26.5.2010 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 135/15 |
Konkluzje Rady z dnia 10 maja 2010 r. w sprawie udziału kultury w rozwoju lokalnym i regionalnym
2010/C 135/05
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
PRZYPOMINAJĄC:
o stosownym tle politycznym przedstawionym w załączniku do niniejszych konkluzji,
o wyzwaniach – tak gospodarczych, jak i społecznych – stojących przed Unią Europejską i o konieczności stworzenia europejskiej strategii służącej sprostaniu tym wyzwaniom,
o niezaprzeczalnej wartości kultury oraz o jej znaczeniu jako kluczowego czynnika napędzającego konkurencyjną, innowacyjną i sprzyjającą włączeniu społecznemu gospodarkę rynkową oraz jako katalizatora spójności społecznej,
o szczególnym bogactwie kulturowym i różnorodności regionów i miast Europy, o ich bliskości w stosunku do obywateli i podmiotów lokalnych oraz o ich roli w kształtowaniu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,
o udziale kultury oraz sektora kulturalnego i kreatywnego w rozwoju lokalnym i regionalnym poprzez uatrakcyjnianie europejskich regionów i rozwój zrównoważonej turystyki, tworzenie nowych możliwości zatrudnienia oraz innowacyjnych produktów i usług, a także pomoc w rozwijaniu nowych umiejętności i kompetencji,
ZGADZA SIĘ, ŻE:
— |
pomiędzy kulturą, kreatywnością i innowacyjnością występuje wyraźny związek przyczyniający się do postępu społecznego i gospodarczego. Należy zatem skonsolidować udział kultury, w szczególności sektora kulturalnego i kreatywnego, w strategii Europa 2020 na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, |
UWAŻA, ŻE W CELU ZWIĘKSZENIA UDZIAŁU KULTURY W ROZWOJU LOKALNYM I REGIONALNYM NALEŻY:
— |
uwzględnić kulturę, jako element o znaczeniu strategicznym i międzysektorowym, w europejskich i krajowych strategiach politycznych na rzecz społecznego i gospodarczego rozwoju regionów i miast europejskich, |
— |
zachęcać na szczeblu lokalnym i regionalnym do strategicznych inwestycji w kulturę oraz w sektor kulturalny i kreatywny, a zwłaszcza w małe i średnie przedsiębiorstwa, w celu tworzenia kreatywnych i dynamicznych społeczeństw, |
— |
rozwijać udział kultury w zrównoważonej turystyce, która jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o atrakcyjności lokalnej i regionalnej oraz o rozwoju gospodarczym, a także bodźcem do lepszego eksponowania dziedzictwa kulturowego w Europie, |
— |
zwiększać wśród decydentów świadomość lokalnych i regionalnych strategii politycznych, które służą wypracowaniu – poprzez kulturę i kreatywność – nowych kompetencji dostosowanych do obecnego szybko zmieniającego się otoczenia, a tym samym służą rozwijaniu nowych umiejętności, ulepszaniu kapitału ludzkiego i zwiększaniu spójności społecznej, |
— |
wzmacniać transgraniczne, międzypaństwowe i międzyregionalne inicjatywy kulturalne będące sposobem na tworzenie związków między różnymi narodami i regionami Europy oraz na zwiększanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, |
WSKAZUJE – Z NALEŻYTYM UWZGLĘDNIENIEM ZASADY POMOCNICZOŚCI – NASTĘPUJĄCE OBSZARY PRIORYTETOWE:
1. Uwzględnianie kultury w polityce rozwoju lokalnego i regionalnego
Państwa członkowskie i Komisja są proszone o:
a) |
zwiększanie roli kultury w zintegrowanych politykach rozwoju lokalnego i regionalnego – w tym w politykach dotyczących infrastruktury, odnowy miast, różnicowania obszarów wiejskich, usług, przedsiębiorczości, turystyki, badań i innowacji, ulepszania kapitału ludzkiego, włączenia społecznego – oraz we współpracy międzyregionalnej; |
b) |
zwiększanie wertykalnych i horyzontalnych synergii pomiędzy sektorem kulturalnym a innymi sektorami oraz wzmacnianie partnerstw między podmiotami publicznymi i prywatnymi; |
c) |
wspieranie opartego na dowodach podejścia do inwestycji kulturalnych na szczeblu lokalnym i regionalnym, z wykorzystaniem instrumentów ewaluacji, w tym oceny skutków; |
d) |
propagowanie szerszej współpracy i wymiany sprawdzonych rozwiązań między państwami członkowskimi, europejskimi regionami, miastami i podmiotami; |
e) |
propagowanie informacji o udziale kultury w rozwoju lokalnym i regionalnym oraz zwiększanie świadomości odnośnie do tego zjawiska; |
f) |
sprzyjanie lepszemu rozumieniu ram prawnych i procedur wdrażania odnoszących się do instrumentów polityki spójności, które dotyczą w szczególności podmiotów kulturalnych działających w sektorze publicznym i prywatnym, w tym społeczeństwa obywatelskiego, oraz które pomagają pogłębiać wśród osób odpowiedzialnych za politykę rozwoju lokalnego i regionalnego świadomość istnienia wymiaru kulturalnego. |
Państwa członkowskie są proszone o:
a) |
uwzględnianie podmiotów kulturalnych w zintegrowanym podejściu oddolnym do programów rozwoju lokalnego i regionalnego, w tym – w stosownych przypadkach – w kontekście europejskiej polityki spójności; |
b) |
angażowanie władz lokalnych i regionalnych we wprowadzanie w życie europejskiej agendy kultury, tak aby polityka kulturalna odpowiadała oczekiwaniom i potrzebom europejskich regionów i miast; |
c) |
zachęcanie do tworzenia zintegrowanych lokalnych strategii rozwoju służących wyrównywaniu różnic geograficznych w dostępie obywateli do kultury. |
Komisja jest proszona o:
a) |
zbieranie i upowszechnianie sprawdzonych rozwiązań na szczeblu europejskim i opracowanie instrumentów wymiany informacji na szczeblu europejskim. |
2. Tworzenie na szczeblu lokalnym i regionalnym środowiska sprzyjającego lepszemu rozwojowi sektora kulturalnego i kreatywnego, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw
Państwa członkowskie i Komisja są proszone o:
a) |
lepsze wykorzystywanie instrumentów polityki spójności i innych stosownych programów finansowania z myślą o optymalizacji wsparcia dla sektora kulturalnego i kreatywnego, m.in. poprzez uproszczenie dostępu do informacji o możliwościach uzyskania środków finansowych i poprzez zapewnianie usług doradczych; |
b) |
sprzyjanie tworzeniu inkubatorów sektora kulturalnego i kreatywnego na szczeblu lokalnym i regionalnym i wzmacnianie w ten sposób przedsiębiorczości; |
c) |
poszukiwanie sposobów promowania nowych modeli biznesowych oraz konsolidowania klastrów kreatywności i ośrodków badań biznesowych dzięki szansom, jakie daje stosowanie i wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych; |
d) |
wspieranie i zwiększanie dostępu małych i średnich przedsiębiorstw z sektora kulturalnego i kreatywnego do cyfrowych i tradycyjnych kanałów dystrybucji poprzez politykę promującą jak najszerszą dystrybucję i upowszechnianie dzieł, i o zagwarantowanie przy tym sprawiedliwego wynagrodzenia podmiotom zaangażowanym w cykl twórczy. |
Państwa członkowskie są proszone o:
a) |
działanie na rzecz uregulowań prawnych sprzyjających małym i średnim przedsiębiorstwom z sektora kulturalnego i kreatywnego i szukanie nowych sposobów na zapewnienie dostępu do finansowania, tak publicznego, jak i prywatnego; |
b) |
sprzyjanie lepszej komunikacji między sektorem kulturalnym i kreatywnym a sektorem usług finansowych poprzez zachęcanie do organizowania dla przedsiębiorstw, pracodawców i pracowników sektora kulturalnego szkoleń z dziedziny zarządzania przedsiębiorstwem, badań i innowacji, finansów i informacji. |
Komisja jest proszona o:
a) |
przywiązywanie większej wagi do sektora kulturalnego i kreatywnego w kluczowych inicjatywach politycznych, stosownych strategiach i programach Unii Europejskiej. |
3. Poszerzanie udziału kultury w zrównoważonej turystyce
Państwa członkowskie i Komisja są proszone o:
a) |
stymulowanie rozwoju turystyki kulturalnej, będącej podstawowym elementem turystyki zrównoważonej, i przywiązywanie należytej wagi do ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego, krajobrazu i jakości życia. |
Państwa członkowskie są proszone o:
a) |
wspieranie rewitalizacji zasobów charakterystycznych dla danego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa kulturowego (materialnego i niematerialnego), form wyrazu kulturowego i powiązanych działań; |
b) |
promowanie działań kulturalnych, które uwzględniają i szanują specyficzne cechy regionu oraz dbają o jego wizerunek, a jednocześnie umożliwiają zaangażowanie i uczestnictwo lokalnej ludności; |
c) |
dalsze zwiększanie – w kontekście edukacji ekologicznej – świadomości, że należy chronić dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze, z myślą o promowaniu odpowiedzialnych postaw wśród turystów i wykonawców usług turystycznych. |
4. Promowanie kreatywności podczas kształcenia i szkolenia w celu rozwijania nowych umiejętności ulepszających kapitał ludzki i sprzyjających spójności społecznej
Państwa członkowskie i Komisja są proszone o:
a) |
propagowanie kreatywności i innowacyjności w sektorze edukacji i biznesu poprzez tworzenie sieci pomiędzy placówkami edukacyjnymi, ośrodkami badawczymi, podmiotami kulturalnymi i przedsiębiorstwami; |
b) |
pogłębianie związków między sektorem kultury, edukacji i biznesu na szczeblu lokalnym i regionalnym w celu ułatwiania ludziom młodym i ludziom o mniejszych szansach wchodzenia na rynek pracy i w celu wyposażania ich w umiejętności z dziedziny komunikacji i przedsiębiorczości wymagane w ewoluującym środowisku społeczno-gospodarczym. |
Państwa członkowskie są proszone o:
a) |
dokonanie oceny – wraz z właściwymi władzami lokalnymi i regionalnymi – jakie umiejętności będą potencjalnie najbardziej przydatne w danym regionie, i określenie, w jaki sposób kultura może przyczynić się do strategii politycznych mających na celu polepszenie lokalnego kapitału ludzkiego; |
b) |
promowanie edukacji w dziedzinie kultury i sztuki jako istotnego elementu uczenia się przez całe życie. |
Komisja jest proszona o:
a) |
sporządzenie wykazów umiejętności i potrzeb niezbędnych w sektorze kulturalnym i kreatywnym w kontekście nowych wyzwań będących skutkiem postępującej cyfryzacji, zmian demograficznych i zmieniających się okoliczności gospodarczych; |
b) |
przygotowanie istniejących instrumentów do wspierania mobilności edukacyjnej profesjonalistów z sektora kulturalnego i kreatywnego, w tym mobilności młodych przedsiębiorców, i propagowanie nowych form uczenia się (np. transgranicznych inicjatyw w zakresie partnerskiego uczenia się). |
5. Zacieśnianie transgranicznej, międzypaństwowej i międzyregionalnej współpracy kulturalnej
Państwa członkowskie i Komisja są proszone o:
a) |
ułatwianie współpracy kulturalnej i mobilności podmiotów kulturalnych między różnymi regionami Europy; |
b) |
wspieranie opracowywania transgranicznych i międzyregionalnych projektów i działań kulturalnych, które podkreślałyby lokalne cechy danego terytorium i przewidywały udział obywateli. |
Państwa członkowskie są proszone o:
a) |
propagowanie korzystania z instrumentów polityki spójności w celu zacieśniania współpracy transgranicznej, międzypaństwowej i międzyregionalnej. |
Komisja jest proszona o:
a) |
dalsze wspieranie inicjatyw kulturalnych w ramach instrumentów polityki spójności, które pełnią rolę katalizatora sprawdzonych rozwiązań, wymian i laboratoriów innowacji; |
b) |
upowszechnianie na dużą skalę wśród zainteresowanych podmiotów odpowiednich opracowań i przykładów sprawdzonych rozwiązań, |
ZWRACA SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH I KOMISJI, BY:
zgodnie z zakresem swojej odpowiedzialności wzięły wymienione priorytety pod uwagę przy sporządzaniu i wprowadzaniu w życie aktualnych i przyszłych polityk rozwoju lokalnego i regionalnego oraz przy realizacji europejskiej polityki spójności.
ZAŁĄCZNIK
Przyjmując powyższe konkluzje, Rada przypomina w szczególności o następujących dokumentach stanowiących stosowne tło polityczne:
— |
Konwencja UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego (20 października 2005 r.). |
— |
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. |
— |
Konkluzje Rady w sprawie wkładu sektora kultury i sektorów kreatywnych w osiąganie celów lizbońskich (24 maja 2007 r.). |
— |
Komunikat Komisji: Agenda dla zrównoważonej i konkurencyjnej turystyki europejskiej (19 października 2007 r.). |
— |
Rezolucja Rady dotycząca europejskiego planu działań na rzecz kultury (16 listopada 2007 r.) |
— |
Konkluzje prezydencji – posiedzenie Rady Europejskiej (13–14 marca 2008 r.), w których uznano, że kluczowym czynnikiem przyszłego wzrostu jest pełen rozwój potencjału obywateli Europy w zakresie innowacyjności i kreatywności, a jego podstawą jest europejska kultura i wybitne osiągnięcia naukowe (7652/08). |
— |
Konkluzje Rady w sprawie kompetencji międzykulturowych (22 maja 2008 r.). |
— |
Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2008–2010. |
— |
Konkluzje Rady w sprawie kultury jako katalizatora kreatywności i innowacji (12 maja 2009 r.). |
— |
Europa 2020 – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu (3 marca 2010 r.). |
— |
Zielona księga w sprawie uwalniania potencjału sektora kulturalnego i kreatywnego (27 kwietnia 2010 r.). |
Opracowania:
— |
Stosowanie art. 151 ust. 4 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską: wykorzystywanie funduszy strukturalnych w obszarze kultury w latach 1994–1999 (dok. 6929/04). |
— |
Ekonomika kultury w Europie. Wyd.: KEA (13 listopada 2006 r.). |
— |
Wpływ kultury na kreatywność. Wyd.: KEA (czerwiec 2009 r.). |
— |
Udział kultury w lokalnym i regionalnym rozwoju gospodarczym jako część europejskiej polityki regionalnej (kwiecień 2010). |