Bruksela, dnia 26.2.2019

COM(2019) 95 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE) i dyrektywy powodziowej (2007/60/WE)





Drugie plany gospodarowania wodami w dorzeczu



Pierwsze plany zarządzania ryzykiem powodziowym









{SWD(2019) 30 final} - {SWD(2019) 31 final} - {SWD(2019) 32 final} - {SWD(2019) 33 final} - {SWD(2019) 34 final} - {SWD(2019) 35 final} - {SWD(2019) 36 final} - {SWD(2019) 37 final} - {SWD(2019) 38 final} - {SWD(2019) 39 final} - {SWD(2019) 40 final} - {SWD(2019) 41 final} - {SWD(2019) 42 final} - {SWD(2019) 43 final} - {SWD(2019) 44 final} - {SWD(2019) 45 final} - {SWD(2019) 46 final} - {SWD(2019) 47 final} - {SWD(2019) 48 final} - {SWD(2019) 49 final} - {SWD(2019) 50 final} - {SWD(2019) 51 final} - {SWD(2019) 52 final} - {SWD(2019) 53 final} - {SWD(2019) 54 final} - {SWD(2019) 55 final} - {SWD(2019) 56 final} - {SWD(2019) 57 final} - {SWD(2019) 58 final} - {SWD(2019) 59 final} - {SWD(2019) 60 final} - {SWD(2019) 61 final} - {SWD(2019) 62 final} - {SWD(2019) 63 final} - {SWD(2019) 64 final} - {SWD(2019) 65 final} - {SWD(2019) 66 final} - {SWD(2019) 67 final} - {SWD(2019) 68 final} - {SWD(2019) 69 final} - {SWD(2019) 70 final} - {SWD(2019) 71 final} - {SWD(2019) 72 final} - {SWD(2019) 73 final} - {SWD(2019) 74 final} - {SWD(2019) 75 final} - {SWD(2019) 76 final} - {SWD(2019) 77 final} - {SWD(2019) 78 final} - {SWD(2019) 79 final} - {SWD(2019) 80 final} - {SWD(2019) 81 final} - {SWD(2019) 82 final} - {SWD(2019) 83 final} - {SWD(2019) 84 final}


1.Wprowadzenie

Woda jest niezbędna do życia, a tym samym dla naszego społeczeństwa i gospodarki. Zrównoważona gospodarka wodna będzie odgrywać istotną rolę w umożliwieniu ludzkości dostosowania się do jej zmienionego środowiska oraz pomoże uniknąć sytuacji, w której globalny wzrost temperatur przekroczy 1,5 °C 1 . Bardziej niż kiedykolwiek wcześniej gospodarowanie tym ważnym zasobem wymaga prawdziwie zintegrowanego podejścia, uwzględniającego wymiar środowiskowy, społeczny, gospodarczy i zdrowotny.

W niniejszym piątym sprawozdaniu z wykonania przedstawiono stan wdrożenia ramowej dyrektywy wodnej 2 i dyrektywy powodziowej 3 w oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu i pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym, przygotowanych i zgłoszonych przez państwa członkowskie na lata 2015–2021. Niniejsze sprawozdanie jest wymagane na mocy odpowiednio art. 18 ramowej dyrektywy wodnej i art. 16 dyrektywy powodziowej; stanowi również odpowiedź na art. 11 dyrektywy w sprawie ochrony wód podziemnych.

Ramowa dyrektywa wodna, wprowadzona w 2000 r., zapewnia pełną integrację gospodarczego i ekologicznego punktu widzenia w zakresie zarządzania jakością i ilością wody. Jej głównym celem jest osiągnięcie do 2015 r. dobrego stanu ponad 111 000 wód powierzchniowych (np. rzek, jezior, wód przybrzeżnych) oraz ponad 13 000 wód podziemnych na terytorium UE. W ramowej dyrektywie wodnej dopuszcza się jednak przedłużenie terminu wyznaczonego na 2015 r., pod warunkiem że przedłużenie będzie ograniczone do maksimum 2 dalszych cyklów (tj. obecnego okresu 2015–2021 i kolejnego okresu 2021–2027), chyba że warunki naturalne 4 uniemożliwiają osiągnięcie w ustalonym terminie celów ramowej dyrektywy wodnej. Osiągnięcie „dobrego stanu” oznacza zapewnienie dobrego stanu ekologicznego i chemicznego wód powierzchniowych oraz dobrego stanu ilościowego i chemicznego wód podziemnych, będących głównymi źródłami poboru wody pitnej.

W dyrektywie powodziowej, wprowadzonej siedem lat później jako jedna z odpowiedzi na rozległe powodzie wzdłuż Dunaju i Łaby, do których doszło latem 2002 r., określono ramy dla ograniczenia ryzyka wystąpienia szkód powodziowych w UE. Obecnie, w związku z nasilającymi się powodziami w całej Europie, cel ten ma większe znaczenie niż kiedykolwiek wcześniej. Z uwagi na postępującą zmianę klimatu i rozwój ośrodków miejskich 5 niepewności związane z zarządzaniem ryzykiem powodziowym wymagają stałego monitorowania i dostosowywania praktyk w celu zapewnienia możliwie najniższego poziomu szkód. W niniejszym sprawozdaniu skupiono się na dotychczasowych postępach w oparciu o pierwsze plany zarządzania ryzykiem powodziowym.

Niniejszemu sprawozdaniu towarzyszy szereg dokumentów roboczych służb Komisji, obejmujących zarówno przeglądy na szczeblu UE, jak i opracowane przez poszczególne państwa członkowskie oceny oraz podsumowania dotyczące współpracy międzynarodowej.

2.Aktualna sytuacja w zakresie zatwierdzania i sprawozdawczości

Wszystkie państwa członkowskie zatwierdziły swoje plany gospodarowania wodami w dorzeczu i plany zarządzania ryzykiem powodziowym, z wyjątkiem planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla Wysp Kanaryjskich (Hiszpania) 6 .

Mimo poprawy sytuacji w porównaniu z poprzednimi działaniami sprawozdawczymi wiele państw członkowskich przyjęło swoje plany z opóźnieniem (po dniu 22 grudnia 2015 r.) lub spóźniło się ze sprawozdawczością za pośrednictwem bazy danych Europejskiego Systemu Informacji Wodnej (działania sprawozdawcze należało zakończyć do dnia 22 marca 2016 r.) 7 . Niektóre opóźnienia trwały co najmniej dwa lata. Komisja wszczęła postępowanie sądowe przeciwko wszystkim państwom członkowskim, które naruszyły wymogi prawne w zakresie sprawozdawczości.

3.Ocena drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu i pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym

Informacje zawarte w planach gospodarowania wodami w dorzeczu i planach zarządzania ryzykiem powodziowym zostały zamieszczone we wspólnej bazie cyfrowej, jaką jest Europejski System Informacji Wodnej, którym zarządza Europejska Agencja Środowiska (EEA). Komisja wykorzystała Europejski System Informacji Wodnej, jak również informacje pochodzące bezpośrednio z krajowych i międzynarodowych planów gospodarowania wodami w dorzeczu i planów zarządzania ryzykiem powodziowym, jako podstawę swojej oceny.

Irlandia, Grecja i hiszpańskie Wyspy Kanaryjskie nie zgłosiły w odpowiednim terminie do Europejskiego Systemu Informacji Wodnej zarówno planów gospodarowania wodami w dorzeczu, jak i planów zarządzania ryzykiem powodziowym w celu ich oceny, podczas gdy Litwa i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru nie zgłosiły swoich planów gospodarowania wodami w dorzeczu. W związku z tym niniejsze sprawozdanie nie obejmuje tych krajów lub regionów.

Komisja wzięła pod uwagę wyniki konferencji w sprawie wody, którą zorganizowano w dniach 20–21 września 2018 r. w Wiedniu i dzięki której szereg zainteresowanych stron i państw członkowskich mogło wnieść wkład w przygotowane z niej sprawozdanie.

Komisja uwzględniła ponadto uwagi Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej dotyczące poprzednich sprawozdań z wykonania. W 2015 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie wody, w której podkreślono między innymi znaczenie zarządzania jakością i ilością wody, potrzebę pełnego wdrożenia unijnego prawa wodnego oraz większej integracji z innymi obszarami polityki UE. Wezwano państwa członkowskie do ukończenia i realizowania planów gospodarowania wodami w dorzeczu oraz do udostępniania odpowiednich informacji w internecie. Podkreślono również synergię między planami gospodarowania wodami w dorzeczu i planami zarządzania ryzykiem powodziowym. W latach 2007–2016 Rada wydała szereg konkluzji 8 . Podkreśliła w szczególności potrzebę pełnego wdrożenia dorobku prawnego UE w dziedzinie wody w celu ochrony wód przed pogorszeniem ich stanu oraz stopniowego osiągania ich dobrego stanu, a także wezwała Komisję i państwa członkowskie do współpracy na rzecz lepszej integracji tych działań z innymi odpowiednimi obszarami polityki. W szczególności w sprawie ochrony przeciwpowodziowej Rada odniosła się do tego, że środki w zakresie zielonej infrastruktury i w zakresie naturalnego potencjału retencyjnego mogą zmniejszyć ryzyko powodzi. Komisja zgadza się z wszystkimi tymi uwagami i zobowiązała się do podjęcia odpowiednich działań.

4.Ramowa dyrektywa wodna – ustalenia dotyczące drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu

W sprawozdaniu dotyczącym stanu wód, wydanym w lipcu 2018 r. przez Europejską Agencję Środowiska 9 , przedstawiono szczegółowe informacje na temat stanu europejskich części wód, zgodnie z informacjami przekazanymi przez państwa członkowskie na podstawie ramowej dyrektywy wodnej.

Wynika z niego, że 74 % części wód podziemnych w UE osiągnęło dobry stan chemiczny, a 89 % z nich osiągnęło dobry stan ilościowy.

W przypadku wód powierzchniowych sytuacja jest mniej zadowalająca: tylko 38 % z nich jest w dobrym stanie chemicznym, a w odniesieniu do zaledwie 40 % z nich odnotowano dobry stan/potencjał ekologiczny 10 . Niewiele poszczególnych substancji zanieczyszczających, z których najpowszechniejsza jest rtęć 11 , ma duży wpływ na stan wód. Zarówno na szczeblu unijnym, jak i międzynarodowym podejmowane są działania na rzecz ograniczenia emisji rtęci i innych substancji zanieczyszczających, co doprowadziło do poprawy w zakresie poziomów niektórych z nich.

W porównaniu z cyklem 2009–2015 jedynie ograniczona liczba części wód osiągnęła poprawę stanu. Może to być spowodowane późną identyfikacją oddziaływań, dłuższym okresem wymaganym do opracowania skutecznych środków z zakresu polityki, powolnym wprowadzaniem środków, czasem reakcji przyrody zanim środki wywołają skutki, ale również zaostrzonymi normami jakości oraz poprawą monitorowania i sprawozdawczości, z której wynika, że stan części wód, który wcześniej uważano za „nieznany”, był w rzeczywistości „niezadowalający”.

Ogólnie rzecz biorąc, poczyniono znaczne wysiłki w celu wdrożenia ramowej dyrektywy wodnej. Pozytywny skutek miało również lepsze wdrażanie innych ściśle powiązanych aktów prawa UE. Dotyczy to w szczególności dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, dyrektywy azotanowej i dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych oraz przepisów UE dotyczących chemikaliów.

W sprawozdaniu EEA stwierdzono, że wody europejskie pozostają pod znacznym oddziaływaniem źródeł zarówno rozproszonej (np. rolnictwo, infrastruktura transportowa), jak i punktowej (np. przemysł lub produkcja energii) emisji zanieczyszczeń, nadmiernego poboru wody i zmian hydromorfologicznych wynikających z szeregu działań człowieka.

4.1Ocena na poziomie krajowym lub niższym niż krajowy

Zasadniczym warunkiem wstępnym osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej jest odpowiednie zarządzanie na poziomie dorzeczy. Do tej pory wszystkie państwa członkowskie wyznaczyły właściwe organy, często więcej niż jednego rodzaju, i podkreślały znaczenie koordynacji między nimi. Zastosowały one szereg metod w celu konsultacji z zainteresowanymi stronami. Obecnie funkcjonuje wiele stałych organów doradczych. Według doniesień konsultacje z zainteresowanymi stronami doprowadziły do zmian w projektach planów gospodarowania wodami w dorzeczu; nie zawsze było jednak jasne, w jaki sposób ich wkład wpłynął na przyjęty plan gospodarowania wodami w dorzeczu.

Dla każdego obszaru dorzecza państwa członkowskie muszą przedstawić analizę jego charakterystyki wraz z przeglądem wpływu działalności człowieka i analizą ekonomiczną korzystania z wód. Tę „charakterystykę” należy aktualizować co sześć lat. Należy również podać granice i położenie każdej części wód. W przypadku każdego cyklu należy sprawdzić i zaktualizować wspomniane „wyznaczenie granic” oraz zasygnalizować oddziaływania i wpływ na stan wód. Wyznaczenie granic zmieniło się w około 4 z 10 przypadków, często bez jasnego wyjaśnienia. Opisy znaczących oddziaływań są ogólnie bardziej przejrzyste dzięki lepiej zdefiniowanym kryteriom. Nadal jednak istnieje możliwość poprawy, ponieważ w przypadku dużego odsetka części wód zgłoszono nieznane skutki pochodzenia antropogenicznego i oddziaływania o nieznanych przyczynach (w szczególności oddziaływania hydromorfologiczne).

Pewne usprawnienia metodologiczne, umożliwiające łatwiejsze śledzenie postępów i porównywalność danych, zostały wprowadzone w odniesieniu do ustalenia, kiedy, zgodnie z wymogami ramowej dyrektywy wodnej, można uznać, że silnie zmieniona część wód lub sztuczna część wód osiągnęła dobry potencjał ekologiczny.

Monitorowanie i ocena stanu ekologicznego i chemicznego części wód powierzchniowych wskazują na zróżnicowaną sytuację pod względem mierzonych parametrów i porównywalności wyników. W całej UE obserwuje się ogromne zróżnicowanie w monitorowaniu substancji priorytetowych 12 , zarówno pod względem odsetka części wód, jak i liczby substancji. Większość państw członkowskich monitorowała wszystkie substancje priorytetowe zidentyfikowane jako zrzucane do ich obszarów dorzeczy. Wszystkie państwa członkowskie zgłosiły bilanse emisji, zrzutów i strat takich substancji szkodliwych, ale tylko kilka z nich jest kompletnych.

Fakt, że do początku 2018 r. nie istniał żaden formalny wspólny system interkalibracji w odniesieniu do wielu typów wód 13 , sprawia, że porównanie części wód w tym drugim cyklu sprawozdawczym jest wciąż bardzo trudne.

Niemniej jednak w przypadku prawie wszystkich części wód możliwe było ustalenie ich stanu, co w znacznym stopniu ogranicza wcześniejszą niepewność. Nadal istnieją jednak istotne luki w monitorowaniu stanu ekologicznego.

Ogólnie rzecz biorąc, monitorowanie elementów jakości w każdej kategorii wód jest w najlepszym razie niepełne oraz w zbyt dużym stopniu opiera się na grupowaniu szeregu różnych części wód i na opinii ekspertów, a nie na bardziej szczegółowej ocenie każdej odpowiedniej części wód zgodnie ze szczegółowymi parametrami zawartymi w ramowej dyrektywie wodnej. Potrzebne są dalsze wysiłki, aby odpowiednie sieci monitorowania osiągnęły wystarczający zasięg przestrzenny i wiarygodność oceny.

Usprawniono monitorowanie i ocenę stanu ilościowego i chemicznego części wód podziemnych, chociaż znaczna liczba części wód nadal nie posiada odpowiednich miejsc monitorowania. W tym przypadku ramową dyrektywę wodną uzupełnia dyrektywa w sprawie ochrony wód podziemnych, w której zawarto w szczególności wykaz istotnych substancji zanieczyszczających, wartości progowych i tendencji w zakresie oceny stanu chemicznego. Obie dyrektywy działają w synergii również z innymi przepisami prawa UE, takimi jak dyrektywa w sprawie wody pitnej i dyrektywa azotanowa. Monitorowanie stanu chemicznego w dalszym ciągu nie spełnia norm, a znaczna liczba części wód podziemnych nie jest monitorowana albo monitorowanie uwzględnia niewielką część kluczowych parametrów.

Zwolnienia przewidziane w art. 4 ramowej dyrektywy wodnej 14 obejmują obecnie około połowę europejskich części wód. Dotyczy to głównie naturalnych części wód, ale coraz częściej również silnie zmienionych i sztucznych części wód oraz nowych zmian fizycznych. Chociaż uzasadnienia takich zwolnień ogólnie poprawiły się, ich trwałe powszechne stosowanie świadczy o dalszej potrzebie znacznych starań w celu osiągnięcia dobrego stanu lub potencjału do 2027 r. Niemniej jednak, zgodnie z wymogami określonymi w tym samym artykule oraz jak wynika ze zgłaszanych danych, państwa członkowskie muszą lepiej zadbać o to, aby zwolnienia stosowane w odniesieniu do jednej części wód nie wykluczały trwale osiągnięcia celów środowiskowych w innych częściach wód ani nie zagrażały osiągnięciu tych celów (art. 4 ust. 8), a także gwarantowały przynajmniej poziom bezpieczeństwa przewidziany w innych przepisach unijnego prawa ochrony środowiska (art. 4 ust. 9).

Ramowa dyrektywa wodna wymaga od państw członkowskich ustalenia programu środków 15 w celu terminowego osiągnięcia dobrego stanu. W odniesieniu do części wód, na które ma wpływ pobór wody, zasadniczo określono kluczowe środki, ale ich wdrażanie w całej Europie jest nierównomierne i w związku z tym oddziaływania są ograniczane bardzo powoli. Potencjalnie problematyczny jest fakt, że większość państw członkowskich zwalnia niewielki pobór wody z obowiązku kontroli lub rejestracji. Brak kontroli i rejestracji może budzić obawy szczególnie w przypadku państw członkowskich, które już borykają się z problemami niedoboru wody, oraz w przypadku części wód dotkniętych problemami ilościowymi.

Wpływ rolnictwa jest jednym z najbardziej znaczących oddziaływań zidentyfikowanych przez państwa członkowskie w większości obszarów dorzeczy jako potencjalne ryzyko pogorszenia się lub nieosiągnięcia celów środowiskowych, zarówno w postaci nadmiernego poboru wody, jak i w postaci zanieczyszczeń rozproszonych. Zazwyczaj stosowane są środki podstawowe 16 . W połowie przypadków nie dokonuje się oceny ex ante zakresu, w jakim podjęte środki będą wystarczające, aby wyeliminować lukę w zakresie dobrego stanu. Wiele będzie również zależało od wpływu środków dobrowolnych, często w kontekście wspólnej polityki rolnej (WPR). Aby zwiększyć poziom dążeń środowiskowych, we wnioskach Komisji dotyczących nowej WPR określono obowiązkowe wymogi 17 dla rolników. Ponadto strategia interwencji ustanowiona przez państwa członkowskie w ich planach strategicznych WPR uwzględnia potrzeby określone w planach gospodarowania wodami w dorzeczu i przyczynia się do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej. W razie potrzeby państwa członkowskie będą musiały zaoferować dodatkowe wsparcie na rzecz dalszych interwencji w zakresie ochrony wód za pośrednictwem poszczególnych dobrowolnych programów 18 .

Ogólnie rzecz biorąc, istnieją również środki podstawowe umożliwiające rozwiązanie problemu oddziaływań wywieranych przez sektory inne niż rolnictwo, takie jak przemysł lub wytwarzanie energii. W większości przypadków są to szczególne środki umożliwiające zwalczanie substancji zanieczyszczających powodujących niespełnienie wymogów w zakresie stanu chemicznego lub ekologicznego, takie jak na przykład środki mające na celu ograniczenie lub zaprzestanie odprowadzania do wód niektórych substancji zanieczyszczających. Potrzebne są jednak dalsze postępy.

W odniesieniu do istniejących zmian fizycznych części wód większość państw członkowskich zgłosiło środki (przepławki dla ryb, likwidacja struktur itp.) mające na celu zmniejszenie negatywnych skutków dla środowiska w związku ze znaczącymi oddziaływaniami hydromorfologicznymi. Istnieje również wyraźniejszy związek między środkami, oddziaływaniami i korzystaniem z wód lub sektorami gospodarki. Należy lepiej określić i wdrożyć minimalne przepływy hydrobiologiczne oraz zapewnić ciągłość rzeki i odpowiednie zarządzanie osadami.

Szereg państw członkowskich zaktualizowało politykę w zakresie ustalania cen wody poprzez spełnienie warunków wstępnych dotyczących wody wynikających z rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020. Poczyniono postępy w zakresie definiowania usług wodnych, obliczania kosztów finansowych, pomiaru zużycia, przeprowadzania analizy ekonomicznej oraz oceny kosztów ekologicznych i materiałowych przy obliczaniu kwot zwrotu kosztów za usługi wodne. Utrzymują się jednak znaczne luki w przekładaniu tych ulepszonych elementów analizy ekonomicznej na konkretne środki i osiągnięcie bardziej zharmonizowanego podejścia do szacowania i uwzględniania kosztów ekologicznych i materiałowych. Zwiększenie inwestycji ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej. Dalsze postępy w podstawach gospodarczych programu środków znacznie ułatwiłyby podejmowanie decyzji i dokonywanie inwestycji w dziedzinie wody.

Poczyniono niewielkie postępy w odniesieniu do obszarów ochrony zasobów wody pitnej i chronionych obszarów przyrody. W ocenie dyrektywy w sprawie wody pitnej z 1998 r. uwzględniono spójność dyrektywy z ramową dyrektywą wodną i wskazano brakujące ogniwo w odniesieniu do ochrony zasobów wody pitnej. W związku z tym we wniosku z 2018 r. dotyczącym przekształcenia dyrektywy w sprawie wody pitnej wprowadzono podejście oparte na analizie ryzyka od miejsca poboru wody do kranu konsumenta, przy jednoczesnym wspieraniu lepszej komunikacji między organami państw członkowskich i dostawcami wody, zapewniającej pełny cykl zarządzania. Wniosek ma na celu poprawę spójności obu dyrektyw i zapewnienie stosowania zarówno zasady „zanieczyszczający płaci”, jak i zasady ostrożności.

W przypadku dużej części obszarów chronionych brak jest wiedzy na temat na przykład stanu i oddziaływań oraz nie określono żadnych celów. Sprawozdawczość w zakresie monitorowania specjalnie ukierunkowana na obszary chronione, włączając w to obszary, w których żyją skorupiaki, jest bardzo ograniczona, a czasami całkowicie jej brakuje.

W około połowie państw członkowskich za istotny element gospodarki wodnej uznano susze. Jednym z kluczowych środków mających na celu złagodzenie skutków suszy jest plan zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy, jednak nie został on przyjęty we wszystkich odnośnych obszarach dorzeczy.

W odniesieniu do trzecich planów gospodarowania wodami w dorzeczu państwa członkowskie powinny:

·kontynuować poprawę zaangażowania zainteresowanych stron, przy ich aktywnym udziale w procesie planowania oraz przy uwzględnieniu ich wkładu w plany gospodarowania wodami w dorzeczu;

·wyraźne wskazać lukę w zakresie dobrego stanu w odniesieniu do poszczególnych oddziaływań i części wód oraz opracować, sfinansować i wdrożyć ukierunkowane programy środków, aby wyeliminować tę lukę;

·ograniczyć korzystanie z wyłączeń w celu zapewnienia terminowego osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej oraz poprawić przejrzystość w odniesieniu do stosowanych uzasadnień;

·zapewnić właściwe wdrożenie art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczanie i internalizację kosztów ekologicznych i materiałowych w odniesieniu do wszystkich rodzajów działalności, które mają znaczący wpływ na części wód, oraz analizę ekonomiczną mającą na celu wspieranie programów środków.

4.2Współpraca transgraniczna na podstawie ramowej dyrektywy wodnej

W przypadku dorzeczy przekraczających granice państwowe ramowa dyrektywa wodna wymaga od państw członkowskich koordynacji między sobą oraz, w stosownych przypadkach, podejmowania odpowiednich starań również w odniesieniu do państw trzecich. Wiele rzek w Europie wykracza poza granice UE, w tym na przykład Ren i Dunaj. Stopień współpracy jest różny. Zazwyczaj istnieje porozumienie międzynarodowe, często również międzynarodowy organ koordynujący oraz, rzadziej, wspólny plan gospodarowania wodami w dorzeczu. Powyższe nie dotyczy tylko nielicznych dorzeczy w UE.

Ogólnie rzecz biorąc, w porównaniu z pierwszym cyklem zapewniono bardziej sformalizowane struktury zarządzania, częstsze opracowywanie międzynarodowych planów gospodarowania wodami w dorzeczu oraz poprawę zarówno porównywalności ustaleń, jak i zgodności podejść w odpowiedzi na oddziaływania.

4.3Zagadnienia, które nie mogą być rozpatrywane na poziomie państwa członkowskiego

Na określoną w art. 12 ramowej dyrektywy wodnej procedurę dotyczącą zagadnień, które nie mogą być rozpatrywane na poziomie państwa członkowskiego, powołano się jeden raz. W 2016 r. Dania podkreśliła, że aby osiągnąć cele ramowej dyrektywy wodnej, inne państwa członkowskie muszą podjąć działania w celu redukcji ich ładunku azotu we wspólnych częściach wód. Komisja, wezwana do podjęcia działań, podkreśliła, że państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za osiągnięcie celów ramowej dyrektywy wodnej, i zauważyła, że w art. 3 przewidziano koordynację w obszarach dorzeczy, również w tych międzynarodowych. Zasugerowała, by najpierw wyczerpać możliwości współpracy dwustronnej, w tym w ramach dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej.

Dyrektywa powodziowa – ustalenia w ramach pierwszych planów gospodarowania wodami w dorzeczu

5.1    Ocena na poziomie krajowym

Wybory człowieka, zarówno historyczne, jak i szeroko rozpowszechnione również dzisiaj, mają znaczący wpływ na występowanie powodzi i ich oddziaływania 19 oraz istnieją dowody na to, że liczba dużych zdarzeń powodziowych wzrosła na przestrzeni lat 20 . Prognozy są powodem do niepokoju; w ramach scenariusza nieprzewidującego dostosowań (tj. przy założeniu kontynuacji obecnej ochrony przed powodziami rzecznymi do poziomu ustalonego na podstawie ostatniej powodzi stuletniej) przewidywane szkody na poziomie UE wynikające z połączonego oddziaływania zmian klimatu i kwestii społeczno-ekonomicznych wzrosną do lat 20. XXI w. z 6,9 mld EUR rocznie do 20,4 mld EUR rocznie, do lat 50. XXI w. do 45,9 mld EUR rocznie i do lat 80. XXI w. do 97,9 mld EUR rocznie 21 . Logiczne jest zatem, że 27 z 28 państw członkowskich uwzględniło powodzie jako główne ryzyko w swoich krajowych ocenach ryzyka 22 .

Trzecim etapem cyklicznego podejścia do zarządzania ryzykiem powodziowym, wprowadzonego w dyrektywie powodziowej, było ustanowienie planów zarządzania ryzykiem powodziowym, które są narzędziami zarządzania służącymi ograniczeniu potencjalnych negatywnych skutków powodzi. Wcześniej państwa członkowskie przeprowadziły wstępne oceny ryzyka powodziowego (w 2011 r.) 23 oraz opracowały mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego (w 2013 r.).

Jeżeli chodzi o kompletność, prawie wszystkie państwa członkowskie zgłosiły w swoich planach zarządzania ryzykiem powodziowym wnioski ze wstępnych ocen ryzyka powodziowego oraz map zagrożenia i ryzyka powodziowego. Wszystkie państwa członkowskie wyznaczyły cele w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym, a w przypadku 20 z 26 ocenionych państw członkowskich cele te ustanowiono na poziomie krajowym lub poprzez dostosowanie celów na poziomie krajowym do uwarunkowań regionalnych/lokalnych. Niektóre państwa członkowskie wyznaczyły kilka ogólnych celów, inne przedstawiły większą liczbę celów bardziej szczegółowych. Wszystkie państwa członkowskie uwzględniły środki służące osiągnięciu wyznaczonych celów. Nie wszystkie cele zostały jednak wystarczająco dopracowane, aby umożliwić monitorowanie wdrażania, oraz nie wszystkie środki są wyraźnie powiązane z celami; w ujęciu łącznym braki te mogą stanowić wyzwanie dla drugiego cyklu (2016–2021), w którym oczekuje się dokonania przez państwa członkowskie oceny postępów.

Liczba środków w poszczególnych państwach członkowskich jest bardzo zróżnicowana, od kilku do tysięcy grup środków. Około 50 % środków odnosi się do zapobiegania i przygotowania, około 40 % do ochrony przed szkodami powodziowymi, a pozostałe 10 % dotyczy przywrócenia stanu wyjściowego. Jeżeli chodzi o działania nietechniczne 24 , wszystkie ocenione plany zarządzania ryzykiem powodziowym odnoszą się do planowania przestrzennego. Wszystkie spośród 26 ocenionych państw członkowskich uwzględniły w niektórych lub wszystkich planach zarządzania ryzykiem powodziowym rozwiązania przyrodnicze, zarówno w formie projektów, jak i opracowań przygotowawczych. Chociaż w dyrektywie powodziowej nie wspomniano o ochronie ubezpieczeniowej od ryzyka powodziowego, w ponad połowie ocenionych planów zarządzania ryzykiem powodziowym wymieniono co najmniej pewne powiązane środki, w tym podnoszenie świadomości.

Wszystkie państwa członkowskie zgłosiły ustalenie priorytetów w odniesieniu do środków lub przedstawiły ramy czasowe ich wdrożenia. Dla porównania, około 10 % zgłoszonych środków nadano kluczowy, 60 % bardzo wysoki lub wysoki, 20 % umiarkowany, a pozostałej części niski priorytet. 19 z 26 ocenionych państw członkowskich przeprowadziło analizę kosztów i zysków wynikających ze środków. W przypadku prawie wszystkich państw opracowano podejście krajowe 25 . Mniej (11) państw członkowskich wykorzystało analizę kosztów i zysków we wszystkich ocenianych jednostkach zarządzających 26 . 21 z 26 państw członkowskich wyraźnie odniosło się do koordynacji z celami środowiskowymi, o których mowa w art. 4 ramowej dyrektywy wodnej, we wszystkich lub co najmniej niektórych jednostkach zarządzających.

Około połowa ocenionych państw członkowskich oszacowała koszty dostępnych środków przeciwpowodziowych, jednak w wielu przypadkach nie uwzględniły one wszystkich planów zarządzania ryzykiem powodziowym lub środków. W przypadku 23 z 26 państw członkowskich w większości planów zarządzania ryzykiem powodziowym wskazano źródła finansowania, jednak w wielu przypadkach dotyczyło to możliwych mechanizmów finansowania w ujęciu ogólnym, np. europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

Wykorzystano różne kanały konsultacji z opinią publiczną i zainteresowanymi stronami, a ogólnie rzecz biorąc, w przygotowanie pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym zaangażowane było szerokie grono zainteresowanych stron, jednak nie zawsze było jasne, w jaki sposób ich wkład wpłynął na plany zarządzania ryzykiem powodziowym, które przyjęto na różnych szczeblach administracyjnych i za pośrednictwem różnych aktów prawnych.

W odniesieniu do drugich planów zarządzania ryzykiem powodziowym państwa członkowskie powinny:

·wyraźne powiązać wdrażanie środków z osiąganiem celów, aby móc oceniać postępy poczynione począwszy od drugiego cyklu;

·określić konkretne źródła finansowania w celu zapewnienia wdrożenia środków.

5.2    Wpływ zmian klimatu

Istnieje coraz więcej dowodów na to, że zmiana klimatu będzie miała istotny wpływ na występowanie i nasilenie powodzi w dużej części Europy 27 . Ponad połowa państw członkowskich uwzględniła zmianę klimatu na etapie opracowania wstępnych ocen ryzyka powodziowego oraz map zagrożenia i ryzyka powodziowego. Jeżeli chodzi o ocenione plany zarządzania ryzykiem powodziowym i sprawozdawczość państw członkowskich, 24 z 26 państw członkowskich uwzględniło co najmniej niektóre aspekty, a dziesięć państw członkowskich przedstawiło dowody na uwzględnienie wpływu zmiany klimatu. Czternaście państw członkowskich omówiło w swoich planach zarządzania ryzykiem powodziowym przyszłe scenariusze klimatyczne o różnych ramach czasowych (około połowa z nich posiada scenariusze na 2050 r.; połowa z nich posiada również scenariusze na 2100 r.). Mniej niż połowa państw członkowskich odniosła się do swoich krajowych strategii w zakresie przystosowania się, opracowanych na podstawie Strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. W przypadku około jednej czwartej państw członkowskich we wszystkich ocenionych planach zarządzania ryzykiem powodziowym odniesiono się do tego rodzaju strategii krajowych; w przypadku kilku kolejnych państw członkowskich niektóre, ale nie wszystkie ocenione plany zarządzania ryzykiem powodziowym zawierały takie odniesienia.

W odniesieniu do drugich planów zarządzania ryzykiem powodziowym państwa członkowskie powinny:

·uwzględnić, zgodnie z art. 14 dyrektywy powodziowej, możliwy wpływ zmian klimatu na występowanie powodzi oraz właściwie dostosować środki, odpowiednio wykorzystując unijne narzędzia modelowania, takie jak te dostępne w ramach usługi programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu 28 ;

·uwzględnić krajowe strategie przeciwdziałania zmianie klimatu i koordynować działania z zawartymi w nich środkami.

5.3    Współpraca transgraniczna na podstawie dyrektywy powodziowej

Zgodnie z dyrektywą powodziową państwa członkowskie mają obowiązek koordynować ze sobą swoje działania w dorzeczach transgranicznych oraz dokładać również starań zmierzających do koordynacji działań z państwami trzecimi. W przypadku ustanowienia struktur koordynacyjnych opracowanie międzynarodowego planu zarządzania ryzykiem powodziowym zawsze prowadziło do osiągnięcia wspólnych celów w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym, a w prawie wszystkich przypadkach do określenia szeregu skoordynowanych środków. Przeprowadzono szeroko zakrojone konsultacje społeczne w odniesieniu do niektórych dorzeczy, w których powołano komisję rzeczną, takich jak dorzecza Dunaju, Renu, Łaby i Odry; uwzględnienie zmiany klimatu na poziomie dorzecza jest bardziej rozwinięte w przypadku, gdy koordynację powierzono komisji rzecznej.

W odniesieniu do drugiego cyklu państwa członkowskie posiadające dorzecza transgraniczne powinny:

·nadal rozwijać wspólne podejścia, uwzględniając, na skalę dorzecza, bliższe i dalsze skutki środków służących ograniczaniu ryzyka powodziowego, które nie są podejmowane w pobliżu granic państwowych, oraz rozszerzyć praktykę międzynarodowych konsultacji społecznych.

6. Wnioski

Ogólnie rzecz biorąc, wiedza i sprawozdawczość na temat ramowej dyrektywy wodnej znacznie się poprawiły w porównaniu z poprzednim cyklem. Więcej państw członkowskich zgłosiło w odpowiednim czasie bardziej wyczerpujące, istotne i wiarygodne informacje.

Jak wynika ze sprawozdawczości, zgodność z celami ramowej dyrektywy wodnej stopniowo wzrasta. Chociaż w wielu państwach członkowskich zastosowano odpowiednie środki z zakresu polityki i poczyniono szereg inwestycji finansowych, w wielu dorzeczach poprawa jakości wody nastąpi dopiero za jakiś czas. Znaczna większość części wód podziemnych osiągnęła dobry stan, a mniej niż połowa części wód powierzchniowych jest w dobrym stanie; mimo tego tendencje w zakresie szeregu podstawowych poszczególnych elementów jakości i dotyczące substancji są bardziej pozytywne.

Pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, aby w pełni osiągnąć cele ramowej dyrektywy wodnej i powiązanych dyrektyw, przede wszystkim ze strony państw członkowskich. Państwa członkowskie skorzystają z większego zaangażowania wszystkich właściwych podmiotów rynkowych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zapewnienia lepszego egzekwowania zasady „zanieczyszczający płaci”. Fundusze UE będą nadal stanowiły wsparcie tych wysiłków we wdrażaniu, w tym poprzez finansowanie badań i innowacji, oraz wysiłków 29 na rzecz jednolitego rynku cyfrowego dla usług wodnych 30 . Droga do osiągnięcia pełnej zgodności z celami ramowej dyrektywy wodnej do 2027 r., po którym to okresie możliwości stosowania wyłączeń będą ograniczone, wydaje się na obecnym etapie bardzo trudna. W sprawozdaniach rzeczywiście wykazano, że chociaż do 2021 r. zostaną zastosowane dalsze środki, po 2021 r. konieczne będzie wdrożenie szeregu innych środków.

Podjęto bardzo istotne działania w odniesieniu do dyrektywy powodziowej. Chociaż są to pierwsze plany zarządzania ryzykiem powodziowym, jasne jest, że wszystkie państwa członkowskie zasadniczo przyjęły koncepcję zarządzania ryzykiem powodziowym, nawet jeżeli praktyczny stopień jej zaawansowania jest zróżnicowany. Osiągnięcie kluczowego celu dyrektywy powodziowej, jakim jest ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków znaczących powodzi, będzie wymagało stałych wysiłków ze strony państw członkowskich w kolejnych cyklach.

W stosownych przypadkach Komisja podejmie wraz z państwami członkowskimi działania następcze dotyczące zaleceń zawartych w niniejszym sprawozdaniu i towarzyszących mu dokumentach, aby zapewnić lepsze wdrażanie wymogów zawartych w ramowej dyrektywie wodnej i dyrektywie powodziowej. Kontynuowane będzie również usprawnione egzekwowanie zobowiązań prawnych w zakresie kluczowych oddziaływań na środowisko wodne, takich jak te wynikające z dyrektywy azotanowej i dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.

Oprócz dalszej współpracy z państwami członkowskimi Komisja będzie w dalszym ciągu współpracować z obywatelami i wszystkimi zainteresowanymi stronami w celu promowania zgodności, również w ramach przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. W miarę możliwości sprawozdawczość zostanie usprawniona lub uproszczona. Zostanie zwrócona uwaga na nowe substancje zanieczyszczające, np. mikrodrobiny plastiku i produkty farmaceutyczne.

Niniejsze sprawozdanie zostanie uwzględnione w trwającej ocenie adekwatności unijnego prawa wodnego oraz w ocenie dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Przyczynia się ono również do oceny postępów w osiągnięciu celów 7. unijnego programu działań w zakresie środowiska oraz globalnego programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030.

Wody Europy są w coraz większym stopniu dotknięte zmianą klimatu. Zgodność z unijnym prawem wodnym już teraz pomaga w radzeniu sobie ze skutkami zmiany klimatu poprzez przewidywanie większej liczby susz i powodzi. Polityka wodna UE posiada znaczny potencjał w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, pod warunkiem podjęcia obecnie skutecznych działań.

(1)

Aby zapoznać się z oczekiwanymi wpływem i skutkami scenariuszy, w których wzrost temperatur wyniesie 1,5 °C i 2 °C, zob. sprawozdanie „Global Warming of 1.5 °C” [„Globalne ocieplenie o 1,5 °C”], przyjęte podczas 48. sesji IPCC (w dniu 6 października 2018 r.).

(2)

Dyrektywa 2000/60/WE; uzupełniona dyrektywą w sprawie ochrony wód podziemnych (2006/118/WE) i dyrektywą w sprawie środowiskowych norm jakości (2008/105/WE).

(3)

Dyrektywa 2007/60/WE.

(4)

Np. wolna odbudowa ekosystemów po wdrożeniu środków odtworzenia rzek lub niskie poziomy redukcji stężenia azotanów w wodach podziemnych.

(5)

Np. w związku ze zmianami społeczno-gospodarczymi takimi jak wkraczanie majątku na terasy zalewowe.

(6)

Hiszpania powiadomiła Komisję, że plan gospodarowania wodami w dorzeczu w odniesieniu do La Gomery zatwierdzono w dniu 17 września 2018 r., w odniesieniu do Teneryfy i La Palmy w dniu 26 listopada 2018 r., w odniesieniu do Fuerteventury, Lanzarote i El Hierro w dniu 26 grudnia 2018 r., a w odniesieniu do Gran Canaria w dniu 21 stycznia 2019 r.

(7)

Format sprawozdawczości elektronicznej oraz wytyczne w zakresie sprawozdawczości zostały opracowane wspólnie przez państwa członkowskie, zainteresowane strony i Komisję w ramach procesu współpracy pod nazwą „wspólna strategia wdrażania”.

(8)

W sprawie niedoboru wody i suszy z dnia 30 października 2007 r.; w sprawie niedoboru wody, suszy i dostosowywania się do zmiany klimatu z dnia 11 czerwca 2010 r.; w sprawie zintegrowanej ochrony przeciwpowodziowej w Unii Europejskiej z dnia 12 maja 2011 r.; w sprawie ochrony zasobów wodnych i zintegrowanej zrównoważonej gospodarki wodnej w Unii Europejskiej i poza nią z dnia 21 czerwca 2011 r.; w sprawie planu ochrony zasobów wodnych Europy z dnia 17 grudnia 2012 r.; w sprawie działań dyplomatycznych UE w dziedzinie wody z dnia 22 lipca 2013 r.; oraz w sprawie zrównoważonej gospodarki wodnej z dnia 17 października 2016 r.

(9)

  https://www.eea.europa.eu/publications/state-of-water

(10)

Dobry potencjał ekologiczny to cel, który ma zostać osiągnięty przez silnie zmienioną lub sztuczną część wód.

(11)

Inne wszechobecne, trwałe, wykazujące zdolność do bioakumulacji i toksyczne substancje powodujące nieosiągnięcie dobrego stanu chemicznego to: PBDE, tributylocyna i niektóre wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (benzo[a]piren, benzo[g,h,i]perylen, indeno[1,2,3-cd]piren, benzo[b]fluoranten i benzo[k]fluoranten).

(12)

Substancje stanowiące znaczne ryzyko dla lub za pośrednictwem środowiska wodnego, wymienione w dyrektywie w sprawie środowiskowych norm jakości.

(13)

Decyzja Komisji (UE) 2018/229 z dnia 12 lutego 2018 r.

(14)

Art. 4 ust. 4 umożliwia przedłużenie terminu osiągnięcia dobrego stanu lub potencjału na okres po 2015 r. (zgodnie z art. 4 ust. 1). Art. 4 ust. 5 umożliwia osiągnięcie mniej rygorystycznych celów. Art. 4 ust. 6 umożliwia czasowe pogorszenie się stanu części wód. W art. 4 ust. 7 określono warunki, w których pogorszenie się stanu lub nieosiągnięcie celów ramowej dyrektywy wodnej może być dozwolone w przypadku nowych zmian w charakterystyce fizycznej części wód powierzchniowych, zmian poziomu części wód podziemnych lub pogorszenia się ze stanu bardzo dobrego do dobrego w wyniku nowych zrównoważonych form działalności gospodarczej człowieka.

(15)

Kolejne sprawozdania tymczasowe dotyczące wdrażania planowanych programów środków należy przedłożyć Komisji do dnia 22 grudnia 2018 r.

(16)

Aby uwzględnić zidentyfikowane znaczące kwestie i umożliwić osiągnięcie celów określonych w art. 4, w ramach każdego obszaru dorzecza należy ustanowić program środków. Obejmuje on co najmniej „środki podstawowe” oraz, w stosownych przypadkach, „środki uzupełniające” służące osiągnięciu celów.

(17)

W szczególności nowy wymóg podstawowy nr 1 związany z dyrektywą 2000/60/WE: art. 11 ust. 3 lit. e) i art. 11 ust. 3 lit. h) w odniesieniu do obowiązkowych wymogów dotyczących kontroli rozproszonych źródeł zanieczyszczeń fosforanami, SMR (wymóg podstawowy w zakresie zarządzania) 2 w odniesieniu do wymogów dyrektywy azotanowej, GAEC 2 w odniesieniu do odpowiedniej ochrony terenów podmokłych i torfowisk, GAEC 4 w odniesieniu do stref buforowych, GAEC 5 w odniesieniu do stosowania narzędzia dotyczącego zrównoważonego charakteru gospodarstw rolnych w zakresie składników pokarmowych, a także GAEC 7 w odniesieniu do niestosowania ugorowania w najbardziej newralgicznym okresie.

GAEC: normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska: https://ec.europa.eu/agriculture/direct-support/cross-compliance_en

(18)

Państwa członkowskie będą musiały zaproponować wsparcie dla dobrowolnych ekoprogramów dla rolników, których celem jest stosowanie praktyk rolniczych korzystnych dla środowiska i klimatu w ramach pierwszego filaru WPR. Ponadto wsparcie na rzecz dobrowolnych zobowiązań rolno-środowiskowych pozostanie obowiązkowe w ramach drugiego filaru.

(19)

Lokalizowanie majątku na terasach zalewowych lub w pobliżu wybrzeża, ograniczanie powierzchni retencyjnych, ingerencje w cieki wodne lub ich otoczenie oraz zmiany klimatu spowodowane przez człowieka przyczyniają się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń powodziowych i ich negatywnych skutków.

(20)

Zbigniew W. Kundzewicz, Iwona Pińskwar i G. Robert Brakenridge (2012): Large floods in Europe [Duże powodzie w Europie], 1985–2009, Hydrological Sciences Journal.

(21)

Rojas i in. (2013): Climate change and river floods in the EU: Socio-economic consequences and the costs and benefits of adaptation [Społeczno-ekonomiczne konsekwencje oraz koszty i korzyści przystosowania się do zmiany klimatu], Global Environmental Change 23, 1737–1751, publikacja dostępna pod adresem:

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959378013001416#

(22)

Dokument roboczy służb Komisji: „Przegląd zagrożeń związanych z klęskami żywiołowymi i katastrofami spowodowanymi przez człowieka, wobec jakich może stanąć Unia Europejska”, SWD(2017) 176 final, https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/285d038f-b543-11e7-837e-01aa75ed71a1/language-en  

(23)

W UE istnieje blisko 8 000 obszarów o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym.

(24)

Środki nieobejmujące obiektów inżynierii lądowej i wodnej.

(25)

W listopadzie 2017 r. Komisja Europejska zaproponowała poprawę skuteczności Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności poprzez wzmocnienie wspólnych europejskich zdolności reagowania dzięki ustanowieniu rezerwy zasobów (tzw. rescEU) w celu uzupełnienia zdolności krajowych oraz poprzez usprawnienie zapobiegania klęskom żywiołowym i poprawę gotowości na wypadek ich wystąpienia w państwach uczestniczących w mechanizmie (http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-6766_pl.htm).

(26)

W większości państw członkowskich jednostki zarządzające pokrywają się z obszarami dorzeczy określonymi na podstawie ramowej dyrektywy wodnej. Państwa członkowskie wyznaczyły w sumie 196 jednostek zarządzających na potrzeby wdrażania dyrektywy powodziowej.

(27)

W sprawozdaniu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu z października 2018 r. wspomniano, że przewiduje się, że jeżeli globalne ocieplenie doprowadzi do wzrostu temperatury o 1,5 °C, powodzie będą znacznie mniej poważne niż w przypadku wzrostu o 2 °C, chociaż przewidywane zmiany powodują regionalnie zróżnicowane ryzyko ( http://www.ipcc.ch/report/sr15/ ).

(28)

  https://climate.copernicus.eu/  

(29)

 W ramach klastra ICT4Water uwzględniono odpowiednie projekty służące opracowaniu rozwiązań, takich jak systemy wspomagania decyzji w odniesieniu do pomiaru jakości i ilości wody, interoperacyjności systemów informacji wodnej na szczeblu unijnym i krajowym oraz efektywności gospodarowania zasobami wodnymi: https://www.ict4water.eu/  

(30)

Jak opisano w planie działania na rzecz jednolitego rynku cyfrowego dla usług wodnych:

https://ec.europa.eu/futurium/en/system/files/ged/ict4wateractionplan2018.pdf  


Bruksela, dnia 26.2.2019

COM(2019) 95 final

ZAŁĄCZNIK

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE) i dyrektywy powodziowej (2007/60/WE)

Drugie plany gospodarowania wodami w dorzeczu
Pierwsze plany zarządzania ryzykiem powodziowym

{SWD(2019) 30 final} - {SWD(2019) 31 final} - {SWD(2019) 32 final} - {SWD(2019) 33 final} - {SWD(2019) 34 final} - {SWD(2019) 35 final} - {SWD(2019) 36 final} - {SWD(2019) 37 final} - {SWD(2019) 38 final} - {SWD(2019) 39 final} - {SWD(2019) 40 final} - {SWD(2019) 41 final} - {SWD(2019) 42 final} - {SWD(2019) 43 final} - {SWD(2019) 44 final} - {SWD(2019) 45 final} - {SWD(2019) 46 final} - {SWD(2019) 47 final} - {SWD(2019) 48 final} - {SWD(2019) 49 final} - {SWD(2019) 50 final} - {SWD(2019) 51 final} - {SWD(2019) 52 final} - {SWD(2019) 53 final} - {SWD(2019) 54 final} - {SWD(2019) 55 final} - {SWD(2019) 56 final} - {SWD(2019) 57 final} - {SWD(2019) 58 final} - {SWD(2019) 59 final} - {SWD(2019) 60 final} - {SWD(2019) 61 final} - {SWD(2019) 62 final} - {SWD(2019) 63 final} - {SWD(2019) 64 final} - {SWD(2019) 65 final} - {SWD(2019) 66 final} - {SWD(2019) 67 final} - {SWD(2019) 68 final} - {SWD(2019) 69 final} - {SWD(2019) 70 final} - {SWD(2019) 71 final} - {SWD(2019) 72 final} - {SWD(2019) 73 final} - {SWD(2019) 74 final} - {SWD(2019) 75 final} - {SWD(2019) 76 final} - {SWD(2019) 77 final} - {SWD(2019) 78 final} - {SWD(2019) 79 final} - {SWD(2019) 80 final} - {SWD(2019) 81 final} - {SWD(2019) 82 final} - {SWD(2019) 83 final} - {SWD(2019) 84 final}


ZAŁĄCZNIK

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE) i dyrektywy powodziowej (2007/60/WE)

Drugie plany gospodarowania wodami w dorzeczu

Pierwsze plany zarządzania ryzykiem powodziowym

Zalecenia Komisji w sprawie drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu i pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym

[Pełne wykazy zaleceń znajdują się w krajowych ocenach towarzyszących niniejszemu dokumentowi]

Państwo członkowskie

Zalecenia dotyczące sporządzania trzecich planów gospodarowania wodami w dorzeczu

Zalecenia dotyczące sporządzania drugich planów zarządzania ryzykiem powodziowym

Austria (AT)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Austrię zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia terminowego przyjęcia trzecich planów gospodarowania wodami w dorzeczu;

·zapewnienia ciągłości, skuteczności i odpowiedniego finansowania w odniesieniu do wdrażania środków niezbędnych do terminowego osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na środki mające na celu zmniejszenie znacznej liczby oddziaływań hydromorfologicznych;

·pokazania ambicji i pragmatyzmu w zwalczaniu zanieczyszczeń chemicznych, przy jednoczesnym odejściu od środków służących zwykłemu gromadzeniu wiedzy;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Austrię zachęca się w szczególności do:

·opracowania wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym i powiązania z nimi proponowanych środków, aby umożliwić ocenę poczynionych postępów;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu);

·opracowania bardziej szczegółowej metodologii oceny ogólnej opłacalności proponowanych środków, przy jednoczesnym dostarczaniu większej ilości informacji na temat kosztów i odpowiednich źródeł finansowania;

·zapewnienia odpowiednich odniesień między planami zarządzania ryzykiem powodziowym, wstępnymi ocenami ryzyka powodziowego / obszarami o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym oraz mapami zagrożenia i ryzyka powodziowego, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby były one stale dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i ogółu społeczeństwa w przystępnym formacie, w tym w formie cyfrowej.

Belgia (BE)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Belgię zachęca się w szczególności do:

·określenia jasnych zobowiązań finansowych w odniesieniu do wdrażania programów środków;

·dopracowania jej strategii w zakresie osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej oraz poprawy technicznej wykonalności jej kolejnych planów gospodarowania wodami w dorzeczu, poprzez ścisłą współpracę ze społecznością rolniczą i organami odpowiedzialnymi za wdrażanie WPR na szczeblu krajowym, a także poprzez zapewnienie większej synergii między celami ramowej dyrektywy wodnej i wszystkimi istotnymi obszarami polityki i instrumentami (np. programem rozwoju obszarów wiejskich, pierwszym filarem WPR, dyrektywą azotanową itp.) wdrożonymi na szczeblu krajowym;

·pokazania ambicji i pragmatyzmu w zwalczaniu zanieczyszczeń chemicznych poprzez opracowanie podejścia ukierunkowanego w większym stopniu na poszczególne substancje, zarówno w odniesieniu do wód powierzchniowych, jak i podziemnych, ze szczególnym uwzględnieniem substancji priorytetowych oraz charakterystycznych dla poszczególnych rzek i wód podziemnych substancji zanieczyszczających;

·przeprowadzenia, w stosownych przypadkach i w oparciu o jasno objaśnioną metodologię, analizy kosztów i zysków proponowanych środków oraz wyjaśnienia, w jaki sposób doprowadziło to do wyboru tych środków i ustalenia priorytetów w odniesieniu do nich;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Belgię zachęca się w szczególności do:

·przedstawienia bardziej szczegółowego opisu spodziewanych skutków zmiany klimatu dla występowania powodzi w oparciu o dostępne badania;

·przedstawienia przeglądu kosztów środków i spodziewanych źródeł finansowania;

·uwzględnienia analizy kosztów i zysków (np. w celu ustalenia priorytetów w odniesieniu do odpowiednich środków) w planach zarządzania ryzykiem powodziowym oraz przedstawienia jasnego opisu zastosowanej metodologii;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Bułgaria (BG)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Bułgarię zachęca się w szczególności do:

·dalszej poprawy współpracy międzynarodowej poprzez opracowanie bardziej zharmonizowanego podejścia do oceny stanu wspólnych części wód oraz zagwarantowania lepszej koordynacji ocen i programów środków w celu zapewnienia terminowego osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej;

·poprawy własnych możliwości monitorowania w celu zmniejszenia jej uzależnienia od opinii ekspertów przy ocenie stanu/potencjału ekologicznego jej części wód;

·oparcia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 na szczegółowej ocenie wszystkich działań wymaganych na mocy ramowej dyrektywy wodnej oraz wskazania w przejrzysty sposób w odniesieniu do wszystkich obszarów dorzeczy, jakie są uzasadnienia odwoływania się do wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 ramowej dyrektywy wodnej;

·zapewnienia większej zgodności, zwłaszcza w dużych miastach, z art. 5 dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w odniesieniu do wymogu bardziej rygorystycznego oczyszczania ścieków przed ich odprowadzeniem do obszarów wrażliwych;

·przedstawienia kompleksowej oceny luki w odniesieniu do ładunków zanieczyszczeń rozproszonych pochodzących z rolnictwa (substancji biogennych, chemikaliów rolniczych, osadów, materii organicznej) we wszystkich wodach wszystkich jej obszarów dorzeczy oraz bezpośredniego powiązania tej oceny z proponowanymi środkami łagodzącymi (zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. h) ramowej dyrektywy wodnej). Środki te powinny być szczegółowe, mieć jasną podstawę prawną i obejmować odpowiednie systemy monitorowania i inspekcji;

·zapewnienia wyraźnego rozróżnienia między niedoborem wody a suszą w polityce wodnej oraz przyjęcia planu zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy lub planu alokacji zasobów wodnych i zarządzania nimi.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Bułgarię zachęca się w szczególności do:

·usprawnienia opracowywania celów i środków poprzez jasne określenie harmonogramu realizacji i wdrażania;

·przedstawienia bardziej szczegółowego opisu spodziewanych skutków zmiany klimatu dla występowania powodzi oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu po jej przyjęciu;

·przeprowadzenia, w stosownych przypadkach i w oparciu o jasno objaśnioną metodologię, analizy kosztów i zysków proponowanych środków oraz wyjaśnienia, w jaki sposób doprowadziło to do wyboru tych środków i ustalenia priorytetów w odniesieniu do nich;

Cypr (CY)

W oparciu o ustalenia wynikające z jego drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Cypr zachęca się w szczególności do:

·dalszej poprawy zdolności w zakresie oceny stanu wszystkich kategorii wód (w tym wód terytorialnych) w celu zmniejszenia odsetka nieznanego stanu i zapewnienia lepszej oceny obecności którejkolwiek z substancji priorytetowych;

·monitorowania jego części wód w sposób zapewniający wystarczającą rozdzielczość czasową i wystarczający zasięg przestrzenny w celu sklasyfikowania ich wszystkich (ewentualnie w połączeniu z solidnymi metodami grupowania/ekstrapolacji);

·zwiększenia stopnia wykorzystania pomiaru zużycia (zwłaszcza w rolnictwie) w celu lepszego określenia stanu ilościowego części wód oraz ograniczenia nadmiernego poboru wód gruntowych wynikającego głównie z nieregulowanego poboru wody z własnych ujęć i niewystarczającego dostosowania pozwoleń do wymogów środowiskowych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jego pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Cypr zachęca się w szczególności do:

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu);

·ustalenia poziomu bazowego i odpowiednich wskaźników w celu oceny postępów osiągniętych we wdrażaniu proponowanych środków;

·systematycznego rozważania możliwości wdrożenia rozwiązań przyrodniczych (w tym środków w zakresie naturalnego potencjału retencyjnego) jako alternatywy, tam gdzie to możliwe, dla pogłębiania i zmian „szarej infrastruktury” w obrębie brzegów i koryt rzecznych.

Republika Czeska (CZ)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Republikę Czeską zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia lepszego monitorowania, w szczególności wystarczającej liczby części wód, oraz odpowiedniego uwzględnienia wszystkich istotnych elementów jakości. Należy usprawnić monitorowanie operacyjne jezior i lepiej powiązać je z analizą oddziaływań i skutków. Należy monitorować hydromorfologiczne elementy jakości we wszystkich kategoriach wód;

·poprawy wiarygodności oceny stanu/potencjału ekologicznego, a w szczególności poprawy metod oceny elementów hydromorfologicznych, oraz powiązania granic fizykochemicznych z odpowiednimi biologicznymi elementami jakości w rzekach;

·lepszego uzasadnienia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 4 i 5 oraz zapewnienia wyraźnego rozróżnienia między nimi. Jest to szczególnie ważne, ponieważ oczekuje się, że znaczna liczba części wód osiągnie cele ramowej dyrektywy wodnej dopiero po 2027 r., a wyłączenia są powszechnie stosowane;

·ilościowego określenia zmniejszenia ładunku zanieczyszczeń niezbędnego do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej, jak również wpływu środków łagodzących związanych z rolniczymi źródłami zanieczyszczeń wód na całe dorzecze oraz zakresu, w jakim środki już podjęte w ramach dyrektywy azotanowej i dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych przyczyniają się do wskazania i opracowania dodatkowych środków, które należy zastosować w celu pełnego osiągnięcia celów;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Republikę Czeską zachęca się w szczególności do:    

·opracowania wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym i powiązania z nimi proponowanych środków, aby umożliwić ocenę poczynionych postępów;

·przedstawienia kosztorysu dla poszczególnych środków i całkowitego budżetu dla wszystkich środków, przy jednoczesnym wskazaniu, czy uwzględniono zarówno koszty inwestycji, jak i koszty operacyjne;

·opisania metody służącej do ustalenia priorytetów w odniesieniu do środków oraz przekazania jasnych informacji na temat metod stosowanych do oceny kosztów i zysków wynikających ze środków;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Niemcy (DE)

W oparciu o ustalenia wynikające z ich drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Niemcy zachęca się w szczególności do:

·poprawy monitorowania tendencji w zakresie wszystkich istotnych substancji w odniesieniu do wszystkich obszarów dorzeczy w sposób zapewniający wystarczającą rozdzielczość czasową i wystarczający zakres przestrzenny;

·lepszego uzasadnienia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 4 i 5, w szczególności uzasadnienia nieproporcjonalnych kosztów;

·dokonania kompleksowej oceny luki w odniesieniu do ładunków zanieczyszczeń rozproszonych pochodzących z rolnictwa we wszystkich wodach wszystkich obszarów dorzeczy oraz jej bezpośredniego powiązania ze środkami łagodzącymi. Konieczne są dodatkowe działania, aby zapobiec zanieczyszczeniom powodowanym przez azotany pochodzenia rolniczego;

·rozważenia opracowania planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy w odniesieniu do obszarów bardziej narażonych na susze.

W oparciu o ustalenia wynikające z ich pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Niemcy zachęca się w szczególności do:    

·opracowania wymiernych celów (ramy czasowe, wskaźniki) i określenia jasnych kryteriów w odniesieniu do znaczących niekorzystnych skutków powodzi;

·bardziej szczegółowego określenia środków w ramach planów, w tym określenia stopnia, w jakim środki te przyczynią się do osiągnięcia celów, i sposobu ich finansowania;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu);

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Dania (DK)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Danię zachęca się w szczególności do:

·wyjaśnienia podziału znaczących oddziaływań między poszczególnymi sektorami w celu umożliwienia określenia odpowiednich środków łagodzących;

·poprawy monitorowania wód powierzchniowych poprzez uwzględnienie wszystkich istotnych biologicznych, fizykochemicznych i hydromorfologicznych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód oraz zwiększenia udziału części wód objętych monitorowaniem w odniesieniu do zanieczyszczeń specyficznych dla dorzecza;

·zakończenia opracowywania metod oceny w odniesieniu do wszystkich biologicznych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód, w tym metod, które są wrażliwe na substancje biogenne w rzekach i obejmują hydromorfologiczne elementy jakości w klasyfikacji stanu ekologicznego.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Danię zachęca się w szczególności do:    

·przekazania dalszych i bardziej spójnych informacji na temat procesu opracowywania planów zarządzania ryzykiem powodziowym, w tym informacji na temat tego, w jaki sposób przy ich opracowywaniu wykorzystano wstępne oceny ryzyka powodziowego oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego; zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·rozważenia bardziej jednolitego podejścia do poszczególnych planów zarządzania ryzykiem powodziowym, ponieważ obecnie mają one zupełnie odmienny charakter (pod względem strategii i poziomu szczegółowości). W tym celu należy rozważyć intensywniejszą wymianę informacji między poszczególnymi organami administracji.

·przekazania bardziej szczegółowych informacji na temat kosztów i źródeł finansowania środków oraz przeprowadzenia w miarę możliwości analizy kosztów i zysków. Należy przekazać dalsze informacje na temat ustalania priorytetów w odniesieniu do środków, w tym na temat stosowanych kryteriów. We wszystkich planach zarządzania ryzykiem powodziowym należy uwzględnić informacje na temat mechanizmów, które mają być stosowane w celu monitorowania wdrażania przewidzianych w nich środków.

Estonia (EE)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Estonię zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia określenia warunków referencyjnych dla wszystkich istotnych elementów jakości we wszystkich wodach powierzchniowych;

·sporządzenia pełnych wykazów emisji, zrzutów i strat substancji chemicznych;

·zwiększenia wysiłków na rzecz oceny stanu wszystkich części wód, przy jednoczesnym zwiększeniu zaufania do oceny stanu i zmniejszeniu odsetka nieznanego stanu. Monitorowanie powinno zapewniać wystarczającą rozdzielczość czasową i wystarczający zasięg przestrzenny (w tym w faunie i florze);

·lepszego uzasadniania wyłączeń poprzez opracowanie i stosowanie jasnych kryteriów dotyczących stosowania art. 4 ust. 4 oraz wyraźnego odróżnienia tych kryteriów od kryteriów i uzasadnień stosowanych na podstawie art. 4 ust. 5.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Estonię zachęca się w szczególności do:    

·opracowania szczegółowych i wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym i opisania procesu ustalania tych celów;

·przekazania bardziej szczegółowych informacji na temat wysokości kosztów wdrożenia środków w każdej jednostce zarządzającej oraz na temat ich harmonogramów. Należy również przedstawić wskaźniki postępów. W planach zarządzania ryzykiem powodziowym należy opisać metodologię stosowaną do analizy kosztów i zysków oraz przedstawić jej wyniki.

Grecja (EL)

Plany gospodarowania wodami w dorzeczu nie zostały zgłoszone w terminie i w związku z tym nie zostały uwzględnione w ocenie Komisji.

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym nie zostały zgłoszone w terminie i w związku z tym nie zostały uwzględnione w ocenie Komisji.

Hiszpania (ES)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Hiszpanię zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia terminowego przyjęcia kolejnych planów gospodarowania wodami w dorzeczu, z poszanowaniem wymogów dotyczących konsultacji publicznych;

·szerszego wykorzystania przepływomierzy w celu zapewnienia, aby wszystkie pobory były mierzone i rejestrowane oraz aby pozwolenia były dostosowane do dostępnych zasobów, oraz zapewnienia, aby użytkownicy zgłaszali organom ds. dorzeczy faktycznie pobrane ilości, w szczególności w tych obszarach dorzeczy, w których występują znaczące oddziaływania w zakresie poboru wody;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych;

·zapewnienia określenia potrzeb ilościowych i jakościowych w odniesieniu do chronionych siedlisk i gatunków i ich przełożenia na konkretne cele dla każdego obszaru chronionego, jak również określenia odpowiedniego monitorowania i odpowiednich środków;

·zapewnienia przyjęcia nowych planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Hiszpanię zachęca się w szczególności do:    

·pilnego przyjęcia planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla Wysp Kanaryjskich oraz zapewnienia terminowego przyjęcia kolejnych planów zarządzania ryzykiem powodziowym;

·lepszego wyjaśnienia i udokumentowania procesu ustalania priorytetów w odniesieniu do celów, np. wyjaśnienia, które instytucje i zainteresowane strony brały w nim udział oraz jakie powody przemawiają za podjęciem decyzji w sprawie wysokich lub niskich priorytetów w odniesieniu do poszczególnych celów. Należy opracować wymierne cele i wskaźniki w odniesieniu do wpływu środków na wspieranie procesu oceny postępów;

·przedstawienia metodologii oceny środków pod względem kosztów i zysków, a także stosowania i wyników tej analizy;

·uwzględnienia zmiany klimatu, w tym systematycznego uwzględnienia krajowej strategii przystosowania się do zmiany klimatu.

Finlandia (FI)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Finlandię zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia lepszego monitorowania wód powierzchniowych w celu objęcia nim wszystkich części wód w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów jakości, w tym hydromorfologicznych elementów jakości i zanieczyszczeń specyficznych dla dorzecza w wodach przybrzeżnych;

·poprawy monitorowania tendencji w zakresie wszystkich istotnych substancji w odniesieniu do wszystkich obszarów dorzeczy w sposób zapewniający wystarczającą rozdzielczość czasową i wystarczający zakres przestrzenny;

·zapewnienia dokładnej oceny proponowanych nowych zmian zgodnie z wymogami ramowej dyrektywy wodnej, w świetle oczekiwań, że pogorszenie się ze stanu bardzo dobrego do dobrego nie spowoduje przeprowadzenia oceny na podstawie art. 4 ust. 7;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych;

·ponownego rozważenia – w oparciu o występowanie posuch o zasięgu lokalnym lub obejmujących zlewnię jako jednego ze skutków zmiany klimatu – opracowania, w stosownych przypadkach, planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Finlandię zachęca się w szczególności do:

·wyznaczenia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym jasnych ram czasowych umożliwiających osiągnięcie celów;

·wzmocnienia powiązania między celami i środkami oraz jasnego określenia, czy planowane środki są wystarczające do osiągnięcia celów;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Francja (FR)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Francję zachęca się w szczególności do:

·lepszego uzasadnienia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 4 i 5 oraz dokonania przeglądu i aktualizacji uzasadnień, aby zapewnić wdrożenie wszystkich możliwych środków;

·poprawy w zakresie zwalczania zanieczyszczeń substancjami biogennymi oraz oceny i zgłaszania oczekiwanych skutków odnośnych środków;

·zwiększenia wysiłków na rzecz wdrożenia i zgłaszania środków hydromorfologicznych w odniesieniu do wszystkich części wód, na które wpływ mają oddziaływania hydromorfologiczne, oraz w odniesieniu do wszystkich obszarów dorzeczy, również w celu wywiązania się z międzynarodowych zobowiązań w zakresie usuwania przeszkód dla ciągłości rzeki;

·rozważenia opracowania planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy w odniesieniu do obszarów bardziej narażonych na susze.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Francję zachęca się w szczególności do:

·przekazania bardziej szczegółowych informacji na temat wcześniejszych działań dotyczących planów zarządzania ryzykiem powodziowym, w tym skrótowych map i tekstów dotyczących obszarów o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym, a także odniesień, o ile są one dostępne. Należy zapewnić koordynację działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·opracowania w miarę możliwości konkretnych i wymiernych elementów, a także zachowania wyraźnego powiązania między celami wyższego i niższego szczebla oraz między środkami i celami;

·uwzględnienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym obszerniejszych informacji na temat środków, w tym kosztów i źródeł finansowania, a także szczegółowych informacji dotyczących położenia oraz informacji na temat ustalania priorytetów i monitorowania postępów.

Chorwacja (HR)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Chorwację zachęca się w szczególności do:

·przyspieszenia prac nad identyfikacją oddziaływań, w szczególności w wodach przejściowych i przybrzeżnych;

·opracowania odpowiedniej metodologii wyznaczania silnie zmienionych części wód. Wyznaczanie silnie zmienionych części wód powinno być zgodne ze wszystkimi wymogami art. 4 ust. 3; należy również ustanowić metodologię określania potencjału ekologicznego;

·przekazania wszystkich istotnych informacji na temat poziomu zgodności oraz terminu osiągnięcia zgodności przez aglomeracje zgodnie z dyrektywą 91/271/EWG: należy również zapewnić zgodność z art. 5 dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w odniesieniu do bardziej rygorystycznego oczyszczania, zwłaszcza w dużych miastach;

·rozważenia dodatkowych środków dotyczących źródeł punktowej emisji zanieczyszczeń wykraczających poza wymogi dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych i dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych w celu osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej, jak również dokonania identyfikacji kluczowych rodzajów środków w zakresie rozproszonych źródeł zanieczyszczeń;

·zapewnienia przeprowadzania kontroli poboru wody oraz gromadzenia i zgłaszania informacji dotyczących wykorzystania, eksploatacji i tendencji w zakresie wody. Należy rozważyć stosowanie środków w zakresie naturalnego potencjału retencyjnego w celu ograniczenia zagrożenia dla jakości wody z powodu substancji zanieczyszczających pochodzenia rolniczego, rozważyć przyjęcie planu lub planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy oraz kontynuować przegląd istniejących kontroli w celu zapewnienia, aby praktyki rolnicze nie powodowały oddziaływań hydromorfologicznych, a w razie potrzeby uaktualnić kontrole.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Chorwację zachęca się w szczególności do:    

·przedstawienia konkretnych i wymiernych celów w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym oraz wyraźnego powiązania środków z celami. Należy wskazać poziom bazowy, w stosunku do którego można monitorować postępy;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu);

·przekazania dalszych informacji na temat podejścia do konsultacji publicznych i aktywnego udziału zainteresowanych stron.

Węgry (HU)

W oparciu o ustalenia wynikające z ich drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Węgry zachęca się w szczególności do:

·zwiększenia wysiłków na rzecz oceny stanu wszystkich części wód, przy jednoczesnym zwiększeniu zaufania do oceny stanu i zmniejszeniu odsetka nieznanego stanu. Monitorowanie powinno zapewniać wystarczającą rozdzielczość czasową i wystarczający zasięg przestrzenny;

·w ocenie stanu należy uwzględnić wszystkie substancje priorytetowe, wykorzystując odpowiednią matrycę. Jeżeli stosuje się inną matrycę, należy przekazać wyjaśnienia;

·rozwiązania problemu niepewności związanej z wyznaczaniem silnie zmienionych i sztucznych części wód poprzez lepsze monitorowanie, wykorzystanie lepszych danych na temat oddziaływań hydromorfologicznych oraz lepsze zrozumienie skutków dla biologicznych elementów jakości. Należy zapewnić, aby wyznaczanie silnie zmienionych części wód było zgodne z wszystkimi wymogami art. 4 ust. 3;

·zapewnienia, aby pobory wody podlegały skutecznym zezwoleniom, pomiarom zużycia i kontrolom;

·zapewnienia wyraźnego rozróżnienia w polityce wodnej między niedoborem wody a suszą oraz przyjęcia planu zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy.

W oparciu o ustalenia wynikające z ich pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Węgry zachęca się w szczególności do:    

·opracowywania celów, które są bardziej szczegółowe pod względem docelowych wartości ilościowych, położenia i ram czasowych realizacji;

·zapewnienia większej jasności co do liczby środków, zależności między środkami w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym i innymi środkami określonymi jako wstępne oraz ustalania priorytetów w odniesieniu do tych środków;

·uwzględnienia oszacowania kosztów wszystkich środków w kolejnych planach zarządzania ryzykiem powodziowym;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Irlandia (IE)

Plany gospodarowania wodami w dorzeczu nie zostały zgłoszone w terminie i w związku z tym nie zostały uwzględnione w ocenie Komisji.

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym nie zostały zgłoszone w terminie i w związku z tym nie zostały uwzględnione w ocenie Komisji.

Włochy (IT)

W oparciu o ustalenia wynikające z ich drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Włochy zachęca się w szczególności do:

·harmonizacji poszczególnych podejść regionalnych, w szczególności w odniesieniu do określenia znaczenia oddziaływań;

·przekazania istotnych informacji na temat zakresu i harmonogramu działań w ramach programu środków, aby było jasne, w jaki sposób należy osiągnąć cele. W planach gospodarowania wodami w dorzeczu należy w sposób systematyczny ustalić priorytety w odniesieniu do środków;

·zapewnienia, aby informacje na temat źródeł finansowania programu środków zostały wyraźniej opisane w trzecich planach gospodarowania wodami w dorzeczu;

·usprawnienia pomiarów zużycia w odniesieniu do wszystkich poborów wody oraz dokonania przeglądu systemów wydawania zezwoleń na pobór. Należy zapewnić podjęcie działań w celu rozwiązania problemu nielegalnego poboru wody, w szczególności w obszarach dorzeczy, w których występują istotne problemy związane z niedoborem wody;

·rozwiązania problemu zrzutów ścieków komunalnych oraz zapewnienia, aby planowane środki były wystarczające do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej (oraz dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych) we wszystkich obszarach dorzeczy;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych;

·zapewnienia przyjęcia planu zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy również dla obszaru dorzecza Sycylii.

W oparciu o ustalenia wynikające z ich pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Włochy zachęca się w szczególności do:    

·opracowania szczegółowych i wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz powiązania celów i środków;

·dokładnego wyjaśnienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym sposobu monitorowania środków oraz przekazania bardziej szczegółowych informacji na temat sposobu finansowania środków;

·rozszerzenia w miarę możliwości wykorzystania analizy kosztów i zysków przy wyborze środków i ustalaniu priorytetów w odniesieniu do nich;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Litwa (LT)

Plany gospodarowania wodami w dorzeczu nie zostały zgłoszone w terminie i w związku z tym nie zostały uwzględnione w ocenie Komisji.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Litwę zachęca się w szczególności do:

·wyjaśnienia statusu prawnego planów zarządzania ryzykiem powodziowym. Należy zapewnić, aby plany zarządzania ryzykiem powodziowym, wstępne oceny ryzyka powodziowego / obszary o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego w odpowiedni sposób wzajemnie się do siebie odnosiły, jak również aby były one stale dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i dla ogółu społeczeństwa w przystępnym formacie;

·wyraźnego powiązania proponowanych środków z celami, aby umożliwić ocenę poczynionych postępów;

·przeznaczenia miejsca w planach zarządzania ryzykiem powodziowym na kwestie związane ze zmianą klimatu oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Luksemburg (LU)

W oparciu o ustalenia wynikające z jego drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Luksemburg zachęca się w szczególności do:

·poprawy wyznaczania potrzeb w zakresie silnie zmienionych części wód poprzez opracowanie i stosowanie jasnych kryteriów w celu ustalenia znaczących negatywnych skutków w przejrzysty sposób. Należy stosować bardziej precyzyjną metodologię określania potencjału ekologicznego;

·zapewnienia dokładnej oceny ewentualnych nowych zmian zgodnie z wymogami ramowej dyrektywy wodnej;

·dokonania przeglądu i rozwinięcia strategii w zakresie osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej oraz poprawy technicznej wykonalności kolejnych planów gospodarowania wodami w dorzeczu, w ścisłej współpracy ze społecznością rolniczą i organami odpowiedzialnymi za wdrażanie WPR na szczeblu krajowym, w celu zapewnienia, aby wszystkie istotne obszary polityki i instrumenty (np. program rozwoju obszarów wiejskich, pierwszy filar WPR, dyrektywa azotanowa itp.) miały znaczący wkład w plany gospodarowania wodami w dorzeczu.

W oparciu o ustalenia wynikające z jego pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Luksemburg zachęca się w szczególności do:

·opracowania, w miarę możliwości, szczegółowych i wymiernych celów, które pozwoliłyby na określenie jasnych wartości docelowych i zmierzenie wyników. Należy również powiązać cele ze środkami;

·uwzględnienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym szacunków dotyczących kosztów środków i określenia źródeł ich finansowania;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu), oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·określenia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym bardziej przejrzystego harmonogramu wdrażania środków.

Łotwa (LV)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Łotwę zachęca się w szczególności do:

·określenia źródeł finansowania w celu usprawnionego wdrażania celów ramowej dyrektywy wodnej;

·zakończenia opracowywania metod oceny w odniesieniu do wszystkich biologicznych elementów jakości. W odniesieniu do wód przejściowych i przybrzeżnych należy opracować metody oceny hydromorfologicznych elementów jakości;

·zapewnienia, aby w odniesieniu do potencjalnego przyszłego stosowania art. 4 ust. 7 dokonano szczegółowej oceny ewentualnych nowych zmian;

·zapewnienia odpowiedniej koordynacji planów gospodarowania wodami w dorzeczu z dyrektywą powodziową i planami zarządzania ryzykiem powodziowym.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Łotwę zachęca się w szczególności do:    

·opracowania, w miarę możliwości, wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz powiązania z nimi proponowanych środków, aby umożliwić ocenę poczynionych postępów;

·określenia źródeł finansowania środków;

·przedstawienia i stosowania, w odpowiednich przypadkach, metodologii oceny środków pod względem kosztów i zysków oraz przedstawienia jej wyników;

·wyjaśnienia w drugim cyklu, w jaki sposób uwzględniono skutki zmiany klimatu, oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu po jej przyjęciu.

Malta (MT)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Maltę zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia podziału oddziaływań między źródłami, tak aby można było określić odpowiednie środki;

·kontynuowania prac nad ukończeniem systemów monitorowania stanu ilościowego wód podziemnych;

·zapewnienia zgodności ewentualnych nowych zmian z wymogami ramowej dyrektywy wodnej;

·lepszego rozwiązania problemu niedoboru wody i nadmiernego poboru wody;

·zapewnienia właściwego wdrożenia art. 9 dotyczącego zwrotu kosztów, w tym obliczania i internalizacji kosztów ekologicznych i materiałowych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Maltę zachęca się w szczególności do:    

·opracowania, w miarę możliwości, wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz wyraźnego powiązania z nimi proponowanych środków, aby umożliwić ocenę poczynionych postępów, w tym mechanizmów i wskaźników służących do monitorowania ich wdrażania;

·przekazania informacji na temat szacowanych kosztów wszystkich środków łagodzących ryzyko powodziowe, ustalania priorytetów w odniesieniu do nich i stosowanych w tym zakresie metod.

Niderlandy (NL)

W oparciu o ustalenia wynikające z ich drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Niderlandy zachęca się w szczególności do:

·dokonania oceny skuteczności istniejących środków dotyczących rolnictwa oraz określenia, jakie dodatkowe środki są potrzebne do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej;

·zapewnienia, aby w odniesieniu do zanieczyszczeń chemicznych pochodzących ze źródeł nierolniczych programy środków opierały się na wiarygodnej ocenie oddziaływań.

W oparciu o ustalenia wynikające z ich pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Niderlandy zachęca się w szczególności do:    

·określenia celów w jak najbardziej konkretny i wymierny sposób oraz wyjaśnienia procesu. W planach zarządzania ryzykiem powodziowym należy opisać powiązania z innymi wcześniejszymi i bieżącymi niderlandzkimi programami i przepisami powodziowymi;

·uwzględnienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym informacji na temat szacowanych kosztów środków oraz wskazania, czy w celu monitorowania postępów stosuje się poziom bazowy – ewentualnie należy opracować poziom bazowy;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu), oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·przekazania jasnych informacji na temat organizacji udziału społeczeństwa i aktywnego udziału zainteresowanych stron.

Polska (PL)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Polskę zachęca się w szczególności do:

·usprawnienia monitorowania wód powierzchniowych poprzez uwzględnienie wszystkich istotnych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód;

·dokonania pełnej oceny stanu ekologicznego wszystkich kategorii wód, w tym oceny wszystkich istotnych elementów jakości;

·zwiększenia wysiłków na rzecz opracowania spójnej metodologii wyznaczania silnie zmienionych części wód dla wszystkich istotnych kategorii wód;

·zapewnienia, aby stosowanie wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 opierało się na szczegółowej ocenie wszystkich działań wymaganych na mocy ramowej dyrektywy wodnej;

·określenia i wdrożenia przepływów hydrobiologicznych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Polskę zachęca się w szczególności do:    

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu);

·uwzględnienia wniosków wynikających ze sfinalizowanych map zagrożenia i ryzyka powodziowego dla pierwszego cyklu w działaniach wynikających z wstępnych ocen ryzyka powodziowego, map zagrożenia i ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla drugiego cyklu;

·wyjaśnienia w drugim cyklu, w jaki sposób uwzględniono skutki zmiany klimatu.

Portugalia (PT)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Portugalię zachęca się w szczególności do:

·poprawy monitorowania wód powierzchniowych poprzez uwzględnienie wszystkich istotnych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód. W ramach monitorowania operacyjnego należy uwzględnić wszystkie części wód podlegające znacznym oddziaływaniom, w tym w wodach przybrzeżnych;

·dalszego wzmocnienia uzasadnienia dla stosowania art. 4 ust. 7 poprzez zapewnienie, aby każdy projekt był oceniany nie tylko na poziomie strategicznym, ale również na poziomie części wód;

·dalszego uaktualniania licencji i pozwoleń w odniesieniu do wszystkich poborów wody i przepisów dotyczących przepływu;

·zapewnienia, aby wyspiarskie obszary dorzeczy przekazywały więcej informacji na temat oddziaływań wywieranych przez substancje priorytetowe i (potencjalne) zanieczyszczenia specyficzne dla dorzecza w celu określenia odpowiednich środków;

·zapewnienia, aby cele szczegółowe dotyczące obszarów chronionych, w których żyją skorupiaki, w tym wartości orientacyjne dotyczące norm mikrobiologicznych, były zgodne z uchyloną dyrektywą w sprawie wymaganej jakości wód, w których żyją skorupiaki.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Portugalię zachęca się w szczególności do:    

·opracowania, w możliwym zakresie, wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz powiązania środków z celami;

·zapewnienia, aby plany zarządzania ryzykiem powodziowym, obszary o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego w odpowiedni sposób wzajemnie się do siebie odnosiły oraz aby były one stale dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i dla ogółu społeczeństwa w przystępnym formacie, w tym w formie cyfrowej;

·bardziej konkretnego określenia źródeł finansowania środków. W stosownych przypadkach należy wybrać środki i ustalić dotyczące ich priorytety z uwzględnieniem kosztów i zysków.

Rumunia (RO)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Rumunię zachęca się w szczególności do:

·prowadzenia dalszych prac nad podziałem oddziaływań między sektorami;

·usprawnienia monitorowania wód powierzchniowych poprzez uwzględnienie wszystkich istotnych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód, w tym hydromorfologicznych elementów jakości, oraz poprawy ilościowego i chemicznego monitorowania wód podziemnych;

·oparcia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 na szczegółowej ocenie wszystkich działań wymaganych na mocy ramowej dyrektywy wodnej;

·poprawy wdrażania wymogów wynikających z dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w odniesieniu do wymogu bardziej rygorystycznego oczyszczania ścieków przed ich odprowadzeniem do obszarów wrażliwych oraz zapewnienia inwestycji umożliwiających odpowiednie oczyszczanie ścieków z dużych miast.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Rumunię zachęca się w szczególności do:    

·wzmocnienia powiązania między celami i środkami oraz wskazania, czy planowane środki, po zakończeniu ich stosowania, będą wystarczające do osiągnięcia celów;

·przedstawienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym szacunkowych kosztów wraz z jasnym wyjaśnieniem źródeł finansowania;

·wyjaśnienia, w jaki sposób wybiera się proponowane środki i ustala priorytety w odniesieniu do nich, np. jak ważone są poszczególne czynniki wpływające na dokonywane wybory (włączając w to analizę kosztów i zysków, skuteczność i zmianę klimatu), oraz zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·zapewnienia, aby plany zarządzania ryzykiem powodziowym, obszary o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego w odpowiedni sposób wzajemnie się do siebie odnosiły oraz aby były one stale dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i dla ogółu społeczeństwa w przystępnym formacie, w tym w formie cyfrowej.

Szwecja (SE)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Szwecję zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia, aby środowiskowe normy jakości były dostępne i odpowiednie w odniesieniu do wszystkich istotnych zanieczyszczeń specyficznych dla dorzecza;

·dokonania postępów w zakresie uzasadnienia wyłączeń poprzez dalsze uzasadnienie powiązanych ocen dodatkowymi danymi i informacjami oraz poprzez zmniejszenie pozostałego stopnia niepewności. Należy podjąć wszelkie środki niezbędne do zmniejszenia w jak największym stopniu liczby wyłączeń w odniesieniu do kolejnego cyklu, aby zapewnić terminowe osiągnięcie celów ramowej dyrektywy wodnej;

·rozważenia opracowania, w stosownych przypadkach, planów zarządzania ryzykiem wystąpienia suszy, w szczególności w obszarach dorzeczy, w których występują lokalne zjawiska suszy.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Szwecję zachęca się w szczególności do:    

·przedstawienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym szczegółowych i wymiernych informacji na temat przewidzianych w nich środków, w tym na temat szacowanych kosztów i finansowania. Należy również podać informacje na temat priorytetów w odniesieniu do wszystkich środków i na temat metod stosowanych w celu ustalenia priorytetów;

·lepszego odzwierciedlenia, w jaki sposób w drugim cyklu uwzględniono potencjalne skutki zmiany klimatu, w tym koordynację działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu;

·usprawnienia koordynacji działań między planami zarządzania ryzykiem powodziowym a planami gospodarowania wodami w dorzeczu.

Słowenia (SI)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Słowenię zachęca się w szczególności do:

·dalszej poprawy monitorowania wód powierzchniowych poprzez uwzględnienie wszystkich istotnych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód oraz ukończenia opracowywania metod oceny w odniesieniu do wszystkich istotnych biologicznych elementów jakości we wszystkich kategoriach wód;

·wprowadzenia wyraźnego rozróżnienia między wyznaczaniem silnie zmienionych części wód a stosowaniem wyłączeń. Stosowanie wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 należy oprzeć na szczegółowej ocenie wszystkich działań wymaganych na mocy ramowej dyrektywy wodnej;

·zapewnienia wdrożenia środków mających na celu przeciwdziałanie oddziaływaniom hydromorfologicznym, w razie potrzeby poprzez przegląd zezwoleń/koncesji oraz przydzielenie niezbędnych zasobów.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Słowenię zachęca się w szczególności do:    

·lepszego wyjaśnienia i udokumentowania procesu opracowywania celów. Należy opracować szczegółowe i wymierne cele, tak aby zapewnić ich osiągnięcie;

·przedstawienia i wyjaśnienia w planach zarządzania ryzykiem powodziowym poziomu bazowego, który ma być stosowany w monitorowaniu postępów we wdrażaniu środków;

·zapewnienia, aby plany zarządzania ryzykiem powodziowym, obszary o potencjalnym znaczącym ryzyku powodziowym oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego w odpowiedni sposób wzajemnie się do siebie odnosiły oraz aby były one stale dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron i dla ogółu społeczeństwa w przystępnym formacie, w tym w formie cyfrowej. W planach zarządzania ryzykiem powodziowym należy przedstawić wyniki dotyczące aktywnego udziału zainteresowanych stron w ich opracowaniu oraz wyniki dotyczące konsultacji publicznych w tym zakresie;

·zapewnienia koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.

Słowacja (SK)

W oparciu o ustalenia wynikające z jej drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Słowację zachęca się w szczególności do:

·określenia warunków referencyjnych dla wszystkich rodzajów elementów jakości, w szczególności hydromorfologicznych elementów jakości, oraz poprawy oceny oddziaływań i skutków;

·uzupełnienia ram monitorowania niezbędnych do opracowania skutecznych programów środków;

·traktowania pomiarów substancji priorytetowych znajdujących się poniżej granicy oznaczalności w sposób określony w art. 5 dyrektywy Komisji 2009/90/WE;

·oparcia stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 7 na szczegółowej ocenie wszystkich działań wymaganych na mocy ramowej dyrektywy wodnej;

·zapewnienia, aby środki zgłoszone dla poszczególnych substancji powodujących nieosiągnięcie wymogów były wystarczające do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej. Należy wdrożyć i zgłosić – z zapewnieniem odpowiedniego poziomu jasności – środki służące zwalczaniu emisji priorytetowych substancji niebezpiecznych.

W oparciu o ustalenia wynikające z jej pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Słowację zachęca się w szczególności do:    

·opracowania szczegółowych i wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz ustanowienia powiązań ze środkami w celu pokazania, w jaki sposób cele w ramach tych planów zostaną osiągnięte dzięki wdrożeniu środków. Należy określić poziom bazowy;

·wyraźniejszego przedstawienia środków w planach zarządzania ryzykiem powodziowym;

·usprawnienia przedstawiania w planach zarządzania ryzykiem powodziowym konsultacji publicznych i udziału zainteresowanych stron.

Zjednoczone Królestwo (UK)

W oparciu o ustalenia wynikające z jego drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu Zjednoczone Królestwo zachęca się w szczególności do:

·zapewnienia, aby podczas opracowywania kolejnych planów gospodarowania wodami w dorzeczu przeprowadzono odpowiednie konsultacje publiczne, biorąc pod uwagę cel i złożoność tych dokumentów;

·odniesienia się do dużej niepewności zgłoszonej w odniesieniu do oceny stanu, oddziaływań i wpływu potencjalnych środków na części wód podziemnych;

·dalszej poprawy uzasadnień stosowania wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 4 i 5 oraz zwiększenia ich przejrzystości we wszystkich planach gospodarowania wodami w dorzeczu; ponownego rozważenia w szczególności kryteriów stosowanych przy uzasadnieniu wyłączeń na podstawie art. 4 ust. 5;

·jasnego określenia w odniesieniu do wszystkich obszarów dorzeczy, w jakim stopniu, jeżeli chodzi o zasięg obszarów i złagodzone ryzyko zanieczyszczenia, środki podstawowe lub środki uzupełniające przyczynią się do osiągnięcia celów ramowej dyrektywy wodnej. Należy określić źródła finansowania w celu ułatwienia skutecznego wdrażania środków we wszystkich obszarach dorzeczy.

W oparciu o ustalenia wynikające z jego pierwszych planów zarządzania ryzykiem powodziowym Zjednoczone Królestwo zachęca się w szczególności do:

·opracowania w miarę możliwości wymiernych celów w ramach planów zarządzania ryzykiem powodziowym;

·przedstawienia metodologii oceny środków pod względem kosztów i zysków, a także stosowania i wyników tej analizy. Należy lepiej udokumentować ustalanie priorytetów w odniesieniu do środków, w tym związany z tym proces;

·uwzględnienia oszacowania kosztów środków we wszystkich planach zarządzania ryzykiem powodziowym oraz wyjaśnienia, w jaki sposób brak finansowania może wpłynąć na wdrażanie środków;

·zapewnienia systematycznej koordynacji działań z krajową strategią przystosowania się do zmiany klimatu.