01980L0181 — PL — 13.06.2020 — 005.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

►B	DYREKTYWA RADY z dnia 20 grudnia 1979 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do jednostek miar i uchylająca dyrektywę 71/354/EWG (80/181/EWG) (Dz.U. L 039 z 15.2.1980, s. 40)

zmieniona przez:

		Dziennik Urzędowy
		nr	strona	data
►M1	DYREKTYWA RADY 85/1/EWG z dnia 18 grudnia 1984 r.	L 2	11	3.1.1985
►M2	DYREKTYWA RADY 89/617/EWG z dnia 27 listopada 1989 r.	L 357	28	7.12.1989
►M3	DYREKTYWA 1999/103/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 24 stycznia 1999 r.	L 34	17	9.2.2000
►M4	DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/3/WE Tekst mający znaczenie dla EOG z dnia 11 marca 2009 r.	L 114	10	7.5.2009
►M5	DYREKTYWA KOMISJI (UE) 2019/1258 Tekst mający znaczenie dla EOG z dnia 23 lipca 2019 r.	L 196	6	24.7.2019

sprostowana przez:

►C1	Sprostowanie, Dz.U. L 218, 23.8.2007, s. 18 (1985/1)
►C2	Sprostowanie, Dz.U. L 218, 23.8.2007, s. 16 (1989/617)

▼B

DYREKTYWA RADY

z dnia 20 grudnia 1979 r.

w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do jednostek miar i uchylająca dyrektywę 71/354/EWG

(80/181/EWG)

Artykuł 1

Legalnymi jednostkami miar, w rozumieniu niniejszej dyrektywy, które muszą być używane do wyrażania wartości wielkości, są jednostki:

wymienione w rozdziale I załącznika,

▼M4

wymienione w rozdziale II załącznika wyłącznie w tych państwach członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r.,

▼M2

wymienione w rozdziale III Załącznika, wyłącznie w tych Państwach Członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r. i do daty wyznaczonej przez te Państwa. Data ta nie może być późniejsza niż do dnia 31 grudnia 1994 r.,

wymienione w rozdziale IV Załącznika, wyłącznie w tych Państwach Członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r. i do daty wyznaczonej przez te Państwa. Data ta nie może być późniejsza niż do dnia 31 grudnia 1999 r..

▼B

Artykuł 2

▼M4

Zobowiązania wynikające z art. 1 dotyczą stosowanych przyrządów pomiarowych, dokonywanych pomiarów oraz podawania wartości wielkości wyrażonych w jednostkach miar.

▼B

Niniejsza dyrektywa nie dotyczy stosowania w transporcie morskim, lotniczym oraz kolejowym jednostek innych niż te, które zostały przyjęte za obowiązujące przez niniejszą dyrektywę, ale które są ustanowione w konwencjach lub porozumieniach międzynarodowych wiążących Wspólnotę lub Państwa Członkowskie.

Artykuł 3

1. Do celów niniejszej dyrektywy z „dodatkowym oznaczeniem” mamy do czynienia, gdy do oznaczenia wyrażonego w jednostce wymienionej w Załączniku rozdział I dołączone jest jedno lub więcej oznaczeń wyrażonych w jednostkach niewymienionych w Załączniku rozdział I.

▼M4

2. Dozwolone jest stosowanie dodatkowych oznaczeń.

▼B

3. Państwa Członkowskie mogą wymagać, żeby przyrządy pomiarowe nosiły oznaczenia wartości wielkości w jednej legalnej jednostce miary.

4. Oznaczenie wyrażone przez jednostkę miary wymienioną w rozdziale I ma pierwszeństwo. Oznaczenia wyrażone w jednostkach miary niewymienionych w rozdziale I muszą w szczególności być wyrażane znakami nie większymi niż te odpowiadające oznaczeniom w jednostkach wymienionych w rozdziale I.

▼M2 —————

▼B

Artykuł 4

Stosowanie jednostek miar, które nie są lub już nie są legalne, jest dopuszczalne:

—

dla produktów i urządzeń znajdujących się już w obrocie i/lub w użyciu w dniu przyjęcia niniejszej dyrektywy,

—

dla komponentów i części produktów i urządzeń koniecznych do uzupełnienia lub wymiany komponentów lub części wyżej wskazanych produktów i urządzeń.

Jednakże stosowanie legalnych jednostek miar może być wymagane w odniesieniu do wskazań przyrządów pomiarowych.

Artykuł 5

Międzynarodowa norma ISO 2955 z dnia ►M2 15 maja 1983 r. ◄ , „Przetwarzanie informacji – Przedstawianie jednostek SI oraz innych jednostek stosowanych w systemach zawierających ograniczone zbiory znaków”, jest stosowana w zakresie objętym przepisem jej ust. 1.

Artykuł 6

Dyrektywa 71/354/EWG traci moc z dniem 1 października 1981 r.

▼M2 —————

▼M3

Artykuł 6a

Zagadnienia dotyczące wdrożenia niniejszej dyrektywy, w szczególności sprawa dodatkowego oznaczenia wartości wielkości, powinna być w przyszłości badana i, jeśli to konieczne, należy przyjąć odpowiednie środki zgodnie z procedurami, o których mowa w art. 18 dyrektywy Rady 71/316/EWG ( 1 ).

▼M4

Artykuł 6b

Komisja monitoruje zmiany sytuacji na rynku mające związek z tą dyrektywą i jej wdrażaniem w odniesieniu do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i handlu międzynarodowego oraz przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące tych zmian, w stosownych przypadkach wraz z odpowiednimi wnioskami, przed dniem 31 grudnia 2019 r..

▼B

Artykuł 7

Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne w celu wykonania niniejszej dyrektywy przed dniem 1 lipca 1981 r. i powiadomią o tym Komisję.

Przepisy te stosuje się od dnia 1 października 1981 r.

Od dnia notyfikacji niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie zapewniają powiadamianie Komisji, z wyprzedzeniem umożliwiającym jej przedstawienie swoich uwag, o projektach przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które zamierzają przyjąć w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 8

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

ZAŁĄCZNIK

ROZDZIAŁ I

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1 LIT. A)

1. JEDNOSTKI SI ORAZ ICH DZIESIĘTNE WIELOKROTNOŚCI I PODWIELOKROTNOŚCI

▼M5

1.1. Podstawowe jednostki SI

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie
Czas	sekunda	s
Długość	metr	m
Masa	kilogram	kg
Prąd elektryczny	amper	A
Temperatura termodynamiczna	kelwin	K
Ilość substancji	mol	mol
Światłość	kandela	cd

Definicje podstawowych jednostek SI:

Jednostka czasu

Sekunda, oznaczenie s, jest to jednostka SI czasu. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej częstotliwości cezowej Δν Cs, to jest częstotliwości nadsubtelnego przejścia w atomach cezu 133 w niezaburzonym stanie podstawowym, wynoszącej 9 192 631 770 , wyrażonej w jednostce Hz, która jest równa s-1.

Jednostka długości

Metr, oznaczenie m, jest to jednostka SI długości. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c, wynoszącej 299 792 458 , wyrażonej w jednostce m s-1, przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej Δν Cs.

Jednostka masy

Kilogram, oznaczenie kg, jest to jednostka SI masy. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Plancka h, wynoszącej 6,626 070 15 × 10-34, wyrażonej w jednostce J s, która jest równa kg m2 s-1, przy czym metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą c i Δν Cs.

Jednostka prądu elektrycznego

Amper, oznaczenie A, jest to jednostka SI prądu elektrycznego. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej ładunku elementarnego e, wynoszącej 1,602 176 634 × 10-19, wyrażonej w jednostce C, która jest równa A s, gdzie sekunda zdefiniowana jest za pomocą Δν Cs.

Jednostka temperatury termodynamicznej

Kelwin, oznaczenie K, jest to jednostka SI temperatury termodynamicznej. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Boltzmanna k, wynoszącej 1,380 649 × 10-23, wyrażonej w jednostce J K-1, która jest równa kg m2 s-2 K-1, gdzie kilogram, metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą h, c i Δν Cs.

Jednostka ilości substancji

Mol, oznaczenie mol, jest to jednostka SI ilości substancji. Jeden mol zawiera dokładnie 6,022 140 76 × 1023 obiektów elementarnych. Liczba ta jest ustaloną wartością liczbową stałej Avogadra N A, wyrażonej w jednostce mol-1 i jest nazywana liczbą Avogadra.

Ilość substancji, oznaczenie n, układu jest miarą liczby obiektów elementarnych danego rodzaju. Obiektem elementarnym może być atom, cząsteczka, jon, elektron, każda inna cząstka lub danego rodzaju grupa cząstek.

Jednostka światłości

Kandela, oznaczenie cd, jest to jednostka SI światłości w określonym kierunku. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej skuteczności świetlnej monochromatycznego promieniowania o częstotliwości 540 × 1012 Hz, K cd, wynoszącej 683, wyrażonej w jednostce lm W-1, która jest równa cd sr W-1 lub cd sr kg-1 m-2 s3, gdzie kilogram, metr i sekunda są zdefiniowane za pomocą h, c i Δν Cs.

1.1.1. Nazwa specjalna i oznaczenie pochodnej jednostki miary temperatury SI wyrażającej temperaturę Celsjusza

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie
Temperatura Celsjusza	stopień Celsjusza	°C

Temperatura Celsjusza t jest określona przez różnicę t = T – T 0 między dwoma temperaturami termodynamicznymi T i T 0, gdzie T 0 = 273,15 K. Przedział lub różnica temperatury mogą być wyrażone albo w kelwinach, albo w stopniach Celsjusza. Jednostka „stopień Celsjusza” jest równa jednostce „kelwin”.

▼M4

1.2. Jednostki pochodne SI

▼M4 —————

▼M4

1.2.2. Ogólne zasady dla jednostek pochodnych SI

Jednostki pochodne spójne z jednostkami podstawowymi SI są wyrażone za pomocą wzorów algebraicznych w postaci iloczynu potęg jednostek podstawowych SI ze współczynnikiem liczbowym równym liczbie 1.

1.2.3. Jednostki pochodne SI o specjalnych nazwach i oznaczeniach

Wielkość	Jednostka miary		Wyrażenie
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie	W innych jednostkach SI	W jednostkach podstawowych SI
Kąt płaski	radian	rad		m · m–1
Kąt bryłowy	steradian	sr		m2 · m–2
Częstotliwość	herc	Hz		s–1
Siła	niuton	N		m · kg · s–2
Ciśnienie, naprężenie	paskal	Pa	N · m–2	m–1 · kg · s–2
Energia, praca, energia cieplna	dżul	J	N · m	m2 · kg · s–2
Moc (1), moc promieniowania	wat	W	J · s–1	m2 · kg · s–3
Ilość elektryczności, ładunek elektryczny	kulomb	C		s · A
Potencjał elektryczny, różnica potencjałów, siła elektromotoryczna	wolt	V	W · A–1	m2 · kg · s–3 · A–1
Rezystencja	om	Ω	V · A–1	m2 · kg · s–3 · A–2
Konduktancja	simens	S	A · V–1	m–2 · kg–1 · s3 · A2
Pojemność elektryczna	farad	F	C · V–1	m–2 · kg–1 · s4 · A2
Strumień magnetyczny	weber	Wb	V · s	m2 · kg · s–2 · A–1
Indukcja magnetyczna	tesla	T	Wb · m–2	kg · s–2 · A–1
Indukcyjność	henr	H	Wb · A–1	m2 · kg · s–2 · A–2
Strumień świetlny	lumen	lm	cd · sr	cd
Natężenie oświetlenia	luks	lx	lm · m–2	m–2 · cd
Aktywność (radionuklidu)	bekerel	Bq		s–1
Dawka pochłonięta, energia przekazana właściwa, kerma, wskaźnik dawki pochłoniętej	grej	Gy	J · kg–1	m2 · s–2
Równoważnik dawki pochłoniętej	siewert	Sv	J · kg–1	m2 · s–2
Aktywność katalityczna	katal	kat		mol · s–1
(1) Specjalne nazwy jednostek mocy: nazwa „voltoamper”, symbol VA – do wyrażenia mocy pozornej prądu elektrycznego zmiennego oraz nazwa „war”, symbol var – do wyrażenia mocy elektrycznej biernej. Nazwa „war” nie jest zawarta w rezolucjach CGPM.

Jednostki pochodne od jednostek podstawowych SI mogą być wyrażone za pomocą jednostek miar wymienionych w rozdziale I.

W szczególności jednostki pochodne SI mogą być wyrażane za pomocą specjalnych nazw i oznaczeń wymienionych w powyższej tabeli, na przykład jednostka SI lepkości dynamicznej może być wyrażona jako m–1 · kg · s–1 lub N · s · m–2 lub Pa · s.

▼B

1.3. Nazwy i oznaczenia przedrostków stosowanych do tworzenia dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności

▼M3

Współczynnik	Przedrostek	Symbol
1024	jotta	Y
1021	zetta	Z
1018	eksa	E
1015	peta	P
1012	tera	T
109	giga	G
106	mega	M
103	kilo	K
102	hekto	H
101	deka	da
10-1	decy	d
10-2	centy	c
10-3	mili	m
10-6	mikro	μ
10-9	nano	η
10-12	piko	Ρ
10-15	femto	f
10-18	atto	a
10-21	zepto	ζ
10-24	jokto	y

▼B

Nazwy i oznaczenia dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności dziesiętnych jednostki miary masy są tworzone poprzez dołączenie nazw przedrostków do słowa „gram” oraz ich oznaczeń do oznaczenia „g”.

Dla oznaczenia dziesiętnych wielokrotności i podwielkrotności jednostki pochodnej, której wyrażenie przedstawione jest w postaci ułamka, przedrostek może być dołączony albo do jednostek wpisanych w liczniku, bądź w mianowniku, lub też do obu tych członów.

Przedrostki złożone, to znaczy takie, które składałyby się ze złożenia wielu powyższych przedrostków, nie mogą być używane.

1.4. Dopuszczone specjalne nazwy i symbole wielokrotności i podwielokrotności jednostek dziesiętnych SI

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie	Wartość
Objętość	litr	l lub L (1)	1 l = 1 dm3 = 10-3 m3
Masa	tona	t	1 t = 1 Mg = 103 kg
Ciśnienie i naprężenie	bar	bar (2)	1 bar = 105 Pa
(1) Oba symbole „l” i „L” są używane dla określenia jednostki „litr” (2) Jednostka wpisana do broszury Międzynarodowego Biura Miar wśród jednostek dopuszczonych tymczasowo.

Uwaga: Przedrostki i ich symbole wymienione w ppkt 1.3 mogą być używane w powiązaniu z jednostkami i symbolami ujętymi w tabeli 1.4.

2. JEDNOSTKI MIAR WYRAŻONE PRZEZ JEDNOSTKI PODSTAWOWE SI, LECZ NIEBĘDĄCE ICH DZIESIĘTNYMI WIELOKROTNOŚCIAMI LUB PODWIELOKROTNOŚCIAMI

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie	Wartość
Kąt płaski	obrót* (1) a		1 obrót = 2π rad
	grad* lub gon*	gon*
	stopień	o
	minuta	’
	sekunda	„
Czas	minuta	min	1 min = 60 s
	godzina	h	1 h = 3 600 s
	doba	d	1 d = 86 400 s
(1) Symbol * po nazwie lub symbolu jednostki wskazuje, że nie pojawiają się one w wykazie sporządzonym przez CGPM, CIPM lub BIPM. Dotyczy to całego niniejszego Załącznika. (2) Nie istnieje symbol międzynarodowy.

Uwaga: Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w ppkt 1.3 mogą być używane jedynie w powiązaniu z nazwami „grad” lub „gon” i symbolem „gon”.

▼M3

3. JEDNOSTKI STOSOWANE WRAZ Z SI, KTÓRYCH WARTOŚCI W JEDNOSTKACH SI SĄ WYZNACZONE DOŚWIADCZALNIE

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie	Definicja
Energia	elektronowolt	eV	Elektronowolt jest to energia kinetyczna, jaką uzyskuje elektron po przejściu w próżni drogi między dwoma punktami, gdy różnica potencjałów między tymi punktami jest równa 1 wolt
Masa	Zunifikowana jednostka masy atomowej	u	Zunifikowana jednostka masy atomowej jest to masa równa 1/12 masy atomu nuklidu 12C

Uwaga: Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w pkt 1.3 mogą być stosowane wraz z tymi dwoma jednostkami i ich symbolami.

▼B

4. JEDNOSTKI MIAR I NAZWY JEDNOSTEK DOPUSZCZONE WYŁĄCZNIE W DZIEDZINACH SPECJALNEGO STOSOWANIA

Wielkość	Jednostka miary
Wielkość	Nazwa	Oznaczenie	Wartość
Zdolność skupiająca układu optycznego	dioptria*		1 dioptria = 1 m-1
Masa kamieni szlachetnych	karat metryczny		1 karat = 2 · 10-4kg
Pole gruntów rolnych lub terenów budowlanych	ar	a	1 a = 102 m2
Masa przez jednostkę miary długosci przędzy i nici włókienniczych	teks*	tex*	1 tex = 10-6 kg · m-1
▼C1
Ciśnienie krwi oraz ciśnienie innych płynów ustrojowych	milimetr słupa rtęci	mm Hg*	1 mm Hg = 133,322 Pa
Przekrój czynny	barn	b	1 b = 10-28 m2
▼B

Uwaga: ►M1 ►C1 Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w ppkt 1.3 mogą być stosowane z jednostkami miar i oznaczeniami znajdującymi się powyżej, z wyjątkiem milimetra słupa rtęci i jego oznaczenia. Jednakże wielokrotność 102a nazwana jest „hektar”. ◄ ◄

5. JEDNOSTKI ZŁOŻONE

Jednostki złożone tworzone są poprzez łączenie jednostek wymienionych w rozdziale I.

▼M2

ROZDZIAŁ II

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR OKREŚLONE W ART. 1 LIT. B), DOPUSZCZONE WYŁĄCZNIE DO SPECJALNYCH ZASTOSOWAŃ

▼C2

▼M2

Zakres stosowania	►C2 Jednostka miary ◄
Zakres stosowania	Nazwa	Przybliżona wartość		►C2 Oznaczenie ◄
Tablice sygnalizacji drogowej, miara określająca odległość i prędkość	mila	1 mile =	1609 m	mile
	jard	1 yd =	0,9144 m	yd
	stopa	1 ft =	0,3048 m	ft
	cal	1 in =	2,54 x 10-2m	in
►C2 Beczkowe piwo lub wino z jabłek; mleko sprzedawane w opakowaniach zwrotnych ◄	pół kwarty	1 pt =	0,5683 x 10-3 m3	pt
▼M4 —————
▼M2
Transakcje metalami szlachetnymi	uncja jubilerska	1 oz tr =	31,10 x 10-3 kg	oz tr

▼M4

Jednostki wymienione w tym rozdziale można łączyć ze sobą lub z jednostkami wymienionymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek złożonych.

▼B

ROZDZIAŁ III

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1 LIT. C)

WIELKOŚCI, NAZWY JEDNOSTEK, OZNACZENIA I PRZYBLIŻONE WARTOŚCI

▼M2 —————

Długość
cal	1 in= 2,54 · 10-2m
stopa	1 ft= 0,3048 m
▼M2 —————
▼B
mila	1 mila= 1 609 m
jard	1 jard= 0,9144 m
Powierzchnia
stopa kwadratowa	1 sq ft= 0,929 · 10-1 m2
akr	1 ac= 4 047 m2
jard kwadratowy	1sq yd= 0,8361 m2
Objętość
uncja objętości	1 fl oz= 28,41 · 10-6 m3
gill	1 gill = 0,1421 · 10-3 m3
pint	1 pt= 0,5683 · 10-3 m3
kwarta	1 qt= 1,137 · 10-3 m3
galon	1 gal= 4,546 · 10-3 m3
Masa
uncja handlowa (avoirdupois)	1 oz = 28,35 · 10-3 kg
uncja jubilerska lub apteczna	1 oz tr = 31,10 · 10-3 kg
funt	1 lb = 0,4536 kg
Energia
termia	1 therm = 105,506 · 106 J

Do daty, która ma być wyznaczona na mocy art. 1 lit. c), jednostki ujęte w rozdziale III mogą być łączone między sobą lub z jednostkami ujętymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek miar złożonych.

▼M2

ROZDZIAŁ IV

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR OKREŚLONE W ART. 1 LIT. D), DOPUSZCZONE DO STOSOWANIA WYŁĄCZNIE W DZIEDZINACH SPECJALISTYCZNYCH

▼C2

▼M2

Zakres stosowania	►C2 Jednostka miary ◄
Zakres stosowania	Nazwa	Przybliżona wartość		►C2 Oznaczenie ◄
Nawigacja morska	sążeń	1 fm =	1,829 m	fm
►C2 Piwo, wino z jabłek, wody, lemoniady i soki owocowe w opakowaniach zwrotnych ◄	pół kwarty	1 pt =	0,5683 x 10-3 m3	pt
	►C2 uncja płynna ◄	1 fl oz =	28,41 x 10-6 m3	fl. oz
Napoje spirytusowe	ćwierć pół – kwarty	1 gill =	0,142 x 10-3 m3	gill
Towary sprzedawane luzem	uncja handlowa („avoir dupois”)	1 oz =	28,35 x 10-3 kg	oz
Towary sprzedawane luzem	funt	1 lb =	0,4536 kg	lb
Dystrybucja gazu	termia	1 therm =	105,506 x 106 J	therm

▼C2

Do daty wskazanej w art. 1 lit. d) jednostki ujęte w niniejszym rozdziale mogą być łączone między sobą lub z jednostkami ujętymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek miar złożonych.

( 1 ) Dz.U. L 202 z 6.9.1971, str. 1.