[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 27.9.2010

KOM(2010) 504 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Sprawozdanie dotyczące finansowania Fundacji Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej [1]

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Sprawozdanie dotyczące finansowania Fundacji Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF)

WPROWADZENIE

W 2009 r. Unia Europejska dokonała przeglądu mechanizmów finansowania Fundacji MSSF i zdecydowała się podjąć działania zachęcające do wprowadzenia obowiązkowych, stabilnych i przejrzystych mechanizmów finansowania o szerokim geograficznym zasięgu obowiązywania. Mając na uwadze ten cel, UE uzgodniła podstawę prawną (decyzję[2]), która pozwoli Komisji Europejskiej wnieść wkład w finansowanie budżetu Fundacji MSSF[3], pod warunkiem poczynienia znaczących postępów w zakresie wzmocnienia zarządzania Fundacją.

Niniejsze sprawozdanie w sprawie reformy systemu zarządzania Fundacją MSSF zawiera uwagi Komisji przedkładane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na mocy art. 9 ust. 3 wspomnianej decyzji.

W sprawozdaniu Komisja analizuje ostatnie zmiany w zakresie systemu zarządzania, nie przesądzając o wyniku debaty dotyczącej potrzeby dalszej, bardziej kompleksowej reformy systemu zarządzania Fundacją MSSF, którą to potrzebę bada obecnie rada nadzorcza Fundacji (zob. pkt 4 poniżej)[4]. Dopóki rada nadzorcza Fundacji nie sformułuje odnośnych zaleceń i dopóki takie zalecenia nie zostaną wdrożone, istotne jest zadbanie o to, aby Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) nadal dysponowała wystarczającymi zasobami na potrzeby realizacji wielu pilnych projektów, w szczególności odnoszących się do kryzysu finansowego, a także do najważniejszych priorytetów UE, takich jak np. rachunkowość ubezpieczeniowa.

KRYTERIA OKREśLONE W DECYZJI NR 716/2009/WE

W artykule 9 ustęp 3 decyzji 716/2009/WE stwierdza się, że „sprawozdanie to [dotyczące Fundacji MSSF] koncentruje się na strukturze i procesach zarządzania, w tym składzie rady nadzorczej i jej kompetencjach, a w szczególności na tym, czy może ona w przejrzysty i skuteczny sposób realizować zadania leżące w interesie publicznym. Określa ono także postępy w odniesieniu do planów działania dla państw trzecich, mających na celu stosowanie MSSF do ich krajowych emitentów”. Ostatni z wymienionych aspektów ujęto w pkt 5 niniejszego sprawozdania.

Motyw 19 decyzji odnosi się do zaleceń zawartych w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 24 kwietnia 2008 r. w sprawie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) i zarządzania przez Radę ds. Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz do zaleceń zawartych w konkluzjach Rady z dnia 8 lipca 2008 r., w szczególności dotyczących stworzenia rady nadzorczej wyposażonej w odpowiednie kompetencje i o odpowiednim składzie, większej przejrzystości i legalności w zakresie ustanawiania norm i programów politycznych w ramach Fundacji KMSR, a także zwiększenia skuteczności Rady Doradczej ds. Standardów oraz sformalizowania roli ocen wpływu jako części należytego postępowania w ramach RMSR.

POSTęPY POCZYNIONE PRZEZ FUNDACJę MSSF W ZAKRESIE REALIZACJI KRYTERIÓW

Ostatnie zmiany w statucie Fundacji MSSF

W dniu 15 stycznia 2009 r. Powiernicy zakończyli pierwszą część prowadzonego co pięć lat przeglądu statutu Fundacji MSSF. W tej części przeglądu zajęto się kwestią odpowiedzialności publicznej, zapewniając powiązanie Fundacji z radą nadzorczą skupiającą organy publiczne (zob. pkt 3.2 poniżej). Ponadto liczbę członków RMSR zwiększono z 14 do 16 osób (przy czym zmiana ta zostanie wdrożona najpóźniej w lipcu 2012 r.), tak aby zapewnić szeroką reprezentację geograficzną w radzie.

W styczniu 2010 r. Powiernicy zakończyli drugą część prowadzonego co pięć lat przeglądu statutu Fundacji MSSF. Skupiono się na zwiększeniu przejrzystości i odpowiedzialności Fundacji MSSF oraz RMSR, a także na rozszerzeniu kontaktów ze stronami zainteresowanymi i pogłębieniu ich zaangażowania, przy jednoczesnym wzmocnieniu systemu zarządzania. Najważniejsze są następujące z wprowadzonych zmian:

- w przyszłości RMSR będzie zobowiązana do przeprowadzania (co trzy lata) publicznych konsultacji dotyczących planowanego programu prac, przy czym pierwsze konsultacje rozpoczną się nie później niż w połowie 2011 r. Celem takiego rozwiązania jest zwiększenie przejrzystości procesu ustanawiania programów działania RMSR, co stanowi jeden z najważniejszych elementów niezbędnych do zapewnienia odpowiedzialności tej Rady oraz ogólnie Fundacji MSSF;

- kadencja członków RMSR zostanie skrócona (do 5 lat, z możliwością przedłużenia o nie więcej niż 3 lata), z wyłączeniem przewodniczącego, który nadal będzie mógł być wybierany na drugą, pełną pięcioletnią kadencję. Powyższe rozwiązanie ma na celu promowanie większej rotacji członków RMSR, a tym samym zapewnienie regularnego dopływu „nowych pomysłów” w zakresie procesu ustanawiania standardów;

- pojawi się możliwość skrócenia należytej procedury do okresu poniżej 30 dni, przewidzianych w Podręczniku RMSR jako minimalny czas trwania procedury. Rozwiązanie to pozwala na większą elastyczność działania w pilnych przypadkach, takich jak te, które miały miejsce w październiku 2008 r., czyli w szczytowym momencie kryzysu finansowego, i które wymusiły wprowadzenie nowych zasad przeklasyfikowywania instrumentów finansowych;

- zmodyfikowano cele Fundacji MSSF tak, aby podkreślić, że celem nadrzędnym jest przyjęcie na całym świecie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), podczas gdy konwergencja jest jedynie środkiem mającym ułatwić realizację tego celu. Wspomniana tu zmiana jest już uwzględniana we wstępnych dyskusjach poświęconych przyszłemu programowi prac RMSR (po 2011 r.), prowadzonych m.in. w Radzie Doradczej ds. MSSF (dawniej Rada ds. Standardów, SAC).

Skład i kompetencje rady nadzorczej

W skład rady nadzorczej wchodzi po jednym przedstawicielu Komitetu Rynków Wschodzących Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) oraz Komitetu Technicznego IOSCO, a także komisarz Japońskiej Agencji ds. Usług Finansowych (JFSA), unijny komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług oraz przewodniczący amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego uczestniczy w pracach rady nadzorczej w charakterze obserwatora.

Wzajemne relacje pomiędzy uczestniczącymi organizacjami oraz ich zakres odpowiedzialności określono w protokole ustaleń opracowanym przez członków rady nadzorczej oraz przez Powierników. Główne obowiązki rady nadzorczej obejmują:

uczestnictwo w procesie nominacji Powierników i zatwierdzanie takich nominacji;

weryfikację adekwatności umów powierniczych dotyczących finansowania RMSR;

weryfikację prowadzonego przez Powierników nadzoru nad procesem ustanawiania standardów przez RMSR, w szczególności w odniesieniu do ustaleń dotyczących należytej procedury;

utrzymywanie kontaktów z Powiernikami w zakresie zmian w regulacjach, prawie oraz w politykach odnoszących się do nadzoru Fundacji MSSF nad RMSR; oraz

przekazywanie do rozpatrzenia przez RMSR spraw związanych ze sprawozdawczością finansową, które są istotne z punktu widzenia szerokiego interesu publicznego.

Rada nadzorcza nadal opracowuje procedury i ustalenia dotyczące organizacji pracy, mające umożliwić realizację powierzonych jej zadań leżących w interesie publicznym. Komisja uważa, że utworzenie rady nadzorczej to krok w dobrym kierunku, prowadzący do zwiększenia odpowiedzialności Fundacji MSSF i zapewnienia większej przejrzystości jej pracy. Tym niemniej Komisja jest zdania, że właściwe jest przeprowadzenie kompleksowego przeglądu ram zarządzania Fundacją MSSF – przy uwzględnieniu roli rady nadzorczej – w szczególności w celu oceny potrzeby zwiększenia odpowiedzialności Fundacji wobec organów publicznych (zob. pkt 4).

Pozostałe zobowiązania podjęte przez Zarząd Powierniczy

W styczniu 2010 r. Powiernicy Fundacji MSSF nie tylko uzgodnili ostatnie zmiany w statucie, ale zobowiązali się również dokonać dalszego przeglądu trzech istotnych aspektów zarządzania Fundacją. W szczególności Powiernicy zobowiązali się:

- bezzwłocznie przeprowadzić pełny przegląd strategiczny Fundacji, przy uwzględnieniu okresu po czerwcu 2011 r., tj. po zakończeniu realizacji programu konwergencji RMSR i amerykańskiej Rady Standardów Rachunkowości Finansowej (FASB), w tym również przegląd finansowania organizacji. Przegląd obejmie przeprowadzenie publicznych konsultacji z udziałem stron zainteresowanych i rady nadzorczej;

- rozpocząć i sfinalizować przed upływem 2010 r. pełny przegląd skuteczności działania Rady Doradczej ds. MSSF, tak aby ocenić wyniki wprowadzonych ostatnio reform i ustalić, czy konieczne są dalsze reformy. Przegląd uwzględni również wielkość, strukturę i funkcjonowanie Rady Doradczej ds. MSSF;

- dokonać przeglądu ram systemu nadzoru sprawowanego przez Powierników nad RMSR oraz spełniania przez nich funkcji nadzorczych wobec tej Rady.

Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje zainicjowanie wspomnianych przeglądów. Na kilku forach rozpoczęto już konsultacje. Pierwszą dyskusję poświęconą strategicznemu przeglądowi Powiernicy przeprowadzili z radą nadzorczą, w czasie posiedzenia tej rady w kwietniu 2009 r. Rada doradcza ds. MSSF również odbyła już z Powiernikami pierwszą dyskusję dotyczącą przeglądu skuteczności jej działania. Komisja Europejska będzie uważnie śledzić postępy w zakresie prowadzonych przeglądów, uczestnicząc w odpowiednich forach.

PRZYSZłE REFORMY SYSTEMU ZARZąDZANIA

Niezależnie od wskazanych powyżej pozytywnych kroków prowadzących do zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności RMSR, Komisja Europejska uważa, że niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowego przeglądu ram systemu zarządzania Fundacją MSSF. Przykładowo: ostatnie wydarzenia związane ze zmianą priorytetów programu konwergencji RMSR – FASB oraz nominacje na stanowiska kierownicze w obrębie Fundacji MSSF uwidaczniają wagę dalszego zwiększania przejrzystości procesu decyzyjnego oraz zwiększania odpowiedzialności za podejmowane decyzje.

Znaczenie powyższego problemu dostrzegają również pozostali członkowie rady nadzorczej, w związku z czym rada powołała grupę roboczą ds. zarządzania, której powierzono przeprowadzenie takiego kompleksowego przeglądu. Grupa robocza ds. zarządzania otrzymała szerokie uprawnienia, które obejmują wszystkie istotne aspekty zarządzania Fundacją MSSF, w tym również jej strukturę instytucjonalną, a także związek pomiędzy standardami rachunkowości a poszczególnymi celami polityki publicznej, w tym przejrzystością rynku i stabilnością finansową. Zdaniem Komisji Europejskiej grupa robocza ds. zarządzania powinna starać się przedłożyć odpowiednie wnioski i zalecenia do końca 2010 r., przy czym przedłożone zalecenia należy wdrożyć bezzwłocznie po terminie ich przekazania.

PLANY DZIAłANIA DLA PAńSTW TRZECICH MAJąCE NA CELU STOSOWANIE MSSF PRZEZ ICH KRAJOWYCH EMITENTÓW

W dniu 4 czerwca 2010 r. Komisja przyjęła sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego w sprawie konwergencji pomiędzy Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) a ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości krajów trzecich (GAAP). Jak stwierdzono w tym sprawozdaniu, wiele krajów poczyniło dalsze postępy w kierunku osiągnięcia pełnej konwergencji stosowanych przez nich standardów z MSSF oraz w kierunku ewentualnego przyjęcia MSSF celem stosowania ich przez krajowych emitentów.

Komitet Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkiem Papierów Wartościowych (CESR) wydał opinię dla Komisji, stwierdzając, że Chiny, Kanada, Indie i Korea Południowa osiągają dalsze postępy w kierunku realizacji programów konwergencji lub przyjęcia MSFF. Stany Zjednoczone przeprowadziły publiczne konsultacje w sprawie przyjęcia MSSF, a amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) w dniu 24 lutego 2010 r. wydała oświadczenie potwierdzające, że w 2011 r. podejmie decyzję w sprawie MSSF. Ponadto podczas ostatnich posiedzeń rady nadzorczej Fundacji MSSF SEC uznała również potrzebę zapewnienia odpowiedniego wkładu Stanów Zjednoczonych w finansowanie Fundacji MSSF.

Japonia również kontynuowała prace nad konwergencją pomiędzy japońskimi GAAP a MSSF, przy czym ostatnio zapowiedziała, że około roku 2012 podejmie decyzję w sprawie ewentualnego przyjęcia MSSF do roku 2015 lub 2016. Tymczasem niektóre japońskie przedsiębiorstwa otrzymały już możliwość dobrowolnego stosowania MSSF. Również inne duże gospodarki, w tym Argentyna, Brazylia, Meksyk i Tajwan, ogłosiły niedawno zamiar przyjęcia MSSF. W Rosji z kolei nie ma żadnych dowodów na jakiekolwiek istotne zmiany w zakresie obowiązkowego stosowania MSSF.

W najbliższych latach Komisja, przy pomocy technicznej ze strony CESR, będzie nadal monitorować sytuację i oceniać bieżące wysiłki państw trzecich, które dążą do konwergencji swoich standardów z MSSF lub zamierzają przyjąć MSSF. Komisja będzie nadal wspierać starania państw, które zobowiązały się do zharmonizowania swoich standardów rachunkowości z MSSF, oraz państw, które zobowiązały się do przyjęcia MSSF.

WNIOSKI

Komisja uznaje, że Fundacja MSSF poczyniła postępy w zakresie kilku najważniejszych kryteriów określonych w decyzji 716/2009/WE. Ponadto rada nadzorcza rozpoczęła kompleksowy przegląd systemu zarządzania Fundacją MSSF.

W ramach każdej przyszłej kompleksowej reformy Fundacji MSSF należy zapewnić takie mechanizmy finansowania Fundacji, które zagwarantują stworzenie obowiązkowej, przejrzystej i stabilnej platformy finansowania o szerokim geograficznym zasięgu obowiązywania (zob. art. 9 ust. 4 decyzji). W związku z powyższym szczególnie ważne jest to, aby wszystkie główne jurysdykcje uczestniczyły w finansowaniu budżetu Fundacji MSSF, stosownie do ich znaczenia na światowych rynkach kapitałowych.

Na czas trwania dyskusji o bardziej kompleksowej reformie systemu zarządzania Fundacją MSSF należy zadbać o odpowiednie finansowanie RMSR tak, aby mogła ona ustanawiać pilnie potrzebne standardy, w tym te odnoszące się do kryzysu finansowego, tak jak np. reforma wymogów rachunkowości dotyczących instrumentów finansowych. Komisja uważa zatem, że – w okresie prowadzenia przez radę nadzorczą kompleksowego przeglądu modelu zarządzania – należy pomóc w zaspokojeniu krótkoterminowych potrzeb finansowych RMSR, zgodnie z decyzją 716/2009/WE.

Na podstawie powyższej analizy Komisja zaleca, aby UE zapewniła Fundacji MSSF finansowanie przewidziane w decyzji 716/2009/WE, począwszy od 2011 r. Komisja podkreśla jednak, że w trybie pilnym należy przeprowadzić kompleksowy przegląd systemu zarządzania RMSR. Zalecenia sformułowane w wyniku dokonanej oceny winny zostać przedłożone do końca 2011 r. i wdrożone bezzwłocznie po terminie ich przekazania.

ZAŁĄCZNIK

1. Opis wewnętrznej struktury zarządzania Fundacją MSSF

[pic]

2. Glosariusz najważniejszych akronimów użytych w niniejszym sprawozdaniu

Rada Standardów Rachunkowości Finansowej (FASB)

FASB to amerykańska organizacja sektora prywatnego, która ustanawia standardy rachunkowości i sprawozdawczości finansowej dla przedsiębiorstw prowadzących sprawozdawczość zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości obowiązującymi w USA (amerykańskimi GAAP).

Ogólnie przyjęte zasady rachunkowości w USA (US GAAP)

Wymogi rachunkowości dla przedsiębiorstw w Stanach Zjednoczonych, ustanowione przez Radę Standardów Rachunkowości Finansowej (FASB), jej wcześniejsze odpowiedniki i inne organizacje.

Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR, ang. IAS )

Standard przyjęty przez organizację poprzedzającą Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), czyli przez Komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (KMSR). RMSR zastąpiła KMSR w 2001 r., przyjmując wszystkie obowiązujące wówczas MSR.

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR, ang. IASB)

RMSR to niezależna i finansowana ze środków prywatnych organizacja, która ustala standardy rachunkowości.

Fundacja Komitetu Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (Fundacja KMSR, ang. IASCF)

Dawna nazwa organizacji macierzystej Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), obecnie Fundacja MSSF

Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej (MSSF, ang. IFRS)

Standard i jego interpretacja przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR).

Fundacja MSSF

Nazwa organizacji macierzystej Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR)

Rada Doradcza ds. Standardów

Forum, na którym Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) prowadzi konsultacje ze stronami zainteresowanymi, obecnie znane jako Rada Doradcza ds. MSSF. Rada Doradcza zbiera się trzy razy w roku, a uwagi zgłoszone przez jej członków są uwzględniane przez RMSR przy opracowywaniu programów działania, programów prac oraz konkretnych projektów.

[1] W dniu 1 marca 2010 r. nazwę „Fundacja Komitetu Międzynarodowych Standardów Rachunkowości” (KMSR) zastąpiono, w wyniku zmiany statutu organizacji, nazwą „Fundacja Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej” (MSSF), przy czym nowa nazwa zacznie obowiązywać od lipca 2010 r. W niniejszym sprawozdaniu używa się nowej nazwy („Fundacja MSSF”), mimo że w decyzji nr 716/2009/WE występuje dawna nazwa („Fundacja KMSR”, ang. IASCF). Fundacja MSSF jest organizacją macierzystą Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), której standardy włączono do prawodawstwa UE na mocy rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości, Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1.

[2] Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 716/2009/WE z dnia 16 września 2009 r. ustanawiająca wspólnotowy program wspierania określonych działań w obszarach usług finansowych, sprawozdawczości finansowej oraz badania sprawozdań finansowych, Dz.U. L 253 z 25.9.2009, s. 8–16.

[3] Zawarte w decyzji ustalenia dotyczące wkładu finansowego opierają się na danych liczbowych dostępnych w okresie, gdy przygotowywano wniosek Komisji i nie uwzględniają ewentualnych przyszłych zmian budżetowych.

[4] Zob. ogłoszenie o utworzeniu grupy roboczej przez radę nadzorczą, dostępne pod następującym adresem internetowym: http://www.iosco.org/monitoring_board/.