Dziennik Urzędowy L 281 , 30/09/1989 P. 0116 - 0124
Specjalne wydanie fińskie: Rozdział 13 Tom 19 P. 0109
Specjalne wydanie szwedzkie: Rozdział 13 Tom 19 P. 0109
Dyrektywa Rady z dnia 18 września 1989 r. uzupełniająca i zmieniająca dyrektywę 76/116/EWG w odniesieniu do pierwiastków śladowych boru, kobaltu, miedzi, żelaza, manganu, molibdenu i cynku w nawozach (89/530/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 100a, uwzględniając wniosek Komisji [1], we współpracy z Parlamentem Europejskim [2], uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3], a także mając na uwadze, co następuje: niezbędne jest przyjęcie środków w celu stopniowego ustanawiania rynku wewnętrznego w okresie upływającym dnia 31 grudnia 1992 r.; rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym zapewniony jest swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału; dyrektywa Rady 76/116/EWG z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do nawozów [4], ostatnio zmieniona dyrektywą 89/284/EWG [5], ustanawia reguły dotyczące wprowadzania do obrotu nawozów typu EWG. Okazało się niezbędne rozszerzenie wymienionej wyżej dyrektywy, tak aby obejmowała siedem pierwiastków śladowych zawartych w tych nawozach (bor, kobalt, miedź, żelazo, mangan, molibden i cynk); dyrektywa 76/116/EWG powinna mieć odtąd zastosowanie do stałych i płynnych nawozów wprowadzanych indywidualnie do obrotu i zawierających jeden lub więcej pierwiastków śladowych oraz ich mieszanin lub określonych związków chelatowych pierwiastków śladowych; dyrektywy dotyczące nawozów powinny być stale uzupełniane i aktualizowane w odniesieniu do dostosowania do postępu naukowego i technicznego produktów wymienionych w załącznikach do tych dyrektyw; w tym celu uznano za niezbędne rozszerzenie zadań Komitetu przewidzianych w dyrektywie 76/116/EWG, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1 1. Stałe lub płynne nawozy wymienione w rozdziale A Załącznika, zawierające tylko jeden z następujących pierwiastków śladowych: bor, kobalt, miedź, żelazo, mangan, molibden lub cynk oraz odpowiadające wymaganiom z rozdziału A, mogą być oznakowane jako "NAWÓZ EWG". 2. Mieszanki dwóch lub większej liczby nawozów określonych w ust. 1, zawierające przynajmniej dwa różne pierwiastki śladowe, mogą być oznakowane jako "NAWÓZ EWG", o ile odpowiadają wymaganiom rozdziału B Załącznika. Artykuł 2 Nawozy EWG zgodne z przepisami art. 1 są pakowane. Artykuł 3 1. Zawartość jednego lub większej liczby pierwiastków śladowych: boru, kobaltu, miedzi, żelaza, manganu, molibdenu lub cynku w nawozach EWG wymienionych w załączniku I do dyrektywy 76/116/EWG jest podawana, o ile spełnione są dwa następujące warunki: a) pierwiastki śladowe zostały dodane i występują co najmniej w minimalnych ilościach wymienionych w rozdziałach C i D Załącznika do niniejszej dyrektywy; b) nawóz EWG nadal odpowiada wymaganiom załącznika I do dyrektywy 76/116/EWG. 2. W przypadku gdy pierwiastki śladowe są naturalnymi składnikami surowców, które mają dostarczyć pierwiastków głównych i wtórnych, wówczas ich podawanie nie jest obowiązkowe, przy założeniu, że te pierwiastki śladowe występują co najmniej w minimalnych ilościach wymienionych w rozdziałach C i D Załącznika do niniejszej dyrektywy. Artykuł 4 Następujące obowiązkowe oznaczenia są przewidziane w celu identyfikacji nawozów objętych niniejszą dyrektywą: a) informacja "NAWÓZ EWG" drukowanymi literami; b) oznaczenie typu nawozu: - zgodnie z rozdziałem A Załącznika, - lub jako oznaczenie typu "mieszanina pierwiastków śladowych", po którym następują nazwy lub symbole chemiczne zawartych pierwiastków śladowych, - lub zgodnie z załącznikiem I do dyrektywy 76/116/EWG; w takim przypadku oznaczenie typu należy uzupełnić o wskazówkę: "z pierwiastkami śladowymi" lub "z…", po którym następuje nazwa (nazwy) lub symbole chemiczne zawartych pierwiastków śladowych. Tylko w przypadku pierwiastków głównych i wtórnych objętych dyrektywą 76/116/EWG należy po oznaczeniu typu umieścić dane liczbowe dotyczące zawartości. Jeśli występuje kilka pierwiastków śladowych, są one wymieniane w kolejności alfabetycznej ich symboli chemicznych: B, Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Zn; c) gwarantowana zawartość w odniesieniu do każdej substancji odżywczej oraz gwarantowane formy i/lub rozpuszczalności, o ile są one wymienione w załącznikach do dyrektywy 76/116/EWG, oraz do każdego występującego pierwiastka śladowego zgodnie z art. 6; d) w przypadku gdy pierwiastek śladowy występuje całkowicie lub częściowo w formie organicznie związanej, nazwa tego pierwiastka uzupełniona jest o jedną z następujących informacji: - "jako związek chelatowy…" (nazwa czynnika chelatującego lub jej skrót wymieniony w rozdziale E pkt 1 Załącznika), - "jako kompleks…" (nazwa czynnika kompleksotwórczego wymieniona w rozdziale E pkt 2 Załącznika). W przypadku nawozów zawierających wyłącznie jeden pierwiastek śladowy (rozdział A Załącznika) zawartość tego pierwiastka śladowego jest wyrażana w procentach wagowych, w liczbach całkowitych lub w miarę potrzeby z jednym miejscem dziesiętnym po przecinku. W przypadku nawozów zawierających kilka pierwiastków śladowych liczba miejsc dziesiętnych po przecinku dla danego pierwiastka śladowego może być taka jak wymieniona w rozdziałach B, C i D Załącznika. Pierwiastki śladowe są wyrażane zarówno słowami, jak i przy użyciu właściwych symboli chemicznych. W odniesieniu do produktów wymienionych w rozdziałach A i B Załącznika etykieta lub dokumenty towarzyszące muszą zawierać, poniżej danych nieobowiązkowych i obowiązkowych, następującą wskazówkę: "Stosować tylko w przypadku rzeczywistej potrzeby. Nie przekraczać zalecanej dawki.". Artykuł 5 Państwa Członkowskie mogą wymagać na swoim terytorium, bez hamowania handlu i na odpowiedzialność osoby odpowiedzialnej za obrót, podawania wskazówek dotyczących dozowania oraz odpowiednich warunków stosowania dla danych warunków glebowych oraz warunków uprawy, w jakich dany nawóz będzie używany. Te informacje muszą być wyraźnie oddzielone na etykiecie od obowiązkowych informacji przewidzianych w art. 4. Artykuł 6 Państwa Członkowskie wymagają, że zawartość pierwiastków śladowych we wprowadzanych do obrotu nawozach EWG musi być podawana w formie pierwiastków (B, Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Zn). Zawartość pierwiastków śladowych w nawozie jest podawana w następujący sposób: a) w przypadku nawozów określonych w art. 1 ust. 1: zgodnie z wymaganiami wymienionymi w rozdziale A (kolumna 6) Załącznika; b) w przypadku nawozów określonych w art. 1 ust. 2 oraz w art. 3 przez wskazanie: - całkowitej zawartości wyrażonej w procentach wagowych nawozu, i - zawartości rozpuszczalnej w wodzie, wyrażonej w procentach wagowych nawozu, o ile rozpuszczalność ta stanowi przynajmniej połowę całkowitej zawartości. W przypadku gdy pierwiastek śladowy jest całkowicie rozpuszczalny w wodzie, podaje się tylko zawartość rozpuszczalną w wodzie. Zawartość pierwiastków śladowych w nawozach ustala się zgodnie z metodami analiz przewidzianymi w art. 8 dyrektywy 76/116/EWG. W przypadku gdy pierwiastek śladowy występuje w formie organicznie związanej, zawartość występującą w nawozie podaje się bezpośrednio po informacji dotyczącej zawartości rozpuszczalnej w wodzie w procentach wagowych produktu, po czym dodaje się wyrazy "jako związek chelatowy…" lub "jako kompleks…" z nazwą związku organicznego wymienionego w rozdziale E Załącznika. Nazwa związku organicznego może być zastąpiona jego skrótowym oznaczeniem. Artykuł 7 Dopuszczalna tolerancja w odniesieniu do podawanej zawartości pierwiastków śladowych wynosi: - 0,4 % bezwzględnie w przypadku zawartości powyżej 2 %, - 1/5 podanej wartości w przypadku zawartości do 2 %. Artykuł 8 W art. 9 ust. 1 dyrektywy 76/116/EWG otrzymuje brzmienie: "Zmiany wymagane dla dostosowania załączników do postępu technicznego są przyjmowane zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 11. W przypadku dokonania takich zmian nawóz zostaje przyjęty, tylko jeśli: a) nie ma szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi lub zwierząt lub na środowisko naturalne; b) dostarcza w skuteczny sposób składników odżywczych, zgodnie z potrzebami szczególnej uprawy lub zgodnie z warunkami wzrostu szczególnych upraw." . Artykuł 9 1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy w terminie osiemnastu miesięcy, licząc od dnia jej notyfikacji, i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję. 2. Państwa Członkowskie przekazują Komisji podstawowe przepisy prawa krajowego, przyjęte w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą. Artykuł 10 Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich. Sporządzono w Brukseli, dnia 18 września 1989 r. W imieniu Rady E. Cresson Przewodniczący [1] Dz.U. C 304 z 29.11.1988, str. 8. [2] Dz.U. C 47 z 20.2.1989, str. 75, oraz decyzja z 15.9.1989 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym). [3] Dz.U. C 102 z 24.4.1989, str. 9. [4] Dz.U. L 24 z 30.1.1976, str. 21. [5] Dz.U. L 111 z 22.4.1989, str. 34. -------------------------------------------------- ZAŁĄCZNIK ROZDZIAŁ A NAWOZY ZAWIERAJĄCE TYLKO JEDEN PIERWIASTEK ŚLADOWY Uwaga 1: Czynnik chelatujący może być oznaczony jego nazwą skróconą, wymienioną w rozdziale E. Uwaga 2: Jeżeli produkt rozpuszcza się bez pozostałości w wodzie, może być oznaczony jako "rozpuszczalny". Uwaga 3: Jeżeli pierwiastek śladowy występuje w postaci związku chelatowego, podawany jest zakres pH gwarantujący dopuszczalną stabilność frakcji chelatowanej. Nr | Oznaczenie typu | Składniki podstawowe i sposób otrzymywania nawozu | Minimalna zawartość pierwiastka śladowego (w procentach wagowych). Dane dotyczące składników odżywczych. Inne wymagania | Inne dane lub oznaczenie typu | Zawartość pierwiastka śladowego, jaka ma zostać zadeklarowana. Rozpuszczalności. Inne kryteria | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | BOR la | Kwas borowy | Produkt otrzymywany przez działanie kwasem na boran | 14 % rozpuszczalnego w wodzie boru | Mogą zostać dodane zwyczajowe nazwy handlowe | Bor (B) rozpuszczalny w wodzie | 1b. | Boran sodu | Produkt otrzymywany chemicznie. Podstawowy składnik boran sodu. | 10 % rozpuszczalnego w wodzie boru | Mogą zostać dodane zwyczajowe nazwy handlowe | Bor (B) rozpuszczalny w wodzie | lc | Boran wapnia | Produkt otrzymywany częściowo z kolemanitu lub pandermitu, podstawowy składnik to borany wapnia | 7 % całkowitego boru wielkość cząsteczki: co najmniej 98 % przechodzi przez siatkę 0,063 mm | Mogą zostać dodane zwyczajowe nazwy handlowe | Bor (B) całkowity | 1d | Boroetanolo-amina | Produkt otrzymywany z reakcji kwasu borowego z etanoloaminą | 8 % rozpuszczalnego w wodzie boru | | Bor (B) rozpuszczalny w wodzie | le | Nawóz borowy w postaci roztworu lub zawiesiny | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie lub sporządzenie zawiesiny wodnej typu 1a, 1b, 1d | 2 % rozpuszczalnego w wodzie boru | | Bor (B) rozpuszczalny w wodzie | KOBALT (Co) 2a | Sól kobaltu | Produkt otrzymywany chemicznie i posiadający jako podstawowy składnik mineralną sól kobaltu | 19 % rozpuszczalnego w wodzie kobaltu | Oznaczenie musi zawierać nazwę połączonych anionów mineralnych | Rozpuszczalny w wodzie kobalt (Co) | 2b | Chelat kobaltu | Produkt otrzymywany chemicznie przez związanie kobaltu z czynnikiem chelatującym | 2 % rozpuszczalnego w wodzie Co, przynajmniej w 8/10 schelatowanego | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie kobalt (Co). Schelatowany kobalt (Co) | 2c | Roztwór nawozu kobaltowego | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie typów 2a lub 2b w wodzie | 2 % rozpuszczalnego w wodzie Co | Oznaczenie musi zawierać nazwę mineralnego anionu lub rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie kobalt (Co). Schelatowany kobalt (Co) | MIEDŹ 3a | Sól miedzi | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający sól mineralną miedzi jako składnik podstawowy | 20 % rozpuszczalnej w wodzie Cu | Oznaczenie musi zawierać nazwę połączonego anionu | Rozpuszczalna w wodzie miedź (Cu) | 3b | Tlenek miedziowy | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający tlenek miedziowy jako składnik podstawowy | 70 % całkowitej Cu. Wielkość cząsteczki: co najmniej 98 % przechodzi przez siatkę 0,063 mm | | Miedź (Cu) całkowita | 3c | Wodorotlenek miedziowy | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający wodorotlenek miedziowy jako składnik podstawowy | 45 % całkowitej Cu. Wielkość cząsteczki: co najmniej 98 % przechodzi przez siatkę 0,063 mm | | Miedź (Cu) całkowita | 3d | Chelat miedzi | Produkt otrzymywany chemicznie przez związanie miedzi z czynnikiem chelatującym | 9 % rozpuszczalnej w wodzie Cu, której przynajmniej 8/10 zostało schelatowane | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalna w wodzie miedź (Cu). Schelatowana miedź (Cu) | 3e | Nawóz stały miedziowy | Produkt otrzymywany przez zmieszanie typów 3a, 3b, 3c lub 3d i ewentualnie z wypełniaczem niemającym wartości odżywczej ani działania toksycznego | 5 % całkowitego Cu. Wielkość cząsteczki: co najmniej 98 % przechodzi przez siatkę 0,063 mm | Rodzaj czynnika chelatującego | Całkowita miedź (Cu). Rozpuszczalna w wodzie miedź (Cu), jeśli jej ilość jest co najmniej jedną czwartą całkowitej miedzi. Schelatowana miedź (Cu) | 3f | Roztwór nawozu miedziowego | Produkt przez rozpuszczenie typów 3a lub 3d w wodzie | 3 % rozpuszczalnej w wodzie Cu | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalna w wodzie miedź (Cu), z tego część w formie schelatowanej miedzi (Cu) | ŻELAZO 4a | Sól żelaza | Produkt otrzymywany chemicznie i posiadający jako główny składnik sól żelazawą (Fe II) | 12 % rozpuszczalnego w wodzie Fe | Oznaczenie musi zawierać nazwę połączonego anionu | Rozpuszczalne w wodzie żelazo (Fe) | 4b | Chelat żelaza | Produkt otrzymywany przez chemiczne połączenie żelaza z czynnikiem chelatującym | 5 % rozpuszczalnego w wodzie Fe, z którego co najmniej 8/10 zostało schelatowane | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalne w wodzie żelazo (Fe) Schelatowane żelazo (Fe) | 4c | Roztwór nawozu żelazowego | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie typów 4a lub 4b w wodzie | 2 % rozpuszczalnego w wodzie Fe | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalne w wodzie żelazo (Fe) Schelatowane żelazo (Fe) | MANGAN N 5a | Sól manganu | Produkt otrzymywany chemicznie i posiadający jako główny składnik sól mineralną manganu (II) | 17 % rozpuszczalnego w wodzie Mn | Oznaczenie musi zawierać nazwę połączonego anionu | Rozpuszczalny w wodzie mangan (Mn) | 5b | Chelat manganu | Produkt otrzymywany przez chemiczne połączenie manganu z czynnikiem chelatującym | 5 % rozpuszczalnego w wodzie Mn, z którego co najmniej 8/10 zostało schelatowane | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie mangan (Mn) Schelatowany mangan (Mn) | 5c | Tlenek manganu | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający tlenki manganu jako składniki podstawowe | 40 % całkowitego Mn. Wielkość cząsteczki: co najmniej 80 % przechodzi przez siatkę 0,063 mm | | Mangan (Mn) całkowity | 5d | Nawóz na bazie manganu | Produkt otrzymywany przez zmieszanie typów 5a i 5c | 17 % całkowitego Mn | | Całkowity mangan (Mn). Rozpuszczalny w wodzie mangan (Mn), jeśli jego ilość wynosi co najmniej jedną czwartą całkowitego manganu | 5e | Roztwór nawozu manganowego | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie typów 5a lub 5b w wodzie | 3 % rozpuszczalnego w wodzie Mn | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie mangan (Mn) Schelatowany mangan (Mn) | MOLIBDEN 6a | Molibdenian sodu | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający molibdenian sodu jako składnik podstawowy | | 35 % rozpuszczalnego w wodzie Mo | Rozpuszczalny w wodzie molibden (Mo) | 6b | Molibdenian amonu | Produkt otrzymywany chemicznie zawierający molibdenian amonu jako składnik podstawowy | 50 % rozpuszczalnego w wodzie Mo | | Rozpuszczalny w wodzie molibden (Mo) | 6c | Nawóz na bazie molibdenu | Produkt otrzymywany ze zmieszania typów 6a i 6b | 35 % rozpuszczalnego w wodzie Mo | | Rozpuszczalny w wodzie molibden (Mo) | 6d | Roztwór nawozu molibdenowego | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie typów 6a lub 6b w wodzie | 3 % rozpuszczalnego w wodzie Mo | | Rozpuszczalny w wodzie molibden (Mo) | CYNK 7a | Sól cynku | Produkt otrzymywany chemicznie i posiadający jako składnik podstawowy mineralną sól cynku | 15 % rozpuszczalnego w wodzie Zn | Oznaczenie musi zawierać nazwę połączonego anionu | Rozpuszczalny w wodzie cynk (Zn) | 7b | Chelat cynku | Produkt otrzymywany przez połączenie chemiczne cynku z czynnikiem chelatującym | 5 % rozpuszczalnego w wodzie Zn | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie cynk (Zn) Schelatowany cynk (Zn) | 7c | Tlenek cynku | Produkt otrzymywany chemicznie i posiadający tlenek cynku jako składnik podstawowy | 70 % całkowitego Zn | | Całkowity cynk (Zn) | 7d | Nawóz na bazie cynku | Produkt pochodny od typów 7a i 7b | 30 % całkowitego Zn | | Całkowity cynk (Zn) Rozpuszczalny w wodzie cynk (Zn), jeśli jego ilość jest co najmniej jedną czwartą całkowitego cynku | 7e | Roztwór nawozu na bazie cynku | Produkt otrzymywany przez rozpuszczenie typów 7a i 7b w wodzie | 3 % rozpuszczalnego w wodzie Zn | Rodzaj czynnika chelatującego | Rozpuszczalny w wodzie cynk (Zn). Schelatowany cynk (Zn) | MINIMALNE ZAWARTOŚCI PIERWIASTKÓW ŚLADOWYCH W PROCENTACH WAGOWYCH NAWOZU ROZDZIAŁ B STAŁE LUB PŁYNNE MIESZANINY PIERWIASTKÓW ŚLADOWYCH | W przypadku gdy pierwiastek śladowy występuje w postaci, która jest: | Wyłącznie mineralna | Schelatowana lub skompleksowana | Dla pierwiastka śladowego: | | | Bor (B) | 0,2 | 0,2 | Kobalt (Co) | 0,02 | 0,02 | Miedź (Cu) | 0,5 | 0,1 | Żelazo (Fe) | 2,0 | 0,3 | Mangan (Mn) | 0,5 | 0,1 | Molibden (Mo) | 0,02 | — | Cynk (Zn) | 0,5 | 0,1 | Minimalna całkowita ilość pierwiastków śladowych w stałej mieszaninie: 5 % masy nawozu. Minimalna całkowita ilość pierwiastków śladowych w płynnej mieszaninie: 2 % masy nawozu. ROZDZIAŁ C NAWOZY EWG ZAWIERAJĄCE GŁÓWNE LUB WTÓRNE PIERWIASTKI Z PIERWIASTKAMI ŚLADOWYMI STOSOWANE DOGLEBOWO | Dla upraw i użytków zielonych | Do celów ogrodniczych | Bor (B) | 0,01 | 0,01 | Kobalt (Co) | 0,002 | — | Miedź (Cu) | 0,01 | 0,002 | Żelazo (Fe) | 0,5 | 0,02 | Mangan (Mn) | 0,1 | 0,01 | Molibden (Mo) | 0,001 | 0,001 | Cynk (Zn) | 0,01 | 0,002 | ROZDZIAŁ D NAWOZY EWG ZAWIERAJĄCE GŁÓWNE LUB WTÓRNE PIERWIASTKI Z PIERWIASTKAMI ŚLADOWYMI STOSOWANE DOLISTNIE Bor (B) | 0,01 | Kobalt (Co) | 0,002 | Miedź (Cu) | 0,002 | Żelazo (Fe) | 0,02 | Mangan (Mn) | 0,01 | Molibden (Mo) | 0,001 | Cynk (Zn) | 0,002 | ROZDZIAŁ E WYKAZ DOPUSZCZONYCH ORGANICZNYCH CZYNNIKÓW KOMPLEKSOTWÓRCZYCH DLA PIERWIASTKÓW ŚLADOWYCH Definicja skompleksowanych pierwiastków śladowych: W rozumieniu niniejszej dyrektywy za skompleksowane pierwiastki śladowe uważa się takie związki, w przypadku których metal występuje w postaci: - produktu schelatowanego, - produktu skompleksowanego. Produkty dopuszczone: 1. Czynniki chelatujące: Kwasy lub sole sodowe, potasowe lub amonowe: Kwas etylenodiaminotetraoctowy: | EDTA | C10H16O8N2 | Kwas dietylenotriaminopentaoctowy: | OPTA | Cl4H23O10N3 | Kwas etylenodiamino-di-(O-hydroksyfenylooctowy): | EDDHA | C18Η20Ο6Ν2 | Kwas hydroksy-2 etylenodiaminotrioctowy: | HEEDTA | C1OH1807N2 | Kwas etylodiamino-di (O-hydroksy P-metylofenylo)octowy: | EDDHMA | C20H24N2O6 | Kwas etylenodiamino-di (5-karboksy-2-hydroksyfenylo) octowy: | EDDCHA | C20H20O10N2 | 2. Czynniki kompleksotwórcze [1] [1] Wykaz ma zostać sporządzony. --------------------------------------------------