Bruksela, dnia 5.1.2005

COM(2004) 863 koncowy

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Sprawozdanie roczne w sprawie wprowadzenia wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej

{SEC(2004) 1720}

SPIS TREŚCI

1. PODSTAWA SPORZĄDZENIA NINIEJSZEGO SPRAWOZDANIA 3

2. OGÓLNE STRESZCZENIE 3

3. OCENA POSTĘPU W SEKTORZE ENERGII ELEKTRYCZNEJ 5

4 OCENA POSTĘPU W SEKTORZE GAZU 7

5 BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW 9

6 USŁUGI PUBLICZNE I OCHRONA ODBIORCY/KONSUMENTA 10

7 ASPEKTY ŚRODOWISKOWE 10

8 WNIOSKI 10

1. PODSTAWA SPORZĄDZENIA NINIEJSZEGO SPRAWOZDANIA

Nowe Dyrektywy w sprawie gazu i energii elektrycznej[1] miały zostać przetransponowane przez Państwa Członkowskie do lipca 2004 r., kiedy w życie weszło również rozporządzenie w sprawie transgranicznej wymiany energii elektrycznej[2]. Celem nowych zasad jest stworzenie konkurencyjnego sektora energii elektrycznej i gazu dla całej Unii Europejskiej, co przewidują cele założone przez Radę Lizbońską[3].

Dyrektywy nakładają na Komisję obowiązek regularnego składania corocznych sprawozdań na temat funkcjonowania tego rynku, i z tego względu sprawozdanie zostało opracowane w konsultacji z Europejskim Organem Nadzoru Energii Elektrycznej i Gazu (ERGEG), przy wykorzystaniu, zarówno danych ERGEG, jak i informacji opublikowanych w szeregu źródłach.[4] Bardziej szczegółowe informacje zostały przedstawione w dokumencie zawierającym materiały uzupełniające, który ukaże się jednocześnie z niniejszym sprawozdaniem.

2. OGÓLNE STRESZCZENIE

Ostatnie sprawozdanie przygotowane dla DG ds. Przedsiębiorstw w sprawie wzrostu wydajności europejskiej[5] wykazało znaczące osiągnięcia sektora użyteczności publicznej, co streszcza Tabela 1 poniżej. Ma ono na celu podkreślenie znaczenia otwarcia rynku dla poprawy efektywności w tych sektorach oraz potencjalnego wkładu sektora energetycznego w osiąganie celów lizbońskich.

Tabela 1 Wzrost wydajności pracy: gaz, energia elektryczna i woda

% rocznie | 1979-1990 | 1990-1995 | 1995-2001 |

UE-15 | 2,7 | 3,6 | 5,7 |

USA | 1,1 | 1,8 | 0,1 |

Niemniej jednak, pod wieloma względami wdrażanie nadal nie przynosi oczekiwanych wyników. W październiku 2004 r., wystąpiła konieczność wystosowania do osiemnastu Państw Członkowskich pisma ostrzegawczego o dotychczasowym braku przekazania Komisji pełnych informacji o środkach prawnych podjętych przez te państwa w celu przetransponowania najnowszych dyrektyw.

Takie opóźnienie jest niepożądane, gdyż obecnie wiadomo, że przepisy wcześniejszych dyrektyw[6] były niewspółmierne do osiągnięcia celów związanych z konkurencją nawet w odniesieniu do dużych odbiorców. Prawdopodobnie klienci ci zwyczajowo regularnie negocjowali z dostawcami. Jednak w większości Państw Członkowskich, po pięciu latach konkurencji na rynku energii elektrycznej i ponad trzech latach konkurencji na rynku gazu, mniej niż 50% klientów zmieniła dostawcę . Ponadto, wielu klientów nie jest zadowolonych z zakresu usług im oferowanych.

Nie wystarczy brać pod uwagę tylko liczby klientów, która zmieniła dostawcę, należy również rozpatrywać narodowość nowych dostawców. W wielu przypadkach, klienci mieli tylko możliwość zmiany na innego krajowego dostawcę; w konsekwencji tego w wielu przypadkach niezadowalający był udział zagranicznych firm na rynkach krajowych. Sytuacja ta odzwierciedla brak integracji rynków oraz brak powiązań infrastrukturalnych. W większości przypadków, zagraniczni dostawcy stanowią mniej niż 20% udziału rynku. Jedyny wyjątek stanowią rynki, które są dobrze zintegrowane z sąsiadującymi Państwami Członkowskimi, lub te, na których główni dostawcy zostali faktycznie sprywatyzowani lub wykupieni przez firmy zagraniczne.

Jakkolwiek rzeczywiste ceny energii elektrycznej są obecnie niższe niż w roku 1995, to jednak wzrosły one w ciągu ostatnich 18 miesięcy, częściowo wskutek wzrostu cen pierwotnych źródeł energii. Jednocześnie ceny gazu są wyższe niż w roku 1995 ze względu na stałe powiązanie z ropą naftową. Mimo, że takie wahania cenowe są normalnym zjawiskiem, to tam gdzie możliwość zmiany dostawcy wydaje się być ograniczona przez bariery prawne, a siła negocjacyjna klientów słaba w związku z niekorzystną strukturą rynku, wzrost cen jest źle przyjmowany przez klientów. Szczególne obawy wyrażają najwięksi odbiorcy, którym dostawcy nie oferują odpowiedniego zakresu struktur kontraktowych, zwłaszcza dla umów długoterminowych.

Główny problem dotyczy braku pełnej integracji krajowych rynków energii z szerszym rynkiem europejskim. W tym kontekście, zasadnicze znaczenie ma dalsza poprawa zasad regulujących transgraniczną wymianę energii elektrycznej, co zapewni wykorzystanie istniejącej infrastruktury w możliwie maksymalnym stopniu. Sytuacja w sektorze gazu wygląda podobnie: przyjęcie oraz wprowadzenie w życie zaproponowanego rozporządzenia[7] jest równie ważne. Potrzebne są również nowe inwestycje w infrastrukturę, a postęp w tym zakresie pozostaje niewielki, co zostało również stwierdzone w Komunikacie Komisji w sprawie infrastruktury energii i bezpieczeństwa dostaw[8].

Po drugie, Państwa Członkowskie nie podjęły jeszcze żadnych działań w kwestii struktury rynku. Jak już podkreślono w poprzednich sprawozdaniach, rynki gazu i energii elektrycznej w zbyt wielu Państwach Członkowskich są zdominowane przez jedno lub dwa przedsiębiorstwa, a możliwości konkurencji transgranicznej są często niewystarczające. Niezbędne jest znalezienie rozwiązań tych problemów.

Po trzecie, jakkolwiek osiągnięto już znaczny postęp w kwestii uwolnienia operatorów sieci i wprowadzenia prawnego uregulowania dostępu stron trzecich, w niektórych kwestiach pozostaje jeszcze wiele do zrobienia. Dla dobrego funkcjonowania rynku, istotna jest pełna niezależność operatorów systemu przesyłu. Podobnie, aby zapewnić taryfy odzwierciedlające koszty oraz zlikwidować wszelkie subsydia skrośne, występuje potrzeba należytego oddzielenia operatorów systemu dystrybucji od przedsiębiorstw dostawców. Ważna jest niezależność organów nadzoru w tym zakresie, tak aby zapewnić uczciwy dostęp do sieci pod względem wysokości taryf i struktury. W tym zakresie sektor gazu pozostaje wyraźnie w tyle za sektorem energii elektrycznej.

Wreszcie ostatnią grupą zagadnień, które mogą stanowić przeszkodę dla rynku wewnętrznego, jest utrzymywanie się regulowanych cen gazu i energii elektrycznej dla końcowych odbiorców przy jednoczesnym istnieniu konkurencyjnego rynku i związanych z nim długoterminowych umów na zakup energii (PPA-y). Jakkolwiek kontrola taka jest cennym środkiem przejściowym podczas wstępnego etapu otwierania rynku, wciąż jednak istnieje ryzyko, że takie podejście stłumi konkurencję, ograniczy inwestycje oraz będzie pozostawać w sprzeczności z dążeniem do uwolnienia.

3. OCENA POSTĘPU W SEKTORZE ENERGII ELEKTRYCZNEJ

3.1 PODSUMOWANIE

Jakkolwiek podjęto wiele środków niezbędnych do wprowadzenia konkurencji lub ich podejmowanie jest w toku, to jednak problemy, o których mowa w rozdziale 2 powyżej występują na wielu rynkach energetycznych w Europie, co zestawiono w tabeli poniżej.

Tabela 2 Zestawienie najważniejszych przeszkód dla konkurencji[9]

a. Brak istotnych przeszkód | SE, FI, DK, NO, UK, | <50% |

b. Uwolnienie \ Przepisy prawne | LU, AT, DE | zakres 10% (LU) -35% (DE) |

c. Struktura rynku lub brak integracji | FR, BE, GR, IE, ES, NL, LT, IT, SI, CZ, SK, LV | zakres 0%(GR) - 35%(NL) |

d. Długoterminowe umowy na zakup energii (PPA) \ regulowane ceny dla użytkowników końcowych | PT, EE, PL, HU, | zakres 0% (EE) - 25% (HU) |

Ponadto, państwa wyspiarskie takie jak Malta i Cypr, maja ograniczone możliwości rozwoju konkurencji na rynku energii elektrycznej.

3.2 Skuteczne regulacje i uwolnienie

Nowi dostawcy jedynie wtedy będą mogli wejść na rynek, kiedy uzyskają uczciwy dostęp do sieci przesyłu i dystrybucji. Niezależny operator systemu przesyłu jest istotnym elementem funkcjonowania rynku energii elektrycznej. Należy zlikwidować subsydia skrośne, a dostęp należy oprzeć na publikowanych cenach regulowanych, które odzwierciedlają koszty danej sieci. Taryfy sieciowe są obecnie w znacznym stopniu porównywalne w większości Państw Członkowskich, i należy oczekiwać, że te, które odbiegają od normalnego przedziału wartości, zostaną szczegółowo zbadane przez organy nadzoru.

3.3 Struktura rynku i integracja

Struktura rynku jest istotnym problemem dla większej części rynku energii elektrycznej UE i wydaje się być oczywiste, że jedynie regiony z odpowiednią liczbą uczestników, np. rynek UK i rynek skandynawski, są w stanie zapewnić rzeczywiście konkurencyjny rynek transgraniczny. Ponadto, dla wielu spośród rynków wytwarzających energię elektryczną w nowych Państwach Członkowskich charakterystyczna jest kontynuacja długoterminowych umów na zakup energii. Oznacza to, że konkurencja ma znacznie węższy zakres, niż wskazywałyby analizy udziału w rynku.

I wreszcie, kluczowym celem jest rozwijanie płynnego rynku hurtowego. Umożliwi to uczestnikom rynku, w tym jednostkom dopiero wchodzącym na rynek, wolny zakup i sprzedaż energii elektrycznej, w sposób umożliwiający zachowanie równowagi pomiędzy wytwarzaniem i dostawą. Jednakże obrót energią elektryczną w większości Państw Członkowskich stale cechuje pod tym względem niedostateczna płynność. Co więcej, niedostatecznie przejrzyste jest podejście do kształtowania cen na wielu rynkach sprzedaży hurtowej.

Wzajemne powiązania pomiędzy Państwami Członkowskimi zapewniają ważny potencjał w zakresie zwiększania poziomu konkurencji. Jednakże postęp w tej dziedzinie nie jest jednolity. Niektóre grupy Państw Członkowskich, takie jak kraje skandynawskie, kraje leżące na Półwyspie Iberyjskim, czy Irlandia pokazały już, że realizacja projektów jest możliwa, jeżeli istnieje odpowiednie zaangażowanie polityczne. Wiele usprawnień ogólnej natury powinno również przynieść wdrożenie rozporządzenia 1228/03 dotyczącego transgranicznego przesyłu energii elektrycznej. Koordynacja transgranicznej alokacji zdolności przesyłowej na przykład poprzez koncepcję „łączenia rynków” zaproponowaną przez uczestników Forum Florenckiego, zwiększy płynność i ułatwi wejście nowych uczestników na rynki krajowe.

3.4 Dynamika cen

Z wyjątkiem Włoch, rok 2004 przyniósł kowergencję cen hurtowych na poziomie około 30 EUR/MWh, zarówno na rynkach bilateralnych, jak i w standardowym obrocie energią. Jednakże, rynki transakcji terminowych pokazują, że możliwy jest wzrost cen, ponieważ ceny za obciążenie podstawowe[10] znacznie przekroczą 30 EUR/MWh w roku 2005. W pewnym sensie stanowi to reakcję na podwyższenie cen pierwotnych źródeł energii na rynkach światowych.

Ceny dla użytkowników końcowych, które obejmują również koszty sieci i marżę dostaw detalicznych, nie były zbieżne. Duży przedział poziomów cen dla odbiorców końcowych przeważa w różnych Państwach Członkowskich. Ceny elektryczności dla dużych odbiorców wahają się w zakresie od poniżej 40 EUR/MWh na Łotwie, do prawie 80 EUR/MWh we Włoszech. Podobnie, ceny dla małych odbiorców i gospodarstw domowych wahają się w zakresie od poniżej 60 EUR/MWh do ponad 120 EUR/MWh.

3.5 Wnioski

Wiele postępów dokonało się od wprowadzenia konkurencji, łącznie z ustaleniem zasad regulowanego dostępu stron trzecich, oddzieleniem sieci i pewnym stopniem integracji rynków krajowych w większe grupy. Jednakże, jak to pokazano w wielu wcześniejszych sprawozdaniach Komisji, sprawa koncentracji jest obecnie najważniejszą przeszkodą dla rozwoju silniejszej konkurencji. Jeżeli obecny stan będzie się utrzymywać, konsumenci mogą stracić zaufanie do rynku i zacząć domagać się ściślejszych uregulowań. W tym względzie, ostatnia decyzja Komisji zakazująca zakupu GDP (Gas de Portugal) przez EDP (Electricidade de Portugal) i ENI (włoska spółka energetyczna)[11] odzwierciedla ważny precedens dotyczący sposobu, w jaki Komisja zamierza podejść do możliwej restrukturyzacji omawianego przemysłu.

Niezależność operatorów systemów przesyłu oraz wzrost poziomu dostępnego wzajemnego połączenia jest bardzo ważne dla dalszego rozwoju rynków energetycznych. Bez tak ukierunkowanych inwestycji możliwość konkurowania na rynku zostanie zahamowana, a przedsiębiorstwa dominujące zachowają znaczną część swoich obecnych korzyści.

Zwiększone wykorzystanie polityki konkurencji na szczeblu krajowym, w połączeniu z większą przejrzystością postępowania uczestników rynków hurtowych, może również przynieść pozytywne rezultaty. Współpraca pomiędzy krajowymi organami nadzoru, władzami odpowiedzialnymi za konkurencję i Komisją Europejską może również skutkować znaczącymi usprawnieniami.

4 OCENA POSTĘPU W SEKTORZE GAZU

4.1 Podsumowanie

Utworzenie wewnętrznego rynku gazu wymaga większej integracji i zwiększenia wysiłków na rzecz dywersyfikacji dostaw. Jest rzeczą oczywistą, że Państwa Członkowskie, które są słabo zintegrowane ze swoimi sąsiadami i mają ograniczony dostęp do zewnętrznych źródeł, mają więcej trudności w rozwijaniu konkurencji.

Natomiast państwa, które mają dostęp do szeregu źródeł i które uwolniły już zdolności przesyłowe osiągają znacznie lepsze wyniki. Zarówno, w UK, która ma gruntownie przemyślaną strukturę konkurencyjności, i w Irlandii gdzie wielcy użytkownicy mają swobodę wyboru od wielu lat, najlepsze wyniki obserwuje się na rynkach o zróżnicowanym zakresie źródeł, takich jak Belgia, Dania i Niderlandy. W ciągu ostatniego roku znaczny postęp odnotowano również we Włoszech i Hiszpanii. Ocenia się, że we wszystkich wymienionych wyżej Państwach Członkowskich, co najmniej 30% dużych użytkowników zmieniło dostawcę. Dla przypomnienia, jedynie Francja osiąga taki stopień, szczególnie w regionach północnych. Dotychczasowy postęp w Niemczech i Austrii pozostawia nadal wiele do życzenia, a w nowych Państwach Członkowskich szereg nieuregulowanych kwestii może utrudniać funkcjonowanie konkurencji.

4.2 Skuteczne przepisy prawne i uwolnienie

W odniesieniu do sektora gazu, sprawiedliwy dostęp do sieci wymaga nie tylko opłat za dostęp odzwierciedlających jego koszt, ale również elastycznych warunków dotyczących wyznaczania przesyłu korzystnego dla nowych uczestników. Ogólnie mówiąc, system wejścia-wyjścia w odniesieniu do taryfikacji, jak i zamawiania mocy w sieci przesyłowej, bardziej sprzyja rozwijaniu rynku konkurencyjnego, i większość Państw Członkowskich zmierza w tym kierunku. Jednakże, w niektórych przypadkach, sztywne procedury pozbawione odpowiednich mechanizmów „use it or lose it” mogą nadal stanowić przeszkodę dla nowych uczestników rynku. Wysokie taryfy, szczególnie za korzystanie z niskociśnieniowych sieci dystrybucji, również są źródłem utrudnień.

Inna wrażliwa kwestia związana z rzeczywistym otwieraniem rynku dotyczy systemu bilansowania i magazynowania. Wiele z tych systemów, zwłaszcza w nowych Państwach Członkowskich, pozostaje nie jest dokładnie określona. Dlatego też, po dzień dzisiejszy, należy żałować, że na ostatnim Forum Madryckim nie uzgodniono minimalnych procedur standardowych w sprawie dostępu do magazynowania.

4.3 Struktura rynku i integracja

Kluczowym problemem na poziomie krajowym jest fakt, że często całość gazu na rynek jest doprowadzana jedynie przez jedną spółkę. Ma to istotny wpływ na możliwości konkurowania na poziomie dostaw. Nawet jeżeli istnieje kilku dostawców, konkurencja pomiędzy nimi może być raczej bezskuteczna, jeżeli wszyscy dostawcy dokonują zakupu u tego samego hurtownika.

Naturalnie, znaczenie tego problemu zmaleje, gdy utworzony zostanie szerszy europejski rynek gazu ziemnego. Jednakże dalszy rozwój rynku wewnętrznego jest utrudniany przez utrzymywanie się długoterminowych ograniczeń zdolności przesyłowych. Innym czynnikiem powstrzymującym konkurencję w niektórych dziedzinach jest brak spójności pomiędzy strukturami taryfikacji poszczególnych operatorów systemu przesyłu. Dla przykładu transport gazu z Zeebrugge do Budapesztu wymagałby skorzystania, z co najmniej pięciu różnych sieci i skomplikowanego obliczenia opłat, co w znacznej mierze zniechęcałoby użytkowników sieci.

4.4 Ceny

Ceny gazu w dużym stopniu zależą od międzynarodowych cen ropy naftowej i często określane są w kontraktach pomiędzy importerami gazu i krajami wydobywającymi. Wzrost cen ropy naftowej w roku 2004 wpłynął na rynek gazu i cena hurtowa gazu ziemnego wzrosła pod koniec roku 2004 z około 10 EUR/MWh do 12 EUR/MWh.

Mimo, że ceny hurtowe gazu są podobne w większości Państw Członkowskich, ostatnie informacje dotyczące rynku detalicznego, opublikowane przez Eurostat, wciąż pokazują znaczne rozbieżności, przy cenach wahających się od 10 EUR/MWh do 25 EUR/MWh dla dużych użytkowników oraz od 15 EUR/MWh do 40 EUR/MWh dla gospodarstw domowych.

4.5 Wnioski

W wielu przypadkach, rynki gazu pozostają zależne od sztywnych uregulowań, które zazwyczaj są wynikiem utrzymującego się braku integracji pomiędzy rynkami krajowymi. Bez transgranicznej konkurencji, aktualni beneficjenci mogą z łatwością chronić swoją pozycję. Ponadto, niewłaściwy system bilansowania i magazynowania, jak i wysokie taryfy z tytułu dystrybucji utrudniają zmianę dostawcy w wielu krajach.

5 BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW

Energia elektryczna

Ogólnie rzecz biorąc, wytwarzanie energii elektrycznej w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej jest adekwatne do zapotrzebowania. Mimo, że w roku 2003 wystąpiły pewne trudności, pozycja Włoch i Hiszpanii uległa wyraźnej poprawie po zwiększeniu przepustowości. Niemniej jednak sytuacja państw skandynawskich jest nadal trudna[12].

W wielu przypadkach istnieją określone środki, których celem jest promowanie inwestowania w moc produkcyjną. Wiele Państw Członkowskich posiada określoną formę płatności za moc, a w Norwegii i Szwecji istnieją nawet systemy opcji mocy produkcyjnych. Inne kraje posiadają formy wspierania mocy produkcyjnej w konfiguracji rynków bilansowania lub w tworzeniu mocy rezerwowej przez Operatorów Systemów Przesyłowych (TSO). Ponadto, niektóre Państwa Członkowskie skorzystały z możliwości zastosowania procedur przetargowych.

Rozwój wzajemnych powiązań jest pożądany również w szeregu przypadków dla zapewnienia efektywnego wykorzystania dostępnych mocy wytwarzania i dla zredukowania obciążenia systemu spowodowanego przeciążeniem w określonych kluczowych miejscach o charakterze wąskiego gardła. Unia Europejska nadal nie osiągnęła celu wyznaczonego przez Radę Europejską w Barcelonie, zgodnie z którym transgraniczne połączenia będą stanowić do roku 2005 w każdym Państwie Członkowskim co najmniej 10% mocy produkcyjnych. Z tego względu Komisja w projekcie dyrektywy w sprawie infrastruktury energii i bezpieczeństwa dostaw zaproponowała zwiększenie stopnia koordynacji oraz roli krajowych organów nadzoru w związku z kwestią wzajemnej wymiany.

Gaz

Okazuje się, że obecnie zdolność importowa na teren Unii Europejskiej zdaje się przewyższać popyt. Dopóki taka zdolność istnieje, będą również istnieć silne bodźce dla państw-producentów i dostawców unijnych, by zawierać umowy na obsługę rosnącego popytu. Dlatego aktualnie stosuje się w tej dziedzinie zaledwie kilka specjalnych środków na poziomie ogólnym. W perspektywie średnioterminowej, szereg projektów zwłaszcza związanych z terminalami gazu ciekłego (LNG) znajduje się w fazie realizacji lub opracowywania. W przyszłości oczekiwane są tego typu inwestycje bez specjalnych działań wspierających.

6 USŁUGI PUBLICZNE I OCHRONA ODBIORCY/KONSUMENTA

Do lipca 2007 roku wszyscy klienci uzyskają prawo wyboru najbardziej atrakcyjnych dostawców energii elektrycznej i gazu. W związku z tym istotne jest, aby otwarty rynek zapewniał jednakowe solidne traktowanie klientów pod względem zaopatrzenia w energię elektryczną i gaz, przynajmniej przy takim samym stopniu przejrzystości i przystępności opłat za usługi, bez względu na to, czy klient dokonał zmiany dostawcy. Podobnie, w związku z przepisami dyrektyw w sprawie oznaczania źródeł energii określoną etykietą, Państwa Członkowskie muszą zapewnić łagodne wprowadzenie tego wymogu, tak aby klienci mogli dokonać świadomego wyboru.

Niektóre gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa małego biznesu wyrażają ogólne spostrzeżenie, że świadomy wybór odbiorcy jest często niemożliwy z uwagi na to, że porównanie cen nie jest możliwe lub jest bardzo trudne do zrozumienia. Konieczna jest w tej kwestii poprawa, a przedstawiciele przemysłu i organy nadzoru muszą zapewnić, by istotne informacje dotyczące cen i usług były udostępniane w sposób obiektywny i przejrzysty.

Poza zapewnieniem spełnienia powyższych warunków wynikających z dyrektyw, Komisja wyraża obawy, by obowiązki służby publicznej nie zakłócały rynku i zapewniały klientom równy dostęp do dostawców. W tym zakresie, odnotowano już możliwe skutki związane z zakłócaniem regulowanych cen dla użytkownika końcowego.

7 ASPEKTY ŚRODOWISKOWE

WEWNęTRZNY RYNEK ENERG etyczny będzie musiał rozwijać się w sposób zgodny z długotrwałymi celami wspólnotowymi. Oznacza to, że należy utrzymać niezbędne bodźce dla promowania poszukiwania odnawialnych źródeł energii, redukcji emisji oraz kierowania popytem. Ponadto, liberalizacja stwarza nowym innowacyjnym uczestnikom sposobność wejścia na rynek i umożliwia zróżnicowanie strategii rynkowych, na przykład w oparciu o charakterystykę środowiskową.

Informacje przekazane przez władze Państw Członkowskich pokazują, że taka polityka przynosi efekty. W roku 2003 zdolność przedsiębiorstw w sektorze pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych i elektrociepłowni (CHP) wzrosła o ponad 7000MW, z czego większość przypadła na Niemcy i Hiszpanię. Stanowi to znacznie ponad 50% nowej mocy produkcyjnej dodanej w roku 2003. Na rynku zaczyna pojawiać się perspektywa dalszego rozwoju w obszarze nowych technologii, takich jak współwytwarzanie. Ponadto wiele Państw Członkowskich nadal zachowuje aktywne podejście do zarządzania popytem przy pomocy bodźców fiskalnych.

8 WNIOSKI

Europa jest w trakcie tworzenia szerokiej wspólnoty energetycznej, wykraczającej znacznie poza granice Unii, opartej na wspólnych zasadach i praktykach. Państwa Członkowskie muszą utrzymać swoje zaangażowanie w osiąganie tego celu poprzez podejmowanie decyzji dotyczących wdrażania dyrektyw i restrukturyzacji przemysłu. Jest to jedyna droga do osiągnięcia celu, jakim jest stworzenie konkurencyjnego i bezpiecznego rynku.

Mając to na względzie, sprawa inwestowania w infrastrukturę i rozsądną eksploatację sieci w celu wspierania konkurencyjnego rynku pozostaje zagadnieniem o znaczeniu przełomowym. Mimo, że niektóre ze spraw były już omawiane, kwestie opisane we wcześniejszych komunikatach i w zaproponowanej dyrektywie w sprawie infrastruktury energii i bezpieczeństwa dostaw pozostają szczególnie ważne i postęp w tym zakresie będzie niezbędny w takiej czy innej formie.

Rola niezależnych organów nadzoru jest pierwszoplanowym elementem wprowadzenia konkurencji, a decyzje tych organów dotyczące taryf sieciowych oraz innych istotnych zasad rynkowych będą kontynuowane dla kształtowania rozwoju rynku. W tym względzie, zasadniczą sprawą będzie zapewnienie władzom dostatecznych zasobów i odpowiednich kompetencji.

To, czy ulepszenia wprowadzone zgodnie z dyrektywami są odpowiednie dla osiągnięcia określonych celów na rynku wewnętrznym, okaże się w przyszłości, zwłaszcza jeżeli Państwa Członkowskie zajmą minimalistyczne stanowisko względem transpozycji aktualnego prawodawstwa. Niemniej jednak pewne jest, że w nowym globalnym środowisku wyższych cen pierwotnych źródeł energii, zaangażowanie Wspólnoty w ożywienie rynku konkurencyjnego jest ważniejsze niż kiedykolwiek.

[1] Dyrektywy 2003/54 i 2003/55

[2] Rozporządzenie nr 1228/2003

[3] Konkluzje Rady Europejskiej z dnia 24.03.2000 r. (wersja angielska) nr 100/1/00 z 23-24 marca 2000 r.

[4] Na przykład: “Studium jakościowe – Konsumenci europejscy i usługi będące przedmiotem wspólnego zainteresowania w UE-25 (grudzień 2003 r.), DG ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów”

[5] “EU productivity and competitiveness: An industry perspective”, Mary O’Mahony i Bart van Ark (red.) dla DG ds. Przedsiębiorstw, Komisja Europejska, 2003 r.

[6] Dyrektywy 96/92, 98/30

[7] COM(2003) 741

[8] COM(2003) 743

[9] W tabeli dla każdego Państwa Członkowskiego wskazano najważniejszą przeszkodę. Nie oznacza to jednak, że inne przeszkody nie istnieją.

[10] Obciążenie podstawowe zakłada dostawę stałej ilości przez 24 godziny.

[11] Notatka prasowa IP/04/1455 z dnia 9 grudnia 2004 r.

[12] W oparciu o dane przekazane przez operatorów sieci przesyłowych. Na przykład: Prognoza równowagi podaży i popytu systemu na lata 2004 – 2010, Unia dla Koordynacji Przesyłu Energii Elektrycznej (UCTE), grudzień 2003 r.: Przegląd retrospektywny UCTE w sprawie równowagi podaży i popytu systemu w roku 2003, UCTE, czerwiec 2004 r.