UZASADNIENIE

1.           KONTEKST WNIOSKU

Środki przyjęte w Europie i innych częściach świata w bezpośrednim następstwie kryzysu finansowego koncentrowały się głównie na pilnej potrzebie ustabilizowania systemu finansowego. W wielu przypadkach kwestionowano i dogłębnie analizowano rolę banków, funduszy hedgingowych, agencji ratingowych, organów nadzoru i banków centralnych, lecz jak dotąd niewiele uwagi poświęcono roli biegłych rewidentów w kryzysie lub roli, którą powinni byli odegrać. Ze względu na to, iż w latach 2007–2009 wiele banków ujawniło ogromne straty w pozycjach bilansowych i pozabilansowych, wielu obywatelom i inwestorom trudno jest zrozumieć, jak biegli rewidenci mogli przekazywać klientom (w szczególności bankom) sprawozdania z badania za te okresy bez zastrzeżeń.

Należy podkreślić, że w związku z kryzysem, w trakcie którego 4 588,9 mld EUR z pieniędzy podatników przeznaczono na wsparcie banków w okresie od października 2008 r. do października 2009 r., przy czym pomoc ta stanowiła 39 % PKB UE-27 w 2009 r.[1], należy usprawnić wszystkie elementy składowe systemu finansowego.

Rzetelność badania sprawozdań finansowych to klucz do przywrócenia pewności i zaufania na rynku. Przyczynia się ona do ochrony inwestorów, zapewniając łatwo dostępne, opłacalne i wiarygodne informacje na temat sprawozdań finansowych spółek. Ponadto potencjalnie zmniejsza ona koszt kapitału dla badanych spółek, zapewniając większą przejrzystość i wiarygodność sprawozdań finansowych.

Należy również podkreślić, że prawo powierza biegłym rewidentom przeprowadzanie badań wymaganych ustawowo. Zadanie to oznacza odgrywanie roli społecznej polegającej na wydaniu opinii co do prawdziwości i jasności sprawozdań finansowych badanych jednostek; te ostatnie mogą z kolei korzystać z ograniczonej odpowiedzialności i/lub możliwości świadczenia usług w branży finansowej.

Od 1984 r. przepisy UE częściowo regulują ustawowe badania sprawozdań finansowych, gdy w drodze dyrektywy (dyrektywa 84/253/EWG) dokonano harmonizacji procedur zatwierdzania biegłych rewidentów. Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG (dalej zwana dyrektywą 2006/43/WE) została przyjęta w 2006 r. i znacząco poszerzyła zakres poprzedniej dyrektywy. Wysoki stopień koncentracji rynku usług biegłych rewidentów oraz mnogość procedur zatwierdzania wymaganych do świadczenia transgranicznych usług badań ustawowych uniemożliwia małym i średnim firmom audytorskim korzystanie z istnienia rynku wewnętrznego. Zgodnie ze strategią „Europa 2020”[2], zawierającą wezwanie do udoskonalania otoczenia biznesu, wniosek ma na celu wzmocnienie rynku wewnętrznego dla badań ustawowych tak, aby umożliwić wzrost małych i średnich firm oraz zachęcić nowe podmioty do wejścia na rynek.

Niniejszy wniosek Komisji, dotyczący zmian w dyrektywie w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych, jest powiązany z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań jednostek interesu publicznego[3]. Te dwa wnioski stanowią element trwającej reformy regulacyjnej w różnych dziedzinach sektora finansowego. Ponieważ badania sprawozdań finansowych dają zapewnienie co do prawdziwości sprawozdań finansowych, pozostają one jednym z najważniejszych elementów składających się na stabilność finansową. Inne ogólne inicjatywy będące obecnie przedmiotem prac, dotyczące np. ładu korporacyjnego, rachunkowości i ratingów kredytowych, mają charakter uzupełniający w stosunku do niniejszego wniosku. Nie powielają się one wzajemnie ani nie pokrywają się ze sobą.

Wniosek zawiera zmiany przepisów dotyczących zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich, obowiązujących zasad zawartych w dyrektywie w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych w odniesieniu do etyki zawodowej, tajemnicy zawodowej, niezależności i sprawozdawczości, jak również powiązanych przepisów dotyczących nadzoru, które mają w dalszym ciągu zastosowanie do badania sprawozdań finansowych jednostek niebędących jednostkami interesu publicznego.

2.           KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI

Komisja przeprowadziła konsultacje trwające od dnia 13 października do dnia 8 grudnia 2010 r.[4].

Łącznie otrzymano niemal 700 odpowiedzi od różnych zainteresowanych stron; byli to m.in. przedstawiciele zawodu, przedstawiciele organów nadzoru, inwestorzy, naukowcy, spółki, organy państwowe, organizacje zawodowe i osoby fizyczne.

Konsultacje wykazały zarówno chęć zmian, jak i opór wobec nich; zainteresowane strony mające obecnie ugruntowaną pozycję są szczególnie niechętne zmianom. Z drugiej strony zwłaszcza małe i średnie firmy audytorskie, jak również inwestorzy doszli do wniosku, że niedawny kryzys finansowy uwypuklił poważne uchybienia. Streszczenie otrzymanych uwag jest dostępne na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2010/audit/summary_responses_en.pdf

Ponadto dalszą wymianę poglądów umożliwiła konferencja wysokiego szczebla w sprawie rewizji finansowej zorganizowana przez Komisję w dniu 10 lutego 2011 r.[5].

Parlament Europejski z własnej inicjatywy przyjął sprawozdanie w tej sprawie w dniu 13 września 2011 r. w odpowiedzi na zieloną księgę Komisji i wzywa Komisję do zapewnienia większej przejrzystości i konkurencji na rynku usług biegłych rewidentów[6]. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjął podobne sprawozdanie w dniu 16 czerwca 2011 r.[7].

Zagadnienia te zostały również przedstawione państwom członkowskim na posiedzeniu Komitetu ds. Usług Finansowych w dniu 16 maja 2011 r. oraz na posiedzeniu komitetu regulacyjnego ds. audytu w dniu 24 czerwca 2011 r.

3.           OCENA SKUTKÓW

Zgodnie ze swoją polityką w zakresie lepszych uregulowań prawnych, służby Komisji przeprowadziły ocenę skutków różnych wariantów polityki. Niektóre spośród przeanalizowanych zagadnień dotyczyły wyłącznie ustawowych badań jednostek interesu publicznego (JIP), natomiast inne odnosiły się do badań ustawowych w ogólności. Wyciągnięto wniosek, że potrzebne są bardziej szczegółowe przepisy dotyczące badania jednostek interesu publicznego oraz że do tego celu konieczny jest odrębny instrument prawny. Dyrektywa w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych zachowałaby swój ogólny zakres.

Jeżeli chodzi o zagadnienia wchodzące w zakres tej ostatniej dyrektywy, przeanalizowano następujące problemy:

– wysoki poziom obciążenia administracyjnego wynikający ze zróżnicowania przepisów krajowych;

– świadczenie transgranicznych usług badań ustawowych jest dozwolone wyłącznie w przypadku, gdy biegły rewident zda test umiejętności i zostanie zatwierdzony oraz zarejestrowany w każdym państwie członkowskim;

– brak wspólnych standardów w UE w zakresie praktyki badań ustawowych, niezależności, kontroli wewnętrznej firm audytorskich;

– standardy rewizji finansowej nie uwzględniają wielkości badanych spółek, w szczególności MŚP;

– powiązane z tym problemy dotyczące nadzoru jednostek niebędących JIP.

Oprócz dodatkowych kosztów przestrzegania przepisów prowadzi to do braku równych reguł gry dla firm audytorskich i biegłych rewidentów w Unii i niskiego potencjału gospodarczego dla małych i średnich firm audytorskich (MŚFA).

W wyniku oceny skutków stwierdzono, że najlepsze warianty służące poprawie obecnej sytuacji to:

– ułatwienie transgranicznego uznawania kompetencji podmiotów świadczących usługi w zakresie badania sprawozdań finansowych: zasada wzajemnego uznawania firm audytorskich i biegłych rewidentów w Unii;

– uproszczenie standardów dotyczących praktyki przeprowadzania badań, niezależności i kontroli wewnętrznej firm audytorskich w Unii poprzez wprowadzenie międzynarodowych standardów rewizji finansowej dla zapewnienia takich samych standardów rewizji finansowej w całej Unii; dopuszczalne byłyby w razie potrzeby krajowe przepisy dodatkowe;

– dostosowanie standardów rewizji finansowej do wielkości badanej jednostki poprzez zwrócenie się do państw członkowskich o zapewnienie możliwości przeprowadzania proporcjonalnego i uproszczonego badania sprawozdań finansowych w przypadku MŚP.

Zagadnienia te dotyczyły wszystkich biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek niebędących jednostkami interesu publicznego. Oprócz tych zagadnień ocena skutków obejmowała inne obszary związane z ustawowymi badaniami wyłącznie JIP.

Różne warianty polityki oraz ich skutki dla zainteresowanych stron zostały szczegółowo omówione w ramach oceny skutków dostępnej na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/auditing/index_en.htm.

4.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

4.1.      Podstawa prawna

Dyrektywa zmieniająca ma tę samą podstawę prawną jak dyrektywa w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych. Wniosek opiera się na art. 50 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który wymaga przyjęcia dyrektywy w sprawach związanych z zakładaniem działalności gospodarczej (np. dotyczących kwalifikacji zawodowych). Zmieniona dyrektywa ma znaczenie dla EOG.

Nowa zmieniona dyrektywa będzie współistniała z rozporządzeniem w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań jednostek interesu publicznego.

4.2.      Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, cele niniejszego wniosku nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie i dlatego mogą zostać w lepszy sposób osiągnięte na szczeblu Unii. W szczególności ułatwienie transgranicznej mobilności biegłych rewidentów i firm audytorskich w całej Unii nie może zostać osiągnięte bez interwencji na szczeblu Unii. Wniosek Komisji jest więc zgodny z zasadą pomocniczości, gdyż ma na celu pokonanie przeszkód w rozwoju jednolitego rynku usług biegłych rewidentów oraz przeszkód, które zostały wskazane w toku otwartych konsultacji z zainteresowanymi stronami. Ponadto zmieniona dyrektywa pozostawia do uznania państw członkowskich sposób dostosowania standardów rewizji finansowej do wielkości badanej jednostki, co powinno przyczynić się do poprawy usług biegłych rewidentów na rzecz zainteresowanych MŚP. Ponadto wniosek spełnia wymogi zasady proporcjonalności, ponieważ wszystkie rozwiązania zostały sformułowane przy uwzględnieniu zasady opłacalności. Wniosek nie wykracza poza zakres niezbędny do osiągnięcia postawionych celów.

4.3.      Szczegółowe omówienie wniosku

Najważniejsze proponowane zmiany w dyrektywie w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych:

1) Powiązanie między dyrektywą w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych a dodatkowym instrumentem prawnym w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań JIP (art. 1)

Komisja proponuje, aby zmieniona dyrektywa w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych współistniała z rozporządzeniem w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego. Potrzebne jest zatem jasne powiązanie między tymi dwoma tekstami prawnymi. Obecne przepisy zawarte w dyrektywie w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych, które dotyczą wyłącznie wykonywania badań ustawowych w przypadku rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, zostałyby zintegrowane oraz w razie potrzeby odpowiednio zmienione we wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych JIP. W konsekwencji należy skreślić art. 39–44 oraz art. 22 ust. 2 w końcowej części.

Ponadto art. 1 dotyczy stosowania zmienionej dyrektywy do badań ustawowych JIP. Artykuły 3–20 (dotyczące dostępu do rynku biegłych rewidentów) mają zastosowanie do biegłych rewidentów i firm audytorskich bez względu na typ badanej jednostki. Sytuacja przedstawia się jednak inaczej w przypadku pozostałych artykułów dyrektywy: art. 22 dotyczący niezależności i obiektywizmu, art. 25 dotyczący wynagrodzenia za badanie, art. 27, art. 28 dotyczący sprawozdawczości z badania, jak również art. 29–31 dotyczące zapewniania jakości, dochodzeń i sankcji nie miałyby zastosowania do badań ustawowych JIP. Szczególne, bardziej szczegółowe przepisy dotyczące tych zagadnień zostałyby uchwalone w rozporządzeniu. Artykuły 32–36 dotyczące nadzoru miałyby zastosowanie do badania ustawowego JIP wyłącznie w odniesieniu do nadzoru nad zgodnością z art. 3–20. Wreszcie, pozostałe artykuły mają zastosowanie do badań JIP, a uzupełnia je rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymogów (art. 21, 23, 24, 26, 37 i 38).

2) Definicja „badania ustawowego” uwzględniająca nową dyrektywę w sprawie rachunkowości (art. 2)

Komisja proponuje również zmianę definicji „badania ustawowego”. Po pierwsze, badanie ustawowe będzie nadal obejmować przypadki, w których różne unijne teksty prawne nakładają na niektóre jednostki, w zależności od ich formy prawnej lub działalności, obowiązek poddawania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta. Aby zagwarantować jedność badania, definicja „badania ustawowego” powinna również obejmować sytuacje, gdy państwa członkowskie decydują o nałożeniu na małe jednostki obowiązku poddania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta[8]. Wreszcie, w przypadku gdy mała jednostka dobrowolnie decyduje się poddać swoje sprawozdania finansowe badaniu przez biegłego rewidenta, badanie takie należy również uznawać za badanie ustawowe.

3) Modyfikacja zasad własności (art. 3 i art. 22 ust. 2)

Inna zmiana dyrektywy w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych dotyczy liberalizacji zasad własności firm audytorskich. Obecnie dyrektywa w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych zawiera wymóg, aby większość praw głosu w firmie audytorskiej znajdowała się w posiadaniu osób wykonujących zawód księgowego na podstawie licencji. Proponowana zmieniona wersja nie zawiera już tego wymogu, a państwom członkowskim zakazuje się wymagania, aby minimum kapitału lub praw głosu w firmie audytorskiej znajdowało się w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich. Nowy art. 3 ust. 4 utrzymuje jednak istniejący wymóg, zgodnie z którym większość członków organu administracyjnego lub zarządzającego firmy audytorskiej stanowią firmy audytorskie lub biegli rewidenci.

Dopuszczenie szerszych możliwości w zakresie własności powinno ułatwić firmom audytorskim dostęp do kapitału, co może przyczynić się do zwiększenia liczby usługodawców świadczących usługi biegłych rewidentów i może zachęcić nowe podmioty do wejścia na rynek, w tym także w drodze szerzej zakrojonego pozyskiwania kapitału na rynkach publicznych.

4) Paszport dla firm audytorskich (art. 3b, 15 i 17)

Wniosek w sprawie zmienionej dyrektywy pozwoliłby firmom audytorskim na przeprowadzanie badań ustawowych w państwach członkowskich innych niż państwo członkowskie, w którym zostały one zatwierdzone, pod warunkiem, że kluczowy partner firmy audytorskiej kierujący badaniem został zatwierdzony jako biegły rewident w danym państwie członkowskim. W konsekwencji zmniejszyłoby się obciążenie związane z wielokrotną procedurą zatwierdzania, a równocześnie powstałaby możliwość pojawienia się prawdziwie ogólnoeuropejskich firm audytorskich. Takie automatyczne uznawanie firm nie prowadziłoby do pogorszenia jakości nadzoru, gdyż od organów nadzoru nadal będzie się wymagać nadzorowania prac w zakresie badania sprawozdań finansowych wykonywanych w danym państwie członkowskim.

Po uzyskaniu zatwierdzenia w państwie członkowskim pochodzenia, przyjmujące państwo członkowskie może jednak zażądać jakiejś formy rejestracji firm audytorskich z innych państw członkowskich. Rejestracji takiej należy dokonać zgodnie z art. 15 i 17, które dotyczą również rejestracji każdej lokalnej firmy audytorskiej.

5) Paszport dla biegłych rewidentów (art. 3a) oraz złagodzenie warunków zatwierdzania biegłego rewidenta w innym państwie członkowskim (art. 14)

Proponowane zmiany dotyczące zatwierdzania biegłych rewidentów z innych państw członkowskich są dostosowane do przepisów dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (dyrektywa w sprawie kwalifikacji zawodowych)[9].

Artykuł 3a umożliwiłby biegłym rewidentom tymczasowe lub okazjonalne świadczenie transgranicznych usług w zakresie badania ustawowego. Zastosowanie miałyby warunki określone w art. 5–9 dyrektywy w sprawie kwalifikacji zawodowych, w szczególności obowiązek powiadamiania odnośnych właściwych władz o zamiarze świadczenia usług, o których mowa.

Zmieniony art. 14 daje państwu członkowskiemu możliwość zaproponowania biegłemu rewidentowi zatwierdzonemu w innym państwie członkowskim wyboru między stażem adaptacyjnym a testem umiejętności, jeżeli dany biegły rewident chce na stałe prowadzić działalność gospodarczą w danym państwie członkowskim.

Jeżeli chodzi o wymogi związane z testem umiejętności, treść art. 14 nie została znacząco zmieniona w stosunku do poprzedniego brzmienia tego przepisu. Celem testu powinna być ocena wiedzy biegłego rewidenta w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych danego państwa członkowskiego istotnych dla przeprowadzania badania ustawowego.

W okresie stażu adaptacyjnego, który należy zaproponować wnioskodawcy jako możliwość alternatywną względem testu umiejętności, biegły rewident mógłby przeprowadzać badania ustawowe w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym został zatwierdzony, pod nadzorem lokalnego biegłego rewidenta. Długość stażu adaptacyjnego wynosi trzy lata.

Jeżeli chodzi o nadzór nad biegłymi rewidentami z innych państw członkowskich, władzami publicznymi, które byłyby odpowiedzialne za status biegłego rewidenta oraz za ocenę szkolenia wymaganego w trakcie stażu adaptacyjnego, są właściwe władze przyjmującego państwa członkowskiego, gdyż są one najbardziej właściwe.

6) Wymogi wobec właściwych władz odnośnie do współpracy w zakresie wymogów dotyczących wykształcenia oraz testu umiejętności (art. 6 i 14)

Dla zapewnienia większej zbieżności kwalifikacji w zakresie wykształcenia biegłych rewidentów na szczeblu Unii właściwe władze krajowe odpowiedzialne za publiczny nadzór nad biegłymi rewidentami muszą współpracować. Współpraca na szczeblu Unii jest również konieczna dla zharmonizowania wymogów dotyczących testu umiejętności dla biegłych rewidentów, co zwiększyłoby jego przewidywalność i przejrzystość.

7) Standardy rewizji finansowej i sprawozdawczość z badania (art. 26)

Dla podwyższenia jakości badań ustawowych wykonywanych w Unii we wniosku zawarto wymóg, zgodnie z którym państwa członkowskie muszą dopilnować, aby biegli rewidenci i firmy audytorskie prowadziły badania zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej.

Ponieważ wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań jednostek interesu publicznego obejmuje szczegółowe przepisy odnoszące się do sprawozdania z badania, skreśla się art. 28 ust. 2.

8) Nowe przepisy dotyczące właściwych władz (art. 32 i 32a)

Obecnie dyrektywa w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych nakłada na państwa członkowskie wymóg zorganizowania systemu publicznego nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi. W praktyce umożliwia to organizacjom zawodowym przyjmowanie odpowiedzialności m.in. za zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz za zewnętrzne zapewnianie jakości, dochodzenia i środki dyscyplinarne. W nowej zmienionej wersji stwierdza się, że właściwymi władzami odpowiedzialnymi za publiczny nadzór są władze publiczne odpowiedzialne również za zatwierdzanie (art. 3 i 32), rejestrację (art. 15) i zapewnianie jakości (art. 29).

Aby zagwarantować, że władze publiczne odpowiedzialne za nadzór nad biegłymi rewidentami wykonują swoje funkcje w sposób niezależny i skuteczny, muszą one również posiadać odpowiednie uprawnienia i zasoby do przeprowadzania dochodzeń oraz dostęp do odnośnych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich (art. 32 ust. 5). Nie należy pozostawiać możliwości przyjmowania przez organizację zawodową odpowiedzialności za zadania wymienione w art. 32, jednak właściwe władze odpowiedzialne za publiczny nadzór mogą przekazać innym władzom lub organom niektóre swoje zadania w zakresie zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich (art. 32a). Takie przekazanie uprawnień musi podlegać szeregowi warunków, a organem ponoszącym ostateczną odpowiedzialność są właściwe władze, o których mowa w art. 32 ust. 1. Państwa członkowskie informują się wzajemnie o dokonanym przekazaniu uprawnień.

9) Zakaz stosowania klauzul umownych wpływających na wybór biegłych rewidentów lub firm audytorskich (art. 37 ust. 3)

W kontekście wyboru biegłych rewidentów i firm audytorskich art. 37 zakazuje stosowania klauzul, zgodnie z którymi strona trzecia sugeruje lub zaleca jednostce badanej wybór konkretnego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej bądź wymaga od badanej jednostki dokonania takiego wyboru.

10) Przepisy szczególne dotyczące badania ustawowego małych i średnich jednostek (art. 43a i 43b)

W następstwie przedłożonego ostatnio wniosku Komisji prawo UE nie nakładałoby już na małe jednostki wymogu poddawania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta[10], choć państwa członkowskie mogą nadal tego wymagać. Wymóg ten będzie jednak nadal stosowany wobec średnich jednostek.

W przypadku badania średnich jednostek zgodnie z prawem UE, zmieniona dyrektywa nakłada na państwa członkowskie wymóg dopilnowania, aby sposób stosowania standardów rewizji finansowej został dostosowany do wielkości i skali tych jednostek. Ponadto małe jednostki poddające swoje sprawozdania finansowe badaniu, zgodnie z wymogami prawa krajowego lub dobrowolnie, powinny również korzystać z proporcjonalnego stosowania standardów. Taka kalibracja badania do wielkości badanej jednostki powinna sprzyjać polepszeniu usług w zakresie badania sprawozdań finansowych zainteresowanych małych i średnich jednostek oraz, być może, obniżeniu kosztów. Proponowany środek nie określa szczegółowo, jak należy prowadzić proporcjonalne stosowanie standardów; zgodnie z zasadą pomocniczości pozostawiono to do uznania państw członkowskich.

Należy podkreślić, że w przypadku gdy mała lub średnia jednostka jest jednostką interesu publicznego, zastosowanie miałyby przepisy zawarte w projekcie rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań jednostek interesu publicznego.

11) Przepisy szczególne dotyczące przekazania uprawnień oraz uprawnień wykonawczych, w następstwie wejścia w życie Traktatu z Lizbony (art. 48a, 48b, 48c)

Artykuł 8 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 29 ust. 2, art. 36 ust. 7, art. 45 ust. 6, art. 46 ust. 2, art. 47 ust. 3 i art. 47 ust. 5 (akty delegowane i wykonawcze) dostosowują procedury komitetowe do art. 290 i 291 TFUE, w których określono nowe ramy uprawnień wykonawczych Komisji. W odniesieniu do uprawnień Komisji do przyjmowania aktów wykonawczych na mocy art. 291 TFUE, reguluje je rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i ogólne zasady dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[11].

Dostosowania następują indywidualnie, aby umożliwić dokonanie przeglądu uprawnień nadanych Komisji przez ustawodawców. Uprawnienia wykonawcze Komisji podlegają zatem przeglądowi, aby określić i uaktualnić określone elementy dyrektywy oraz pozwolić Komisji na podjęcie środków w celu ułatwienia współpracy, z jednej strony między biegłym rewidentem a właściwymi władzami państw członkowskich, a z drugiej strony między tymi ostatnimi a właściwymi władzami państw trzecich w różnych obszarach objętych dyrektywą.

Nowe art. 48a, 48b i 48c określają sposoby wykonywania przez Komisję przekazanych uprawnień, przypadki, w których może dojść do cofnięcia przekazanych uprawnień przez ustawodawców oraz przypadki, w których Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec aktu delegowanego.

5.           WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek Komisji nie ma bezpośredniego ani pośredniego wpływu na budżet Unii Europejskiej.

2011/0389 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca dyrektywę 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 50,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[12],

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG określa warunki zatwierdzania i rejestracji osób prowadzących badania ustawowe, stosujące się do nich zasady niezależności, obiektywizmu i etyki zawodowej, jak również ramy publicznego nadzoru nad tymi osobami. Konieczna jest jednak dalsza harmonizacja tych przepisów na szczeblu Unii, aby umożliwić większą przejrzystość i przewidywalność wymogów stosujących się do takich osób oraz wzmocnić ich niezależność i obiektywizm przy wykonywaniu powierzonych im zadań. Ponadto dla wzmocnienia ochrony inwestorów ważne jest wzmocnienie publicznego nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi poprzez wzmocnienie niezależności publicznych organów nadzoru w Unii i nadanie im odpowiednich uprawnień.

(2) Ze względu na doniosłe znaczenie publiczne jednostek interesu publicznego, wynikające ze skali i wielkości ich działalności gospodarczej lub z charakteru ich działalności, należy wzmocnić wiarygodność badanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego. Szczególne przepisy dotyczące badań ustawowych jednostek interesu publicznego ustanowione w dyrektywie 2006/43/WE zostały zatem rozwinięte w ramach rozporządzenia (UE) nr [XXX] z dnia [XXX] r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań jednostek interesu publicznego. W konsekwencji przepisy dotyczące ustawowych badań jednostek interesu publicznego zawarte w dyrektywie 2006/43/WE należy usunąć z tej dyrektywy, a badania ustawowe jednostek interesu publicznego powinno regulować rozporządzenie (UE) nr [XXX] z dnia [XXX] r.

(3) Aby umożliwić rozwój firmom audytorskim, państwa członkowskie powinny zezwolić im na uzyskanie dostępu do kapitału zewnętrznego. Państwa członkowskie nie powinny zatem wymagać, aby określone minimum kapitału lub praw głosu w firmie audytorskiej znajdowało się w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich, pod warunkiem że większość członków organu administracyjnego stanowią firmy audytorskie zatwierdzone w dowolnym państwie członkowskim lub biegli rewidenci cieszący się dobrą reputacją.

(4) Zgodnie z Traktatem rynek wewnętrzny obejmuje obszar pozbawiony granic wewnętrznych, na którym zapewniony jest swobodny przepływ towarów i usług oraz swoboda przedsiębiorczości. Konieczne jest umożliwienie biegłym rewidentom i firmom audytorskim rozwijania działalności usługowej w zakresie badania ustawowego w Unii, poprzez stworzenie im możliwości świadczenia takich usług w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym zostali zatwierdzeni. Umożliwienie biegłym rewidentom i firmom audytorskim przeprowadzania badań ustawowych na podstawie tytułu zawodowego uzyskanego w kraju pochodzenia na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego uwzględnia w szczególności potrzeby grup przedsiębiorstw, które, ze względu na wzrost przepływów handlowych w ramach rynku wewnętrznego, sporządzają sprawozdania finansowe w kilku państwach członkowskich i muszą poddawać je badaniu przez biegłego rewidenta na mocy prawa unijnego. Wyeliminowanie barier utrudniających rozwój usług w zakresie badania ustawowego między państwami członkowskimi przyczyniłoby się do zintegrowania unijnego rynku badań ustawowych.

(5) Badanie ustawowe wymaga odpowiedniej wiedzy w zakresie prawa spółek, prawa podatkowego i ubezpieczeń społecznych, które mogą się różnić w zależności od państwa członkowskiego. Aby zatem zapewnić jakość usług w zakresie badań ustawowych świadczonych na terytorium państwa członkowskiego, państwo to powinno mieć możliwość nakładania środka wyrównawczego w przypadku, gdy biegły rewident zatwierdzony w innym państwie członkowskim pragnie zostać zatwierdzony również na terytorium tego państwa członkowskiego, aby na stałe prowadzić tam działalność gospodarczą. Środek taki powinien uwzględniać doświadczenie zawodowe biegłego rewidenta. Nie powinien on prowadzić do nieproporcjonalnego obciążenia zainteresowanego biegłego rewidenta ani utrudniać świadczenia usług w zakresie badania ustawowego czy obniżać atrakcyjności ich świadczenia. Zainteresowanemu biegłemu rewidentowi powinno się umożliwić wybór między testem umiejętności a stażem adaptacyjnym, określonymi w dyrektywie 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych[13]. Na zakończenie stażu adaptacyjnego biegły rewident powinien być w stanie zintegrować się z zawodowym rynkiem pracy w przyjmującym państwie członkowskim, jeżeli sprawdzono, że zdobył on już doświadczenie zawodowe w tym państwie członkowskim.

(6) Aby wzmocnić niezależność biegłych rewidentów i firm audytorskich od jednostki badanej przy przeprowadzaniu badań ustawowych, każda osoba lub jednostka uprawniona w ramach firmy audytorskiej powinna być niezależna od badanej jednostki i nie powinna uczestniczyć w procesach decyzyjnych badanej jednostki.

(7) Ważne jest zapewnienie wysokiej jakości badań ustawowych w Unii. Wszystkie badania ustawowe powinny zatem być przeprowadzane na podstawie międzynarodowych standardów rewizji finansowej, stanowiących część projektu „Jasność” („Clarity Project”) i wydanych przez Międzynarodową Federację Księgowych (IFAC) w 2009 r., w takim zakresie, w jakim odnoszą się one do badań ustawowych. Państwom członkowskim powinno się zezwolić na nakładanie dodatkowych krajowych procedur lub wymogów w zakresie rewizji finansowej wyłącznie w przypadku, gdy wynikają one ze szczegółowych krajowych wymogów prawnych dotyczących zakresu badań ustawowych rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych, co oznacza, że wymogi te nie zostały uwzględnione w przyjętych międzynarodowych standardach rewizji finansowej, oraz tylko w przypadku, gdy podnoszą one wiarygodność i jakość rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych i sprzyjają pożytkowi publicznemu w Unii. Komisja powinna nadal angażować się w monitorowanie treści i procesu przyjmowania międzynarodowych standardów rewizji finansowej przez IFAC.

(8) Celem wzmocnienia wiarygodności i przejrzystości kontroli zapewniania jakości przeprowadzanych w Unii, systemy zapewniania jakości w państwach członkowskich powinny być zarządzane przez właściwe władze wyznaczone przez państwa członkowskie w celu zapewnienia publicznego nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi. Celem kontroli zapewniania jakości jest zapobieganie potencjalnym uchybieniom w sposobie przeprowadzania badań ustawowych lub ich eliminowanie. Aby kontrole zapewniania jakości osiągały swój zakres, przy przeprowadzaniu kontroli właściwe władze powinny uwzględniać skalę i wielkość działalności biegłych rewidentów i firm audytorskich.

(9) Publiczny nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi obejmuje zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich, przyjmowanie standardów etyki zawodowej i wewnętrznej kontroli jakości firm audytorskich, ustawiczne kształcenie, jak również systemy zapewniania jakości, dochodzenia oraz kary dla biegłych rewidentów i firm audytorskich. W celu wzmocnienia przejrzystości nadzoru nad biegłymi rewidentami oraz zwiększenia zakresu odpowiedzialności, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć jeden organ odpowiedzialny za publiczny nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi. Niezależność takich publicznych organów nadzoru od zawodu biegłego rewidenta jest podstawowym warunkiem wstępnym dla integralności, efektywności i sprawnego funkcjonowania publicznego nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi. Publiczne organy nadzoru powinny być zatem zarządzane przez osoby niewykonujące zawodu, a państwa członkowskie powinny ustanowić niezależne i przejrzyste procedury wyboru osób niewykonujących zawodu.

(10) Aby zapewnić efektywne wykonywanie zadań przez publiczne organy nadzoru, organy te powinny posiadać dostateczne uprawnienia. W szczególności państwa członkowskie powinny zapewnić, aby publiczne organy nadzoru miały prawo do inicjowania i przeprowadzania dochodzeń oraz aby miały dostęp do wszelkich dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich, istotnych dla wykonywania ich zadań. Publiczne organy nadzoru powinny również dysponować dostatecznymi zasobami ludzkimi i finansowymi do wykonywania swoich zadań.

(11) Odpowiedni nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi prowadzącymi działalność transgraniczną lub należącymi do sieci wymaga wymiany informacji między publicznymi organami nadzoru z poszczególnych państw członkowskich. Aby chronić poufność informacji, które mogą być w związku z tym wymieniane, państwa członkowskie powinny nałożyć obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie tylko na pracowników publicznych organów nadzoru, ale także na wszystkie osoby, którym publiczne organy nadzoru przekazały zadania. Właściwe władze powinny mieć możliwość przekazywania zadań innym władzom lub organom wyłącznie w zakresie zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów. Takie przekazywanie zadań powinno podlegać określonym warunkom, a ostateczną odpowiedzialność z tytułu przekazywania zadań powinny ponosić właściwe władze.

(12) W programie „Small Business Act”[14] przyjętym w czerwcu 2008 r. i poddanym przeglądowi w lutym 2011 r.[15] uznaje się kluczową rolę małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce Unii i zmierza się do udoskonalenia ogólnego podejścia do przedsiębiorczości oraz do zakorzenienia zasady „najpierw myśl na małą skalę” w kształtowaniu polityki. Strategia „Europa 2020”[16] przyjęta w marcu 2010 r. również zawiera wezwanie do poprawy otoczenia biznesu, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw, w tym poprzez obniżenie kosztów transakcyjnych prowadzenia działalności gospodarczej w Unii. W art. [34] dyrektywy [XXX] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [XXX] r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek nie wymaga się od małych jednostek poddawania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta.

(13) Obciążenia spoczywające na małych i średnich jednostkach w Unii w związku z badaniem ich sprawozdań finansowych należy ograniczyć do niezbędnego minimum,, jednak bez naruszania ochrony inwestorów. Państwa członkowskie powinny dopilnować, aby stosowanie standardów rewizji finansowej, zgodnie z którymi wykonywane jest badanie ustawowe sprawozdań finansowych tych jednostek, było proporcjonalne do skali małych i średnich jednostek.

(14) Niektóre państwa członkowskie zastąpiły badania ustawowe małych jednostek ograniczonym przeglądem ich sprawozdań finansowych. Należy zezwolić tym państwom członkowskim na utrzymanie tej praktyki zamiast wprowadzania przepisów o proporcjonalnym stosowaniu standardów rewizji finansowej do małych jednostek.

(15) Dla ochrony praw zainteresowanych stron przy współpracy właściwych władz państw członkowskich z właściwymi władzami państw trzecich w zakresie wymiany dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów w celu oceny jakości wykonanego badania, państwa członkowskie powinny dopilnować, aby ustalenia robocze poczynione przez ich właściwe władze, w oparciu o które odbywa się taka wymiana dokumentacji, uwzględniały dostateczne zabezpieczenia mające na celu ochronę tajemnicy handlowej i interesów handlowych, w tym praw własności przemysłowej i intelektualnej badanych jednostek.

(16) Próg 50 000 EUR ustanowiony w art. 45 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE był dostosowany do art. 3 ust. 2 lit. c) i d) dyrektywy 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych i zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE[17]. Progi ustanowione w dyrektywie 2003/71/WE zostały zwiększone do 100 000 EUR na mocy art. 1 ust. 3 dyrektywy 2010/73/EU Parlamentu Europejskiego i Rady[18]. Z tego względu należy dokonać odpowiednich korekt progu ustanowionego w art. 45 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE.

(17) Aby nowe ramy, o których mowa w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, były w pełni skuteczne, należy dostosować i zastąpić uprawnienia wykonawcze przewidziane w art. 202 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską odpowiednimi przepisami zgodnie z art. 290 i 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(18) Dostosowanie procedur przyjmowania przez Komisję aktów delegowanych i wykonawczych do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a zwłaszcza do jego art. 290 i 291, powinno przebiegać indywidualnie. W celu uwzględnienia zmian w rewizji finansowej i zawodzie biegłego rewidenta oraz w celu ułatwienia sprawowania nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Stosowanie aktów delegowanych jest w szczególności konieczne do określenia wymogów dotyczących zatwierdzania osób fizycznych jako biegłych rewidentów oraz zasad niezależności i obiektywności, których muszą przestrzegać biegli rewidenci i firmy audytorskie, a także do zmiany definicji międzynarodowych standardów rewizji finansowej. W dziedzinie nadzoru nad biegłymi rewidentami stosowanie aktów delegowanych jest konieczne do opracowania procedur wymiany informacji między właściwymi władzami państw członkowskich, trybu prowadzenia dochodzeń transgranicznych oraz trybu współpracy między właściwymi władzami państw członkowskich i państw trzecich. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów.

Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(19) Celem zapewnienia jednolitych warunków wdrażania deklaracji dotyczących równoważności systemów nadzoru biegłych rewidentów w państwach trzecich lub adekwatności właściwych władz w państwach trzecich w zakresie, w jakim dotyczą one poszczególnych państw trzecich lub poszczególnych właściwych władz państw trzecich, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[19].

(20) Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie wzmocnienie ochrony inwestorów w związku ze sprawozdaniami finansowymi publikowanymi przez spółki dzięki dalszej poprawie jakości badań ustawowych wykonywanych w Unii, nie może zostać w zadowalający sposób osiągnięty przez państwa członkowskie i w związku z tym, z uwagi na rozmiary i skutki działań, możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na szczeblu unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.

(21) Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę 2006/43/WE,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany

W dyrektywie 2006/43/WE wprowadza się następujące zmiany:

1)           w art. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)      dodaje się następujące akapity:

„Artykułów 22, 25 i 27–30 niniejszej dyrektywy nie stosuje się do ustawowego badania rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, chyba że zostało to określone w rozporządzeniu (UE) nr [xxx].

Artykuły 32–36 niniejszej dyrektywy stosuje się do jednostek interesu publicznego w zakresie, w jakim dotyczą nadzoru nad przestrzeganiem przepisów w sprawie zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich, o czym mowa w art. 3–20.”;

2)           w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)      punkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) „badanie ustawowe” oznacza badanie rocznych sprawozdań finansowych bądź skonsolidowanych sprawozdań finansowych w takim zakresie, w jakim:

a)       wymaga tego prawo Unii;

b)      wymaga tego prawo krajowe w odniesieniu do małych jednostek;

c)       jest ono przeprowadzane dobrowolnie przez małe jednostki;”;

b)      punkt 10 otrzymuje brzmienie:

„10) „właściwe władze” oznaczają wyznaczone przepisami prawa władze, którym powierzono regulację w odniesieniu do biegłych rewidentów i firm audytorskich lub ich szczególnych aspektów lub sprawowanie nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi bądź nad ich szczególnymi aspektami; odniesienie do „właściwych władz” w konkretnym artykule oznacza odniesienie do władz odpowiedzialnych za funkcje, o których mowa w tym artykule;”;

c)      skreśla się pkt 11;

d)      punkt 13 otrzymuje brzmienie:

„13) „jednostki interesu publicznego” oznaczają:

a)       jednostki podlegające prawu państwa członkowskiego, których zbywalne papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym któregokolwiek z państw członkowskich w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 dyrektywy 2004/39/WE;

b)      instytucje kredytowe określone w art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(*);

c)       zakłady ubezpieczeń w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(**);

d)      jednostki podlegające prawu państwa członkowskiego, które są instytucjami płatniczymi określonymi w art. 4 pkt 4 dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(***), chyba że ma zastosowanie art. 15 ust. 2 tej dyrektywy;

e)       jednostki podlegające prawu państwa członkowskiego, które są instytucjami pieniądza elektronicznego określonymi w art. 2 pkt 1 dyrektywy 2009/110/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(****), chyba że ma zastosowanie art. 15 ust. 2 dyrektywy 2007/64/WE;

f)       firmy inwestycyjne określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2004/39/WE;

g)       AFI z UE określone w art. 4 ust. 1 lit. k) dyrektywy 2011/61/UE Parlamentu Europejskiego i Rady(*****);

h)       przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) określone w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2009/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(******);

i)        jednostki podlegające prawu państwa członkowskiego, które są centralnymi depozytami papierów wartościowych;

j)       partnerzy centralny określeni w art. 2 pkt 1 rozporządzenia X/XXXX Parlamentu Europejskiego i Rady(*******)[zob. wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji, COM(2010) 484];

(*) Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1.

(**) Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1.

(***) Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1.

(****) Dz.U. L 267 z 10.10.2009, s. 7.

(*****) Dz.U. L 174 z 1.7.2011, s. 1.

(******) Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 32;

(*******) Dz.U. L […] z […], s. […].”;

e)      dodaje się punkty 17–20 w brzmieniu:

„17. „średnie jednostki” oznaczają jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 dyrektywy XX/XX [dyrektywa zastępująca czwartą i siódmą dyrektywę w sprawie prawa spółek];

18. „małe jednostki” oznaczają jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy XX/XX [dyrektywa zastępująca czwartą i siódmą dyrektywę w sprawie prawa spółek];

19. „państwo członkowskie pochodzenia” oznacza państwo członkowskie, w którym biegły rewident albo firma audytorska zostali zatwierdzeni zgodnie z art. 3 ust. 1;

20. „przyjmujące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, w którym biegły rewident zatwierdzony przez swoje państwo członkowskie pochodzenia również ubiega się o zatwierdzenie zgodnie z art. 14, albo państwo członkowskie, w którym biegły rewident lub firma audytorska zatwierdzeni przez swoje państwo członkowskie pochodzenia przeprowadzają badania ustawowe tymczasowo lub okazjonalnie, bądź też państwo członkowskie, w którym firma audytorska zatwierdzona przez swoje państwo członkowskie pochodzenia ubiega się o uznanie swojego zatwierdzenia zgodnie z art. 3b.”;

3)           w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)      w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i) akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Każde państwo członkowskie wyznacza właściwe władze, o których mowa w art. 32, jako władze odpowiedzialne za zatwierdzanie biegłych rewidentów i firm audytorskich.”;

(ii) skreśla się akapit drugi;

b)      w ust. 4 wprowadza się następujące zmiany:

(i) w pierwszym akapicie skreśla się lit. b);

(ii) w pierwszym akapicie lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c) większość członków organu administracyjnego bądź zarządzającego jednostki muszą stanowić firmy audytorskie zatwierdzone w którymkolwiek państwie członkowskim lub osoby fizyczne spełniające przynajmniej warunki określone w art. 4 i art. 6–12. W przypadku gdy organ ten ma nie więcej niż dwóch członków, jeden z tych członków musi spełniać co najmniej warunki określone w niniejszej literze;”;

(iii) akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Państwa członkowskie nie mogą ustanawiać dodatkowych warunków w odniesieniu do wymogów określonych w powyższych literach. Państwa członkowskie nie mogą nakładać wymogu, zgodnie z którym określony minimalny udział w kapitale lub prawach głosu w firmie audytorskiej musi należeć do biegłych rewidentów lub firm audytorskich.”;

4)           dodaje się art. 3a i 3b w brzmieniu:

„Artykuł 3a

Transgraniczne świadczenie usług przez biegłych rewidentów

W drodze odstępstwa od art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, biegły rewident zatwierdzony w którymkolwiek państwie członkowskim ma prawo tymczasowo lub okazjonalnie przeprowadzać badania ustawowe w innym państwie członkowskim. Zastosowanie mają art. 5–9 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady*.

Artykuł 3b

Uznawanie firm audytorskich

1.       W drodze odstępstwa od art. 3 ust. 1, firma audytorska zatwierdzona w którymkolwiek państwie członkowskim ma prawo wykonywać badania ustawowe w innym państwie członkowskim tymczasowo, okazjonalnie lub stale, pod warunkiem spełnienia wymogów art. 3 ust. 4 lit. a).

2.       Firma audytorska, która zamierza prowadzić badania ustawowe w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym została zatwierdzona, występuje o rejestrację do właściwych władz przyjmującego państwa członkowskiego zgodnie z art. 15 i 17.

3.       Właściwe władze przyjmującego państwa członkowskiego dokonują rejestracji firmy audytorskiej na podstawie okazanego certyfikatu potwierdzającego jej zarejestrowanie przez właściwe władze państwa członkowskiego pochodzenia. Właściwe władze przyjmującego państwa członkowskiego mogą zażądać, aby certyfikat wydany przez właściwe władze państwa członkowskiego pochodzenia był wydany nie wcześniej niż trzy miesiące od daty jego przedłożenia. Informują one o dokonanej rejestracji właściwe władze w państwie członkowskim pochodzenia.

* Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 22.”;

5)           w art. 6 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Właściwe władze, o których mowa w art. 32, współpracują w celu osiągnięcia zbieżności wymogów określonych w niniejszym artykule. Współpracują one z Europejskim Urzędem Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) oraz właściwymi organami, o których mowa w art. X rozporządzenia [XXX] z dnia [XXX] r., w zakresie, w jakim zbieżność ta dotyczy ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego.”;

6)           w art. 8 wprowadza się następujące zmiany:

a)      ustęp 1 lit. i) otrzymuje brzmienie:

„(i)     międzynarodowe standardy rewizji finansowej, o których mowa w art. 26;”;

b)      ustęp 3 otrzymuje brzmienie:

„Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a w celu dostosowania wykazu przedmiotów, które są objęte sprawdzeniem wiedzy teoretycznej, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Korzystając z tych uprawnień, Komisja uwzględnia zmiany w rewizji finansowej i zawodzie biegłego rewidenta.”;

7)           artykuł 14 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 14

Zatwierdzanie biegłych rewidentów z innego państwa członkowskiego

1.       Właściwe władze, o których mowa w art. 32, ustanawiają procedury zatwierdzania biegłych rewidentów, którzy zostali zatwierdzeni w innych państwach członkowskich. Procedury te są zgodne z przepisami art. 11 i 12 dyrektywy 2005/36/WE i nie mogą wykraczać poza wymogi określone w art. 13 i 14 tej dyrektywy.

2.       Państwa członkowskie oferują wnioskodawcy wybór między stażem adaptacyjnym, określonym w art. 3 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2005/36/WE, a testem umiejętności określonym w ust. 1 lit. h) tego artykułu. Do celów niniejszego artykułu nie ma zastosowania art. 14 ust. 3 dyrektywy 2005/36/WE.

Staż adaptacyjny nie przekracza trzech lat i podlega ocenie.

Test umiejętności jest przeprowadzany w jednym z języków dopuszczonych przepisami dotyczącymi języka obowiązującymi w danym państwie członkowskim. Obejmuje on wyłącznie odpowiednią wiedzę biegłego rewidenta w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych tego państwa członkowskiego w zakresie, w jakim dotyczą one badań ustawowych.

3.       Właściwe władze, o których mowa w art. 32, współpracują w celu osiągnięcia zbieżności wymogów dotyczących stażu adaptacyjnego i testu umiejętności. Zwiększają one przejrzystość i przewidywalność wymogów. Współpracują one z EUNGiPW oraz właściwymi organami, o których mowa w art. [XXX] rozporządzenia [XXX] z dnia [XXX] r., w zakresie, w jakim zbieżność ta dotyczy ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego.”;

8)           w art. 15 ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Rejestr publiczny jest organizowany przez właściwe władze, o których mowa w art. 32.”;

9)           w art. 17 ust. 1 dodaje się lit. j) w brzmieniu:

„jeśli ma to zastosowanie, informację, czy firma audytorska została zarejestrowana zgodnie z art. 3a i 3b.”;

10)         w art. 21 skreśla się ust. 2;

11)         w art. 22 wprowadza się następujące zmiany:

a)      ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Państwa członkowskie zapewniają, aby biegły rewident i/lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe oraz każdy posiadacz praw głosu w firmie audytorskiej byli niezależni od badanej jednostki i nie uczestniczyli w procesach decyzyjnych badanej jednostki.”;

b)      w ust. 2 skreśla się akapit drugi;

c)      ustęp 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a w celu określenia:

a)       zagrożeń i zabezpieczeń, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu;

b)      sytuacji, w których zagrożenia, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, są na tyle poważne, że zagrażają niezależności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.”;

12)         artykuł 26 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 26

Standardy rewizji finansowej

1.       Państwa członkowskie zapewniają, aby biegli rewidenci oraz firmy audytorskie przestrzegały międzynarodowych standardów rewizji finansowej przy wykonywaniu badań ustawowych, o ile standardy te są zgodne z wymogami niniejszej dyrektywy oraz rozporządzenia XX/XX.

Państwa członkowskie mogą wprowadzać dodatkowe wymogi lub procedury dotyczące rewizji finansowej w uzupełnieniu międzynarodowych standardów rewizji finansowej wyłącznie w przypadku, gdy takie wymogi lub procedury dotyczące rewizji finansowej wynikają ze szczegółowych krajowych wymogów prawnych dotyczących zakresu badań ustawowych. Państwa członkowskie zapewniają, aby wprowadzone wymogi lub procedury dotyczące rewizji finansowej były zgodne z następującymi warunkami:

a)      przyczyniają się one do osiągnięcia wysokiego poziomu wiarygodności i jakości rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 3 dyrektywy [xxxx] w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek;

b)      sprzyjają pożytkowi publicznemu w Unii.

Państwa członkowskie przekazują te wymogi lub procedury dotyczące rewizji finansowej do Komisji, EUNGiPW i innych państw członkowskich.

2.       Do celów ust. 1 „międzynarodowe standardy rewizji finansowej” oznaczają Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej (MSRF) oraz związane z nimi oświadczenia i standardy stanowiące element projektu „Jasność” („Clarity Project”), wydane przez Międzynarodową Federację Księgowych (IFAC) w 2009 r., w zakresie, w jakim odnoszą się one do badań ustawowych.

3.       Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a w celu zmiany definicji międzynarodowych standardów rewizji finansowej w ust. 2 niniejszego artykułu. Korzystając z tych uprawnień, Komisja bierze pod uwagę zmiany wprowadzone przez IFAC do MSRF, opinię Rady Nadzoru nad Interesem Publicznym (Public Interest Oversight Board, PIOB) w sprawie takich zmian oraz inne zmiany w rewizji finansowej i zawodzie biegłego rewidenta.”;

13)         w art. 28 skreśla się ust. 2;

14)         w art. 29 wprowadza się następujące zmiany:

a)      w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)      lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) system zapewniania jakości jest zarządzany przez właściwe władze, o których mowa w art. 32, i jest zorganizowany w sposób gwarantujący jego niezależność od biegłych rewidentów i firm audytorskich;”;

(ii)      dodaje się lit. k) w brzmieniu:

„k) kontrole zapewnienia jakości są właściwe i proporcjonalne dla skali i wielkości działalności kontrolowanej firmy audytorskiej lub biegłego rewidenta.”;

(iii)     po lit. k) dodaje się akapit w brzmieniu:

„Właściwe władze, o których mowa w art. 32, udostępniają stronom zainteresowanym, na ich wniosek, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 lit. g). Właściwe władze zapewniają, aby ujawnione sprawozdanie nie naruszało interesów handlowych badanej jednostki, w tym jej praw własności przemysłowej i intelektualnej.”;

b)      ustęp 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem dalszego określenia wymogów dotyczących ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) oraz e)–j).”;

15)         w art. 32 wprowadza się następujące zmiany:

a)      ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Państwa członkowskie wyznaczają właściwe władze odpowiedzialne za nadzór publiczny nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi w oparciu o zasady zawarte w ust. 2–7.”;

b)      ustęp 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Właściwe władze mogą zezwolić osobom niewykonującym zawodu i posiadającym wiedzę w dziedzinach istotnych dla badania ustawowego na udział w zarządzaniu systemem nadzoru publicznego, pod warunkiem że osoby te są wybierane zgodnie z niezależną i przejrzystą procedurą wyboru. Osoby wykonujące zawód nie mogą być dopuszczone do udziału w zarządzaniu systemem nadzoru publicznego.”;

c)      zdanie wprowadzające w ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„Do właściwych władz należy ostateczna odpowiedzialność za nadzór nad:”;

d)      ustęp 5 otrzymuje brzmienie:

„5. W stosownych przypadkach właściwe władze mają prawo inicjowania i przeprowadzania dochodzeń w odniesieniu do biegłych rewidentów i firm audytorskich, jak również prawo do podejmowania stosownych działań. Posiadają one odpowiednie zasoby umożliwiające inicjowanie i przeprowadzanie takich dochodzeń.

Aby wykonywać zadania określone w niniejszej dyrektywie, właściwe władze mają prawo dostępu do wszelkich dokumentów, niezależnie od ich formy, znajdujących się w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich oraz prawo otrzymywania i zachowywania ich kopii. Mają one również prawo żądania informacji od każdej osoby, a w razie potrzeby – do wezwania osoby i zadawania jej pytań w celu uzyskania informacji.”;

e)      ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. Właściwe władze przestrzegają zasady przejrzystości. Obejmuje to między innymi publikowanie rocznych programów prac i sprawozdań z działalności.”;

16)         dodaje się art. 32a w brzmieniu:

„Artykuł 32a

Przekazywanie zadań

Państwa członkowskie mogą zezwolić właściwym władzom, o których mowa w art. 32, na przekazywanie zadań innym władzom lub organom wyznaczonym przez prawo jedynie w odniesieniu do zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich. Realizacja zadań przez inne władze lub organy odbywa się po ich wyraźnym przekazaniu przez właściwe władze. Przy przekazywaniu określa się przekazywane zadania oraz warunki ich wykonywania. Władze lub organy są zorganizowane w sposób wykluczający konflikty interesów. Ostateczną odpowiedzialność za nadzór nad przestrzeganiem przepisów niniejszej dyrektywy oraz środków wykonawczych przyjętych zgodnie z nią ponoszą właściwe władze dokonujące przekazania zadań.

Państwa członkowskie informują Komisję i właściwe władze innych państw członkowskich o ustaleniach dokonanych w odniesieniu do przekazywania zadań, w tym o dokładnych warunkach regulujących przekazywanie zadań.”;

17)         w art. 36 wprowadza się następujące zmiany:

a)      ustęp 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Przepisy ust. 2 nie stanowią przeszkody dla wymiany informacji poufnych przez właściwe władze. Wymieniane w tym trybie informacje są objęte obowiązkiem dochowania tajemnicy zawodowej, któremu podlegają osoby zatrudnione obecnie lub w przeszłości przez właściwe władze. Obowiązek dochowania tajemnicy zawodowej dotyczy także wszystkich innych osób, którym właściwe władze przekazały zadania w związku z celami określonymi w niniejszej dyrektywie.”;

b)      ustęp 7 otrzymuje brzmienie:

„7. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem określenia procedur wymiany informacji oraz trybu dochodzeń transgranicznych przewidzianych w ust. 2 i 4 niniejszego artykułu.”;

18)         w art. 37 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Za nieważne uznaje się wszelkie klauzule w umowach zawartych między badaną jednostką a stroną trzecią ograniczające możliwość wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, na potrzeby wykonania badania ustawowego tej jednostki, przez walne zgromadzenie wspólników lub członków badanej jednostki zgodnie z ust. 1, do określonych kategorii bądź wykazów biegłych rewidentów lub firm audytorskich, lub do konkretnego biegłego rewidenta lub konkretnej firmy audytorskiej.”;

19)         skreśla się rozdział X;

20)         dodaje się rozdział Xa, obejmujący art. 43a i 43b, w brzmieniu:

„ROZDZIAŁ Xa

PRZEPISY SZCZEGÓLNE DOTYCZĄCE BADANIA USTAWOWEGO MAŁYCH I ŚREDNICH JEDNOSTEK

Artykuł 43a

Uproszczone badanie średnich jednostek

Państwa członkowskie zapewniają stosowanie standardów rewizji finansowej w przypadku ustawowego badania rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych średnich jednostek proporcjonalnie do skali i stopnia złożoności działalności tych jednostek.

Przy przeprowadzaniu kontroli zapewnienia jakości właściwe władze biorą pod uwagę proporcjonalne stosowanie standardów rewizji finansowej.

Państwa członkowskie mogą zwrócić się do organizacji zawodowych o wskazówki odnośnie do proporcjonalnego stosowania standardów rewizji finansowej w przypadku średnich jednostek.

Artykuł 43b

Małe jednostki

Przepisy art. 43a stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy państwo członkowskie wymaga ustawowego badania rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych małych jednostek.

W przypadku, gdy państwo członkowskie ustanowiło przepisy dotyczące przeprowadzania ograniczonego przeglądu sprawozdań finansowych małych jednostek będącego rozwiązaniem alternatywnym względem badania ustawowego, państwo członkowskie nie ma obowiązku dostosowywania standardów rewizji finansowej do potrzeb badania ustawowego tych jednostek.

Do celów niniejszego artykułu „ograniczony przegląd” oznacza procedurę podejmowaną przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską w celu wykrycia zniekształceń spowodowanych błędem lub nadużyciem w sprawozdaniach finansowych jednostki, która zapewnia niższy poziom pewności niż badanie ustawowe.”;

21)         w art. 45 wprowadza się następujące zmiany:

a)      ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

„1.        Właściwe władze państwa członkowskiego rejestrują, zgodnie z art. 15, 16 i 17, każdego biegłego rewidenta z państwa trzeciego i każdą jednostkę audytorską z państwa trzeciego dostarczających sprawozdanie z badania rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostki zarejestrowanej poza Unią, której zbywalne papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym tego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 dyrektywy 2004/39/WE, z wyjątkiem sytuacji, gdy dana jednostka jest emitentem wyłącznie dłużnych papierów wartościowych, w przypadku których spełniony jest jeden z następujących warunków:

a)       zostały one dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w państwie członkowskim w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(*) przed dniem 31 grudnia 2010 r., a ich jednostkowa wartość nominalna wynosi przynajmniej 50 000 EUR albo, w przypadku dłużnych papierów wartościowych denominowanych w innej walucie, równowartość przynajmniej 50 000 EUR w dniu emisji;

b)      zostały one dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w państwie członkowskim w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2004/109/WE dnia 31 grudnia 2010 r. lub później, a ich jednostkowa wartość nominalna wynosi przynajmniej 100 000 EUR albo, w przypadku dłużnych papierów wartościowych denominowanych w innej walucie, równowartość przynajmniej 100 000 EUR w dniu emisji.

(*)     Dz.U. L 390 z 31.12.2004, s. 38.”;

b)      w ust. 5 wprowadza się następujące zmiany:

(i)      lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e) publikuje ona na swojej stronie internetowej roczne sprawozdanie zapewniające przejrzystość, obejmujące informacje, o których mowa w art. X rozporządzenia [XXX] z dnia [XXX] r., lub spełnia równoważne wymogi dotyczące ujawniania informacji.”;

(ii)      dodaje się akapit w brzmieniu:

„Państwo członkowskie może dokonać rejestracji biegłego rewidenta z państwa trzeciego wyłącznie w przypadku, gdy biegły rewident spełnia wymogi określone w akapicie pierwszym lit. a), d) i e).”;

d)      ustęp 6 otrzymuje brzmienie:

„6. W celu zapewnienia jednolitych warunków stosowania ust. 5 lit. d) niniejszego artykułu Komisja jest uprawniona do podejmowania decyzji o równoważności, o której mowa w tym ustępie, w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Państwa członkowskie mogą dokonać oceny równoważności, o której mowa w ust. 5 lit. d) niniejszego artykułu, o ile Komisja nie podjęła takiej decyzji.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem ustanowienia ogólnych kryteriów równoważności, które mają być stosowane przy ocenie, czy badania sprawozdań finansowych, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, są przeprowadzane zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej, o których mowa w art. 26, oraz zgodnie z wymogami określonymi w art. 22, 24 i 25. Przy ocenie równoważności na szczeblu krajowym państwa członkowskie stosują kryteria, które mają zastosowanie do wszystkich państw trzecich.”;

22)         artykuł 46 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. W celu zapewnienia jednolitych warunków stosowania ust. 1 niniejszego artykułu Komisja jest uprawniona do podejmowania decyzji o równoważności, o której mowa w tym ustępie, w drodze aktów wykonawczych. Akty wykonawcze są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Po stwierdzeniu przez Komisję równoważności, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą zadecydować o całkowitym lub częściowym uznaniu tej równoważności i odstąpieniu od stosowania lub zmodyfikowaniu wymogów zawartych w art. 45 ust. 1 i 3 w części lub w całości. Państwa członkowskie mogą oceniać równoważność, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, bądź polegać na ocenach przeprowadzonych przez inne państwa członkowskie, dopóki Komisja nie podejmie decyzji. Jeżeli Komisja zdecyduje, że wymóg równoważności, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie jest spełniony, może zezwolić zainteresowanym biegłym rewidentom i jednostkom audytorskim na kontynuowanie działalności w zakresie rewizji finansowej zgodnie z odpowiednimi wymogami danego państwa członkowskiego w trakcie stosownego okresu przejściowego.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem ustanowienia ogólnych kryteriów równoważności, w oparciu o wymogi określone w art. 29, 30 i 32, które są stosowane do oceny, czy systemy nadzoru publicznego, zapewniania jakości, dochodzeń i sankcji w państwie trzecim są równoważne z systemami Unii. W przypadku braku decyzji Komisji odnośnie do danego państwa trzeciego państwa członkowskie stosują tego rodzaju ogólne kryteria przy ocenie równoważności na szczeblu krajowym.”;

23)         w art. 47 wprowadza się następujące zmiany:

a)      w ust. 2 dodaje się lit. ba) w brzmieniu:

„ba) ochrona interesów handlowych badanej jednostki, w tym jej praw własności przemysłowej i intelektualnej, nie została osłabiona;”;

b)      ustęp 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Dla ułatwienia współpracy Komisja jest uprawniona do podejmowania decyzji o adekwatności, o której mowa w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu, w drodze aktów wykonawczych. Akty wykonawcze są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zastosowania się do decyzji Komisji.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem ustanowienia ogólnych kryteriów adekwatności, zgodnie z którymi Komisja ocenia, czy właściwe władze państw trzecich mogą zostać uznane za adekwatne na potrzeby współpracy z właściwymi władzami państw członkowskich w zakresie wymiany dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów i firm audytorskich. Ogólne kryteria adekwatności są oparte na wymogach art. 36 lub rezultatach funkcjonalnych zasadniczo równoważnych względem bezpośredniej wymiany dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich.”;

c)      ustęp 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 48a celem zdefiniowania wyjątkowych przypadków, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, dla ułatwienia współpracy między właściwymi władzami.”;

24)         w art. 48 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Komisja jest wspomagana przez komitet (zwany dalej „Komitetem”). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(*).

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

(*) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.”;

25)         dodaje się art. 48a w brzmieniu:

„Artykuł 48a

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.       Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.       Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 8 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 26 ust. 3, art. 29 ust. 2, art. 36 ust. 7, art. 45 ust. 6, art. 46 ust. 2, art. 47 ust. 3 i art. 47 ust. 5, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy].

3.       Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 8 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 26 ust. 3, art. 29 ust. 2, art. 36 ust. 7, art. 45 ust. 6, art. 46 ust. 2, art. 47 ust. 3 i art. 47 ust. 5, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4.       Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.       Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 8 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 26 ust. 3, art. 29 ust. 2, art. 36 ust. 7, art. 45 ust. 6, art. 46 ust. 2, art. 47 ust. 3 i art. 47 ust. 5 wchodzi w życie tylko jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie [dwóch miesięcy] od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o [dwa miesiące] z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”.

Artykuł 2

Transpozycja

1.           Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia [xxx] r. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.           Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 3

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego           W imieniu Rady

Przewodniczący                                             Przewodniczący

[1]               Duże kwoty pomocy zatwierdzone w ramach programów można wyjaśnić tym, że niektóre państwa członkowskie przyjęły programy ogólnych gwarancji obejmujące całe zadłużenie swoich banków. Państwa członkowskie opierały się głównie na środkach gwarancyjnych. Kwota 546,08 mld EUR (4,5 % PKB) została zatwierdzona w ramach środków służących dokapitalizowaniu, z których państwa członkowskie wykorzystały w rzeczywistości około 141,5 mld EUR w 2009 r. W okresie między październikiem 2008 r. a październikiem 2010 r. Komisja zatwierdziła środki z zakresu pomocy państwa podjęte w związku z kryzysem finansowym w 22 państwach członkowskich, tzn. we wszystkich państwach członkowskich z wyjątkiem Bułgarii, Republiki Czeskiej, Estonii, Malty i Rumunii.

[2]               Komunikat Komisji „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”, COM(2010) 2020 wersja ostateczna z 3.3.2010.

[3]               Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, COM(2011) X, X.X.2011.

[4]               Komisja Europejska, Zielona księga – Polityka badania sprawozdań finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu, COM(2010) 561 z 13.10.2010. Dokument dostępny pod adresem:

                http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0561:FIN:PL:PDF

[5]               http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/conferenc_20110209_en.htm

[6]               http://www.europarl.europa.eu/oeil/FindByProcnum.do?lang=en&procnum=INI/2011/2037

[7]               Opinia EKES w sprawie zielonej księgi (COM(2010) 561 wersja ostateczna) przedłożonej przez Komisję, Dz.U. C 248 z 25.8.2011, s. 92.

[8]               Zgodnie z wnioskiem Komisji w sprawie przekształcenia czwartej dyrektywy w sprawie prawa spółek 78/660/EWG oraz siódmej dyrektywy Rady 83/349/EWG, badanie sprawozdań finansowych małych jednostek nie będzie już wymagane na mocy prawa unijnego.

[9]               Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 22.

[10]             Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, COM(2011) 684 wersja ostateczna z 25.10.2011.

[11]             Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.

[12]               Dz.U. C […] z […], s. […].

[13]               Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 22.

[14]               Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – „Najpierw myśl na małą skalę”: Program „Small Business Act” dla Europy {SEK(2008) 2102}.

[15]               Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Przegląd programu „Small Business Act” dla Europy, COM(2011) 78 wersja ostateczna.

[16]               Komunikat Komisji „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”, COM(2010) 2020 wersja ostateczna.

[17]               Dz.U. L 345 z 31.12.2003, s. 64.

[18]               Dz.U. L 327 z 11.12.2010, s. 1.

[19]               Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.