[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 6.3.2009

KOM(2009) 112 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Sprawozdanie dotyczące weryfikacji ex ante przestrzegania zasady dodatkowości w regionach objętych celem konwergencji w okresie 2007-2013 {SEK(2009) 273}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. proces oceny 4

2.1. Metody weryfikacji 4

2.2. Kwalifikowalne źródła finansowania 4

3. Wyniki weryfikacji 5

4. Zasada dodatkowości na tle perspektyw ekonomicznych 9

5. Wnioski 13

KOMUNIKAT KOMISJI

Sprawozdanie dotyczące weryfikacji ex ante przestrzegania zasady dodatkowości w regionach objętych celem konwergencji w okresie 2007-2013

WPROWADZENIE

Zasada dodatkowości jest jednym z głównych filarów ekonomicznych polityki spójności i jednym z jej motorów. Zgodnie z tą zasadą środki z funduszy strukturalnych nie mogą zastępować wydatków publicznych państw członkowskich. Ma to na celu zapewnienie prawdziwych korzyści dla gospodarki.

W niniejszym sprawozdaniu podsumowano główne wyniki kontroli przestrzegania tej zasady na etapie ex ante w okresie 2007-2013 oraz zaprezentowano analizę z punktu widzenia ekonomicznego.

W rozdziale 2 i 3 przedstawiono wyniki procesu negocjacyjnego z państwami członkowskimi. Z każdym państwem członkowskim, którego to dotyczy, ustalono docelowy poziom wydatków, który ma być utrzymany w okresie programowania.

Wynikiem tych negocjacji będą inwestycje, z różnych krajowych źródeł finansowana, w wysokości ponad 650 mld EUR (w cenach z 2006 r.) w okresie 2007-2013. Kwota ta ma charakter dodatkowy w stosunku do 174 mld EUR (w cenach z 2006 r.) z funduszy strukturalnych, które planuje się zainwestować w regionach objętych celem konwergencji w okresie 2007-2013.

W rozdziale 4 przeanalizowano kwestię dodatkowości w szerszej perspektywie, koncentrując się na efekcie synergii pomiędzy krajową polityką inwestycyjną państw członkowskich i europejską polityką spójności oraz w odniesieniu do sytuacji gospodarczej w aspekcie makroekonomicznym. Środki z Funduszu Spójności nie są objęte kontrolą przestrzegania zasady dodatkowości, niemniej jednak zostały one wzięte pod uwagę w tym rozdziale, aby móc w pełni przedstawić rolę europejskiej polityki spójności w całokształcie inwestycji publicznych.

W rozdziale tym wykazano, że państwa członkowskie dokonają inwestycji średnio na poziomie 3 EUR w stosunku do każdego 1 EUR zainwestowanego z europejskiej polityki spójności. Całość planowanych inwestycji publicznych w kwalifikujących się obszarach osiągnie poziom około 5,6 % planowanego zagregowanego PKB tych regionów. W pewnych przypadkach, zwłaszcza w niektórych nowych państwach członkowskich, odsetek ten jest znacząco wyższy.

Nowy okres programowania 2007-2013 charakteryzuje się dwiema głównymi zmianami:

- zasada dodatkowości podlega kontroli jedynie w odniesieniu do celu konwergencji;

- jeżeli państwo członkowskie nie udowodni do dnia 30 czerwca 2016 r., że zastosowało się do zasady dodatkowości, Komisja może dokonać korekty finansowej[1].

PROCES OCENY

Metody weryfikacji

W art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 określającego zasady działania polityki spójności wprowadzono wymóg, aby dla regionów objętych celem konwergencji Komisja oraz państwa członkowskie określiły poziom publicznych, lub równoważnych, wydatków strukturalnych (zwanych dalej „wydatkami strukturalnymi”), które państwo członkowskie musi zagwarantować dla tych regionów w okresie programowania.

Przestrzeganie zasady dodatkowości podlega weryfikacji na poziomie krajowym. Fundusze krajowe uznaje się za dodatkowe w przypadku, gdy średnie roczne wydatki strukturalne zapewnione w okresie 2007-2013 osiągną co najmniej taki sam poziom jak średnie roczne wydatki strukturalne poniesione w latach 2000-2005 (dla państw członkowskich, które wstąpiły do UE w 2004 r., okresem odniesienia jest okres 2004-2005).

Na potrzeby sprawozdania przeanalizowano źródła finansowania, metodykę obliczeń oraz założenia przyjęte przez państwa członkowskie, włącznie z zastosowanymi deflatorami oraz, w przypadku państw znajdujących się poza strefą euro, również kursy wymiany walut[2]. Przestrzeganie zasady dodatkowości zbadano w bliskiej współpracy z państwami członkowskimi w drodze konsultacji pisemnych oraz spotkań dwustronnych dotyczących kwestii technicznych oraz zastosowanej metodyki.

Prace te miały miejsce wraz z opracowywaniem narodowych strategicznych ram odniesienia (NSRO) dla okresu 2007-2013. Państwa członkowskie przedstawiły swoje NSRO wraz ze standardowymi tabelami dotyczącymi przestrzegania zasady dodatkowości oraz dodatkowe informacje dotyczące zastosowanej metodyki obliczeń. Dodatkowych informacji udzielono służbom Komisji w trakcie procesu negocjacji.

Kwalifikowalne źródła finansowania

Kwalifikowalne wydatki strukturalne można podzielić na trzy główne kategorie (infrastruktura podstawowa, zasoby ludzkie i sektor produkcyjny) oraz na kategorię „pozostałe”, w której znajdują się wszelkie inne wydatki. Weryfikacja objęła całość krajowych wydatków strukturalnych[3] w dziedzinach kwalifikujących się do dofinansowania, zarówno w obszarze wydatków budżetowych, jak i pozabudżetowych. W zależności od struktury finansów publicznych każdego z państw członkowskich dane mogą obejmować nie tylko poziom krajowy, regionalny lub poziom gminy, lecz również przedsiębiorstwa publiczne, podmioty publiczne oraz fundusze pozabudżetowe na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. Wydatki ponoszone przez podmioty świadczące usługi publiczne posiadające swoje niezależne budżety również zostały uwzględnione.

Tabele przedstawiające środki w ramach zasady dodatkowości przedstawione wraz z odpowiednimi NSRO zawierają informacje dotyczące wydatków strukturalnych w podziale na kategorie oraz źródła finansowania (UE, współfinansowanie krajowe, przedsiębiorstwa publiczne oraz krajowe fundusze wykraczające poza zakres NSRO). Aby móc skontrolować zgodność tych wydatków z zasadą dodatkowości, dostarczono dane zarówno dla okresów 2000-2005 lub 2004-2005 (rzeczywiste wydatki roczne), jak i dla okresu 2007-2013 (przewidywane rzeczywiste wydatki roczne).

Siedem spośród 27 państw członkowskich nie posiada regionów objętych celem konwergencji w latach 2007-2013: Cypr, Dania, Finlandia, Irlandia, Luksemburg, Niderlandy oraz Szwecja. Niniejsze sprawozdanie to nie obejmuje zatem powyższych państw.

WYNIKI WERYFIKACJI

W tabeli 1 przedstawiono poziom średnich rocznych wydatków strukturalnych, które mają być zapewnione przez każde państwo członkowskie w okresie 2007-2013. Kwoty te zostały uzgodnione przez Komisję i zainteresowane państwa członkowskie w ramach negocjacji NSRO.

[pic]

Co do zasady średnie roczne wydatki strukturalne w wartościach rzeczywistych muszą być co najmniej równe poziomowi wydatkowania osiągniętemu w poprzednim okresie programowania. Rozporządzenie stanowi jednak, że należy wziąć pod uwagę pewne szczególne uwarunkowania takie jak warunki makroekonomiczne, trwające lub planowane procesy prywatyzacyjne, jak również wyjątkowy poziom publicznych lub równoważnych wydatków strukturalnych poniesionych przez państwo członkowskie w poprzednim okresie programowania[4].

Dla przykładu można podać, że Komisja zgodziła się zmniejszyć poziom wydatków strukturalnych w Niemczech, biorąc pod uwagę wyjątkowe w przeszłości nakłady związane ze zjednoczeniem tego kraju. W trzech innych państwach członkowskich część wydatków strukturalnych, które miały miejsce w przeszłości, uznano za mające wyjątkowy charakter w związku z niecodziennym rodzajem wydatków (igrzyska olimpijskie w Grecji, duży szpital na Malcie oraz inwestycje w infrastrukturę transportową na Węgrzech sfinansowane z przychodów z prywatyzacji przedsiębiorstw publicznych). Wydatki te nie zostały uwzględnione w procesie określania poziomu wydatków strukturalnych, które mają być zapewnione w latach 2007-2013. Te wyjątkowe okoliczności spowodowały ogólne zmniejszenie wydatków strukturalnych, które mają być zapewnione przez ten okres, o około 7 mld EUR rocznie.

Poziom wydatków strukturalnych pozostanie na tym samym poziomie w wartościach rzeczywistych w porównaniu do poprzedniego okresu programowania w czterech państwach członkowskich (Austria, Republika Czeska, Litwa i Węgry) oraz wzrośnie pomiędzy 0,1 % (Słowacja) a 63 % (Łotwa) w pozostałych państwach członkowskich.

Dane wykorzystane do utworzenia tabel pokazujących wartości dotyczące przestrzegania zasady dodatkowości dla każdego państwa członkowskiego zostały zebrane w oparciu o budżety krajowe (lub federalne), regionalne i lokalne[5]. W kwalifikujących się kategoriach uwzględniono również wydatki niezależnych instytucji finansowanych ze środków publicznych. Takie samo podejście zastosowano w przypadku większości przedsiębiorstw publicznych, z wyjątkiem pewnych przypadków, w których rozpoczęto proces prywatyzacji, bądź proces ten jest planowany (np. w Polsce i na Słowacji). W niektórych pozostałych przypadkach nie zawsze istniała możliwość bezpośredniego wyliczenia rzeczywistych kwalifikowalnych wydatków strukturalnych poniesionych na poziomie regionalnym (np. w Portugalii) lub przez przedsiębiorstwa publiczne (np. na Łotwie). W takim przypadku państwa członkowskie zastosowały inne metody oszacowania wydatków.

W tych państwach członkowskich, w których niecałe terytorium kwalifikuje się do pomocy w ramach konwergencji, wprowadzono korekty geograficzne w celu wyłączenia regionów niekwalifikujących się do pomocy z funduszy strukturalnych. W pewnych przypadkach wyliczeń dokonano w oparciu o pewne założenia i metody obliczeń szacunkowych (np. w przypadku Czech i Słowacji). Podobne dostosowania wprowadzono w przypadku niektórych pozostałych państw członkowskich z powodu zmian w poszczególnych okresach programowania w rozmieszczeniu regionów kwalifikujących się do pomocy (np. Grecja, Hiszpania i Portugalia), jako że wydatki strukturalne w regionach niekwalifikujących się już do pomocy w ramach celu konwergencji musiały zostać wykluczone z wyliczeń.

[pic]

Źródło: Wyliczenia DG REGIO.

Wykres 1 pokazuje wyniki kontroli przestrzegania zasady dodatkowości w podziale na kategorię wydatków. Prawie 50 % krajowych wydatków strukturalnych przeznaczono na inwestycje w podstawową infrastrukturę tj. transport, telekomunikację, energię, ochronę środowiska, zasoby wodne i zdrowie.

Krajowe wydatki strukturalne w ramach kategorii „Zasoby ludzkie” wynoszą około 29 % całości środków. Kategoria ta obejmuje zasadniczo inwestycje w kształcenie, szkolenia oraz w badania i rozwój. Pozostałą część zarezerwowano dla kategorii „Sektor produkcyjny” (nieco poniżej 13 %; obejmuje to wspieranie działalności sektora produkcyjnego, np. poprzez subsydia dla przedsiębiorstw oraz rozwój usług dla przedsiębiorstw) oraz dla kategorii „Pozostałe” (prawie 9 % na pomoc techniczną i inne niewielkie wydatki).

Niemniej jednak w siedmiu państwach członkowskich krajowe wydatki strukturalne w obszarze „Zasoby ludzkie” w regionach objętych celem konwergencji są wyższe niż te w kategorii „Infrastruktura podstawowa”, państwa te to: Belgia, Estonia, Francja, Łotwa, Niemcy, Słowacja i Zjednoczone Królestwo.

Wyniki te różnią się w przypadku analizy z uwzględnieniem relatywnej wagi każdej z tych kategorii w ramach funduszy strukturalnych. W tym przypadku wydatki strukturalne w kategorii „Infrastruktura podstawowa ” stanowią mniej niż 37 % całości, tj. o 12 punktów procentowych mniej w porównaniu do wydatków krajowych. Różnice są widoczne zwłaszcza w kategorii „Sektor produkcyjny”, który stanowi 22 % wydatków strukturalnych, w porównaniu do jedynie 13 % całości inwestycji krajowych. Podobnie kategoria „Zasoby ludzkie” reprezentuje nieznacznie wyższy odsetek w ramach funduszy strukturalnych.

Podsumowując, inwestycje finansowane z funduszy strukturalnych, które mają charakter dodatkowy w stosunku do inwestycji krajowych zgodnie z zasadą dodatkowości, pomagają zrównoważyć strukturę inwestycji publicznych z korzyścią dla nakładów na sektor produkcyjny (innowacje, wsparcie dla przedsiębiorstw, usługi turystyczne itp.).

Wnioski te należy traktować jednak z pewną ostrożnością, jako że krajowe nomenklatury, w oparciu o które przygotowano tabele dotyczące zasady dodatkowości, nie są w pełni spójne. Ponadto tabele te nie uwzględniają płatności z Funduszu Spójności.

ZASADA DODATKOWOśCI NA TLE PERSPEKTYW EKONOMICZNYCH

Aby zrozumieć zasadę dodatkowości z szerszej perspektywy ekonomicznej, należy przyjrzeć się całokształtowi zależności między inwestycjami krajowymi i wspólnotowymi. A zatem, o ile płatności z Funduszu Spójności[6] nie podlegają zasadzie dodatkowości, zostały one wzięte pod uwagę w niniejszej części sprawozdania, aby w pełni wykazać wagę europejskiej polityki spójności w całości inwestycji publicznych.

Średnie krajowe wydatki strukturalne, które zgodnie z zasadą dodatkowości mają być zapewnione w regionach kwalifikujących się do pomocy w okresie 2007-2013, wynoszą 94 mld EUR rocznie (w cenach z 2006 r.) (patrz tabela 1). Kwota ta obejmuje krajowe współfinansowanie z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności[7].

Dodając płatności planowane w ramach europejskiej polityki spójności (z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności), całkowite wydatki strukturalne w tych regionach osiągną wartość 125 mld EUR rocznie (w cenach z 2006 r.).

[pic]

Tabela 2 pokazuje znaczące różnice pomiędzy państwami członkowskimi (patrz również wykres nr 2). Na przykład krajowe wydatki strukturalne w jedynym regionie Belgii kwalifikującym się do pomocy w ramach celu konwergencji (Hainaut) osiągają poziom prawie 17 EUR w stosunku do każdego 1 EUR zainwestowanego ze środków europejskiej polityki spójności. Kwoty te osiągają wysokie wartości również w pozostałych „starych” państwach członkowskich UE-15. Z drugiej strony wartość ta jest bliska 1 EUR lub nawet mniejsza w pozostałych państwach członkowskich. Podobnie jak poprzednio, wyniki te powinny być interpretowane ostrożnie, jako że w niektórych przypadkach odsetek ludności, która mieszka w regionach objętych celem konwergencji, jest niewielki (np. we Francji zaledwie 2,9 % całkowitej liczby ludności mieszka w tych regionach, 3,4 % w Austrii oraz 4,6 % w Zjednoczonym Królestwie).

[pic]

Obserwowane różnice są mniej znaczące w przypadku porównania krajowych wydatków strukturalnych ze średnim oczekiwanym PKB w okresie 2007-2013 (patrz tabela nr 3). Należy podkreślić, że wartości te zostały wyliczone przy zastosowaniu cen stałych z 2006 r., co nie odzwierciedla skutków możliwych zmian w kursach wymiany walut państw członkowskich nienależących do strefy euro (patrz załącznik – metodyka obliczeń).

[pic]

Różnice pomiędzy „starymi” państwami UE-15 oraz nowymi państwami członkowskimi nie są tak znaczące (patrz wykres nr 3). Węgry i Estonia wyróżniają się na tym tle. Całkowite planowane inwestycje w przypadku tych dwóch państw wyniosą odpowiednio ponad 10 % i 9 % ich PKB. Średnio w regionach objętych celem konwergencji całkowite inwestycje wyniosą zgodnie z planem nieco mniej niż 5,6 % zagregowanego PKB.

[pic]

W niektórych „starych” państwach członkowskich UE-15 (Włochy, Zjednoczone Królestwo, Francja i Portugalia) całkowite planowane wydatki strukturalne (włącznie z płatnościami z europejskiej polityki spójności) wyniosą ponad 6 % średniego rocznego PKB. Niemniej jednak należy przypomnieć, że tylko niektóre regiony tych państw kwalifikują się do pomocy w ramach celu konwergencji. Niektóre z tych regionów, zgodnie z tym, o czym była mowa powyżej, reprezentują jedynie niewielki odsetek całkowitej liczby ludności oraz PKB tych państw.

W każdym przypadku relatywne znaczenie europejskiej polityki spójności w całkowitych planowanych inwestycjach wydaje się być znacząco wyższe niż w nowych państwach członkowskich (patrz wykres nr 3). Płatności ze środków wspólnotowych są bliskie 50 % całości inwestycji w większości tych państw, a nawet są wyższe niż wydatki krajowe w Czechach i na Słowacji.

Powyższe tabele i wykresy oparto na prognozach Komisji dostępnych w czasie określenia docelowych wartości inwestycji (jesień 2006 r.).

Wreszcie zauważyć należy, że prognozy PKB na nadchodzące lata zostały właśnie skorygowane w dół, odzwierciedlając spodziewany wpływ kryzysu finansowego na gospodarkę realną. W związku z tym ostatnie prognozy Komisji (z jesieni 2008 r.) przewidują słaby wzrost gospodarczy w Unii Europejskiej, a nawet recesję w niektórych państwach członkowskich. Prognozy te pogorszyły się nawet w jeszcze większym stopniu w związku opublikowaniem na początku 2009 r. aktualnych prognoz śródokresowych.

WNIOSKI

Koncepcja dodatkowości jest stosunkowo prosta, lecz jej wdrożenie niesie ze sobą szereg problemów metodycznych.

Kontrola przestrzegania zasady dodatkowości na obecnym etapie ex ante dla okresu 2007-2013 wynika z przepisów art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 oraz wytycznych określonych w dokumencie roboczym nr 3 (grudzień 2006 r.). Dokument ten ma na celu określenie wspólnych zasad dla procesu negocjacyjnego między Komisją i poszczególnymi państwami członkowskimi. Do celów tych wytycznych należy poprawa przejrzystości, zapewnienie równego traktowania wszystkich państw członkowskich oraz zagwarantowanie porównywalności wyników różnych państw członkowskich. Dla przykładu można podać, iż wprowadzono obowiązek uwzględniania wydatków ponoszonych przez przedsiębiorstwa państwowe, w przeciwieństwie do okresu programowania 2000-2006, kiedy to uwzględnienie tych wydatków miało charakter dobrowolny.

Pomimo powyższych działań mających na celu ujednolicenie zasad nadal występują pewne problemy:

- Trudności w porównywaniu danych pochodzących z różnych państw członkowskich. Państwa członkowskie stosują różną metodykę obliczeń w zakresie rachunkowości środków publicznych. W związku z powyższym metodyki gromadzenia danych koniecznych do kontroli przestrzegania zasady dodatkowości różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. W większości przypadków dane pochodzą ze źródeł budżetowych, które są klasyfikowane odmiennie w różnych państwach członkowskich. Sprawia to, że porównywanie danych z poszczególnych państw jest kłopotliwe. Problem ten staje się nawet poważniejszy w przypadku porównywania wydatków strukturalnych ponoszonych ze źródeł krajowych i wspólnotowych, jako że nie są one klasyfikowane w spójny i ujednolicony sposób. Na przykład dane dotyczące dodatkowości przekazywane są w oparciu o metodę kasową, podczas gdy publicznie dostępne dane budżetowe państw członkowskich przedstawiane są w oparciu o zasadę memoriałową (ESA95).

- Problemy dotyczące porównywalności danych między okresami programowania. Zastosowane metody wyliczeń mogą się różnić w czasie nawet w ramach jednego państwa członkowskiego. Dla przykładu można podać, iż w przypadku niektórych państw członkowskich zidentyfikowano znaczące różnice między rzeczywistymi wydatkami zgłoszonymi w ramach kontroli ex post okresu 2004-2006 oraz rzeczywistymi wydatkami dla tego samego okresu przedstawionymi na potrzeby kontroli ex ante okresu 2007-2013.

- Problemy dotyczące uwzględnienia wszystkich kwalifikowalnych wydatków. Określenie właściwych wydatków w oparciu o różne dane rachunkowe istniejące w państwach członkowskich nie jest łatwym zadaniem. W większości przypadków dane pochodzą ze źródeł budżetowych, w których nie zawsze stosuje się podział na wszystkie poziomy regionalne. Powoduje to trudności w określeniu właściwych wydatków, szczególnie na poziomie lokalnym. W związku z tym najczęściej konieczne jest zastosowanie danych szacunkowych oraz analiza poszczególnych przypadków, co wpływa na rzetelność ostatecznych wyników.

- Różnorodność dostarczonych informacji. Informacje dostarczone przez niektóre państwa członkowskie w ich NSRO oraz w dołączonych sprawozdaniach oraz w informacjach dotyczących metodyk gromadzenia danych mogłoby być bardziej ujednolicone. Danym tym brak jest jednolitości i różnią się one między poszczególnymi państwami członkowskimi zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym. O ile niektóre państwa członkowskie dostarczyły bardzo szczegółowych informacji, np. odnośnie do zastosowanych metodyk, wykorzystanych źródeł informacji i danych szacunkowych, inne przedstawiły bardzo ograniczone informacje na temat tego, jak opracowano tabele dotyczące zasady dodatkowości. Ponadto informacje te nie zawsze były przedstawione w ten sam sposób (np. państwa członkowskie nie zastosowały tego samego roku odniesienia dla deflatorów).

- Trudności w weryfikacji rzetelności danych. Komisja ma ograniczone instrumenty kontroli prawdziwości informacji. Podział wydatków na regiony mógłby zostać wprowadzony zwłaszcza w przypadku państw członkowskich, których obszary są częściowo objęte celem konwergencji. Pomogło by to ograniczyć korzystanie z danych szacunkowych przy obliczaniu wydatków na poziomie niższym niż krajowy. Ponadto dodatkowe dokumenty dotyczące budżetów regionalnych i krajowych mogłyby stanowić dodatkowe potwierdzenie rzetelności danych dotyczących wydatków.

- Brak mechanizmów monitorowania. Wreszcie przepisy dotyczące zasady dodatkowości nie dają Komisji instrumentów pozwalających na regularne monitorowanie ewolucji zmiennych w państwach członkowskich (np. sytuacji finansów publicznych oraz procesów prywatyzacyjnych), które mogą wpływać na poziom ich wydatków publicznych oraz na wyniki dotyczące realizacji zasady dodatkowości. Należy zatem poszukać możliwego rozwiązania tych problemów obejmującego m.in. włączenie informacji dotyczących zasady dodatkowości do okresowych informacji nt. programów stabilności przesyłanych przez państwa członkowskie.

Podsumowując, należy stwierdzić, że istnieją duże potrzeby w zakresie poprawienia jakości danych oraz metodyki wyliczeń i kontroli dotyczących zasady dodatkowości, która jest ważnym elementem polityki spójności. Komisja planuje zaangażować się w pogłębiony i stały dialog z państwami członkowskimi na temat tego, jak rozwiązać problemy dotyczące gromadzenia danych i wzmocnić wdrażanie zasady dodatkowości.

Następna kontrola w tym zakresie będzie miała miejsce w 2011 r. Wówczas możliwe będzie stwierdzenie, że państwa członkowskie przestrzegają zasady dodatkowości, jeżeli rzeczywiste średnie roczne wydatki strukturalne w okresie 2007-2010 będą wynosiły co najmniej tyle, ile przewidziano w prognozach dla tego okresu, lub jeżeli wydatkowanie będzie zgodne z profilem wydatków ustalonym w trakcie oceny ex ante . W tym drugim przypadku średnia roczna dla lat 2007-2010 może być niższa niż średnia dla okresu 2007-2013.

W trakcie przeglądu śródokresowego państwa członkowskie będą miały możliwość skorygowania poziomu wydatków w świetle znaczących zmian w sytuacji gospodarczej. Może to mieć szczególnie duże znaczenie w kontekście obecnego kryzysu finansowego. Ważne jest zatem, aby przyszłe dyskusje miały solidną podstawę.

ZAŁĄCZNIK – METODYKA OBLICZEŃ

Tabela nr 1 pokazuje kolejno rzeczywiste i planowane wydatki w kwalifikowalnych kategoriach w okresie 2000-2005 oraz 2007-2013. Liczby te odpowiadają danym zawartym w tabelach przedstawiających realizację zasady dodatkowości w ramach narodowych strategicznych ram odniesienia. Dane liczbowe przedstawione są w EUR w cenach z 2006 r. Zastosowano deflator PKB w celu ich zobrazowania w cenach stałych. W danych dla okresu 2007-2013 zawarto wszelkie wydatki z funduszy strukturalnych i dofinansowania krajowego dokonywane w nowym okresie programowania, wynikające ze zobowiązań wcześniejszych programów. Aby móc określić docelowe krajowe wydatki strukturalne, uwzględniono krajowe współfinansowanie do wydatków z Funduszu Spójności.

W przypadku państw członkowskich, które nie są w całości objęte celem konwergencji, tabele krajowe nie zawierają wydatków strukturalnych dla regionów niekwalifikujących się do pomocy. W przypadkach, w których brak było danych regionalnych, zastosowano metodę szacunków statystycznych.

Tabela 2 i wykres 2 przedstawiają dla każdego państwa członkowskiego krajowe planowane wydatki w EUR wynikające z realizacji zasady dodatkowości w okresie 2007-2013 (w cenach z 2006 r.) wraz z planowanymi wydatkami z funduszy strukturalnych oraz z Funduszu Spójności (pierwsza kolumna) oraz z funduszy strukturalnych (druga kolumna) dla każdego państwa członkowskiego (cel konwergencji). Aby dostosować ceny z roku 2004 do warunków w 2006 r., dla wszystkich państw członkowskich zastosowano standardowy deflator w wysokości 2 %.

W tabeli nr 3 i wykresie nr 3 porównano dla każdego państwa członkowskiego relatywną wagę planowanych wydatków krajowych, będących wynikiem realizacji zasady dodatkowości w okresie 2007-2013, oraz całkowite planowane wydatki z funduszy strukturalnych oraz z Funduszu Spójności dla każdego państwa członkowskiego (cel konwergencji) w stosunku do prognoz PKB każdego państwa członkowskiego z jesieni 2006 r. Prognozy te były dostępne w okresie ustalania docelowych wydatków.

Dane dotyczące krajowych wydatków i wydatków z funduszy strukturalnych uzyskano z tabel przedstawiających realizację zasady dodatkowości nadesłanych w ramach NSRO. W przypadku Funduszu Spójności profil prognozowanych wydatków opracowano na podstawie uśrednionego profilu wydatków zaobserwowanych w Hiszpanii, Portugalii i Grecji w poprzednim okresie programowania 2000-2006. Przybliżone dane dotyczące liczby ludności zostały wykorzystane do oszacowania płatności odpowiadających regionom objętym celem konwergencji, kwalifikującym się do pomocy z tego funduszu.

Na koniec należy zauważyć, że zastosowanie cen stałych może doprowadzić do przeszacowania w niektórych państwach nienależących do strefy euro wagi planowanych krajowych i wspólnotowych wydatków wyrażonych jako odsetek PKB. Powodem tego jest wzrost wartości od 2004 r. niektórych walut krajowych w stosunku do EUR. Korzystanie z cen stałych oznacza, że kurs wymiany walut pozostaje stały w całym okresie odniesienia. Ponadto ostrożnie należy również interpretować wyniki w związku zastosowaniem hipotez leżących u podstaw prognoz PKB dotyczących poziomu inflacji (standardowo 2 % rocznie w przypadku wszystkich państw członkowskich w całym okresie programowania), jako że mogą się one różnić od rzeczywistych wyników w zależności od koniunktury gospodarczej.

[1] Patrz art. 99 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 czerwca 2006 r. (Dz.U. L 210 z 31.7.2006 r.).

[2] Dodatkowe informacje dotyczące deflatorów oraz kursów wymiany walut przedstawiono w załączniku dotyczącym metodyki oraz w tabelach 1 i 2 dołączonego do niniejszego sprawozdania dokumentu roboczego służb Komisji.

[3] Należy zauważyć, że kategoria wydatków strukturalnych w kontekście kontroli przestrzegania zasady dodatkowości jest szersza niż tradycyjnie rozumiane nakłady brutto na środki trwałe

[4] Artykuł 15 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.

[5] Więcej informacji na temat weryfikacji ex ante przestrzegania zasady dodatkowości w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich można znaleźć w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego komunikatu.

[6] Na potrzeby Funduszu Spójności, aby oszacować płatności odpowiadające regionom objętym celem konwergencji w państwach członkowskich, które kwalifikują się do pomocy z tego Funduszu, przyjęto przybliżone dane dotyczące liczby ludności (patrz również załącznik – metodyka obliczeń).

[7] Zob. dokument roboczy nr 3 służb Komisji dotyczący zasady dodatkowości. (http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docoffic/2007/working/wd3_additionality_en.pdf).