Wniosek decyzja Rady w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Gruzji SEK(2009)1310 final /* COM/2009/0523 końcowy - CNS 2009/0147 */
[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH | Bruksela, dnia 16.10.2009 KOM(2009)523 wersja ostateczna 2009/0147 (CNS) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Gruzji SEK(2009)1310 final UZASADNIENIE Kontekst wniosku | 110 | Podstawa i cele wniosku Komisja przedstawia wniosek w sprawie udzielenia Gruzji pomocy makrofinansowej w formie dotacji w maksymalnej kwocie 46 mln EUR w celu zaspokojenia ustalonych przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) potrzeb w zakresie finansowania zewnętrznego Gruzji w latach 2009-2010. Niniejsza pomoc, przeznaczona na finansowanie deficytu budżetu państwa, jest częścią kompleksowego pakietu Wspólnoty w maksymalnej kwocie 500 mln EUR, utworzonego w celu wsparcia odbudowy Gruzji w następstwie konfliktu zbrojnego z Rosją z sierpnia 2008 r. Pomoże ona również Gruzji w walce ze skutkami światowego kryzysu gospodarczego-finansowego. Wspólnotowa pomoc makrofinansowa pomoże w złagodzeniu trudności finansowych ograniczających realizację programu ożywienia i stabilizacji gruzińskiej gospodarki uzgodnionego z instytucjami Bretton Woods, wspieranego porozumieniem w sprawie promesy kredytowej z MFW zatwierdzonym we wrześniu 2008 r. Będąca przedmiotem wniosku pomoc makrofinansowa będzie pomocą wyjątkową, ograniczoną w czasie, udostępnianą równolegle z promesą kredytową MFW. Będzie ona uzupełniała wsparcie od darczyńców dwustronnych i międzynarodowych. Niniejsza pomoc udzielana jest w momencie, w którym stosunki polityczne między UE a Gruzją zacieśniają się coraz bardziej w następstwie podjęcia na posiedzeniu nadzwyczajnym Rady Europejskiej w Brukseli w dniu 1 września 2008 r. decyzji o intensyfikacji stosunków z tym krajem oraz ustanowienia w dniu 7 maja 2009 r. podczas szczytu w Pradze programu Partnerstwa Wschodniego. W 2006 r. Rada przyjęła decyzję 2006/41/WE w sprawie udzielenia Gruzji pomocy makrofinansowej w wysokości 33,5 mln EUR. Ostatnia transza pomocy w kwocie 11,5 mln EUR nie została wypłacona z powodu niewypełnienia warunków dotyczących zarządzania finansami publicznymi uzgodnionych w protokole ustaleń. | 120 | Kontekst ogólny Do sierpnia 2008 r. Gruzja osiągała bardzo dobre wyniki makroekonomiczne. Realny wzrost kształtował się powyżej 9 % w 2005 r. i 2006 r. oraz 12 % w 2007 r. W pierwszej połowie 2008 r. roczna stopa wzrostu utrzymywała wysoki poziom 8,6 %. Jednakże konflikt wojskowy z Rosją, który rozpoczął się w sierpniu 2008 r., nadwyrężył silny wzrost z wcześniejszych lat. Sytuację gospodarczą Gruzji pogorszył następnie pogłębiający się od końca 2008 r. światowy kryzys finansowy. Rada Wykonawcza MFW zatwierdziła w połowie września 2008 r. 18-miesięczną promesę kredytową na 750 mln USD (stanowiącą, na zasadzie wyjątku, dostęp do środków funduszu na poziomie 300 procent kwoty udziałowej Gruzji). W związku z potrzebą uzupełnienia rezerw dewizowych Narodowego Banku Gruzji (NBG) w bezpośrednim następstwie kryzysu, jaki miał miejsce w sierpniu 2008 r., promesa została sformułowana tak, by umożliwić jak najszybszą wypłatę środków, co pozwoliło Gruzji zaczerpnąć z funduszu 250 mln USD tuż po zatwierdzeniu programu przez Radę Wykonawczą MFW. W trakcie przygotowywania programu MFW ocenił, że potrzeby Gruzji w zakresie finansowania zewnętrznego w latach 2008-2010, wykraczające poza potrzeby możliwe do pokrycia ze środków oczekiwanych z MFW, będą się kształtować na poziomie około 650 mln USD, z czego na lata 2009-2010 przypadnie luka o wartości 450 mln USD. Bazując na powyższych szacunkach dotyczących luki w zakresie finansowania zewnętrznego, Komisja zobowiązała się do przekazania pomocy makrofinansowej w kwocie 46 mln EUR, co było zgodne z wnioskiem premiera Gruzji otrzymanym we wrześniu 2008 r. Unijna pomoc makrofinansowa pokryłaby około 13 % pozostających do zaspokojenia potrzeb finansowych Gruzji w latach 2009-2010. W grudniu 2008 r. zakończono pierwszy przegląd promesy kredytowej. W tym czasie, w związku ze względnie pozytywnymi prognozami dotyczącymi bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2009 r., władze postanowiły nie korzystać z drugiej transzy pomocy w ramach promesy. Komisja przełożyła w tej sytuacji finalizację wniosku w sprawie pomocy makrofinansowej (pomoc makrofinansowa UE może zostać udzielona jedynie jako finansowanie komplementarne w stosunku do finansowania z MFW). Jednakże w późniejszym okresie sytuacja gospodarcza Gruzji uległa pogorszeniu w wyniku silniejszego niż przewidywano oddziaływania światowego kryzysu gospodarczego na ten kraj. Poważne ograniczenie finansowania zewnętrznego, w tym wpływów z eksportu, środków zarobionych przez emigrantów za granicą i przekazywanych do kraju (ang. remittances) oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych, doprowadziło, w połączeniu z zaostrzeniem kryteriów przyznawania kredytów, do ograniczenia popytu krajowego. Spowodowało to gwałtowny spadek zarówno produkcji krajowej, jak i importu. Zgodnie z prognozą MFW stopa wzrostu realnego PKB w 2009 r. wyniesie -4 %. Spowolnienie gospodarcze było również przyczyną pogorszenia sytuacji budżetowej. Już w 2008 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zwiększył się z poziomu poniżej 5 % PKB do 6 %, pomimo znacznego zwiększenia napływu dotacji z oficjalnych źródeł. Deficyt ten mógł zostać łatwo sfinansowany dzięki wpływom z prywatyzacji, emisji obligacji oraz kredytom oficjalnym (w szczególności z Banku Światowego i od Stanów Zjednoczonych). Celem rządu na 2009 r. jest utrzymanie deficytu budżetowego na porównywalnym poziomie, a w sytuacji niższych dochodów budżetowych, by go zrealizować, władze Gruzji będą musiały dokonać znacznych cięć w budżetowych wydatkach kapitałowych, ograniczając również tym samym możliwości rządu w zakresie dostarczania antycyklicznych bodźców fiskalnych. Poważniejsze niż oczekiwano spowolnienie gospodarcze powoduje istotne zmiany w bilansie płatniczym. Ostatnie prognozy MFW dotyczące gruzińskiego bilansu płatniczego w okresie 2009-2010 wskazują na zmniejszanie się deficytu handlowego i deficytu obrotów bieżących oraz na znaczne ograniczenie napływu kapitału prywatnego. Kurczenie się przewidywanego napływu kapitału netto jest spowodowane kilkoma czynnikami, w tym ograniczeniem napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych i wyższą amortyzacją kredytów. W sumie przewidywane obecnie potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego wynikające z tej sytuacji nie różnią się zasadniczo od tych, których spodziewano się we wrześniu 2008 r. Prognozy te są jednak niezwykle niepewne, a potrzeby finansowe Gruzji mogą okazać się znacznie wyższe, gdyż istnieje duże ryzyko, że faktyczne wyniki będą gorsze od przewidywanych. W szczególności, mimo iż wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych spada, przewiduje się nadal, że utrzymają się one na poziomie powyżej 8 % PKB, co może się okazać nazbyt optymistycznym założeniem. W tych warunkach władze Gruzji postanowiły, że zaczną szukać potencjalnych źródeł finansowania zewnętrznego, aby ograniczyć wpływ spowolnienia gospodarczego na sytuację kraju. Po zakończeniu w marcu drugiego przeglądu promesy kredytowej MFW, Gruzja zaciągnęła w ramach tego porozumienia dwie transze pożyczki na kwotę odpowiadającą około 187 mln USD. Trzeci przegląd programu w ramach promesy kredytowej został zatwierdzony przez Radę Wykonawczą MFW w dniu 6 sierpnia 2009 r. Jego głównym skutkiem była prolongata promesy kredytowej do czerwca 2011 r. i zwiększenie pakietu finansowania o 270 mln SDR (około 424 mln USD). Umożliwiono również Gruzji zaciągnięcie zobowiązań na kwotę około 148 mln USD w trybie natychmiastowym. Znaczne kwoty pomocy, do przekazania której zobowiązano się podczas konferencji darczyńców dla Gruzji, która odbyła się w Brukseli w dniu 22 października 2008 r., w tym pomoc makrofinansowa UE, wydają się wystarczające do pokrycia pozostających do zaspokojenia, szacunkowych potrzeb Gruzji w zakresie finansowania zewnętrznego, nawet jeśli duża część wsparcia ze strony darczyńców musi jeszcze zostać potwierdzona lub moment jej przekazania nie został sprecyzowany. Prognozy MFW dotyczące zapotrzebowania na finansowanie w latach 2009-2010, uwzględniające zobowiązania darczyńców, wskazują na to, że luka finansowa zostanie wyeliminowana zgodnie z celem przyjętym podczas konferencji darczyńców. Luka finansowa może się jednak pojawić ponownie, jeśli zobowiązania do przekazania pomocy się nie urzeczywistnią. W tych okolicznościach zdaniem Komisji właściwe jest, by potwierdzić zobowiązanie do udzielenia pomocy makrofinansowej przyjęte w październiku 2008 r., aby wesprzeć Gruzję w zaspokojeniu jej potrzeb finansowych. | n | Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Brak | 140 | Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Gruzja jest jednym z krajów partnerskich UE w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Plan działania UE-Gruzja w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa przyjęty został w listopadzie 2006 r. na okres pięciu lat. Dążenie do stabilności, lepszych rządów i rozwoju gospodarczego w krajach znajdujących się za wschodnimi granicami UE leży w żywotnym interesie Unii Europejskiej. W tym celu Komisja Europejska przygotowała wniosek w sprawie ustanowienia „Partnerstwa Wschodniego”. Partnerstwo Wschodnie zostało oficjalnie zapoczątkowane przez UE i sześć krajów partnerskich w dniu 7 maja 2009 r. podczas szczytu praskiego. Podczas konferencji darczyńców w październiku 2008 r. Komisja Europejska zobowiązała się do przekazania Gruzji pomocy w maksymalnej kwocie 500 mln EUR. Finansowanie to pochodzić będzie zarówno ze środków zaprogramowanych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), jak i z instrumentów kryzysowych, takich jak Instrument na rzecz stabilności, pomoc humanitarna i pomoc makrofinansowa. Pakiet obejmuje lata 2008-2010, będąc zatem bezpośrednią reakcją na trudności gospodarcze i społeczne, jakich kraj ten doświadczył w wyniku wojskowego konfliktu z sierpnia 2008 r. Pomoc makrofinansowa uzupełnia inne instrumenty pomocy, zapewniając Gruzji krótkoterminowe wsparcie makroekonomiczne w kontekście programu gospodarczego wspieranego przez MFW, podczas gdy wsparcie budżetowe w ramach ENPI, które również przyczynia się do zaspokojenia potrzeb Gruzji w zakresie finansowania, jest związane z konkretnymi reformami sektorowymi. | Konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz ocena skutków | Konsultacje z zainteresowanymi stronami | 219 | Niniejsza pomoc makrofinansowa stanowi integralną część wsparcia społeczności międzynarodowej na rzecz ożywienia gospodarki Gruzji w okresie po konflikcie gruzińsko-rosyjskim. Przygotowując się do wspólnej konferencji darczyńców, służby Komisji współpracowały ściśle z Bankiem Światowym, a konsultacje w sprawie realizacji obiecanego pakietu prowadzone są z darczyńcami wielostronnymi i dwustronnymi. Przygotowując niniejszy wniosek w sprawie pomocy makrofinansowej, służby Komisji kontaktowały się z Międzynarodowym Funduszem Walutowym. Przed przedłożeniem wniosku Komisja konsultowała się również z państwami członkowskimi UE w ramach Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Komisja utrzymuje również regularne kontakty z rządem Gruzji. | Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej | 229 | Uznano, że nie ma potrzeby korzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. | 230 | Ocena skutków Pomoc makrofinansowa jest związana ze wspieranym przez MFW programem gospodarczym kraju-beneficjenta i zaspokaja część natychmiastowych potrzeb Gruzji w zakresie finansowania zewnętrznego. Wypłaty są uzależnione od wykorzystania środków z MFW, są zatem bezpośrednio powiązane z realizacją przez beneficjenta uzgodnionej polityki makroekonomicznej i strukturalnej oraz z tempem ożywienia gospodarki. Pomoc na finansowanie projektów lub pomoc techniczna nie byłyby odpowiednim narzędziem realizacji tych celów makroekonomicznych. Wypłaty z tytułu dotacji, przeznaczone na finansowanie deficytu budżetowego, zgodnie z wnioskiem dotyczącym Gruzji (zob. poniżej), zwiększą pulę środków, które rząd będzie mógł wykorzystać na finansowanie środków fiskalnych w okresie pogorszenia koniunktury gospodarczej. W przeciwieństwie do operacji wsparcia budżetowego w ramach ENPI, pomoc makrofinansowa ma charakter wyjątkowy, a okres jej obowiązywania jest ograniczony terminem wygaśnięcia promesy kredytowej między Gruzją a MFW. | Aspekty prawne wniosku | 305 | Krótki opis proponowanych działań Wspólnota udostępni Gruzji pomoc makrofinansową w postaci dotacji wypłacanej w transzach w łącznej kwocie 46 mln EUR. Pomoc przyczyni się do pokrycia pozostających do zaspokojenia potrzeb Gruzji w zakresie finansowania zewnętrznego na lata 2009-2010, ustalonych przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Będąca przedmiotem wniosku pomoc makrofinansowa ma być udostępniana równolegle z promesą kredytową MFW zatwierdzoną we wrześniu 2008 r. Biorąc pod uwagę, że Gruzja doświadcza obecnie szczególnie dotkliwych ograniczeń finansowych w obszarze finansów publicznych, pomoc, podobnie jak przeważająca część wsparcia dla Gruzji od darczyńców (z wymagającym zaznaczenia wyjątkiem w postaci funduszy z MFW), zostanie przeznaczona na wsparcie budżetu. Pomoc ma zostać wypłacona w dwóch transzach w okresie 2009-2010. Będzie nią zarządzać Komisja. Uwzględnione zostaną przepisy szczegółowe dotyczące zapobiegania nadużyciom finansowym oraz innym nieprawidłowościom, zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Wypłata pierwszej transzy planowana jest na koniec 2009 r., natomiast drugiej – na początek 2010 r. Wypłata pomocy makrofinansowej może zostać przyśpieszona, jeśli wymagać tego będzie rozwój sytuacji gospodarczej Gruzji. Warunki, którym podlega wypłata transz dotacji, obejmują udaną realizację programu uzgodnionego w ramach promesy kredytowej MFW oraz spełnienie szczególnych warunków w kilku kluczowych obszarach polityki, które zostaną uzgodnione przez Komisję Europejską i rząd Gruzji. Komisja zamierza skoncentrować się na ograniczonej liczbie obszarów mających szczególne znaczenie dla stabilności makrofinansowej, w szczególności na finansach publicznych – kontynuując w ten sposób założenia poprzedniej unijnej pomocy makrofinansowej dla Gruzji – oraz na reformach sektora finansowego. Warunki te będą zgodne z priorytetami planu działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa uzgodnionego między UE a Gruzją. | 310 | Podstawa prawna Podstawą prawną dla niniejszego wniosku jest art. 308 Traktatu. | 329 | Zasada pomocniczości Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. | Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów. | 331 | Pomoc przeznaczona jest na wsparcie budżetu państwowego Gruzji, udostępniana jest zatem na finansowanie wydatków publicznych na podstawie mechanizmów krajowych. Biorąc pod uwagę fakt, że najnowsze prognozy wskazują na to, że perspektywy gospodarcze pozostają niepewne, pomoc ma zostać wypłacona w jedynie dwóch transzach i nastąpi to w początkowej fazie okresu. | 332 | Kwota pomocy odpowiada 13 % pozostającej do zaspokojenia luki finansowej w bilansie płatniczym Gruzji ustalonej przez MFW w ramach porozumienia w sprawie promesy kredytowej. Biorąc pod uwagę wielkość pomocy, do której udzielenia Gruzji zobowiązały się państwa członkowskie UE i inni darczyńcy wielostronni i dwustronni, uznaje się, że jest to odpowiedni poziom finansowania ze strony Wspólnoty. | Wybór instrumentów | 341 | Proponowane instrumenty: inne. | 342 | Inne instrumenty byłyby niewłaściwe, gdyż wobec braku rozporządzenia ramowego dla instrumentu pomocy makrofinansowej doraźne decyzje Rady podejmowane na mocy art. 308 Traktatu są jedynym dostępnym instrumentem prawnym w odniesieniu do rozpatrywanej pomocy. | Wpływ na budżet | 401 | Pomoc zostanie sfinansowana ze środków na zobowiązania z 2009 r. w ramach pozycji w budżecie nr 01 03 02 (Pomoc makroekonomiczna), a wypłaty nastąpią w 2009 r. i 2010 r. | Informacje dodatkowe | Klauzula przeglądu/rewizji/wygaśnięcia | 533 | Wniosek zawiera klauzulę wygaśnięcia. | 1. 2009/0147 (CNS) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Gruzji RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 308, uwzględniając wniosek Komisji[1], uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[2], po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, a także mając na uwadze, co następuje: 2. Stosunki między Gruzją a Unią Europejską rozwijają się w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, wzmocnionej dzięki zapoczątkowanemu niedawno Partnerstwu Wschodniemu. 3. Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 1 września 2008 r. potwierdzono wolę UE do zacieśnienia stosunków unijno-gruzińskich w następstwie konfliktu zbrojnego między Gruzją a Rosją z sierpnia 2008 r. 4. Stabilizacja gospodarcza Gruzji i ożywienie jej gospodarki są wspierane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) poprzez promesę kredytową zatwierdzoną w dniu 15 września 2008 r. 5. Podczas konferencji darczyńców, która odbyła się w dniu 22 października 2008 r., społeczność międzynarodowa zobowiązała się do pomocy w odbudowie gospodarki Gruzji zgodnie ze wspólną oceną potrzeb przeprowadzoną przez Organizację Narodów Zjednoczonych i Bank Światowy. 6. Wspólnota Europejska zapowiedziała, iż w latach 2008-2010 udzieli pomocy Gruzji do maksymalnej kwoty 500 mln EUR. 7. Ze względu na fakt, że w bilansie płatniczym Gruzji w latach 2009-2010 utrzymywać się będzie pozostająca do zaspokojenia znaczna luka finansowa, do pakietu Wspólnoty na rzecz Gruzji włączono pomoc makrofinansową. 8. W celu zagwarantowania skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty związanych z niniejszą pomocą finansową konieczne jest, aby Gruzja zapewniła odpowiednie środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą i w zakresie ich zwalczania, oraz by zapewniona została możliwość przeprowadzania kontroli przez Komisję oraz Trybunał Obrachunkowy. 9. Udostępnienie pomocy finansowej Wspólnoty nie narusza uprawnień władzy budżetowej. 10. Niniejsza pomoc powinna być zarządzana przez Komisję w porozumieniu z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym. 11. Traktat nie określa dla przyjęcia niniejszej decyzji innych kompetencji niż wynikające z art. 308, STANOWI, CO NASTĘPUJE: Artykuł 1 12. Wspólnota udostępnia Gruzji pomoc finansową w postaci dotacji w maksymalnej kwocie 46 mln EUR, aby wesprzeć starania Gruzji na rzecz powojennej odbudowy jej gospodarki, na którą negatywny wpływ ma również światowy kryzys finansowy, a także by przyczynić się do złagodzenia ograniczeń finansowych związanych z realizacją rządowego programu reform gospodarczych. 13. Wspólnotową pomocą finansową zarządza Komisja w porozumieniu z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, w sposób spójny z umowami lub ustaleniami zawartymi między Gruzją i MFW. 14. Pomoc finansowa Wspólnoty udostępniana jest na okres dwóch lat począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust.1. Jednakże, jeżeli wymagają tego okoliczności, Komisja, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, może podjąć decyzję o przedłużeniu okresu dostępności pomocy o maksymalnie jeden rok. Artykuł 2 15. Komisja jest upoważniona do uzgodnienia z władzami Gruzji, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, założeń polityki gospodarczej i warunków finansowych, którym podlega wspólnotowa pomoc finansowa, a które określone zostaną w protokole ustaleń i umowie o dotację. Warunki te są spójne z umowami i ustaleniami zawartymi między Gruzją i MFW. 16. W okresie realizacji wspólnotowej pomocy finansowej Komisja monitoruje prawidłowość regulacji finansowych i procedur administracyjnych Gruzji oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne z punktu widzenia takiej pomocy. 17. W regularnych odstępach czasu Komisja ocenia, czy polityka gospodarcza Gruzji jest zgodna z celami pomocy wspólnotowej oraz czy uzgodnione założenia polityki gospodarczej i warunki finansowe są przestrzegane w zadowalający sposób. Komisja działa w tym zakresie w ścisłej współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Bankiem Światowym oraz, jeżeli jest to wymagane, z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym. Artykuł 3 18. Wspólnotowa pomoc finansowa jest udostępniana Gruzji przez Komisję w dwóch transzach. 19. O wypłacie transzy decyduje Komisja, przy czym warunkiem wypłaty jest zadowalająca realizacja programu gospodarczego wspieranego przez MFW i wszelkich innych środków uzgodnionych między Gruzją a Wspólnotą zgodnie z art. 2 ust. 1. Wypłata drugiej transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od wypłaty pierwszej transzy. 20. Środki Wspólnoty są wypłacane Narodowemu Bankowi Gruzji. Ich równowartość w walucie lokalnej może zostać przelana na rzecz skarbu państwa Gruzji jako beneficjenta końcowego, z zastrzeżeniem postanowień uzgodnionych w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia budżetowych potrzeb finansowych pozostających do zaspokojenia. Artykuł 4 Wspólnotowa pomoc finansowa jest realizowana zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[3] oraz przepisów wykonawczych[4] do tego rozporządzenia. Protokół ustaleń i umowa o dotację, które zostaną uzgodnione z władzami Gruzji, przewidują w szczególności podjęcie przez Gruzję stosownych środków w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z pomocą i zwalczania ich. Protokół i umowa przewidują także kontrole Komisji, w tym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w tym prawo przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu, a także – w stosownych przypadkach – kontrole Trybunału Obrachunkowego przeprowadzane na miejscu. Artykuł 5 Do dnia 31 sierpnia każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, które zawiera ocenę wykonania niniejszej decyzji za rok poprzedzający. Sprawozdanie zawiera informacje o związku pomiędzy warunkami dotyczącymi polityki określonymi w protokole ustaleń zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Gruzji a decyzją Komisji dotyczącą wypłacenia transz pomocy. Artykuł 6 Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej . Sporządzono w Brukseli W imieniu Rady Przewodniczący OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI 1. TYTUŁ WNIOSKU: Pomoc makrofinansowa dla Gruzji 2. STRUKTURA ABM/ABB Dziedzina/dziedziny polityki, których dotyczy wniosek i powiązane działanie/działania: Tytuł 01 – Sprawy gospodarcze i finansowe, 03 – Międzynarodowe kwestie gospodarcze i finansowe 3. POZYCJE W BUDŻECIE 3.1. Pozycje w budżecie (pozycje operacyjne i powiązane pozycje pomocy technicznej i administracyjnej (dawniej pozycje B.A)), wraz z treścią: Artykuł 01 03 02 – Pomoc makroekonomiczna 3.2. Czas trwania działania i wpływu finansowego: Pomoc zostanie uruchomiona w 2009 r. Założono wstępnie, że wszystkie wypłaty nastąpią w okresie 2009-2010 w dwóch transzach. Nie można jednak wykluczyć możliwości wystąpienia opóźnień, które przedłużą czas trwania działania. 3.3. Informacje budżetowe : Pozycja w budżecie | Rodzaj wydatków | Nowe | Wkład EFTA | Wkład krajów ubiegających się o członkostwo | Dział w perspektywie finansowej | 01 03 02 | Nieobowiązkowe | Zróżnicowane | NIE | NIE | NIE | Nr 4 | 4. ZESTAWIENIE ZASOBÓW 4.1. Zasoby finansowe 4.1.1. Zestawienie środków na zobowiązania (CA) i środków na płatności (PA) mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) Rodzaj wydatków | Sekcja nr | 2009 | 2010 | Razem | Wydatki operacyjne[5] | Środki na zobowiązania (CA) | 8.1. | a | 99,000 | 107,000[6] | Środki na płatności (PA) | b | 110,000 | 111,0005 | Wydatki administracyjne w ramach kwoty referencyjnej | Pomoc techniczna i administracyjna (NDA) | 8.2.4. | c | 0 | KWOTA REFERENCYJNA OGÓŁEM | Środki na zobowiązania | a+c | Środki na płatności | b+c | Wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej | Wydatki na zasoby ludzkie i powiązane wydatki (NDA) | 8.2.5. | d | Wydatki administracyjne, inne niż koszty zasobów ludzkich i powiązane koszty, nieuwzględnione w kwocie referencyjnej (NDA) | 8.2.6. | e | Indykatywne koszty finansowe interwencji ogółem | OGÓŁEM CA, w tym koszty zasobów ludzkich | a+c+d+e | 99,000 | 107,0005 | OGÓŁEM PA, w tym koszty zasobów ludzkich | b+c+d+e | 110,000 | 111,0005 | 4.1.2. Zgodność z programowaniem finansowym X Wniosek jest zgodny z istniejącym programowaniem finansowym. ( Wniosek wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w perspektywie finansowej. ( Wniosek może wymagać zastosowania postanowień porozumienia międzyinstytucjonalnego[7] (tzn. instrumentu elastyczności lub zmiany perspektywy finansowej). 4.1.3. Wpływ finansowy na dochody X Wniosek nie ma wpływu finansowego na dochody ( Wniosek ma następujący wpływ finansowy na dochody: 4.2. Zasoby ludzkie w przeliczeniu na pełne etaty (w tym urzędnicy, pracownicy zatrudnieni na czas określony i personel zewnętrzny) – szczegółowe informacje w pkt 8.2.1. Zapotrzebowanie na dany rok | 2009 | 2010 | Zasoby ludzkie ogółem | 1/3 | 1/3 | 5. OPIS I CELE 5.1. Potrzeba, która ma zostać zaspokojona w perspektywie krótko- lub długoterminowej W następstwie konfliktu zbrojnego z Rosją, w trzecim kwartale 2008 r. gospodarka Gruzji skurczyła się. Od tego czasu spowolnienie gospodarcze pogłębiło się w związku z oddziaływaniem światowego kryzysu gospodarczo-finansowego. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ustalił, że zapotrzebowanie Gruzji na finansowanie zewnętrzne w latach 2008-2010 wynosi 1,4 mld USD. Gruzja ma dostęp do około 750 mln USD dzięki porozumieniu w sprawie promesy kredytowej zawartym z MFW. Pozostająca do zaspokojenia luka finansowa w latach 2009-2010, oszacowana przez MFW na około 450 mln USD, ma zostać pokryta przez darczyńców wielostronnych i dwustronnych, w tym przez Unię Europejską. Kolejne przeglądy promesy kredytowej przeprowadzone przez MFW potwierdziły potrzebę uzyskania przez Gruzję znacznych zewnętrznych zasobów finansowych na pokrycie deficytu bilansu płatniczego i deficytu budżetowego. 5.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Wspólnoty i spójność wniosku z innymi instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia. Podczas wspólnej konferencji Komisji Europejskiej i Banku Światowego, która odbyła się w dniu 22 października 2008 r. w Brukseli, międzynarodowi darczyńcy zadeklarowali wsparcie dla Gruzji służące uporaniu się ze skutkami konfliktu na łączną kwotę 3,4 mld EUR. Komisja Europejska zobowiązała się do przekazania kwoty maksymalnie 500 mln EUR, mogącej ulec zmianie w zależności od tempa odbudowy i rozwoju gruzińskiej gospodarki. Państwa członkowskie UE zadeklarowały ponadto wsparcie w wysokości 131 mln EUR. Europejski Bank Inwestycyjny mógłby pożyczyć Gruzji w perspektywie średnioterminowej do 250 mln EUR. Wsparcie finansowe Wspólnoty na rzecz odbudowy gruzińskiej gospodarki odzwierciedla strategiczne znaczenie tego kraju dla UE w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i nowo ustanowionego Partnerstwa Wschodniego. Instrument pomocy makrofinansowej stanowi część ogólnego pakietu pomocy WE, czego powodem jest dążenie do osiągnięcia synergii ze wspieranym przez MFW programem gospodarczym, z którym wiąże się bezpośrednio wykorzystanie pomocy makrofinansowej. 5.3. Cele, spodziewane wyniki oraz wskaźniki związane z wnioskiem w kontekście ABM (zarządzania kosztami działań). W ramach działania „Międzynarodowe kwestie gospodarcze i finansowe” DG ds. Gospodarczych i Finansowych, cel „udzielania pomocy makrofinansowej krajom trzecim w ramach rozwiązywania sytuacji kryzysowych dotykających ich bilansów płatniczych i przywracania zadłużenia zewnętrznego do zrównoważonego poziomu” jest związany z celem ogólnym „promowania dobrobytu poza obszarem Unii Europejskiej”. Z celem tym wiążą się następujące wskaźniki: „saldo obrotów bieżących wyrażone jako procent PKB”, „zadłużenie zewnętrzne wyrażone jako procent PKB”, „oficjalne rezerwy w miesiącach importu towarów i usług”. . 5.4. Metoda realizacji (indykatywna) X Zarządzanie scentralizowane X bezpośrednio przez Komisję ( pośrednio przez: ( agencje wykonawcze ( ustanowione przez Wspólnoty organy określone w art. 185 rozporządzenia finansowego ( krajowe organy sektora publicznego/organy pełniące misję służby publicznej ( Zarządzanie dzielone lub zdecentralizowane ( z państwami członkowskimi ( z krajami trzecimi ( Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy wyszczególnić) Uwagi: 6. MONITOROWANIE I OCENA 6.1. System monitorowania Monitorowanie działań przez służby Komisji będzie prowadzone na podstawie wskaźników makroekonomicznych i polityki strukturalnej, które zostaną uzgodnione z władzami Gruzji w protokole ustaleń. Władze zobowiązane będą do składania służbom Komisji regularnych sprawozdań dotyczących wyżej wymienionych wskaźników. Delegatura Komisji Europejskiej w Tbilisi składać będzie również sprawozdania dotyczące kwestii istotnych dla monitorowania pomocy. Służby Komisji pozostaną w ścisłym kontakcie z MFW oraz Bankiem Światowym, by korzystać z wiedzy specjalistycznej tych instytucji. 6.2. Ocena 6.2.1. Ocena ex ante Ocena ex ante przeprowadzona została przez służby Komisji (przez jednostkę D3 DG ds. Gospodarczych i Finansowych ). 6.2.2. Działania podjęte w wyniku oceny pośredniej/ex post (wnioski wyciągnięte z podobnych doświadczeń w przeszłości) Od 2004 r. przeprowadzono łącznie dziewięć ocen ex post dotyczących operacji pomocy makrofinansowej, w tym dwie w nowych niepodległych państwach, powstałych na terytorium byłego Związku Radzieckiego (Armenia, Tadżykistan). Trwa niezależna ocena ex post pomocy makrofinansowej udzielonej Gruzji na mocy decyzji Rady 2006/41/WE z dnia 24 stycznia 2006 r. Ma ona zostać zakończona w 2009 r., przed przewidywanym rozpoczęciem realizacji pomocy będącej przedmiotem wniosku. Na podstawie przeprowadzonych dotychczas ocen można stwierdzić, że pomoc makrofinansowa przyczynia się do poprawy równowagi zewnętrznej, stabilności makroekonomicznej i realizacji reform strukturalnych w kraju będącym jej odbiorcą, nawet jeśli jej oddziaływanie jest czasem umiarkowane i pośrednie. W większości przypadków operacje pomocy makrofinansowej mają pozytywny wpływ na bilans płatniczy kraju-beneficjenta i przyczyniają się do zmniejszenia jego trudności budżetowych. Prowadzą one również do nieznacznie wyższego wzrostu gospodarczego. 6.2.3. Warunki i częstotliwość przyszłych ocen. Przeprowadzenie niezależnej oceny ex post pomocy na rzecz Gruzji przez konsultantów zewnętrznych planuje się w ramach wieloletniego programu ocen DG ds. Gospodarczych i Finansowych. Odbędzie się ona w ciągu roku do dwóch po upływie okresu realizacji. 7. śRODKI ZWALCZANIA NADUżYć FINANSOWYCH SłUżBY KOMISJI ZAINICJOWAłY REALIZOWANY OBECNIE PROGRAM OCENY OPERACYJNEJ OBIEGU śRODKÓW FINANSOWYCH ORAZ PROCEDUR ADMINISTRACYJNYCH WE WSZYSTKICH KRAJACH TRZECICH KORZYSTAJąCYCH ZE WSPÓLNOTOWEJ POMOCY MAKROFINANSOWEJ W CELU WYPEłNIENIA WYMOGÓW ROZPORZąDZENIA FINANSOWEGO MAJąCEGO ZASTOSOWANIE DO BUDżETU OGÓLNEGO WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Służby Komisji, przy wsparciu należycie upoważnionych ekspertów zewnętrznych, oceniły wiarygodność obiegu środków finansowych oraz procedur administracyjnych istotnych dla tego typu pomocy w Gruzji w październiku 2004 r., dochodząc do wniosku, że istniejące ramy dla należytego zarządzania finansowego pomocą makrofinansową są wystarczająco skuteczne. W grudniu 2005 r. przeprowadzono przegląd oceny operacyjnej, po raz kolejny przy wsparciu ze strony ekspertów zewnętrznych. Wyniki zaktualizowanej oceny operacyjnej posłużyły do określenia stosownych warunków, którym podlegać miała pomoc makrofinansowa udzielona Gruzji na mocy decyzji Rady (2006/41/WE) z dnia 24 stycznia 2006 r. Przeprowadzenie nowego przeglądu oceny operacyjnej planuje się w związku z przygotowaniami dotyczącymi pomocy makrofinansowej dla Gruzji będącej przedmiotem niniejszego wniosku. Jego wyniki zostaną wykorzystane do zdefiniowania szczegółowych środków politycznych, którym podlegać będzie udostępnienie pomocy, w celu wzmocnienia efektywności i przejrzystości systemów zarządzania finansami publicznymi w Gruzji oraz zasad dotyczących odpowiedzialności z tego tytułu. Proponowana podstawa prawna pomocy makrofinansowej dla Gruzji obejmuje przepis dotyczący środków zapobiegania nadużyciom finansowym. Środki te zostaną bardziej szczegółowo określone w protokole ustaleń oraz umowie o dotację. Przewiduje się, że pomoc podlegać będzie określonym warunkom dotyczącym działań politycznych, szczególnie w dziedzinie zarządzania finansami publicznymi, w celu zwiększenia efektywności i przejrzystości pomocy oraz odpowiedzialności z nią związanej. Pomoc makrofinansowa podlegać będzie procedurom weryfikacji, kontroli i audytu, za które odpowiedzialna będzie Komisja, w tym również Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy. 8. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE ZASOBÓW 8.1. Cele wniosku z uwzględnieniem ich kosztu finansowego Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) Rok 2009 | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 | Urzędnicy lub pracownicy zatrudnieni na czas określony[9] (XX 01 01) | A*/AD | 1/3 | 1/3 | B*, C*/AST | Pracownicy finansowani[10] w ramach art. XX 01 02 | Inni pracownicy[11] finansowani w ramach art. XX 01 04/05 | OGÓŁEM | 1/3 | 1/3 | 8.2.2. Opis zadań związanych z działaniem Zadania związane z działaniem polegają, między innymi, na przygotowywaniu/negocjowaniu protokołów ustaleń i umowy o dotację, konsultacjach z władzami i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, monitorowaniu polityki gospodarczej i strukturalnej kraju korzystającego z pomocy, podróżach służbowych w związku z przeglądami i przygotowywaniu sprawozdań służb Komisji, przygotowywaniu procedur Komisji związanych z zarządzaniem pomocą. 8.2.3. Źródła zasobów ludzkich (stosunek pracy) X Stanowiska obecnie przypisane do zarządzania programem, które zostaną utrzymane lub przekształcone. ( Stanowiska wstępnie przyznane w ramach rocznej strategii politycznej/wstępnego projektu budżetu (APS/PDB) na rok n ( Stanowiska, o które zostanie złożony wniosek w ramach następnej procedury APS/PDB ( Przesunięcia w ramach zasobów danej jednostki organizacyjnej (przesunięcia wewnętrzne) ( Stanowiska, których obsadzenie będzie konieczne w roku n, nieprzewidziane w APS/PDB na dany rok 8.2.4. Inne wydatki administracyjne uwzględnione w kwocie referencyjnej (XX 01 04/05 – wydatki na administrację i zarządzanie) mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) Pozycja w budżecie 01 03 02 Pomoc makroekonomiczna | Rok n | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później | RAZEM | Inna pomoc techniczna i administracyjna | - wewnętrzna | - zewnętrzna 1) Ocena operacyjna 2) Ocena ex post | 0,050 | 0,250 | Pomoc techniczna i administracyjna ogółem | 0,050 | 0,250 | 8.2.5. Koszt finansowy zasobów ludzkich i powiązane koszty nie uwzględnione w kwocie referencyjnej mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) Rodzaj zasobów ludzkich | Rok n | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później | Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony (XX 01 01) | 0,030 | 0,030 | Pracownicy finansowani w ramach artykułu XX 01 02 (personel pomocniczy, oddelegowani eksperci krajowi (END), personel kontraktowy itp.) (należy określić pozycję w budżecie) | Koszt zasobów ludzkich i koszty powiązane (nieuwzględnione w kwocie referencyjnej) ogółem | 0,030 | 0,030 | Kalkulacja – urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony | W razie potrzeby należy odnieść się do pkt 8.2.1 | NIE DOTYCZY | Kalkulacja – pracownicy finansowani w ramach art. XX 01 02 | W razie potrzeby należy odnieść się do pkt 8.2.1 | NIE DOTYCZY | 8.2.6. Inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) | Rok 2009 | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później | RAZEM | XX 01 02 11 01 – podróże służbowe | 0,020 | 0,010 | 0,030 | XX 01 02 11 02 – spotkania i konferencje | XX 01 02 11 03 – komitety[13] | XX 01 02 11 04 – badania i konsultacje | XX 01 02 11 05 – systemy informatyczne | 2 Inne wydatki na zarządzanie ogółem (XX 01 02 11) | 3 Inne wydatki o charakterze administracyjnym (należy wskazać jakie, odnosząc się do pozycji w budżecie) | Ogółem wydatki administracyjne inne niż wydatki na zasoby ludzkie i powiązane koszty (nieuwzględnione w kwocie referencyjnej) | 0,020 | 0,010 | 0,030 | Kalkulacja – inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej | Trzy podróże służbowe dla jednej/dwóch osób | [1] Dz.U. C […] z […], s. […]. [2] Dz.U. C […] z […], s. […]]. [3] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. [4] Rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002, Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 1. [5] Wydatki niewchodzące w zakres rozdziału xx 01 w tytule xx. [6] Wstępny projekt budżetu na 2010 r. [7] Zob. pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego. [8] Zgodnie z opisem zawartym w sekcji 5.3 [9] Koszty te NIE są uwzględnione w kwocie referencyjnej. [10] Koszty te NIE są uwzględnione w kwocie referencyjnej. [11] Koszty te są uwzględnione w kwocie referencyjnej. [12] Należy odnieść się do oceny skutków finansowych regulacji dla danej agencji wykonawczej/danych agencji wykonawczych. [13] Należy określić rodzaj komitetu i grupę, do której należy.