OPINIA KOMISJI

z dnia 16 kwietnia 2021 r.

dotycząca planu gospodarowania przed składowaniem odpadów promieniotwórczych powstałych w wyniku likwidacji i demontażu obiektu trwałego składowania odpadów promieniotwórczych Maišiagala zlokalizowanego na Litwie

(Jedynie tekst w języku litewskim jest autentyczny)

(2021/C 136/01)

Poniższą ocenę przeprowadzono zgodnie z postanowieniami Traktatu Euratom, bez uszczerbku dla ewentualnych dodatkowych ocen, które mogą zostać przeprowadzone na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz zobowiązań wynikających z tego traktatu, a także z prawodawstwa wtórnego (1).

W dniu 17 września 2020 r. Komisja Europejska otrzymała od rządu Litwy – zgodnie z art. 37 Traktatu Euratom – dane ogólne dotyczące planu gospodarowania przed składowaniem odpadów promieniotwórczych (2) powstałych w wyniku likwidacji i demontażu obiektu trwałego składowania odpadów promieniotwórczych Maišiagala.

Na podstawie tych danych oraz dodatkowych informacji, o które Komisja wystąpiła w dniu 18 grudnia 2020 r. i 29 stycznia 2021 r. i które zostały przedłożone przez władze Litwy w dniach 14 stycznia 2021 r. oraz 1 lutego 2021 r., a także po skonsultowaniu się z grupą ekspertów, Komisja wydała następującą opinię:

1.

Odległość pomiędzy obiektem a najbliższą granicą z innym państwem członkowskim, w tym przypadku Rzeczpospolitą Polską, wynosi 125 km. Republika Łotewska jest kolejnym najbliższym państwem członkowskim, oddalonym o 130 km. Granica z Republiką Białorusi (krajem sąsiadującym) znajduje się w odległości 50 km.

2.

W warunkach normalnej likwidacji i demontażu uwolnienia gazowych substancji promieniotwórczych nie powinny spowodować istotnego narażenia zdrowia ludności w innym państwie członkowskim lub w państwie trzecim, jeśli chodzi o dawki graniczne określone w podstawowych normach bezpieczeństwa (dyrektywa Rady 2013/59/Euratom) (3).

3.	Normalne operacje demontażu nie doprowadzą do uwolnień płynnych substancji promieniotwórczych.

4.

Stałe odpady promieniotwórcze, zarówno z demontażu, jak i eksploatacji, będą tymczasowo składowane na miejscu przed ich przemieszczeniem do elektrowni jądrowej Ignalina na Litwie w celu dalszego postępowania, przetwarzania i składowania. Stałe odpady niepromieniotwórcze oraz odpady resztkowe zostaną zwolnione z mechanizmów kontrolnych w celu składowania jako zwykłe odpady lub ponownego wykorzystania bądź recyklingu, zgodnie z kryteriami zwolnienia określonymi w podstawowych normach bezpieczeństwa (dyrektywa 2013/59/Euratom).

5.

W przypadku nieplanowanych uwolnień substancji promieniotwórczych w wyniku wypadku o charakterze i skali określonych w danych ogólnych, dawki, na które zostałaby narażona ludność w innym państwie członkowskim lub w państwie trzecim, nie miałyby istotnego znaczenia z punktu widzenia ochrony zdrowia, w odniesieniu do poziomów referencyjnych określonych w podstawowych normach bezpieczeństwa (dyrektywa 2013/59/Euratom).

W związku z powyższym Komisja wyraża opinię, że wdrożenie planu gospodarowania przed składowaniem wszystkich rodzajów odpadów promieniotwórczych powstałych w wyniku likwidacji i demontażu obiektu trwałego składowania odpadów promieniotwórczych Maišiagala zlokalizowanego na Litwie, w warunkach normalnej eksploatacji, a także w razie wypadków o charakterze i skali określonych w danych ogólnych, nie spowoduje znaczącego z punktu widzenia zdrowia skażenia promieniotwórczego wody, gleby ani powietrza w innym państwie członkowskim lub państwie trzecim, przy uwzględnieniu przepisów określonych w podstawowych normach bezpieczeństwa (dyrektywa 2013/59/Euratom).

---

(1)  Przykładowo zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej bardziej szczegółowej ocenie należy poddać aspekty środowiskowe. Komisja pragnie w szczególności zwrócić uwagę na przepisy dyrektywy 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą 2014/52/UE, dyrektywy 2001/42/WE w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko, jak również dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory oraz dyrektywy 2000/60/WE ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej.

(2)  Składowanie odpadów radioaktywnych w rozumieniu pkt 1 zalecenia Komisji 2010/635/Euratom z dnia 11 października 2010 r. w sprawie stosowania art. 37 Traktatu Euratom (Dz.U. L 279 z 23.10.2010, s. 36).

(3)  Dyrektywa Rady 2013/59/Euratom z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiająca podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego (Dz.U. L 13 z 17.1.2014, s. 1).