UZASADNIENIE

1. Treść wniosku

Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1185/2003 w sprawie obcinania płetw rekinom na pokładach statków[1] wprowadzono ogólny zakaz praktyki obcinania płetw rekinom, polegającej na odcinaniu rekinom płetw i wyrzucaniu reszty ciała rekina do morza.

Rozporządzeniem (WE) nr 1185/2003 dopuszczono wydawanie przez państwa członkowskie specjalnych zezwoleń połowowych umożliwiających przetwarzanie na statku, w trakcie którego płetwy można odcinać od ciał rekinów. Aby zapewnić związek między masą płetw i ciał rekinów, ustalono stosunek masy płetw do masy tusz. Jednak z uwagi na fakt, że takie przetwarzanie odbywa się na statkach, płetwy i tusze rekinów mogą być wyładowywane w różnych portach. Aby stwierdzić, czy nie przekroczono dozwolonej masy płetw, inspektorzy muszą polegać na zapisach w dziennikach połowowych. W związku z powyższym, a także z powodu różnych poziomów kontroli i egzekwowania przepisów w portach na całym świecie, w których dokonuje się takich wyładunków, obcinanie płetw rekinom jest nadal prowadzone i często trudno je wykryć, a co dopiero udowodnić w postępowaniu prawnym. W tych okolicznościach zbieranie danych (np. identyfikacja gatunków, struktura populacji), które stanowią podstawę opinii naukowych służących do ustanawiania środków zarządzania rybołówstwem i środków ochrony, jest utrudnione.

UE podjęła szereg zobowiązań międzynarodowych, aby chronić rekiny, zgodnie z Kodeksem odpowiedzialnego rybołówstwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), w szczególności w ramach Międzynarodowego planu działania na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami (IPOA SHARKS), przyjętego przez FAO w 1999 r. Plan IPOA przyjęty przez FAO stanowi podstawę komunikatu Komisji z 2009 r. dotyczącego Planu działań Wspólnoty Europejskiej na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami[2], w którym Unia zobowiązała się do przyjęcia wszelkich środków niezbędnych do ochrony rekinów oraz do zminimalizowania odpadów i odrzutów pochodzących z połowów rekinów. Rada poparła ogólną koncepcję i cele szczegółowe Unii określone we wspomnianym komunikacie[3]. Kwestią obcinania płetw rekinom zajmują się również niektóre regionalne organizacje ds. rybołówstwa, np. Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT) oraz Komisja ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim (IOTC), które uważają, że wykorzystywanie stosunków mas jako metody udowadniania, że nie dokonuje się obcinania płetw, jest dyskusyjne pod względem kontroli i skuteczności. Wielu naukowców pracujących dla powyższych organizacji zdecydowanie popiera wyładowywanie rekinów z płetwami w stanie nienaruszonym.

Komitet Naukowo-Techniczny i Ekonomiczny ds. Rybołówstwa (STECF), doceniając wagę problemu obcinania płetw rekinom, jest zdania, że wszystkie gatunki spodoustych należy wyładowywać z płetwami/tzw. „skrzydłami” w stanie nienaruszonym.

W związku z tym, aby zapewnić właściwe zarządzanie stadami rekinów i ich ochronę, należy zmienić omawiane rozporządzenie.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

W dniach od 15 listopada 2010 r. do 21 lutego 2011 r. Komisja Europejska przeprowadziła konsultację społeczną skierowaną do zainteresowanych podmiotów i ogółu społeczeństwa, aby zebrać informacje dotyczące najbardziej odpowiedniego sposobu zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 1185/2003. Wyniki konsultacji świadczą o tym, że preferowane jest rozwiązanie polegające na zachowywaniu płetw w stanie nienaruszonym. Przeprowadzono ocenę wpływu.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Najważniejszym działaniem jest zmiana rozporządzenia Rady (WE) nr 1185/2003, której podstawę prawną stanowi art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej a zasada proporcjonalności jest przestrzegana.

Proponowanym instrumentem jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, ponieważ inne środki nie byłyby wystarczające, gdyż rozporządzenie należy zmieniać rozporządzeniem.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Niniejszy środek nie powoduje konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków przez Unię.

2011/0364 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1185/2003 w sprawie obcinania płetw rekinom na pokładach statków

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1185/2003 w sprawie obcinania płetw rekinom na pokładach statków[4] wprowadzono ogólny zakaz praktyki obcinania płetw rekinom, polegającej na odcinaniu płetw rekinom i wyrzucaniu reszty ciała rekina do morza.

(2) Ryby należące do grupy taksonomicznej Elasmobranchii, obejmującej rekiny oraz rajowate, są na ogół bardzo podatne na nadmierną eksploatację ze względu na specyfikę ich cyklu życiowego, który cechuje się wolnym wzrostem, późnym dojrzewaniem i niewielką liczbą młodych. Od kilku lat w wyniku gwałtownego wzrostu popytu na produkty z rekinów – szczególnie płetwy – niektóre populacje rekinów stanowią cel intensywnych połowów i są poważnie zagrożone.

(3) Rozporządzeniem (WE) nr 1185/2003 dopuszczono wydawanie przez państwa członkowskie specjalnych zezwoleń połowowych umożliwiających przetwarzanie na statku, w trakcie którego płetwy można odcinać od ciał rekinów. Aby zapewnić związek między masą płetw i ciał rekinów, ustalono stosunek masy płetw do masy tusz; jednak po przetworzeniu płetwy i ciała rekinów mogą być wyładowywane w różnych portach. W takich przypadkach stosowanie stosunku mas jest nieskuteczne i umożliwia obcinanie płetw rekinom. W tych okolicznościach zbieranie danych – np. identyfikacja gatunków, struktura populacji – które stanowią podstawę opinii naukowych służących do ustanawiania środków zarządzania rybołówstwem i środków ochrony, jest utrudnione.

(4) W 1999 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przyjęła Międzynarodowy plan działania na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami, który stanowi podstawę komunikatu Komisji z 2009 r. dotyczącego Planu działań Wspólnoty Europejskiej na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami[5], w którym Unia zobowiązała się do przyjęcia wszelkich środków niezbędnych do ochrony rekinów oraz do zminimalizowania ilości odpadów i odrzutów pochodzących z połowów rekinów. Rada poparła ogólną koncepcję i cele szczegółowe Unii określone we wspomnianym komunikacie[6].

(5) Komitet Naukowo-Techniczny i Ekonomiczny ds. Rybołówstwa (STECF) docenia wagę problemu obcinania płetw rekinom i apeluje o bezwarunkowe zaniechanie tej praktyki, a także uważa, że wszystkie gatunki spodoustych należy wyładowywać z płetwami/tzw. „skrzydłami” w stanie nienaruszonym.

(6) Regionalne organizacje ds. rybołówstwa coraz częściej zajmują się kwestią obcinania płetw rekinom, a ich organy naukowe zalecają wyładunki rekinów z płetwami w stanie nienaruszonym.

(7) W latach 2010-2011 – w ramach obowiązkowej oceny skutków – Komisja Europejska przeprowadziła konsultację społeczną, aby zebrać informacje dotyczące najbardziej odpowiedniego sposobu zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 1185/2003. Zgodnie z wnioskami oceny skutków w zmienionym rozporządzeniu należy wprowadzić obowiązek wyładowywania wszystkich rekinów z płetwami w stanie nienaruszonym. Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1185/2003, aby zrealizować zasadniczy cel ochrony stad rekinów i uwzględnić wynik konsultacji społecznej,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (WE) nr 1185/2003 wprowadza się następujące zmiany:

1)           skreśla się art. 2 pkt 3;

2)           w art. 3 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Nie naruszając przepisów ust. 1, oraz aby ułatwić składowanie na statku, płetwy rekinów mogą być częściowo podcięte i złożone płasko na tuszy.”;

3)           skreśla się art. 4;

4)           skreśla się art. 5;

5)           artykuł 6 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 6 Sprawozdania

1. Jeżeli statki rybackie pływające pod banderą danego państwa członkowskiego złowiły, zatrzymały na burcie, przeładowały lub wyładowały rekiny, państwo członkowskie bandery przesyła Komisji, najpóźniej do dnia 1 maja, wyczerpujące sprawozdanie roczne dotyczące wykonania niniejszego rozporządzenia podczas poprzedniego roku.W sprawozdaniu opisuje się monitorowanie zgodności statków z przepisami rozporządzenia oraz środki egzekwowania przepisów podjęte przez państwa członkowskie w przypadkach braku zgodności.W szczególności przedstawia się następujące informacje:

– liczbę wyładunków rekinów;

– liczbę przeprowadzonych inspekcji;

– liczbę i charakter wykrytych przypadków braku zgodności, wraz ze wszystkimi danymi identyfikacyjnymi odnośnego statku lub odnośnych statków.

2. Po przedłożeniu przez państwa członkowskie drugiego sprawozdania rocznego zgodnie z ust. 1 Komisja najpóźniej dnia 1 stycznia 2016 r. składa Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdanie dotyczące funkcjonowania niniejszego rozporządzenia oraz zmian na arenie międzynarodowej w dziedzinie, której ono dotyczy.”.

Artykuł 2 Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego           W imieniu Rady

Przewodniczący                                             Przewodniczący

[1]               Dz.U. L 167 z 4.7.2003, s. 2.

[2]               COM(2009)40

[3]               Konkluzje Rady UE 7723/09 z dnia 17 marca 2009 r.

[4]               Dz.U. L 167 z 4.7.2003, s. 2.

[5]               COM(2009)40

[6]               Konkluzje Rady UE 7723/09 z dnia 17 marca 2009 r.