52011DC0497

/* KOM/2011/0497 wersja ostateczna */ SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO w sprawie działań Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i realizacji celów zawartych w programie szczegółowym „Pomysły”w 2010 r.


1. WPROWADZENIE I PODSTAWA PRAWNA

Głównym zadaniem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN), ustanowionej decyzją Komisji 2007/134/WE[1], jest realizacja programu szczegółowego „Pomysły” o całkowitym budżecie w wysokości 7,51 mld EUR.

W skład ERBN wchodzi niezależna rada naukowa wspomagana przez specjalną jednostkę ds. realizacji, która przyjęła postać Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych[2] utworzonej zgodnie z ogólnymi przepisami dla agencji wykonawczych. W 2008 r. Komisja powierzyła agencji odpowiedzialność za realizację programu „Pomysły” i za wspieranie rady naukowej, a w lipcu 2009 r. agencji przyznano autonomię.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 decyzji Rady dotyczącej programu szczegółowego „Pomysły” i załącznikiem I do tej decyzji w niniejszym sprawozdaniu rocznym Komisji sporządzonym we współpracy z radą naukową ERBN i Agencją Wykonawczą ERBN przedstawia się sporządzoną przez Komisję ocenę działań ERBN i osiągnięte przez nią cele w 2010 r. Niniejsze sprawozdanie jest uzupełnione sprawozdaniem rady naukowej dotyczącym realizacji i osiągnięć programu pod kątem naukowym w roku 2010.

2. KWESTIE STRATEGICZNE

Na radzie naukowej spoczywa obowiązek ustalania strategii naukowej ERBN, w tym opracowania najważniejszego dokumentu strategicznego ERBN – rocznego programu prac programu „Pomysły”.

2.1. Systemy finansowania

W ramach programu prac programu „Pomysły” rada naukowa miała na celu określenie jasnej i stabilnej wizji działalności badawczej ERBN. Należy przypomnieć, że strategia rady naukowej w tej kwestii obejmuje dwa systemy grantów we wszystkich dziedzinach badań:

- granty ERBN dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę („ERC Starting Grants”): przeznaczone na wsparcie naukowców, którzy niedawno otrzymali tytuł doktora, w celu zdobycia niezależności;

- granty dla badaczy zaawansowanych („ERC Advanced Grants”): na najlepsze badania prowadzone przez starszych pracowników naukowych pracujących w Europie.

2.2. Program prac programu szczegółowego „Pomysły” na 2010 r.

Program prac programu szczegółowego „Pomysły” na 2010 r. (program prac na 2010 r.)[3] został opracowany przez radę naukową w dniu 2 kwietnia 2009 r., a następnie przyjęty przez Komisję w dniu 29 lipca 2009 r.

W programie prac na 2010 r. nie wprowadzono żadnych istotnych zmian w strategii, chociaż systemy grantów zostały dostosowane na podstawie zdobytego doświadczenia. W celu zapewnienia dodatkowo bardziej odpowiedniej oceny obu podgrup, które ubiegają się o granty ERBN dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę (tj. główni badacze na wczesnym etapie przechodzenia na niezależność badawczą i badacze na etapie konsolidowania swojej działalności badawczej albo swojego zespołu badawczego), rada naukowa rozszerzyła okres kwalifikowalności wnioskodawców do 2–10 lat po uzyskaniu doktoratu. Było to możliwe również dzięki znacznie zwiększonemu budżetowi na rok 2010.

W ramach powyższego okresu kwalifikowalności głównych badaczy składających wnioski dzieli się podczas oceny na dwie główne grupy: na wnioskodawców, którzy uzyskali tytuł doktora co najmniej 2 lata, ale nie więcej niż 6 lat przed opublikowaniem zaproszenia, (zasadniczo określanych jako „rozpoczynający”), i na tych, którzy tytuł uzyskali ponad 6 lat ale nie więcej niż 10 lat przed opublikowaniem zaproszenia, (zasadniczo określanych jako „konsolidujący”). Aby zapewnić porównywalny poziom pozytywnych ocen badaczy „rozpoczynających” i „konsolidujących”, przybliżony budżet każdego zespołu podzielono proporcjonalnie do zapotrzebowania w zakresie budżetu przedstawionego we wnioskach złożonych przez obie kategorie wnioskodawców.

Inne dostosowania objęły dalsze uproszczenie zasad dotyczących ponownego składania i wielokrotnych wniosków oraz wprowadzenie środków mających na celu zwiększenie atrakcyjności UE i powiązanych z nią państw w oczach naukowców przebywających w państwach trzecich oraz dalsze zachęcanie do udziału kobiet naukowców. Naukowcom z państw trzecich ma zostać udostępnione dodatkowe finansowanie, aby zachęcić ich do osiedlania się w Europie i pomóc im w tym; ponadto z większą uwagą rozpatrywane będą przypadki wcześniejszych przerw w karierze zawodowej oraz niekonwencjonalne ścieżki kariery, co miałoby zachęcić do większego udziału kobiet naukowców.

2.3. Metodyka wzajemnej oceny

ERBN stosuje strukturę zespołów wysokiego szczebla ds. wzajemnej oceny, których członkowie są wybierani przez radę naukową, obejmujących naukowców, inżynierów i badaczy zarówno z UE, jak i spoza niej. Zespoły te obejmują wszystkie dyscypliny naukowe i są zorganizowane w ramach trzech głównych obszarów badań: nauk fizycznych i inżynieryjnych, nauk biologicznych oraz nauk społecznych i humanistycznych. Podobnie jak w przypadku poprzednich zaproszeń na oba systemy przypadało 25 zespołów.

3. REALIZACJA PROGRAMU

W ramach realizacji programu w pełni zrealizowano zobowiązania w wysokości ponad 1,1 mld EUR i płatności w wysokości 528 mln EUR, co ostanowi 100 % środków operacyjnych programu szczegółowego „Pomysły” na 2010 r. Około 2,58 % budżetu operacyjnego wydano na administrację.

3.1. Granty

Począwszy od programu prac na 2008 r., zaproszenia ERBN obejmują jednoetapowy proces składania wniosków, w którym wnioskodawcy są zobowiązani do złożenia pełnego wniosku, oraz dwuetapową ocenę.

Granty przyznaje się najlepszym wnioskom w zależności od dostępnego budżetu, na podstawie samego wniosku i poziomu finansowania zalecanego w wyniku wzajemnej oceny.

3.1.1. Granty ERBN dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę

Zaproszenie dotyczące grantów ERBN na 2010 r. dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę opublikowano w lipcu 2009 r. i wyznaczono w nim przybliżony budżet w wysokości 528 mln EUR. Ogółem otrzymano 2 873 wnioski w podziale na następujące dziedziny: 1 205 w naukach fizycznych i inżynierskich, 1 230 w naukach biologicznych i 638 w naukach społecznych i humanistycznych. Ogółem sfinansowano 436 wniosków z budżetu wynoszącego ponad 537 mln EUR, przy czym średnia przyznana kwota wyniosła 1,2 mln EUR.

Zaproszenie dotyczące grantów ERBN na 2011 r. dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę opublikowano w lipcu 2010 r. i wyznaczono w nim przybliżony budżet w wysokości 661 mln EUR. W odpowiedzi ogółem wpłynęło 4 080 wniosków: 1 690 w naukach fizycznych i inżynierskich, 1 440 w naukach biologicznych i 950 w naukach społecznych i humanistycznych, stanowiących odpowiednio 42 %, 35 % i 23 %, tj. podział podobny do tego, jaki miał miejsce w odpowiedzi na zaproszenie dotyczące grantów ERBN dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę na 2010 r.

3.1.2. Granty ERBN dla badaczy zaawansowanych

Zaproszenie dotyczące grantów ERBN na 2010 r. dla badaczy zaawansowanych opublikowano w październiku 2009 r. i wyznaczono w nim przybliżony budżet w wysokości 590 mln EUR. Ogółem otrzymano 2 009 wniosków w podziale na następujące dziedziny: 902 w naukach fizycznych i inżynierskich (45 %), 621 w naukach biologicznych (31 %) i 486 w naukach społecznych i humanistycznych (24 %). W wyniku przeprowadzenia procesu oceny łącznie zakwalifikowano do finansowania 266 wniosków, przy czym przyznano ponad 588 mln EUR, a średnia przyznana kwota wyniosła około 2,2 mln EUR.

Zaproszenie dotyczące grantów ERBN na 2011 r. dla badaczy zaawansowanych zostało opublikowane w listopadzie 2010 r. i wyznaczono w nim terminy przypadające od lutego do kwietnia 2011 r. oraz przybliżony budżet w wysokości 661 mln EUR.

Zwiększenie liczby wniosków w przypadku obu systemów przyznawania grantów wskazuje na nieustające zapotrzebowanie na finansowanie najwyższej klasy badań na szczeblu europejskim.

3.2. Komitet programu

Poza swoimi formalnymi obowiązkami komitet programu szczegółowego „Pomysły” pełni również funkcję ważnej sieci komunikacji między państwami członkowskimi i państwami stowarzyszonymi w ramach 7PR, radą naukową, sekretarzem generalnym ERBN a Komisją. W 2010 r. posiedzenia komitetu odbyły się w dniach 23 marca i 22 października.

3.3. Ocena etyczna

W procesie oceny etycznej uczestniczył zewnętrzny zespół ds. etyki składający się z 40 ekspertów.

W 2010 r. przeglądowi pod kątem etyki poddano wszystkie wnioski, z których jedynie 3 zgłoszono jako wykorzystujące ludzkie embrionalne komórki macierzyste. Ponieważ jednak pod koniec 2010 r. wnioski te znajdowały się na liście rezerwowej, zostaną one przeniesione do Komisji w celu zakończenia procesu dopiero w momencie, w którym znajdą się na głównej liście; w związku z tym w 2010 r. nie angażowano komitetu programu „Pomysły”.

3.4. Odwołania

W 2010 r. przedstawiono łącznie 225 skarg odwoławczych dotyczących obu zaproszeń, co stanowiło 4,6 % całkowitej liczby wniosków. O ile udział procentowy przypadków przedstawionych odwołań wykazuje nieznaczny wzrost w porównaniu z 2009 r. (+0,7 %), to jednak liczba ponownie ocenionych wniosków zmalała o 71 % (z 14 do 10 przypadków przeprowadzenia ponownej oceny) w oparciu o wynik oceny komitetu odwoławczego ERBN, a żadnego z przedstawionych odwołań nie rozpatrzono pozytywnie. Nie przeprowadzono jeszcze jednej ponownej oceny.

3.5. Komunikacja

W ciągu 2010 r. ERBN nadal starała się podnieść świadomość środowiska naukowego co do oferowanych przez nią możliwości finansowania oraz zwiększyć widoczność ERBN i jej projektów badawczych dla opinii publicznej i w mediach.

W szczególności rada naukowa ERBN podjęła decyzję o podkreśleniu znaczenia zwiększania świadomości poza Europą, aby zachęcić większą liczbę najlepszych badaczy z państw innych niż europejskie do kontynuacji ich badań w Europie. W tym celu zorganizowano ukierunkowane wizyty i kampanie informacyjne w USA, Chinach, Japonii, Indiach i Brazylii. ERBN uczestniczyła w głównych międzynarodowych konferencjach naukowych, targach kariery i warsztatach: dorocznym posiedzeniu Amerykańskiego Towarzystwa Postępu Naukowego (American Association for the Advancement of Science - AAAS) w San Diego, europejskich targach kariery („MIT-European Career Fair”) w Bostonie oraz dorocznym spotkaniu Towarzystwa na rzecz Neuronauki (Society for Neuroscience) w San Diego, ESOF w Turynie, targach kariery naukowej w Paryżu oraz w EMBO w Barcelonie; w wystawie World Expo w Szanghaju oraz Indyjskim Kongresie Naukowym w Kerali. Delegacje ERBN odwiedziły również uniwersytety w USA (Berkeley, Stanford i UC Davis) oraz w Sao Paulo w Brazylii, a także instytucje i organizacje w Pekinie, Szanghaju i Tokio.

Zgodnie z tym celem informacyjnym wydano ukierunkowane broszury i przetłumaczono je na język chiński, japoński, rosyjski i hiszpański oraz zaprojektowano promujące ERBN plakaty dla biur delegatur UE w USA, Chinach, Brazylii i Indiach. Bezpośrednim wynikiem tych działań zewnętrznych było zwiększenie liczby wejść na stronę internetową ERBN w odwiedzonych państwach.

Działania związane z prasą zorganizowano w Europie i na terytoriach zamorskich. W ciągu roku media wykazały zainteresowanie ERBN nie tylko jako organizacją, ale coraz częściej koncentrowano się również na finansowanych przez nią badaniach oraz przyznawanych przez nią grantach. Miało to miejsce na przykład w przypadku laureata Nagrody Nobla z fizyki za 2010 r., Konstantina Novoselova, korzystającego z grantów ERBN dla badaczy rozpoczynających niezależną karierę. Dużym zainteresowaniem mediów cieszyła się zakończona sukcesem licząca 10 000 km podróż międzykontynentalna Alberta Broggiego – korzystającego z grantów ERBN dla badaczy zaawansowanych – którą odbył z Włoch na wystawę Word EXPO w Szanghaju napędzanymi energią słoneczną autonomicznymi samochodami.

Uważając, aby nie zaniedbać żadnego kanału komunikacyjnego, ERBN wypuściła szereg filmów wideo, w tym jeden, w którym przedstawiono rozwój historyczny ERBN i który zaprezentowano na obchodach przyznania 1 000 grantu przez ERBN oraz pierwszą sylwetkę jednej z odnoszących sukcesy osób, którym przyznano grant.

ERBN nadal rozwijała relacje z istniejącymi sieciami kluczowych zainteresowanych stron i ściśle współpracowała z odpowiednimi służbami Komisji Europejskiej, a także z biurami delegatur EU na całym świecie. O pracach ERBN i wydawanych przez nią zaproszeniach stale informowano krajowe punkty kontaktowe, które są rozmieszczone w całej Europie i pełnią rolę pośredników w przekazywaniu informacji potencjalnym wnioskodawcom.

3.6. Monitorowanie i ocena programu szczegółowego „Pomysły”

W 2010 r. Komisja, Agencja Wykonawcza ERBN i rada naukowa podjęły działania w związku z zaleceniami udzielonymi w ramach Przeglądu struktur i mechanizmów ERBN[4]

W decyzji zmieniającej decyzję ustanawiającą ERBN[5] Komisja potwierdziła działanie mechanizmów wsparcia lokalnego dla przewodniczącego i wiceprzewodniczących rady naukowej w ich miejscach pracy i wprowadziła honorarium za udział w posiedzeniach plenarnych rady naukowej w uznaniu osobistego zaangażowania członków rady naukowej i czasu, jaki muszą poświęcać zadaniom ERBN. W tej samej decyzji wprowadzono pojęcie stałego komitetu identyfikacyjnego do celów identyfikacji przyszłych członków rady naukowej.

Komisja zmieniła również zasady ERBN dotyczące składania wniosków oraz odpowiednich procedur oceny, selekcji i przyznawania grantów[6] w celu usprawnienia procedur administracyjnych ERBN i zapewnienia w szczególności systematycznego uproszczenia procedur w zakresie powoływania i zwrotu kosztów w przypadku niezależnych ekspertów uczestniczących w procesie oceny programu „Pomysły”. Częste korzystanie z narzędzi elektronicznych i ustanowienie pojedynczych aktów powołania wprowadzonych w ten sposób zmniejsza obciążenie pracą osób przeprowadzających wzajemną ocenę, którym w dużej mierze przypisuje się powodzenie ERBN.

Ze swojej strony rada naukowa ustanowiła dwa specjalne komitety: jeden do spraw wzajemnej oceny, a drugi do spraw konfliktu interesów, uchybień naukowych i kwestii etycznych. Podsumowanie posiedzeń plenarnych jest opublikowane na stronie internetowej ERBN[7].

W świetle zbliżającej się inicjatywy „Horyzont 2020”, tj. programu ramowego na rzecz badań naukowych i innowacji, Komisja w ścisłym porozumieniu z radą naukową podjęła dalsze rozważania na temat trwałego i przyszłościowego rozwiązania w zakresie zarządzania ERBN. Rozważania te powierzono utworzonej w grudniu 2010 r. grupie zadaniowej ds. ERBN składającej się z przedstawicieli rady naukowej, zespołu ds. oceny ERBN i Komisji[8]. Jej sprawozdanie zostanie przekazane Radzie i Parlamentowi Europejskiemu.

W opublikowanym w dniu 12 listopada 2010 r.[9] sprawozdaniu grupy ekspertów ds. oceny śródokresowej siódmego programu ramowego doceniono sukces ERBN „ która szybko zyskała uznanie środowiska naukowego i decydentów w całej Europie. Mimo że Europejska Rada ds. Badań Naukowych jest nowym, a zatem niesprawdzonym instrumentem, z powodzeniem przyciąga i finansuje światowej klasy badania, a także odgrywa ważną rolę w utrzymaniu talentów naukowych.”

4. STRUKTURA EUROPEJSKIEJ RADY DS. BADAń NAUKOWYCH

4.1. Rada naukowa

W lutym 2010 r. prof. Fotis Kafatos ustąpił ze stanowiska przewodniczącego rady naukowej i przewodniczącego ERBN, a na jego zastępcę wybrano prof. Helgę Nowotny.

W 2010 r. w całej Europie odbywały się regularne posiedzenia rady naukowej, zazwyczaj na zaproszenie organów krajowych. W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2010 r. zorganizowano pięć sesji plenarnych rady naukowej: w marcu w Bukareszcie (Rumunia), w kwietniu i grudniu w Brukseli (Belgia), w czerwcu w Santiago de Compostela (Hiszpania), a w październiku w Luksemburgu.

Oprócz sesji plenarnych oraz posiedzeń dwóch stałych komitetów (ds. wzajemnej oceny i ds. konfliktu interesów, uchybień naukowych i kwestii etycznych) członkowie rady naukowej odbywają posiedzenia w ramach grup roboczych w celu rozwiązywania konkretnych problemów. W 2010 r. agencja wykonawcza zorganizowała różne posiedzenia grup roboczych do spraw kontaktów z przemysłem, otwartego dostępu, uczestnictwa państw trzecich oraz równowagi płci. Grupy robocze przeprowadzają analizy i mają swój udział w strategii naukowej ERBN poprzez wnioski przyjmowane przez radę naukową na posiedzeniach plenarnych w dziedzinach wchodzących w zakres ich uprawnień: analizują relacje ERBN z sektorem przemysłowym/przedsiębiorcami oraz wpływ badań finansowanych przez ERBN na innowacyjność; pracują nad stanowiskiem ERBN dotyczącym otwartego dostępu, badają odpowiednie mechanizmy zwiększania uczestnictwa w systemach ERBN badaczy spoza Europy, w szczególności z Brazylii, Rosji, Indii i Chin (państwa BRIC); dopilnowują, aby ERBN przodowała w zakresie najlepszej praktyki w odniesieniu do równowagi płci osób, którym przyznano granty.

Przewodniczący i wiceprzewodniczący rady naukowej, sekretarz generalny ERBN i dyrektor agencji odbywają regularne posiedzenia jako zarząd ERBN w celu dodatkowego zapewnienia kontaktów z Komisją Europejską i agencją wykonawczą. W posiedzeniach tych uczestniczą również osoby zarządzające wyższego szczebla agencji. W 2010 r. zarząd odbył w Brukseli 9 posiedzeń, których głównym punktem było przygotowanie posiedzeń rady naukowej lub działania następcze w związku z tymi posiedzeniami.

Posiedzenia plenarne rady naukowej i posiedzenia, jakie jej członkowie odbywają z zainteresowanymi stronami ERBN, są przygotowywane przy organizacyjnym i administracyjnym wsparciu agencji wykonawczej. Agencja zapewnia również porady i analizy w celu ułatwienia radzie naukowej realizacji jej zadań, jak opisano w załączniku 1 do programu szczegółowego „Pomysły”, a także wsparcia w zakresie działań operacyjnych jej grup roboczych i stałych komitetów.

4.1.1. Powoływanie nowych członków

W 2010 r. Komisja utworzyła „komitet identyfikacyjny”[10] do wskazania nowych członków w celu stopniowego odnawiania składu rady naukowej. W grudniu 2010 r. komitet przedstawił Komisji swoje wnioski, a jego sprawozdanie zostało przekazane Radzie i Parlamentowi.

Na podstawie tych wniosków następujące osoby zostały nominowane przez Komisję na nowych członków rady naukowej: prof. Nicholas Canny (Narodowy Uniwersytet Irlandii w Galway), prof. Tomasz Dietl (Polska Akademia Nauk), prof. Daniel Dolev (Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie), prof. sir Timothy Hunt (Londyński Instytut Badawczy), prof. Mart Saarma (Uniwersytet Helsiński), prof. Anna Tramontano (Uniwersytet „La Sapienza” w Rzymie) i prof. Isabelle Vernos (Centre Regulació Genómica w Barcelonie).

4.2. Sekretarz generalny ERBN

Sekretarz generalny ERBN działa na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez radę naukową, jest odpowiedzialny za efektywne kontakty między radą naukową, Komisją i Agencją Wykonawczą ERBN oraz monitoruje skuteczną realizację przez Agencję Wykonawczą ERBN strategii i stanowisk przyjętych przez radę naukową.

W dniu 1 września 2010 r. ze stanowiska ustąpił powołany w dniu 30 czerwca 2009 r. drugi sekretarz generalny ERBN – prof. Andreu Mas-Colell, profesor ekonomii na Uniwersytecie Pompeu Fabra w Barcelonie i przewodniczący Barcelona GSE. Komisja jest w trakcie powoływania jego następcy.

4.3. Agencja Wykonawcza ERBN

Od lipca 2009 r. agencja jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty administracyjnego wdrażania i realizacji programu, zgodnie z postanowieniami programu prac.

Działania agencji wykonawczej ERBN nadzoruje komitet sterujący, powołany przez Komisję i składający się z trzech urzędników Komisji (dyrektora generalnego i dyrektora dyrekcji ds. zasobów DG ds. Badań Naukowych i Innowacji oraz dyrektora odpowiedzialnego za Komitet Konsultacyjny ds. Mianowania w DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa), jednego członka rady naukowej (prof. Mathiasa Dewatriponta) i jednego niezależnego naukowca (prof. Catherine Cesarsky); sekretarz generalny ERBN jest obserwatorem. W 2010 r. komitet sterujący zorganizował cztery posiedzenia i przyjął decyzje dotyczące rocznego programu prac, budżetu i ksiąg rachunkowych agencji. Na każdym posiedzeniu komitet sterujący otrzymał od dyrektora agencji szczegółowe sprawozdanie okresowe.

4.3.1. Personel agencji

W budżecie operacyjnym na 2010 r. przewidziano plan zatrudnienia 100 pracowników zatrudnionych na czas określony i budżet dla 215 pracowników kontraktowych oraz 15 oddelegowanych ekspertów krajowych, łącznie – 330 pracowników.

Pod koniec grudnia 2010 r. w agencji było zatrudnionych 316 pracowników: 94 pracowników zatrudnionych na czas określony, 218 pracowników kontraktowych i 4 oddelegowanych ekspertów krajowych. Jeżeli chodzi o zarząd agencji, obecnie wszystkie stanowiska są obsadzone.

Z danych statystycznych na grudzień 2010 r. wynika, że w agencji zatrudnionych jest w przybliżeniu 35 % mężczyzn i 65 % kobiet. Jeżeli chodzi o równowagę płci wśród wysoce wykwalifikowanych pracowników (pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników kontraktowych grupy funkcyjnej IV), kobiety zajmują 59 % stanowisk. Pod koniec 2010 r. w Agencji Wykonawczej ERBN pracowali obywatele 21 państw członkowskich.

Poza doborem i rekrutacją w 2010 r. agencja nadzorowała też konsolidację i rozwój swoich zasobów ludzkich. Komitet sterujący przyjął przepisy wykonawcze dotyczące zarządzania personelem, a w szczególności oceny pracowników i rozwoju ich kariery.

5. WNIOSKI I PROGNOZA NA 2011 R.

Systemy finansowania ERBN wzbudziły zainteresowanie europejskiego środowiska naukowego. W odpowiedzi na pierwsze sześć zaproszeń wpłynęło ponad 20 000 wniosków.

O ile w 2009 r. odnotowano 400 artykułów prasowych o ERBN, to w 2010 r. ich liczba się potroiła. Jest to wynik zarówno coraz większej liczby projektów, jak i zaawansowanych projektów, które przynoszą coraz więcej wyników. W 2009 r. artykuły te dotyczyły 182 projektów, natomiast w 2010 r. – 453 projektów, tj. średnio dwa i trzy artykuły na projekt odpowiednio w latach 2009 i 2010.

W odpowiedzi na wezwanie Komisji do wzmocnienia roli ERBN w łańcuchu innowacji[11] rada naukowa opracowała nową możliwość przyznawania grantów, która od 2011 r. będzie oferowana beneficjentom grantów ERBN w celu stworzenia potencjału w dziedzinie innowacji, jeżeli chodzi o pomysły oparte na ich projektach finansowanych przez ERBN. Celem tego planu jest wypełnienie luki w zakresie finansowania na najwcześniejszym etapie innowacji. Beneficjenci grantów ERBN będą mieli możliwość dokonania „weryfikacji poprawności projektu” pomysłu finansowanego przez ERBN, tj. uświadomienia rynkowi innowacyjnego potencjału danego pomysłu, zapewniając jego przyszłe możliwości komercjalizacji.

Rada naukowa rozważa również, w jaki sposób urozmaicić i rozszerzyć swoje programy, zawsze kierując się przy tym zasadami, które zapewniły sukces dwóch pierwszych systemów: wnioski z inicjatywy badaczy, rygorystyczna wspólna ocena bazująca na najwyższej jakości naukowej.

W 2011 r. grupa zadaniowa ds. ERBN przedstawi swoje sprawozdanie dotyczące prawnej i organizacyjnej struktury ERBN odpowiednio wcześnie, tak by Komisja mogła planowo przedstawić do końca roku wnioski dotyczące programu „Horyzont 2020”.

[1] Dz.U. L 57 z 24.2.2007, s. 14.

[2] 2008/37/WE: decyzja Komisji z dnia 14 grudnia 2007 r. ustanawiająca Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych w celu zarządzania wspólnotowym programem szczegółowym „Pomysły” w dziedzinie badań pionierskich na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 (Dz.U. L 9 z 12.1.2008, s. 15).

[3] C(2009) 5928 z 29.7.2009, nieopublikowany.

[4] Sprawozdanie zespołu ds. oceny: W kierunku światowej klasy organizacji na rzecz pionierskich badań naukowych: przegląd struktur i mechanizmów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (z dnia 23 lipca 2009 r.). http://erc.europa.eu/index.cfm?fuseaction=page.display&topicID=158; odpowiedź Komisji: Komunikat do Rady i Parlamentu C(2009) 552 wersja ostateczna z dnia 22 października 2009 r. http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/other_reports_studies_and_documents/commission_communication_on_the_erc_review_-_22_october_2009.pdf.

[5] Decyzja 2011/12/UE z dnia 12 stycznia 2011 r., Dz.U. L 9 z 13.1.2011, s. 5.

[6] Decyzja 2010/767/UE z dnia 9 grudnia 2010 r., Dz.U. L 327 z 11.12.2010, s. 51.

[7] http://erc.europa.eu/index.cfm?fuseaction=page.display&topicID=60.

[8] Komunikat prasowy IP/10/1759. http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/10/1759&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=fr.

[9] http://erc.europa.eu/pdf/ERC_Update_FP7_interim_report.pdf.

[10] Członkami tego komitetu byli prof. Eero Vuorio (dyrektor Biocentrum w Finlandii), prof. Ann Dowling (dyrektor Wydziału Inżynierii na Uniwersytecie w Cambridge), prof. Andreu Mas-Colell (Wydział Ekonomii i Biznesu na Uniwersytecie Pompeu Fabra), prof. Gretty Mirdal (Wydział Psychologii na Uniwersytecie Kopenhaskim), prof. Arnold Schmidt (profesor emerytowany w Instytucie Fotoniki na Uniwersytecie Technicznym w Wiedniu) oraz prof. Maciej Żylicz (dyrektor Zakładu Biologii Molekularnej w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie).

[11] Komunikat dotyczący Unii Innowacji, COM(2010) 546 wersja ostateczna z dnia 6 października 2010 r.