[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 15.12.2006

KOM(2006) 755 wersja ostateczna

2006/0256 (CNS)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1784/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku zbóż

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. WPROWADZENIE

W 2005 roku światowa uprawa zbóż wyniosła w sumie 1 599 mln ton, nieco mniej niż ich konsumpcja (1 614 mln ton), a światowa uprawa i konsumpcja kukurydzy wyniosły odpowiednio 693 i 699 mln ton. Kukurydza stanowi zatem nieco mniej niż połowę całkowitej światowej uprawy i konsumpcji zbóż. Podczas gdy kukurydzę wykorzystuje się w wielu produktach spożywczych i przemysłowych, nadal jej najszerszym zastosowaniem jest żywienie zwierząt, chociaż coraz częściej wykorzystuje się ją jako surowiec do produkcji bioetanolu, w szczególności w Stanach Zjednoczonych.

W roku gospodarczym 2005/2006 w UE kukurydzą obsadzono obszar ponad 6 mln hektarów, co stanowi 12 % całkowitego obszaru pod uprawę zbóż. Zbiory osiągnęły prawie 50 mln ton, przy czym dwie trzecie zbiorów pochodzi z Francji (28 %), Włoch (20 %) i Węgier (18 %). W UE-27 Rumunia będzie miała czołową pozycję wśród producentów kukurydzy, zajmując miejsce zaraz po Francji, z 17 % udziałem w całkowitej produkcji UE.

W perspektywie średnioterminowej przyszłość sektora zbóż w UE kształtować będą następujące wydarzenia:

Większa konkurencja na rynku światowych dzięki liberalizacji handlu międzynarodowego.

Rozwój produkcji biopaliw. W 2004 r. UE wykorzystała ok. 1,2 mln ton zbóż do produkcji bioetanolu, co stanowi 0,4 % całkowitych zbiorów UE-25. Wykorzystanie zbóż do produkcji biopaliw we Wspólnocie rośnie w szybkim tempie, lecz budowanie nowych zakładów przetwórczych jest procesem powolnym.

Wraz z przystąpieniem Rumunii i Bułgarii obecny stan braku wewnętrznej równowagi na rynku zbóż związany z wysokimi kosztami transportu wewnętrznego jeszcze się pogorszy.

2. SYSTEM INTERWENCJI NA RYNKU ZBÓż W UE

Systemem interwencji na rynku zbóż w UE jest jednolita cena minimalna w wysokości 101,31 EUR/t[1], mająca zastosowanie do wszystkich podstawowych zbóż uprawianych w UE[2]. W większości państw członkowskich ceny rynkowe utrzymują się powyżej poziomu cen zakupów interwencyjnych, a oferty interwencyjne są umiarkowane, w wyniku czego zapasy utrzymują się na normalnym poziomie. W południowych państwach członkowskich, gdzie konsumpcja przewyższa uprawy, większość cen rynkowych jest raczej wyższa i praktycznie nie ma ofert interwencyjnych.

Natomiast obecna cena interwencyjna jest atrakcyjna w tych regionach Wspólnoty, gdzie koszty uprawy są niższe. Regiony położone daleko od głównych obszarów konsumpcji są zasadniczo miejscami, gdzie operatorzy zmagają się z wysokimi kosztami transportu i problemami natury logistycznej. W regionach tych unijny system skupowania nie służy jako zabezpieczenie, lecz stał się prawdziwie komercyjnym rozwiązaniem, w ramach którego systematycznie dokonuje się zbytu zbiorów. W wyniku tego obszary deficytowe we Wspólnocie cierpią z powodu wysokich cen zbóż, podczas gdy w regionach o nadwyżkach produkcji interwencyjnie skupuje się ich duże ilości.

Na zakończenie zbiorów w roku 2003/2004 całość zapasów interwencyjnych w UE-25 spadła do historycznie niskiego poziomu 3,6 mln ton. W roku 2004/2005, w wyniku ogromnych zbiorów, większych niż 285 mln ton, zapasy szybko wzrosły do 15,5 mln ton, pomimo wielu środków podjętych na rynku wewnętrznym i zewnętrznym w celu ich zbycia. W roku 2005/2006 ostateczny stan zapasów wskazuje na tylko nieznaczny spadek (14 mln ton) na skutek znacząco słabszych zbiorów (253 mln ton).

Przystąpienie Bułgarii i Rumunii może pogorszyć sytuację. Warunki klimatyczne oraz strukturalne tych państw są idealne do uprawy zbóż, a niskie koszty uprawy oznaczają, że obecna cena interwencyjna będzie wyjątkowo atrakcyjna dla pochodzących stamtąd rolników. Chociaż zarówno Bułgaria, jak i Rumunia posiadają porty morskie, infrastruktura transportu lądowego z obszarów upraw do portów jest ogólnie słabo rozwinięta i systematyczne zbywanie dużych ilości zbóż w ramach interwencji jest opłacalnym wyjściem dla operatorów.

3. PROBLEMY ZWIąZANE Z INTERWENCJą W ODNIESIENIU DO KUKURYDZY

Historycznie UE jest importerem netto kukurydzy i na zakończenie roku gospodarczego 2003/2004 – podobnie jak w wielu poprzednich latach – nie istniały zapasy interwencyjne kukurydzy. Obecnie kukurydza stanowi główny problem systemu interwencji.

Na zakończenie roku gospodarczego 2004/2005 całkowite unijne zapasy kukurydzy w UE-25 wynosiły 2,8 mln ton. W rok później ilość ta osiągnęła sumę 5,6 mln ton, stanowiąc już 40 % wszystkich zapasów interwencyjnych, mimo że zbiory kukurydzy we Wspólnocie były o 5 mln ton niższe niż w poprzedzającym roku. Regiony, które przed przystąpieniem dokonywały wywozu kukurydzy na rynek światowy, obecnie oferują duże ilości swoich zbiorów do zakupów interwencyjnych. Większość zapasów interwencyjnych kukurydzy (93 %) znajduje się obecnie na Węgrzech.

Zgodnie ze wszystkimi wskaźnikami rynkowymi udział kukurydzy w zapasach interwencyjnych będzie stale rosnąć i na koniec bieżącego roku gospodarczego – przy zbiorach kukurydzy podobnych do zeszłorocznych zbiorów – kukurydza będzie stanowić 2/3 wszystkich zapasów interwencyjnych. Szacunkowe obliczenia Komisji wskazują, że przy braku zmian w obecnym systemie interwencji, publiczne zapasy kukurydzy osiągną w 2013 r. ilość 15,6 mln ton.

Możliwości zbytu gwałtownie rosnących zapasów interwencyjnych kukurydzy są ograniczone. Światowe ceny kukurydzy są najniższe spośród wszystkich podstawowych zbóż i sprzedaż na rynek światowy pociągnęłaby za sobą wysokie koszty. Z drugiej strony sprzedaż zapasów interwencyjnych na rynku wewnętrznym ograniczają wysokie koszty transportu pomiędzy obszarami mającymi nadwyżki a obszarami deficytowymi i mogłaby ona zakłócić działanie rynku wewnętrznego, któremu już jest znacząco brak płynności.

Technicznie długotrwałe przechowywanie kukurydzy wiąże się z pewnymi problemami, których nie doświadcza się w przypadku innych zbóż, takich jak pszenica czy jęczmień. Kukurydza nie nadaje się do zakupu interwencyjnego i długotrwałego przechowywania. W trakcie przechowywania parametry jakościowe kukurydzy szybko pogarszają się powodując spadek biologicznej jakości zbóż, łącznie z rozprzestrzenieniem się różnych grzybów i szkodników. Jednymi z podstawowych czynników odgrywających istotną rolę w tym procesie jest maksymalna wilgotność w momencie zakupu oraz obecność ziaren połamanych i przegrzanych w trakcie suszenia.

Komisja niedawno przyjęła bardziej surowe kryteria, aby zagwarantować, że kukurydza kupowana w ramach interwencji lepiej nadaje się do długotrwałego przechowywania, a mianowicie ograniczyła maksymalną wilgotność do 13,5 %, a obecność ziaren połamanych i przegrzanych w trakcie suszenia odpowiednio do 5 % i 0,5 %. Nie stanowi to jednak ostatecznego rozwiązania problemu, ponieważ nie chroni to przed tworzeniem się zapasów interwencyjnych w przyszłości.

4. PROPONOWANE śRODKI

Unijny system interwencji pilnie wymaga dostosowania w odniesieniu do kukurydzy, ponieważ inaczej rolnicy w niektórych regionach Wspólnoty będą nadal uprawiać to zboże na cele interwencyjne i publiczne zapasy nie przestaną rosnąć. Zgodnie z reformą WPR z 2003 r. rolnicy powinni podejmować decyzje w oparciu o przesłanki rynkowe, łącznie z zapotrzebowaniem prywatnych operatorów. Zasada ta ma takie samo zastosowanie w odniesieniu do rolników uprawiających zboża w obszarach nadwyżkowej uprawy kukurydzy, którzy powinni ją uprawiać na rynek, a nie dla celów interwencyjnych.

Komisja uważa, że należy zaprzestać zakupów interwencyjnych kukurydzy począwszy od roku gospodarczego 2007/2008. Pozwoliłoby to rynkowi zbóż w UE odzyskać równowagę, a interwencji na rynku zbóż pełnić ponownie przewidzianą rolę zabezpieczenia. W całej Wspólnocie rolnicy uprawiający zboża będą nadal korzystać z systemu interwencji w odniesieniu do podstawowych zbóż, w tym pszenicy i jęczmienia. Doświadczenia z żytem pokazały, że w wyniku wyłączenia tego zboża z interwencji w 2003 r. rynek stał się bardziej dynamiczny, uprawy stały się bardziej ukierunkowane na rynek, a rolnicy uzyskali lepsze ceny.

Siew kukurydzy odbywa się wyłącznie na wiosnę. Niniejszy wniosek jest zatem przedstawiony we właściwym momencie dla rolników podejmujących decyzje w odniesieniu do zasiewów w 2007 r.

W celu uzupełnienia niniejszego wniosku Komisja niezwłocznie przedstawi Radzie wniosek w sprawie tymczasowej zmiany warunków finansowania z EFRG kosztów uruchamiania przez państwa członkowskie funduszy na działania związane ze składowaniem w magazynach państwowych. Środek ten zmniejszy w 2007 r. i 2008 r. dodatkowe koszty tych działań poniesione przez państwa członkowskie przy bardzo wysokim wewnętrznym poziomie odsetek. Komisja uważa, że wniosek o zniesienie systemu interwencji w odniesieniu do kukurydzy oraz wniosek o tymczasowe zmniejszenie finansowania są wzajemnie powiązane i Rada powinna je przyjąć równocześnie.

5. WPłYW PROPONOWANYCH śRODKÓW

Po wejściu w życie reformy ceny uzyskiwane przez rolników uprawiających kukurydzę w regionach Europy Środkowej, gdzie są nadwyżki tej uprawy, nie zmienią się znacząco, ponieważ już obecnie istnieje duża różnica między ceną interwencyjną a ceną jaką rolnicy rzeczywiście otrzymują w tych regionach. Wniosek ten nie prowadzi zatem do znaczącego ograniczenia uprawy kukurydzy we Wspólnocie.

Wprowadzenie w życie niniejszego wniosku przyczyni się do wsparcia integracji na unijnym rynku zbóż. Kukurydza uprawiana w regionach Europy Środkowej, gdzie są nadwyżki tej uprawy, odzyska swoją konkurencyjność zarówno na rynku wewnętrznym, jak i na rynkach światowych, gdzie będzie wywożona bez wsparcia, jak w przeszłości. Wniosek podniesie również konkurencyjność hodowli świń i drobiu w tych regionach poprzez obniżenie cen pasz, a tym samym wesprze rozwój gospodarczy przedmiotowych obszarów.

Znacząco obniży się ogólny poziom zapasów interwencyjnych. Utrzymanie obecnego systemu doprowadziłoby w 2013 r. do całkowitej ilości 18,9 mln ton (z czego 15,6 mln ton kukurydzy), podczas gdy wyłączenie kukurydzy z systemu interwencji pozwoli utrzymać w wymienionym roku zapasy na poziomie 10 mln ton. Ponadto na zapasy będą składać się wyłącznie zboża zdatne do długotrwałego przechowywania (pszenica miękka i jęczmień) i zapasy te będą niewątpliwie lepiej umiejscowione dla celów handlowych.

6. WPłYW NA BUDżET

Publiczne przechowywanie zbóż stanowiło dla budżetu UE wydatek w wysokości 442 mln EUR w roku budżetowym 2005. Na rok 2006 przewiduje się wydatki w wysokości 350 mln EUR, natomiast list w sprawie poprawek do wstępnego projektu budżetu ustala zapotrzebowanie na interwencje w sektorze zbóż na rok 2007 na 316 mln EUR, z czego 136,9 mln EUR tylko na kukurydzę.

Chociaż w obecnym stanie roczne wydatki na publiczne przechowywanie utrzymane zostaną na poziomie powyżej 300 mln EUR, w sumie na skutek niniejszego wniosku w latach 2008–2014 zaoszczędzi się 617,8 mln EUR. Roczne wydatki spadłyby poniżej 300 mln EUR począwszy od roku budżetowego 2008 i poniżej 200 mln EUR od roku 2012.

7. UPROSZCZENIE

Dzięki uproszczeniu systemu interwencji i sprawieniu, że będzie on skuteczny, niniejszy wniosek należy postrzegać jako dodatkowy wkład w uproszczenie WPR.

2006/0256 (CNS)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1784/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku zbóż

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 37 ustęp 2 akapit trzeci,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Środki dotyczące wspólnej organizacji rynku zbóż przyjęte w ramach rozporządzenia Rady (WE) nr 1784/2003[3] obejmują system interwencji na rynku wewnętrznym, którego celem jest przede wszystkim stabilizacja rynku i zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej prowadzącej działalność w tym sektorze.

(2) Stosowanie tego systemu w ciągu ostatnich dwóch lat gospodarczych doprowadziło do stworzenia ogromnych zapasów kukurydzy, których zbyt na rynku wspólnotowym i międzynarodowym okazuje się być wyjątkowo trudny ze względu na ich umiejscowienie. Ponadto kukurydza jest zbożem, które ciężko się przechowuje i którego zbyt, ze względu na stopniowo obniżającą się wraz z czasem przechowywania jakość zboża, staje się trudniejszy, im dłużej się je przechowuje.

(3) Z końcem tego okresu zauważono również, że system interwencji jaki zastosowano, nie pozwala osiągnąć postawionych mu celów, w szczególności w odniesieniu do sytuacji producentów kukurydzy w niektórych regionach Wspólnoty. W rzeczywistości w tych regionach system ten stał się alternatywą dla bezpośredniego zbytu produktów na rynku, mimo że cena jaką w rzeczywistości producenci otrzymywali za zebraną kukurydzę była niższa od ceny interwencyjnej.

(4) W takich okolicznościach system interwencji w odniesieniu do kukurydzy nie odgrywa roli, dla której został stworzony oraz dodatkowo utrudnia zorientowanie produkcji na potrzeby rynku.

(5) Utrzymanie systemu interwencji w jego obecnym stanie może prowadzić do kolejnego wzrostu zapasów interwencyjnych kukurydzy nie dając przy tym żadnych korzyści zainteresowanym producentom.

(6) Niezbędne wydaje się zatem przyjęcie właściwych środków, aby zapewnić właściwe działanie wspólnotowego rynku zbóż. W tym celu wyłączenie kukurydzy z systemu interwencji przewidzianego rozporządzeniem (WE) nr 1784/2003 wydaje się być najbardziej adekwatnym środkiem, biorąc pod uwagę wyżej wymienione kwestie oraz inne możliwości zbytu dostępne na rynku dla producentów.

(7) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1784/2003,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (WE) nr 1784/2003 wprowadza się następujące zmiany:

1. W art. 4 ust. 1 akapit drugi otrzymuje następujące brzmienie:

„Cena interwencyjna ziarna sorgo w maju pozostaje ważna w miesiącach lipcu, sierpniu i wrześniu tego samego roku.”

2. W art. 5, ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie:

„1. Agencje interwencyjne wyznaczone przez państwa członkowskie skupują zebraną we Wspólnocie, zaoferowaną im pszenicę zwyczajną, pszenicę durum, jęczmień i sorgo, pod warunkiem że oferty są zgodne z ustanowionymi warunkami, w szczególności pod względem jakości i ilości.”

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od roku gospodarczego 2007/2008.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia

W imieniu Rady

Przewodniczący

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH |

1. | LINIA BUDŻETOWA: (nomenklatura 2007) 05 02 01 02 | ŚRODKI LR 2007: 316 mln EUR |

2. | TYTUŁ: Rozporządzenie Rady zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1784/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku zbóż |

3. | PODSTAWA PRAWNA: Artykuł 37 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską |

4. | CELE: Wyłączenie kukurydzy z systemu interwencji przewidzianego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1784/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku zbóż. |

5. | SKUTKI FINANSOWE | OKRES 12 MIESIĘCY (mln EUR) | ROK BUDŻETOWY 2007 (mln EUR) | ROK BUDŻETOWY 2008 (mln EUR) |

5.0 | WYDATKI – PONIESIONE Z BUDŻETU WE (REFUNDACJE/SKUP INTERWENCYJNY) – WŁADZE KRAJOWE – INNE | – | – 35,1 |

5.1 | DOCHODY – ŚRODKI WŁASNE WE(OPŁATY WYRÓWNAWCZE/NALEŻNOŚCI CELNE) – KRAJOWE | – | – |

2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 |

5.0.1 | SZACOWANE WYDATKI | –57,9 | –40,7 | –68,0 | –120,6 | –132,1 | –163,4 |

5.1.1 | SZACOWANE DOCHODY |

5.2 | METODA OBLICZENIOWA Patrz załącznik |

6.0 | CZY PROJEKT MOŻE BYĆ FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW PRZEWIDZIANYCH W ODPOWIEDNIM ROZDZIALE BIEŻĄCEGO BUDŻETU? | TAK NIE |

6.1 | CZY PROJEKT MOŻE BYĆ FINANSOWANY POPRZEZ PRZESUNIĘCIE POMIĘDZY ROZDZIAŁAMI BIEŻĄCEGO BUDŻETU? | TAK NIE |

6.2 | CZY WYMAGANY BĘDZIE BUDŻET DODATKOWY? | TAK NIE |

6.3 | CZY ŚRODKI BĘDZIE TRZEBA PRZEWIDZIEĆ W KOLEJNYCH BUDŻETACH? | TAK NIE |

UWAGI: W sumie na skutek niniejszego wniosku w latach 2008–2014 zaoszczędzi się 617,8 mln EUR. |

Załącznik

mln EUR |

1 – Stan obecny | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Razem |

Interwencje w sumie | 323,9 | 326,9 | 313,7 | 304,7 | 314,0 | 315,9 | 337,9 | 2237,1 |

w tym pszenica miękka | 54,1 | 36,4 | 28,3 | 19,2 | 12,9 | 12,2 | 9,0 | 171,9 |

w tym jęczmień | 73,2 | 69,0 | 38,0 | 21,8 | 23,8 | 17,2 | 40,9 | 283,9 |

w tym kukurydza | 196,7 | 221,5 | 247,4 | 263,8 | 277,3 | 286,6 | 288,0 | 1781,3 |

2 – Reforma | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Razem |

Interwencje w sumie | 287,6 | 267,7 | 257,7 | 226,6 | 188,4 | 181,1 | 174,2 | 1.583,2 |

w tym pszenica miękka | 50,4 | 36,0 | 40,6 | 59,3 | 70,1 | 77,0 | 66,2 | 399,5 |

w tym jęczmień | 89,5 | 114,4 | 128,1 | 122,9 | 113,1 | 104,1 | 108,0 | 780,0 |

w tym kukurydza | 147,7 | 117,4 | 89,0 | 44,4 | 5,2 | 0,0 | 0,0 | 403,7 |

3 – Wpływ wniosku = 2 – 1 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Razem |

Interwencje w sumie | –36,4 | –59,2 | –56,0 | –78,2 | –125,6 | –134,8 | –163,8 | –653,9 |

w tym pszenica miękka | –3,7 | –0,5 | 12,3 | 40,1 | 57,2 | 64,8 | 57,2 | 227,6 |

w tym jęczmień | 16,2 | 45,5 | 90,1 | 101,2 | 89,3 | 86,9 | 67,0 | 496,2 |

w tym kukurydza | –48,9 | –104,2 | –158,4 | –219,4 | –272,1 | –286,6 | –288,0 | –1.377,6 |

2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Razem |

4 – Dodatkowe wydatki – refundacje wywozowe | 1,2 | 1,3 | 15,3 | 10,1 | 5,0 | 2,7 | 0,4 | 36,1 |

2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Razem |

Całkowity wpływ = 3 + 4 | –35,1 | –57,9 | –40,7 | –68,0 | –120,6 | –132,1 | –163,4 | –617,8 |

[1] Rosnąca co miesiąc.

[2] Dostępny dla pszenicy na chleb, pszenicy durum, jęczmienia, kukurydzy i sorgo; niedostępny dla pszenicy paszowej, żyta i owsa zwyczajnego.

[3] Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 78. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1154/2005 (Dz.U. L 187 z 19.7.2005, str. 11).