[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.9.2007

KOM(2007) 546 wersja ostateczna

2002/0222 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie umów o kredyt konsumencki

2002/0222 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie umów o kredyt konsumencki

1. PRZEBIEG PROCEDURY

Data przekazania wniosku PE i Radzie (dokument COM(2002) 443 wersja ostateczna - 2002/0222 COD): | dnia 12 września 2002 r. |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | dnia 17 lipca 2003 r. |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski (pierwsze czytanie): | dnia 20 kwietnia 2004 r. |

Data przekazania pierwszego zmienionego wniosku: | dnia 29 października 2004 r. |

Data przekazania drugiego zmienionego wniosku: | dnia 7 października 2005 r. |

Data osiągnięcia politycznego porozumienia w Radzie ds. Konkurencyjności: | dnia 21 maja 2007 r. |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska: | 20.9.2007 |

2. PRZEDMIOT WNIOSKU KOMISJI

Wniosek dotyczący nowej dyrektywy w sprawie umów o kredyt konsumencki ma dwa cele: zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów i zainicjowanie procesu tworzenia warunków rzeczywistego rynku wewnętrznego w zakresie umów o kredyt konsumencki.

Dyrektywa z 1987 r. oparta była na minimalnej harmonizacji. Niemal wszystkie państwa członkowskie wprowadziły przepisy w różnym stopniu wykraczające poza te minimalne standardy, co utrudniło powstanie jednolitego rynku. Pełna harmonizacja pięciu zasadniczych kwestii ujętych w dyrektywie [informacji udzielanych przed zawarciem umowy i podawanych w umowie, rocznej stopy oprocentowania (APR), prawa do odstąpienia od umowy i prawa do przedterminowej spłaty] ma przyczynić się do stworzenia jednolitego rynku w zakresie umów o kredyt konsumencki, gdyż kredytodawcy nie będą musieli dostosowywać swoich produktów do różnych przepisów krajowych państw członkowskich.

Obecna dyrektywa w sprawie umów o kredyt konsumencki (87/102/WE), przyjęta w 1987 r., ustanawia jedynie podstawowe środki ochrony konsumenta. Ostatnie zmiany na rynku spowodowały konieczność dostosowania tych przepisów.

3. UWAGI DOTYCZąCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1 Uwagi ogólne

Zdaniem Komisji najważniejsze elementy harmonizacji to: wymogi dotyczące informacji udzielanych przed zawarciem umowy i podawanych w umowie, obliczanie APR, prawo do przedterminowej spłaty i prawo do odstąpienia od umowy.

Komisja popiera wprowadzenie standardowego formularza, przy pomocy którego kredytodawcy będą wypełniać obowiązki w zakresie udzielania informacji przed zawarciem umowy.

3.2 Poprawki zgłoszone przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu

Poprawki włączone do wspólnego stanowiska

Odnośnie do zakresu dyrektywy PE zaproponował szereg wyłączeń, które zostały zaakceptowane w całości lub ze zmianami.

Wyłączenie z zakresu dyrektywy umów poręczenia zostało wprowadzone w zmienionym wniosku i uwzględnione we wspólnym stanowisku (art. 2 ust. 1).

We wspólnym stanowisku proponuje się także, by wyłączyć nie tylko kredyty hipoteczne, ale również kredyty zabezpieczone w inny, porównywalny sposób [art. 2 ust. 2 lit. a)], a Rada dodała (w dziedzinie kredytów) nowe wyłączenia dotyczące finansowania zakupu nieruchomości (patrz pkt 3.3 poniżej).

Parlament zaproponował także wyłączenie umów o kredyt na kwotę do 500 EUR i powyżej 100.000 EUR. W zmienionym wniosku Komisji przewidziano uproszczoną regulację w przypadku kredytów na kwotę do 300 EUR. Rada zgodziła się na pełne wyłączenie kredytów na kwotę poniżej 200 EUR oraz, zgodnie z opinią Parlamentu, na wyznaczenie górnej granicy w wysokości 100.000 EUR [art. 2 ust. 2 lit. c)]. Można zaakceptować to rozwiązanie, gdyż w przypadku małych kredytów konsumenci w UE mogą zostać objęci ochroną swojego państwa członkowskiego, jeśli uzna ono za konieczne przyjęcie takich przepisów ochronnych. Takie małe kredyty są zresztą rzadko udzielane transgranicznie. Kredyty na kwotę powyżej 100.000 EUR nie są typowymi kredytami konsumenckimi, nie wymagają zatem mechanizmów ochronnych przewidzianych niniejszą dyrektywą.

W kwestii kredytów w rachunku bieżącym i przekroczenia całkowitej kwoty kredytu Komisja i Rada przyjęły zaproponowaną przez Parlament koncepcję uproszczonej regulacji (tzn. skrócenia wykazu obowiązków), mając na celu utrzymanie elastyczności tych produktów (art. 2 ust. 3 i 4). W wyniku negocjacji w Radzie przyjęto jednak dłuższy wykaz obowiązków niż zaproponowany przez Parlament i Komisję.

Na podstawie zmienionego wniosku Komisji Rada wprowadziła uproszczoną regulację dla innych specyficznych umów o kredyt (kredytów udzielanych przez unie kredytowe (art. 2 ust. 5) i ustaleń między kredytodawcą a konsumentem w sprawie odroczenia spłaty w przypadku gdy konsument jest już w zwłoce (art. 2 ust. 6). Parlament proponował w swoich poprawkach całkowite wyłączenie tych przypadków.

Odnośnie do definicji - pierwszy wniosek Komisji szeroko definiował całkowity koszt kredytu (wszystkie koszty, które musi ponieść konsument w związku z kredytem). Parlament zaproponował węższą definicję, uwzględniającą wyłącznie koszty znane kredytodawcy w związku z zarządzaniem umową o kredyt, nie obejmującą natomiast kosztów płatnych podmiotom trzecim (notariuszom, urzędom podatkowym). Komisja uwzględniła tę poprawkę, włączając do omawianej definicji koszty związane z umową o kredyt, które są znane kredytodawcy oraz wyłączając koszty płatne podmiotom trzecim. Komisja zaproponowała jednak uwzględnienie również kosztów usług dodatkowych związanych z umową o kredyt (w szczególności składki ubezpieczeniowej), jeżeli skorzystanie z tej usługi jest niezbędne do uzyskania kredytu lub otrzymania stawki oferowanej w reklamie, a umowa na tę usługę zawierana jest z kredytodawcą lub, pod określonymi warunkami, ze stroną trzecią. Wspólne stanowisko jest w tej materii zgodne ze zmienionym wnioskiem Komisji, odstępując od niego jednak w kwestii podatków, które nie zostały wyłączone [art. 3 lit. g)]. Mimo że wskazane byłoby wyłączenie podatków, Komisja może przyjąć to rozwiązanie jako kompromisowe.

Odnośnie do umów o kredyt wiązany Rada przyjęła definicję Parlamentu z drobnymi zmianami [art. 3 lit. n)].

W sprawie wymogów dotyczących informacji podawanych w reklamie wspólne stanowisko uwzględnia zmieniony wniosek Komisji, w którym zaproponowano wykaz istotnych informacji (APR, czas trwania kredytu, liczbę i kwotę miesięcznych płatności i całkowity koszt kredytu), które należy podać, chyba że reklama nie zawiera konkretnej oferty kredytowej (art. 4). We wspólnym stanowisku wykaz obowiązkowych informacji zależy jednak od tego, czy reklama wskazuje stopę procentową lub inne dane liczbowe. Bierze się tu pod uwagę fakt, iż konsumenci potrzebują więcej informacji (takich jak APR) w przypadkach, w których reklama wymienia jakąś cyfrę. Zapobiega to wprowadzeniu konsumenta w błąd pojedynczą cyfrą. Rada uznała, że nie ma potrzeby stosowania tego przepisu w przypadku państw członkowskich, których przepisy krajowe wymagają wskazania APR w reklamach nie podających danych liczbowych (art. 4 ust. 1 zdanie drugie). Zgadza się z tym Komisja, gdyż wyłączenie to dotyczy tylko tych przypadków, które nie są objęte dyrektywą i gwarantuje zainteresowanym państwom członkowskim, że będą mogły utrzymać w mocy swoje przepisy.

Zmieniono wykaz informacji, które należy podać. Rada wprowadziła także możliwość, by państwa członkowskie nie wymagały podawania APR w przypadku kredytów w rachunku bieżącym [art. 4 ust. 2 lit. c)]. Taki margines swobody pozostawiony państwom członkowskim jest dopuszczalny ze względu na fakt, że kredyty w rachunku bieżącym obecnie nie mają prawie żadnego oddziaływania transgranicznego.

W zakresie wymogów dotyczących informacji udzielanych przed zawarciem umowy Komisja uwzględniła w całości lub w części poprawki PE, a następnie zaproponowała w swoim zmienionym wniosku wymogi, które zostały w całości lub w części zaakceptowane przez Radę. Rada wprowadziła nowe elementy, takie jak standardowy arkusz informacji udzielanych przed zawarciem umowy (patrz pkt 3.3 poniżej).

Określając ogólne obowiązki kredytodawcy przed zawarciem umowy o kredyt, Rada zgodziła się z propozycją zawartą w zmienionym wniosku Komisji, dotyczącą wymogu oceny zdolności kredytowej konsumentów. Kredytodawca będzie musiał ocenić zdolność kredytową konsumenta na podstawie dostatecznych informacji uzyskanych, w odpowiednich przypadkach, od samego konsumenta i, w miarę potrzeby, na podstawie weryfikacji w bazie danych (art. 8 ust. 1). Komisja odstąpiła jednak od zasady odpowiedzialnego udzielania kredytu. Jest to do przyjęcia, jako że Rada zgodziła się na zobowiązanie państw członkowskich do zagwarantowania, by kredytodawcy udzielali konsumentom odpowiednich wyjaśnień, tak by mogli oni ocenić, czy proponowany kredyt jest dostosowany do ich potrzeb i sytuacji finansowej (art. 5 ust. 6).

Parlament i Rada dodały nowe pozycje do wykazu informacji, których obowiązkowo należy udzielić przed zawarciem umowy. Spośród punktów dodanych przez Parlament (dodatkowe koszty, o ile są one znane kredytodawcy; koszty rachunku otwieranego specjalnie dla celów danej pożyczki; opłaty za korzystanie ze środków płatniczych; koszty transakcji płatności; całkowity koszt kredytu dla konsumenta; procedury dotyczące prawa odstąpienia od umowy; metoda spłaty; w przypadku zaległych płatności stopa oprocentowania i opłaty, ustalenia dotyczące jej zmian i opłaty z tytułu zwłoki), Rada uwzględniła opłaty za prowadzenie jednego lub kilku rachunków [art. 5 ust. 1 lit. i)], opłaty za korzystanie ze środków płatniczych i wszelkie inne opłaty [art. 5 ust. 1 lit. i)] oraz informację o zaległych płatnościach [art. 5 ust. 1 lit. l)]. Na podstawie zmienionego wniosku Komisji Rada dodała do wykazu wskazanie opłat notarialnych [art. 5 ust. 1 lit. j)], informację o obowiązku skorzystania z usługi dodatkowej związanej z umową o kredyt [art. 5 ust. 1 lit. k)], o prawie do przedterminowej spłaty [art. 5 ust. 1 lit. p)], o prawie do otrzymania informacji na temat wyników weryfikacji w bazie danych [art. 5 ust. 1 lit. q)] oraz o płatnościach dokonywanych przez konsumenta, które nie powodują natychmiastowej amortyzacji całkowitej kwoty kredytu (art. 5 ust. 5). Ponadto z własnej inicjatywy Rada dodała informację o rodzaju kredytu [art. 5 ust. 1 lit. a)], dane identyfikacyjne i adres kredytodawcy [art. 5 ust. 1 lit. b)], ostrzeżenie o konsekwencjach braku płatności [art. 5 ust. 1 lit. i)], informację o prawie do otrzymania, na żądanie, egzemplarza projektu umowy o kredyt [art. 5 ust. 1 lit. r)], oraz informację, w stosownych przypadkach, o czasie, przez jaki kredytodawca jest związany informacjami udzielanymi przed zawarciem umowy o kredyt [art. 5 ust. 1 lit. s)].

Komisja twierdziła, że nie należy dodawać nowych pozycji do zawartego w jej zmienionym wniosku wykazu wymogów dotyczących informacji udzielanych przed zawarciem umowy, aby zapobiec nadmiarowi informacji. Zgodziła się jednak na obecne brzmienie tego wykazu, biorąc pod uwagę, że niektóre z dodanych informacji mają zastosowanie tylko w określonych przypadkach i tylko w takich okolicznościach będą ujmowane w obowiązkowym formularzu (patrz pkt 3.3).

W zakresie informacji udzielanych przed zawarciem umowy w specyficznych przypadkach, takich jak kredyt w rachunku bieżącym, we wspólnym stanowisku uwzględniono uproszczoną regulację zaproponowaną przez Parlament, ale poszerzono wykaz informacji (art. 6 ust. 1, 2 i 3). Komisja nie była temu przeciwna, gdyż te specyficzne przypadki nie mają dużego znaczenia w perspektywie transgranicznej. Takie samo stanowisko Komisja zajęła także w przypadku swobody pozostawionej państwom członkowskim w zakresie podawania APR kredytów w rachunku bieżącym (art. 6 ust. 2).

W zakresie dostępu do baz danych Parlament zaproponował odstąpienie od zobowiązania państw członkowskich do zapewnienia funkcjonowania centralnej bazy danych. Komisja i Rada zgodziły się na tę poprawkę (art. 9). Parlament zaproponował utrzymanie wymogu zapewnienia kredytodawcom z innych państw członkowskich dostępu do istniejących baz danych na tych samych warunkach, co kredytodawcy w danym państwie członkowskim. Komisja dodała, że warunki takiego dostępu muszą być niedyskryminujące, co zostało uwzględnione przez Radę (art. 9 ust. 1). Kolejny przepis, którego utrzymanie proponował Parlament, dotyczy niezwłocznego i nieodpłatnego informowania konsumenta o wyniku każdej weryfikacji w bazie danych. Zmieniony wniosek Komisji uwzględnił tę poprawkę, ograniczając ją jednak do sytuacji, w której konsument zażąda takiej informacji. Rada dokonała dalszego zawężenia obowiązku informowania konsumenta do przypadków, w których odmowa udzielenia kredytu opiera się na informacjach pochodzących z baz danych (art. 9 ust. 2). Jest to do przyjęcia, gdyż przepis ten obejmuje sytuację, w której informacja o weryfikacji w bazach danych ma największe znaczenie dla konsumenta.

W zakresie informacji podawanych w umowie uwzględniono propozycję Parlamentu, by dodać informację o procedurze, jakiej należy przestrzegać przy korzystaniu z prawa do rozwiązania umowy o kredyt [art. 10 ust. 2 lit. r)].

Odnośnie do APR Parlament zaproponował, by koszty ubezpieczenia musiały być odzwierciedlone w APR tylko wtedy, gdy ubezpieczenie to jest niezbędne do uzyskania kredytu. Komisja i Rada zgodziły się z tą poprawką, jednak z uwagi na przejrzystość uwzględniono ją w definicji całkowitego kosztu kredytu [art. 3 lit. g)]. Parlament zaproponował także dwa założenia, które mają być brane pod uwagę w przypadkach, gdy stopa procentowa kredytu może zmieniać się w czasie trwania umowy lub gdy promocyjna stopa procentowa jest proponowana tylko na początku kredytu. Propozycja ta została w pełni zaakceptowana przez Komisję i Radę. Jest ona obecnie odzwierciedlona w załączniku I pkt II lit i) i j).

Odnośnie do stopy procentowej kredytu Parlament zaproponował dodatkowe warunki w zakresie zmiennych stóp procentowych. Te propozycje zostały uwzględnione w definicji „stałej stopy procentowej kredytu” (tzn. nie zmiennej) w art. 3 lit. k).

W kwestii przedterminowej spłaty Parlament zaproponował zmiany redakcyjne, które zostały uwzględnione we wspólnym stanowisku: konsument może dokonać przedterminowej spłaty w dowolnym momencie (art. 16).

W sprawie przeniesienia praw Parlament zaproponował, by konsument był informowany o przeniesieniu praw wynikających z umowy na rzecz osoby trzeciej. Poprawkę tę uwzględniono we wspólnym stanowisku, nie ma ona jednak zastosowania w przypadku gdy pierwszy kredytodawca, w porozumieniu z cesjonariuszem, nadal zajmuje się obsługą kredytu wobec konsumenta (art. 17).

Odnośnie do transakcji wiązanych i skutków prawa do odstąpienia od umowy dla takich transakcji, Komisja i Rada potwierdziły, że w przypadku odstąpienia przez konsumenta od umowy sprzedaży na mocy prawa wspólnotowego, nie jest on dłużej związany umową o kredyt wiązany (art. 15). Parlament zaproponował także, by państwa członkowskie mogły utrzymać lub wprowadzić systemy odpowiedzialności solidarnej. Zostało to uwzględnione w art. 15 ust. 2 wspólnego stanowiska.

Rada i Komisja przyjęły zaproponowane przez Parlament rozwiązanie, zgodnie z którym każda ze stron może rozwiązać umowę o kredyt odnawialny w drodze zwykłego wypowiedzenia. Ponadto w celu ochrony konsumenta we wspólnym stanowisku proponuje się, by kredytodawcy byli zobowiązani zagwarantować co najmniej dwumiesięczny okres wypowiedzenia (art. 13).

W sprawie przekroczenia przyjęto i uwzględniono we wspólnym stanowisku (art. 18) część poprawki Parlamentu dotyczącej informacji dla konsumenta (o karach i odsetkach za zwłokę).

Odnośnie do przepisów dotyczących kredytodawców i pośredników uwzględniono we wspólnym stanowisku (art. 20) poprawkę Parlamentu, zgodnie z którą działalność wymienionych podmiotów powinna być regulowana lub nadzorowana przez niezależny organ lub instytucję. W artykule tym nie wymienia się już jednak pośredników.

Poprawki nieuwzględnione we wspólnym stanowisku, które zostały jednak uznane za dopuszczalne przez Komisję

Parlament zaproponował, by kredytodawca mógł uczynić zadość wymogom dotyczącym informacji udzielanych przed zawarciem umowy , przekazując projekt umowy o kredyt zawierający wszelkie niezbędne informacje umowne. Rada nie uwzględniła tej propozycji. Biorąc pod uwagę, że przeciętny konsument ma zwykle duże trudności ze zrozumieniem warunków umowy kredytowej oraz że obowiązkowy formularz (patrz pkt 3.3) jest dobrym rozwiązaniem w zakresie udzielania konsumentowi zrozumiałych informacji przed zawarciem umowy, Komisja zgadza się, iż kredytodawcy powinni być zobowiązani do każdorazowego stosowania tego formularza.

Odnośnie do przepisu o transakcjach wiązanych Parlament zaproponował, by istnienie wcześniejszej umowy między kredytodawcą a dostawcą było niezbędnym warunkiem prawa konsumenta do podjęcia kroków prawnych przeciwko kredytodawcy w przypadku braku dostawy, częściowej dostawy lub jej niezgodności z umową. Komisja zaakceptowała tę poprawkę, jednak nie przychyliła się do niej Rada. Zgodnie z propozycją Parlamentu wspólne stanowisko pozostawia jednak państwom członkowskim ustalenie zakresu i warunków podejmowania takich kroków prawnych.

Odnośnie do umów o kredyt odnawialny Komisja nie była przeciwna obowiązkowi uzyskania wyraźnej uprzedniej zgody pożyczkobiorcy przed przedłużeniem umowy, przepis ten nie został jednak utrzymany we wspólnym stanowisku.

Poprawka Parlamentu do artykułu dotyczącego wykonywania umowy poręczenia nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ zagadnienie poręczenia zostało całkowicie wyłączone z zakresu dyrektywy. Dotyczy to także artykułu o wezwaniu do zapłaty i wykonalności .

Odrzucone poprawki

Parlament zaproponował przepis, zgodnie z którym umowy o kredyt mają być sporządzane na piśmie. Poprawka ta nie została uwzględniona we wspólnym stanowisku, gdyż zdaniem Komisji i Rady wymogi formalne muszą być dostosowane do specyfiki sprzedaży na odległość. Rada wprowadziła jednak możliwość utrzymania lub ustanowienia przez państwa członkowskie krajowych przepisów dotyczących ważności zawierania umowy (art. 10 ust. 1 zdanie trzecie).

Odnośnie do APR (art. 19) Parlament zaproponował, by w odpowiednim artykule bardziej szczegółowo objaśnić wzór matematyczny, według którego obliczana jest ta wartość. Rada i Komisja uznały za wystarczające zamieszczenie tego wzoru w załączniku, który ma charakter nie tylko informacyjny, lecz jest także częścią aktu prawnego.

Nie uwzględniono propozycji Parlamentu, by w obliczeniach APR w przypadku umów o kredyt odnawialny przyjąć założenie stałego salda kapitału, gdyż założenie to nie odzwierciedla realiów kredytu odnawialnego.

Odnośnie do transakcji wiązanych Parlament zaproponował, by w przypadku odstąpienia od umowy o kredyt konsument nie był dłużej związany umową sprzedaży. Komisja i Rada nie zgodziły się z tą poprawką, gdyż przedmiotem niniejszej dyrektywy nie jest umowa sprzedaży, lecz umowa o kredyt. Ponadto taki przepis mógłby skłaniać dostawców do zwlekania z dostarczeniem dóbr lub usług do zakończenia okresu, w którym możliwe jest odstąpienie od umowy. Państwa członkowskie mogą jednak wprowadzać lub utrzymywać tego rodzaju systemy na poziomie krajowym.

W kwestii przekroczenia nie uwzględniono zaproponowanego przez Parlament sformułowania „niedozwolone przekroczenie”. Przekroczenie jest akceptowane przez kredytodawcę, a zatem ze swej natury nie może być „niedozwolone” (art. 18).

Odnośnie do podejścia opartego na harmonizacji Parlament zaproponował wprowadzenie w dyrektywie klauzuli minimalnej harmonizacji. Propozycja ta nie została uwzględniona we wspólnym stanowisku. Komisja uważa, że klauzula minimum, zawarta w obecnej dyrektywie w sprawie umów o kredyt konsumencki, doprowadziła do znacznego zróżnicowania przepisów państw członkowskich oraz do powstania barier wejścia na rynek i fragmentacji rynku. Jako że zainicjowanie procesu tworzenia warunków rzeczywistego rynku wewnętrznego w zakresie umów o kredyt konsumencki jest jednym z głównych celów niniejszej dyrektywy, Komisja uważa, że bezsprzecznie niezbędna jest pełna harmonizacja, przewidziana w art. 22 wspólnego stanowiska, nie tylko w dziedzinie APR, jak proponuje Parlament w swoich poprawkach, ale także w innych kluczowych kwestiach objętych zakresem dyrektywy.

3.3 Nowe przepisy wprowadzone przez Radę

Do wykazu wyłączeń z zakresu dyrektywy Rada dodała umowy o kredyt w rachunku bieżącym, który spłacany jest w ciągu jednego miesiąca [art. 2 ust. 2 lit. e)]. Należy jednak przed zawarciem umowy udzielić informacji według skróconego wykazu (art. 6 ust. 5). Wyłączenie to jest do przyjęcia, gdyż takie kredyty udzielane są na bardzo krótkie okresy, nie wiążą się zatem z dużymi kosztami.

W zakresie kredytów hipotecznych Rada wprowadziła dwa nowe wyłączenia, obejmujące kredyty przeznaczone na sfinansowanie zakupu nieruchomości w sposób analogiczny do kredytów hipotecznych [art. 2 ust. 2 lit. a), drugi człon alternatywy] oraz kredyty udzielane przez banki działające w oparciu o zasady islamu w Zjednoczonym Królestwie [art. 2 ust. 2 lit. b)]. Komisja popiera wprowadzenie tych wyłączeń, ponieważ dotyczą one specyficznych rozwiązań prawnych w niektórych państwach członkowskich, porównywalnych z kredytami hipotecznymi.

W związku z uproszczonymi regulacjami kredytów w rachunku bieżącym i przekroczenia Rada wprowadziła definicje obu rodzajów umów o kredyt, w przypadku kredytów w rachunku bieżącym w oparciu o propozycję Komisji [art. 3 lit. d) i e)].

Odnośnie do informacji udzielanych przed zawarciem umowy Rada wprowadziła obowiązkowy standardowy formularz, identyczny dla wszystkich państw członkowskich. Przy jego pomocy kredytodawcy mają udzielać konsumentowi informacji przed zawarciem umowy (art. 5 ust. 1, zdanie drugie/ załącznik II). Komisja w pełni popiera tę poprawkę, gdyż formularz ten ułatwi konsumentom porównywanie ofert, a informacja udzielana przed zawarciem umowy będzie bardziej zrozumiała dla odbiorców.

Na potrzeby przypadków objętych uproszczoną regulacją Rada opracowała specjalny standardowy arkusz (załącznik III). Kredytodawcy mogą posłużyć się nim, wypełniając swoje obowiązki w zakresie udzielania informacji przed zawarciem umowy, lecz nie jest on obowiązkowy (art. 6 ust. 1, zdanie czwarte i piąte).

Rada wprowadziła także pewne nowe przepisy dotyczące samej umowy o kredyt . Do wymogów informacyjnych dodano informację o innych warunkach umowy [art. 10 ust. 2 lit. t)], o organie nadzorczym [art. 10 ust. 2 lit. u)] i ogólne ostrzeżenie o konsekwencjach braku płatności [art. 10 ust. 2 lit. m)]. W przypadku kredytów w rachunku bieżącym przyznano państwom członkowskim swobodę w zakresie podawania APR [art. 10 ust. 2 lit. g)]. Komisja może poprzeć wszystkie te dodatkowe przepisy, jednak poprawka Rady, zgodnie z którą art. 10 pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich przepisów krajowych dotyczących ważności zawierania umów o kredyt, jest bardziej problematyczna. Artykuł 10 jest pomyślany jako przepis w pełni zharmonizowany, zatem państwa członkowskie nie powinny mieć swobody w zakresie regulowania wymogów formalnych (np. odręcznego podpisu na umowie) na poziomie krajowym. Takie niezharmonizowane wymogi formalne mogą stać się przeszkodami w tworzeniu rynku wewnętrznego.

Odnośnie do informacji na temat stopy procentowej kredytu (art. 11) Rada ustaliła, że w celu uniknięcia zbędnej biurokracji i nadmiaru informacji dla konsumenta, informacja o zmianie stopy procentowej powinna być udzielana tylko okresowo, jeżeli zmiana ta jest spowodowana zmianą stopy referencyjnej.

Rada rozwinęła opis procedury wykonywania prawa do odstąpienia od umowy . W art. 14 dodano także ustęp 6, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą utrzymać przepisy krajowe ustanawiające okres, w którym nie może rozpocząć się wykonanie umowy.

W kwestii przedterminowej spłaty (art. 16) Rada wprowadziła możliwość dochodzenia przez kredytodawcę rekompensaty, pod pewnymi warunkami, w przypadku gdy konsument spłaci kredyt przed terminem. Państwa członkowskie mogą wprowadzić przepisy, zgodnie z którymi nie ma możliwości dochodzenia rekompensaty w przypadku przedterminowej spłaty kwoty poniżej pewnego progu (nie wyższego niż 10 000 EUR); rekompensata nie może przekraczać 1 % kwoty spłaconej przed terminem, jeżeli stawka ta jest ustalana na okres dłuższy niż rok, oraz 0,5 % w innych przypadkach. Ponadto kredytodawca nie ma prawa do rekompensaty, jeśli stopa referencyjna wzrosła między dniem zawarcia umowy i dniem przedterminowej spłaty. Komisja sądzi, że harmonizacja sposobu obliczania rekompensaty jest użyteczna w kontekście wprowadzenia rynku wewnętrznego, a warunki ustalone przez Radę nie obniżają poziomu ochrony konsumenta. Zdaniem Komisji w tej sprawie należy jednak wprowadzić wyższy poziom harmonizacji.

Rada dodała możliwość odwołania się do komitologii (zgodnie z art. 5a ust. 1 - 4 decyzji 1999/468/WE z uwzględnieniem przepisów art. 8 tejże decyzji) w celu określenia założeń do obliczania APR dla niektórych rodzajów kredytów (art. 19 ust. 5). Komisja popiera to rozwiązanie, odzwierciedlone w art. 25 wspólnego stanowiska. Zagadnienie to, ze względu na wysoce techniczny charakter, nie mogło zostać poddane pogłębionej dyskusji w Radzie, która w związku z tym postanowiła pozostawić tę kwestię do rozstrzygnięcia według bardziej odpowiedniej procedury.

Dyrektywa pozostawia państwom członkowskim szereg opcji prawnych (możliwość zastosowania uproszczonej regulacji tylko do niektórych umów o kredyt (art. 2 ust. 5 i 6), możliwość wprowadzenia obowiązku podawania w reklamie jedynie APR (art. 4 ust. 1), prawo do niewprowadzania obowiązku podawania APR kredytów w rachunku bieżącym w reklamie, informacjach udzielanych przed zawarciem umowy i podawanych w umowie [art. 4 ust. 2 lit. c), art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 2 lit. g)], możliwość dostosowania pomocy dla konsumentów (art. 5 ust. 6), możliwość niewprowadzania prawa do odstąpienia od umowy w przypadku umów notarialnych (art. 14 ust. 5), prawo do określenia kroków prawnych w przypadku umów o kredyt wiązany (art. 15 ust. 2), prawo do utrzymania lub wprowadzenia przepisów dotyczących ważności zawierania umów (art. 10 ust. 1) oraz do ustalenia progu nie wyższego niż 10 000 EUR, poniżej którego nie można dochodzić rekompensaty za przedterminową spłatę (art. 16 ust. 4). Rada dodatkowo zobowiązała państwa członkowskie do powiadamiania Komisji o skorzystaniu z większości z tych opcji prawnych, tak aby informacja na ten temat mogła zostać podana do publicznej wiadomości (art. 26). Regulację tę uzupełnia przepis przewidujący monitorowanie przez Komisję wpływu istnienia tych opcji prawnych na konsumentów i rynek wewnętrzny (art. 27 ust. 2). Komisja zgadza się z powyższymi poprawkami.

4. PODSUMOWANIE

Wspólne stanowisko jest zadowalające w odniesieniu do czterech z pięciu głównych zagadnień dyrektywy. Informacje udzielane przed zawarciem umowy, podawane w umowie, APR i prawo do odstąpienia od umowy są w pełni zharmonizowane i gwarantują wysoki poziom informowania i ochrony konsumenta, tworząc warunki rzeczywistego rynku wewnętrznego w zakresie kredytów konsumenckich. Wprowadzony przez Radę standardowy formularz informacji udzielanych przed zawarciem umowy będzie dla konsumentów dobrą podstawą do porównywania ofert.

Komisja opowiedziała się za dalej idącą harmonizacją kwestii przedterminowej spłaty i nie poparła możliwości utrzymania lub wprowadzenia przez państwa członkowskie przepisów krajowych dotyczących ważności zawierania umów o kredyt. Jednakże Komisja jest zdania, że generalnie można poprzeć kompromis wypracowany przez Radę, biorąc pod uwagę postępy poczynione w innych kluczowych obszarach oraz trudności, jakich przysporzyło osiągnięcie porozumienia w Radzie.