Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z wdrożenia programu Kultura 2000 /* KOM/2008/0231 wersja ostateczna */
[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH | Bruksela, dnia 29.4.2008 KOM(2008) 231 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW z wdrożenia programu Kultura 2000 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE 3 2. OGÓLNE INFORMACJE O PROGRAMIE 3 3. OCENA ZEWNĘTRZNA 4 3.1. Warunki i cel oceny 4 3.2. Metodyka 4 3.3. Ustalenia 5 4. Główne zalecenia oceny i uwagi Komisji 7 5. Wnioski Komisji 12 SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW z wdrożenia programu Kultura 2000 1. WPROWADZENIE Niniejsze sprawozdanie zostaje przedstawione na mocy art. 8 decyzji nr 508/2000/WE[1] z dnia 14 lutego 2000 r. ustanawiającej program Kultura 2000 (zwany dalej „programem”), który wymaga dokonania końcowej oceny wdrożenia programu po jego zakończeniu. Przedstawiono w nim stanowisko Komisji w sprawie głównych wniosków i zaleceń końcowej oceny zewnętrznej programu, do której można uzyskać dostęp za pośrednictwem poniższego łącza: http://ec.europa.eu/culture/index_en.htm Wnioski i zalecenia oparto na szeroko zakrojonych badaniach wśród uczestników i najważniejszych zainteresowanych stron programu Kultura 2000; szczegółowe wyniki badań stanowią załącznik do sprawozdania z oceny końcowej. 2. OGÓLNE INFORMACJE O PROGRAMIE Zgodnie z decyzją nr 508/2000 (zwaną dalej „decyzją”) celem programu było przyczynianie się do promowania przestrzeni kulturowej wspólnej dla narodów europejskich poprzez wspieranie współpracy twórców, działaczy kultury, prywatnych i publicznych promotorów oraz sieci kulturalnych. Wymagano, aby działania te wnosiły lub były w stanie wnieść wkład w osiągnięcie następujących celów: - promocja dialogu kulturalnego i wzajemnego poznawania się narodów europejskich; - promocja twórczości i ponadnarodowego upowszechniania kultury, ze szczególnym naciskiem na osoby młode i osoby w niekorzystnej sytuacji społecznej oraz na różnorodność kulturową; - podkreślanie różnorodności kulturowej i rozwój nowych form ekspresji kulturalnej; - dzielenie wspólnego dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim; - uwzględnianie roli kultury w rozwoju społeczno-gospodarczym; - popieranie międzykulturowego dialogu i wzajemnej wymiany między kulturami europejskimi a pozaeuropejskimi; - uznanie kultury jako czynnika ekonomicznego oraz jako czynnika w integracji społecznej i obywatelstwie; - poprawa dostępu do kultury i uczestnictwa w niej dla obywateli UE. Program składał się z trzech głównych działań. Były to: działanie 1 – szczególnie nowatorskie lub eksperymentalne działania; działanie 2 – zintegrowane działania objęte usystematyzowanymi, wieloletnimi transnarodowymi umowami o współpracy kulturalnej; oraz działanie 3 – szczególne wydarzenia kulturalne o wymiarze europejskim lub międzynarodowym. Program ustanowiono na okres od 1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2004 r.; ponieważ jego okres obowiązywania przedłużono w 2004 r.[2], ostatecznie zakończył się 31 grudnia 2006 r. Jego główne składniki włączono jednak w obręb obecnego programu Kultura na lata 2007–2013. 3. OCENA ZEWNĘTRZNA 3.1. Warunki i cel oceny Na podstawie umowy ramowej o świadczeniu usług nr EAC/03/06[3] do dokonania oceny wybrano firmę ECOTEC Ltd. Jej celem była ocena wdrożenia programu oraz osiągnięcia jego celów, określenie stopnia, w jakim zrealizowane dotychczas działania znacząco przyczyniły się do osiągnięcia celów określonych w decyzji oraz ogólnych celów działań Wspólnoty w dziedzinie kultury wskazanych w art. 151 Traktatu[4], jak też wyciągnięcie wniosków w celu wsparcia wdrażania kolejnych programów w dziedzinie kultury, zwłaszcza nowego programu Kultura 2007–2013. Niniejsza ocena końcowa jest kontynuacją pierwszej i drugiej tymczasowej oceny zewnętrznej[5]. Obejmuje ona wszystkie działania finansowane w latach 2000–2006. Analiza dotycząca Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA) ograniczała się do jej roli w zarządzaniu programem Kultura 2000 i wdrażaniem go od daty jej utworzenia w styczniu 2006 r. 3.2. Metodyka Metodykę zastosowaną przez zewnętrzny podmiot oceniający można podsumować w następujący sposób: - przegląd dokumentacji projektów; - rozmowy z pracownikami Komisji Europejskiej i EACEA; - ustrukturyzowane badania wśród członków Komitetu Zarządzającego Programem, punktów kontaktowych, ekspertów uczestniczących w wyborze i innych ekspertów ds. kultury oraz działaczy kultury biorących udział w programie jako współorganizatorzy lub liderzy projektów; - studia przypadków dotyczące krajów i projektów; - seminarium poświęcone ocenie; oraz - konsultacje elektroniczne. W wyniku oceny wydano pewną liczbę zaleceń; niniejsze sprawozdanie podsumowuje stanowisko Komisji w ich sprawie. 3.3. Ustalenia 1. Spójność zewnętrzna Kwestia spójności zewnętrznej dotyczy powiązań między programem Kultura 2000 a ogólną polityką kulturalną i programami kulturalnymi. W wyniku oceny stwierdzono, że znaczna część programów UE dotyczących np. funduszy strukturalnych, mediów czy aktywnego obywatelstwa zawiera elementy kulturowe, a między ich celami, grupami docelowymi, produktami, wynikami i oddziaływaniem a odpowiednimi elementami Kultury 2000 istnieją podobieństwa. Funkcjonuje również pewna liczba regionalnych inicjatyw współpracy międzykulturowej oraz inicjatyw dwustronnych. Informacje uzyskane w wyniku przeglądu programów UE i badań wśród zainteresowanych stron, przeprowadzonych za pośrednictwem poczty elektronicznej, wskazują jednak jasno, że Kultura 2000 zajmowała wyjątkowe miejsce. Nie funkcjonowały żadne inne programy na szczeblu Unii Europejskiej, których celem byłoby wspieranie europejskiej współpracy kulturalnej, a gdy weźmie się pod uwagę ukierunkowanie oraz zamierzone wyniki poszczególnych programów unijnych i regionalnych, jasne jest, że pozorne dublowanie się jest jedynie powierzchowne. Wnioski oceniającego są następujące: Kultura 2000 miała charakter w pełni uzupełniający w stosunku do innych programów kulturalnych na szczeblu UE oraz krajów lub regionów i nie dublowała działań podejmowanych w ramach wspomnianych innych programów. Wyzwaniem pozostaje usprawnienie wymiany informacji oraz najlepszych praktyk między uczestniczącymi krajami; ocena wskazuje jednak, że program Kultura 2000 przyczynił się do zwiększenia wagi i świadomości znaczenia dialogu międzykulturowego między uczestniczącymi krajami. Wśród osób, z którymi przeprowadzono rozmowy, i respondentów badań panuje zgodne przekonanie, że cele programu były właściwe, a wspierane działania przyczyniały się do ich osiągnięcia. Niektóre zainteresowane strony kwestionowały zdolność programu do osiągnięcia celów, biorąc pod uwagę jego relatywnie niewielkie zasoby finansowe. 2. Skuteczność Informacje uzyskane na podstawie przeglądu dokumentacji projektów oraz internetowych badań projektów wskazują, że program co najmniej w pewnym stopniu osiągnął pożądane wyniki i wywarł zakładane oddziaływanie. Oceniający stwierdza, że istniały pewne bariery utrudniające udział podmiotów działających w dziedzinie kultury w programie, szczególnie związane z doświadczeniem organizacyjnym i zasobami finansowymi. Uznano jednak, iż biorąc pod uwagę ograniczony budżet programu Kultura 2000, trudno wyobrazić sobie sposób usunięcia tych barier. Ogólną widoczność programu Kultura 2000 wśród działaczy kultury uznano za dobrą, lecz respondenci badań wyrażali wątpliwości co do tego, czy działacze kultury dogłębnie zrozumieli zasady programu. 3. Efektywność Pracownicy Komisji i EACEA wskazali, że byli stale obciążeni pracą wynikającą z rozległych zadań administracyjnych, co ograniczało ich zdolność do wspierania projektów. Zakładając, iż informacje podane przez pracowników są wiarygodne, oceniający stwierdza, że ilość dostępnych zasobów ludzkich nie była dopasowana do ilości pracy podczas trwania programu, szczególnie w okresach szczytowych. Jeżeli chodzi o funkcjonujące systemy informatyczne, oceniający uważa, że osoby zarządzające programem nie dysponowały odpowiednią infrastrukturą. W państwach członkowskich i w większości pozostałych uczestniczących krajów utworzono punkty kontaktowe w celu promocji programu i ułatwienia dostępu do niego. Ocena wykazała, że ogólnie wykorzystały one dotacje, by świadczyć skuteczne i efektywne usługi działaczom kultury. Uczestnicy byli zadowoleni z procesu składania i rozpatrywania wniosków, jak też z dostarczonych informacji o programie. Większość respondentów badania internetowego uznała, że proces był przejrzysty, a częstotliwość zaproszeń była zasadniczo odpowiednia, choć czas ich publikacji był niewłaściwy. Drugim powodem do krytyki była długość trwania samego procesu. W ocenie dostrzeżono jednak, iż na długość trwania procesu wpływają czynniki, których nie da się pominąć, takie jak procedury Komitetu Zarządzającego i prawo Parlamentu Europejskiego do kontroli. Oceniający stwierdził, że najskuteczniejszym sposobem skrócenia procesu selekcji w ramach programu Kultura 2000 byłoby wykorzystanie dodatkowych zasobów ludzkich w celu przyspieszenia rozpatrywania wniosków i ich oceny. Według respondentów badań działania na rzecz rozpowszechniania informacji o programie można byłoby znacząco usprawnić. Zgodnie z oceną jakość i przydatność sprawozdań końcowych dotyczących projektów była zróżnicowana, gdyż zabrakło systematycznego gromadzenia oraz analizy informacji o produktach, wynikach i oddziaływaniu projektów w kontekście celów programu. Niemal wszyscy respondenci badań uznali, że formularze monitorowania i sprawozdań były łatwe w użyciu, a jakość wskazówek dotyczących ich wypełnienia była do przyjęcia, choć wskazano pewne obszary potencjalnych usprawnień. Podczas oceny sprawozdań końcowych Komisja i EACEA dokonywały wnikliwej kontroli finansowej w celu identyfikacji i usunięcia wydatków niekwalifikujących się. W tym zakresie proces monitorowania okazał się skutecznym narzędziem identyfikacji i usuwania takich wydatków przy dokonywaniu ostatecznych wypłat z tytułu projektów. 4. Użyteczność Jeżeli chodzi o zmiany spowodowane w Europie przez program Kultura 2000, zdaniem oceniającego wywarł on wyraźnie widoczny i dotyczący wielu dziedzin wpływ, zwłaszcza na działaczy kultury, praktyki i politykę w zakresie kultury. Ustanowienie programu Kultura 2000 dało działaczom kultury w Europie sposobność wzięcia udziału w kompleksowym programie ponadnarodowej współpracy, a kontakty partnerskie nawiązane w obrębie programu objęły ponad 30 krajów. Takich sposobności nie dostarczał i nie dostarcza żaden inny mechanizm; w rezultacie działacze kultury, którzy poprzednio skupiali się na działaniach we własnych krajach, stali się bardziej otwarci na zewnątrz i gotowi do ponadnarodowej współpracy międzykulturowej. 5. Trwałość Działacze kultury wskazali w sprawozdaniach, że stworzyli, wzmocnili i poszerzyli w całej Europie ponadnarodowe sieci, które nie tylko kontynuują swoje powiązania i działania, lecz inicjują nowe wspólne projekty. Te nowe projekty są realizowane w kontekście programów kulturowych UE, lecz również poza ich obrębem. Ponadto ocena, oparta zarówno na dokumentacji projektów, jak i studiach przypadków, wykazuje, że co najmniej część działań i wyników projektów realizowanych w ramach programu Kultura 2000 utrzymuje się po zakończeniu finansowania. Choć brak dowodów, by program Kultura 2000 doprowadził do ustanowienia nowych regionalnych lub krajowych inicjatyw współpracy międzykulturowej, miał on wyraźny wpływ na politykę kulturalną części uczestniczących krajów. Program zainspirował udoskonalenie niektórych istniejących struktur współpracy i zaowocował opracowaniem w wielu krajach nowych zasad współfinansowania, co zwiększyło ogólną pulę środków finansowych dostępnych na cele dialogu międzykulturowego. 4. GłÓWNE ZALECENIA OCENY I UWAGI KOMISJI Główne zalecenia[6] oceniającego przedstawiono kursywą i w miarę potrzeb zgrupowano tematycznie, natomiast stanowisko Komisji przedstawiono prostą czcionką. 1. System zarządzania programem Zalecenie 1 Organy zarządzające powinny ocenić obecne metody pracy na tle obowiązujących zasad dobrej praktyki w celu zbadania niedopasowania dostępnych zasobów ludzkich do ilości pracy podczas trwania programu. Zalecenie 2 Organy zarządzające powinny zaplanować coroczny program wizytacji części projektów w celu dostarczenia wsparcia i wskazówek w kwestiach technicznych. Zalecenie 3 Organy zarządzające powinny dostarczyć szczegółowej jakościowej informacji zwrotnej wszystkim wnioskodawcom w obrębie programu kulturowego. Pozwoli to wnioskodawcom podjąć decyzję, czy ponownie składać poprawioną propozycję dotyczącą projektu, oraz ustalić, jak można poprawić propozycję. Zalecenie 8 Organy zarządzające powinny rozważyć możliwość opracowania internetowej bazy partnerów umożliwiającej wyszukiwanie, aby pomóc działaczom kultury w znajdowaniu partnerów i opracowywaniu koncepcji projektów. Zalecenie 9 Organy zarządzające powinny przejąć odpowiedzialność za zarządzanie bazą danych projektu CUPID i jej utrzymanie lub opracować równoważną bazę. Zalecenie 14 Organy zarządzające powinny opracować w celu zarządzania projektem tymczasową bazę danych wspomagającą monitorowanie wniosków i projektów do chwili udostępnienia SYMMETRY. Baza powinna zawierać podstawowe informacje o każdym wniosku (np. dane kontaktowe głównego partnera, dane kontaktowe współorganizatora i ogólne dane budżetowe) oraz odnotowywać najważniejsze etapy administracyjne (np. zawarcie umów, wypłaty i przekazywanie sprawozdań). Zalecenie 15 Organy zarządzające powinny kontynuować działania na rzecz udoskonalenia wskazówek wspomagających składanie formularzy wniosków przez wnioskodawców. Wskazówki należy poszerzyć tak, by obejmowały tymczasowe i końcowe sprawozdanie z projektu oraz zarządzanie projektem. Wysokiej jakości wskazówki oraz pomoc dla wnioskodawców i promotorów projektów wpłyną na poprawę jakości wniosków o wsparcie oraz na podwyższenie jakości finansowanych projektów. Dobrym przykładem jest Przewodnik dla wnioskodawców programu SOCRATES z czerwca 2004 r. Zalecenie 16 Organy zarządzające powinny podjąć kroki na rzecz skrócenia procesu aplikacyjnego, zapewniając większą ilość krótkoterminowych zasobów administracyjnych w celu rozpatrywania wniosków i zawierania umów dotyczących projektów oraz obecność dodatkowych ekspertów ds. kultury w celu oceny wniosków. Stanowisko Komisji Komisja ogólnie zgadza się z powyższymi zaleceniami. Rozpoczęto już szeroko zakrojony proces upraszczania procedur, który doprowadził w 2007 r. do znacznej poprawy sytuacji; obejmuje on dogłębną rewizję procedury aplikacyjnej i zaproszeń do składania wniosków, bardziej przejrzyste określenie kryteriów przyznawania dotacji, uproszczenie obowiązujących formularzy i dokumentów, bardziej szczegółowe informacje zwrotne dla wnioskodawców, usprawnienie obecnej bazy danych programu oraz zwiększoną elastyczność w zakresie czasu wsparcia dla podmiotów działających w dziedzinie kultury, a mianowicie nową możliwość wieloletniego finansowania. Inne środki są w przygotowaniu i zostaną w większości, jeżeli nie w całości, wdrożone w 2008 r.; obejmują one wprowadzenie przewodnika po programie na najbliższe lata w celu ułatwienia wnioskodawcom planowania i przygotowań, ściślejsze monitorowanie dzięki większej liczbie wizytacji projektów, szersze wykorzystanie dotacji ryczałtowych oraz stopniowe opracowanie internetowego systemu składania wniosków i sprawozdań. Ponadto podjęto wewnętrzne kroki w celu maksymalnego skrócenia procesu aplikacyjnego. W 2008 r. umowy będą w przypadku coraz większej liczby działań zastępowane decyzjami o przyznaniu dotacji, co powinno skrócić proces średnio o miesiąc. Powszechniejsze wykorzystanie dotacji ryczałtowych przyczyni się do przyspieszenia rozpatrywania wniosków przez DG ds. Edukacji i Kultury oraz EACEA, jak też do ułatwienia procedury aplikacyjnej. Jak wskazuje oceniający, istnieją jednak czynniki zewnętrzne i ograniczenia prawne uniemożliwiające radykalną redukcję procedur. Komisja stara się niemniej doprowadzić do modyfikacji podstaw prawnych, która pozwoliłaby Komisji – z wyłączeniem projektów wieloletnich – bezpośrednio podejmować decyzje dotyczące przyznawania dotacji. Jeżeli zmiany te zostaną zatwierdzone przez Radę i Parlament Europejski, może to doprowadzić do skrócenia procesu wyboru o kilka tygodni. Aby rozwiązać problem niedopasowania między ilością dostępnych zasobów ludzkich a ilością pracy podczas trwania programu, w obrębie Komisji stworzono specjalny dział odpowiedzialny za program, a odpowiedni dział w obrębie EACEA zreorganizowano. Choć znacznie poprawi to sytuację, to aktualny pozostaje wniosek oceniającego, że stałe obciążenie Komisji i EACEA pracą wynikającą z rozległych zadań administracyjnych może ograniczać ich zdolność do wspierania projektów. 2. System komunikacji dotyczącej programu Zalecenie 4 Komisja powinna powołać osobę odpowiedzialną za publikacje i komunikację. Osoba ta powinna odpowiadać za organizację, treść i kontrolę jakości stron internetowych dotyczących programu Kultura oraz wszelkich publikacji opracowywanych przez dział ds. programu Kultura lub dotyczących tego programu, takich jak sprawozdania tematyczne dotyczące programu, kompendium projektów i biuletyn działu ds. programu Kultura. Zalecenie 5 Organy zarządzające powinny co roku publikować kompendium projektów, udostępniane na stronach internetowych DG ds. Edukacji i Kultury dotyczących kultury. Kompendium powinno zawierać indeks, a projekty należy pogrupować według dziedziny kultury i kraju głównego wnioskodawcy. Zalecenie 6 Organy zarządzające powinny wznowić publikację regularnego biuletynu dotyczącego programu Kultura 2007. Zaleca się, by dotyczył on nie tylko samego programu Kultura, lecz polityki kulturalnej UE, a tym samym poruszał szerszy zakres treści. Zalecenie 7 Strony internetowe DG ds. Edukacji i Kultury dotyczące kultury należy przeprojektować i ponownie uruchomić w celu spełnienia wytycznych przewodnika Information Providers Guide Komisji oraz podstawowych wymogów w zakresie dostępności. Stanowisko Komisji Komisja uważa, że właściwe działania komunikacyjne są kluczowym narzędziem właściwego wdrożenia programu. Strony DG ds. Edukacji i Kultury dotyczące kultury gruntownie przeprojektowano na początku 2008 r., a publikacja biuletynu dotyczącego programu Kultura zostanie wznowiona. W ramach wspomnianej reorganizacji DG ds. Edukacji i Kultury i EACEA usprawniono działania komunikacyjne oraz wydawnicze. EACEA będzie publikować kompendia projektów. Zapoczątkowane w 2007 r. dni informacyjne dotyczące kultury będą regularnie organizowane w przyszłości i posłużą jako wartościowa sposobność dostarczenia informacji potencjalnym wnioskodawcom. 3. Działania służące rozpowszechnieniu informacji o programie Zalecenie 10 Organy zarządzające powinny publikować sprawozdania tematyczne dotyczące programu w celu wsparcia rozpowszechniania informacji o jego osiągnięciach i dobrych praktykach. Zalecenie 11 Organy zarządzające powinny uruchomić program wydarzeń (lub pojedyncze wydarzenie), podczas którego istniejące projekty będą mogły zostać zaprezentowane decydentom, a osoby zajmujące się nowo wybranymi projektami będą mogli uczestniczyć w sesjach informacyjnych dotyczących zarządzania projektami w ramach programów kulturalnych (np. monitorowania, oceny, dokumentacji finansowej itp.). Zalecenie 12 Komisja Europejska powinna usprawnić gromadzenie informacji o najlepszych praktykach pochodzących z programów kulturalnych UE oraz upowszechniać wśród ministerstw kultury krajów uczestniczących wnioski wynikające z dotychczasowych doświadczeń, służące kształtowaniu polityki w dziedzinie dialogu międzykulturowego. Zalecenie 13 Organy zarządzające powinny zmienić strukturę szablonów sprawozdań końcowych w celu gromadzenia szczegółowych informacji o osiągnięciach, produktach, wynikach i oddziaływaniu projektów. Informacje te powinny posłużyć wsparciu działań w zakresie rozpowszechniania informacji o programie. Stanowisko Komisji W 2007 r. Komisja dołożyła znacznych wysiłków na rzecz dalszego usprawnienia gromadzenia wyników i rozpowszechniania informacji o nich; w zaproszeniach do składania wniosków uwzględniono między innymi odpowiednie kryterium przyznawania dotacji. Podejmowane są działania na rzecz ułatwienia przesyłania wyników do będącej na ukończeniu nowej bazy danych służącej współdzieleniu informacji. Wyniki tych zmian będą dostępne w średnioterminowej perspektywie czasowej, po zakończeniu cyklu życiowego projektów. Planowane są też inne inicjatywy, w tym organizacja seminariów lub konferencji (być może tematycznych), podczas których możliwa będzie prezentacja najlepszych praktyk dotyczących projektów, gromadzenie dobrych praktyk dotyczących dialogu międzykulturowego w ramach programu, które będzie można wykorzystać w kontekście organizowanego w 2008 r. Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego, czy też lepsze wykorzystanie punktów kontaktowych do rozpowszechniania informacji na szczeblu zarówno europejskim, jak i lokalnym. 5. WNIOSKI KOMISJI Komisja podziela ogólną opinię oceniającego, że program stanowił bodziec dla transgranicznej współpracy kulturalnej i zachęcił do bardziej otwartego podejścia, stanowiąc wyjątkowy wkład w promocję wspólnej przestrzeni kulturalnej dla narodów Europy. Z końcowej oceny jasno wynika, że program Kultura 2000 we właściwy sposób wdrażał działania wspólnotowe w dziedzinie kultury określone w art. 151 Traktatu oraz spełnił cele wyznaczone w decyzji. W ramach działań programu w latach 2000–2006 działaczom kultury przyznano ponad 1 500 dotacji, a wartość wypłaconych dotacji przekroczyła 190 mln EUR. We wnioskach oceniający wskazuje, że choć istnieją możliwości wprowadzenia usprawnień w pewnych obszarach, uczestnicy są zadowoleni z programu i dostrzegają jego europejską wartość dodaną. Komisja znacznie zintensyfikowała konsultacje z sektorem kulturalnym i zwraca baczną uwagę na poglądy wyrażane w ramach tego procesu przez zainteresowane strony i odzwierciedlone również w niniejszym sprawozdanie z oceny. Opierając się na doświadczeniach programu Kultura 2000, do obecnego programu Kultura na lata 2007–2013 wprowadzono wiele nowych elementów i usprawnień. Inne zmiany są w trakcie wdrażania i zostaną w większości zrealizowane w 2008 r. Komisja weźmie wyniki niniejszej oceny pod uwagę w dłuższej perspektywie, przygotowując nową generację wspólnotowych programów w dziedzinie kultury na okres po 2013 r. [1] Dz.U. L 63 z 10.3.2000. [2] Decyzja nr 626/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r., Dz.U. L 99 z 3.4.2004. [3] Umowa ramowa dotycząca oceny, usług związanych z oceną oraz wsparcia dla oceny skutków. [4] Traktat stanowi, że „Wspólnota przyczynia się do rozkwitu kultur Państw Członkowskich, w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego dziedzictwa kulturowego”. Określa też konkretne obszary, w których możliwe jest wsparcie Wspólnoty. [5] Oceny te są dostępne w Internecie pod adresem: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm [6] Tam, gdzie są one skierowane do „organów zarządzających”, oznacza to, że odbiorcami są zarówno Komisja Europejska, jak i jej Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA).