02004R0138 — PL — 02.05.2022 — 007.001
Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie
ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 138/2004 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 grudnia 2003 r. dotyczące rachunków gospodarczych dla rolnictwa we Wspólnocie (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 033 z 5.2.2004, s. 1) |
zmienione przez:
|
|
Dziennik Urzędowy |
||
nr |
strona |
data |
||
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 306/2005 z dnia 24 lutego 2005 r. |
L 52 |
9 |
25.2.2005 |
|
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 909/2006 z dnia 20 czerwca 2006 r. |
L 168 |
14 |
21.6.2006 |
|
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 212/2008 z dnia 7 marca 2008 r. |
L 65 |
5 |
8.3.2008 |
|
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. |
L 311 |
1 |
21.11.2008 |
|
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1350/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. |
L 351 |
1 |
21.12.2013 |
|
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2019/280 z dnia 3 grudnia 2018 r. |
L 47 |
7 |
19.2.2019 |
|
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2022/590 z dnia 6 kwietnia 2022 r. |
L 114 |
1 |
12.4.2022 |
ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 138/2004 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z dnia 5 grudnia 2003 r.
dotyczące rachunków gospodarczych dla rolnictwa we Wspólnocie
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia rachunki gospodarcze dla rolnictwa we Wspólnocie (zwane poniżej „EAA”) w drodze ustanowienia:
metodologii EAA (wspólne normy definicje, klasyfikacje i zasady rachunkowe), przeznaczonej do wykorzystania w obliczaniu rachunków na porównywalnych podstawach dla celów Wspólnoty oraz przekazywania danych zgodnie z art. 3;
terminów przekazywania danych dotyczących rolniczych sprawozdań finansowych, opracowanych zgodnie z metodologią EAA.
Artykuł 2
Metodologia
Te akty delegowane przyjmuje się tylko wtedy, gdy nie zmieniają one podstawowych pojęć załącznika I, jeśli ich wykonanie nie wymaga dodatkowych zasobów ze strony producentów w ramach Europejskiego Systemu Statystycznego ani nie nakładają one znaczących dodatkowych obciążeń na państwa członkowskie ani na respondentów.
Komisja należycie uzasadnia działania statystyczne przewidziane w tych aktach delegowanych, opierając się w stosownych przypadkach na opinii odpowiednich ekspertów na temat analizy opłacalności, w tym oceny obciążenia respondentów i kosztów związanych z tworzeniem statystyk, o której mowa w art. 14 ust. 3 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 ( 1 ).
Artykuł 3
Przekazywanie danych do Komisji
Jednakże pierwsze przekazanie danych dotyczących regionalnych rachunków ekonomicznych dla rolnictwa („REAA”) na poziomie NUTS 2 w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady ( 2 ) następuje do dnia 30 września 2023 r.
Te akty delegowane nie nakładają one znaczących dodatkowych obciążeń na państwa członkowskie ani na respondentów.
Komisja należycie uzasadnia działania statystyczne w tych aktach delegowanych, opierając się w stosownych przypadkach na opinii odpowiednich ekspertów na temat analizy opłacalności, w tym oceny obciążenia respondentów i kosztów związanych z tworzeniem statystyk, o której mowa w art. 14 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 223/2009.
Artykuł 3a
Rozpowszechnianie danych statystycznych
Bez uszczerbku dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1367/2006 ( 3 ) i rozporządzenia (WE) nr 223/2009 Komisja (Eurostat) rozpowszechnia w internecie dane przekazywane jej zgodnie z art. 3 niniejszego rozporządzenia nieodpłatnie.
Artykuł 3b
Ocena jakości
Artykuł 4
Wykonywanie przekazanych uprawnień
Artykuł 4a
Procedura komitetowa
Artykuł 4b
Odstępstwa
Artykuł 5
Przepisy końcowe
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich
ZAŁĄCZNIK I
RACHUNKI EKONOMICZNE DLA ROLNICTWA
(EAA)
SPIS TREŚCI |
|
Słowo wstępne |
|
I. |
Ogólne właściwości rachunków |
A. |
Wprowadzenie |
B. |
Jednostka podstawowa i działalność rolnicza |
1. |
Jednostka podstawowa |
2. |
Działalność rolnicza |
3. |
Nierozdzielne drugorzędne działalności nierolnicze |
C. |
Pomiar produkcji globalnej |
D. |
Sekwencja rachunków |
1. |
Sekwencja rachunków zastosowana w ►M6 ESA 2010 ◄ |
2. |
Sekwencja rachunków w EAA |
E. |
Źródła danych oraz metody obliczeń dla opracowania rachunków gospodarczych dla rolnictwa |
F. |
Klasyfikacja |
1. |
Informacje ogólne |
2. |
Definicja charakterystycznych działalności rolnictwa |
3. |
Definicja charakterystycznych jednostek rolnictwa |
4. |
Uwagi dotyczące różnych pozycji |
5. |
Różnice pomiędzy rodzajem działalności w EAA a gałęzią rolnictwa w |
II. |
Transakcje dotyczące produktów |
A. |
Zasady ogólne |
1. |
Okres odniesienia |
2. |
Dane występujące w EAA |
3. |
Czas rejestracji |
B. |
Produkcja globalna |
1. |
Uwagi ogólne dotyczące pojęcia produkcji globalnej w ►M6 ESA 2010 ◄ i EAA |
2. |
Produkcja globalna działalności rolniczej. Różne ilości |
3. |
Produkcja globalna nierozdzielnych działalności nierolniczych drugorzędnych |
4. |
Ogólna produkcja globalna działalności rolniczej |
5. |
Wycena produkcji globalnej |
C. |
Zużycie pośrednie |
1. |
Definicja |
2. |
Składniki zużycia pośredniego |
3. |
Wycena zużycia pośredniego |
D. |
Akumulacja brutto |
1. |
Środki trwałe brutto |
2. |
Zmiany zasobów |
3. |
Rejestracja inwentarza żywego jako „nakładów brutto na środki trwałe” lub zmiany zasobów |
III. |
Transakcje podziału i inne przepływy |
A. |
Definicja |
B. |
Zasady ogólne |
1. |
Okres odniesienia |
2. |
Jednostki. |
3. |
Czas rejestrowania transakcji podziału |
4. |
Ogólne uwagi dotyczące wartości dodanej |
C. |
Koszty wynagrodzenia pracowników |
D. |
Podatki z tytułu produkcji i przywozu |
1. |
Podatki nakładane na produkty |
2. |
Sposób traktowania podatku VAT |
3. |
Inne podatki z tytułu produkcji |
E. |
Dotacje |
1. |
Dotacje do produktów |
2. |
Inne dotacje do produkcji |
F. |
Dochód z tytułu własności |
1. |
Definicja |
2. |
Odsetki |
3. |
►M6 Renty gruntowe (związane z wykorzystaniem gruntów i zasobów podziemnych) ◄ |
4. |
►M6 Dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych posiadaczom polis ubezpieczeniowych (nie objęte zakresem EAA) ◄ |
G. |
Transfery kapitałowe |
1. |
Dotacje do inwestycji |
2. |
Inne transfery kapitałowe |
H. |
Zużycie środków trwałych |
IV. |
Nakłady pracy rolniczej |
V. |
Wskaźniki dochodów rolnictwa |
A. |
Definicja dochodu i pozycji bilansujących |
B. |
Traktowanie dochodu jednostek działających na zasadach korporacji |
C. |
Definicja wskaźników dochodów rolnictwa |
D. |
Agregacja wskaźników dochodu dla Unii Europejskiej |
E. |
Deflacja wskaźników dochodu |
VI. |
Wycena EAA w cenach stałych |
A. |
Miary cen i wolumenu |
B. |
Zasady i metoda obliczania EAA w cenach stałych. |
1. |
Wybór wzoru indeksu |
2. |
Rok bazowy |
3. |
Przedstawianie szeregów w powiązaniu z rokiem badanym |
4. |
►M6 Obliczanie wartości dodanej w cenach z określonego roku ◄ |
5. |
Podział podatków i dotacji do produktów na składniki wolumenu i cen |
VII. |
Regionalne rachunki ekonomiczne dla rolnictwa („REAA”) |
A. |
Zasady ogólne |
1. |
Wprowadzenie |
2. |
Gospodarka regionalna, terytorium regionalne |
3. |
Jednostka podstawowa w opracowywaniu REAA |
4. |
Metody opracowywania REAA |
5. |
Pojęcia siedziby i terytorium |
6. |
Rolnictwo i jednostki charakterystyczne |
B. |
Transakcje dotyczące produktów |
1. |
Produkcja globalna |
2. |
Zużycie pośrednie |
3. |
Akumulacja brutto |
C. |
Transakcje podziału i inne przepływy |
1. |
Zasady ogólne |
2. |
Wartość dodana |
3. |
Amortyzacja środków trwałych |
4. |
Dotacje |
5. |
Podatki |
6. |
Koszty związane z zatrudnieniem |
7. |
Nadwyżka operacyjna netto |
8. |
Odsetki, dzierżawy |
9. |
Dochód przedsiębiorcy rolnego: ogólne zasady obliczania |
D. |
Krótka analiza wdrażania |
1. |
Wprowadzenie |
2. |
Definicja rolnictwa regionalnego |
3. |
Pomiar produkcji globalnej |
4. |
Nierozdzielna drugorzędna działalność pozarolnicza |
5. |
Zużycie pośrednie |
SŁOWO WSTĘPNE
Rewizja Europejskiego Systemu Rachunków (ESA 2010) ( 4 ) doprowadziła do pewnych zmian w podstawowej metodologii stosowanej w EAA w celu zapewnienia spójności z ESA, tak by umożliwić zharmonizowanie EAA, zarówno między państwami członkowskimi, jak i w schemacie podstawowym rachunków narodowych oraz w celu zapewnienia, aby zmiany, które miały być wprowadzone, były jednocześnie wykonalne. Niniejszy podręcznik opracowano, mając na uwadze te kwestie, jako że odnosi się on nie tylko do pojęć, zasad i podstawowych reguł związanych z opracowywaniem EAA, ale także do wszelkich dostosowań uwzględniających cechy szczególne dla dziedziny rolnictwa.
I. OGÓLNE WŁAŚCIWOŚCI RACHUNKÓW
A. WPROWADZENIE
1.01. |
System zintegrowanych rachunków gospodarczych powinien umożliwić systematyczny, porównywalny oraz, o ile to możliwe, kompletny przegląd działalności gospodarczej tak, by służył jako baza do analiz, prognoz i decyzji politycznych. Dlatego też ogromna liczba i różnorodność zarówno transakcji gospodarczych, jak i jednostek objętych systemem, muszą być klasyfikowane według ogólnych zasad oraz muszą być określone jasno i prosto w spójnym systemie rachunków i tablic. |
1.02. |
Europejski System Zintegrowanych Rachunków Narodowych, wywodzący się ze poprawionych rachunków narodowych Narodów Zjednoczonych ( ►M6 SNA 2008 ◄ ) ►M6 ( 5 ) ◄ , utworzony został w odpowiedzi na specyficzne potrzeby Unii Europejskiej. System ten ustala pojęcia, definicje, zasady rachunków oraz jednolite klasyfikacje, które mają być stosowane przez kraje członkowskie Unii Europejskiej. |
1.03. |
Gospodarka kraju jest sumą działalności bardzo dużej liczby jednostek, zaangażowanych w wi ele różnych typów transakcji w celu produkowania, finansowania, ubezpieczenia, dzielenia i spożywania. Jednostki i grupy jednostek, rozpatrywane w kontekście systemu rachunków narodowych, muszą być definiowane w kategoriach modeli ekonomicznych. ►M6 ESA 2010 charakteryzuje się użyciem dwóch typów jednostek i dwóch odpowiadających im sposobów podziału gospodarki krajowej. ◄ |
1.04. |
W celu analizy przepływów obejmujących dochód, kapitał, transakcje finansowe i aktywa, istotne jest wydzielenie jednostek, które przedstawiają wzajemne oddziaływanie pomiędzy podmiotami gospodarczymi (jednostkami instytucjonalnymi). W celu analizy procesu produkcji decydującym jest wydzielenie jednostek, które przedstawiają stosunki techniczno-gospodarcze (tj. jednostki działalności gospodarczej na poziomie lokalnym i jednostki jednorodnej produkcji). |
1.05. |
Gospodarka może być podzielona na dwa różne sposoby:
i)
na instytucjonalne sektory lub podsektory, które reprezentują grupy jednostek instytucjonalnych;
ii)
na rodzaje działalności, które obejmują grupy jednostek działalności gospodarczej na poziomie lokalnym (rodzaj działalności) lub jednostki jednorodnej produkcji (jednorodne gałęzie). |
1.06. |
Głównym celem rachunków gospodarczych dla rolnictwa jest analiza procesu produkcji oraz tworzonego przez ten proces dochodu pierwotnego. Dlatego też rachunki oparte są na koncepcji „rodzaju działalności”. |
1.07. |
Rachunki gospodarczych dla rolnictwa są rachunkiem satelitarnym, dostarczającym dodatkowych informacji i koncepcji adoptowanych do specyficznego charakteru działalności rolniczej. Chociaż ich struktura bardzo ściśle dopasowana jest do rachunków narodowych, ich opracowanie wymaga sformułowania odpowiednich zasad i metod. |
1.08. |
Należy poczynić rozróżnienie pomiędzy dochodami tworzonymi w wyniku produkcji rolni czej a dochodami rolniczych gospodarstw domowych, gdyż te ostatnie poza dochodem z działalności rolniczej mogą mieć inne źródła dochodu (z tytułu własności, transferów socjalnych itp.). ►M6 Te dwa typy dochodów (dochody tworzone w wyniku produkcji rolniczej i dochody rolniczych gospodarstw domowych) są mierzone dla dwu oddzielnych celów, które wymagają dwóch odrębnych metod podziału gospodarki: pierwsza, na użytek EAA, oparta jest na jednostkach produkcyjnych definiowanych przez odniesienie do działalności gospodarczej; druga oparta jest na gospodarstwach domowych (tj. jednostkach instytucjonalnych), których głównym źródłem dochodu jest niezależna działalność rolnicza. ◄ |
B. JEDNOSTKA PODSTAWOWA I DZIAŁALNOŚĆ ROLNICZA
1. Jednostka podstawowa
1.09. |
Do celów analizy przepływów powstających w procesie produkcji i wykorzystania wyrobów i usług konieczny jest wybór jednostek, które wyrażą współzależności techniczno-ekonomiczne. Wymóg ten oznacza, że co do zasady jednostka instytucjonalna musi być podzielona na mniejsze i bardziej jednorodne jednostki w zależności od rodzaju produkcji. Lokalne jednostki rodzaju działalności (JDG) mają spełniać ten wymóg w ramach podejścia operacyjnego (ESA 2010, 2.147) ( 6 ). |
1.10. |
Jednostka lokalna rodzaju działalności (lokalna JDG) jest częścią jednostki rodzaju działalności (JDG) odpowiadającą jednostce lokalnej. W SRN 2008 i ISIC Rev. 4 lokalna JDG jest nazywana zakładem. JDG grupuje wszystkie części jednostki instytucjonalnej o charakterze producenta, prowadzące działalność określoną na poziomie klasy (czterocyfrowej) w klasyfikacji NACE Rev. 2 (zalecana klasyfikacja rodzajów działalności gospodarczych, porównaj sekcja 1.55) i odpowiada jednemu lub większej liczbie operacyjnych podziałów jednostki instytucjonalnej. System informacyjny jednostki instytucjonalnej musi być zdolny do obliczania lub oszacowania dla każdej lokalnej JDG przynajmniej wartości produkcji, zużycia pośredniego, kosztów związanych z zatrudnieniem, nadwyżki operacyjnej oraz pracujących i nakładów brutto na środki trwałe (ESA 2010, 2.148). Jednostka lokalna jest jednostką instytucjonalną lub częścią jednostki instytucjonalnej produkującą wyroby lub usługi w miejscu wyodrębnionym geograficznie. |
1.11. |
Chociaż lokalna JDG może odpowiadać całej jednostce instytucjonalnej lub części jednostki instytucjonalnej w charakterze producenta, to nigdy nie może należeć do dwóch różnych jednostek instytucjonalnych. Ponieważ w praktyce większość jednostek instytucjonalnych produkujących wyroby i usługi zaangażowana jest jednocześnie w różne działalności (działalność podstawowa i przynajmniej jedna działalność drugorzędna), to mogą być one podzielone na taką samą liczbę lokalnych JDG, jeżeli dostępne są niezbędne informacje. Działalność pomocnicza (zaopatrzenie, sprzedaż, badania rynku, rachunkowość, transport, magazynowanie, wyżywienie itp.; porównaj 1.27) nie może jednak prowadzić do stworzenia lokalnej JDG, chyba że jest ona prowadzona w oddzielnym miejscu, w innym regionie niż lokalna JDG, którą obsługuje dana działalność (ESA 2010, 3.13). |
1.12. |
Zasadniczo należy zarejestrować tyle samo lokalnych JDG, ile jest działalności drugorzędnych, ale może się zdarzyć, że statystyczne (wywodzące się z rachunkowości) informacje nie dają możliwości oddzielenia działalności drugorzędnych danej lokalnej JDG lub części tych działalności od jej działalności podstawowych. Jednostka instytucjonalna produkująca wyroby i usługi, prowadząca działalność podstawową oraz jedną lub kilka działalności drugorzędnych, jest podzielona na tyle JDG, ile działalności prowadzi, a działalności drugorzędne są klasyfikowane odrębnie od działalności podstawowej. Działalności pomocnicze nie są oddzielane od działalności podstawowej ani działalności drugorzędnych. Jednak JDG zaliczone do tej samej pozycji w klasyfikacji działalności mogą produkować produkty niestanowiące jednorodnej grupy, z uwagi na związane z nimi działalności drugorzędne, których nie można oddzielić na bazie dostępnych dokumentów księgowych. Dlatego JDG może prowadzić jedną działalność drugorzędną lub kilka rodzajów takiej działalności. (ESA 2010, 2.149). |
1.13. |
Uważa się, że działalność ma miejsce, gdy zasoby takie jak: wyposażenie, siła robocza, technologia produkcji, sieci informacyjne lub produkty są powiązane ze sobą, prowadząc do wytworzenia określonych wyrobów lub usług. Działalność jest charakteryzowana poprzez nakłady (towarów i usług), procesy produkcyjne oraz produkcję globalną wyrobów i usług. Działalnością podstawową lokalnej JDG jest ta działalność, której wartość dodana przekracza wartość każdej innej działalności prowadzonej w obrębie tej samej jednostki. Klasyfikacja działalności podstawowej jest określana w powiązaniu z NACE Rev. 2, najpierw na najwyższym poziomie klasyfikacji, a następnie na bardziej szczegółowych poziomach (ESA 2010, 3.10). |
2. Działalność rolnicza
1.14. |
Poprzez grupowanie wszystkich lokalnych JDG, zaangażowanych w taki sam typ działalności, możliwe jest wyodrębnienie rodzaju działalności. Stwarza to możliwość podziału gospodarki na rodzaje działalności. Klasyfikowanie tych rodzajów działalności zależy od działalności podstawowej jednostek zgrupowanych razem w ten sposób. ►M6 Na najniższym poziomie klasyfikacji, określonym w ESA 2010, 2.150, gałąź składa się ze wszystkich lokalnych JDG należących do tej samej klasy (4-cyfrowy poziom) NACE Rev. 2, które zatem, zgodnie z definicją przyjętą w NACE Rev. 2, prowadzą tę samą działalność podstawową. ◄ |
1.15. |
Chociaż działalność rolnicza była poprzednio zdefiniowana jako grupowanie jednostek jednorodnej rolniczej produkcji, to lokalna JDG została wybrana jako jednostka bazowa w opisie dla EAA po to, aby i) podejść do EAA z punktu widzenia sytuacji gospodarczej rolnictwa, tj. uwzględnić istnienie pewnych nierozdzielnych działalności nierolniczych drugorzędnych w pełnym rachunku przy badaniu całkowitej działalności produkcyjnej jednostek rolniczych; oraz ii) zapewnić spójność z resztą rachunków narodowych. Oznacza to zmianę z analitycznego podejścia opartego na koncepcji jednostki jednorodnej produkcji i jednorodnej gałęzi do statystycznego podejścia opartego na koncepcji JDG na poziomie lokalnym i koncepcji rodzaju działalności. |
1.16. |
Nierozdzielne drugorzędne działalności nierolnicze są takimi działalnościami, których koszty nie mogą być obserwowane w oddzieleniu od działalności rolniczej. Przykładami są przetwórstwo produktów rolnych w gospodarstwie rolnym, leśnictwo, pozyskanie drewna, turystyka. A zatem produkcja globalna działalności rolniczej jest rezultatem dwu rodzajów działalności:
i)
działalności rolniczych (głównej lub drugorzędnych) wykonywanych przez jednostki rolnicze;
ii)
nierozdzielnych drugorzędnych działalności nierolniczych w jednostkach rolniczych. |
1.17. |
Gospodarstwo rolne, które jest jednostką aktualnie używaną do badań statystycznych rolnictwa (spisy, ankiety strukturalne gospodarstw rolnych), jest lokalną JDG najbardziej odpowiadającą działalności rolniczej (chociaż muszą być do niej zaliczone pewne inne jednostki, jak spółdzielnie wytwarzające wino lub oliwę z oliwek lub jednostki wykonujące pracę na umowę zlecenia itp.). Niemniej jednak należy podkreślić, że różnorodność działalności rolniczych, które mogą być wykonywane w gospodarstwach rolnych, czyni je specjalnym typem lokalnej JDG. ►M6 Ścisłe zastosowanie zasady ESA do jednostek i ich grupy powinno faktycznie doprowadzić do podziału gospodarstwa rolnego na kilka oddzielnych lokalnych JDG, w przypadkach gdy kilka działalności na poziomie 4-cyfrowej klasy wg NACE Rev. 2 jest wykonywanych w tym samym gospodarstwie i dostępne są informacje wymagane zgodnie z sekcją 1.10. Użycie gospodarstwa rolnego jako lokalnej JDG dla działalności rolniczej w rachunkach narodowych i EAA oparte jest na podejściu statystycznym. ◄ |
1.18. |
Tak więc rachunki dla działalności rolniczej są zasadniczo podobne do rachunków gospodarstw rolnych (rachunek produkcji i rachunek tworzenia dochodów). Jednakże w celu uniknięcia niejasności należy wskazać, że rachunki rolnictwa nie są rachunkami przedsiębiorstw, których podstawową działalnością jest rolnictwo: po pierwsze, nie obejmują one wszystkich działalności pozarolniczych gospodarstw (te, które mogą być oddzielone od działalności rolniczych są wyłączone). Ponadto obejmują one działalności rolnicze przedsiębiorstw, których podstawową działalnością nie jest rolnictwo. Konsekwentnie przyjęcie gospodarstwa rolnego jako jednostki podstawowej dla EAA nie zmienia faktu, że rolnicze sprawozdania finansowe są rachunkami działalności rolniczej. |
1.19. |
►M6 Ponieważ, zgodnie z ESA 2010, „rodzaj działalności” obejmuje grupę jednostek prowadzących jako działalność podstawową taki sam lub podobny typ działalności, definicja działalności rolniczej w EAA zależy od definicji charakterystycznych działalności i jednostek w tej gałęzi. ◄ Wynikłe grupowanie charakterystycznych działalności rolniczych i jednostek może doprowadzić do pewnych różnic pomiędzy rachunkami działalności rolniczej w EAA i rachunkami narodowymi (porównaj 1.93). |
1.20. |
►M6 Działalność rolnicza traktowana jest jako grupa wszystkich jednostek rodzaju działalności na poziomie lokalnym, które wykonują jako działalność podstawową lub drugorzędną następujące działalności gospodarcze (porównaj sekcje od 1.60 do 1.66, w których zawarto precyzyjną definicję „działalności rolniczej”): ◄
—
uprawa roślin, ogrodnictwo rynkowe (włączając produkcję wina i oliwy z pestek winogron oraz oliwek, uprawianych przez tę samą jednostkę),
—
hodowla zwierząt,
—
produkcja roślinna powiązana z hodowlą zwierząt,
—
praca rolna wykonana na umowę zlecenia,
—
łowiectwo, myślistwo, rozmnażanie zwierzyny łownej, włączając powiązane działalności usługowe.
|
1.21. |
Działalność rolnicza obejmuje ponadto, co nie występuje w gospodarstwie rolnym, jednostki utworzone przez grupy producentów (np. spółdzielnie), które produkują wino i oliwę z oliwek oraz wyspecjalizowane jednostki, które dostarczają maszyny, materiały oraz personel dla wykonania prac na umowę zlecenia. |
1.22. |
Wyspecjalizowane jednostki, które dostarczają maszyny, wyposażenie oraz pracowników w celu wykonania prac rolnych na umowę zlecenia w fazie produkcji rolniczej (przedsiębiorstwa rynkowe, zaangażowane w wykonanie prac na umowę zlecenia lub właściciele gospodarstw rolnych, świadczący usługi jako dostawcy) traktowani są jako części działalności rolniczej. W ramach dokładniejszej interpretacji jednostki te, które muszą być zaliczane do działalności rolniczej, muszą wykonywać pracę, która a) jest częścią rolniczego procesu produkcji; b) jest związana z produkcją produktów rolnych; c) zwykle wykonywana jest przez zatrudnionych w gospodarstwach rolnych; oraz d) faktycznie prowadzona jest w całości przez wyspecjalizowane jednostki, dostarczające maszyny, wyposażenie i siłę roboczą. |
1.23. |
Jeżeli praca na umowę zlecenia nie jest wykonywana całkowicie przez wyspecjalizowane jednostki (np. jeżeli właściciel gospodarstwa rolnego bierze w najem maszyny, a zatrudnia własnych pracowników), działalność ta musi być rejestrowana w Dziale 77 NACE Rev. 2 (Wynajem i dzierżawa); w tym przypadku kwota, płacona przez właścicieli gospodarstw rolnych przedsiębiorstwom pracującym na zasadzie wykonywania prac na umowę zlecenia, musi być rejestrowana jako „pozostałe towary i usługi” w „zużycie pośrednie” (porównaj 2.108). |
1.24. |
Ponieważ celem EAA jest pomiar, opis i analiza tworzenia dochodu z działalności rolniczej (która w państwach członkowskich Unii Europejskiej jest prawie wyłącznie działalnością rynkową), zdecydowano się wyłączyć jednostki, dla których działalność rolnicza oznacza wyłączenie działalność hobbistyczną ( 7 ). Dla odmiany, jednostki zaangażowane w rolnictwo na własne potrzeby są włączone do EAA. Należy podkreślić, że produkcja rolna na cele własnego spożycia ostatecznego przez gospodarstwa rolne musi być rejestrowana w EAA. |
3. Nierozdzielne drugorzędne działalności nierolnicze
1.25. |
Użycie lokalnej JDG jako jednostki podstawowej dla działalności rolniczej wymaga rejestrowania działalności nierolniczych drugorzędnych, gdy nie mogą one być oddzielone od głównej działalności rolniczej. |
1.26. |
Nierozdzielne drugorzędne działalności nierolnicze w lokalnych rolniczych JDG są definiowane w EAA jako działalności ściśle powiązane z produkcją rolniczą, dla których informacje, dotyczące produkcji globalnej, zużycia pośredniego, kosztów związanych z zatrudnieniem, nakładów pracy oraz nakładów brutto na środki trwałe nie mogą być oddzielone od informacji dotyczących głównej, rolniczej działalności, w czasie okresu statystycznej obserwacji. |
1.27. |
Główne cechy charakterystyczne tych nierozdzielnych działalności nierolniczych drugorzędnych są następujące:
—
muszą być przeznaczone na sprzedaż lub wymianę (podczas okresu obrachunkowego lub później po magazynowaniu), na spożycie indywidualne producenta lub jako płatności w naturze (włączając wynagrodzenia w naturze płacone zatrudnionym),
—
nie mogą być działalnościami pomocniczymi. Działalności pomocnicze nie są wyodrębniane jako oddzielne jednostki ani też nie są oddzielane od działalności podstawowej lub działalności drugorzędnych lub jednostek, które obsługują. W związku z powyższym działalności pomocnicze muszą być zintegrowane z lokalną JDG, którą obsługują, chyba że są one zorganizowane w oddzielnych jednostkach i zlokalizowane w innym regionie. Działalności pomocnicze pozostają w tej samej gałęzi, co lokalna JDG, którą obsługują. Działalności pomocnicze są dodatkowymi działalnościami (np. sprzedaż, marketing, magazynowanie, transport na własny rachunek; zob. ESA 2010, sekcje 3.12 i 3.13 oraz SNA 2008, sekcje od 5.35 do 5.44), prowadzonymi przez przedsiębiorstwo w celu stworzenia warunków do prowadzenia działalności głównej lub działalności drugorzędnych. Zazwyczaj produkty działalności pomocniczych pojawiają się jako nakłady w różnych typach działalności produkcyjnej,
—
zwyczajowo nie mogą obejmować produkcji związanej z nakładami brutto na środki trwałe produktów nierolniczych (jak np. budynki i maszyny), na własny rachunek. Zakłada się, że ta produkcja związana z nakładami brutto na środki trwałe produktów nierolniczych na własne cele finalne jest działalnością możliwą do wyodrębnienia i że jest rejestrowana jako produkcja identyfikowalnej lokalnej JDG. Usługi zakwaterowania świadczone pracownikom jako wynagrodzenie w naturze muszą być traktowane w podobny sposób (rejestrowane są jako wynagrodzenie w naturze w rachunku tworzenia dochodów),
—
muszą być charakterystyczne dla gospodarstw rolnych, tj. muszą być znaczące gospodarczo dla znacznej liczby gospodarstw rolnych,
—
praca rolna wykonywana na umowę zlecenia nie jest działalnością nierolniczą, jako że jest charakterystyczną działalnością (rolnicze działalności usługowe) w ramach działalności rolniczej.
|
1.28. |
Tylko część specyficznej drugorzędnej działalności nierolniczej, która jest nierozdzielna, musi być włączona. W konsekwencji dana działalność nierolnicza będzie włączona do działalności rolniczej, jeżeli niemożliwe jest jej wydzielenie z głównej działalności rolniczej lokalnej jednostki działalności gospodarczej, ale będzie wyłączona, jeżeli może być wyodrębniona od głównej działalności rolniczej, w którym to przypadku działalność drugorzędna powoduje powstanie nierolniczej lokalnej JDG. Kryterium selekcji dla nierozdzielnych drugorzędnych działalności nierolniczych nie jest charakter produktu, ale typ działalności ( 8 ). Na przykład usługi agroturystyczne, świadczone przez gospodarstwa rolne, muszą być włączone tylko wtedy, gdy nie mogą być wyodrębnione od działalności rolniczej. Nie dotyczyłoby to prawdopodobnie przypadku gdy te działalności stałyby się znaczące. Tak więc produkty nierolnicze, ujmowane w produkcji działalności rolniczej mogą różnić się geograficznie oraz w czasie. |
1.29. |
Można wyróżnić dwa główne typy nierozdzielnej drugorzędnej działalności nierolniczej:
1.
Działalności, które są kontynuacją działalności rolniczej i w których wykorzystuje się produkty rolne. Ten typ działalności występuje w większości państw członkowskich Unii Europejskiej. Przetwórstwo produktów rolnych jest charakterystyczną działalnością tej grupy: Przetwórstwo produktów rolnych:
—
mleka w masło, śmietanę, sery, jogurty oraz w inne produkty mleczne,
—
owoców i warzyw w soki owocowe, puszkowaną żywność, napoje alkoholowe oraz w inne produkty,
—
winogron, moszczu oraz wina w produkty alkoholowe (np. wino musujące, takie jak szampan, oraz spirytusowe, takie jak koniak),
—
wyplatanie z surowców roślinnych, tekstyliów, z wełny,
—
produkcja pasztetów, foie gras oraz innych przetworzonych produktów mięsnych,
—
przetwórstwo innych produktów rolnych,
Sortowanie i paczkowanie produktów rolnych, np. jaj i ziemniaków.
2.
Działalności angażujące gospodarstwo rolne i jego środki produkcji rolniczej (sprzęt, urządzenia techniczne, budynki, siłę roboczą). Działalności te zasadniczo są następujące:
—
agroturystyka — campingi, wyżywienie, hotele, różne rodzaje zakwaterowania itp.,
—
sklepy w gospodarstwie — działalność w zakresie handlu detalicznego dotycząca produktów innych niż te pochodzące z gospodarstwa rolnego. Sprzedaż bezpośrednia produktów rolnych, surowych lub przetworzonych, jest rejestrowana w produkcji globalnej danych produktów,
—
sporty oraz wiejska rekreacja — wykorzystanie ziemi do prowadzenia takich działalności, jak golf, jeździectwo, myślistwo, rybołówstwo itp.,
—
usługi rolnicze dla osób trzecich — np. wynajem i naprawa maszyn rolniczych, projekty systemów nawadniających, doradztwo rolne, magazynowanie produktów rolnych, naprawa budynków rolnych, usługi rynkowe związane z produktami rolnymi, transport produktów rolnych itp. Usługi te rejestruje się jako działalności drugorzędne tylko wtedy, gdy są one wykonywane na rzecz osób trzecich. Jeżeli są wykonywane na własny rachunek, traktuje się je jako działalności pomocnicze, które nie są rejestrowane w rachunkach (porównaj 1.27),
—
usługi krajobrazowe — koszenie trawy, strzyżenie żywopłotów, uprzątanie śniegu, projektowanie, urządzanie i utrzymywanie terenów zielonych i tym podobne,
—
hodowla ryb,
—
pozostałe działalności, wykorzystujące ziemię i angażujące środki produkcji rolnej. Te inne działalności będą obejmować prace badawczo-rozwojowe, jeżeli nie są one wykonywane przez odrębne lokalne JDG i są możliwe do oszacowania.
|
1.30. |
Lista drugorzędnych działalności nierolniczych (porównaj 1.29) podana jest w celu ilustracji i nie jest stosowana w każdym kraju. Przeciwnie, każdy kraj musi opracować swoją własną listę nierozdzielnych drugorzędnych działalności nierolniczych, zależną od cech charykterystycznych własnego rolnictwa. Lista ta musi być wypracowana we współpracy z departamentami rachunków narodowych, po to, by zapewnić, że EAA są spójne z rachunkami dla gałęzi rolnictwa oraz z rachunkami tych drugorzędnych działalności nierolniczych opracowanych dla celów rachunków narodowych (tj. aby zapewnić, że żadna działalność nie jest pominięta lub ujęta podwójnie). |
1.31. |
Drugorzędne działalności rolnicze jednostek nierolniczych są mało znaczące i rejestrowane są umownie jako zero. Produkcja rolna, prowadzona przez jednostkę nierolniczą, jest w rzeczywistości rozpatrywana jako zawsze wyodrębniona w znaczeniu danych rachunkowych z powodu specyficznych cech produktów i środków produkcji rolnej, jak również źródeł danych i metod użytych do uzyskania wyników EAA (porównaj sekcja E rozdział I oraz sekcje B i C rozdział II). W celu oparcia EAA na koncepcji „rodzaju działalności”, musi być mierzona produkcja globalna wszystkich produktów rolnych, wyłączając te produkty, które pochodzą z działalności drugorzędnych nierolniczych w jednostkach lokalnych rodzaju działalności. Jako że umownie działalności te uznawane są jako zero, cała produkcja rolna jest rejestrowana (z wyjątkiem produkcji jednostek, dla których działalność rolnicza reprezentuje wyłącznie działalność hobbistyczną; porównaj 1.24). |
1.32. |
Nierolnicze wyroby i usługi produkowane przez gospodarstwa rolne nie są włączone do rachunków ekonomicznych rolnictwa, jeżeli nie są rezultatem nierozdzielnych drugorzędnych działalności. Na przykład, jeżeli jednostka obejmuje kilka pionowo zintegrowanych procesów produkcji (np. przedsiębiorstwa zaangażowane w ubój, paczkowanie, pakowanie próżniowe drobiu, sortowanie, mycie i paczkowanie ziemniaków lub innych warzyw, sortowanie, przygotowanie i sprzedawanie nasion; spółdzielnie dostarczające powierzchnię magazynową i sprzedające produkty itp.), działalność rolnicza obejmuje tylko te części działalności, które są związane z produkcją rolną, jak zdefiniowano w sekcjach 1.62 i 1.63 oraz z nierozdzielnymi działalnościami nierolniczymi drugorzędnymi. |
C. MIERZENIE PRODUKCJI GLOBALNEJ
1.33. |
Według ESA 2010 produkcja globalna określonego rodzaju działalności reprezentuje wszystkie produkty wyprodukowane w trakcie danego okresu obrachunkowego przez wszystkie jednostki zaliczone do danego rodzaju działalności, z wyjątkiem wyrobów i usług wyprodukowanych i zużytych w tym samym okresie obrachunkowym, przez tę samą jednostkę. Mierzenie produkcji rolnej oparte jest na dostosowaniu tej zasady ESA i uwzględnieniu w rolnej produkcji globalnej części produkcji globalnej spożytej w ramach samych jednostek rolniczych (porównaj sekcje od 2.032 do 2.036). Tak więc w EAA rolna produkcja globalna reprezentuje sumę produkcji globalnej wszystkich jednostek w tym rodzaju działalności (wyłączając produkcję na cele zużycia pośredniego w ramach tej samej jednostki) plus produkcję globalną wykorzystaną jako zużycie pośrednie w ramach tej samej jednostki, pod warunkiem że ta produkcja globalna dotyczy dwu różnych działalności podstawowych (jak produkty roślinne przeznaczone na pasze dla zwierząt) i spełnia pewne kryteria (opisane w sekcji 2.055). |
1.34. |
Zasada ESA została przyjęta z powodu specjalnego charakteru działalności rolniczej:
—
ilość produkcji rolnej wykorzystanej w tej samej jednostce jako zużycie pośrednie jest większa w rolnictwie niż w innych sektorach gospodarczych,
—
gospodarstwo rolne obejmuje szeroki zakres działalności rolniczych, które są ze sobą ściśle powiązane (jedna działalność jest podstawą lub kontynuacją innej działalności, jak produkcja zbóż i roślin pastewnych na pasze dla zwierząt; ścisłe związki w wykorzystaniu czynników produkcji, jak wyposażenie i maszyny). Zróżnicowany zakres funkcjonowania gospodarstwa rolnego, bez wchodzenia w dyskusję na temat jego charakterystyki jako lokalnej JDG, czyni z niego bardzo specyficzny przypadek w porównaniu z lokalnymi JDG w innych częściach gospodarki (porównaj 1.17). Celem rachunków w podziale gospodarki na rodzaje działalności jest częściowe odzwierciedlenie przepływów w ramach procesu produkcji: tworzenie, przekształcanie, wymiana, transfer wartości ekonomicznej. Różne działalności prowadzone przez gospodarstwo rolne nie byłyby w pełni uwzględnione w rachunku, poprzez wyłączne mierzenie produkcji globalnej „opuszczającej” gospodarstwo.
|
1.35. |
Przyjęcie zasady ESA domaga się specjalnego traktowania pewnych produktów, takich jak produkty rolne przeznaczone do wykorzystania jako pasza w gospodarstwie, winogrona używane do produkcji wina oraz oliwki używane do produkcji oliwy oraz produktów rolnych przeznaczonych do wykorzystania jako zużycie pośrednie w ramach drugorzędnych działalności nierolniczych. |
1.36. |
Obrót żywymi zwierzętami pomiędzy gospodarstwami rolnymi oraz przywóz żywych zwierząt są przedmiotem specjalnego traktowania, jako że są one uważane za produkcję niezakończoną (porównaj rozdział II). |
D. SEKWENCJA RACHUNKÓW
1. Sekwencja rachunków przewidziana w ►M6 ESA 2010 ◄
1.37. |
EAA oparte są na sekwencji wzajemnie powiązanych rachunków. Pełna sekwencja rachunków w ESA 2010 obejmuje rachunki transakcji bieżących, rachunki akumulacji oraz bilanse (ESA 2010, od 1.113 do 1.115). Te różne rachunki stwarzają możliwość rejestrowania, w uporządkowanym układzie, transakcji i innych przepływów związanych ze specyficznymi aspektami cyklu gospodarczego (na przykład procesu produkcji). Zakres tych transakcji sięga od tworzenia dochodów, poprzez akumulację dochodów w postaci aktywów po ich podział i redystrybucję. Pozycje bilansujące, które od nich się wywodzą, wykorzystywane są jako agregaty do pomiaru wyniku gospodarczego. |
1.38. |
Rachunki transakcji bieżących dotyczą procesu produkcji i związanego z tym tworzenia, podziału i redystrybucji dochodów oraz ich wykorzystania w postaci spożycia; stwarzają możliwość obliczenia „oszczędności”, które są podstawowym składnikiem akumulacji. W rachunkach akumulacji analizowane są różne składniki zmian w aktywach i pasywach jednostek, umożliwiają one również rejestrowanie zmian wartości netto (różnicy pomiędzy aktywami i pasywami). Bilanse pokazują aktywa i pasywa ogółem różnych jednostek na początek i na koniec okresu obrachunkowego łącznie z ich wartością netto. Przepływy zarejestrowane na rachunkach akumulacji dla poszczególnych pozycji aktywów i zobowiązań są widoczne ponownie na rachunku zmian w bilansie (ESA 2010, sekcje od 8.02 do 8.09 oraz tabela 8.1). |
1.39. |
Sekwencja rachunków, o której mowa powyżej, stosowana jest do jednostek instytucjonalnych, sektorów i podsektorów oraz gospodarki ogółem. ESA 2010 zakłada, że nie ma potrzeby opracowywania pełnej sekwencji rachunków dla lokalnej JDG oraz rodzaju działalności, ponieważ jednostki takie rzadko mają zdolność zatrzymania wyrobów lub aktywów pod własnym szyldem oraz otrzymywania i dzielenia dochodów. |
2. Sekwencja rachunków w EAA
1.40. |
Ponieważ rachunki gospodarcze dla rolnictwa oparte są na koncepcji „rodzaju działalności”, sekwencja rachunków, zgodnie z ►M6 ESA 2010 ◄ , musi być ograniczona do pierwszych rachunków transakcji bieżących:
—
rachunku produkcji,
—
rachunku tworzenia dochodów,
dla których pozycjami bilansującymi są odpowiednio: wartość dodana i nadwyżka operacyjna (porównaj tablice 1 i 2 poniżej). |
1.41. |
Niemniej jednak sądzi się, że biorąc pod uwagę specyficzne cechy rolnictwa i leśnictwa, powinny być możliwe opracowanie innych rachunków, przynajmniej w części, dzięki czemu odpowiednie przepływy mogą być do nich jasno przypisane. Rachunki te (porównaj tablice 3 i 4 poniżej) są następujące:
—
rachunek dochodu przedsiębiorcy (jeden z rachunków transakcji bieżących),
—
rachunek kapitałowy (jeden z rachunków akumulacji).
|
1.42. |
Rozważa się rozszerzenie tej sekwencji rachunków w celu włączenia pewnych pozycji (przepływy) do rachunku „Inne zmiany w aktywach” w rachunkach akumulacji (tj. pewne pozycje zawarte w innych zmianach w wartości aktywów oraz rachunku przeszacowań) oraz w bilansie. |
1.43. |
Na bazie tablic i struktury rachunków w ►M6 ESA 2010 ◄ , sekwencja rachunków w Rachunkach Ekonomicznych dla Rolnictwa może być przedstawiona jak pokazano w tablicach 1–4.
|
1.44. |
Należy pamiętać, że transakcje i zasoby wyróżnione pismem pochyłym w tablicach 3 i 4 są pozycjami, które:
—
nie są stosowane w rachunkach gospodarczych dla rolnictwa, ponieważ użyta jest koncepcja „rodzaju działalności” i sekwencja rachunków jest niekompletna. Dotyczy to pozycji: D.42 „Dochód podzielony przedsiębiorstw”, D.43 „Reinwestowane zyski z bezpośrednich inwestycji zagranicznych”, D.44 „Inne dochody z inwestycji” oraz D.45 „Renty gruntowe” po stronie „Przychody” w tablicy 3, a także pozycji B.8n „Oszczędności netto”, B.101 „Zmiany wartości netto wynikające z oszczędności i transferów kapitałowych” oraz B.9 „Wierzytelności netto (+)/Zadłużenie netto (-)” w tablicy 4, lub
—
nie są rejestrowane z powodu braku rzetelnych informacji lub z powodu ograniczonych obecnie korzyści dla celów EAA. Dotyczy to pozycji: D.9p „Transfery kapitałowe, do zapłacenia”, D.91p „Podatki od kapitału, do zapłacenia” i D.99p „Pozostałe transfery kapitałowe, do zapłacenia”, P.53 „Nabycie pomniejszone o rozdysponowanie aktywów o wyjątkowej wartości”, NP „Nabycie pomniejszone o rozdysponowanie nie aktywów nieprodukowanych (gruntu i innych aktywów nieprodukowanych)”, K.1 „Gospodarcze pojawienie się aktywów”, K.2 „Gospodarcze zanikanie aktywów nieprodukowanych” w tablicy 4. Niektóre z nich (np. D.91, K.1, K.2) mogą być rejestrowane w EAA w późniejszym czasie.
|
1.45. |
Rachunek produkcji rejestruje transakcje związane z procesem produkcji. Obejmuje produkcję globalną po stronie Przychodów i zużycie pośrednie po stronie Rozchodów. Wartość dodana, tj. pozycja bilansująca, może być obliczana przed lub po odjęciu amortyzacji środków trwałych (wartość dodana brutto lub netto). Ponieważ produkcja globalna wyceniana jest w cenie podstawowej, a zużycie pośrednie w cenie nabycia, wartość dodana nie obejmuje podatków od produktów ale obejmuje dotacje do produktów. |
1.46. |
Rachunek tworzenia dochodów dotyczy tworzenia dochodów będących rezultatem procesu produkcji oraz ich przypisania czynnikowi produkcji jakim jest „praca” oraz sektorowi instytucji rządowych i samorządowych (w postaci podatków i dotacji). Nadwyżka operacyjna, tj. pozycja bilansująca, odpowiada dochodom, które jednostki wytwarzają przy wykorzystaniu własnych aktywów produkcyjnych. ►M6 W przypadku przedsiębiorstw nieposiadających osobowości prawnej w sektorze gospodarstw domowych, pozycja bilansująca tego rachunku zawiera ukryty element odpowiadający wynagrodzeniu za pracę wykonywaną przez właściciela lub członków jego rodziny. Dochód z pracy na własny rachunek ma cechy wynagrodzeń oraz cechy zysku z tytułu pracy wykonywanej w charakterze przedsiębiorcy. Dochód ten, niebędący w ścisłym sensie ani wyłącznie wynagrodzeniem, ani wyłącznie zyskiem, określa się jako „dochód mieszany” (ESA 2010, 8.19). ◄ |
1.47. |
Rachunek dochodu przedsiębiorcy stwarza możliwość mierzenia dochodu, który jest podobny do pojęcia zysku bieżącego przed podziałem i do podatków od dochodu, jako zwyczajowo występujących w rachunkowości jednostek gospodarczych. |
1.48. |
Rachunek kapitałowy stwarza możliwość określenia rozmiaru, do którego, nabycie minus rozdysponowanie aktywów niefinansowych, zostały sfinansowane z oszczędności lub transferów kapitałowych. Pokazuje on wierzytelności lub zadłużenie. Nie jest możliwe opracowanie kompletnego rachunku kapitałowego dla rolnictwa, ponieważ chociaż pewne przepływy mogą być jasno odniesione do tych „rodzajów działalności”, to jednak inne pozycje (np. oszczędności netto, bilans sekwencji rachunków transakcji bieżących) nie mogą być obliczone na bazie „rodzaju działalności”. Niemniej jednak poprzez rejestrowanie, na ile jest to możliwe, zmian wartości aktywów niefinansowych w „rodzaju działalności” (wynikające z nabycia, rozdysponowania lub amortyzacji środków trwałych) oraz transferów kapitałowych, otrzymanych przez „rodzaj działalności”, uzyskiwane są cenne informacje na temat sytuacji ekonomicznej i sytuacji bilansowej (plus informacje na temat dochodów tworzonych w procesie produkcji). |
E. ŹRÓDŁA DANYCH ORAZ METODY OBLICZEŃ DLA OPRACOWANIA RACHUNKÓW GOSPODARCZYCH DLA ROLNICTWA
1.49. |
Jedną z głównych właściwości EAA jest przyjęcie formuły „ilość × cena” do pomiaru produkcji globalnej znacznej większości produktów. Podejście to zostało podyktowane głównie trudnością opracowania rachunków rolniczych, bazujących na badaniach reprezentacyjnych, opartych na rachunkowości jednostek. |
1.50. |
Szacowanie produkcji roślinnej może być zasadniczo oparte na zasobach, tj. szacunku wyprodukowanych (zebranych) ilości, które z kolei oparte jest na szacunkach powierzchni upraw roślinnych i plonów lub wykorzystaniu, tj. na szacunkach zakupów przez gałęzie używające produkty rolne, wywozu pomniejszonego o przywóz, do których powinny być dodane pewne ilości wykorzystywane jako zużycie pośrednie przez rolnictwo, zmian w stanie rzeczowych środków obrotowych w fazie produkcji oraz spożycia na własne cele (gdzie przeważająca jest spożycie ostateczne). To drugie podejście może okazać się wysoce odpowiednie w przypadkach, gdy nabywcy tych produktów rolnych są łatwo rozpoznawalni oraz ograniczone są cztery pozostałe elementy wykorzystania (na przykład produkty wymagające wstępnego przetworzenia, przed użyciem, tak, jak burak cukrowy, tytoń itp.). Niemniej jednak bilans ilościowy jest potrzebny w celu zweryfikowania spójności i rzetelności danych. |
1.51. |
Statystyki dotyczące uboju, wywozu/przywozu żywych zwierząt oraz rozmiarów stada są głównymi źródłami danych do obliczenia produkcji zwierzęcej. Produkcja globalna produktów zwierzęcych (głównie mleka) jest szacowana głównie przy wykorzystaniu danych o sprzedaży do gałęzi zużywających (mleczarnie, pakowalnie), ze względu na specyficzne wykorzystanie, do którego są one skierowane. |
1.52. |
Bardziej szczegółowy opis metod kalkulacji przedstawiony jest w rozdziale II. |
1.53. |
Większość towarów pośrednich może być używanych zasadniczo tylko w rolnictwie (nasiona, sadzonki, nawozy sztuczne, środki ochrony roślin itp.). W tym przypadku dane o zakupach przez rolnictwo oparte są na danych dotyczących sprzedaży gałęzi, które dostarczają te towary pośrednie (po włączeniu handlu zagranicznego). |
1.54. |
Jednakże tej stosowanie zasady nie jest wolne od pewnego ryzyka. Faktycznie sprzedaż przez producentów wyrobów przeznaczonych na zużycie pośrednie, które zużywane są głównie w rolnictwie, niekoniecznie koresponduje z zakupami tych wyrobów przez sektor rolniczy, ponieważ nawozy sztuczne, środki ochrony roślin itp. mogą być zakupione także dla innych celów (zasoby w jednostkach handlowych, zużycie przez inne jednostki, jak parki publiczne lub gospodarstwa domowe itp.). |
F. KLASYFIKACJA
1. Informacje ogólne
1.55. |
Rachunki gospodarcze dla rolnictwa są integralną częścią Europejskiego Systemu Rachunków i dla celów ich obliczania wykorzystuje się ogólną klasyfikację działalności gospodarczej Eurostat, NACE Rev. 2. NACE Rev. 2 jest czterostopniową nomenklaturą działalności sporządzoną w 2006 r. Jest ona faktycznie przeglądem statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej, tj. NACE, która została opublikowana po raz pierwszy przez Eurostat w 1970 r. |
1.56. |
►M3 NACE Rev. 2 ◄ jest bardziej szczegółową wersją ►M3 ISIC Rev. 4 ◄ ( 9 ), dostosowaną do specyficznych europejskich uwarunkowań. ►M3 NACE Rev. 2 ◄ powiązana jest bezpośrednio z CPA — Statistical Classification of Products by Activity Klasyfikacja Produktów wg Działalności w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej, która z kolei oparta jest na CPC — Central Product Classification Narodów Zjednoczonych (Centralna Klasyfikacja Produktów). |
1.57. |
NACE Rev. 2 jest klasyfikacją działalności, która jest wykorzystywana do określania „rodzajów działalności” w rachunkach narodowych. Oparta jest na czteropoziomowym systemie kodowania, opisanym poniżej:
—
pierwszy poziom składający się z pozycji oznaczonych kodem alfabetycznym (sekcje);
—
drugi poziom składający się z pozycji oznaczonych dwucyfrowym kodem numerycznym (działy);
—
trzeci poziom składający się z pozycji oznaczonych trzycyfrowym kodem numerycznym (grupy); oraz
—
czwarty poziom składający się z pozycji oznaczonych czterocyfrowym kodem numerycznym (klasy).
|
1.58. |
Każdy poziom w danej klasyfikacji działalności gospodarczych może być zwykle definiowany przez jego charakterystyczne wyroby lub usługi. Tak więc CPA wykorzystana jest do dokładnego opisu różnych działalności gospodarczych w działalności rolniczej z dodatkowym dwucyfrowym zróżnicowaniem dostarczającym bardziej szczegółowej definicji pozycji. |
1.59. |
Zgodnie z ESA 2010 gałąź odpowiada grupie lokalnych JDG zaangażowanych w taką samą lub podobną działalność podstawową. Na najniższym poziomie klasyfikacji gałąź obejmuje wszystkie lokalne JDG należące do tej samej klasy (czterocyfrowej) w klasyfikacji NACE Rev. 2, które zgodnie z definicją w tej nomenklaturze (ESA 2010. 2.150) prowadzą tę samą działalność. Definicja zakresu działalności rolniczej wymaga precyzyjnego określenia:
—
jej charakterystycznych działalności,
—
charakterystycznych jednostek EAA.
|
2. Definicja charakterystycznych działalności rolnictwa
1.60. |
Jak opisano w EAA, rolnictwo odpowiada zasadniczo działowi 01 klasyfikacji NACE Rev. 2 z różnicami, które przedstawiono w poniższych sekcjach od 1.62 do 1.66. |
1.61. |
Rachunki gospodarcze dla rolnictwa są rachunkiem satelitarnym w systemie rachunków narodowych, którego pojęcia, reguły i zasady oparte są na ►M6 ESA 2010 ◄ . Jednakże ►M6 ESA 2010 ◄ dostarcza jedynie zarys ogólny dla gospodarki jako całości, dlatego też rachunek ten musi być dostosowany do specyficznych wymogów rolnictwa. Te szczególne wymogi wywodzą się głównie ze specyficznych celów EAA, dostępności źródeł danych i specjalnego charakteru jednostek rolniczych i ich działalności gospodarczych. Specyficzny charakter rachunków satelitarnych wymaga zdefiniowania listy charakterystycznych działalności rolniczych, która oczywiście musi być oparta na ►M3 NACE Rev. 2 ◄ . |
1.62. |
Dla celów rachunków narodowych działalność rolnicza definiowana jest jako wszystkie jednostki wykonujące, wyłącznie lub łącznie z drugorzędnymi rodzajami działalności gospodarczej, rodzaje działalności, które zaliczone są do Działu 01 NACE Rev. 2 „Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową”. Dział 01 obejmuje ( 10 ):
—
Grupę 01.1: Uprawa roślin innych niż wieloletnie;
—
Grupę 01.2: Uprawa roślin wieloletnich;
—
Grupę 01.3: Rozmnażanie roślin;
—
Grupę 01.4: Chów i hodowla zwierząt;
—
Grupę 01.5: Uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana);
—
Grupę 01.6: Działalność usługowa wspomagająca rolnictwo i następująca po zbiorach;
—
Grupę 01.7: Łowiectwo i pozyskiwanie zwierząt łownych, włączając działalność usługową.
|
1.63. |
Lista charakterystycznych działalności rolniczych EAA odpowiada tym siedmiu grupom działalności (od 01.1 do 01.7), ale z następującymi różnicami:
—
włączeniem produkcji wina i oliwy z oliwek (zużywającej wyłącznie winogrona i oliwki uprawiane w tym samym gospodarstwie),
—
wyłączeniem rodzajów działalności, które w NACE Rev. 2 uważane są za usługi rolnicze (np. obsługa systemów nawadniających — tylko prace rolne wykonane na umowę zlecenia są w tym miejscu uwzględnione).
|
3. Definicja charakterystycznych jednostek rolnictwa
1.64. |
Wszystkie jednostki, które wykonują rodzaje działalności charakterystyczne dla rolnictwa, muszą być włączone do EAA. Jednostki, o których mowa, wykonują rodzaje działalności zaliczone do następujących grup NACE Rev. 2:
—
grupy 01.1 i 01.2: Uprawa roślin innych niż wieloletnie i wieloletnich,
—
produkcja nasion: tylko jednostki zaangażowane w rozmnażanie nasion,
—
grupa 01.3: Rozmnażanie roślin,
—
grupa 01.4: Chów i hodowla zwierząt,
—
grupa 01.5: Uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana),
—
grupa 01.6: Działalność usługowa wspomagająca rolnictwo i następująca po zbiorach,
—
wyłączając jednostki, które prowadzą rodzaje rolniczej działalności usługowej inne niż praca na umowę zlecenia (tj. jednostki obsługujące systemy nawadniające lub obróbka nasion dla celów rozmnażania),
—
grupa 01.7: Łowiectwo i pozyskiwanie zwierząt łownych, włączając działalność usługową.
|
▼M3 —————
1.66. |
Na podstawie listy można zauważyć, że oprócz gospodarstw rolnych, innymi charakterystycznymi jednostkami rolnictwa są: grupy producentów, produkujących wino i oliwę z oliwek oraz specjalistyczne jednostki, wykonujące prace rolną na umowę zlecenia (porównaj 1.20 i 1.21). Należy pamiętać, że jednostki, które wykonują wyłacznie działalność wypoczynkową nie są zaliczane do jednostek charakterystycznych rolnictwa (porównaj 1.24). |
4. Uwagi dotyczące różnych pozycji
a) Grupy od 01.1 do 01.3: Uprawa roślin innych niż wieloletnie i wieloletnich, rozmnażanie roślin
1.67. |
Grupy od 01.1 do 01.3 obejmuje systematyczny podział umożliwiający sklasyfikowanie całej działalności związanej z produkcją roślinną w państwach członkowskich Unii Europejskiej. |
1.68. |
Produkcja roślin pastewnych, aby była rejestrowana, musi stanowić część działalności gospodarczej. |
▼M3 —————
1.70. |
W nomenklaturze EAA, produkcja nasion produktów rolnych zgrupowana jest w pozycji „Nasiona” a wyjątkami są nasiona zbóż (łącznie z ryżem), nasiona oleiste, rośliny białkowe i ziemniaki, które figurują odpowiednio w pozycjach poszczególnych odmian zbóż i nasion oleistych, nasion białkowych i ziemniaków ( 11 ). Faktycznie produkcja nasion obejmuje kilka typów działalności produkcyjnej: prace badawcze (tj. produkcja prototypów nasion pierwszego pokolenia), rozmnażanie (prowadzone przez gospodarstwa rolne na zlecenie) oraz kwalifikowanie (tj. sortowanie i pakowanie przez specjalistyczne jednostki produkcyjne). Tylko rozmnażanie nasion jest charakterystyczną działalnością rolną, ponieważ prace badawcze i działalności kwalifikacyjne prowadzone są przez instytuty naukowe i produkcyjne i nie są częścią tradycyjnej działalności rolnej (tj. wykorzystaniem naturalnych zasobów w celu produkowania roślin i zwierząt). W rezultacie, produkcja nasion w EAA dotyczy tylko produkcji rozmnażania nasion. Zużycie pośrednie nasion obejmuje i) nasiona pierwszego pokolenia zakupione w celu rozmnażania oraz ii) kwalifikowane nasiona zakupione przez producentów rolnych w celu produkowania roślin. |
1.71. |
Zwyczajowo w NACE Rev. 2 ( 12 ), gdy produkty rolne są wyprodukowane i przetworzone w tej samej jednostce produkcyjnej, produkty przetworzone są również klasyfikowane do rolnictwa. Przykładowo moszcz winny, wino i oliwa z oliwek są traktowane w CPA jako produkty żywnościowe. NACE Rev. 2 klasyfikuje produkcję wina i oliwy z oliwek do sekcji C „przetwórstwo przemysłowe” (Klasy 11.02 „Produkcja win gronowych” i 10.41 „Produkcja olejów i pozostałych tłuszczów płynnych”). Tylko wytwarzanie wina gronowego i oliwy z oliwek zaliczane jest do rolnictwa (Klasy 01.21 „Uprawa winogron” i 01.26 „Uprawa drzew oleistych”). Jednakże zgodnie z powyżej wspomnianym zwyczajem, wino i oliwa z oliwek produkowane z winogron i oliwek wyprodukowanych przez tę samą jednostkę produkcyjną klasyfikowane są do rolnictwa. |
1.72. |
Produkcja wina przez jednostki ściśle związane z gospodarstwem rolnym, także traktowana jest jako charakterystyczna działalność rolnicza w EAA. Jednostki o silnym powiązaniu z gospodarstwami rolnymi, obejmują grupy producentów (np. spółdzielnie rolnicze). Włączenie ich do działalności rolniczej podyktowane jest przez rodzaj tych organizacji, które historycznie reprezentują przedłużenie działalności gospodarstw rolnych (wzajemne podstawy, odnoszące się do produkcji i badania rynku), i które są zazwyczaj ich własnością. Dla odróżnienia, produkcja wina (oliwy z oliwek) przez firmy rolno-spożywcze, wyłączona jest z EAA (ponieważ jest to z natury wyraźnie działalność przemysłowa). |
1.73. |
Produkcję moszczu winnego wykazuje się razem z produkcją wina w liście charakterystycznych działalności, ponieważ moszcz winny może być sprzedany lub wywywózowany w fazie surowca, przekazany do zasobów przed sprzedaniem lub wywywózowaniem, przeznaczonym do spożycia lub przetworzonym w wino podczas analizowanego okresu. |
1.74. |
Ponieważ wino, oliwa z oliwek i moszcz winny (lecz tylko ten, który w okresie badanym nie jest dojrzały), są wynikiem produkcji rolniczej w postaci przetwórstwa winogron i oliwek uprawianych w tej samej jednostce, ani winogrona przeznaczone do produkcji moszczu winnego i wina, ani oliwki przeznaczone do produkcji oliwy (tj. podstawowe produkty) nie powinny być włączone do produkcji. Traktowane są jako spożycie wewnętrzne, które nie jest mierzona jako produkcja „rodzaju działalności” (porównaj 2.052). Moszcz winny, który nie dojrzewa podczas okresu badanego, powinien być włączony do produkcji okresu badanego. Podczas okresu dojrzewania powinno być rejestrowane jako zużycie pośrednie (spożycie wewnętrzne), bilansujące odpowiedni ubytek zasobu. Wino będące rezultatem przetwórstwa moszczu, powinno być rejestrowane jako element składowy produkcji globalnej. |
1.75. |
Zasadzenia wieloletnie (np. winnice i sady) są dobrami kapitału trwałego i ich zakładanie musi być rejestrowane w produkcji globalnej. Dokonywanie zasadzeń wieloletnich na potrzeby własne stanowi „dobra kapitału trwałego wytworzone na potrzeby własne”. Kiedy założenie plantacji dokonywane jest przez wyspecjalizowane jednostki na podstawie umowy, odpowiadająca wartość uznawana jest jako „Sprzedaż”. |
b) Grupa 01.4: Chów i hodowla zwierząt
1.76. |
Tak jak działalności związane z uprawą roślin (porównaj 1.67), grupa ta obejmuje systematyczny podział całego inwentarza żywego i produktów zwierzęcych produkowanych w krajach członkowskich Unii Europejskiej. |
▼M3 —————
1.78. |
Hodowla koni jest charakterystyczną działalnością w działalności rolniczej EAA, jakiekolwiek może być ostateczne przeznaczenie zwierząt (hodowla, produkcja mięsa lub usługi). ►M3 Należy wskazać jednak, że zarządzanie stajniami koni wyścigowych i szkołami jeździeckimi nie jest charakterystyczną działalnością rolniczą (jest to część „Działalności sportowej, rozrywkowej i rekreacyjnej”: Dział 93) (porównaj 2.210). ◄ ►M6 Z tego względu przepływy przypadające rolnikowi z takich działalności muszą być wyłączone z EAA. ◄ Dodatkowo utrzymanie koni wyścigowych i koni wierzchowych, które nie jest częścią rolniczego procesu produkcji, jest wyłączone z EAA. Podobna zasada zastosowana jest do byków wykorzystywanych w walkach byków. |
1.79. |
W rachunkach gospodarczych, produkty uboczne ( 13 ), które powstają automatycznie w produkcji określonych produktów rolnych, nie są rejestrowane w tej samej pozycji jako ten sam produkt. Pojawiają się oddzielnie, na końcu każdej grupy działalności produkcyjnych, podzielone według rodzajów. Na przykład, w uprawie roślin, przykłady obejmują: słomę, liście z buraków i kapusty, strąki grochu i fasoli itp., w produkcji wina: osad winny, w produkcji oliwy z oliwek odpady, takie jak makuchy; oraz w przypadku produkcji zwierzęcej: skóry, włosy, futro zwierzyny łownej oraz wosk i obornik. Mówiąc ogólnie, żaden z tych produktów nie jest głównym celem produkcji, co wyjaśnia dlaczego dane statystyczne dotyczące tych produktów tak rzadko są rzetelne. Produkty te wykorzystywane są w rolnictwie, głównie jako pasza dla zwierząt lub do użyźniania gleby. Jednakże produkty te sprzedawane są sezonowo (okresowo) do sektorów gospodarczych innych niż rolnictwo, w którym to przypadku wartość produkcji powinna być wykazywana w EAA. |
c) Grupa 01.6: Działalność usługowa wspomagająca rolnictwo oraz działalność następująca po zbiorach
1.80. |
Działalności w grupie 01.6 mogą być podzielone na dwie kategorie:
—
usługi rolnicze w postaci prac wykonanych na umowę zlecenia, w fazie produkcji (tj. prace rolne wykonane na umowę zlecenia),
—
„pozostałe” usługi rolnicze (obsługa systemów nawadniających, obróbka nasion dla celów rozmnażania itp.).
|
1.81. |
Rodzaje usługowej działalności rolniczej w drugiej grupie nie są traktowane jako rodzaje działalności charakterystyczne dla EAA (chociaż są rejestrowane w Rachunkach Narodowych w rachunkach rolnictwa), ponieważ nie są one ani tradycyjnymi, ani typowymi rodzajami działalności rolniczej. |
Praca rolna wykonywana na umowę zlecenia
1.82. |
W wyniku procesu specjalizacji gospodarczej, gospodarstwa rolne i gospodarstwa domowe od dawna przestawały wykonywać pewne funkcje, które zostały przejęte przez wzrastającą liczbę wyspecjalizowanych jednostek prowadzących firmy na własną rękę. Podział funkcji dotyczy głównie przetwórstwa produktów rolnych (ubój zwierząt i przetwórstwo mięsa, przemiał zbóż, pieczenie chleba, produkcja masła, serów oraz przygotowanie materiału siewnego przez nowe działy gospodarki krajowej) oraz, w późniejszym okresie, pewnych transakcji rynkowych. Jest to specjalny przypadek w kontekście głównych zmian strukturalnych oddziaływujących na rolnictwo, wzrostu wykorzystania dużych maszyn i działalności rolniczych, które mają bezpośrednio udział w produkcji roślinnej i hodowli zwierząt oraz które, coraz częściej, przypisane są do wyspecjalizowanych jednostek. |
1.83. |
Wśród tych działalności ważne są: nawożenie roślin, oranie, sianie, pielenie, zwalczanie szkodników, ochrona roślin, zbiór siana, młócenie oraz strzyżenie owiec. |
1.84. |
Charakterystyczną cechą tych wszystkich działalności jest to, że są one generalnie niezbędne jako część procesu produkcji produktów rolnych oraz związane są z produkcją tych produktów. |
1.85. |
Działalności, które bezpośrednio nie są związane z produkcją produktów rolnych, tj. które nie mają miejsca w fazie produkcji rolnej (np. transport na rachunek osób trzecich, dostawy mleka do mleczarni są przykładami działalności drugorzędnych, tworzących część odrębnego „rodzaju działalności”), nie powinny być wykazywane w EAA (chyba że są działalnościami nierozdzielnymi w podstawowej działalności rolniczej; porównaj 1.12). |
1.86. |
Należy jednak pamiętać, że ten podział stosuje się tylko do omawianych działalności, jeżeli wykonywane są wyłącznie na rachunek wyspecjalizowanych jednostek. ►M3 Jeżeli z drugiej strony rolnik wypożycza maszynę bez operatorów lub tylko z niektórymi wymaganymi operatorami, w wyniku czego kontynuuje on wykonywanie działalności z pomocą maszyn, działalność tę zalicza się do Działu 77 wg NACE Rev. 2. ◄ Sytuacja ta dotyczy głównie prostych maszyn, wymagających relatywnie niewielu napraw, głównie podczas okresu szczytowego, gdy maszyny są w największym wykorzystaniu (porównaj 1.23). |
1.87. |
Praca na umowę zlecenia, wykonywana podczas fazy produkcji rolniczej, pociąga za sobą głównie wykorzystanie drogich maszyn i sprzętu. Praca taka może być wykonywana przez:
a)
wyspecjalizowanych wykonawców, dla których jest ona działalnością podstawową (wykonawcy w prawdziwym znaczeniu);
b)
gospodarstwa rolne. W tym przypadku praca wykonywana na umowę zlecenia przyjmuje zwykle następujące formy:
—
jeśli chodzi o dodatkowy dochód rolników, najbardziej elastyczną formą jest okazyjna pomoc świadczona sąsiadom. Kategoria ta obejmuje także opłaty za przechowywanie inwentarza żywego oraz trzody chlewnej i drobiu, chów i hodowlę zwierząt na zasadzie odpłatności (szczególnie tuczenie). Przechowywanie może być prowadzone przez rolnika na rachunek innego rolnika lub inwentarz żywy może być własnością przedsiębiorstwa przemysłowego, zwykle dostawcy (np. producenta lub jednostki sprzedającej rośliny pastewne) lub nabywcy (np. rzeźni),
—
w formie bardziej lub mniej samodzielnego kółka rolniczego, które reprezentuje systematyczną formę wzajemnej pomocy pomiędzy sąsiadami. Wysoki koszt maszyn i niski stopień ich wykorzystania przez pojedyncze gospodarstwo pozwala gospodarstwom, które posiadają takie maszyny, na utworzenie kółek rolniczych, które uzupełnione o niezbędny personel, postawione są do dyspozycji innych gospodarstw. Rolnicy osiągają, w coraz większym stopniu, swój główny dochód rolniczy z prac wykonywanych na umowę zlecenia na rachunek osób, dla których rolnictwo jest działalnością drugorzędną i którzy w wielu przypadkach są tylko właścicielami gruntów,
—
spółdzielnie maszyn rolniczych (
14
). Są to duże spółdzielnie zatrudniające pracowników; są one podobne do wyspecjalizowanych wykonawców;
c)
przedsiębiorstwa występujące w końcowej fazie produkcji, które zbierają owoce lub warzywa, a potem same przetwarzają je (np. zakłady konserwantów, konserwujące groszek w ramach prac wykonywanych na umowę zlecenia);
d)
przedsiębiorstwa występujące w początkowej fazie produkcji. Obejmują one jednostki handlowe sprzedające maszyny rolnicze, które wykonują prace na umowę zlecenia. Chociaż inne przypadki mogą, z punktu widzenia EAA, wydawać się wysoce nieprawdopodobne, teoretycznie możliwe jest dla producenta środków owadobójczych, aby sam wykonywał usługi z zastosowaniem tych środków. Jednakże jeżeli wykonane jest to przy zastosowaniu najnowocześniejszych technik, niekoniecznie jest to praca wykonywana na umowę zlecenia w fazie produkcji rolniczej, a także gdy praca nie jest prowadzona regularnie przez rolnika (np. powietrzne opryski przeciw pasożytom). |
1.88. |
W przypadkach gdy trzeba zdecydować czy określona działalność powinna być traktowana jako praca wykonana na umowę zlecenia (tj. praca, która w kontekście rolniczego procesu produkcji normalnie powinna być wykonana samodzielnie przez gospodarstwo rolne), należałoby uświadomić sobie, że ważny jest nie tylko rodzaj działalności, ale także specyficzny kontekst, w którym jest ona wykonywana, tj. ważny jest „rolniczy proces produkcji”. |
1.89. |
Hodowla zwierząt prowadzona w gospodarstwach w zamian za wynagrodzenie (dostarczenie gruntu dla zwierząt gospodarskich) jest odpłatną pracą rolną wykonaną na umowę zlecenia, ponieważ jest ona częścią rolniczego procesu produkcji. Jednakże pozycja ta nie obejmuje prywatnego chowu i dozoru nad końmi wierzchowymi, ponieważ te rodzaje działalności nie stanowią produkcji wyrobów, ale prawdziwą usługę w znaczeniu ►M6 ESA 2010 ◄ (Sekcja R w NACE Rev. 2). |
1.90. |
Forma wynagrodzenia płaconego osobom wykonującym pracę na umowę zlecenia nie jest ważna. W żadnym przypadku wynagrodzenie nie musi być stałe (tj. wynagrodzenie w dosłownym znaczeniu); wynagrodzenie może przyjąć formę udziału w zysku lub formę mieszaną (na przykład: rolnik, który tuczy cielęta, zamiast wynagrodzenia, otrzymuje głównie stałą kwotę za każdą sztukę zwierzęcia plus udział w zysku netto). Wynagrodzenie może przyjąć także formę określonego udziału w produkcji. |
1.91. |
Niemniej jednak, praca musi być zawsze wykonana przez niezależne przedsiębiorstwa: praca wykonana przez opłacanych pracowników zatrudnionych przez gospodarstwo nie jest zaliczana do tej kategorii. Z punktu widzenia gospodarstwa, wynagrodzenie za taką pracę (na przykład pracę wykonaną przez płatnego pasterza owiec) jest kosztem i pojawia się w pozycji „Koszty związane z zatrudnieniem”. Dla odróżnienia, praca wykonywana przez przedsiębiorstwo, które prowadzi dojenie na zasadzie umowy zlecenia, rejestrowana jest w EAA dwa razy: jako produkcja globalna (sprzedaż usług), z punktu widzenia dostawcy oraz jako zużycie pośrednie (zakup usług przez gospodarstwo rolne) z punktu widzenia gospodarstwa rolnego. |
d) Grupa 01.7: Łowiectwo i pozyskiwanie zwierząt łownych, włączając działalność usługową
1.92. |
Ta grupa działalności obejmuje następujące rodzaje działalności: (i) łowiectwo i pozyskiwanie zwierząt łownych na zasadach komercyjnych; (ii) pozyskiwanie zwierząt (martwych lub żywych) celem pozyskania żywności, futer lub skór, dla celów naukowych, do ogrodów zoologicznych oraz do gospodarstw domowych; (iii) produkcję skór futerkowych lub skór z gadów i ptaków pochodzących z działalności łowieckich i pozyskiwania zwierząt łownych. Należy podkreślić, że produkcja skór pochodzących z rzeźni i polowania prowadzonego jako działalność sportowa lub rekreacyjna, nie są włączane jako charakterystyczne rodzaje działalności do działalności rolniczej. Ponadto grupa „łowiectwo” nie obejmuje hodowania zwierzyny łownej w gospodarstwach, które powinno być rejestrowane w klasie „Chów i hodowla pozostałych zwierząt”. |
5. Różnice pomiędzy rodzajem działalności w EAA a gałęzią rolnictwa w centralnym systemie rachunków narodowych
1.93. |
Działalność rolnicza w EAA, jak zdefiniowano w sekcjach od 1.62 do 1.66, różni się pod pewnymi względami od gałęzi zdefiniowanej na użytek rachunków narodowych. Różnice odnoszą się do definicji zarówno charakterystycznych działalności, jak i jednostek. Można je podsumować w następujący sposób: Działalność rolnicza w EAA = Gałąź „Rolnictwo” w rachunkach narodowych (Nace Rev.2 dział 01)
—
Produkcja jednostek świadczących towarzyszące usługi rolnicze inne niż prace rolne wykonane na umowę zlecenia (np. obsługa systemów nawadniających)
—
Jednostki, w przypadku których działalność rolnicza stanowi jedynie działalność hobbistyczną i które są uwzględnione w rachunkach narodowych, por. ESA 2010, 3.08
+
Produkcja wina i oliwy z oliwek (zużywająca wyłącznie winogrona i oliwki uprawiane w tym samym gospodarstwie (ugrupowania producentów, kooperatywy itp.))
+
Rozdzielna drugorzędna działalność rolnicza w jednostkach, których główna działalność nie jest działalnością rolniczą (por. 1.18). |
II. TRANSAKCJE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW
2.001. |
Transakcje dotyczące produktów ujawniają pochodzenie i wykorzystanie produktów. Za produkty uważane są wyroby i usługi wytwarzane w ramach procesu produkcji. Podstawowymi kategoriami transakcji dotyczących produktów, zdefiniowanymi przez ►M6 ESA 2010 ◄ są: produkcja globalna, zużycie pośrednie, wydatki naspożycie ostateczne, spożycie ostateczne skorygowana, inwestycje brutto, wywóz wyrobów i usług oraz przywóz wyrobów i usług. |
2.002. |
Jak wspomniano w sekcjach 1.40 i 1.41, tylko produkcja globalna, zużycie pośrednie i inwestycje brutto są brane pod uwagę w EAA. Produkcja globalna rejestrowana jest jako zasób, a zużycie pośrednie jako wykorzystanie w rachunku produkcji. Inwestycje brutto rejestrowane są jako wykorzystanie (zmiana w aktywach) w rachunku kapitałowym. |
A. |
ZASADY OGÓLNE 1. Okres odniesienia
2. Dane występujące w EAA a) Ilość
b) Ceny
c) Wartości
3. Czas rejestracji
|
B. |
PRODUKCJA GLOBALNA 1. Uwagi ogólne dotyczące pojęcia produkcji globalnej w ►M6 ESA 2010 ◄ i EAA
2. Produkcja globalna działalności rolniczej: różne ilości
3. Produkcja globalna nierozdzielnych drugorzędnych działalności nierolniczych
4. Ogólna produkcja globalna działalności rolniczej
5. Wycena produkcji globalnej
|
C. |
ZUŻYCIE POŚREDNIE 1. Definicja
▼M2 ————— 2. Składniki zużycia pośredniego a) Nasiona i sadzonki
b) Energia; smary
c) Nawozy i środki wzbogacania gleby
d) Środki ochrony roślin i pestycydy
e) Wydatki weterynaryjne
f) Pasze dla zwierząt
g) Utrzymanie materiałów
h) Utrzymanie budynków
i) Usługi rolnicze
j) Usługi pośrednictwa finansowego mierzone pośrednio (FISIM) 2.107.1. Zgodnie z konwencją ESA 2010 wartość usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio (FISIM), wykorzystywanych w działalności rolniczej, należy zapisywać jako zużycie pośrednie w działalności rolniczej (porównaj ESA 2010, rozdział 14). k) Inne towary i usługi
k) pozycje nie ujęte w zużyciu pośrednim
3. Wycena zużycia pośredniego
|
D. |
INWESTYCJE BRUTTO
|
III. TRANSAKCJE PODZIAŁU I INNE PRZEPŁYWY
A. DEFINICJA
3.001. |
Transakcje podziału to transakcje:
—
które dzielą wartość dodaną wytworzoną w produkcji pomiędzy siłę roboczą, kapitał i instytucje rządowe i samorządowe,
—
które obejmują podział dochodów i bogactwa.
|
3.002. |
►M6 ESA 2010 ◄ rozróżnia transfery bieżące i transfery kapitałowe, przy czym te ostatnie reprezentują raczej ponowny podział oszczędności lub bogactwa, niż przychodu. |
3.003. |
Zważywszy że EAA są rachunkami dla działalności, jedynie pewne transakcje podziału będą opisane w tym rozdziale. Najważniejsze są te zarejestrowane w rachunkach podziału dochodu pierwotnego, szczególnie generowanie rachunku tworzenia dochodu i rachunku dochodu przedsiębiorcy (porównaj sekwencję rachunków w EAA od 1.38 do 1.48). W przypadku rachunku tworzenia dochodu te transakcje podziału odnoszą się do innych podatków nakładanych na produkcję, innych dotacji do produkcji i koszty wynagrodzenia pracowników. Jeśli chodzi o rachunek dochodu przedsiębiorcy, odpowiadają one pewnym rodzajom dochodów z tytułu własności (szczególnie dzierżawa gruntów, odsetki i dochód z tytułu własności przypisywany właścicielom polis ubezpieczeniowych). Na rachunku księguje się także transakcje podziału odpowiadające pomocy dla inwestycji i innym transferom kapitałowym na rachunku kapitałowym. |
3.004. |
Nie zawierają niektórych transakcji podziału mających związek z pewnymi dochodami z tytułu własności (głównie dywidend i innych dochodów rozdzielanych przez korporacje), podatków bieżących od dochodu i bogactwa, etc. Rejestrując te transakcje jest tylko statystycznie wykonalne i znaczące, jeśli wzięte są pod uwagę grupowania jednostek instytucjonalnych, tj. sektorów i podsektorów (porównaj 1.06). |
B. ZASADY OGÓLNE
1. Okres odniesienia
3.005. |
Okresem odniesienia dla EAA jest rok kalendarzowy. |
2. Jednostki
3.006. |
Wartości powinny być wyrażane w milionach jednostek waluty krajowej. |
3. Czas rejestrowania transakcji podziału
3.007. |
Zgodnie z wyjaśnieniami w punkcie 2.008, ►M6 ESA 2010 ◄ rejestruje transakcje podziału na bazie memoriałowej, tj. w czasie gdy wartość ekonomiczna, kwota należna lub roszczenie jest tworzone, transferowane, anulowane lub przestaje istnieć, ale nie w momencie kiedy płatność faktycznie jest dokonywana. Ta zasada rejestrowania (oparta na prawach i zobowiązaniach) stosuje się do wszystkich przepływów, niezależnie czy są to przepływy pieniężne czy też mają miejsce pomiędzy jednostkami lub wewnątrz jednej jednostki. Jednakże pewne wyjątki mogą być usprawiedliwione z przyczyn praktycznych. |
3.008. |
Czas rejestrowania różnych typów transakcji podziału jest następujący: |
a) |
Koszty związane z zatrudnieniem pracowników
|
b) |
Podatki od produkcji i dotacje do produkcji
|
c) |
Przychód z tytułu własności
|
d) |
Transfery kapitału
|
4. Ogólne uwagi dotyczące wartości dodanej
3.013. |
Wartość dodana jest pozycją bilansującą na rachunku produkcji. Jest to różnica pomiędzy wartością produkcji globalnej a wartością zużycia pośredniego (niezależnie od używanego pojęcia produkcji globalnej, ponieważ zużycie pośrednie zmienia się odpowiednio). Jest to kluczowa pozycja w mierzeniu wydajności gospodarki lub rodzaju działalności. Może być rejestrowana na podstawie brutto (wartość dodana brutto) lub na podstawie netto (wartość dodana netto), to jest przed lub po odjęciu amortyzacji środków trwałych. Wartość dodana netto jest jedynym środkiem przy generowaniu rachunku tworzenia dochodów. W zgodności z metodą wyceny produkcji globalnej (cena podstawowa) i zużycia pośredniego (ceny nabywcy) wartość dodana netto jest mierzona dla cen podstawowych. |
3.014. |
Przez odjęcie innych podatków od produkcji od wartości dodanej po cenach podstawowych i dodanie innych dotacji na produkcję otrzymuje się wartość dodaną po kosztach czynnika produkcji. Wartość dodana netto po kosztach czynnika produkcji stanowi dochód czynników produkcji. |
C. KOSZTY WYNAGRODZEŃ PRACOWNIKÓW
(porównaj ESA 2010, od 4.02 do 4.13)
3.015. |
►M6 Koszty wynagrodzeń pracowników zostały zdefiniowane jako całkowite wynagrodzenie, w gotówce/w naturze, płacone przez pracodawcę pracownikowi, w zamian za pracę wykonaną przez tego ostatniego w trakcie okresu obrachunkowego (porównaj ESA 2010, 4.02). ◄ Zawierają one:
—
wynagrodzenia i płace brutto (w gotówce/w naturze),
—
składki na ubezpieczenie społeczne pracodawcy (rzeczywiste i przypisywane)
|
3.016. |
Wynagrodzenia i płace brutto w gotówce składają się z następujących elementów:
a)
bezpośrednie, podstawowe wynagrodzenia i płace (płacone w regularnych odstępach);
b)
zwiększone stawki za godziny nadliczbowe, pracę w nocy i podczas weekendu, pracę w szczególnie trudnych warunkach itp.;
c)
koszty utrzymania i dodatki na mieszkanie;
d)
dodatkowe premie z okazji Świąt Bożego Narodzenia, Nowego Roku, wakacji, czy premie uznaniowe oraz dodatki związane z awansem;
e)
dodatki na przejazd do i z miejsca pracy ( 35 );
f)
wynagrodzenie za nieprzepracowane dni, płatny urlop;
g)
prowizje, napiwki, wpłaty z tytułu frekwencji;
h)
inne dodatki lub okolicznościowe wypłaty, powiązane z ogólnymi wynikami firmy, jako część systemu udziału w zyskach;
i)
wpłaty dokonywane przez pracodawców przyczyniające się do tworzenia aktywów pracowniczych;
j)
jednorazowa wypłata dla pracowników, którzy opuszczają przedsiębiorstwo, tyle, że wypłaty te nie są dokonywane zgodnie z umowami zbiorowymi;
k)
dodatki mieszkaniowe wypłacane w gotówce pracownikom przez ich pracodawców. |
3.017. |
Należy podkreślić, że dane, które mają być wprowadzone to wynagrodzenia i płace brutto zawierające podatki od wynagrodzeń i płac i każde wyższe stawki tych podatków oraz składki na ubezpieczenie społeczne. W przypadkach, gdzie wynagrodzenia i płace netto są płacone pracownikom przez ich pracodawców, powinny być zwiększone o wartość tych pozycji. |
3.018. |
Wynagrodzenia i płace brutto wypłacane w naturze obejmują dobra i usługi udostępniane przez pracodawców ich pracownikom bezpłatnie lub po cenach obniżonych, w celu wykorzystania ich przez pracowników i ich rodziny jak i kiedy zechcą celem zaspokojenia ich potrzeb. Niekoniecznie widoczne są one w procesie produkcji. Ich wartość to wartość korzyści, które reprezentują: wartość dóbr, jeśli są dostarczane nieodpłatnie lub różnica pomiędzy tą ostatnią wartością a wpłatami pracowników, jeśli są one dokonywane po obniżonych cenach. Te pozycje, które są znacząco ważne w EAA, obejmują następujące elementy:
a)
produkty rolne udostępnione pracownikom bezpłatnie lub po obniżonych cenach w drodze wynagrodzenia ( 36 );
b)
usługi zakwaterowania tworzone na potrzeby własne i dostarczane pracownikom bezpłatnie lub po obniżonych cenach ( 37 );
c)
dobra i usługi nabywane przez pracodawców, pod warunkiem że te zakupy podpadają pod definicję płacy w naturze (to jest kiedy one nie stanowią zużycia pośredniego). W szczególności przewóz pracowników pomiędzy ich miejscem zatrudnienia a zamieszkania jest częścią zapłaty w naturze, chyba że podróże mają miejsce w ramach czasu pracodawcy. Ta kategoria zawiera nabyte usługi zakwaterowania i żłobków dla dzieci itp. (porównaj ESA 2010, 4.05). |
3.019. |
Wynagrodzenia i płace wypłacane w naturze powinny być oszacowane na podstawie ceny podstawowej lub ceny nabywcy (w zależności od tego czy pozycje są produkowane przez jednostkę czy zakupione na zewnątrz). |
3.020. |
Wynagrodzenia i płace brutto przeciwnie nie zawierają wydatków z korzyścią dla pracodawcy i które ponoszone są w interesie przedsiębiorstwa. Pozycje o których mowa to inter alia: dodatki dotyczące lub mające na celu zwrot wydatków na podróże, rozłąkę lub przeprowadzkę, ponoszone przez pracowników w trakcie pełnienia obowiązków wydatki na rozrywkę ponoszone przez pracowników w imieniu przedsiębiorstwa i wydatki na urządzenie socjalne w miejscu pracy (na przykład sport i urządzenia rekreacyjne). Podobnie wypłaty w gotówce, dokonywane na rzecz pracowników przez pracodawców, na zakup narzędzi lub specjalnej odzieży (wliczając w to sumy, które pracownicy na mocy umowy są zobligowani do poświęcania na takie cele), nie są częścią wynagrodzenia i płac brutto zawartych w tej kategorii. ►M6 Wszystkie te pozycje są rejestrowane w zużyciu pośrednim pracodawców (porównaj ESA 2010, 4.07). ◄ |
3.021. |
Składki na ubezpieczenie społeczne pracodawcy zawierają wartość składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracodawców, w celu zapewnienia ochrony socjalnej pracowników na mocy przepisów (z wyjątkiem składek na ubezpieczenie społeczne pracowników potrącanego u źródła z wynagrodzeń i płac brutto (porównaj 3.017). Składki te mogą być faktyczne lub przypisane. |
3.022. |
Faktyczne składki na ubezpieczenie społeczne reprezentują płatności dokonywane przez pracodawców wliczając w to składki przewidziane ustawą na mocy umowy i dobrowolne dokonywane celem ubezpieczenia od ryzyka i sytuacji losowych. Te składki na ubezpieczenie społeczne są wypłacane ubezpieczycielom (zakładom ubezpieczeń społecznych lub prywatnym ubezpieczycielom). Pomimo tego, że są wypłacane bezpośrednio ubezpieczycielom, są traktowane jako część składowa wynagrodzeń dla pracowników, jako że uznaje się, że ci ostatni otrzymują składki i wówczas wpłacają je do firm ubezpieczeniowych. |
3.023. |
Przypisane umownie składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracodawców stanowią odpowiednik pozostałych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, płaconych bezpośrednio przez pracodawców swoim pracownikom lub byłym pracownikom bądź innym kwalifikującym się osobom, bez angażowania instytucji ubezpieczeniowej ani autonomicznego funduszu emerytalno-rentowego ( 38 ) (porównaj ESA 2010, 4.10). Składki te są rejestrowane w trakcie okresu, w którym praca jest wykonywana (jeśli są odpowiednikiem obowiązkowych świadczeń społecznych) lub kiedy świadczenia są dostarczane (jeśli są odpowiednikiem dobrowolnych świadczeń społecznych). Przypisane umownie składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracodawców dzieli się na dwie kategorie: a) przypisane umownie składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracodawców oraz b) przypisane umownie składki inne niż emerytalno-rentowe płacone przez pracodawców (ESA 2010, 4.10 i 4.97). |
3.024. |
Należy podkreślić, że w EAA jeśli jednostki produkcyjne są pojedynczymi przedsiębiorstwami, wynagrodzenie dla pracowników nie zawiera wynagrodzenia za pracę wykonywaną w gospodarstwie przez jego właściciela lub nie opłacanych członków jego rodziny; osoby te dzielą między sobą mieszany dochód, który jest bilansem tworzenia rachunku dochodowego dla indywidualnych przedsiębiorstw. Jeśli jednakże jednostki produkcyjne są częścią korporacji (porównaj 5.09 i 5.10), wszystkie wynagrodzenia muszą być rejestrowane jako wynagrodzenia dla pracowników. |
D. PODATKI Z TYTUŁU PRODUKCJI I PRZYWOZU
(porównaj ESA 2010, od 4.14 do 4.29)
3.025. |
Podatki nakładane na produkcję i przywóz są obowiązkowymi, bezzwrotnymi opłatami w gotówce lub w naturze, nakładanymi przez administracją rządową lub instytucje Unii Europejskiej i dotyczącymi produkcji i przywozu dóbr i usług, zatrudnienia siły roboczej, prawa własności lub prawa użytkowania gruntu, budynków lub innych aktywów używanych w produkcji. ►M6 Podatki te są płacone bez względu na to, czy zyski występują czy nie (porównaj ESA 2010, 4.14). ◄ |
3.026. |
Podatki z tytułu produkcji i przywozu obejmują:
—
podatki od produktów (D.21):
—
podatki typu VAT (D.211),
—
podatki i opłaty celne z tytułu przywozu (poza VAT) (D.212) oraz
—
podatki od produktów (poza VAT i poza podatkami z tytułu przywozu) (D.214)
—
pozostałe podatki z tytułu produkcji (D.29)
|
1. |
Podatki nakładane na produkty
|
2. |
Sposób traktowania podatku VAT
|
3. |
Inne podatki z tytułu produkcji
|
E. DOTACJE
(porównaj ESA 2010, od 4.30 do 4.40)
3.051. |
Dotacje to powszechne bezzwrotne płatności, które administracja rządowa lub instytucje Unii Europejskiej przekazują krajowym producentom w celu wpływania na poziom ich produkcji, cen lub wynagrodzeń czynników produkcji. Inni pozarynkowi producenci mogą otrzymać inne dotacje do produkcji tylko w przypadku gdy te wpłaty zależą od ogólnych regulacji obowiązujących zarówno rynkowych, jak i pozarynkowych. ►M6 Zwyczajowo dotacje do produktów nie są rejestrowane w produkcji globalnej nierynkowej (P.13) (porównaj ESA 2010, 4.30). ◄ |
3.052. |
Dotacje obejmują:
—
dotacje do produktów (D.31):
—
dotacje przywozowe (D.311),
—
pozostałe dotacje do produktów (D.319) oraz
—
pozostałe dotacje do produkcji (D.39).
|
1. |
Dotacje do produktów
|
2. |
Inne dotacje do produkcji
|
F. DOCHÓD Z TYTUŁU WŁASNOŚCI
(porównaj ESA 2010, od 4.41 do 4.76)
1. Definicja
3.070. |
Dochód z tytułu własności to dochód otrzymywany przez właściciela aktywów finansowych lub rzeczowych aktywów nieprodukowanych w zamian za dostarczenie funduszy lub powierzenie rzeczowych aktywów nieprodukowanych do dyspozycji innej jednostki instytucjonalnej (ESA 2010, 4.41). |
3.071. |
ESA 2010 klasyfikuje dochody z tytułu własności w następujący sposób:
—
odsetki (D.41),
—
dochód podzielony przedsiębiorstw i instytucji finansowych (dywidendy i dochód podzielony jednostek typu przedsiębiorstwo) (D.42),
—
reinwestowane zyski z zagranicznych inwestycji bezpośrednich (D.43),
—
inne dochody z inwestycji (D.44): dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych (D.441), dochody z inwestycji do zapłacenia z tytułu uprawnień emerytalno-rentowych (D.442); dochody z inwestycji przypisane udziałowcom funduszy zbiorowego inwestowania (D.443);
—
renty gruntowe (D.45).
|
3.072. |
EAA zajmuje się tylko dochodem z tytułu własności figurującym w rachunku dochodu przedsiębiorcy (porównaj kolejność rachunków, od 1.38 do 1.48). Ten rachunek rejestruje po stronie środków dochód otrzymany przez jednostki jako rezultat ich bezpośredniego udziału w procesie produkcji (nadwyżka operacyjna/mieszany dochód) oraz należny dochód z tytułu własności. Rejestruje po stronie rozchodów płatny dochód z tytułu własności związany z działalnością rolniczą (i nierozdzielne nierolnicze działalności drugorzędne). Ogólnie mówiąc, rachunek dochodu przedsiębiorcy może być tylko obliczany dla sektorów instytucjonalnych, chociaż może być obliczany dla działalności, jeśli pewien dochód z tytułu własności może być przypisany do lokalnych JDG. |
3.073. |
Tylko trzy rodzaje dochodów z tytułu własności mogą mieć istotne znaczenie dla EAA:
—
odsetki (D.41), renty gruntowe (D.45) i dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych (D.441).
|
2. Odsetki
(porównaj ESA 2010, od 4.42 do 4.52)
3.074. |
Odsetki to opłaty płatne z tytułu pożyczki kapitałowej. Obejmują opłaty dokonywane w odstępach, ustalone z wyprzedzeniem, jako procent (stały lub inny) od wartości pożyczki. W EAA odsetki są odpowiednikiem pożyczek udzielanych w celu zaspokojenia potrzeb gospodarstw rolnych (na przykład z myślą o nabyciu gruntu, budynków, maszyn, pojazdów lub innego sprzętu, nawet jeśli są one używane w kontekście nierozdzielnych drugorzędnych nierolniczych działalności). |
3.075. |
Odsetki zawierają także opłaty związane z leasingiem trwałych środków kapitałowych na wykorzystanie w rolnictwie (prawdopodobnie łącznie z gruntem). Tylko część dzierżawy (traktowana jako przypisana pożyczka udzielona przez wynajmującego dzierżawcy) płacona przez dzierżawcę zawarta jest w spłacie odsetek (część kapitałowa jest rejestrowana na rachunku finansowym). |
3.076. |
Należy zwrócić uwagę, że prawdopodobne odsetki od trwałego kapitału wyjściowego w gospodarstwach rolnych nie są rejestrowane pod tym nagłówkiem; wydaje się, że jest to składnik dochodu przedsiębiorstwa rolnego (porównaj 5.06). Podobnie, kwota rejestrowana jako płatne odsetki zawiera dotacje do stóp procentowych dla rolnictwa. |
3.077. |
►M6 Odsetki do otrzymania w związku z działalnością rolniczą przez jednostki należące do korporacyjnych przedsiębiorstw rolnych także powinny być zarejestrowane. Odsetki do otrzymania przez indywidualne przedsiębiorstwa są wyłączone z pomiaru dochodu przedsiębiorcy działalności rolniczej, jako że sądzono, że większość aktywów kupionych na kredyt nie jest związana z działalnością rolniczą jednostek i ponieważ odróżnienie aktywów rodzinnych od aktywów wykorzystywanych w produkcji jest bardzo trudne ( 45 ). ◄ |
3.078. |
Procent jest rejestrowany zgodnie z zasadą memoriałową, to jest jako narastający procent (nie jako płacony procent). |
3.079. |
Ponieważ wartość usług świadczonych przez pośredników finansowych rozkłada się na wielu klientów, faktyczne płatności lub wpływy z odsetek do lub od pośredników finansowych powinny podlegać korekcie, aby wyeliminować marże, które reprezentują domniemane opłaty nałożone przez pośredników finansowych. Szacowana wartość tych kosztów winna być odjęta od odsetek płaconych przez pożyczkobiorców na rzecz pośredników finansowych i dodana do odsetek otrzymywanych przez depozytariuszy. ►M6 Koszty te traktowane są jako zapłata za usługi świadczone przez pośredników finansowych na rzecz ich klientów, a nie jako spłata odsetek (zobacz 2.107.1 i 2.108(i); ESA 2010, 4.51). ◄ |
3. Renty gruntowe (grunty i zasoby podziemne)
(porównaj ESA 2010, od 4.72 do 4.76)
3.080. |
►M6 Renty gruntowe odpowiadają płatnościom dokonywanym właścicielowi rzeczowych aktywów nieprodukowanych (grunty i zasoby podziemne) w zamian za udostępnienie aktywów innej jednostce. ◄ W EAA ta pozycja odpowiada głównie dzierżawom płatnym za grunty przez gospodarzy rolniczych właścicielom ziemskim ( 46 ). |
3.081. |
Tam gdzie właściciel płaci pewne należności bezpośrednio powiązane z działalnością rolniczą (podatek od własności, koszt utrzymania gruntów itp.), dzierżawy, które mają być rejestrowane, powinny być odpowiednio redukowane. Te obciążenia są ujmowane jako inne podatki z tytułu produkcji (w przypadku podatku od własności) lub zużycia pośredniego (w przypadku utrzymania gruntów). |
3.082. |
Dzierżawy gruntów nie obejmują wynajmu budynków lub lokali mieszkalnych znajdujących się w nich; dzierżawy te są traktowane jako płatność za usługę rynkową dostarczaną przez właściciela lokatorowi budynku lub lokalu mieszkalnego i powinny być rejestrowane w rachunkach zużycia pośredniego usług lub jako wydatek na spożycie końcowe (rachunek gospodarstwa domowego) w zależności od rodzaju jednostki lokatora. Jeśli nie ma obiektywnej podstawy na której możliwe jest rozdzielenie płatności pomiędzy dzierżawieniem gruntów a wynajmem budynków znajdujących się na nich, cała suma powinna być rejestrowana jako dzierżawa gruntów. ►M6 Zasada ta jest dostosowaną wersją zalecenia ESA (porównaj ESA 2010, 4.73) ( 47 ). ◄ |
3.083. |
Wszystkie dzierżawy gruntów powinny być rejestrowane pod tym nagłówkiem, bez względu na to, czy ziemia jest wynajmowana na mniej, czy więcej niż jeden rok. |
3.084. |
Dzierżawy nie zawierają:
—
wartości dzierżawnej lokali mieszkalnych znajdujących się w tych budynkach; to jest wynagrodzenie za usługę rynkową, która jest składnikiem prywatnego spożycia (co oznacza że, lokator płaci czynsz ze swojego dochodu do dyspozycji netto),
—
dzierżaw płaconych w celu profesjonalnego wykorzystanie budynków nie przeznaczonych do zamieszkania (porównaj 2.108lit. a)),
—
amortyzacji wartości budynków,
—
wydatków na bieżące utrzymanie budynków (porównaj 2.106),
—
podatku od własności (porównaj 3.048 lit. a)),
—
wydatków związane z ubezpieczeniem budynków (porównaj 2.108 lit. g)).
|
3.085. |
W przypadku kiedy grunty i budynki są używane przez właściciela, nie ma potrzeby brać pod uwagę prawdopodobnych dzierżaw. Dzierżawy odpowiadające nieprodukowanym wartościom niematerialnym i prawnym, takim jak patenty i prawa produkcyjne (kontyngenty mleka), powinny być rejestrowane jako zużycie pośrednie (porównaj 2.108 lit. n)). |
4. Dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych (nieobjęte zakresem EAA)
3.086. |
►M6 Dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych odpowiadają dochodom pierwotnym ogółem otrzymywanym z inwestowania rezerw technicznych ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (porównaj ESA 2010, 4.68). ◄ Te rezerwy techniczne traktowane są jako aktywa należące do ubezpieczonego. ►M6 ESA 2010 ◄ ustala kalkulację dochodu przedsiębiorcy, który ma być ujęty, jako zasoby, przychody otrzymywane z inwestycji w ubezpieczenia rezerw technicznych. Ten dochód jest przypisany do ubezpieczonego jako dochód z tytułu własności przypisany posiadaczowi polisy ubezpieczeniowej. Ten ostatni traktowany jest jako oddawany zwrotnie firmom ubezpieczeniowym w postaci dodatkowych składek, gdyż w praktyce dochód jest przez nie zatrzymywany (porównaj ►M6 ESA 2010 ◄ , 4.69). |
3.087. |
►M6 Dochody z inwestycji przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych nie są objęte zakresem EAA. ◄ W rzeczywistości, aby mieć znaczenie, miara dochodu z działalności rolniczej powinna:
—
zawierać wszystkie przepływy związane z ubezpieczeniami nie dotyczącymi polis na życie (wartość usługi, dochodu przypisany posiadaczowi polisy ubezpieczeniowej, składki netto i wypłaty): w tym wypadku dochód mierzony pojawia się po opisie wszystkich transakcji redystrybucji (pomiędzy posiadaczami polisy ubezpieczeniowej a firmami ubezpieczeniowymi i pomiędzy okresami) powiązane z ubezpieczeniami nie dotyczącymi polis na życie, lub
—
tylko brać pod uwagę wartość usługi, (która jest ostatecznie nabyta od firmy ubezpieczeniowej (porównaj 2.108 lit. g)): w tym wypadku dochód mierzony pojawia się przed opisem wszystkich tych transakcji redystrybucji.
EAA optuje za drugim rozwiązaniem. |
G. TRANSFERY KAPITAŁOWE
(porównaj ESA 2010, od 4.145 do 4.167)
3.088. |
Jedynymi transferami kapitałowymi rejestrowanymi w EAA są przychodne transfery kapitałowe, tj. jest dotacje do inwestycji i inne transfery kapitałowe. Te transakcje podziału są rejestrowane w rachunku kapitałowym (porównaj 1.41 i 1.480). |
1. |
Dotacje do inwestycji
|
2. |
Inne transfery kapitałowe
|
H. ZUŻYCIE ŚRODKÓW TRWAŁYCH
(porównaj ESA 2010, od 3.139 do 3.145)
3.098. |
Przewidywalne zniszczenie i zużycie oraz starzenie się trwałych dóbr kapitałowych w trakcie okresu rozliczeniowego reprezentuje obciążenie, które jest niekwestionowane tak długo, jak pozycja nie jest wymieniania poprzez nowe nabycie. To przewidywalne zniszczenie i zużycie oraz starzenie jest mierzone przez zużycie środków trwałych. Jej włączenie do „rozchodów” w rachunku produkcji pozwala na dystrybucję wydatków na tworzenie kapitału trwałego, na cały okres użytkowania. |
3.099. |
Jeśli ekonomiczny cykl życia środków produkcji jest dłuższy niż jeden rok, zużycie środków trwałych reprezentuje wielkość kapitału trwałego zużytego w procesie produkcyjnym w trakcie okresu obrachunkowego jako rezultat normalnego zniszczenia i zużycia oraz starzenia się ( 48 ). Jeśli z drugiej strony, zużyte środki produkcji mają ekonomiczny cykl życia krótszy niż jeden rok, zniszczenie i zużycie jest rejestrowane jako zużycie pośrednie. |
3.100. |
Wszystkie trwałe dobra kapitałowe (to znaczy produkty) są przedmiotem zużycia środków trwałych (chociaż w niektórych specyficznych wypadkach, wymagana jest pewna elastyczność; porównaj 3.105). Dotyczy to aktywów rzeczowych i wartości materialnych i prawnych, większych ulepszeń nieprodukowanych aktywów i kosztów związanych z transferem prawa własności. Zużycie środków trwałych nie jest obliczona dla zasobów, produkcji nie dokończonej i dla nieprodukowanych aktywów, takich jak ziemia, złoża podziemne i patenty. |
3.101. |
Zużycie środków trwałych jest tylko jednym składnikiem zmiany wartości aktywów (razem z nakładami brutto na środki trwałe, innymi zmianami w wielkości i nominalnych zyskach własności (wartość netto strat); porównaj 2.134). Szczególnie zużycie środków trwałych nie obejmuje innych zmian w wolumenie aktywów (innych niż te spowodowane przez środki trwałe brutto):
—
wyjątkowe straty powstałe na skutek katastrof (trzęsienia ziemi, wojna, susza, epidemie itp.),
—
nieprzewidywalne starzenie się, które stanowi różnicę pomiędzy zapisami w zużyciu środków trwałych na normalne zniszczenie i zużycie oraz faktyczne straty, wypadków losowych powodujących obniżenie wartości większe niż zaksięgowane na podstawie przewidywanego zużycia środków trwałych,
—
zmiany w klasyfikacji trwałych aktywów, tj. zmiany ich gospodarczego wykorzystania, jak w przypadku gruntów rolnych lub budynków, które zostały przekształcone na cele użytku prywatnego lub innego niż dotąd użytku gospodarczego.
|
3.102. |
Zużycie środków trwałych, którą należy odróżnić od amortyzacji obliczonej dla celów fiskalnych i tej, która pojawia się w rachunkach firm, powinna być obliczona na podstawie zasobów trwałych dóbr kapitałowych i (średniej) prawdopodobnej długości gospodarczego cyklu życia różnych wspomnianych kategorii dóbr. Jeśli żadna informacja na temat zasobów trwałych dóbr nie jest dostępna, poleca się obliczanie ich przy użyciu metody stałej inwentaryzacji i zaleca się obliczenie ceny nabycia dla okresu badanego (tj. wartość zastąpienia aktywów podczas badanego roku, nie na podstawie historycznych wartości). Wartość zastąpienia jest określana na podstawie cen, które gospodarstwa muszą płacić w trakcie danego okresu odniesienia, aby zastąpić trwałe dobro kapitałowe przez nowe, które jest do niego podobne tak bardzo, jak to jest możliwe. Konieczne jest postępowanie w ten sposób w celu poprawnego obliczenia krajowego produktu netto. |
3.103. |
Zużycie środków trwałych jest obliczana przy użyciu metody amortyzacji liniowej, to jest przez dopisywanie wartości danych trwałych dóbr kapitałowych, równomiernie w trakcie całego okresu, w którym były używane. Wskaźnik amortyzacji jest definiowany przy pomocy wzoru 100/n, gdzie „n” oznacza prawdopodobną długość cyklu gospodarczego życia tej kategorii w latach („n” może być różne w różnych krajach i czasie). Wskaźnik amortyzacji może, w pewnych wypadkach, być geometryczny. Ze względu na użycie bieżącej ceny wymiany i stałego wskaźnika zużycie środków trwałych środków trwałych, zużycie środków trwałych zmienia się z roku na rok, chyba że cena nabywcy pozostaje niezmieniona w ciągu całego, normalnego cyklu gospodarczego życia aktywów. |
3.104. |
Zużycie środków trwałych w postaci kosztów związanych z przeniesieniem prawa własności produkowanych aktywów rzeczowych i wartości niematerialnych i prawnych powinna być obliczana na bazie średniego cyklu gospodarczego życia, umownie ustalanego jako jeden rok. |
3.105. |
Zużycie środków trwałych w zwierzętach odpowiada przewidzianemu spadkowi wydajności zwierząt, jeśli używane są one do celów produkcji (mleko, wełna itp.), która jest odzwierciedlona w bieżącej wartości przyszłego dochodu osiągalnego z hodowli tych zwierząt. Jako że wartość przyszłego dochodu z wydajnych zwierząt zmniejsza się z czasem, zwierzęta staną się przedmiotem zużycia środków trwałych. Zważywszy na praktyczne trudności w obliczaniu zużycia środków trwałych dla tego typu aktywów, stwierdzono, że zużycie środków trwałych nie powinno być obliczana dla wydajnych zwierząt. Decyzja, by wykluczyć zwierzęta z tych obliczeń, była oparta na następujących względach:
—
amortyzacja dotycząca wydajności i ekonomicznej wartości, jest powiązana z wiekiem, ale nie jest to bezpośrednia, regularna i stała jego funkcja, jak jest to jest w przypadku amortyzacji,
—
wycofanie zwierząt ze stada produkcyjnego, może być dokonane w wyniku wpływu otoczenia ekonomicznego (zmiany cen osiąganych za ubijane zwierzęta i ceny pasz dla zwierząt itp.).
|
3.106. |
Mimo że te względy nie są przeszkodą w obliczeniu zużycia środków trwałych żywego inwentarza, czynią takie obliczenia bardzo skomplikowanymi, jeśli chodzi o odpowiednie definicje średniej długości życia i wskaźników zużycia środków trwałych. Poza tym byłoby trudno zapewnić zgodność pomiędzy prognozą a faktyczną średnią amortyzacją zwierząt. ►M6 Ujęcie takie zapewnia także zgodność pomiędzy EAA i ESA 2010 (porównaj ESA 2010, 3.140) oraz rachunkami mikroekonomicznymi systemu danych księgowych gospodarstw rolnych i eliminuje potrzebę rozróżnienia pomiędzy inwentarzem żywym o charakterze środków trwałych a inwentarzem żywym o charakterze zasobów. ◄ |
IV. NAKŁADY PRACY W ROLNICTWIE
4.01. |
Zatrudnienie w rolnictwie obejmuje wszystkie osoby, zarówno pracowników, jak i osoby pracujące na własny rachunek, wnoszące nakłady wynagradzanej i niewynagradzanej pracy, w jednostkach krajowych, wykonujących charakterystyczne działalności (rolnicze i nierozdzielnie nierolnicze działalności drugorzędne) w rolnictwie EAA. Wszystkie osoby w wieku emerytalnym, które kontynuują pracę w gospodarstwie, są zaliczane do siły roboczej rolnictwa. Osoby, które nie ukończyły wieku szkolnego, nie są zaliczane. |
4.02. |
Pracownicy są zdefiniowani jako wszystkie osoby, które na mocy umowy pracują dla innej krajowej jednostki instytucjonalnej, (która jest jednostką rolniczą) i otrzymują wynagrodzenie (rejestrowane jako wynagrodzenie dla pracowników, porównaj Dział C rozdziału III). Nakłady siły roboczej dostarczane przez pracowników są zwane nakładami płatnej siły roboczej. Zwyczajowo, praca pracowników spoza rodziny jest klasyfikowana jako nakłady pracy płatnej. Kiedy jednostka rolna jest organizowana jako tradycyjna firma (porównaj 5.09), cały wniesiony nakład pracy jest klasyfikowany jako nakłady pracy płatnej. |
4.03. |
Osoby pracujące na własny rachunek są określane jako osoby, które są jedynymi właścicielami lub współwłaścicielami przedsiębiorstw nie posiadających osobowości prawnej, w których pracują. Nakłady pracy dostarczane przez osoby pracujące na własny rachunek są określane mianem niepłatnych nakładów pracy. Członkowie rodziny gospodarza, którzy nie otrzymują wynagrodzenia, które jest uprzednio określone i obliczone na podstawie ich faktycznie wykonywanej pracy, są określani jako osoby pracujące na własny rachunek. |
4.04. |
W przypadku specyficznych firm (porównaj Dział B rozdział V), nakłady pracy siły roboczej traktowane są w ten sam sposób, jak w przedsiębiorstwach nie posiadających osobowości prawnej (firmy jednoosobowe). Dyrektorzy/udziałowcy mają udział w mieszanym dochodzie jednostki (nakłady pracy niepłaconej), podczas gdy ich pracownicy otrzymują wynagrodzenie (nakłady pracy opłaconej). |
4.05. |
Całkowita ilość przepracowanych godzin reprezentuje zagregowaną liczbę godzin faktycznie przepracowanych w charakterze pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek w krajowych jednostkach rolniczych podczas okresu obrachunkowego. |
4.06. |
►M6 Opis tego co obejmuje, a czego nie obejmuje całkowita ilość przepracowanych godzin, można znaleźć w ESA 2010 (11.27 i 11.28). ◄ Całkowita ilość przepracowanych nie zawiera pracy na rzecz prywatnych gospodarstw domowych gospodarza lub zarządzającego. |
4.07. |
Jednostki pracy rocznej (AWUs — Annual Work Units) są definiowane jako równoznaczne zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin (odpowiadające liczbie równoznacznych prac w pełnym wymiarze czasu), tj. jako suma przepracowanych godzin, podzielona przez średnią roczną liczbę przepracowanych godzin w pełnym wymiarze czasu w danym obszarze ekonomicznym. |
4.08. |
Jedna osoba nie może przedstawiać sobą więcej niż jedną jednostkę pracy rocznej. To ograniczenie obowiązuje nawet, jeśli ktoś pracuje w rolnictwie w wymiarze większym, niż liczba godzin określonych jako praca w pełnym wymiarze czasu. |
4.09. |
Nakłady pracy rolniczej osób, które pracują w gospodarstwach w mniejszym wymiarze niż liczba godzin określonych jako praca w pełnym wymiarze czasu, obliczona jest jako iloraz liczby godzin faktycznie przepracowanych (tygodniowo lub rocznie) i liczby godzin faktycznie przepracowanych (tygodniowo lub rocznie) w ramach pracy w pełnym wymiarze czasu. |
4.10. |
Liczba godzin faktycznie przepracowanych w pracy o pełnym wymiarze czasu jest niekoniecznie taka sama dla wszystkich kategorii siły roboczej. Możliwe jest, że liczba godzin w pracy w pełnym wymiarze czasu stosowana dla osób zatrudnionych na własny rachunek jest większa niż ta stosowana dla pracowników. W tym drugim przypadku maksymalna liczba godzin do przepracowania jest ustalona w umowie. |
4.11. |
Liczba przepracowanych godzin przez osobę nie będzie korygowana przez jakiś współczynnik z powodu wieku (to jest poniżej 16., a powyżej 65. roku życia) lub płci. Musi być zastosowana zasada równości. Praca w pełnym wymiarze czasu jest określona przez ilość godzin przepracowanych, a nie jako obliczenie wielkości i/lub jakości produkcji. |
4.12. |
Jeśli nie istnieją powody dla preferowania alternatywnych źródeł, jednostka pracy rocznej reprezentująca pracę w pełnym wymiarze godzin w rolnictwie powinna być oparta na aktualnej definicji zawartej w badaniach Wspólnoty na temat struktury gospodarstw rolnych i oznaczać minimalną liczbę godzin wymaganych przez krajowe przepisy regulujące umowy o pracę. Jeśli nie wskazują one liczby godzin przepracowanych rocznie, wtedy za minimalną uznaje się 1 800 godzin (225 pracujących dni po osiem godzin dziennie). |
V. WSKAŹNIKI DOCHODOWOŚCI ROLNICTWA
5.01. |
Jedną z głównych celów EAA jest pomiar dochodu rolnictwa i zmian w nim zachodzących. |
A. |
DEFINICJA DOCHODU I POZYCJI BILANSUJĄCYCH
|
B. |
TRAKTOWANIE DOCHODU JEDNOSTEK DZIAŁAJĄCYCH NA ZASADACH KORPORACJI
|
C. |
DEFINICJA WSKAŹNIKÓW DOCHODÓW ROLNICTWA
|
D. |
AGREGACJA WSKAŹNIKÓW DOCHODU DLA UNII EUROPEJSKIEJ
|
E. |
DEFLACJA WSKAŹNIKÓW DOCHODU
|
VI. WYCENA EAA W CENACH STAŁYCH
A. MIARY CEN I WOLUMENU
(porównaj ESA 2010, Rozdział 10)
6.01. |
Dla celów analiz ekonomicznych, patrząc jak zmieniają się wartości, warto rozróżniać te zmiany wartości, które są wynikiem zmian wolumenu i te, które są wynikiem zmian cen. ►M6 ESA 2010 (od 10.13 do 10.23) wyraźnie określa, że składnik cenowy powinien zawierać tylko te zmiany, które mają związek z cenami, a wszystkie inne zmiany powinny być ujęte w ramach składnika „wolumen”. ◄ Dlatego różnice jakości różnych produktów (fizyczne właściwości, rodzaje sieci detalicznych itp.) są brane pod uwagę jako wolumen, a nie zmiany cen. |
6.02. |
Dla wielu wyrobów i usług istnieje kilka odmian, które różnią się w swojej jakości. ►M6 ESA 2010 ◄ określa kilka czynników, które powodują różnice w jakości, ale najważniejsze dla EAA są te związane z właściwościami fizycznymi. Uznaje się, więc, że w ramach definicji danego produktu, mogą istnieć fizyczne różnice, które oznaczają, że fizyczne jednostki (np. jedna tona) nie są identyczne w ekonomicznym sensie. Przykładem tego są dwie tony zboża sprzedane w dwóch kolejnych latach. W pierwszym roku całe zboże ma wartość przemiałową, natomiast w drugim roku mniej niż połowa zboża ma taką wartość, reszta jest sprzedana jako pasza. To oznacza, że średnia jakość zboża obniżyła się. ►M6 Inna różnica w jakości, istotna z punktu widzenia EAA, dotyczy przemieszczania sprzedaży produktu pomiędzy dwoma różniącymi się cenowo rynkami, na przykład krajowym i zagranicznym, wykorzystaniem przemysłowym i sprzedażą konsumentom (porównaj ESA 2010, od 10.13 do 10.18). ◄ |
6.03. |
Wskaźniki wolumenu i ceny używane do opracowywania danych w cenach stałych muszą brać pod uwagę zmiany jakości. Z tego względu zaleca się, aby pracy były prowadzone na największym poziomie uszczegółowienia w celu dotarcia tak blisko jak to możliwe do całkowicie jednorodnych produktów elementarnych. Jeśli produkty elementarne są całkowicie jednorodne, zmiany w wolumenie mogą być oszacowane na podstawie zmian w ilości. |
6.04. |
Dane statystyczne są jednak często osiągalne tylko na bardziej zagregowanym poziomie i dlatego nie dotyczy już dokładnie jednorodnych produktów. ►M6 W tym przypadku w ESA 2010 (10.32) określa się, że preferowana jest deflacja wartości za rok bieżący odpowiednim indeksem cen w celu oszacowania zmian wolumenu (ESA 2010, 10.01). ◄ |
6.05. |
Poziom uszczegółowienia, dla którego stosowany indeks z założenia jest indeksem podstawowym (produkt będący przedmiotem badań wtedy uznawany za jednorodny), nazywany jest podstawowym poziomem agregacji. W EAA podstawowy poziom agregacji odpowiada przynajmniej najbardziej zdezagregowanemu poziomowi w nomenklaturze w tabelach przekazywanych danych. Większy poziom uszczegółowienia jest jednakże pożądany do opracowywania indeksów cen. |
6.06. |
Dla każdego agregatu wyrobów i usług przedstawionego na rachunkach, miary cen i ilości muszą być skonstruowane tak, że: indeks wartości = indeks cen × indeks wolumenu
To oznacza, że każda jedna zmiana w wartości danego przepływu musi być przypisana albo do zmiany ceny, albo do zmiany wolumenu, lub kombinacji powyższych dwóch możliwości (porównaj ESA 2010, 10.12). |
6.07. |
Systematyczne rozbicie zmian w bieżącej wartości na składniki „zmiany w cenach” i „zmiany w wolumenie” ograniczone jest do przepływów reprezentujących transakcje wyrobów i usług oraz do elementów wziętych pod uwagę przy wycenie tych transakcji (produkcja globalna, zużycie pośrednie, zużycie środków trwałych, wartość dodana brutto, wartość dodana netto, środki trwałe brutto, zmiany w zasobach, podatki i dotacje od produktów). |
B. ZASADY I METODA OBLICZANIA EAA W CENACH STAŁYCH
1. Wybór wzoru indeksu
▼M6 —————
6.09. |
►M6 W EAA, zgodnie z ESA 2010 (10.20), zmiany wolumenu mierzy się indeksami typu Laspeyresa, a zmiany ceny – indeksami typu Paaschego. ◄ Indeks wolumenu Laspeyres’a:
Indeks cen Paasche’go:
Dla każdego elementarnego produktu:
|
2. Rok bazowy
6.10. |
Zmiany w wolumenie są mierzone przy użyciu indeksu typu Laspeyres’a: zmiany w ilościach podstawowych serii są dlatego ważone za pomocą wartości w roku bazowym. Zmiany w cenach są mierzone przy użyciu indeksu typu Paasche’go: zmiany w cenach podstawowych serii są dlatego ważone za pomocą wartości w bieżącym roku w cenach dla roku bazowego. |
6.11. |
Rok bazowy to rok, którego ceny są używane do opracowywania schematów waże nia. |
6.12. |
Najdokładniejszy sposób mierzenia zmian w wolumenie z jednego roku na drugi polega na użyciu najbardziej aktualnego osiągalnego roku bazowego. Takie podejście gwarantuje, że ważenia będą stosunkowo aktualne i uniknie się problemów, związanych z ważeniem produktów, które nie są już produkowane i nowych produktów, które dopiero się pojawiły na rynku. To z tego powodu EAA mierzy zmiany w wolumenie używając ważeń dla roku poprzedzającego. |
3. Przedstawianie szeregów w powiązaniu z rokiem odniesienia
6.13. |
Rok użyty do przedłożenia i prezentacji danych w cenach stałych może różnić się od roku bazowego; nazywa się go rokiem odniesienia. W szeregu indeksów rok odniesienia jest rokiem, który przyjmuje wartość 100. |
6.14. |
Serie indeksów wolumenu w cenach roku odniesienia są otrzymywane przez tworzenie łańcucha indeksów obliczanych w cenach z roku poprzedzającego (porównaj ESA 2010, 10.20). |
6.15. |
Jest rzeczą ważną, aby zmiana roku odniesienia nie wpływała na zmiany w wolumenie w roku poprzedzającym. To powód, dla którego dane EAA są przedstawiane w powiązaniu ze stałym rokiem odniesienia przez ponowne odniesienie każdej zmiennej oddzielnie, niezależnie od tego czy są one agregatami czy indeksami podstawowymi. |
6.16. |
Przykład: Rozważmy dwa jednorodne, podstawowe produkty A i B. Następujące szeregi są oparte na strukturze cen dla roku poprzedzającego:
Indeksy wolumenu i cen dla całości (A + B) zależą od wagi przypisanej do każdego z produktów, A i B.
Jeżeli szeregi te są wyrażone w stosunku do stałego roku odniesienia (np. n), jedynym sposobem utrzymania tych samych indeksów wolumenu n/n-1 jest stworzenie oddzielnych łańcuchów indeksów. Daje to następujący szereg (podstawa równa 100 w n):
(101,4 = 108,8*93,2/100)
Wartości w cenach stałych wyrażone w stosunku do roku odniesienia n to:
(405,6 = 400*101,4/100)
W rezultacie rachunek nie jest już addytywny. Dodanie wartości w cenach stałych dla A i B daje następujący szereg:
Inaczej niż w roku następującym po roku odniesienia, szeregi ponownie odniesione nie są addytywne.
|
6.17. |
►M6 Według ESA 2010 (10.23) nieaddytywne dane dotyczące cen stałych są publikowane bez jakichkolwiek korekt ( 51 ). ◄ Jest to także podejście stosowane przez EAA. Należy jednak wyjaśnić użytkownikom, że tabele nie są addytywne. |
4. Obliczanie wartości dodanej w cenach z określonego roku
6.18. |
Wartość dodana stanowi pozycję bilansującą rachunku produkcji. Jako taka, nie daje możliwości podzielenia wartości dodanej bezpośrednio na składnik cenowy i składnik wolumenu. ►M6 Teoretycznie prawidłową metodą obliczania wartości dodanej w cenach z określonego roku jest metoda „podwójnej deflacji” (porównaj ESA 2010, od 10.31 do 10.32). ◄ |
6.19. |
Wartość dodana brutto wyrażona w cenach z roku poprzedzającego jest określana jako różnica pomiędzy produkcją globalną mierzoną w cenach z roku poprzedzającego a zużyciem pośrednim mierzonym w cenach z roku poprzedzającego. Wartość dodana netto w cenach z roku poprzedzającego jest definiowana jako różnica pomiędzy wartością dodaną brutto w cenach z roku poprzedzającego a zużyciem środków trwałych w cenach z roku poprzedzającego. Wartość dodana w cenach stałego roku badanego jest uzyskiwana przez ponowne odniesienie. |
6.20. |
Przykład: Poniżej przedstawiono szereg bieżących wartości i wartości w cenach z roku poprzedzającego (wolumen) dotyczących produkcji globalnej i zużycia pośredniego:
Wartość dodana w ujęciu wolumenu jest uzyskiwana przez odjęcie wolumenu zużycia pośredniego od wolumenu produkcji globalnej. Uzyskujemy następujący szereg:
W ten sposób otrzymuje się następujące indeksy wolumenu w cenach z roku poprzedzającego:
(118,2 = 130/110*100) (103,7 = 140/135*100)
Wartość dodana brutto z danego roku w cenach z roku n (ceny z określonego roku) jest uzyskiwana przez pomnożenie bieżącej wartości dla roku n przez indeks łańcuchowy wolumenu.
VA n+1 (w cenach z roku n) = 110*1,182 = 130
VA n+2 (w cenach z roku n) = 110*1,182*1,037 = 135
|
5. Podział podatków i dotacji do produktów na składniki wolumenu i cen
6.21. |
Podział oszacowań w cenach podstawowych na odnośne składniki wolumenu i cen zakłada wstępnie, że podział ten stosuje się także do podatków i dotacji do produktów. Oto wybór, jakiego dokonano w EAA: |
6.22. |
Indeks wolumenu dotacji (lub podatku) do produktu jest tożsamy z indeksem wolumenu produkcji globalnej w cenie producenta. W tym przypadku indeks wolumenu produkcji globalnej jest taki sam bez względu na to, czy jest wyrażony w cenie producenta czy też w cenie podstawowej. |
6.23. |
To rozwiązanie ma jeszcze jedną zaletę: indeks wolumenu jest niezależny od metody oszacowania wartości. W konsekwencji, interpretacja indeksów wolumenu i cen w cenach podstawowych jest bezpośrednia: dla idealnie jednorodnego, bazowego produktu, indeks wolumenu jest identyczny jak indeks ilości; indeks cen odzwierciedla zmianę średniej ceny podstawowej. |
6.24. |
Przykład: Dla danego produktu wartość produkcji globalnej w cenie producenta w roku „n” wynosi 1 000 ; wartość produkcji globalnej w roku „n+1” wynosi 900. Indeks wolumenu produkcji globalnej wynosi 102. Ten produkt jest dotowany. Wartość dotacji na rok „n” wynosi 100; wartość dotacji na rok „n+1” wynosi 150. Podział wolumen/cena dotacji przeprowadzono w następujący sposób:
Indeks wolumenu dotacji jest taki sam jak indeks produkcji globalnej w cenie producenta. |
VII. REGIONALNE RACHUNKI EKONOMICZNE DLA ROLNICTWA („REAA”)
A. ZASADY OGÓLNE
1. Wprowadzenie
7.01. Rachunki regionalne odgrywają ważną rolę w formułowaniu, wdrażaniu i ocenie polityki regionalnej. Obiektywne, wiarygodne, spójne, koherentne, porównywalne, przydatne i zharmonizowane regionalne wskaźniki statystyczne stanowią solidną podstawę polityki mającej na celu zmniejszenie różnic gospodarczych i społecznych między regionami Unii.
7.02. REAA stanowią dostosowanie EAA do poziomu regionalnego.
7.03. REAA obejmują ten sam zestaw rachunków co EAA, ale z uwagi na problemy dotyczące metodologii i pomiarów stworzono zestaw rachunków dla regionów, których zakres i szczegółowość są bardziej ograniczone niż w przypadku rachunków narodowych.
7.04. Jako rachunki regionalne REAA opracowuje się na podstawie danych regionalnych zbieranych bezpośrednio oraz danych krajowych z wyszacowanymi podziałami regionalnymi. Przy opracowywaniu rachunków regionalnych brak wystarczająco kompletnych, dostarczonych w odpowiednim czasie i wiarygodnych informacji regionalnych wymaga oparcia się na szacunkach. Oznacza to, że pewne różnice pomiędzy regionami niekoniecznie znajdują odzwierciedlenie w rachunkach regionalnych (ESA 2010, 13.08).
2. Gospodarka regionalna, terytorium regionalne
7.05. Każde opracowanie rachunków regionalnych, niezależnie od tego, czy odnosi się do gałęzi czy sektorów instytucjonalnych, wymaga ścisłej definicji gospodarki regionalnej i terytorium regionalnego. Teoretycznie rolnictwo w regionie obejmuje jednostki (gospodarstwa rolne) prowadzące działalność rolniczą (porównaj 1.60.–1.66.) na terytorium regionu.
7.06. Gospodarka regionalna danego państwa stanowi część gospodarki ogółem tego państwa. Gospodarkę ogółem definiuje się w kategoriach jednostek i sektorów instytucjonalnych. Składa się ona ze wszystkich jednostek instytucjonalnych, które mają centrum interesów ekonomicznych na terytorium ekonomicznym danego kraju. Terytorium ekonomiczne nie pokrywa się dokładnie z terytorium geograficznym (porównaj 7.08.). Terytorium ekonomiczne państwa dzieli się na terytoria regionalne oraz pozaregionalne (ESA 2010, 13.09).
7.07. Terytorium regionalne, zgodnie z definicją w ESA 2010, obejmuje tę część terytorium ekonomicznego kraju, która jest bezpośrednio przypisana do regionu. Wolne obszary celne, składy celne i fabryki znajdujące się pod kontrolą celną, są powiązane z regionami, w których się znajdują.
7.08. Ten podział terytorium nie jest jednak całkowicie spójny z pojęciem krajowego terytorium ekonomicznego stosowanym w rachunkach narodowych. Terytorium pozaregionalne składa się z części terytorium ekonomicznego państwa, których nie można bezpośrednio powiązać z jednym regionem i które są wyłączone z REAA, tj.:
z narodowej przestrzeni powietrznej, wód terytorialnych oraz szelfów kontynentalnych znajdujących się na wodach międzynarodowych, do których dane państwo posiada wyłączne prawa;
z enklaw terytorialnych, tzn. terytoriów geograficznych znajdujących się w pozostałej części świata i wykorzystywanych, na podstawie traktatów międzynarodowych i porozumień między państwami, przez agencje rządowe tego państwa (ambasady, konsulaty, bazy militarne, ośrodki naukowe, etc.);
ze złóż ropy naftowej, gazu ziemnego itp. w wodach międzynarodowych, poza szelfem kontynentalnym danego państwa, eksploatowanych przez jednostki będące rezydentami.
7.09. Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) ustalona w rozporządzeniu (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady ( 52 ) zapewnia pojedynczy, jednolity podział terytorium ekonomicznego Unii. REAA wymagają statystyk na poziomie NUTS 2 zgodnie z powszechnie obowiązującymi ustaleniami na podstawie tego rozporządzenia. Do celów krajowych rachunki regionalne mogą być również opracowywane na bardziej szczegółowym poziomie regionalnym, w stosownych przypadkach na poziomie NUTS 3 (ESA 2010, 13.12).
3. Jednostka podstawowa w opracowywaniu REAA
7.10. Jednostki wykorzystywane w rachunkach regionalnych według gałęzi to lokalne JRD. Lokalna JRD jest obserwowalną formą jednostki produkcyjnej.
7.11. Podejście statystyczne (gałęzie) „zadowala się” obserwowalną jednostką, nawet jeśli oznacza to odstąpienie od pojedynczej działalności. Podobnie jak w przypadku SNA 2008, w ESA 2010 preferuje się podejście statystyczne i opowiada się za stosowaniem lokalnej JRD do opracowywania rachunków narodowych według gałęzi. W związku z tym definiuje się tę samą jednostkę dla gałęzi, niezależnie od tego, czy są one objęte na poziomie regionalnym czy krajowym.
7.12. Podobnie jak EAA, REAA wykorzystują gospodarstwo rolne – „dostosowane” zgodnie z niektórymi konwencjami w celu zgodności z przedmiotowymi założeniami – jako jednostkę podstawową dla rolnictwa. Wybór ten opiera się na dwóch zasadniczych przyczynach. Z jednej strony jednostka „gospodarstwo rolne” jest lokalną JRD dla rolnictwa (porównaj 1.09.–1.17.), definiowaną jako ta część JRD, która odnosi się do poziomu lokalnego. Lokalna JRD jest również najbardziej odpowiednią jednostką dla rolnictwa, nawet jeśli obejmuje drugorzędną działalność pozarolniczą, której nie można wykazać odrębnie od działalności rolniczej (porównaj 1.15. i 1.16., 1.25.–1.32.).
7.13. Użycie gospodarstwa rolnego jako jednostki podstawowej oznacza włączenie drugorzędnej działalności pozarolniczej tych gospodarstw rolnych do REAA (porównaj 7.12.). Ponieważ celem EAA jest pomiar, opis i analiza tworzenia dochodów z rolniczej działalności gospodarczej, nie obejmują one jednostek, których produkcja stanowi wyłącznie działalność hobbistyczną (np. ogrody przydomowe i prywatny chów zwierząt gospodarskich). Natomiast jednostki zaangażowane w rolnictwo na własne potrzeby są włączone do EAA (porównaj 1.24.).
7.14. Gospodarstwo rolne jest jednostką odniesienia dla badań statystycznych dotyczących rolnictwa, niezależnie od tego, czy mają one charakter krajowy czy regionalny. Ma to tę zaletę, że ocena produkcji w ujęciu ilościowym może opierać się bezpośrednio na statystycznych systemach pomiaru powierzchni gruntów, plonów, wielkości stad itp. Wybór gospodarstwa rolnego zapewnia również większą spójność rachunkowości.
4. Metody opracowywania REAA
7.15. ESA 2010 (ESA 2010, 13.24–13.32) proponuje dwie metody, mające zastosowanie do gałęzi lub sektorów instytucjonalnych: „z dołu do góry” i „z góry na dół”. Metoda „z dołu do góry” polega na gromadzeniu danych na poziomie jednostek (lokalnych JRD, jednostek instytucjonalnych), a następnie ich sumowaniu w celu uzyskania wartości regionalnej dla poszczególnych agregatów. Metoda „z góry na dół” odtwarza wartości regionalne poprzez rozbicie danych krajowych przy użyciu wskaźnika, który w możliwie największym stopniu odzwierciedla regionalny rozkład danej zmiennej. Te dwie metody mogą być również łączone na różne sposoby, co ESA określa jako metody mieszane, łączące metody „z dołu do góry” i „z góry na dół”. Należy jednak unikać gromadzenia tych samych informacji więcej niż raz, gdyż prowadzi to do przedstawiania nadmiaru danych. Pierwszeństwo przyznaje się natomiast metodzie „z dołu do góry”, choć wiadomo, że w wielu przypadkach faktycznie stosuje się metody mieszane, łączące metody „z dołu do góry” i „z góry na dół”. Szczegóły dotyczące konkretnej metody i źródeł określa się w pełni przejrzyście w sprawozdaniach dotyczących jakości, wskazując, które dane regionalne zgromadzono bezpośrednio i które dane opierają się na danych krajowych z wyszacowanymi podziałami regionalnymi.
5. Pojęcia siedziby i terytorium
7.16. Transakcje gospodarcze przedsiębiorstw i gospodarstw domowych mogą być transakcjami ponadregionalnymi. Przedsiębiorstwa mogą również prowadzić działalność w więcej niż jednym regionie, zarówno w stałych lokalizacjach, jak i tymczasowo, np. duże gospodarstwa rolne mogą podejmować działania w różnych regionach. W związku z tym potrzebna jest jasna zasada, która pomoże państwom członkowskim w spójnym przypisywaniu takiej działalności ponadregionalnej do danego regionu.
7.17. Rachunki regionalne poszczególnych gałęzi są oparte na kryterium siedziby jednostki produkcyjnej. Każda gałąź na poziomie regionalnym odnosi się do grupy lokalnych JRD o tej samej lub podobnej podstawowej działalności gospodarczej, których centrum interesów ekonomicznych znajduje się na tym terytorium regionalnym. Najczęściej to centrum interesów powiązane jest z konkretną długoterminową lokalizacją w regionie, podobnie jak w przypadku jednostek instytucjonalnych, do których należą lokalne JRD.
7.18. Jednak rachunki regionalne mają kilka specyficznych aspektów. W przypadku niektórych rodzajów działalności nie zawsze łatwo jest zdefiniować region jako konkretny obszar. Związek między siedzibą główną a fizyczną lokalizacją gospodarstwa rolnego może stwarzać problem, ponieważ czynnikami produkcji rolnej może zarządzać siedziba główna w innym regionie. W przypadku REAA istotne jest rozdzielenie tych dwóch podmiotów i z tego względu gospodarstwo rolne musi być przypisane do regionu, w którym znajdują się jego czynniki produkcji, a nie do regionu, w którym znajduje się jego centrala. Jedna siedziba główna może zatem prowadzić do powstania kilku jednostek w rozumieniu REAA – tj. tylu jednostek, ile jest regionów siedzib lokalnych JRD, które znajdują się poza regionem siedziby głównej.
7.19. Alternatywna koncepcja, która zasadniczo nie jest stosowana w rachunkach narodowych i regionalnych, miałaby charakter ściśle terytorialny. Koncepcja ta zakłada, że działalność jest przypisywana do terytorium, na którym faktycznie się odbywa, niezależnie od siedziby jednostek zaangażowanych w daną działalność.
7.20. Chociaż podejście oparte na siedzibie jest preferowane w przypadku przydziału regionalnego transakcji jednostek będących rezydentami, ESA 2010 przewiduje pewne ograniczone możliwości stosowania podejścia terytorialnego (ESA 2010, 13.21). Ma to miejsce, gdy dla gruntów i budynków tworzy się umowne jednostki w regionie lub państwie, w którym znajdują się grunty lub budynki.
7.21. W hipotetycznym przypadku, w którym jednostki będące rezydentami w danym regionie prowadzą działalność wyłącznie na swoim terytorium regionalnym, pojęcie siedziby pokrywa się z pojęciem terytorium. Dotyczy to również przydziału regionalnego w oparciu o umowne jednostki utworzone dla gruntów i budynków oraz dla przedsiębiorstw nieposiadających osobowości prawnej w innych państwach lub regionach, które różnią się od regionu siedziby właściciela.
6. Rolnictwo i jednostki charakterystyczne
7.22. Gałąź składa się ze wszystkich lokalnych JRD, które prowadzą taką samą lub podobną działalność gospodarczą (porównaj 1.59.). Jak opisano w EAA, rolnictwo odpowiada zasadniczo działowi 01 klasyfikacji NACE Rev. 2 z różnicami, które przedstawiono w 1.62–1.66. Zakres REAA określa się na podstawie wykazu charakterystycznych działalności sporządzonego dla EAA. Istnieją pewne różnice między rolnictwem w EAA, a co za tym idzie w REAA, a gałęzią ustanowioną dla schematu podstawowego rachunków narodowych (porównaj 1.93.).
B. TRANSAKCJE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW
7.23. Wycena produkcji w rolnictwie wiąże się z pewnymi szczególnymi problemami. Najważniejsze z nich dotyczą produktów sezonowych, produkcji zwierzęcej i terminów zapisów na rachunkach. Metodyka EAA określa dokładne zasady dotyczące sposobu uwzględniania skutków przechowywania produktów sezonowych, sposobu pomiaru produkcji zwierzęcej oraz sposobu rejestrowania produkcji w toku. Zasady te muszą być przestrzegane przy opracowywaniu REAA. Nie wyklucza to jednak pewnych dostosowań na poziomie regionalnym, na przykład w odniesieniu do produkcji zwierzęcej. Należy podkreślić, że całkowita wartość wyceny regionalnej musi być identyczna z wycenami EAA.
1. Produkcja globalna
a) Mierzenie produkcji globalnej
7.24. W ramach REAA produkcja globalna regionu obejmuje wszystkie produkty wchodzące w zakres EAA wyprodukowane w tym regionie przez wszystkie jednostki rolnictwa w okresie obrachunkowym, niezależnie od tego, czy są one przeznaczone do obrotu poza rolnictwem, do sprzedaży innym gospodarstwom rolnym lub, w niektórych przypadkach, do użytku tego samego gospodarstwa rolnego. W związku z tym:
każdy produkt rolny opuszczający gospodarstwo rolne w regionie jest rejestrowany jako część produkcji globalnej regionu, bez względu na jego przeznaczenie lub jednostkę zakupującą;
niektóre produkty rolne na cele zużycia pośredniego w ramach tego samego gospodarstwa rolnego włącza się do produkcji globalnej regionu (porównaj 2.056.).
7.25. Proces produkcji zwierząt gospodarskich trwa zasadniczo kilka lat. Przy wycenie zwierząt gospodarskich należy rozróżnić zwierzęta zaklasyfikowane jako środki trwałe (zwierzęta zarodowe i pociągowe, krowy mleczne itp.) i zwierzęta zaklasyfikowane jako zapasy (zwierzęta przeznaczone głównie do produkcji mięsa). W związku z tym, aby uniknąć podwójnego liczenia, transakcje związane z przemieszczaniem zwierząt pomiędzy gospodarstwami rolnymi (które uznaje się za sprzedaż „dodatnią” dla gospodarstw rolnych sprzedających zwierzęta gospodarskie i sprzedaż „ujemną” dla gospodarstw rolnych nabywających) są traktowane w sposób przedstawiony poniżej:
transakcje między gospodarstwami rolnymi w tym samym regionie z udziałem zwierząt zaklasyfikowanych jako środki trwałe wzajemnie się anulują, z wyjątkiem kosztów przeniesienia własności ( 53 ); nie są one ujmowane jako sprzedaż gospodarstw rolnych, a zatem nie są uwzględniane w produkcji globalnej danego regionu;
zwierzęta zaklasyfikowane jako zapasy i będące przedmiotem transakcji między regionami traktuje się jako sprzedaż dodatnią (wraz z wywozem) dla regionu pochodzenia, a zwierzęta zakupione z innych regionów jako sprzedaż ujemną (wraz z przywozem) ( 54 );
jeżeli koszty przeniesienia własności (transport, marże handlowe itp.) odnoszą się do handlu zwierzętami zaklasyfikowanymi jako zapasy, są one odejmowane od produkcji globalnej; ma to miejsce automatycznie w przypadku zakupu z gospodarstw rolnych położonych w innych regionach, ponieważ koszty stanowią część sprzedaży „ujemnej”, natomiast w odniesieniu do handlu zwierzętami między gospodarstwami rolnymi w tym samym regionie należy dokonać dostosowania sprzedaży, a tym samym produkcji globalnej.
b) Wycena produkcji globalnej
7.26. Produkcję globalną wycenia się w cenach bazowych (porównaj 2.082.) – tj. łącznie z dotacjami do produktów – pomniejszonych o podatki od produktów. Ta metoda obliczania oznacza, że podatki i dotacje do produktów należy przedstawiać w podziale na regiony.
2. Zużycie pośrednie
a) Definicja
7.27. Zużycie pośrednie obejmuje towary (inne niż środki trwałe) i usługi rynkowe zużyte w procesie produkcji do produkcji innych towarów (porównaj 2.097.–2.109.).
7.28. Podczas opracowywania REAA zużycie pośrednie obejmuje:
produkty rolne zakupione w celu zużycia w trakcie procesu produkcyjnego od innych gospodarstw rolnych (w tym samym regionie lub w innym regionie);
niektóre produkty wykorzystywane jako spożycie wewnętrzne i rejestrowane jako produkcja globalna (porównaj 2.054.–2.058. i 7.24.).
7.29. Szczególny przypadek FISIM jest traktowany w rachunkach regionalnych w taki sam sposób jak w rachunkach narodowych. Jeżeli oszacowanie stanów kredytów i pożyczek oraz depozytów jest dostępne w podziale na regiony, można zastosować metodę „z dołu do góry”. Zazwyczaj jednak szacunki dotyczące stanów kredytów i pożyczek oraz depozytów nie są dostępne dla poszczególnych regionów. W takim przypadku przypisanie FISIM do gałęzi użytkownika odbywa się przy użyciu drugiej w kolejności najlepszej metody: jako wskaźniki podziału stosuje się regionalną produkcję brutto lub wartość dodaną brutto według gałęzi (ESA 2010, 13.40).
b) Wycena zużycia pośredniego
7.30. Wszystkie produkty i usługi wykorzystywane do zużycia pośredniego są wyceniane według ceny nabycia (wyłączając potrącalny podatek VAT) (porównaj 2.110.–2.114.).
3. Akumulacja brutto
7.31. Akumulacja brutto dla rolnictwa dzieli się na:
nakłady brutto na środki trwałe;
przyrost rzeczowych środków obrotowych.
a) Nakłady brutto na środki trwałe
7.32. W rolnictwie nakłady na środki trwałe występują za każdym razem, gdy posiadacz nabywa lub produkuje środki trwałe przeznaczone do wykorzystania przez okres dłuższy niż jeden rok jako środki produkcji w procesie produkcji rolnej. Kryterium przydziału dotyczące rejestrowania nakładów brutto na środki trwałe odnosi się do gałęzi użytkownika, a nie do gałęzi, do której należy właściciel prawny.
7.33. Środki trwałe będące w posiadaniu jednostki multiregionalnej przypisuje się do lokalnej JRD, w której są użytkowane. Środki trwałe wykorzystywane w ramach leasingu operacyjnego rejestruje się w regionie właściciela środków, a środki trwałe wykorzystywane w ramach leasingu finansowego – w regionie użytkownika (ESA 2010, 13.33).
7.34. Nowe aktywa uwzględniane w środkach trwałych wykazuje się brutto, tj. bez odliczania amortyzacji środków trwałych. Ponadto amortyzacja środków trwałych jest zazwyczaj obliczana na podstawie tych aktywów. Akumulacja netto uzyskiwana jest poprzez odjęcie amortyzacji środków trwałych od akumulacji brutto.
7.35. Jednostki produkcyjne mogą sprzedawać sobie nawzajem istniejące aktywa, np. maszyny używane. Jeżeli aktywa przemieszczają się między gałęziami i regionami, zapłaconą cenę ogółem włącza się do nakładów brutto na środki trwałe w jednej gałęzi lub regionie, a otrzymaną cenę odlicza się od nakładów brutto na środki trwałe w innej gałęzi lub regionie. Koszty transakcji własności aktywów, takie jak opłaty prawne od sprzedaży gruntów i istniejących budynków, są liczone przez nabywcę jako dodatkowe nakłady brutto na środki trwałe, nawet jeśli część kosztów pokrywa sprzedający.
7.36. Nakłady brutto na środki trwałe w odniesieniu do zwierząt gospodarskich w danym regionie należy zestawić zgodnie z ESA 2010 (3.124–3.138) oraz z 2.149–2.161 niniejszego załącznika. Nakłady brutto na środki trwałe w odniesieniu do zwierząt gospodarskich odpowiadają różnicy między nabyciem zwierząt gospodarskich w ciągu roku (przyrost naturalny i zakupy poza regionem, w tym przywóz), włączając w to zwierzęta, które pochodzą z własnej produkcji, i rozdysponowanie stada (na ubój, sprzedaż do innych regionów – w tym wywóz – lub inne finalne cele). W przypadku agregacji wszystkich regionów ważne jest, aby upewnić się, że przepływy międzyregionalne wzajemnie się znoszą (z wyłączeniem kosztów przeniesienia własności), tak aby suma wszystkich regionalnych nakładów brutto na środki trwałe była taka sama jak nakłady brutto na środki trwałe w krajowych rachunkach dla rolnictwa. Przy stosowaniu metody „z dołu do góry” zastosowanie ma, co następuje: sprzedaż zwierząt do gospodarstw rolnych w innych regionach skutkuje zmniejszeniem nakładów brutto na środki trwałe, podczas gdy zakup z innych regionów skutkuje zwiększeniem nakładów brutto na środki trwałe. Do obliczania nakładów brutto na środki trwałe w odniesieniu do zwierząt gospodarskich w danym regionie można zastosować zalecaną metodę pośrednią (porównaj 2.156).
b) Przyrost rzeczowych środków obrotowych
7.37. Rzeczowe środki obrotowe obejmują wszystkie aktywa, które nie są częścią środków trwałych i które, w danym momencie, są tymczasowo w posiadaniu jednostek produkcyjnych. Rozróżnia się dwa typy rzeczowych środków obrotowych: rzeczowe środki obrotowe nakładów i rzeczowe środki obrotowe produkcji (porównaj 2.171.).
7.38. W przypadku zwierząt zaklasyfikowanych jako rzeczowe środki obrotowe handel uwzględniany przy obliczaniu przyrostu rzeczowych środków obrotowych obejmuje sprzedaż do innych regionów i zakupy w innych regionach, jak również przywóz i wywóz.
C. TRANSAKCJE PODZIAŁU I INNE PRZEPŁYWY
7.39. Praktyczne trudności w uzyskiwaniu wiarygodnych informacji regionalnych na temat transakcji podziału w niektórych przypadkach, w szczególności gdy jednostki prowadzą działalność w więcej niż jednym regionie lub gdy region nie zawsze jest wyraźnie określonym obszarem, w którym prowadzone są określone działalności, wyjaśniają, dlaczego ESA obejmuje rachunki regionalne dla rolnictwa jedynie w odniesieniu do kilku danych zagregowanych: wartość dodana, dotacje, podatki, koszty związane z zatrudnieniem, czynsze i inne dochody, odsetki i nakłady brutto na środki trwałe.
1. Zasady ogólne
7.40. Transakcje podziału rejestruje się na bazie memoriałowej, tj. w czasie gdy wartość ekonomiczna, kwota należna lub roszczenie jest tworzone, transformowane, umarzane lub przestaje istnieć, a nie w momencie, kiedy płatność faktycznie jest dokonywana. Ta zasada rejestrowania (oparta na prawach i zobowiązaniach) stosowana jest do wszystkich przepływów, niezależnie czy są to przepływy pieniężne, ani czy mają miejsce pomiędzy jednostkami czy wewnątrz jednej jednostki.
7.41. Jednakże w przypadku gdy nie można precyzyjnie określić daty nabycia roszczenia (długu), można zastosować termin płatności lub inne dopuszczalne przybliżenie metody memoriałowej (porównaj 3.007.).
2. Wartość dodana
a) Zasady ogólne
7.42. Wartość dodana to wynik działalności produkcyjnej gospodarki lub jednej z jej gałęzi w danym okresie; jest ona pozycją bilansującą na rachunku produkcji. Jest to różnica między wartością produkcji globalnej a wartością zużycia pośredniego. Jest to kluczowy element pomiaru wydajności gospodarki lub gałęzi (porównaj 3.013.), lub regionu lub gałęzi w danym regionie.
b) Wycena wartości dodanej
7.43. Wartość dodaną można wykazać brutto (wartość dodana brutto w cenach bazowych) lub netto (wartość dodana netto w cenach bazowych), tj. przed odliczeniem amortyzacji środków trwałych lub po jej odliczeniu. W zgodzie z metodą wyceny produkcji globalnej (cena bazowa) i zużycia pośredniego (ceny nabywcy) wartość dodana jest mierzona w cenach bazowych (porównaj 3.013.).
7.44. Stosowanie cen bazowych oznacza, że podatki od produktów i dotacje do produktów muszą być przypisane konkretnym towarom i usługom, które następnie muszą zostać rozdzielone między regiony.
7.45. Przez odjęcie innych podatków od produkcji od wartości dodanej po cenach bazowych i dodanie innych dotacji na produkcję otrzymuje się wartość dodaną po kosztach czynnika produkcji. Wartość dodana netto po kosztach czynnika produkcji stanowi dochód czynników produkcji (porównaj 3.014.).
3. Amortyzacja środków trwałych
7.46. W REAA towary i usługi stanowiące środki trwałe gospodarstwa rolnego (takie jak zasadzenia wieloletnie, maszyny i budynki, znaczne ulepszenia gruntów, oprogramowanie czy koszty przeniesienia własności aktywów nieprodukowanych) zużywają się i starzeją jako środki produkcji w procesie produkcji. Takie zużycie i starzenie się oblicza się jako amortyzację środków trwałych. Podobnie jak w EAA, amortyzacji środków trwałych nie oblicza się w odniesieniu do zwierząt produkcyjnych.
4. Dotacje
7.47. W REAA stosuje się te same zasady, co w EAA: przepływy, które są zaklasyfikowane w EAA jako dotacje operacyjne, są klasyfikowane w ten sam sposób w REAA, podobnie jak w przypadku przepływów w formie transferów kapitałowych.
5. Podatki
7.48. W REAA stosuje się te same zasady, co w EAA: różne rodzaje podatków są klasyfikowane w REAA w taki sam sposób, jak w EAA.
6. Koszty związane z zatrudnieniem
7.49. Dla producentów koszty związane z zatrudnieniem przypisywane są lokalnym JRD, w których zatrudnia się dane osoby. W przypadku gdy dane te są niedostępne, koszty związane z zatrudnieniem przydziela się zgodnie z drugą w kolejności najlepszą metodą w oparciu o godziny przepracowane. Jeżeli zarówno dane o kosztach związanych z zatrudnieniem, jak i o godzinach przepracowanych są niedostępne, stosuje się liczbę zatrudnionych w podziale na lokalne JRD (porównaj ESA 2010, 13.42).
7. Nadwyżka operacyjna netto
7.50. Nadwyżka operacyjna netto jest otrzymywana przez odjęcie od wartości dodanej netto w cenach bazowych kosztów związanych z zatrudnieniem i pozostałych podatków związanych z produkcją oraz przez dodanie do niej pozostałych dotacji związanych z produkcją.
8. Odsetki, dzierżawy
7.51. W REAA stosuje się te same zasady, co w EAA: przepływy, które klasyfikuje się jako odsetki, dzierżawy w EAA, są klasyfikowane w REAA w ten sam sposób.
9. Dochód przedsiębiorcy rolnego: ogólne zasady obliczania
7.52. Od nadwyżki operacyjnej odejmuje się bezpośrednio płatne dochody z tytułu własności wynikające z działalności rolniczej i z drugorzędnej działalności pozarolniczej, tj. odsetki zapłacone od kredytów i pożyczek zaciągniętych w związku z tą działalnością, w tym na zakup gruntów rolnych, oraz dzierżawy płacone właścicielom gruntów (porównaj 3.070.–3.087.).
D. KRÓTKA ANALIZA WDRAŻANIA
1. Wprowadzenie
7.53. Sekcja ta ma na celu zwrócenie uwagi na niektóre aspekty przyjętych metod, w szczególności na wybór gospodarstwa rolnego i pomiar produkcji.
7.54. Gospodarstwo rolne jest jednostką odniesienia dla badań statystycznych dotyczących rolnictwa, zarówno na poziomie krajowym, jak i niższym. Jest to istotna zaleta REAA, ponieważ oznacza to, że wycena wielkości produkcji globalnej może opierać się bezpośrednio na systemach statystycznych służących do pomiaru powierzchni gruntów, plonów, wielkości stad itp. Zaletą wyboru gospodarstwa rolnego jest również umożliwienie większej spójności rachunków. Produkcja globalna i koszty odnoszą się w rzeczywistości do identycznych zestawów jednostek, nawet jeśli metody ekstrapolacji różnią się w zależności od źródła. Ponadto wybór gospodarstwa rolnego, wraz z pojęciami charakterystycznej działalności i jednostek, pozwala uniknąć konieczności dokonywania dostosowań, które mogłyby być kontrowersyjne, np. w przypadku ogrodów przydomowych i prywatnego chowu zwierząt gospodarskich. Konwencja ta ułatwia dokonywanie porównań między państwami. W istocie powiązanie z danymi statystycznymi dotyczącymi ilości fizycznych, które mają kluczowe znaczenie dla rolnictwa i gwarantują spójność pomiarów zapisów księgowych, ponieważ dostosowania lub korekty „pozastatystyczne” są w ten sposób ograniczone, w oczywisty sposób upraszcza i usprawnia obliczenia. Aspekty te są również spójne z celem, jakim jest przyznanie pierwszeństwa w REAA metodzie „z dołu do góry”.
2. Definicja rolnictwa regionalnego
7.55. W każdym regionie rolnictwo składa się ze wszystkich gospodarstw rolnych, których czynniki produkcji znajdują się w tym regionie. Zasada ta, zgodna z koncepcją siedziby jednostek produkcyjnych, może stwarzać kilka problemów: statystyki rolnictwa zazwyczaj określają lokalizację gospodarstw rolnych w zależności od ich siedziby, a nie bezpośrednio w zależności od lokalizacji czynników produkcji. Te dwie lokalizacje nie zawsze są takie same, a zjawisko to będzie prawdopodobnie coraz częstsze w miarę powiększania się gospodarstw rolnych. W związku z tym przy opracowywaniu REAA niektóre gospodarstwa rolne przeklasyfikowuje się do innych regionów, a w niektórych przypadkach dokonuje się nawet ich podziału. Może to być trudne w praktyce – w takim przypadku lepszym rozwiązaniem może być pozostawienie takiej samej lokalizacji gospodarstw rolnych jak w badaniach statystycznych. Propozycja ta jest jednak uzależniona od dwóch warunków: po pierwsze, metoda określania lokalizacji musi być identyczna dla wszystkich regionów w danym kraju, a po drugie, wszystkie zapisy księgowe muszą być wycenione na podstawie źródeł, które stosują takie same zasady określania lokalizacji gospodarstw rolnych.
3. Pomiar produkcji globalnej
7.56. Produkcja rolnicza obejmuje niektóre produkty roślinne, które są ponownie wykorzystywane przez to samo gospodarstwo rolne w formie zużycia pośredniego; dotyczy to głównie produktów przeznaczonych na pasze. W szczególności w przypadku upraw polowych produkcja regionalna może zostać często określona na podstawie ilości plonów zebranych w każdym regionie, a następnie wyceniona na podstawie cen. W takim przypadku wyceniana jest cała produkcja, niezależnie od tego, czy jest przeznaczona do obrotu poza rolnictwem, sprzedaży do innych gospodarstw rolnych czy do wykorzystania przez to samo gospodarstwo rolne. Produkcję każdego regionu uzyskuje się zatem bezpośrednio, zgodnie z koncepcją przyjętą w EAA i w REAA. Ceny, według których wyceniana jest produkcja stanowiąca spożycie wewnętrzne jednostki, mogą również opierać się na danych regionalnych, odpowiadających cenom, po których produkcja jest wprowadzana do obrotu. Brak regionalnych danych dotyczących cen stwarza jednak ogólny problem w zakresie wyceny produkcji globalnej – zarówno produkcji (regionalnej), która jest wprowadzana do obrotu, jak i produkcji, która stanowi spożycie wewnętrzne jednostki. W związku z tym wycena w REAA produktów stanowiących spożycie wewnętrzne jednostki wiąże się z takimi samymi trudnościami jak wycena produktów wprowadzanych do obrotu. Oczywiście sytuacja wygląda inaczej, jeżeli ilości nie mogą zostać wycenione na poziomie regionalnym. W tym przypadku metoda „z góry do dołu” oparta na wycenach na poziomie krajowym jest zasadniczo jedyną metodą, którą można zastosować ( 55 ).
7.57. W odniesieniu do zwierząt, niezależnie od tego, czy są one klasyfikowane jako zapasy czy środki trwałe, bierze się pod uwagę następujące elementy:
7.58. W niektórych przypadkach pośrednia metoda obliczania produkcji zwierzęcej może być zbyt trudna na poziomie regionalnym. W takich przypadkach lepiej jest obliczyć produkcję na podstawie modelu z wykorzystaniem danych fizycznych, a następnie dostosować wartości do wartości w EAA.
4. Nierozdzielna drugorzędna działalność pozarolnicza
7.59. W zależności od rodzaju działalności istnieją różne sposoby włączenia nierozdzielnej drugorzędnej działalności pozarolniczej do REAA. Niektóre z tych działalności drugorzędnych są w dużym stopniu skoncentrowane na poziomie regionalnym, np. przetwórstwo produktów rolnych. W takim przypadku wycena produkcji zarówno pod względem ilości, jak i ceny może opierać się na lokalnych danych statystycznych. Dla takiej produkcji wartości w EAA są de facto takie same jak wartości w REAA. Inne przypadki mogą być jednak trudniejsze. Na przykład może nie być źródła regionalnego dla niektórych działalności, zwłaszcza jeśli nie są one od początku skoncentrowane w konkretnych regionach. W przypadku innych działalności dane regionalne pochodzą z badań statystycznych lub informacji z rachunków mikroekonomicznych (np. sieci danych rachunkowych gospodarstw rolnych („FADN”)), ale nie ma gwarancji, że są one reprezentatywne dla regionu. Ponadto dane mogą być stare, bez dostępnych źródeł do wiarygodnej aktualizacji. Wreszcie, wskaźniki jakościowe na poziomie regionalnym są czasami niedostępne. We wszystkich tych przypadkach wartości EAA stanowią punkt wyjścia dla REAA i często konieczne jest stosowanie metody „z góry do dołu”.
5. Zużycie pośrednie
7.60. Zużycie pośrednie w REAA obejmuje produkty rolne wykorzystywane przez gospodarstwa rolne, niezależnie od tego, czy są one przedmiotem bezpośredniej wymiany handlowej między posiadaczami w tym samym regionie lub w różnych regionach, czy też zmieniają właściciela za pośrednictwem pośredników, którzy mogą lub nie stać się właścicielami produktów przed ich odsprzedażą itp. Ponadto niektóre produkty rolne przeznaczone do spożycia wewnętrznego są również wykazywane jako zużycie pośrednie, głównie niektóre uprawy wykorzystywane jako pasza. Zakupów zwierząt – nawet zwierząt przywożonych – nie rejestruje się jako zużycie pośrednie.
7.61. Pierwsza metoda obliczania zużycia pośredniego produktów rolnych na poziomie regionalnym polega na wyliczeniu różnicy między produkcją globalną w REAA a tą częścią produkcji globalnej, która ma opuścić daną gałąź, w odniesieniu do poszczególnych produktów ( 56 ). Nie jest to jednak całkowicie precyzyjna reprezentacja zużycia pośredniego produktów rolnych w każdym regionie z tego względu, że choć uwzględnione są produkty rolne przeznaczone do zużycia pośredniego przez gospodarstwa rolne w innych regionach, to produkty rolne pochodzące z gospodarstw rolnych w innych regionach nie są uwzględniane. Zużycie pośrednie należy zatem dostosować do wartości w EAA.
7.62. Możliwa jest również inna metoda obliczeniowa, wykorzystująca jako źródła informacji FADN. To źródło umożliwia wycenę zużycia pośredniego produktów rolnych, niezależnie od tego, czy pochodzą one ze sprzedaży dokonywanej przez inne gospodarstwa rolne, czy z innych źródeł, takich jak przywóz. Jednakże FADN nie obejmuje w dokładnie ten sam sposób produktów, które są wykorzystywane jako zużycie pośrednie w tym samym gospodarstwie rolnym, w związku z czym konieczne są korekty. Zużycie pośrednie należy zatem dostosować do wartości w EAA.
ZAŁĄCZNIK II
PROGRAM PRZEKAZYWANIA DANYCH
Dla każdej pozycji produkcji globalnej (pozycje od 01 do 18, łącznie z podpozycjami), przekazuje się wartość w cenach bazowych, jak również jej składniki (wartość w cenach producenta, dotacje do produktów i podatki od produktów).
Dane do rachunku produkcji i nakładów brutto na środki trwałe przekazuje się zarówno w cenach bieżących, jak i w cenach z poprzedniego roku.
Wszystkie wartości wyraża się w milionach jednostek waluty narodowej. Nakłady pracy wyraża się w 1 000 rocznych jednostek roboczych.
Dane regionalnych rachunków ekonomicznych dla rolnictwa („REAA”) przekazuje się na poziomie NUTS 2, wyłącznie w cenach bieżących.
1. Rachunek produkcji
|
|
Przekazywanie dotyczące roku odniesienia „n” |
|||
a |
b |
c |
d |
||
Pozycja |
Lista parametrów |
Listopad rok n (szacunki EAA) |
Marzec rok „n+1” (szacunki EAA) |
Wrzesień rok „n+1” (dane EAA) |
Wrzesień rok n+2 (dane REAA) |
01 |
ROŚLINY ZBOŻOWE (wliczając nasiona) |
X |
X |
X |
X |
01.1 |
Pszenica i orkisz |
X |
X |
X |
X |
01.1/1 |
Miękka pszenica i orkisz |
— |
— |
X |
X |
01.1/2 |
Pszenica durum |
— |
— |
X |
X |
01.2 |
Żyto i mieszanka żyta z pszenicą |
X |
X |
X |
X |
01.3 |
Jęczmień |
X |
X |
X |
X |
01.4 |
Owies i letnie mieszanki roślin zbożowych |
X |
X |
X |
X |
01.5 |
Ziarno kukurydzy |
X |
X |
X |
X |
01.6 |
Ryż |
X |
X |
X |
X |
01.7 |
Inne rośliny zbożowe |
X |
X |
X |
X |
02 |
UPRAWY PRZEMYSŁOWE |
X |
X |
X |
X |
02.1 |
Nasiona i owoce oleiste (wliczając nasiona) |
X |
X |
X |
X |
02.1/1 |
Rzepak i nasiona rzepaku |
— |
— |
X |
X |
02.1/2 |
Słonecznik |
— |
— |
X |
X |
02.1/3 |
Soja |
— |
— |
X |
X |
02.1/4 |
Inne produkty oleiste |
— |
— |
X |
X |
02.2 |
Uprawy wysokobiałkowe (wliczając nasiona) |
X |
X |
X |
X |
02.3 |
Nieprzerobiony tytoń |
X |
X |
X |
X |
02.4 |
Burak cukrowy |
X |
X |
X |
X |
02.5 |
Inne uprawy przemysłowe |
X |
X |
X |
X |
02.5/1 |
Rośliny włókniste |
— |
— |
X |
— |
02.5/2 |
Chmiel |
— |
— |
X |
— |
02.5/3 |
Inne uprawy przemysłowe: inne |
— |
— |
X |
— |
03 |
ROŚLINY PASTEWNE |
X |
X |
X |
X |
03.1 |
Kukurydza pastewna |
— |
— |
X |
X |
03.2 |
Korzeniowe rośliny pastewne (w tym burak pastewny) |
— |
— |
X |
X |
03.3 |
Inne rośliny pastewne |
— |
— |
X |
X |
04 |
WARZYWA I PRODUKTY OGRODNICZE |
X |
X |
X |
X |
04.1 |
Świeże warzywa |
X |
X |
X |
X |
04.1/1 |
Kalafior |
— |
— |
X |
— |
04.1/2 |
Pomidory |
— |
— |
X |
— |
04.1/3 |
Inne świeże warzywa |
— |
— |
X |
— |
04.2 |
Rośliny i kwiaty |
X |
X |
X |
X |
04.2/1 |
Szkółka roślin |
— |
— |
X |
— |
04.2/2 |
Rośliny ozdobne i kwiaty (wliczając choinki) |
— |
— |
X |
— |
04.2/3 |
Plantacje |
— |
— |
X |
— |
05 |
ZIEMNIAKI (wliczając bulwy) |
X |
X |
X |
X |
06 |
OWOCE |
X |
X |
X |
X |
06.1 |
Świeże owoce |
X |
X |
X |
X |
06.1/1 |
Jabłka deserowe |
— |
— |
X |
— |
06.1/2 |
Gruszki deserowe |
— |
— |
X |
— |
06.1/3 |
Brzoskwinie |
— |
— |
X |
— |
06.1/4 |
Inne świeże owoce |
— |
— |
X |
— |
06.2 |
Owoce cytrusowe |
X |
X |
X |
X |
06.2/1 |
Słodkie pomarańcze |
— |
— |
X |
— |
06.2/2 |
Mandarynki |
— |
— |
X |
— |
06.2/3 |
Cytryny |
— |
— |
X |
— |
06.2/4 |
Inne owoce cytrusowe |
— |
— |
X |
— |
06.3 |
Owoce tropikalne |
X |
X |
X |
X |
06.4 |
Winogrona |
X |
X |
X |
X |
06.4/1 |
Winogrona deserowe |
— |
— |
X |
— |
06.4/2 |
Inne winogrona |
— |
— |
X |
— |
06.5 |
Oliwki |
X |
X |
X |
X |
06.5/1 |
Oliwki stołowe |
— |
— |
X |
— |
06.5/2 |
Inne oliwki |
— |
— |
X |
— |
07 |
WINO |
X |
X |
X |
X |
07.1 |
Wino stołowe |
— |
— |
X |
— |
07.2 |
Wino o wysokiej jakości |
— |
— |
X |
— |
08 |
OLIWA Z OLIWEK |
X |
X |
X |
X |
09 |
INNE PRODUKTY Z ROŚLIN UPRAWNYCH |
X |
X |
X |
X |
09.1 |
Materiały roślinne używane głównie do wyplatania |
— |
— |
X |
— |
09.2 |
Nasiona |
— |
— |
X |
— |
09.3 |
Inne produkty z roślin uprawnych: inne |
— |
— |
X |
— |
10 |
PRODUKCJA ROŚLIN UPRAWNYCH (od 01 do 09) |
X |
X |
X |
X |
11 |
ZWIERZĘTA |
X |
X |
X |
X |
11.1 |
Bydło |
X |
X |
X |
X |
11.2 |
Świnie |
X |
X |
X |
X |
11.3 |
Koniowate |
X |
X |
X |
X |
11.4 |
Owce i kozy |
X |
X |
X |
X |
11.5 |
Drób |
X |
X |
X |
X |
11.6 |
Inne zwierzęta |
X |
X |
X |
X |
12 |
PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO |
X |
X |
X |
X |
12.1 |
Mleko |
X |
X |
X |
X |
12.2 |
Jajka |
X |
X |
X |
X |
12.3 |
Inne produkty pochodzenia zwierzęcego |
X |
X |
X |
X |
12.3/1 |
Surowa wełna |
— |
— |
X |
— |
12.3/2 |
Kokony jedwabników |
— |
— |
X |
— |
12.3/3 |
Inne produkty pochodzenia zwierzęcego: inne |
— |
— |
X |
— |
13 |
PRODUKCJA ZWIERZĄT (11+12) |
X |
X |
X |
X |
14 |
GLOBALNA PRODUKCJA ROLNICZA (10+13) |
X |
X |
X |
X |
15 |
PRODUKCJA USŁUG ROLNICZYCH |
X |
X |
X |
X |
15.1 |
Usługi rolne |
— |
— |
X |
— |
15.2 |
Dzierżawa kontyngentów na mleko |
— |
— |
X |
— |
16 |
PRODUKCJA ROLNICZA (14+15) |
X |
X |
X |
X |
17 |
POZAROLNICZA DZIAŁALNOŚĆ DRUGORZĘDNA (NIEROZDZIELNA) |
X |
X |
X |
X |
17.1 |
Przetwarzanie produktów rolnych |
X |
X |
X |
X |
17.2 |
Inne nierozdzielne działalności drugorzędne (dobra i usługi) |
X |
X |
X |
X |
18 |
PRODUKCJA PRZEMYSŁU ROLNEGO (16+17) |
X |
X |
X |
X |
19 |
CAŁKOWITE ZUŻYCIE POŚREDNIE |
X |
X |
X |
X |
19.01 |
Zasoby nasion i roślin |
X |
X |
X |
X |
19.02 |
Energia; smary |
X |
X |
X |
X |
19.02/1 |
— elektryczność |
— |
— |
X |
— |
19.02/2 |
— gaz |
— |
— |
X |
— |
19.02/3 |
— inne paliwa i gazy napędowe |
— |
— |
X |
— |
19.02/4 |
— inne |
— |
— |
X |
— |
19.03 |
Nawozy i produkty poprawiające jakość ziemi |
X |
X |
X |
X |
19.04 |
Materiały i urządzenia do ochrony roślin i pestycydy |
X |
X |
X |
X |
19.05 |
Wydatki weterynaryjne |
X |
X |
X |
X |
19.06 |
Pasze zwierzęce |
X |
X |
X |
X |
19.06/1 |
— mieszanki paszowe dostarczane przez inne gospodarstwa rolne |
X |
X |
X |
X |
19.06/2 |
— mieszanki paszowe nabywane spoza rolnictwa |
X |
X |
X |
X |
19.06/3 |
— mieszanki paszowe produkowane i zużywane w tym samym gospodarstwie rolnym |
X |
X |
X |
X |
19.07 |
Utrzymanie materiałów |
X |
X |
X |
X |
19.08 |
Utrzymywanie budynków |
X |
X |
X |
X |
19.09 |
Usługi rolne |
X |
X |
X |
X |
19.10 |
Usługi pośrednictwa finansowego mierzone pośrednio (FISIM) |
X |
X |
X |
X |
19.11 |
Inne towary i usługi |
X |
X |
X |
X |
20 |
WARTOŚĆ DODANA BRUTTO W CENACH BAZOWYCH (18–19) |
X |
X |
X |
X |
21 |
ZUŻYCIE ŚRODKÓW TRWAŁYCH |
X |
X |
X |
X |
21.1 |
Sprzęt |
— |
— |
X |
— |
21.2 |
Budynki |
— |
— |
X |
— |
21.3 |
Plantacje |
— |
— |
X |
— |
21.4 |
Inne |
— |
— |
X |
— |
22 |
WARTOŚĆ DODANA NETTO W CENACH BAZOWYCH (20–21) |
X |
X |
X |
X |
2. Rachunek tworzenia dochodu
|
|
Przekazywanie dotyczące roku odniesienia „n” |
|||
a |
b |
c |
d |
||
Pozycja |
Lista parametrów |
Listopad rok n (szacunki EAA) |
Marzec rok „n+1” (szacunki EAA) |
Wrzesień rok „n+1” (dane EAA) |
Wrzesień rok n+2 (dane REAA) |
23 |
KOSZTY ZWIĄZANE Z ZATRUDNIENIEM |
X |
X |
X |
X |
24 |
POZOSTAŁE PODATKI ZWIĄZANE Z PRODUKCJĄ |
X |
X |
X |
X |
25 |
POZOSTAŁE DOTACJE ZWIĄZANE Z PRODUKCJĄ |
X |
X |
X |
X |
26 |
CZYNNIK DOCHODOWY (22–24+25) |
X |
X |
X |
X |
27 |
NADWYŻKA OPERACYJNA/DOCHÓD MIESZANY (22–23–24+25) |
X |
X |
X |
X |
3. Rachunek dochodu przedsiębiorcy
|
|
Przekazywanie dotyczące roku odniesienia „n” |
|||
a |
b |
c |
d |
||
Pozycja |
Lista parametrów |
Listopad rok n (szacunki EAA) |
Marzec rok „n+1” (szacunki EAA) |
Wrzesień rok „n+1” (dane EAA) |
Wrzesień rok n+2 (dane REAA) |
28 |
DZIERŻAWY I INNE OBCIĄŻENIA Z TYTUŁU NIERUCHOMOŚCI DO ZAPŁATY |
X |
X |
X |
X |
29 |
ODSETKI DO ZAPŁATY |
X |
X |
X |
X |
30 |
ODSETKI NALEŻNE |
X |
X |
X |
X |
31 |
DOCHÓD PRZEDSIĘBIORCY (27–28–29+30) |
X |
X |
X |
X |
4. Elementy rachunku kapitałowego
|
|
Przekazywanie dotyczące roku odniesienia „n” |
|||
a |
b |
c |
d |
||
Pozycja |
Lista parametrów |
Listopad rok n (szacunki EAA) |
Marzec rok „n+1” (szacunki EAA) |
Wrzesień rok „n+1” (dane EAA) |
Wrzesień rok n+2 (dane REAA) |
32 |
NAKŁADY BRUTTO NA ŚRODKI TRWAŁE W PRODUKTACH ROLNYCH |
— |
— |
X |
X |
32.1 |
Nakłady brutto na środki trwałe w plantacjach |
— |
— |
X |
— |
32.2 |
Nakłady brutto na środki trwałe w zwierzętach |
— |
— |
X |
— |
33 |
NAKŁADY BRUTTO NA ŚRODKI TRWAŁE W PRODUKTACH NIEROLNICZYCH |
— |
— |
X |
X |
33.1 |
Nakłady brutto na środki trwałe w materiałach |
— |
— |
X |
— |
33.2 |
Nakłady brutto na środki trwałe w budynkach |
— |
— |
X |
— |
33.3 |
Inne nakłady brutto na środki trwałe |
— |
— |
X |
— |
34 |
NAKŁADY BRUTTO NA ŚRODKI TRWAŁE (WYŁĄCZAJĄC POTRĄCALNY PODATEK VAT) (32+33) |
— |
— |
X |
X |
35 |
NAKŁADY NETTO NA ŚRODKI TRWAŁE (WYŁĄCZAJĄC POTRĄCALNY PODATEK VAT) (34–21) |
— |
— |
X |
X |
36 |
PRZYROST RZECZOWYCH ŚRODKÓW OBROTOWYCH |
— |
— |
X |
X |
37 |
TRANSFERY KAPITAŁOWE |
— |
— |
X |
X |
37.1 |
Dotacje inwestycyjne |
— |
— |
X |
— |
37.2 |
Inne transfery kapitałowe |
— |
— |
X |
— |
5. Nakłady pracy w rolnictwie
|
|
Przekazywanie dotyczące roku odniesienia „n” |
||
a |
b |
c |
||
Pozycja |
Lista parametrów |
Listopad rok n (szacunki EAA) |
Marzec rok „n+1” (szacunki EAA) |
Wrzesień rok n+1 (dane EAA) |
38 |
CAŁKOWITE NAKŁADY PRACY W ROLNICTWIE |
X |
X |
X |
38.1 |
Nakłady pracy rolniczej nieopłacanej |
X |
X |
X |
38.2 |
Nakłady pracy rolniczej opłacanej |
X |
X |
X |
( 1 ) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE, Euratom) nr 1101/2008 w sprawie przekazywania do Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich danych statystycznych objętych zasadą poufności, rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyk Wspólnoty oraz decyzję Rady 89/382/EWG, Euratom w sprawie ustanowienia Komitetu ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 87 z 31.3.2009, s. 164).
( 2 ) Rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (Dz.U. L 154 z 21.6.2003, s. 1).
( 3 ) Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Unii (Dz.U. L 264 z 25.9.2006, s. 13).
( 4 ) Europejski system rachunków narodowych i regionalnych – ESA 2010, Luksemburg 2013.
►M6 ( 5 ) System rachunków narodowych, 2008. Publikacja wspólna Narodów Zjednoczonych, Komisji Europejskiej, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, OECD i Banku Światowego. ◄
( 6 ) Należy podkreślić, że chociaż ESA daje pierwszeństwo lokalnym JDG, jednostką najbardziej odpowiednią do analizy procesu produkcji jest jednostka jednorodnej produkcji. Jednostka ta wykorzystywana jest do analizy przepływów międzygałęziowych, ponieważ dokładnie koresponduje z typem działalności. Tak więc jednostki instytucjonalne dzielone są na tyle jednostek jednorodnej produkcji, ile występuje w nich rodzajów działalności (innych niż pomocnicze). Dzięki grupowaniu jednostek jednorodnej produkcji, możliwe jest podzielenie gospodarki narodowej na „czyste” (jednorodne) gałęzie. Jednostka jednorodnej produkcji z zasady nie może być obserwowana bezpośrednio. Z tego względu rachunki jednorodnych gałęzi nie mogą być opracowywane na bazie grup jednostek jednorodnej produkcji. ESA opisuje metodę opracowania tych rachunków. Wiąże się ona z przypisaniem produkcji drugorzędnej i odpowiadających jej kosztów gałęzi działalności do właściwych jednorodnych branż (ESA 2010, od 2.153 do 2.156, od 9.52 do 9.63).
( 7 ) Są to małe jednostki produkujące na własne potrzeby, nie na sprzedaż, które prowadzą działalność rolniczą, ale nie są od niej uzależnione ekonomicznie.
( 8 ) Należy zaznaczyć jednakże, że niektóre działalności drugorzędne są zawsze rozpatrywane oddzielnie od działalności rolniczej, np. wynajmowanie budynków lub mieszkań.
( 9 ) ►M3 ISIC Rev. 4 ◄ : United Nations International Standard Industrial Classification of all Ekonomic Activities — Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Rodzajów Działalności Gospodarczych Narodów Zjednoczonych.
( 10 ) Patrz również: „Wstępne wytyczne” (ang. Introductory guidelines): Eurostat: NACE Rev. 2, Statystyczna klasyfikacja działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej, Temat 2, Seria E, Luksemburg, 2007 r.
( 11 ) Powodem tego odchylenia od zasady ogólnej jest to, iż w tych szczególnych przypadkach znacząca część nasion jest otrzymywana w wyniku normalnej produkcji globalnej odpowiadających zbiorów zbóż, nasion oleistych, roślin białkowych lub ziemniaków, podczas gdy w innych przypadkach produkowana jest w wyspecjalizowanych gospodarstwach.
( 12 ) Patrz: „Wstępne wytyczne” (ang. Introductory guidelines) do NACE Rev. 2: Statystyczna klasyfikacja działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej, Temat 2, Seria E, Luksemburg, 2007 r.
( 13 ) Produkt drugorzędny jest to produkt, który technicznie związany jest z procesem produkcji innych produktów. Może być wydzielony, gdy jest związany z innymi produktami tej samej grupy, ale których produkcja jest wydzielona z tej grupy lub zwykle gdy jest powiązany z innymi produktami, ale tych których produkcja nie jest specyficzna w grupie.
( 14 ) Sprzęt i maszyny należą do spółdzielni, inaczej niż w kółkach rolniczych, gdzie generalnie są one własnością indywidualnych gospodarstw.
( 15 ) Porównaj od 2.029 do 2.031 dla czasu, w którym zapasy są rejestrowane.
►M6 ( 16 ) FAO (1996) — System Rachunków Ekonomicznych dla Żywności i Rolnictwa, Narody Zjednoczone, Rzym. ◄
( 17 ) Produkcja globalna dla tych zwierząt jest obliczana poprzez dodanie środków trwałych na własne potrzeby (= nabycie minus rozdysponowanie aktywów) oraz sprzedaż (= rozdysponowanie).
( 18 ) Rozpatrując handel, koszty związane z przekazaniem własności (marża handlowa i koszty transportu) są włączone do wartości nabycia. W przypadku obrotu pomiędzy gospodarstwami krajowymi, sprzedaż i nabycie odpowiadają sobie wzajemnie, poza kosztami przekazania, które dodane są do wartości produkcji jako „negatywna sprzedaż”.
( 19 ) Identyczne traktowanie stosuje się do innych produktów rolnych, mających charakter rzeczowych środków obrotowych.
( 20 ) Jest tak zwykle w przypadku gdy produkcja jest promowana i tylko w niektórych przypadkach możliwe jest opłacanie tych wydatków przez pracodawcę.
( 21 ) Leasing różni się od prostego wynajmu tym, że ryzyko i korzyści z własności w leasingu przeniesione są faktycznie, ale nie prawnie z oddającego w leasing na biorącego w leasing (użytkownika środków). ESA bierze pod uwagę sytuację ekonomiczną leasingu, że oddający w leasing udziela biorącemu kredytu, który pozwala na późniejsze zakupienie trwałych wyrobów i stania się faktycznie ich właścicielem. Leasing jest w ten sposób traktowany jako specjalna forma finansowania inwestycji.
( 22 ) Jako bezpośrednia konsekwencja tej metody, koszty związane z obrotem inwentarzem żywym, będącym środkiem trwałym, między jednostkami, powinny być rejestrowane jako środki trwałe brutto nabywcy.
( 23 ) W tym przypadku działalność ścinania plantacji i sprzedaży drewna zaliczana jest do działalności leśnej.
( 24 ) Należy podkreślić, że koszty usługi karczowania, które mogą być księgowane przez spółkę karczującą, stanowią zużycie pośrednie tych usług.
( 25 ) Traktowanie sprzedaży stada na ubój (tj. przez rzeźnie lub rolników, z włączeniem całej sprzedaży do jednostek nierolniczych dla gospodarczego wykorzystania, innego niż ubój), jako rozdysponowania środków trwałych, upraszcza procedury liczenia dla rejestracji rozdysponowania środków trwałych, których gospodarcze wykorzystanie zmieniło się. Stado podstawowe faktycznie zmieniło się w zapasy przez rejestrację przepływu, nazwanego „inne zmiany wolumenu” (porównaj 2.136), wchodzącego do rachunku „innych zmian w wolumenie aktywów”. Są one sprzedane tylko w formie zapasów, sprzedaż ich tworzy wycofanie z zapasów, a nie rozdysponowanie aktywów.
( 26 ) O ile sprzedaż i zakup, zdarzyły się w tym samym okresie obrachunkowym. W przeciwnym razie rozdysponowanie (dla okresu, w którym sprzedaż występuje) i nabycie (dla okresu, w którym zakup wystąpił) są liczone.
( 27 ) Z włączeniem uboju dla własnego spożycia lub płatności w naturze.
( 28 ) Obrót stadem podstawowym hodowlanym między rolnikami nie jest ujęty w tym rachunku. Tak jest również w przypadku gdy handel jest dokonywany przez pośredników (jeżeli zakup i sprzedaż są w tym samym okresie). Jednakże koszty przekazania własności (usługi agentów, marża handlowa, koszty transportu itp.) muszą być włączone środków trwałych brutto dla stada podstawowego.
( 29 ) W SNA 2008 (10.94) inaczej niż ESA 2010 (3.140) uważa się, że amortyzacja środków trwałych powinna być obliczana dla inwentarza żywego.
( 30 ) Mogą być wykorzystane inne metody prowadzące do równoznacznych wyników.
( 31 ) To potrącenie odpowiada teoretycznemu przypadkowi, kiedy przywóz stada podstawowego uważany jest za nakłady brutto na środki trwałe. W praktyce wszystkie zwierzęta importowane, przez działalność rolniczą, traktowane są, jako negatywna sprzedaż (porównaj 2 205 ).
( 32 ) Inne zmiany wolumenu są ogólnie rozumiane jako zapasy wyrobów zniszczonych w wyniku nadzwyczajnych przypadków (takich jak naturalne katastrofy). Straty bieżące włączone są do wycofań z zapasów.
( 33 ) Wykorzystanie dokonane jest na podziale produkcji globalnej na sprzedaż (i inne wykorzystanie) i zmianę zapasów.
( 34 ) Podobny wynik można otrzymać przez rejestrację sprzedaży półrocza bazowego i obliczenie produkcji globalnej roku obrachunkowego n przez dodanie razem sprzedaży drugiego półrocza roku n i tego z pierwszej połowy roku n+1.
( 35 ) Ta kategoria nie może zawierać wpłat dokonywanych głównie w interesie pracodawcy. Takie wpłaty są częścią zużycia pośredniego (porównaj 2.108 e)).
( 36 ) Produkty rolne dostarczane pracownikom stanowią produkcję globalną gałęzi rolniczej.
( 37 ) Usługi zakwaterowania są traktowane jako rozdzielna nierolnicza działalność i pojawiają się jedynie jako wynagrodzenie dla pracowników i w postaci potrącenia z nadwyżki operacyjnej działalności rolniczej. Gdyby stanowiły nierozdzielną nierolniczą działalność, mogłyby być zarejestrowane jako składnik produkcji i postać wynagrodzenia dla pracowników.
( 38 ) Opowiadają one w szczególności wynagrodzeniom i płacom, które pracodawcy nadal wypłacają swoim pracownikom tymczasowo w wypadku choroby, macierzyństwa, wypadków w miejscu pracy, niepełnosprawności czy zwolnień, o ile te kwoty mogą być oddzielnie identyfikowane.
( 39 ) Obrót jest najważniejszą pozycją podlegająca opodatkowaniu. Wszystkie Państwa Członkowskie Unii Europejskiej pobierają podatek od obrotu w formie podatku VAT. Stawki tego podatku wahają się pomiędzy krajami członkowskimi, a faktycznie nawet wewnątrz jednego kraju członkowskiego. Ogólnie mówiąc produkty rolne podlegają niższej stawce podatku niż stawka standardowa.
( 40 ) Oprocentowanie może się różnić ze względu na rodzaj produktu i kanał jego dystrybucji.
( 41 ) Różnice pomiędzy Państwami Członkowskimi w systemie podatku VAT powodują czasami sytuacje, w których podatek VAT płacony przez rolników z tytułu ich zakupów nie może być odzyskiwany lub wyrównywany. Takie opłaty podatku VAT stanowią i) niepotrącalny podatek VAT, tj. podatek VAT płacony z tytułu zakupów, które rolnicy, niezależnie od systemu, któremu podlegają, nie mogą potrącić od podatku VAT zafakturowanego z tytułu ich sprzedaży i za które zatem nie ma rekompensaty; ii) i/lub podatek VAT inny niż wspomniany w ppkt i), płacony z tytułu zakupów, za które rolnicy podlegający systemowi jednolitych stawek nie mają pełnej rekompensaty poprzez cenę sprzedaży lub przez zwrot.
( 42 ) Dotacje do produktów rolnych płacone producentom rolnym obejmują wszelkie dotacje w formie opłat z tytułu niedoborów dla gospodarstw (tj. w przypadkach, kiedy rząd wypłaca producentom produktów rolnych różnicę pomiędzy średnią ceną rynkową a ceną gwarantowaną na produkty rolne).
( 43 ) Ważnym przykładem są dotacje płacone firmom ubezpieczeniowym, które nie ubezpieczają na życie, dzięki którym mogą one pobierać niższe składki (brutto) od posiadaczy polis ubezpieczeniowych (na przykład przedsiębiorstwa rolne wykupujące ubezpieczenie obejmujące takie ryzyko jak grad, mróz itp.). Jako że te dotacje są dotacjami do produktów, a produktem tutaj jest usługa ubezpieczeniowa, nie są one rejestrowane w rachunku tworzenia dochodu właściciela polisy (a zatem również nie w powyższym przykładzie dotyczącym EAA). W takim stopniu w jakim te dotacje redukują koszty usług ubezpieczeniowych (posiadacza polisy ubezpieczeniowej), ich efekt jest widoczny w rachunku produkcji (niższa wartość zużycia pośredniego, porównaj 2.108g)) właściciela polisy ubezpieczeniowej.
►M6 ( 44 ) Jeżeli jednak dotacja ma na celu sfinansowanie zarówno amortyzacji długu, jak i zapłaty odsetek od tego długu, i kiedy nie jest możliwe rozdzielenie jej pomiędzy te dwa elementy, wówczas cała kwota dotacji jest traktowana jak dotacja na inwestycje. ◄
►M6 ( 45 ) Odsetki do otrzymania odpowiadają pozycji „Pozostałe kwoty do otrzymania” (F.8) na rachunku finansowym. ◄
( 46 ) Proszę zwrócić uwagę, że dzierżawy otrzymywane nie są związane z EAA z powodu użycia koncepcji rodzaju działalności (porównaj 1.44).
►M6 ( 47 ) ►M6 ESA 2010 ◄ proponuje, żeby cała kwota była rejestrowana jako dzierżawa gruntów, jeśli wartość gruntów jest uważana za wyższą niż dzierżawa budynków, a rejestrowana jako wynajem budynków, jeśli sytuacja wygląda odwrotnie. ◄
( 48 ) Wliczając zapis dotyczący strat trwałych dóbr kapitałowych w wyniku przypadkowych uszkodzeń, od których mogą być ubezpieczone. Wysokość tego zapisu powinna być rejestrowana w wartości netto płaconych składek na ubezpieczenie trwałych środków kapitałowych.
( 49 ) Aby uwzględnić pracę w niepełnym wymiarze godzin i pracę sezonową, zatrudnienie w rolnictwie lub zmiany w nim zachodzące są mierzone w jednostkach pracy rocznej (patrz rozdział IV w celu poznania więcej szczegółów). Zostaje poczynione rozróżnienie pomiędzy nieopłacanymi a opłacanymi jednostkami pracy rocznej, które razem tworzą sumę rocznych jednostek pracy.
( 50 ) Ta miara dochodu odpowiada byłej mierze „dochodu netto z rodzinnej działalności rolniczej” dla firm jednoosobowych.
►M6 ( 51 ) Nie wyklucza to możliwości eliminowania w pewnych okolicznościach rozbieżności, jeśli autorzy obliczeń uznają to za wskazane w celu poprawienia ogólnej zgodności danych. ◄
( 52 ) Rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 roku w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (Dz.U. L 154 z 21.6.2003, s. 1).
( 53 ) O ile sprzedaż i zakup nastąpiły w tym samym okresie obrachunkowym.
( 54 ) Zakup zwierzęcia nigdy nie jest rejestrowany jako zużycie pośrednie (zasadniczo jest to nabycie produkcji w toku, porównaj 2.067), a obliczenie produkcji zwierzęcej można obliczyć jedynie pośrednio, na podstawie sprzedaży, nakładów brutto na środki trwałe i zmian stanu zapasów.
( 55 ) Zgodnie z zastosowaną metodą spożycie wewnętrzne jednostki dostosowuje się do wartości EAA.
( 56 ) Wyłączone są przywożone produkty rolne (z wyjątkiem zwierząt).