22.12.2020

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

LI 433/1

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE, Euratom) 2020/2092

z dnia 16 grudnia 2020 r.

w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 322 ust. 1 lit. a),

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego (1),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Unia opiera się na zapisanych w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Jak przywołano w art. 2 TUE, wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz równości kobiet i mężczyzn.

(2)

W swoich konkluzjach z dnia 21 lipca 2020 r. Rada Europejska stwierdziła, że interesy finansowe Unii są chronione zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w Traktatach, w szczególności zgodnie z wartościami określonymi w art. 2 TUE. Podkreśliła również znaczenie ochrony interesów finansowych Unii oraz znaczenie poszanowania państwa prawnego.

(3)

Zasada państwa prawnego wymaga, by wszystkie władze publiczne działały w granicach określonych przez prawo, zgodnie z wartościami, jakimi są demokracja i poszanowanie praw podstawowych – zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „Kartą”) oraz innymi mającymi zastosowanie instrumentami – oraz pod kontrolą niezawisłych i bezstronnych sądów. Zasada państwa prawnego wymaga w szczególności przestrzegania (3) zasady legalności (4), która oznacza przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa, zasady pewności prawa (5), zakazu arbitralności w działaniu władz wykonawczych (6), zasady skutecznej ochrony sądowej, w tym dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapewnianej przez niezawisłe i bezstronne sądy (7) oraz zasady podziału władz (8).

(4)	Kryteria przystąpienia ustanowione przez Radę Europejską w Kopenhadze w 1993 r. i wzmocnione przez Radę Europejską w Madrycie w 1995 r., są podstawowymi warunkami, które państwo kandydujące musi spełnić, aby uzyskać status państwa członkowskiego Unii. Te kryteria są obecnie zapisane w art. 49 TUE.

(5)

Gdy państwo kandydujące staje się państwem członkowskim, przystępuje ono do struktury prawnej opartej na zasadniczym założeniu, zgodnie z którym każde państwo członkowskie dzieli z wszystkimi innymi państwami członkowskimi – i uznaje, że państwa te dzielą z nim – szereg wspólnych wartości, na których opiera się Unia, jak sprecyzowano w art. 2 TUE. Założenie to oznacza i uzasadnia istnienie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, że wartości te będą uznawane i że zatem prawo Unii, które wprowadza je w życie, będzie przestrzegane (9). Przepisy i praktyki państw członkowskich powinny w dalszym ciągu być zgodne ze wspólnymi wartościami, na których opiera się Unia.

(6)

Chociaż nie istnieje hierarchia unijnych wartości, poszanowanie państwa prawnego ma zasadnicze znaczenie dla ochrony pozostałych podstawowych wartości, na których opiera się Unia, takich jak wolność, demokracja, równość i poszanowanie praw człowieka. Poszanowanie państwa prawnego jest nierozerwalnie związane z poszanowaniem demokracji i praw podstawowych. Nie może być demokracji i poszanowania praw podstawowych bez poszanowania państwa prawnego i odwrotnie.

(7)

W każdej sytuacji, w której państwa członkowskie wykonują budżet Unii, w tym zasoby przydzielone z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 (10) oraz w ramach pożyczek i innych instrumentów gwarantowanych przez budżet Unii, oraz niezależnie od metody wykonania, którą stosują, poszanowanie państwa prawnego jest jednym z zasadniczych warunków zgodności z zasadą należytego zarządzania finansami zapisaną w art. 317 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

(8)

Należyte zarządzanie finansami może być zapewnione przez państwa członkowskie jedynie wówczas, gdy organy publiczne działają zgodnie z prawem oraz gdy przypadki nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania, korupcji, konfliktu interesów oraz innych naruszeń prawa są skutecznie ścigane przez służby dochodzeniowo-śledcze i prokuraturę oraz gdy arbitralne lub bezprawne decyzje organów publicznych, w tym organów ścigania, mogą być poddane skutecznej kontroli sądowej dokonywanej przez niezawisłe sądy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(9)

Niezawisłość i bezstronność sądownictwa powinny być zawsze zagwarantowane, a służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny być w stanie prawidłowo wypełniać swoje zadania. Sądownictwo, służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny dysponować wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi oraz odpowiednimi procedurami, by działać skutecznie i w sposób zapewniający pełne poszanowanie prawa do bezstronnego sądu, w tym poszanowanie prawa do obrony. Prawomocne wyroki powinny być skutecznie wykonywane. Warunki te są niezbędne jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnymi i arbitralnymi decyzjami organów publicznych mogącymi szkodzić interesom finansowym Unii.

(10)

Niezawisłość sądownictwa zakłada w szczególności, że dany organ wymiaru sprawiedliwości jest w stanie wypełniać – zarówno na mocy stosownych przepisów, jak i w praktyce – swe zadania w zakresie wymiaru sprawiedliwości w pełni autonomicznie, bez podległości w ramach hierarchii służbowej, bez podporządkowania komukolwiek, w sposób wolny od nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, pozostając w ten sposób pod ochroną przed ingerencją lub naciskami z zewnątrz, które mogą zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia. Gwarancje niezależności i bezstronności wymagają istnienia zasad, w szczególności co do składu organu, powoływania jego członków, okresu trwania ich kadencji oraz powodów ich wyłączenia lub odwołania, pozwalających wykluczyć, w przekonaniu uczestników postępowania, wszelką uzasadnioną wątpliwość co do niezależności tego organu od czynników zewnętrznych oraz neutralności względem ścierających się przed nim interesów.

(11)

Poszanowanie państwa prawnego ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla obywateli Unii, lecz również dla inicjatyw gospodarczych, innowacji, inwestycji, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, który będzie się najlepiej rozwijać tam, gdzie istnieją należyte ramy prawne i instytucjonalne.

(12)

Art. 19 TUE, w którym skonkretyzowano wartość państwa prawnego określoną w art. 2 TUE, wymaga, by państwa członkowskie zapewniały skuteczną ochronę sądową w dziedzinach objętych prawem Unii, w tym w dziedzinach związanych z wykonaniem budżetu Unii. Samo istnienie skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu poszanowania prawa Unii jest nieodłączną cechą państwa prawnego i wymaga niezawisłych sądów (11). Zachowanie niezawisłości sądów ma zasadnicze znaczenie, co zostało potwierdzone w art. 47 akapit drugi Karty (12). Odnosi się to w szczególności do kontroli sądowej ważności środków, umów lub innych instrumentów będących podstawą wydatków publicznych lub zadłużenia, między innymi w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, w sprawie których również można wystąpić na drogę sądową.

(13)	Istnieje zatem wyraźne powiązanie między poszanowaniem państwa prawnego a skutecznym wykonywaniem budżetu Unii zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

(14)

Unia opracowała szereg instrumentów i procesów promujących zasadę państwa prawnego i jej stosowanie, w tym wsparcie finansowe dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, europejski mechanizm praworządności oraz unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości, oraz zapewniających skuteczną reakcję instytucji Unii na przypadki naruszania zasady państwa prawnego w drodze postępowań w sprawie naruszeń oraz procedury przewidzianej w art. 7 TUE. Mechanizm przewidziany w niniejszym rozporządzeniu uzupełnia te instrumenty, chroniąc budżet Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego mającymi wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii.

(15)

Naruszenia zasad państwa prawnego, w szczególności oddziałujące na prawidłowość funkcjonowania organów publicznych i skuteczność kontroli sądowej mogą poważnie szkodzić interesom finansowym Unii. Ma to miejsce w przypadku indywidualnych naruszeń zasad państwa prawnego, a w szczególności w przypadku naruszeń, które są powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub z przyjętych przez takie organy środków o charakterze ogólnym.

(16)

Stwierdzenie naruszeń zasad państwa prawnego wymaga dokonania przez Komisję dogłębnej oceny jakościowej. Ocena ta powinna być obiektywna, bezstronna i uczciwa oraz powinna uwzględniać stosowne informacje z dostępnych źródeł i od uznanych instytucji, w tym wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, roczne sprawozdania Komisji na temat praworządności oraz unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości, sprawozdania Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w stosownych przypadkach Prokuratury Europejskiej (EPPO) oraz wnioski i zalecenia odpowiednich międzynarodowych organizacji i sieci, w tym organów Rady Europy takich jak Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO) i Komisja Wenecka – w szczególności jej listę kontrolną dotyczącą państwa prawnego, a także europejskiej sieci sądów najwyższych oraz Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa. Komisja mogłaby konsultować się z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Komisją Wenecką, gdyby było to niezbędne do przeprowadzenia dogłębnej oceny jakościowej.

(17)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są konieczne w szczególności w przypadkach, gdy inne procedury określone w ustawodawstwie Unii nie pozwoliłyby na skuteczniejszą ochronę budżetu Unii. Unijne ustawodawstwo finansowe oraz mające zastosowanie przepisy sektorowe i finansowe przewidują różne sposoby ochrony budżetu Unii, w tym wstrzymanie, zawieszenie lub korekty finansowe, związane z nieprawidłowościami lub poważnymi uchybieniami w systemach zarządzania i kontroli. Należy określić, jakie środki mają być przyjmowane w razie naruszania zasad państwa prawnego, oraz procedurę przyjmowania takich środków. Środki te powinny obejmować zawieszenie płatności i zobowiązań, zawieszenie wypłaty rat lub przedterminową spłatę pożyczek, zmniejszenie finansowania w ramach istniejących zobowiązań oraz zakaz zaciągania nowych zobowiązań wobec odbiorców lub zawierania nowych umów w sprawie pożyczek lub innych instrumentów gwarantowanych przez budżet Unii.

(18)

Przy określaniu środków, które należy przyjąć, powinna mieć zastosowanie zasada proporcjonalności, w szczególności poprzez uwzględnienie powagi sytuacji, czasu, który upłynął od rozpoczęcia odnośnego działania, czasu jego trwania i jego powtarzalności, intencji i stopnia współpracy danego państwa członkowskiego przy eliminowaniu naruszeń zasad państwa prawnego, jak również skutków tych naruszeń dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla interesów finansowych Unii.

(19)

Niezwykle istotne jest, by przy przyjmowaniu środków w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego odpowiednio chronione były uzasadnione interesy odbiorców końcowych i beneficjentów. Rozpatrując przyjęcie środków, Komisja powinna uwzględnić ich możliwy wpływ na odbiorców końcowych i beneficjentów. Biorąc pod uwagę fakt, że w ramach zarządzania dzielonego płatności dokonywane przez Komisję na rzecz państw członkowskich są prawnie niezależne od płatności dokonywanych na rzecz beneficjentów przez organy krajowe, nie należy uznawać, że odpowiednie środki na mocy niniejszego rozporządzenia wpływają na dostępność finansowania na potrzeby płatności na rzecz beneficjentów zgodnie z terminami płatności określonymi w mających zastosowanie przepisach sektorowych i finansowych. Decyzje przyjmowane na mocy niniejszego rozporządzenia i obowiązki wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, określone w niniejszym rozporządzeniu, stanowią część mającego zastosowanie prawa Unii w odniesieniu do wdrażania finansowania w ramach zarządzania dzielonego. Państwa członkowskie, których dotyczą środki, powinny regularnie składać Komisji sprawozdania na temat wywiązywania się ze swoich zobowiązań wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów. Sprawozdawczość w zakresie wywiązywania się ze zobowiązań płatniczych wobec beneficjentów, które to zobowiązania określono w mających zastosowanie przepisach sektorowych i finansowych, powinna umożliwić Komisji sprawdzenie, czy decyzje podejmowane na mocy niniejszego rozporządzenia nie mają w żaden sposób bezpośredniego lub pośredniego wpływu na płatności dokonywane na podstawie mających zastosowanie przepisów sektorowych i finansowych.

W celu wzmocnienia ochrony odbiorców końcowych lub beneficjentów Komisja powinna przedstawić informacje i wskazówki za pośrednictwem strony internetowej lub portalu internetowego, wraz z odpowiednimi narzędziami do informowania jej o naruszeniach prawnego obowiązku jednostek rządowych i państw członkowskich do dalszego dokonywania płatności po przyjęciu środków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Komisja powinna podjąć działania następcze w związku z takimi informacjami w celu sprawdzenia, czy przestrzegane są mające zastosowanie przepisy, w szczególności art. 63, art. 68 ust. 1 lit. b) i art. 98 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) …/... z dnia ... ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz (13). W razie potrzeby, w celu zapewnienia, by kwoty należne od jednostek rządowych lub państw członkowskich zostały faktycznie wypłacone odbiorcom końcowym lub beneficjentom, Komisja powinna odzyskać dokonane płatności lub, stosownie do sytuacji, dokonać korekty finansowej poprzez zmniejszenie wsparcia Unii na rzecz danego programu zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami sektorowymi i finansowymi.

(20)	Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania niniejszego rozporządzenia i z uwagi na znaczenie skutków finansowych środków przyjmowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, uprawnienia wykonawcze należy powierzyć Radzie, która powinna podjąć działania na podstawie wniosku Komisji.

(21)

Przed przedłożeniem wniosku w sprawie przyjęcia środka na podstawie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna poinformować dane państwo członkowskie, dlaczego uważa, że w państwie tym mogą występować naruszenia zasad państwa prawnego. Komisja powinna niezwłocznie poinformować Parlament Europejski i Radę o każdym takim powiadomieniu i jego treści. Dane państwo członkowskie powinno mieć możliwość przedstawienia swoich uwag. Komisja powinna je wziąć pod uwagę.

(22)	Określając terminy dla danego państwa członkowskiego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, Komisja powinna brać pod uwagę w szczególności ilość informacji dostarczonych i wymaganych, złożoność stosownych okoliczności i ich ocenę, a także zdolności administracyjne danego państwa członkowskiego.

(23)

Jeżeli, po przeanalizowaniu uwag danego państwa członkowskiego, Komisja uzna, że warunki przyjęcia środków zostały spełnione, powinna przedłożyć Radzie wniosek w sprawie przyjęcia odpowiednich środków. Rada powinna podjąć działania na wniosek Komisji w sprawie przyjęcia odpowiednich środków w drodze decyzji wykonawczej w terminie miesiąca, który wyjątkowo może zostać przedłużony o maksymalnie dwa dodatkowe miesiące. Z myślą o zapewnieniu, by Rada podjęła decyzję w tych terminach, Komisja powinna jak najwłaściwiej korzystać z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE i regulaminu wewnętrznego Rady (14).

(24)

Po przyjęciu środków na podstawie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna regularnie monitorować sytuację w danym państwie członkowskim. Komisja powinna ponownie ocenić sytuację, gdy dane państwo członkowskie przyjmie nowe środki zaradcze lub w każdym razie najpóźniej po roku od przyjęcia środków.

(25)	Rada, działając na wniosek Komisji, powinna uchylić środki, które mają skutek zawieszający, jeżeli sytuacja, która doprowadziła do ich nałożenia, została wystarczająco naprawiona.

(26)

Procedura przyjmowania i uchylania środków powinna zapewniać poszanowanie zasad obiektywności, niedyskryminacji i równego traktowania państw członkowskich oraz być prowadzona bezstronnie i w oparciu o dowody. Jeżeli, wyjątkowo, dane państwo członkowskie uzna, że te zasady zostały w poważnym stopniu naruszone, może zwrócić się do przewodniczącego Rady Europejskiej o przekazanie sprawy następnej Radzie Europejskiej. W takich wyjątkowych okolicznościach nie należy podejmować żadnej decyzji w sprawie odnośnych środków, do momentu gdy Rada Europejska nie omówi tej sprawy. Proces ten, co do zasady, nie może trwać dłużej niż trzy miesiące od przedłożenia Radzie wniosku przez Komisję.

(27)	Komisja powinna informować Parlament Europejski o wszelkich środkach zaproponowanych, przyjętych i uchylonych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

(28)

Komisja powinna składać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia. Składając sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, oprócz skuteczności przyjętych środków Komisja powinna wziąć pod uwagę ogólną efektywność procedury określonej w niniejszym rozporządzeniu oraz komplementarność niniejszego instrumentu względem innych instrumentów.

(29)	Niniejsze rozporządzenie nie powinno wpływać na kompetencje EPPO ani na obowiązki państw członkowskich, które nie uczestniczą we wzmocnionej współpracy ustanowionej rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 (15),

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy niezbędne do ochrony budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w państwach członkowskich.

Artykuł 2

Definicje

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

„państwo prawne” odnosi się do wartości Unii wymienionej w art. 2 TUE. Obejmuje ono: zasadę legalności, która oznacza przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa; zasadę pewności prawa; zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych; zasadę skutecznej ochrony sądowej, w tym dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapewnianej przez niezawisłe i bezstronne sądy, również w odniesieniu do praw podstawowych; zasadę podziału władzy; oraz niedyskryminację i równość wobec prawa. Państwo prawne jest rozumiane w sposób uwzględniający pozostałe wartości i zasady Unii zapisane w art. 2 TUE;

„jednostka rządowa” oznacza organ publiczny na dowolnym szczeblu, w tym organy krajowe, regionalne i lokalne, jak również organizacje w państwie członkowskim w rozumieniu art. 2 pkt 42) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (16) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”).

Artykuł 3

Naruszenia zasad państwa prawnego

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia na naruszenie zasad państwa prawnego może wskazywać:

a)	zagrożenie niezawisłości sądownictwa;

niezapobieganie arbitralnym lub bezprawnym decyzjom organów publicznych, w tym organów ścigania, nieskorygowanie takich decyzji lub nienakładanie za nie kar, wstrzymywanie zasobów finansowych i ludzkich wpływające na prawidłowe funkcjonowanie tych organów lub niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów;

ograniczanie dostępności i skuteczności środków prawnych, w tym przez restrykcyjne przepisy proceduralne oraz niewykonywanie wyroków lub ograniczanie skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku naruszeń prawa, wnoszenia i popierania oskarżeń w związku z takimi naruszeniami lub nakładania w związku z nimi kar.

Artykuł 4

Warunki przyjmowania środków

1. Odpowiednie środki są przyjmowane w przypadku stwierdzenia zgodnie z art. 6, że naruszenia zasad państwa prawnego w państwie członkowskim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii.

2. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia naruszenia zasad państwa prawnego muszą dotyczyć co najmniej jednego z następujących elementów:

a)	prawidłowego funkcjonowania organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji;

b)	prawidłowego funkcjonowania organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowego funkcjonowania skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności;

prawidłowego funkcjonowania służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii;

d)	skutecznej kontroli sądowej działań lub zaniechań organów, o których mowa w lit. a), b) i c), dokonywanej przez niezawisłe sądy;

zapobiegania i karania nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładania na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji;

f)	odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków;

skuteczności i terminowości współpracy z OLAF oraz – z zastrzeżeniem uczestnictwa danego państwa członkowskiego – EPPO w ramach prowadzonych przez te organy postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy;

h)	innych sytuacji lub działań organów, mających znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub ochrony interesów finansowych Unii.

Artykuł 5

Środki ochrony budżetu Unii

1. Jeżeli warunki przewidziane w art. 4 niniejszego rozporządzenia zostaną spełnione, przyjęty może zostać co najmniej jeden z następujących odpowiednich środków zgodnie z procedurą określoną w art. 6 niniejszego rozporządzenia:

w przypadku gdy Komisja wykonuje budżet Unii w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego na podstawie art. 62 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia finansowego i gdy odbiorcą jest jednostka rządowa:

(i)	zawieszenie płatności lub wykonania zobowiązania prawnego lub zakończenie jego obowiązywania na podstawie art. 131 ust. 3 rozporządzenia finansowego;

(ii)	zakaz zaciągania nowych zobowiązań prawnych;

(iii)

zawieszenie wypłaty rat w całości lub w części lub przedterminowa spłata pożyczek gwarantowanych przez budżet Unii;

(iv)	zawieszenie lub zmniejszenie korzyści gospodarczej na mocy instrumentu gwarantowanego przez budżet Unii;

(v)	zakaz zawierania nowych umów w sprawie pożyczek lub innych instrumentów gwarantowanych przez budżet Unii;

w przypadku gdy Komisja wykonuje budżet Unii w ramach zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. b) rozporządzenia finansowego:

(i)	zawieszenie zatwierdzenia programu lub programów lub zmiana takiego zawieszenia;

(ii)	zawieszenie zobowiązań;

(iii)

ograniczenie zobowiązań, w tym w drodze korekt finansowych lub przesunięcia środków do innych programów wydatkowania;

(iv)	zmniejszenie płatności zaliczkowych;

(v)	wstrzymanie biegu terminów płatności;

(vi)	zawieszenie płatności.

2. O ile decyzja w sprawie przyjęcia środków nie stanowi inaczej, nałożenie odpowiednich środków nie wpływa na obowiązki jednostek rządowych, o których mowa w ust. 1 lit. a), lub państw członkowskich, o których mowa w ust. 1 lit. b), w zakresie wdrażania programu lub funduszu objętego środkiem, a w szczególności na obowiązki, jakie te jednostki lub państwa mają wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, w tym na obowiązek dokonania płatności na mocy niniejszego rozporządzenia oraz mających zastosowanie przepisów sektorowych lub finansowych. Wykonując środki finansowe Unii w ramach zarządzania dzielonego, państwa członkowskie, których dotyczą środki przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia, co trzy miesiące od przyjęcia tych środków składają Komisji sprawozdanie na temat wywiązywania się z tych obowiązków.

Komisja sprawdza, czy mające zastosowanie przepisy są przestrzegane, i w razie potrzeby podejmuje wszelkie odpowiednie środki w celu ochrony budżetu Unii, zgodnie z przepisami sektorowymi i finansowymi.

3. Podejmowane środki są proporcjonalne. Określa się je w świetle faktycznego lub potencjalnego wpływu naruszeń zasad państwa prawnego na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. Odpowiednio uwzględnia się charakter, czas trwania, wagę i zakres naruszeń zasad państwa prawnego. Środki te są w zakresie, w jakim jest to możliwe, ukierunkowane na działania Unii, których dotyczą naruszenia.

4. Komisja udostępnia odbiorcom końcowym lub beneficjentom za pośrednictwem strony internetowej lub portalu internetowego informacje i wskazówki na temat obowiązków państw członkowskich, o których mowa w ust. 2. Na tej samej stronie internetowej lub portalu internetowego Komisja udostępnia również odpowiednie narzędzia dla odbiorców końcowych lub beneficjentów umożliwiające im informowanie jej o naruszeniach tych obowiązków, które w opinii tych odbiorców końcowych lub beneficjentów mają na nich bezpośredni wpływ. Niniejszy ustęp stosuje się w sposób zapewniający ochronę osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 (17). Do informacji przekazywanych przez odbiorców końcowych lub beneficjentów zgodnie z niniejszym ustępem dołączony musi być dowód, że dany odbiorca końcowy lub beneficjent wniósł formalną skargę do odpowiedniego organu danego państwa członkowskiego.

5. Na podstawie informacji dostarczonych przez odbiorców końcowych lub beneficjentów zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu Komisja dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia, by kwoty należne od jednostek rządowych lub państw członkowskich, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, były faktycznie wypłacane odbiorcom końcowym lub beneficjentom, zgodnie – w szczególności – z art. 63, art. 68 ust. 1 lit. b) i art. 98 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) …/… z dnia ... ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz.

Artykuł 6

Procedura

1. W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że istnieją uzasadnione powody, by uznać, że warunki określone w art. 4 zostały spełnione, przesyła ona danemu państwu członkowskiemu – o ile nie uzna, że inne procedury określone w ustawodawstwie Unii umożliwiłyby jej skuteczniejszą ochronę budżetu Unii – pisemne powiadomienie, podając elementy faktyczne i konkretne przyczyny, na których oparła swoje ustalenia. Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski i Radę o każdym takim powiadomieniu i jego treści.

2. W świetle informacji otrzymanych zgodnie z ust. 1 Parlament Europejski może wezwać Komisję do udziału w ustrukturyzowanym dialogu na temat jej ustaleń.

3. Oceniając, czy warunki określone w art. 4 zostały spełnione, Komisja bierze pod uwagę stosowne informacje pochodzące z dostępnych źródeł, w tym decyzji, wniosków i zaleceń instytucji Unii, innych odpowiednich organizacji międzynarodowych oraz innych uznanych instytucji.

4. Komisja może zwrócić się o dodatkowe informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 3, zarówno przed przesłaniem pisemnego powiadomienia na podstawie ust. 1, jak i po jego przesłaniu.

5. Dane państwo członkowskie przekazuje wymagane informacje i może przedstawić uwagi dotyczące ustaleń zawartych w powiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, w określonym przez Komisję terminie wynoszącym co najmniej miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od daty powiadomienia o ustaleniach. W swoich uwagach państwo członkowskie może zaproponować przyjęcie środków zaradczych w odniesieniu do ustaleń przedstawionych w powiadomieniu Komisji.

6. Przy podejmowaniu decyzji o tym, czy przedłożyć wniosek dotyczący decyzji wykonawczej w sprawie odpowiednich środków, Komisja uwzględnia otrzymane informacje i uwagi przedstawione przez dane państwo członkowskie, a także bierze pod uwagę adekwatność ewentualnych proponowanych środków zaradczych. Komisja przeprowadza ocenę w orientacyjnym terminie miesiąca od daty otrzymania od danego państwa członkowskiego informacji lub jego uwag lub, w przypadku gdy nie otrzyma informacji ani uwag, od daty upływu terminu określonego zgodnie z ust. 5, a w każdym razie w rozsądnym terminie.

7. Jeżeli Komisja zamierza przedstawić wniosek zgodnie z ust. 9, zapewnia uprzednio państwu członkowskiemu możliwość przedłożenia w terminie miesiąca uwag, w szczególności na temat proporcjonalności przewidywanych środków.

8. Dokonując oceny proporcjonalności środków, które mają zostać nałożone, Komisja uwzględnia informacje i wskazówki, o których mowa w ust. 3.

9. Jeżeli Komisja uzna, że warunki określone w art. 4 są spełnione, a ewentualne środki zaradcze zaproponowane przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 5 nie są adekwatne w odniesieniu do ustaleń zawartych w powiadomieniu Komisji, przedkłada ona Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej w sprawie odpowiednich środków w terminie miesiąca od otrzymania uwag od państwa członkowskiego lub, w przypadku braku uwag, bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie w terminie miesiąca od upływu terminu określonego w ust. 7. We wniosku przedstawiane są konkretne powody i dowody stanowiące podstawę ustaleń Komisji.

10. Rada przyjmuje decyzję wykonawczą, o której mowa w ust. 9 niniejszego artykułu, w terminie miesiąca od otrzymania wniosku Komisji. W przypadku wystąpienia wyjątkowych okoliczności okres na przyjęcie tej decyzji wykonawczej może zostać przedłużony o maksymalnie dwa miesiące. Z myślą o zapewnieniu terminowości decyzji Komisja korzysta z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE, jeżeli uzna to za stosowne.

11. Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zmienić wniosek Komisji i przyjąć zmieniony tekst w drodze decyzji wykonawczej.

Artykuł 7

Uchylanie środków

1. Dane państwo członkowskie może w dowolnym momencie przyjąć nowe środki zaradcze i przedłożyć Komisji pisemne powiadomienie zawierające dowody wskazujące, że warunki określone w art. 4 przestały być spełniane.

2. Na wniosek danego państwa członkowskiego, lub z własnej inicjatywy i najpóźniej po roku od przyjęcia środków przez Radę, Komisja dokonuje ponownej oceny sytuacji w danym państwie członkowskim, biorąc pod uwagę ewentualne dowody przedłożone przez dane państwo członkowskie, a także adekwatność nowych środków zaradczych przyjętych przez dane państwo członkowskie.

Jeżeli Komisja uzna, że warunki określone w art. 4 przestały być spełniane, przedkłada Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej w sprawie uchylenia przyjętych środków.

Jeżeli Komisja uzna, że częściowo zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, przedkłada Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej dostosowującej przyjęte środki.

Jeżeli Komisja uzna, że nie zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, kieruje do danego państwa członkowskiego decyzję wraz z uzasadnieniem i informuje o tym Radę.

W przypadku gdy dane państwo członkowskie przedłoży pisemnie powiadomienie zgodnie z ust. 1, Komisja przedkłada wniosek lub przyjmuje decyzję w terminie miesiąca od otrzymania tego powiadomienia. Termin ten może zostać przedłużony w należycie uzasadnionych okolicznościach, w którym to przypadku Komisja niezwłocznie informuje dane państwo członkowskie o powodach przedłużenia terminu.

Stosownie do sytuacji, analogiczne zastosowanie ma procedura określona w art. 6 ust. 3, 4, 5, 6, 9, 10 i 11.

3. W przypadku gdy środki dotyczące zawieszenia zatwierdzenia programu lub programów lub zmian takiego zawieszenia, o czym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) ppkt (i), lub zawieszenia zobowiązań, o czym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) ppkt (ii), zostają uchylone, kwoty odpowiadające zawieszonym zobowiązaniom zapisuje się w budżecie Unii, z zastrzeżeniem art. 5 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (18). Zawieszone zobowiązania z roku n nie mogą być zapisywane w budżecie później niż w roku n+2.

Artykuł 8

Informowanie Parlamentu Europejskiego

Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski o wszelkich środkach zaproponowanych, przyjętych lub uchylonych na podstawie art. 5, 6 i 7.

Artykuł 9

Sprawozdawczość

Do dnia 12 stycznia 2024 r. Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia, w szczególności na temat skuteczności przyjętych środków.

Artykuł 10

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 16 grudnia 2020 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

D. M. SASSOLI

Przewodniczący

W imieniu Rady

M. ROTH

Przewodniczący

(1) Dz.U. C 291 z 17.8.2018, s. 1.

(2) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 4 kwietnia 2019 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz stanowisko Rady w pierwszym czytaniu z dnia 14 grudnia 2020 r. Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2020 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

(3) Komunikat Komisji „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności”, COM(2014) 158 final, załącznik I.

(4) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2004 r., CAS Succhi di Frutta, C-496/99 P, ECLI:EU:C:2004:236, pkt 63.

(5) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 listopada 1981 r., Amministrazione delle finanze dello Stato przeciwko Srl Meridionale Industria Salumi i innym; Ditta Italo Orlandi & Figlio i Ditta Vincenzo Divella przeciwko Amministrazione delle finanze dello Stato. Sprawy połączone 212 do 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, pkt 10.

(6) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 września 1989 r., Hoechst, sprawy połączone 46/87 i 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, pkt 19.

(7) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Conta, C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, pkt 31, 40–41; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 25 lipca 2018 r., LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, pkt 63–67.

(8) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, pkt 36; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, pkt 35; oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2010 r., DEB, C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, pkt 58.

(9) Opinia 2/13, EU:C:2014:2454, pkt 168.

(10) Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (zob. s. 23 niniejszego Dziennika Urzędowego).

(11) Sprawa C-64/16, pkt 32–36.

(12) Sprawa C-64/16, pkt 40–41.

(13) Dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym.

(14) Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

(15) Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).

(16) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).

(18) Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (zob. s. 11 niniejszego Dziennika Urzędowego).

22.12.2020

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

LI 433/11

ROZPORZĄDZENIE RADY (UE, EURATOM) 2020/2093

z dnia 17 grudnia 2020 r.

określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 312,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego (1),

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym,

po konsultacji z Komitetem Regionów,

stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)	Biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu przewidywalności przy przygotowywaniu i realizacji inwestycji średnioterminowych, okres obowiązywania wieloletnich ram finansowych (WRF) należy ustalić na siedem lat począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r.

(2)

Wpływ gospodarczy kryzysu związanego z COVID-19 wymaga od Unii zapewnienia długoterminowych ram finansowych umożliwiających sprawiedliwą i sprzyjającą włączeniu społecznemu transformację ku zielonej i cyfrowej przyszłości, wspierających strategiczną autonomię Unii w dłuższej perspektywie oraz zapewniających jej odporność na wstrząsy w przyszłości.

(3)

Roczne pułapy środków na zobowiązania według kategorii wydatków oraz roczne pułapy środków na płatności ustanowione w niniejszym rozporządzeniu mają być zgodne z mającymi zastosowanie pułapami zobowiązań i zasobów własnych, określonymi zgodnie z obowiązującą decyzją Rady w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej, która została przyjęta zgodnie z art. 311 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) akapit trzeci (zwaną dalej „decyzją w sprawie zasobów własnych”).

(4)

W przypadku gdy konieczne jest uruchomienie gwarancji udzielonych w ramach budżetu ogólnego Unii w odniesieniu do pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich zatwierdzonej zgodnie z art. 220 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (2) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), niezbędną kwotę należy uruchomić poza pułapami środków na zobowiązania i środków na płatności określonymi w WRF, przestrzegając jednocześnie pułapu zasobów własnych.

(5)	W WRF nie należy uwzględniać pozycji budżetu finansowanych z dochodów przeznaczonych na określony cel w rozumieniu rozporządzenia finansowego.

(6)	WRF należy określić w cenach z 2018 r. Należy także określić zasady dotyczące rocznych dostosowań technicznych WRF w celu ponownego obliczenia dostępnych pułapów i marginesów.

(7)

Należy ustanowić przepisy w odniesieniu do innych sytuacji, które mogłyby wymagać dostosowania WRF. Takie dostosowania mogą być związane z opóźnionym przyjęciem nowych zasad, programów objętych zarządzaniem dzielonym lub z działaniami związanymi z należytym zarządzaniem gospodarczym lub działaniami podjętymi na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego ogólnego systemu warunkowości w celu ochrony budżetu Unii. Należy również ustanowić przepisy dotyczące mechanizmu dostosowań dotyczących poszczególnych programów.

(8)	Należy wprowadzić szczególną i jak największą elastyczność, aby umożliwić Unii wykonywanie jej zobowiązań zgodnie z art. 323 TFUE.

(9)

Aby umożliwić Unii reagowanie w określonych nieprzewidzianych okolicznościach lub reagowanie na określone nieprzewidziane konsekwencje i tym samym zapewnić sprawny przebieg procedury budżetowej, niezbędne są następujące tematyczne instrumenty szczególne: Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej oraz pobrexitowa rezerwa dostosowawcza. Rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej nie ma na celu zajęcie się konsekwencjami kryzysów związanych z rynkiem, które mają wpływ na produkcję lub dystrybucję rolną.

(10)

Aby dodatkowo zwiększyć elastyczność, niezbędne są następujące nietematyczne instrumenty szczególne: jednolity margines i instrument elastyczności. Jednolity margines powinien umożliwiać przesuwanie marginesów dostępnych poniżej pułapów środków na zobowiązania i środków na płatności, odpowiednio, między latami budżetowymi, a, w przypadku środków na zobowiązania – między działami WRF, bez przekraczania łącznych kwot pułapów WRF na środki na zobowiązania i środki na płatności na cały okres WRF. Instrument elastyczności powinien umożliwiać finansowanie konkretnych nieprzewidzianych wydatków w danym roku budżetowym.

(11)	Należy wprowadzić przepis szczególny umożliwiający zapisanie w budżecie środków na zobowiązania i odpowiadających im środków na płatności poza pułapami określonymi w WRF, w przypadku gdy zaistnieje konieczność wykorzystania instrumentów szczególnych.

(12)	Należy przewidzieć możliwość rewizji WRF w przypadku zmiany Traktatów mającej wpływ na budżet, ponownego zjednoczenia Cypru lub rozszerzenia Unii, a także w świetle wykonania budżetu.

(13)	Może też zaistnieć konieczność zmiany niniejszego rozporządzenia w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności, którym nie da się sprostać w ramach limitów określonych w WRF. Należy zatem przewidzieć rewizję WRF w takich przypadkach.

(14)

Konieczne są również szczegółowe zasady postępowania w przypadku dużych projektów, których czas realizacji znacznie wykracza poza okres określony dla WRF. Należy ustalić maksymalne kwoty wkładów z budżetu ogólnego Unii w te projekty, zapewniając tym samym, aby nie miały one jakiegokolwiek wpływu na inne projekty finansowane z tego budżetu.

(15)

Konieczne jest wprowadzenie ogólnych przepisów dotyczących współpracy międzyinstytucjonalnej w procedurze budżetowej, przy jednoczesnym poszanowaniu uprawnień budżetowych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (zwanych dalej „instytucjami”) określonych w Traktatach, a także wymogów przejrzystości.

(16)

Komisja powinna przedstawić wniosek w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych przed dniem 1 lipca 2025 r., aby umożliwić instytucjom przyjęcie go z wystarczającym wyprzedzeniem przed wejściem w życie kolejnych wieloletnich ram finansowych. Zgodnie z art. 312 ust. 4 TFUE pułapy dotyczące ostatniego roku obowiązywania WRF określone w niniejszym rozporządzeniu mają w dalszym ciągu mieć zastosowanie w sytuacji, gdyby nowe wieloletnie ramy finansowe nie zostały przyjęte przed końcem okresu obowiązywania WRF określonych w niniejszym rozporządzeniu,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ 1

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Wieloletnie ramy finansowe

Niniejsze rozporządzenie określa wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (WRF).

Artykuł 2

Przestrzeganie pułapów WRF

1. Parlament Europejski, Rada i Komisja (zwane dalej „instytucjami”) podczas każdej procedury budżetowej oraz przy wykonywaniu budżetu na dany rok muszą zachowywać zgodność z rocznymi pułapami wydatków określonymi w załączniku I (zwanymi dalej „pułapami WRF”).

Podpułap działu 3 określony w załączniku I ustala się bez uszczerbku dla elastyczności między dwoma filarami wspólnej polityki rolnej (WPR). Dostosowany pułap, który ma mieć zastosowanie do filara I WPR po przesunięciach środków między Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich a płatnościami bezpośrednimi, zostanie określony w odpowiednim akcie prawnym, a WRF zostaną odpowiednio dostosowane w drodze dostosowania technicznego przewidzianego w art. 4 niniejszego rozporządzenia.

2. W przypadku gdy konieczne jest wykorzystanie zasobów instrumentów szczególnych przewidzianych w art. 8, 9, 10 i 12, środki na zobowiązania i odpowiadające im środki na płatności zapisuje się w budżecie poza odpowiednimi pułapami WRF.

W przypadku gdy konieczne jest wykorzystanie zasobów jednolitego marginesu zgodnie z art. 11, środki na zobowiązania i odpowiadające im środki na płatności zapisuje się w budżecie poza odpowiednimi pułapami WRF na dany rok.

3. W przypadku gdy konieczne jest uruchomienie gwarancji w odniesieniu do pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich zatwierdzonej zgodnie z art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego, niezbędną kwotę uruchamia się poza pułapami WRF.

Artykuł 3

Przestrzeganie pułapu zasobów własnych

1. W każdym roku w okresie objętym WRF wymagana łączna kwota środków na płatności, po rocznym dostosowaniu i z uwzględnieniem wszelkich innych dostosowań i zmian, a także zastosowania art. 2 ust. 2 i 3, nie może skutkować taką stawką poboru zasobów własnych, która przekraczałaby pułap zasobów własnych określony w obowiązującej decyzji w sprawie zasobów własnych Unii Europejskiej, która została przyjęta zgodnie z art. 311 akapit trzeci TFUE (zwanej dalej „decyzją w sprawie zasobów własnych”).

2. W razie potrzeby pułapy WRF obniża się, aby zapewnić zgodność z pułapem zasobów własnych określonym w decyzji w sprawie zasobów własnych.

ROZDZIAŁ 2

DOSTOSOWANIA WRF

Artykuł 4

Dostosowania techniczne

1. Każdego roku Komisja, działając z wyprzedzeniem w stosunku do procedury budżetowej dotyczącej roku n+1, dokonuje następujących dostosowań technicznych WRF:

a)	przeszacowania - w cenach z roku n+1 - pułapów oraz całkowitych kwot środków na zobowiązania i środków na płatności;

b)	obliczenia marginesu dostępnego w ramach pułapu zasobów własnych określonego w decyzji w sprawie systemu zasobów własnych;

c)	obliczenia kwoty środków na zobowiązania dostępnej w ramach jednolitego marginesu, o której mowa w art. 11 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), a także całkowitej maksymalnej kwoty, o której mowa w art. 11 ust. 2 akapit pierwszy lit. a);

d)	obliczenia dostosowania pułapu środków na płatności w ramach jednolitego marginesu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 akapit pierwszy lit. b), a także maksymalnej kwoty, o której mowa w art. 11 ust. 2 akapit pierwszy lit. b);

e)	obliczenia dodatkowych alokacji dotyczących poszczególnych programów, o których mowa w art. 5 ust. 1, oraz wyniku rocznego dostosowania, o którym mowa w art. 5 ust. 2.

2. Komisja dokonuje dostosowań technicznych, o których mowa w ust. 1, na podstawie stałego deflatora w wysokości 2 % rocznie.

3. Komisja przekazuje wyniki dostosowań technicznych, o których mowa w ust. 1, oraz leżące u ich podstaw prognozy gospodarcze Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

4. Bez uszczerbku dla art. 6 i 7, w stosunku do danego roku nie można dokonywać żadnych dalszych dostosowań technicznych ani w ciągu tego roku, ani na zasadzie ex post w latach kolejnych.

Artykuł 5

Dostosowanie dotyczące poszczególnych programów

1. Kwota równoważna dochodom pochodzącym z grzywien nałożonych przez instytucje Unii na mocy rozporządzeń Rady (WE) nr 1/2003 (3) i (WE) nr 139/2004 (4), zapisana w budżecie na rok n-1 zgodnie z art. 107 rozporządzenia finansowego, po odliczeniu kwoty na rok n-1, o której mowa w art. 141 ust. 1 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (5), jest udostępniana do celów dodatkowej alokacji:

a)	środków na zobowiązania na rok n+1, począwszy od 2022 r. i zakończywszy w 2027 r., na rzecz programów wymienionych w załączniku II, zgodnie z wartościami procentowymi określonymi dla tych programów w kolumnie „Klucz podziału” w tabeli w załączniku II; oraz

b)	środków na płatności na rok n+1, począwszy od 2022 r. i zakończywszy w 2027 r.

Łączna kwota dodatkowych alokacji na okres 2022–2027 w odniesieniu do środków na zobowiązania i środków na płatności wynosi, odpowiednio, 11 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.). Dla poszczególnych lat w okresie 2022–2026 roczna kwota dodatkowych alokacji w odniesieniu do środków na zobowiązania i środków na płatności wynosi, odpowiednio, co najmniej 1 500 mln EUR (w cenach z 2018 r.) i nie może przekroczyć 2 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.).

Łączna kwota dodatkowych alokacji w odniesieniu do środków na zobowiązania na rzecz programów w okresie 2022–2027 określona jest w kolumnie „Łączna dodatkowa alokacja środków na zobowiązania na podstawie art. 5” w tabeli w załączniku II.

2. Pułapy środków na zobowiązania w odpowiednich działach na rok n+1, począwszy od 2022 r. i zakończywszy w 2027 r., są dostosowywane w górę o kwoty odpowiadające dodatkowym alokacjom określonym w ust. 1, zgodnie z wartościami procentowymi określonymi dla tych działów w kolumnie „Klucz podziału” w tabeli w załączniku II. Pułap środków na płatności na rok n+1, począwszy od 2022 r. i zakończywszy w 2027 r., jest automatycznie dostosowywany w górę o kwoty odpowiadające dodatkowym alokacjom określonym w ust. 1.

Artykuł 6

Dostosowania dotyczące działań związanych z należytym zarządzaniem gospodarczym lub z ogólnym systemem warunkowości w celu ochrony budżetu Unii

1. W przypadku wycofania zawieszenia zobowiązań budżetowych dotyczących funduszy Unii zgodnie z odpowiednimi aktami podstawowymi w kontekście działań związanych z należytym zarządzaniem gospodarczym lub działaniami podjętymi na postawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego ogólnego systemu warunkowości w celu ochrony budżetu Unii, kwoty odpowiadające zawieszonym zobowiązaniom przenosi się na kolejne lata, a odpowiadające im pułapy WRF odpowiednio dostosowuje.

2. Komisja przekazuje wyniki wszelkich dostosowań dokonanych na podstawie ust. 1 Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

3. Zawieszone zobowiązania z roku n nie mogą zostać ponownie zapisane w budżecie ogólnym Unii później niż w roku n+2.

Artykuł 7

Dostosowanie w następstwie nowych przepisów lub programów objętych zarządzaniem dzielonym

1. W przypadku przyjęcia po dniu 1 stycznia 2021 r. nowych przepisów lub programów objętych zarządzaniem dzielonym w odniesieniu do funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, kwoty odpowiadające środkom przydzielonym, ale niewykorzystanym w 2021 r., przenosi się w równych częściach na każdy rok w okresie 2022–2025, dostosowując odpowiednio odpowiadające im pułapy WRF.

2. Komisja przekazuje wyniki wszelkich dostosowań dokonanych na podstawie ust. 1 Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

ROZDZIAŁ 3

INSTRUMENTY SZCZEGÓLNE

SEKCJA 1

Tematyczne instrumenty szczególne

Artykuł 8

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji

1. Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, którego cele i zakres zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącym Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, nie może przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 186 mln EUR (w cenach z 2018 r.).

2. Środki na Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji zapisuje się w budżecie ogólnym Unii jako środki rezerwowe.

Artykuł 9

Rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej

1. Rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej może być wykorzystywana do finansowania:

a)	pomocy w celu reagowania na sytuacje nadzwyczajne wynikające z poważnych katastrof objętych Funduszem Solidarności Unii Europejskiej, którego cele i zakres określone są w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2012/2002 (6); oraz

szybkiej reakcji na określone nadzwyczajne potrzeby w Unii lub w państwach trzecich powstałe w następstwie zdarzeń, których nie można było przewidzieć w momencie uchwalania budżetu, w szczególności na działania w sytuacjach wyjątkowych i operacje w zakresie wsparcia w następstwie klęsk żywiołowych nieobjętych zakresem stosowania lit. a), katastrof spowodowanych przez człowieka, kryzysów humanitarnych w przypadkach zagrożeń na dużą skalę dla zdrowia publicznego, zagrożeń weterynaryjnych lub fitosanitarnych, a także w sytuacjach szczególnej presji na zewnętrznych granicach Unii wynikającej z przepływów migracyjnych, w przypadku gdy okoliczności tego wymagają.

2. Rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej nie może przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 1 200 mln EUR (w cenach z 2018 r.). Każda część rocznej kwoty, która nie została wykorzystana w roku n, może zostać wykorzystana do roku n+1. W pierwszej kolejności wykorzystuje się część rocznej kwoty wynikającą z roku poprzedniego. Każda część rocznej kwoty z roku n, która nie zostanie wykorzystana w roku n+1, wygasa.

3. Środki na rezerwę na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej zapisuje się w budżecie ogólnym Unii jako środki rezerwowe.

4. W dniu 1 października każdego roku co najmniej jedna czwarta rocznej kwoty, o której mowa w ust. 2, pozostaje dostępna na zaspokojenie potrzeb, które mogą powstać do końca tego roku.

Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego można uruchomić kwoty następujących maksymalnych wartości procentowych całkowitej kwoty dostępnej do dnia 1 września każdego roku:

—	50 % w odniesieniu do pomocy udzielanej na podstawie ust. 1 lit. a); kwotę wynikającą z tych obliczeń pomniejsza się o wszelkie kwoty uruchomione w poprzednim roku w zastosowaniu ust. 5,

—	35 % w odniesieniu do pomocy udzielanej państwom trzecim na podstawie ust. 1 lit. b),

—	15 % w odniesieniu do pomocy wewnątrz Unii udzielanej na postawie ust. 1 lit. b).

Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego, począwszy od dnia 1 września każdego roku pozostała część dostępnej kwoty może zostać wykorzystana do celów udzielenia dowolnej pomocy, o której mowa w akapicie drugim, na zaspokojenie potrzeb, które mogą powstać do końca tego roku.

5. W wyjątkowych przypadkach i jeżeli pozostałe zasoby finansowe dostępne w ramach rezerwy na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej nie są wystarczające, aby pokryć z nich kwoty uznane za niezbędne do celów pomocy przewidzianej w ust. 1 lit. a), w roku wystąpienia katastrofy, o której mowa w tej literze, Komisja może zaproponować, aby różnica została sfinansowana z kwot rocznych dostępnych do celów rezerwy na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej w roku następnym, do maksymalnej kwoty 400 mln EUR (w cenach z 2018 r.).

Artykuł 10

Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza

1. Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza zapewnia pomoc w celu przeciwdziałania nieprzewidzianym i negatywnym skutkom w państwach członkowskich i sektorach, które są najbardziej dotknięte wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, z zastrzeżeniem warunków określonych w stosownym instrumencie oraz zgodnie z tymi warunkami.

2. Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza nie może przekroczyć kwoty 5 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.).

3. Środki na pobrexitową rezerwę dostosowawczą zapisuje się w budżecie ogólnym Unii jako środki rezerwowe.

SEKCJA 2

Nietematyczne instrumenty szczególne

Artykuł 11

Jednolity margines

1. Jednolity margines obejmuje:

a)	począwszy od 2022 r. – kwoty odpowiadające marginesom, które są nadal dostępne poniżej pułapów WRF dla środków na zobowiązania w roku n-1 i które mają zostać udostępnione poza pułapami WRF dla środków na zobowiązania na lata 2022–2027;

b)	począwszy od 2022 r. – kwoty równoważne różnicy między wykonanymi płatnościami a pułapem płatności WRF na rok n-1 w celu dostosowania w górę pułapu płatności na lata 2022–2027; oraz

dodatkowe kwoty, które mogą zostać udostępnione poza pułapami WRF w danym roku dla środków na zobowiązania lub środków na płatności, lub dla obu tych rodzajów środków, w zależności od przypadku, pod warunkiem że będą one w pełni kompensowane: w odniesieniu do środków na zobowiązania – w marginesach jednego lub większej liczby działów WRF na bieżący rok budżetowy lub przyszłe lata budżetowe, oraz w odniesieniu do środków na płatności – w marginesach w ramach pułapu płatności na przyszłe lata budżetowe.

Kwoty mogą być uruchamiane na podstawie akapitu pierwszego lit. c) jedynie wtedy, gdy kwoty dostępne na podstawie lit. a) i b) tego akapitu, stosownie do przypadku, są niewystarczające, a w każdym przypadku tylko w ostateczności, aby umożliwić reagowanie na nieprzewidziane okoliczności.

Zastosowanie lit. c) akapitu pierwszego nie może prowadzić do przekroczenia łącznych kwot pułapów WRF na środki na zobowiązania i środki na płatności na bieżący rok budżetowy i przyszłe lata budżetowe. Nie uruchamia się już zatem w kontekście WRF jakichkolwiek kwot kompensowanych zgodnie z tą literą.

2. Wykorzystanie jednolitego marginesu na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i c) nie może prowadzić do przekroczenia, w każdym danym roku, łącznie:

a)	0,04 % dochodu narodowego brutto Unii w środkach na zobowiązania, obliczonego w ramach rocznego dostosowania technicznego WRF, o którym mowa w art. 4;

b)	0,03 % dochodu narodowego brutto Unii w środkach na płatności, obliczonego w ramach rocznego dostosowania technicznego WRF, o którym mowa w art. 4.

Wykorzystanie jednolitego marginesu w każdym danym roku musi być zgodne z pułapami zasobów własnych określonymi w decyzji w sprawie zasobów własnych.

3. Roczne dostosowania, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), nie mogą przekroczyć następujących kwot maksymalnych (w cenach z 2018 r.) na lata 2025–2027 w porównaniu z pierwotnym pułapem płatności na odpowiednie lata:

—	2025 – 8 000 mln EUR,

—	2026 – 13 000 mln EUR,

—	2027 – 15 000 mln EUR.

Kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 2 akapit drugi, mają charakter dodatkowy względem maksymalnych kwot, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu.

Wszelkie dostosowania w górę w pełni kompensuje się odpowiadającym im obniżeniem pułapu płatności na rok n-1.

4. Kwoty, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i c) niniejszego artykułu, mogą zostać uruchomione przez Parlament Europejski i Radę w ramach procedury budżetowej przewidzianej w art. 314 TFUE, aby umożliwić finansowanie wydatków, których nie można sfinansować w ramach odpowiednich pułapów WRF dostępnych w danym roku.

Dostosowania w górę, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego artykułu, dokonuje Komisja począwszy od 2022 r. w ramach dostosowania technicznego, o którym mowa w art. 4.

Artykuł 12

Instrument elastyczności

1. Instrument elastyczności może być wykorzystywany na finansowanie, w danym roku budżetowym, określonych nieprzewidzianych wydatków w środkach na zobowiązania i odpowiadających im środkach na płatności, których to wydatków nie można sfinansować w ramach pułapów dostępnych w jednym lub większej liczbie innych działów. Pułap rocznej kwoty dostępnej na rzecz instrumentu elastyczności wynosi 915 mln EUR (w cenach z 2018 r.).

2. Niewykorzystana część rocznej kwoty instrumentu elastyczności może zostać wykorzystana do roku n+2. W pierwszej kolejności, w porządku chronologicznym wykorzystuje się dowolną część rocznej kwoty wynikającą z poprzednich lat. Każda część rocznej kwoty z roku n, która nie zostanie wykorzystana w roku n+2, wygasa.

ROZDZIAŁ 4

REWIZJA WRF

Artykuł 13

Rewizja WRF

1. Bez uszczerbku dla art. 3 ust. 2 i art. 14–17, w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności WRF mogą zostać poddane rewizji przy zachowaniu zgodności z pułapem zasobów własnych określonym w decyzji w sprawie zasobów własnych.

2. Co do zasady, wszelkie wnioski dotyczące zmiany WRF zgodnie z ust. 1 przedstawia się i przyjmuje przed rozpoczęciem procedury budżetowej dotyczącej danego roku lub pierwszego roku w danym okresie.

3. W każdym wniosku dotyczącym rewizji WRF zgodnie z ust. 1 analizuje się możliwości realokacji wydatków pomiędzy programami wchodzącymi w zakres działu, którego dotyczy rewizja, ze szczególnym uwzględnieniem przewidywanego niepełnego wykorzystania środków.

4. Przy każdej rewizji WRF zgodnie z ust. 1 uwzględnia się możliwości skompensowania podniesienia pułapu jednego działu poprzez obniżenie pułapu innego działu.

5. Przy każdej rewizji WRF zgodnie z ust. 1 utrzymuje się odpowiedni stosunek między środkami na zobowiązania i środkami na płatności.

Artykuł 14

Rewizja związana z wykonaniem

Powiadamiając Parlament Europejski i Radę o wynikach dostosowań technicznych WRF, Komisja w stosownych przypadkach przedstawia wszelkie wnioski, które uzna za konieczne, w sprawie rewizji łącznej kwoty środków na płatności, w świetle wykonania, w celu zapewnienia należytego zarządzania rocznymi pułapami płatności oraz, w szczególności, ich należytego rozłożenia w czasie w odniesieniu do środków na zobowiązania.

Artykuł 15

Rewizja w przypadku rewizji Traktatów

W przypadku rewizji Traktatów, która miałaby wpływ na budżet, dokonuje się odpowiedniej rewizji WRF.

Artykuł 16

Rewizja w przypadku rozszerzenia Unii

W przypadku przystąpienia jednego państwa lub większej ich liczby do Unii dokonuje się rewizji WRF w celu uwzględnienia potrzeb w zakresie wynikających z tego wydatków.

Artykuł 17

Rewizja w przypadku ponownego zjednoczenia Cypru

W przypadku ponownego zjednoczenia Cypru dokonuje się rewizji WRF w celu uwzględnienia kompleksowego rozwiązania sytuacji na Cyprze i dodatkowych potrzeb finansowych wynikających z ponownego zjednoczenia.

ROZDZIAŁ 5

WKŁAD W FINANSOWANIE DUŻYCH PROJEKTÓW

Artykuł 18

Wkład w finansowanie dużych projektów

1. W ramach budżetu ogólnego Unii na okres 2021–2027 udostępnia się maksymalną kwotę 13 202 mln EUR (w cenach z 2018 r.) na duże projekty realizowane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program kosmiczny Unii i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego.

2. W ramach budżetu ogólnego Unii na okres 2021–2027 udostępnia się maksymalną kwotę 5 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.) na międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER).

ROZDZIAŁ 6

WSPÓŁPRACA MIĘDZYINSTYTUCJONALNA W PROCEDURZE BUDŻETOWEJ

Artykuł 19

Współpraca międzyinstytucjonalna w procedurze budżetowej

1. Instytucje podejmują działania w celu ułatwienia przebiegu corocznej procedury budżetowej.

2. Instytucje współpracują ze sobą w dobrej wierze podczas całej procedury w celu uzgodnienia swoich stanowisk. Instytucje na wszystkich etapach procedury współdziałają w ramach kontaktów na właściwym szczeblu międzyinstytucjonalnym, aby monitorować postępy prac i analizować stopień zbliżenia stanowisk.

3. Instytucje zapewniają jak największy stopień koordynacji ich odpowiednich harmonogramów prac w celu umożliwienia przeprowadzenia procedury w sposób spójny i sprzyjający zbliżeniu stanowisk, prowadzący do ostatecznego przyjęcia budżetu ogólnego Unii.

4. Rozmowy trójstronne mogą być organizowane na wszystkich etapach procedury oraz z udziałem przedstawicieli różnych szczebli, w zależności od charakteru przewidywanej debaty. Każda instytucja, zgodnie ze swoim regulaminem wewnętrznym, wyznacza swoich przedstawicieli na każde posiedzenie, określa swój mandat negocjacyjny oraz z odpowiednim wyprzedzeniem informuje pozostałe instytucje o ustaleniach dotyczących posiedzeń.

Artykuł 20

Jedność budżetu

Wszystkie wydatki i dochody Unii i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ujmuje się w budżecie ogólnym Unii zgodnie z art. 7 rozporządzenia finansowego, w tym wydatki wynikające z wszelkich stosownych decyzji podjętych jednomyślnie przez Radę po konsultacji z Parlamentem Europejskim, w ramach art. 332 TFUE.

ROZDZIAŁ 7

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 21

Przejście do następnych wieloletnich ram finansowych

Komisja przedstawi wniosek w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych przed dniem 1 lipca 2025 r.

Artykuł 22

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 17 grudnia 2020 r.

W imieniu Rady

S. SCHULZE

Przewodniczący

(1) Zgoda z dnia 16 grudnia 2020 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1 ).

(3) Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz.U. L 1 z 4.1.2003, s. 1).

(4) Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1).

(5) Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7.

(6) Rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3).

ZAŁĄCZNIK I

WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE (UE-27)

(w mln EUR – ceny z 2018 r.)

Środki na zobowiązania

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Łącznie

2021–2027

1.	Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa

19 712

19 666

19 133

18 633

18 518

18 646

18 473

132 781

2.	Spójność, odporność i wartości

49 741

51 101

52 194

53 954

55 182

56 787

58 809

377 768

2a.	Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna

45 411

45 951

46 493

47 130

47 770

48 414

49 066

330 235

2b.	Odporność i wartości

4 330

5 150

5 701

6 824

7 412

8 373

9 743

47 533

3.	Zasoby naturalne i środowisko

55 242

52 214

51 489

50 617

49 719

48 932

48 161

356 374

z czego: Wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie

38 564

38 115

37 604

36 983

36 373

35 772

35 183

258 594

4.	Migracja i zarządzanie granicami

2 324

2 811

3 164

3 282

3 672

3 682

3 736

22 671

5.	Bezpieczeństwo i obrona

1 700

1 725

1 737

1 754

1 928

2 078

2 263

13 185

6.	Sąsiedztwo i świat

15 309

15 522

14 789

14 056

13 323

12 592

12 828

98 419

7.	Europejska administracja publiczna

10 021

10 215

10 342

10 454

10 554

10 673

10 843

73 102

z czego: Wydatki administracyjne instytucji

7 742

7 878

7 945

7 997

8 025

8 077

8 188

55 852

ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM

154 049

153 254

152 848

152 750

152 896

153 390

155 113

1 074 300

ŚRODKI NA PŁATNOŚCI OGÓŁEM

156 557

154 822

149 936

1 061 058

ZAŁĄCZNIK II

DOSTOSOWANIE DOTYCZĄCE POSZCZEGÓLNYCH PROGRAMÓW – WYKAZ PROGRAMÓW, KLUCZ PODZIAŁU I ŁĄCZNA DODATKOWA ALOKACJA ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

(w mln EUR – ceny z 2018 r.)

Klucz podziału

Łączna dodatkowa alokacja środków na zobowiązania na podstawie art. 5

1.	Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa

36,36 %

4 000

Program „Horyzont Europa”

27,27 %

3 000

Fundusz InvestEU

9,09 %

1 000

2b.	Odporność i wartości

54,55 %

6 000

Program UE dla zdrowia

26,37 %

2 900

Program „Erasmus+”

15,46 %

1 700

Kreatywna Europa

5,45 %

600

Prawa i wartości

7,27 %

800

4.	Migracja i zarządzanie granicami

9,09 %

1 000

Fundusz Zintegrowanego Zarządzania Granicami

9,09 %

1 000

OGÓŁEM

100,00 %

11 000

22.12.2020

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

LI 433/23

ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) 2020/2094

z dnia 14 grudnia 2020 r.

ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 122,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)	W celu powstrzymania rozprzestrzeniania się choroby COVID-19, która w dniu 11 marca 2020 r. została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za pandemię, państwa członkowskie podjęły szereg bezprecedensowych działań.

(2)

Bezprecedensowe działania, przedsięwzięte w odpowiedzi na wyjątkową sytuację spowodowaną COVID-19, będącą poza kontrolą państw członkowskich, spowodowały znaczące zaburzenia działalności gospodarczej, co z kolei pociągnęło za sobą gwałtowny spadek produktu krajowego brutto oraz znaczące konsekwencje w kontekście zatrudnienia, warunków socjalnych, ubóstwa i nierówności. Podjęte działania spowodowały w szczególności zakłócenia w łańcuchach dostaw i w produkcji, a także spowodowały nieobecności pracowników w miejscu pracy. Ponadto bardzo trudne lub niemożliwe stało się świadczenie wielu rodzajów usług. Jednocześnie spadł popyt konsumpcyjny. Wiele przedsiębiorstw doświadcza niedoborów płynności, a ich wypłacalność jest zagrożona; rynki finansowe są natomiast bardzo chwiejne. Sytuacja szczególnie mocno dotknęła kluczowe sektory, takie jak sektor turystyki i podróży. W szerszym ujęciu działania te spowodowały już lub spowodują poważne pogorszenie sytuacji finansowej wielu przedsiębiorstw w Unii.

(3)

Kryzys spowodowany COVID-19 szybko rozprzestrzenił się w Unii i w państwach trzecich. W 2020 r. przewiduje się gwałtowny spadek wzrostu gospodarczego w Unii. Ryzyka związane z odbudową są rozłożone bardzo nierówno pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi, co zwiększa dysproporcje między krajowymi gospodarkami. Zagrożeniem dla jednolitego rynku, jak również spójności społecznej i terytorialnej są: zróżnicowana zdolność fiskalna poszczególnych państw członkowskich do zapewnienia wsparcia finansowego tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne do celów odbudowy, a także rozbieżności w krajowych środkach.

(4)

Niezbędny jest kompleksowy zestaw działań na rzecz odbudowy gospodarki. Ten zestaw działań wymaga inwestycji publicznych i prywatnych o znacznej wartości, które trwale sprowadzą Unię na ścieżkę prowadzącą do zrównoważonej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, tworzenia miejsc pracy wysokiej jakości oraz naprawy bezpośrednich szkód spowodowanych kryzysem związanym z COVID-19, przy jednoczesnym wspieraniu zielonych i cyfrowych priorytetów Unii.

(5)

Wyjątkowa sytuacja spowodowana COVID-19, będąca poza kontrolą państw członkowskich, wymaga spójnego i jednolitego podejścia na szczeblu Unii. Aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się sytuacji gospodarczej, sytuacji w zakresie zatrudnienia i spójności społecznej oraz aby pobudzić zrównoważoną odbudowę gospodarki zwiększającą jej odporność, należy wprowadzić wyjątkowy i skoordynowany program wsparcia gospodarczego i społecznego – w duchu solidarności między państwami członkowskimi – w szczególności dla tych państw członkowskich, które zostały szczególnie dotknięte kryzysem.

(6)

Niniejsze rozporządzenie stanowi wyjątkową reakcję na tymczasowe, lecz skrajne okoliczności, dlatego wsparcie udzielane w ramach tego rozporządzenia powinno być udostępniane jedynie w celu zaradzenia niekorzystnym skutkom gospodarczym kryzysu związanego z COVID-19 lub zaspokojenia pilnych potrzeb w zakresie finansowania w celu uniknięcia nawrotu kryzysu związanego z COVID-19.

(7)

Wsparcie udzielane w ramach instrumentu ustanowionego niniejszym rozporządzeniem (zwanego dalej „Instrumentem”) powinno w szczególności koncentrować się na działaniach służących odbudowie rynków pracy i ochrony socjalnej a także systemów opieki zdrowotnej, służących ponownemu ożywieniu potencjału zrównoważonego wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, celem wzmocnienia spójności między państwami członkowskimi i wsparcia procesu ich transformacji ku zielonej i cyfrowej gospodarce, wsparcia przedsiębiorstw, które dotknęły skutki kryzysu związanego z COVID-19 – w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw, a także zapewnienia wsparcia dla inwestycji w te rodzaje działalności, które mają podstawowe znaczenie dla wzmocnienia zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Unii, w tym bezpośrednie inwestycje finansowe na rzecz przedsiębiorstw, działaniach w obszarze badań i innowacji w odpowiedzi na kryzys związany z COVID-19, celem tworzenia potencjału na szczeblu Unii celem wzmocnienia przyszłej gotowości na sytuacje kryzysowe, na rzecz utrzymania podejmowanych starań zapewniających sprawiedliwą transformację w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki oraz wspierania rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w zaradzaniu skutkom kryzysu związanego z COVID-19.

(8)

Mając na względzie zagwarantowanie w całej Unii zrównoważonej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność oraz ułatwienie wdrażania wsparcia gospodarczego, należy wykorzystać ustalone mechanizmy wydatkowania za pośrednictwem programów unijnych realizowanych na podstawie wieloletnich ram finansowych. Wsparcie, które ma być realizowane w ramach tych programów, przyjmuje formę bezzwrotnego wsparcia, pożyczek oraz tworzenia rezerw na gwarancje budżetowe. Alokacja zasobów finansowych powinna odzwierciedlać zakres, w jakim programy te są w stanie przyczynić się do realizacji celów Instrumentu. Wkłady przeznaczone na te programy w ramach Instrumentu powinny być uzależnione od ścisłej zgodności z celami tego Instrumentu, które są powiązane ze wsparciem odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19.

(9)

Ze względu na charakter działań podlegających finansowaniu część kwot udostępnianych w ramach Instrumentu należy przeznaczyć na pożyczki dla państw członkowskich, a pozostała część kwot powinna stanowić zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 Parlamentu Europejskiego i Rady (1) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”) oraz powinna być przez Unię wykorzystana na bezzwrotne wsparcie, wsparcie poprzez instrumenty finansowe lub tworzenie rezerw na gwarancje budżetowe i wydatki powiązane. W tym celu, jako część działań niezbędnych na mocy niniejszego rozporządzenia, należy przewidzieć możliwość, by art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego obejmował przeznaczenie na określony cel – na mocy niniejszego rozporządzenia jako aktu podstawowego – części dochodów przewidzianych na mocy tymczasowego i wyjątkowego uprawnienia do zaciągania pożyczek określonego w decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję Rady 2014/335/UE, Euratom (2).

(10)

Art. 12 ust. 4 lit. c) oraz art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego mają zastosowanie do środków na zobowiązania i środków na płatności udostępnianych na mocy niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, jednak ze względu na terminy ustalone dla różnych rodzajów wsparcia, środki na zobowiązania wynikające z takich zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel nie powinny być automatycznie przenoszone poza określone terminy końcowe, z wyjątkiem środków na zobowiązania niezbędnych do celów pomocy technicznej i administracyjnej służącej wdrożeniu działań określonych w Instrumencie.

(11)

Środki na zobowiązania przeznaczone na bezzwrotne wsparcie należy udostępniać automatycznie do dozwolonej kwoty. Należy skutecznie zarządzać płynnością, tak aby środki finansowe były pozyskiwane jedynie wtedy, gdy występuje konieczność wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań prawnych za pośrednictwem odpowiednich środków na płatności.

(12)

Ze względu na znaczenie wykorzystania tych kwot w pierwszych latach wdrażania Instrumentu, należy dokonać przeglądu postępów prac nad wdrażaniem Instrumentu i wykorzystaniem przyznanego wsparcia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. W tym celu Komisja powinna przygotować sprawozdanie do dnia 31 października 2022 r.

(13)

Art. 135 ust. 2 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (3) stanowi, że zmiany w decyzji 2014/335/UE, Euratom (zwanej dalej „Umową o wystąpieniu”) przyjęte w dniu wejścia w życie tej Umowy o wystąpieniu lub po tej dacie nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa, o ile zmiany te mają wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. Wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz powiązane z nim zwiększenie pułapu zasobów własnych Unii miałoby wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. W art. 143 ust. 1 Umowy o wystąpieniu ogranicza się odpowiedzialność Zjednoczonego Królestwa z tytułu udziału w warunkowych zobowiązaniach finansowych Unii do warunkowych zobowiązań wynikających z operacji finansowych, w sprawie których Unia podjęła decyzję przed datą wejścia w życie Umowy o wystąpieniu. Wszelkie warunkowe zobowiązania finansowe Unii wynikające ze wsparcia na podstawie niniejszego rozporządzenia przypadałyby po dacie wejścia w życie Umowy o wystąpieniu. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zatem zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani na jego terytorium,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot i zakres stosowania

1. W celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 niniejsze rozporządzenie ustanawia Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy (zwany dalej „Instrumentem”).

2. Wsparcie w ramach instrumentu służy w szczególności finansowaniu następujących działań podejmowanych w celu zaradzenia niekorzystnym skutkom gospodarczym kryzysu związanego z COVID-19 lub zaspokojeniu pilnych potrzeb w zakresie finansowania w celu uniknięcia nawrotu tego kryzysu:

a)	działań na rzecz przywrócenia zatrudnienia i tworzenia miejsc pracy;

b)	działań w formie reform i inwestycji służących ponownemu ożywieniu potencjału dla zrównoważonego wzrostu gospodarczego i zatrudnienia celem wzmocnienia spójności między państwami członkowskimi i zwiększenia ich odporności;

działań dla przedsiębiorstw, które dotknęły gospodarcze skutki kryzysu związanego z COVID-19 – w szczególności działań na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, a także wsparcie dla inwestycji w te rodzaje działalności, które mają podstawowe znaczenie dla wzmacniania zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Unii, w tym bezpośrednie inwestycje finansowe w takie przedsiębiorstwa;

d)	działań w obszarze badań i innowacji w odpowiedzi na kryzys związany z COVID-19;

działań celem zwiększenia gotowości Unii na sytuacje kryzysowe oraz umożliwienia – w przypadku poważnej sytuacji kryzysowej – szybkiej i skutecznej odpowiedzi na szczeblu Unii; w tym działań obejmujących gromadzenie zapasów niezbędnych produktów oraz sprzętu medycznego, a także pozyskiwanie niezbędnych rozwiązań infrastrukturalnych na potrzeby szybkiego reagowania kryzysowego;

f)	działań, których celem jest zapewnienie, aby kryzys związany z COVID-19 nie zagroził sprawiedliwej transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu;

g)	działań służących zaradzeniu skutkom kryzysu związanego z COVID-19 dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

3. Działania, o których mowa w ust. 2, realizuje się w ramach konkretnych programów Unii oraz zgodnie z odpowiednimi unijnymi aktami ustanawiającymi zasady funkcjonowania tych programów, przy pełnym poszanowaniu celów Instrumentu. Działania te obejmują pomoc techniczną i administracyjną potrzebną do ich wdrożenia.

Artykuł 2

Finansowanie Instrumentu oraz alokacja środków finansowych

1. Instrument jest finansowany do wysokości kwoty 750 000 milinów EUR w cenach z 2018 r. na podstawie uprawnienia określonego w art. 5 decyzji w sprawie systemu zasobów własnych.

Na potrzeby realizacji w ramach konkretnych programów Unii, kwota, o której mowa w akapicie pierwszym jest dostosowywana na podstawie stałego deflatora w wysokości 2 % rocznie. W przypadku środków na zobowiązania deflator ma zastosowanie do rat rocznych.

2. Kwotę, o której mowa w ust. 1, rozdziela się w następujący sposób:

wsparcie do kwoty 384 400 milionów EUR w cenach z 2018 r. w formie bezzwrotnego wsparcia oraz wsparcia podlegającego zwrotowi za pośrednictwem instrumentów finansowych, przydzielone w sposób następujący:

(i)	do kwoty 47 500 milionów EUR w cenach z 2018 r. na programy strukturalne i programy spójności w obrębie wieloletnich ram finansowych 2014–2020, podlegających wzmocnieniu do 2022 r., w tym wsparcie poprzez instrumenty finansowe;

(ii)	do kwoty 312 500 milionów EUR w cenach z 2018 r. na program finansujący odbudowę i zwiększanie odporności gospodarczej i społecznej, za pośrednictwem wsparcia reform i inwestycji;

(iii)

do kwoty 1 900 milionów EUR w cenach z 2018 r. na programy związane z ochroną ludności;

(iv)	do kwoty 5 000 milinów EUR w cenach z 2018 r. na programy związane z badaniami i innowacjami, w tym wsparcie poprzez instrumenty finansowe;

(v)	do kwoty 10 000 milionów EUR w cenach z 2018 r. na programy wspierające terytoria w ich transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu;

(vi)	do kwoty 7 500 milionów EUR w cenach z 2018 r. na rozwój obszarów wiejskich;

b)	do wysokości kwoty 360 000 milionów EUR w cenach z 2018 r. w formie pożyczek dla państw członkowskich na program finansujący odbudowę i zwiększanie odporności gospodarczej i społecznej, za pośrednictwem wsparcia reform i inwestycji;

c)	do kwoty 5 600 milionów EUR w cenach z 2018 r. na tworzenie rezerw na gwarancje budżetowe oraz wydatki powiązane z przeznaczeniem na programy ukierunkowane na wspieranie operacji w zakresie inwestycji w obszarze unijnych polityk wewnętrznych.

Artykuł 3

Zasady wykonania budżetu

1. Na potrzeby art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego (, w ramach kwot, o których mowa w art. 2 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, kwota 384 400 milionów EUR w cenach z 2018 r. stanowi zewnętrzne dochody przeznaczone na unijne programy wymienione w art. 2 ust. 2 lit. a) niniejszego rozporządzenia, zaś kwota 5 600 milionów EUR w cenach z 2018 r. stanowi zewnętrzne dochody przeznaczone na unijne programy wymienione w art. 2 ust. 2 lit. c) niniejszego rozporządzenia.

2. W ramach kwot, o których mowa w art. 2 ust. 1, kwota 360 000 milionów EUR w cenach z 2018 r. przeznaczona jest na pożyczki dla państw członkowskich w ramach programów Unii wymienionych w art. 2 ust. 2 lit. b).

3. Środki na zobowiązania pokrywające wsparcie na unijne programy, o którym mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) i c), są udostępniane automatycznie do odpowiednich kwot, o których mowa w tych literach od dnia wejścia w życie decyzji w sprawie systemu zasobów własnych, która ustanawia uprawnienie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

4. Zobowiązania prawne stanowiące podstawę wydatków na wsparcie, jak określono w art. 2 ust. 2 lit. a) oraz w stosownych przypadkach, jak określono w art. 2 ust. 2 lit. c) zaciągane są przez Komisję i jej agencje wykonawcze do dnia 31 grudnia 2023 r. Zobowiązania prawne w wysokości co najmniej 60 % kwoty, o której mowa w art. 2 ust. 2 lit. a), zaciąga się do dnia 31 grudnia 2022 r.

5. Decyzje o przyznawaniu pożyczek, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b), są przyjmowane do dnia 31 grudnia 2023 r.

6. Unijnych gwarancji budżetowych do kwoty, która – zgodnie z odpowiednim wskaźnikiem zasilenia rezerw określonym w odpowiednich aktach podstawowych – odpowiada tworzeniu rezerw na gwarancje budżetowe, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. c), udziela się, w zależności od profilu ryzyka wspieranych operacji w zakresie finansowania i inwestycji, jedynie na potrzeby wsparcia operacji, które zostały zatwierdzone przez partnerów do dnia 31 grudnia 2023 r. Odpowiednie umowy w sprawie gwarancji budżetowych zawierają przepisy wymagające zatwierdzenia przez partnerów do dnia 31 grudnia 2022 r. operacji finansowych odpowiadających co najmniej 60 % kwoty tych gwarancji budżetowych. W przypadku gdy dla bezzwrotnego wsparcia powiązanego z operacjami finansowymi i operacjami w zakresie inwestycji, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. c) wykorzystywane jest tworzenie rezerw na gwarancje budżetowe, powiązane zobowiązania prawne zaciągane są przez Komisję do dnia 31 grudnia 2023 r.

7. Przepisy ust. 4–6 niniejszego artykułu nie mają zastosowania do pomocy technicznej i administracyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 3.

8. Koszty związane z pomocą techniczną i administracyjną na rzecz wdrożenia Instrumentu, taką jak działania przygotowawcze, działania w zakresie monitorowania, kontroli, audytu i oceny, w tym z instytucjonalnymi systemami informatycznymi na potrzeby niniejszego rozporządzenia, są pokrywane z budżetu Unii.

9. Do dnia 31 grudnia 2026 r. należy zrealizować płatności związane z zobowiązaniami prawnymi zaciągniętymi zgodnie z ust. 4–6 niniejszego artykułu, decyzjami przyjętymi zgodnie z tymi ustępami i rezerwami na operacje w zakresie finansowania zatwierdzone zgodnie z tymi ustępami, z wyjątkiem pomocy technicznej i administracyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 3, i przypadków, w których – w drodze wyjątku – pomimo zaciągnięcia danego zobowiązania prawnego, przyjęcia danej decyzji lub zatwierdzenia danej operacji na warunkach zgodnych z terminem mającym zastosowanie na mocy niniejszego ustępu – konieczne będzie dokonanie płatności po 2026 r. po to, aby Unia mogła wywiązać się ze swoich zobowiązań wobec stron trzecich, w tym w wyniku prawomocnego wyroku przeciwko Unii.

Artykuł 4

Sprawozdawczość

Do dnia 31 października 2022 r. Komisja przedstawi Radzie sprawozdanie z postępów osiągniętych we wdrażaniu Instrumentu oraz wykorzystaniu środków finansowych przydzielonych zgodnie z art. 2 ust. 2.

Artykuł 5

Stosowanie

1. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani w Zjednoczonym Królestwie.

2. Odniesień do „państw członkowskich” w niniejszym rozporządzeniu nie można rozumieć jako obejmujących Zjednoczone Królestwo.

Artykuł 6

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 14 grudnia 2020 r.

W imieniu Rady

M. ROTH

Przewodniczący

(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(2) Decyzja Rady 2014/335/UE, Euratom z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 105).

(3) Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7.

22.12.2020

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

LI 433/28

POROZUMIENIE MIĘDZYINSTYTUCJONALNE MIĘDZY PARLAMENTEM EUROPEJSKIM, RADĄ UNII EUROPEJSKIEJ I KOMISJĄ EUROPEJSKĄ W SPRAWIE DYSCYPLINY BUDŻETOWEJ, WSPÓŁPRACY W KWESTIACH BUDŻETOWYCH I NALEŻYTEGO ZARZĄDZANIA FINANSAMI ORAZ W SPRAWIE NOWYCH ZASOBÓW WŁASNYCH, W TYM RÓWNIEŻ HARMONOGRAMU WPROWADZANIA NOWYCH ZASOBÓW WŁASNYCH

POROZUMIENIE MIĘDZYINSTYTUCJONALNE

z dnia 16 grudnia 2020 r.

między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych

PARLAMENT EUROPEJSKI, RADA UNII EUROPEJSKIEJ I KOMISJA EUROPEJSKA,

zwane dalej „instytucjami”,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 295,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Celem niniejszego porozumienia jest wdrożenie dyscypliny budżetowej, poprawa funkcjonowania corocznej procedury budżetowej i współpracy między instytucjami w kwestiach budżetowych, a także zapewnienie należytego zarządzania finansami, oraz wdrożenie współpracy i ustanowienie harmonogramu wprowadzania, w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 (zwanych dalej „WRF 2021–2027”), nowych zasobów własnych, które są wystarczające do pokrycia spłaty Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 (1) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie EURI”).

Dyscyplina budżetowa, o której mowa w niniejszym porozumieniu, obejmuje wszystkie wydatki. Niniejsze porozumienie jest wiążące dla instytucji przez cały okres jego obowiązywania. Załączniki do niniejszego porozumienia stanowią jego integralną część.

Niniejsze porozumienie nie zmienia odpowiednich uprawnień budżetowych i ustawodawczych instytucji, określonych w Traktatach, w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (2) (zwanym dalej „rozporządzeniem w sprawie WRF”), w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (3) (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”) i w decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 (4) (zwanej dalej „decyzją w sprawie zasobów własnych”) oraz pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień parlamentów narodowych w odniesieniu do zasobów własnych.

Wszelkie zmiany w niniejszym porozumieniu wymagają wspólnego porozumienia instytucji.

Niniejsze porozumienie składa się z czterech części:

—	część I zawiera przepisy dotyczące wieloletnich ram finansowych (WRF) oraz tematycznych i nietematycznych instrumentów szczególnych,

—	część II dotyczy współpracy międzyinstytucjonalnej w kwestiach budżetowych,

—	część III zawiera przepisy dotyczące należytego zarządzania finansami w odniesieniu do środków finansowych Unii,

—	część IV zawiera przepisy dotyczące jakości i porównywalności danych dotyczących beneficjentów w kontekście ochrony budżetu Unii.

Niniejsze porozumienie wchodzi w życie z dniem 16 grudnia 2020 r. i zastępuje Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (5).

CZĘŚĆ I

WRF ORAZ INSTRUMENTY SZCZEGÓLNE

A. PRZEPISY DOTYCZĄCE WRF

Instytucje zapewniają, na potrzeby należytego zarządzania finansami, na ile to możliwe w czasie trwania procedury budżetowej oraz w czasie przyjmowania budżetu ogólnego Unii, pozostawienie wystarczających marginesów poniżej pułapów dla poszczególnych działów WRF, z wyjątkiem poddziału „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna”.

Aktualizacja prognoz dotyczących środków na płatności

Co roku Komisja dokonuje aktualizacji prognoz dotyczących środków na płatności za okres co najmniej do 2027 r. W aktualizacji tej uwzględnia się wszystkie stosowne informacje, w tym również rzeczywiste wykonanie środków budżetowych na zobowiązania oraz środków budżetowych na płatności, a także prognozy dotyczące wykonania. Obejmuje ona także przepisy opracowane w celu zapewnienia uporządkowanego kształtowania się środków na płatności względem środków na zobowiązania oraz prognoz wzrostu dochodu narodowego brutto (DNB) Unii.

B. PRZEPISY DOTYCZĄCE TEMATYCZNYCH I NIETEMATYCZNYCH INSTRUMENTÓW SZCZEGÓLNYCH

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji

Jeżeli spełnione są warunki uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji określone w odpowiednim akcie podstawowym, Komisja przedkłada wniosek o uruchomienie tego funduszu, a decyzja w sprawie uruchomieniu Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji jest podejmowana wspólnie przez Parlament Europejski i Radę.

Równocześnie z wnioskiem dotyczącym decyzji w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek o przesunięcie środków do odpowiednich linii budżetowych.

Przesunięć środków związanych z Europejskim Funduszem Dostosowania do Globalizacji dokonuje się zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

Rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej

10.

Jeżeli Komisja uzna, że spełnione są warunki uruchomienia rezerwy na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej, przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący przesunięcia środków z tej rezerwy do odpowiednich linii budżetowych zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

Decyzja w sprawie uruchomienia kwot zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie WRF podejmowana jest wspólnie przez Parlament Europejski i Radę na wniosek Komisji zgodnie z odpowiednim aktem podstawowym.

Przed przedstawieniem jakiegokolwiek wniosku o przesunięcie środków z rezerwy na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej na pomoc na podstawie art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie WRF, Komisja bada możliwość realokacji środków.

Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza

11.

Jeżeli spełnione są warunki uruchomienia pobrexitowej rezerwy dostosowawczej określone w odpowiednim instrumencie, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący przesunięcia środków do odpowiednich linii budżetowych.

Przesunięć środków związanych z pobrexitową rezerwą dostosowawczą dokonuje się zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

Jednolity margines

12.

Komisja może zaproponować uruchomienie kwot odpowiadających całości lub części marginesów, o których mowa w art. 11 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i c) rozporządzenia w sprawie WRF, w odniesieniu do projektu budżetu lub projektu budżetu korygującego. Uruchomienie wszelkich kwot, o których mowa w art. 11 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) tego rozporządzenia, proponowane jest przez Komisję po dokładnym przeanalizowaniu wszystkich innych możliwości finansowych.

Kwoty te mogą zostać uruchomione przez Parlament Europejski i Radę w ramach procedury budżetowej określonej w art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Instrument elastyczności

13.

Komisja przedkłada wniosek w sprawie uruchomienia instrumentu elastyczności po zbadaniu wszystkich możliwości realokacji środków w ramach działu wymagającego dodatkowych wydatków.

We wniosku tym określa się potrzeby wymagające sfinansowania oraz kwotę. Taki wniosek można przedstawić w odniesieniu do projektu budżetu lub projektu budżetu korygującego.

Instrument elastyczności może zostać uruchomiony przez Parlament Europejski i Radę w ramach procedury budżetowej określonej w art. 314 TFUE.

CZĘŚĆ II

POPRAWA WSPÓŁPRACY MIĘDZYINSTYTUCJONALNEJ W KWESTIACH BUDŻETOWYCH

A. PROCEDURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYINSTYTUCJONALNEJ

14.

Szczegółowe postanowienia dotyczące współpracy międzyinstytucjonalnej w trakcie procedury budżetowej określono w załączniku I.

15.

Zgodnie z art. 312 ust. 5 TFUE instytucje podejmują wszelkie środki niezbędne do ułatwienia przyjęcia nowych WRF lub ich rewizji, zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, o której mowa w art. 312 ust. 2 TFUE. Takie środki będą obejmować regularne spotkania i wymianę informacji między Parlamentem Europejskim i Radą, oraz, z inicjatywy Komisji, spotkania przewodniczących instytucji jak określono w art. 324 TFUE, w celu popierania uzgodnień i zbliżania stanowisk instytucji. W przypadku przedstawienia wniosku w sprawie nowych WRF lub w sprawie ich istotnej rewizji, instytucje będą dążyć do dokonania szczegółowych ustaleń dotyczących ich współpracy i dialogu podczas całej procedury prowadzącej do jego przyjęcia.

Przejrzystość budżetu

16.

Komisja przygotowuje coroczne sprawozdanie towarzyszące budżetowi ogólnemu Unii, zawierające dostępne niepoufne informacje dotyczące:

a)	aktywów i pasywów Unii, w tym wynikających z operacji zaciągania i udzielania pożyczek prowadzonych przez Unię zgodnie z jej uprawnieniami na mocy Traktatów;

b)	dochodów, wydatków, aktywów i pasywów Europejskiego Funduszu Rozwoju (6), Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej, Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz innych ewentualnych przyszłych mechanizmów;

c)	wydatków ponoszonych przez państwa członkowskie w ramach wzmocnionej współpracy w zakresie, w jakim nie są one ujęte w budżecie ogólnym Unii;

wydatków klimatycznych, na podstawie skutecznej metodyki określonej przez Komisję oraz, w stosownych przypadkach, zgodnie z prawodawstwem sektorowym, na potrzeby monitorowania wydatków klimatycznych i ich wykonania z myślą o osiągnięciu celu ogólnego zakładającego, że co najmniej 30 % łącznej kwoty budżetu Unii i wydatków z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy zostanie przeznaczone na wspieranie realizacji celów klimatycznych, z uwzględnieniem skutków stopniowego wycofywania finansowania w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy oraz z rozróżnieniem, tam gdzie jest to wykonalne, między łagodzeniem zmiany klimatu a przystosowywaniem się do niej.

W przypadku niewystarczających postępów w osiąganiu celu dotyczącego wydatków klimatycznych w ramach co najmniej jednego spośród odnośnych programów, instytucje, zgodnie z ich obowiązkami instytucjonalnymi i odpowiednim prawodawstwem, przeprowadzą wzajemne konsultacje w sprawie odpowiednich środków, jakie należy podjąć w celu zapewnienia, aby wydatki Unii na cele klimatyczne podczas całego okresu obowiązywania WRF 2021–2027 odpowiadały co najmniej 30 % łącznej kwoty budżetu Unii i wydatków w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy;

wydatków przyczyniających się do powstrzymania i odwrócenia utraty różnorodności biologicznej, na podstawie skutecznej, przejrzystej i kompleksowej metodyki określonej przez Komisję, we współpracy z Parlamentem Europejskim i Radą, oraz, w stosownych przypadkach, zgodnie z prawodawstwem sektorowym, z myślą o dążeniu do osiągnięcia celu zakładającego przeznaczenie w 2024 r. 7,5 %, a w 2026 r. i 2027 r. po 10 % rocznych wydatków w ramach WRF na cele związane z różnorodnością biologiczną, przy jednoczesnym uwzględnieniu istnienia nakładających się na siebie aspektów celów klimatycznych i dotyczących różnorodności biologicznej;

promowania równości kobiet i mężczyzn, a także praw i równości szans dla wszystkich w całym okresie realizacji i monitorowania odnośnych programów, a także uwzględniania tych celów oraz aspektu płci, w tym również poprzez usprawnienie oceny wpływu w aspekcie płci dokonywanej w ramach ocen skutków i ewaluacji – na podstawie ram dotyczących lepszego stanowienia prawa. Komisja zbada, w jaki sposób opracować metodykę pomiaru odnośnych wydatków na poziomie programu w WRF 2021–2027. Komisja zacznie korzystać z tej metodyki gdy tylko będzie ona dostępna. Nie później niż w dniu 1 stycznia 2023 r. Komisja wdroży tę metodykę w ramach niektórych centralnie zarządzanych programów, aby przetestować jej wykonalność. W połowie okresu rozważone zostanie, czy metodykę tę można rozszerzyć na inne programy w pozostałym okresie obowiązywania WRF 2021–2027;

g)	wdrażania celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych we wszystkich odnośnych unijnych programach objętych WRF 2021–2027.

Skuteczne metodyki, o których mowa w akapicie pierwszym lit. d) i e), będą w miarę możliwości zawierać odniesienie do wkładu z budżetu Unii na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu, co obejmuje zasadę „niewyrządzania szkód”.

Skuteczna metodyka, o której mowa w akapicie pierwszym lit. d), będzie przejrzysta, kompleksowa, zorientowana na rezultaty i oparta na wynikach, będzie obejmować coroczne konsultacje przeprowadzane przez Komisję z Parlamentem Europejskim i Radą oraz będzie wskazywać odpowiednie środki, które należy podjąć w przypadku niewystarczających postępów w realizacji mających zastosowanie celów.

Żadna z metodyk, o których mowa w niniejszym punkcie, nie powinna prowadzić do nadmiernych obciążeń administracyjnych właścicieli projektów lub beneficjentów.

17.

Komisja przygotowuje coroczne sprawozdanie dotyczące wdrażania Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. To coroczne sprawozdanie zawiera dostępne niepoufne informacje dotyczące:

—	aktywów i pasywów wynikających z operacji zaciągania i udzielania pożyczek prowadzonych zgodnie z art. 5 decyzji w sprawie zasobów własnych,

—	łącznej kwoty wpływów przeznaczonych na programy Unii w ramach wdrażania Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w poprzednim roku, w podziale na programy i linie budżetowe,

—	wkładu pożyczonych środków finansowych w osiągnięcie celów Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy oraz określonych programów Unii.

B. WŁĄCZENIE PRZEPISÓW FINANSOWYCH DO AKTÓW USTAWODAWCZYCH

18.

Każdy akt ustawodawczy dotyczący programu wieloletniego, przyjmowany zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, zawiera przepis, w którym prawodawca określa pulę środków finansowych dostępną w ramach danego programu.

Kwota ta stanowi główną kwotę odniesienia dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas corocznej procedury budżetowej.

W przypadku programów, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia w sprawie WRF, główną kwotę odniesienia automatycznie zwiększa się o dodatkowe alokacje, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie WRF.

Parlament Europejski i Rada, oraz Komisja przy sporządzaniu projektu budżetu, zobowiązują się do niedopuszczenia przez cały okres trwania danego programu do odstępstwa od tej kwoty o więcej niż 15 %, chyba że pojawią się nowe, obiektywne, długoterminowe okoliczności, w odniesieniu do których podane zostanie wyraźne i precyzyjne uzasadnienie, z uwzględnieniem rezultatów uzyskanych przy realizacji danego programu, w szczególności na podstawie dokonanych ocen. Każde zwiększenie wynikające z tego rodzaju zmian nie wykracza poza pułap wyznaczony dla danego działu, bez uszczerbku dla wykorzystania instrumentów, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie WRF oraz w niniejszym porozumieniu.

Akapit czwarty nie ma zastosowania do dodatkowych alokacji, o których mowa w akapicie trzecim.

Niniejszy punkt nie ma zastosowania do środków na spójność przyjętych zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i wstępnie przydzielonych poszczególnym państwom członkowskim i które obejmują pulę środków finansowych na cały okres trwania danego programu ani do dużych projektów, o których mowa w art. 18 rozporządzenia w sprawie WRF.

19.

Prawnie wiążące akty Unii dotyczące wieloletnich programów niepodlegających przyjęciu zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą nie zawierają „kwoty uznanej za konieczną”.

W przypadku gdy Rada chce uwzględnić finansową kwotę odniesienia, przyjmuje się, że kwota ta wskazuje na wolę prawodawcy i nie wpływa na uprawnienia budżetowe Parlamentu Europejskiego i Rady określone w TFUE. Odpowiedni przepis zostaje włączony w tym celu do wszystkich prawnie wiążących aktów Unii zawierających taką finansową kwotę odniesienia.

C. WYDATKI DOTYCZĄCE UMÓW W SPRAWIE POŁOWÓW

20.

Wydatki na umowy w sprawie połowów podlegają następującym zasadom szczególnym:

Komisja zobowiązuje się regularnie informować Parlament Europejski o przygotowaniach i prowadzeniu negocjacji dotyczących umów w sprawie połowów, z uwzględnieniem skutków tych umów dla budżetu.

Instytucje zobowiązują się podjąć wszelkie starania w trakcie procedury ustawodawczej odnoszącej się do umów w sprawie połowów, aby przeprowadzać wszelkie procedury możliwie najszybciej.

Kwoty przewidziane w budżecie na nowe umowy w sprawie połowów lub przedłużenie umów w sprawie połowów, które wchodzą w życie po dniu 1 stycznia danego roku budżetowego, zapisuje się w rezerwie.

Jeżeli środki finansowe odnoszące się do umów w sprawie połowów, łącznie z rezerwą, okażą się niewystarczające, Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie niezbędne informacje dotyczące przyczyn danej sytuacji oraz środków, które mogłyby zostać przyjęte w ramach ustanowionych procedur. W razie konieczności Komisja proponuje odpowiednie środki.

Co kwartał Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie szczegółowe informacje dotyczące realizacji obowiązujących umów w sprawie połowów oraz prognozę finansową na pozostałą część roku.

21.

Bez uszczerbku dla odpowiedniej procedury regulującej negocjacje umów w sprawie połowów, Parlament Europejski i Rada zobowiązują się, w ramach współpracy budżetowej, do osiągnięcia na czas porozumienia w sprawie odpowiedniego finansowania umów w sprawie połowów.

D. FINANSOWANIE WSPÓLNEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZEŃSTWA (WPZiB)

22.

Łączną kwotę wydatków operacyjnych na WPZiB zapisuje się w całości w jednym rozdziale budżetu zatytułowanym „WPZiB”. Kwota ta obejmuje rzeczywiste przewidywalne potrzeby, oszacowane w ramach sporządzania projektu budżetu, na podstawie prognoz sporządzanych corocznie przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwanego dalej „Wysokim Przedstawicielem”). Dopuszcza się rozsądny margines na nieprzewidziane działania. Żadnych środków nie można zapisać w rezerwie.

23.

W zakresie wydatków na WPZiB ponoszonych z budżetu Unii zgodnie z art. 41 Traktatu o Unii Europejskiej instytucje dążą, w ramach komitetu pojednawczego, o czym mowa w art. 314 ust. 5 TFUE, oraz na podstawie projektu budżetu sporządzonego przez Komisję, do osiągnięcia w każdym roku porozumienia co do kwoty wydatków operacyjnych oraz co do podziału tej kwoty pomiędzy artykuły rozdziału budżetu dotyczącego WPZiB. W razie braku porozumienia przyjmuje się, że Parlament Europejski i Rada zapisują w budżecie kwotę zawartą w poprzednim budżecie lub kwotę zaproponowaną w projekcie budżetu, w zależności od tego, która z nich będzie niższa.

Łączną kwotę wydatków operacyjnych na WPZiB rozdziela się pomiędzy artykuły rozdziału budżetu dotyczącego WPZiB zgodnie z propozycją zawartą w akapicie trzecim. Każdy artykuł obejmuje działania już przyjęte, działania przewidywane, lecz jeszcze nie przyjęte, oraz kwoty na przyszłe, tj. nieprzewidziane, działania, które Rada ma przyjąć w trakcie danego roku budżetowego.

W rozdziale budżetu dotyczącym WPZiB artykuły, w ramach których mają być ujęte działania w zakresie WPZiB, mogą mieć następujące nazwy:

—	najważniejsze misje, o których mowa w art. 52 ust. 1 lit. g) rozporządzenia finansowego,

—	inne misje (operacje zarządzania kryzysowego, zapobieganie konfliktom, ich rozwiązywanie i działania stabilizacyjne oraz monitorowanie i wdrażanie procesów pokojowych i procesów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa),

—	nieproliferacja i rozbrojenie,

—	środki nadzwyczajne,

—	środki przygotowawcze i środki następcze,

—	specjalni przedstawiciele Unii Europejskiej.

Na podstawie rozporządzenia finansowego Komisja posiada uprawnienia do samodzielnego dokonywania przesunięć środków pomiędzy artykułami w ramach rozdziału budżetu dotyczącego WPZiB; stosownie do tego zapewnia się elastyczność uznaną za niezbędną do szybkiej realizacji działań w ramach WPZiB. W przypadku gdyby kwota zapisana w rozdziale budżetu dotyczącym WPZiB okazała się w ciągu roku budżetowego niewystarczająca do pokrycia niezbędnych wydatków, Parlament Europejski i Rada, na wniosek Komisji, pilnie przystępują do poszukiwania rozwiązania.

24.

Każdego roku Wysoki Przedstawiciel konsultuje się z Parlamentem Europejskim w sprawie dokumentu perspektywicznego, który zostaje przekazany do dnia 15 czerwca danego roku i określa główne aspekty i podstawowe wybory w zakresie WPZiB, łącznie ze skutkami finansowymi dla budżetu Unii, oceną środków wprowadzonych w roku n-1 oraz oceną koordynacji i komplementarności WPZiB z innymi zewnętrznymi instrumentami finansowymi Unii. Ponadto Wysoki Przedstawiciel zapewnia regularne informowanie Parlamentu Europejskiego poprzez wspólne spotkania konsultacyjne organizowane co najmniej pięć razy w roku, w ramach regularnego dialogu politycznego dotyczącego WPZiB, uzgadniane najpóźniej w dniu 30 listopada każdego roku. Udział w takich spotkaniach określają, odpowiednio, Parlament Europejski i Rada, z uwzględnieniem celu i charakteru informacji wymienianych podczas tych spotkań.

Komisja jest zapraszana do udziału w tych spotkaniach.

W przypadku gdy Rada przyjmie decyzję w dziedzinie WPZiB pociągającą za sobą wydatki, Wysoki Przedstawiciel natychmiast, a w każdym razie nie później niż w terminie pięciu dni roboczych, przesyła Parlamentowi Europejskiemu szacunki dotyczące przewidywanych kosztów (zwane dalej „oceną skutków finansowych”), w szczególności kosztów odnoszących się do ram czasowych, zatrudnionego personelu, korzystania z pomieszczeń i innej infrastruktury, środków transportu, potrzeb szkoleniowych i ustaleń dotyczących bezpieczeństwa.

Raz na kwartał Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o realizacji działań w zakresie WPZiB oraz przedstawia prognozy finansowe dotyczące pozostałej części danego roku budżetowego.

E. ZAANGAŻOWANIE INSTYTUCJI W ZAKRESIE KWESTII DOTYCZĄCYCH POLITYKI ROZWOJOWEJ

25.

Komisja ustanawia nieformalny dialog z Parlamentem Europejskim w zakresie kwestii dotyczących polityki rozwojowej.

CZĘŚĆ III

NALEŻYTE ZARZĄDZANIE FINANSAMI W ODNIESIENIU DO UNIJNYCH ŚRODKÓW FINANSOWYCH

A. PROGRAMOWANIE FINANSOWE

26.

Komisja przedkłada dwa razy do roku – po raz pierwszy wraz z dokumentami dołączonymi do projektu budżetu, a następnie po przyjęciu budżetu ogólnego Unii – pełne programowanie finansowe dla działów 1, 2 (z wyjątkiem poddziału „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna”), 3 („Działania na rzecz środowiska i klimatu” oraz „Polityka morska i rybołówstwo”), 4, 5 i 6 WRF. Programowanie to, uporządkowane według działów, obszarów polityki i linii budżetowych, powinno określać:

obowiązujące prawodawstwo z rozróżnieniem na programy wieloletnie i działania roczne:

(i)	w przypadku programów wieloletnich Komisja powinna wskazać procedurę, zgodnie z którą zostały one przyjęte (zwykła lub specjalna procedura ustawodawcza), okres ich trwania, całkowitą pulę środków finansowych oraz część przydzieloną na wydatki administracyjne;

(ii)	w przypadku programów wieloletnich, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia w sprawie WRF, Komisja powinna wskazać w sposób przejrzysty dodatkowe alokacje na podstawie art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF;

(iii)

w przypadku działań rocznych (dotyczących projektów pilotażowych, działań przygotowawczych i agencji) oraz działań finansowanych w ramach uprawnień Komisji powinna ona dostarczyć szacunki wieloletnie;

b)	wnioski ustawodawcze będące przedmiotem prac: bieżące wnioski Komisji, wraz z ostatnią aktualizacją.

Komisja powinna rozważyć sposoby powiązania programowania finansowego ze swoim programowaniem legislacyjnym, aby zapewnić bardziej precyzyjne i wiarygodne prognozy. W odniesieniu do każdego wniosku ustawodawczego Komisja powinna wskazać, czy jest on ujęty w programowaniu przedstawionym w tym samym czasie co przedstawienie projekt budżetu czy po ostatecznym przyjęciu budżetu. Komisja powinna informować Parlament Europejski i Radę w szczególności o:

a)	wszystkich nowych przyjętych aktach ustawodawczych oraz wszystkich wnioskach będących przedmiotem prac, lecz nieujętych w programowaniu przedstawionym w tym samym czasie co projekt budżetu lub po ostatecznym przyjęciu budżetu (wraz z odnośnymi kwotami);

b)	prawodawstwie przewidzianym w rocznym programie działalności legislacyjnej Komisji ze wskazaniem, czy działania te mogą mieć skutki finansowe.

W razie potrzeby Komisja powinna wskazać zmiany w programowaniu, jakie pociągną za sobą nowe wnioski ustawodawcze.

B. AGENCJE I SZKOŁY EUROPEJSKIE

27.

Przed przedłożeniem wniosku dotyczącego utworzenia nowej agencji Komisja powinna sporządzić należytą, pełną i obiektywną ocenę skutków, biorąc między innymi pod uwagę niezbędną liczbę personelu o odpowiednich kwalifikacjach, aspekty dotyczące kosztów i korzyści, pomocniczość i proporcjonalność, wpływ na działania na poziomie krajowym i unijnym oraz skutki budżetowe dla danego działu wydatków. Na podstawie tych informacji oraz bez uszczerbku dla procedur ustawodawczych regulujących tworzenie agencji Parlament Europejski i Rada zobowiązują się w ramach współpracy budżetowej osiągnąć na czas porozumienie w sprawie finansowania agencji, której dotyczy wniosek.

Stosuje się następującą procedurę:

—

po pierwsze, Komisja systematycznie przedstawia wszelkie wnioski dotyczące utworzenia nowej agencji podczas pierwszej rundy rozmów trójstronnych po przyjęciu jej wniosku oraz przedstawia ocenę skutków finansowych dołączaną do wniosku ustawodawczego dotyczącego utworzenia danej agencji, a także przedstawia konsekwencje jej utworzenia dla pozostałego okresu programowania finansowego,

—	po drugie, w trakcie procesu ustawodawczego Komisja wspomaga prawodawcę w ocenie konsekwencji finansowych proponowanych zmian. Te konsekwencje finansowe powinny być wzięte pod uwagę podczas stosownych ustawodawczych rozmów trójstronnych,

—

po trzecie, przed zakończeniem procesu ustawodawczego Komisja przedstawia uaktualnioną ocenę skutków finansowych, uwzględniającą ewentualne zmiany wprowadzane przez prawodawcę; taka końcowa ocena skutków finansowych umieszczana jest w porządku obrad ostatecznej rundy ustawodawczych rozmów trójstronnych i formalnie zatwierdzana przez prawodawcę. Umieszcza się ją również w porządku obrad następnej rundy budżetowych rozmów trójstronnych (w pilnych przypadkach w uproszczonej formie), z myślą o osiągnięciu porozumienia w sprawie finansowania,

—

po czwarte, porozumienie osiągnięte podczas rozmów trójstronnych, z uwzględnieniem dokonanej przez Komisję oceny budżetowej w odniesieniu do treści procesu ustawodawczego, potwierdzane jest we wspólnym oświadczeniu. Takie porozumienie podlega zatwierdzeniu przez Parlament Europejski i Radę zgodnie z ich regulaminami wewnętrznymi.

Taka sama procedura będzie stosowana w przypadku każdej zmiany aktu prawnego dotyczącego agencji, która mogłaby mieć wpływ na zasoby danej agencji.

W przypadku znacznej zmiany zakresu zadań agencji bez zmiany aktu prawnego, na mocy którego utworzona została dana agencja, Komisja informuje Parlament Europejski i Radę, przedkładając zmienioną ocenę skutków finansowych, tak aby umożliwić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie osiągnięcie na czas porozumienia w sprawie finansowania agencji.

28.

Odpowiednie przepisy wspólnego podejścia załączonego do wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji podpisanego w dniu 19 lipca 2012 r. powinny zostać należycie uwzględnione w procedurze budżetowej.

29.

W przypadku gdy Rada Zarządzająca planuje utworzenie nowej szkoły europejskiej, należy odpowiednio zastosować podobną procedurę w odniesieniu do skutków jej utworzenia dla budżetu Unii.

CZĘŚĆ IV

OCHRONA BUDŻETU UNII: JAKOŚĆ I PORÓWNYWALNOŚĆ DANYCH DOTYCZĄCYCH BENEFICJENTÓW

30.

Zgodnie z wnioskami Parlamentu Europejskiego oraz w odpowiedzi na pkt 24 konkluzji Rady Europejskiej z dni 17–21 lipca 2020 r., w celu wzmocnienia ochrony budżetu Unii oraz Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy przed nadużyciami finansowymi i nieprawidłowościami, instytucje zgadzają się co do wprowadzenia ustandaryzowanych środków służących zbieraniu, porównywaniu i agregowaniu informacji i danych liczbowych dotyczących odbiorców i beneficjentów końcowych unijnego finansowania na potrzeby kontroli i audytu.

31.

Aby zapewnić skuteczne kontrole i audyty, konieczne jest zbieranie danych o podmiotach, które ostatecznie korzystają – bezpośrednio lub pośrednio – z unijnego finansowania w ramach zarządzania dzielonego oraz projektów i reform wspieranych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym również danych o beneficjentach rzeczywistych odbiorców finansowania. Przepisy dotyczące zbierania i przetwarzania takich danych będą musiały być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych.

32.

Aby wzmocnić ochronę budżetu Unii, Komisja udostępni zintegrowany i interoperacyjny system do celów informowania i monitorowania, w tym również jednolite narzędzie eksploracji danych i punktowej oceny ryzyka, służące do dostępu do danych, o których mowa w pkt 31, i ich analizy z myślą o jego powszechnym zastosowaniu przez państwa członkowskie. System ten zapewniłby efektywne weryfikacje dotyczące konfliktów interesów, nieprawidłowości, kwestii podwójnego finansowania oraz wszelkiego niewłaściwego wykorzystania środków. Komisja, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz inne unijne organy dochodzeniowe i kontrolne powinny mieć niezbędny dostęp do tych danych, tak aby mogły wykonywać swoje funkcje nadzorcze w zakresie kontroli i audytów, które mają być przeprowadzane w pierwszej kolejności przez państwa członkowskie, w celu wykrywania nieprawidłowości i prowadzenia dochodzeń administracyjnych w sprawie niewłaściwego wykorzystania danego unijnego finansowania, a także w celu uzyskania precyzyjnego przeglądu jego dystrybucji.

33.

Bez uszczerbku dla prerogatyw instytucji wynikających z Traktatów, instytucje zobowiązują się do lojalnej współpracy w trakcie procedury ustawodawczej dotyczącej odnośnych aktów podstawowych w celu zapewnienia podjęcia działań następczych w związku z konkluzjami Rady Europejskiej z dni 17–21 lipca 2020 r., zgodnie z podejściem opisanym w niniejszej części.

Sporządzono w Brukseli dnia 16 grudnia 2020 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

David Maria SASSOLI

Przewodniczący

W imieniu Rady

Michael ROTH

Przewodniczący

W imieniu Komisji,

za Przewodniczącą,

Johannes HAHN

(1) Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (zob. s. 23 niniejszego Dziennika Urzędowego).

(2) Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (zob. s. 11 niniejszego Dziennika Urzędowego).

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(4) Decyzja Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję 2014/335/UE, Euratom (Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1).

(5) Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.

(6) Jak określono w Umowie wewnętrznej między przedstawicielami rządów państw członkowskich Unii Europejskiej, zebranymi w Radzie, w sprawie finansowania pomocy unijnej na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 zgodnie z umową o partnerstwie AKP–UE oraz w sprawie przydzielania pomocy finansowej dla krajów i terytoriów zamorskich, do których stosuje się część czwartą Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 210 z 6.8.2013, s. 1) oraz we wcześniejszych umowach wewnętrznych.

ZAŁĄCZNIK I

WSPÓŁPRACA MIĘDZYINSTYTUCJONALNA W TRAKCIE PROCEDURY BUDŻETOWEJ

Część A. Harmonogram procedury budżetowej

Z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem procedury budżetowej instytucje uzgadniają co roku praktyczny harmonogram prac na podstawie stosowanej praktyki.

W celu zapewnienia, aby Parlament Europejski i Rada mogły wykonywać swoje prerogatywy budżetowe w sposób skuteczny, stanowiska w sprawie budżetu, przesunięcia środków lub inne powiadomienia skutkujące rozpoczęciem biegu terminów przedkładane są z uwzględnieniem wszelkich okresów przerw, których daty instytucje przekazały sobie nawzajem w odpowiednim czasie za pośrednictwem ich odpowiednich służb.

Część B. Priorytety procedury budżetowej

Z odpowiednim wyprzedzeniem przed przyjęciem projektu budżetu przez Komisję zwoływane są rozmowy trójstronne w celu poddania dyskusji ewentualnych priorytetów budżetu na kolejny rok budżetowy oraz wszelkich kwestii wynikających z wykonania budżetu na bieżący rok budżetowy, na podstawie informacji przekazanych przez Komisję zgodnie z pkt 37.

Część C. Sporządzenie projektu budżetu i aktualizacja preliminarzy

Instytucje inne niż Komisja mają przyjąć swoje preliminarze przed końcem marca.

Każdego roku Komisja przedstawia projekt budżetu ukazujący rzeczywiste potrzeby Unii w zakresie finansowania.

Komisja bierze pod uwagę:

a)	przedstawione przez państwa członkowskie prognozy dotyczące funduszy strukturalnych;

b)	zdolność do wykorzystania środków, przy jednoczesnym dążeniu do zachowania ścisłej zależności między środkami na zobowiązania i środkami na płatności;

możliwości rozpoczęcia realizacji nowych polityk poprzez projekty pilotażowe, nowe działania przygotowawcze lub zastosowaniu obu tych opcji, lub kontynuacji dobiegających końca działań wieloletnich, po ocenie możliwości zapewnienia aktu podstawowego w rozumieniu rozporządzenia finansowego (definicja aktu podstawowego, uwarunkowanie wykonania przyjęciem aktu podstawowego oraz wyjątki);

d)	potrzebę zapewnienia, aby wszelkie zmiany wydatków w odniesieniu do poprzedniego roku były zgodne z ograniczeniami wynikającymi z dyscypliny budżetowej.

Instytucje unikają, na ile to możliwe, wprowadzania do budżetu pozycji obejmujących nieznaczne kwoty wydatków operacyjnych.

Parlament Europejski i Rada zobowiązują się również mieć na względzie ocenę możliwości wykonania budżetu zawartą w projektach sporządzanych przez Komisję oraz w związku z wykonaniem budżetu na bieżący rok budżetowy.

Mając na uwadze należyte zarządzanie finansami oraz ze względu na wpływ istotnych zmian tytułów i rozdziałów w ramach nomenklatury budżetowej na obowiązki służb Komisji w zakresie sprawozdań z zarządzania Parlament Europejski i Rada zobowiązują się poddawać wszelkie istotne zmiany dyskusji z Komisją podczas procedury pojednawczej.

Mając na uwadze lojalną i należytą współpracę instytucjonalną Parlament Europejski i Rada zobowiązują się do utrzymywania regularnych i aktywnych kontaktów na wszystkich szczeblach, za pośrednictwem swoich negocjatorów, podczas całej procedury budżetowej, a w szczególności podczas całego okresu pojednawczego, z myślą o osiągnięciu porozumienia. Parlament Europejski i Rada zobowiązują się do zapewniania terminowej i stałej wzajemnej wymiany stosownych informacji i dokumentów zarówno na szczeblu formalnym, jak i nieformalnym, oraz do odbywania w razie potrzeby posiedzeń technicznych lub nieformalnych podczas okresu pojednawczego, we współpracy z Komisją. Komisja zapewnia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie terminowy i równy dostęp do informacji i dokumentów.

10.

Do czasu zwołania komitetu pojednawczego Komisja może w razie potrzeby przedłożyć listy w sprawie poprawek do projektu budżetu zgodnie z art. 314 ust. 2 TFUE, w tym również list w sprawie poprawek aktualizujący w szczególności preliminarz wydatków na rolnictwo. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje dotyczące aktualizacji gdy tylko są one dostępne. Ponadto Komisja dostarcza Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wszelkie należyte uzasadnienia, jakich mogą one wymagać.

Część D. Procedura budżetowa przed procedurą pojednawczą

11.

Rozmowy trójstronne są zwoływane z odpowiednim wyprzedzeniem przed czytaniem w Radzie, aby umożliwić instytucjom wymianę ich poglądów na temat projektu budżetu.

12.

Aby Komisja mogła w odpowiednim czasie ocenić wykonalność poprawek przewidzianych przez Parlament Europejski i Radę, dotyczących utworzenia nowych działań przygotowawczych lub projektów pilotażowych, lub przedłużenia istniejących, Parlament Europejski i Rada informują Komisję o swoich zamiarach w tym względzie, tak aby pierwsza dyskusja mogła się odbyć już podczas tej rundy rozmów trójstronnych.

13.

Rozmowy trójstronne można zwołać przed głosowaniem na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego.

Część E. Procedura pojednawcza

14.

Jeżeli Parlament Europejski przyjmuje poprawki do stanowiska Rady, przewodniczący Rady – w trakcie tego samego posiedzenia plenarnego – zapoznaje się z rozbieżnościami w stanowiskach obu instytucji oraz udziela przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego zgody na natychmiastowe zwołanie komitetu pojednawczego. Pismo zwołujące komitet pojednawczy przesyła się nie później niż w pierwszym dniu roboczym w tygodniu następującym po zakończeniu sesji miesięcznej Parlamentu, w trakcie której przeprowadzono głosowanie plenarne, a okres pojednawczy rozpoczyna się następnego dnia. Trwający 21 dni okres oblicza się zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 (1).

15.

Jeżeli Rada nie może wyrazić zgody na wszystkie poprawki przyjęte przez Parlament Europejski, powinna potwierdzić swoje stanowisko w piśmie przesłanym przed zaplanowanym terminem pierwszego posiedzenia podczas okresu pojednawczego. W takim przypadku komitet pojednawczy postępuje zgodnie z warunkami określonymi w kolejnych punktach.

16.

Komitetowi pojednawczemu przewodniczą wspólnie przedstawiciele Parlamentu Europejskiego i Rady. Posiedzeniom komitetu pojednawczego przewodniczy współprzewodniczący z instytucji będącej gospodarzem posiedzenia. Każda instytucja wyznacza, zgodnie ze swym regulaminem wewnętrznym, reprezentujących ją uczestników na każde posiedzenie oraz określa mandat negocjacyjny. Parlament Europejski i Rada są reprezentowane w komitecie pojednawczym na odpowiednim szczeblu, co pozwala każdej delegacji na polityczne zobowiązanie jej instytucji oraz umożliwia dokonanie rzeczywistych postępów w wypracowywaniu ostatecznego porozumienia.

17.

Zgodnie z art. 314 ust. 5 akapit drugi TFUE Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego oraz podejmuje wszelkie niezbędne inicjatywy rzecz myślą o zbliżeniu stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.

18.

Rozmowy trójstronne odbywają się na różnych szczeblach reprezentacji przez cały czas trwania procedury pojednawczej, w celu rozstrzygnięcia nierozwiązanych kwestii oraz przygotowania gruntu pod porozumienie wypracowywane w ramach komitetu pojednawczego.

19.

Posiedzenia komitetu pojednawczego i rozmowy trójstronne odbywają się na zmianę w pomieszczeniach Parlamentu Europejskiego i Rady, z myślą o zapewnieniu równego podziału zasobów, w tym również w zakresie tłumaczenia konferencyjnego.

20.

Daty posiedzeń komitetu pojednawczego oraz rozmów trójstronnych ustala się z wyprzedzeniem w drodze porozumienia między instytucjami.

21.

Komitetowi pojednawczemu udostępnia się wspólny pakiet dokumentów (zwany dalej „dokumentami bazowymi”) zawierających porównanie poszczególnych etapów procedury budżetowej (2). Dokumenty te obejmują dane liczbowe według poszczególnych linii, łączne kwoty według działów WRF, a także skonsolidowany dokument zawierający dane liczbowe i uwagi odnoszące się do wszystkich linii budżetowych uznanych za technicznie „otwarte”. Bez uszczerbku dla ostatecznej decyzji komitetu pojednawczego, w odrębnym dokumencie wyszczególnia się wszystkie linie budżetowe uznane za technicznie zamknięte (3). Dokumenty te klasyfikuje się według nomenklatury budżetowej.

Do dokumentów bazowych przeznaczonych dla komitetu pojednawczego dołącza się również inne dokumenty, w tym również pismo Komisji w sprawie wykonalności dotyczące stanowiska Rady i poprawek Parlamentu Europejskiego oraz wszelkie pisma z innych instytucji dotyczące stanowiska Rady lub poprawek Parlamentu Europejskiego.

22.

Z myślą o osiągnięciu porozumienia przed upływem okresu pojednawczego, w trakcie rozmów trójstronnych:

a)	określa się zakres negocjacji kwestii budżetowych, którymi należy się zająć;

b)	zatwierdza się wykaz linii budżetowych uznanych za technicznie zamknięte, z zastrzeżeniem ostatecznego porozumienia w sprawie całego budżetu na dany rok budżetowy;

c)	poddaje się dyskusji kwestie określone w lit. a) z myślą o wypracowaniu ewentualnych porozumień, które ma zatwierdzić komitet pojednawczy;

d)	poddaje się dyskusji kwestie tematyczne, w tym również według działów WRF.

Wstępne wnioski wyciąga się wspólnie podczas lub w bezpośrednim następstwie każdej rundy rozmów trójstronnych; jednocześnie ustala się porządek obrad kolejnego posiedzenia. Wnioski te zostają zapisane przez instytucję organizującą daną rundę rozmów trójstronnych i zostają uznane za tymczasowo zatwierdzone po upływie 24 godzin, bez uszczerbku dla ostatecznej decyzji komitetu pojednawczego.

23.

Wnioski z rozmów trójstronnych oraz dokument do ewentualnego zatwierdzenia są dostępne na posiedzeniach komitetu pojednawczego, wraz z liniami budżetowymi, w odniesieniu do których w trakcie rozmów trójstronnych zostało wypracowane wstępne porozumienie.

24.

Wspólny projekt przewidziany w art. 314 ust. 5 TFUE sporządzany jest przez sekretariat Parlamentu Europejskiego i sekretariat Rady, z pomocą Komisji. Projekt ten składa się z pisma przewodniego kierowanego przez przewodniczących obu delegacji do przewodniczących Parlamentu Europejskiego i Rady, zawierającego datę porozumienia osiągniętego na posiedzeniu komitetu pojednawczego, oraz załączników, które obejmują:

a)	dane liczbowe według poszczególnych linii w odniesieniu do wszystkich pozycji budżetowych oraz zbiorcze dane liczbowe według działów WRF;

b)	skonsolidowany dokument, ze wskazaniem danych liczbowych i końcowego tekstu wszystkich linii, które zostały zmienione w trakcie procedury pojednawczej,

c)	wykaz linii, które nie zostały zmienione względem projektu budżetu lub stanowiska Rady w sprawie tego projektu.

Komitet pojednawczy może również zatwierdzić wnioski i ewentualne wspólne oświadczenia odnoszące się do budżetu.

25.

Wspólny projekt zostaje przetłumaczony na wszystkie języki urzędowe instytucji Unii (przez służby Parlamentu Europejskiego) i przedkładany jest do zatwierdzenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w okresie 14 dni od dnia porozumienia w sprawie wspólnego projektu, o którym mowa w pkt 24.

Budżet podlega ostatecznej weryfikacji prawno-językowej po przyjęciu wspólnego projektu; załączniki do wspólnego projektu zostają połączone z liniami budżetowymi, które nie zostały zmienione w trakcie procedury pojednawczej.

26.

Instytucja organizująca posiedzenie (rozmowy trójstronne lub posiedzenie pojednawcze) zapewnia tłumaczenie obrad zgodnie z pełnym systemem językowym mającym zastosowanie do posiedzeń komitetu pojednawczego oraz doraźnym systemem językowym w odniesieniu do rozmów trójstronnych.

Instytucja organizująca posiedzenie zapewnia powielenie i rozprowadzenie dokumentów roboczych.

Służby instytucji współpracują w zakresie rejestrowania wyników negocjacji w celu sfinalizowania wspólnego projektu.

Część F. Budżety korygujące

Zasady ogólne

27.

Mając na uwadze, że budżety korygujące często koncentrują się na konkretnych, a niekiedy pilnych kwestiach, instytucje uzgadniają następujące zasady w celu zapewnienia odpowiedniej współpracy międzyinstytucjonalnej umożliwiającej płynny i sprawny proces decyzyjny dotyczący budżetów korygujących, o ile to możliwe bez konieczności zwoływania w tym celu posiedzenia pojednawczego.

28.

Na ile to możliwe, instytucje dokładają starań, aby ograniczyć liczbę budżetów korygujących.

Harmonogram prac

29.

Komisja informuje z wyprzedzeniem Parlament Europejski i Radę o ewentualnych datach przyjęcia projektów budżetów korygujących, bez uszczerbku dla ostatecznej daty ich przyjęcia.

30.

Parlament Europejski i Rada dokładają starań, zgodnie ze swoimi regulaminami wewnętrznymi, aby rozpatrzyć zaproponowany przez Komisję projekt budżetu korygującego jak najszybciej po przyjęciu go przez Komisję.

31.

W celu przyspieszenia procedury Parlament Europejski i Rada zapewniają, aby ich harmonogramy prac były w miarę możliwości skoordynowane, tak aby procedura mogła zostać przeprowadzona w sposób spójny i sprzyjający zbliżeniu stanowisk. Starają się zatem jak najszybciej opracować orientacyjny harmonogram poszczególnych etapów prowadzących do ostatecznego przyjęcia budżetu korygującego.

Parlament Europejski i Rada biorą pod uwagę stosunkowo pilny charakter budżetu korygującego oraz konieczność zatwierdzenia go w odpowiednim czasie, tak aby mógł on wejść w życie w roku budżetowym, którego dotyczy.

Współpraca podczas czytań

32.

Instytucje współpracują ze sobą w dobrej wierze podczas całej procedury, aby umożliwić w najwyższym możliwym stopniu przyjęcie budżetów korygujących na wczesnym etapie procedury.

W stosownych przypadkach, oraz gdy istnieje ryzyko rozbieżności, Parlament Europejski lub Rada, przed zajęciem ostatecznego stanowiska w sprawie budżetu korygującego przez każdą z tych instytucji, lub też Komisja, w dowolnym momencie, mogą zaproponować zwołanie specjalnej rundy rozmów trójstronnych w celu poddania dyskusji rozbieżności oraz podjęcia próby osiągnięcia kompromisu.

33.

Wszystkie projekty budżetów korygujących zaproponowane przez Komisję, ale jeszcze nie zatwierdzone ostatecznie, systematycznie wpisuje się do porządku obrad rozmów trójstronnych planowanych w toku corocznej procedury budżetowej. Komisja przedstawia projekty budżetów korygujących, a Parlament Europejski i Rada informują o swoim stanowisku, o ile to możliwe, przed datą rozmów trójstronnych.

34.

Jeżeli w trakcie rozmów trójstronnych dojdzie do zawarcia kompromisu, Parlament Europejski i Rada zobowiązują się do uwzględnienia wyniku tych rozmów podczas debaty nad budżetem korygującym zgodnie z TFUE i swoimi regulaminami wewnętrznymi.

Współpraca po czytaniach

35.

Jeżeli Parlament Europejski zatwierdzi stanowisko Rady bez poprawek, budżet korygujący zostaje przyjęty zgodnie z TFUE.

36.

Jeżeli Parlament Europejski przyjmie poprawki większością głosów wchodzących w jego skład członków, zastosowanie ma art. 314 ust. 4 lit. c) TFUE. Przed posiedzeniem komitetu pojednawczego zwołane jednak zostaną rozmowy trójstronne:

a)	jeżeli w trakcie tych rozmów trójstronnych osiągnięte zostanie porozumienie, a Parlament Europejski i Rada zatwierdzą wyniki tych rozmów, procedura pojednawcza zostaje zakończona wymianą pism bez posiedzenia komitetu pojednawczego;

jeżeli w trakcie tych rozmów trójstronnych nie zostanie osiągnięte porozumienie, komitet pojednawczy spotyka się i organizuje swoje prace stosownie do okoliczności, z myślą o zakończeniu w miarę możliwości procesu decyzyjnego przed upływem terminu wynoszącego 21 dni, określonego w art. 314 ust. 5 TFUE. Prace komitetu pojednawczego mogą zakończyć się wymianą pism.

Część G. Wykonanie budżetu, płatności i zobowiązania pozostające do realizacji (RAL)

37.

Z uwagi na potrzebę zapewnienia należytego rozłożenia w czasie całkowitych środków na płatności względem środków na zobowiązania, tak aby uniknąć wszelkich nieprawidłowych przeniesień zobowiązań pozostających do realizacji na kolejny rok, instytucje uzgadniają, że będą ściśle monitorować prognozy dotyczące płatności i poziom zobowiązań pozostających do realizacji, aby ograniczyć ryzyko utrudniania realizacji programów Unii z powodu braku środków na płatności pod koniec obowiązywania WRF.

Aby zapewnić kontrolowalny poziom i profil płatności we wszystkich działach, zasady dotyczące umorzeń, w szczególności umorzeń automatycznych, stosuje się ściśle w odniesieniu do wszystkich działów.

Podczas procedury budżetowej instytucje regularnie spotykają się, aby wspólnie ocenić aktualną sytuację i prognozy wykonania budżetu w bieżącym roku i w przyszłych latach budżetowych. Ocena ta przybiera formę specjalnych międzyinstytucjonalnych posiedzeń na odpowiednim szczeblu, przed którymi Komisja przedstawia szczegółowo aktualną sytuację, w podziale na poszczególne fundusze i państwa członkowskie, dotyczącą realizacji płatności, przesunięć środków, otrzymanych wniosków o zwrot kosztów oraz zmienionych prognoz, w tym również, w stosownych przypadkach, prognoz długoterminowych. W szczególności, aby zapewnić możliwość wypełniania przez Unię wszystkich jej zobowiązań finansowych wynikających z istniejących i przyszłych zobowiązań w okresie 2021–2027 zgodnie z art. 323 TFUE, Parlament Europejski i Rada analizują i poddają dyskusji szacunki Komisji dotyczące wymaganego poziomu środków na płatności.

Część H. Współpraca w odniesieniu do Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy (4)

38.

Wyłącznie w celu zaradzenia skutkom kryzysu związanego z COVID-19 Komisja będzie uprawniona do zaciągnięcia w imieniu Unii pożyczek na rynkach kapitałowych do wysokości 750 000 mln EUR w cenach z 2018 r., z czego maksymalnie 390 000 mln EUR w cenach z 2018 r. może być wykorzystane na wydatki, a maksymalnie 360 000 mln EUR w cenach z 2018 r. może być wykorzystane na udzielanie pożyczek zgodnie z art. 5 ust. 1 decyzji w sprawie zasobów własnych. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EURI, kwota, która ma zostać wykorzystana na wydatki, stanowi, na potrzeby art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego, zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel.

39.

Instytucje zgadzają się co do tego, że rolę Parlamentu Europejskiego i Rady, działających jako władza budżetowa, należy wzmocnić w odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, z myślą o zapewnieniu właściwego nadzoru nad wykorzystaniem takich dochodów oraz udziału w ich wykorzystaniu, w granicach określonych w rozporządzeniu w sprawie EURI oraz, stosownie do przypadku, w odpowiednim prawodawstwie sektorowym. Instytucje zgadzają się również co do potrzeby zapewnienia pełnej przejrzystości i eksponowania wszystkich środków finansowych w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy.

Zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy

40.

Ze względu na potrzebę zapewnienia odpowiedniego udziału Parlamentu Europejskiego i Rady w zarządzaniu zewnętrznymi dochodami przeznaczonymi na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, instytucje zgadzają się co do procedury określonej w pkt 41–46.

41.

Komisja przekaże szczegółowe informacje wraz z projektem preliminarza w kontekście procedury budżetowej. Informacje takie obejmują szczegółowe szacunki środków na zobowiązania i środków na płatności, a także zobowiązań prawnych, z podziałem na poszczególne działy i programy, do których przypisuje się dochody przeznaczone na określony cel na podstawie rozporządzenia w sprawie EURI. Komisja przekaże wszelkie dodatkowe odnośne informacje, o które wystąpią Parlament Europejski lub Rada. Komisja dołączy do projektu budżetu dokument zawierający wszystkie odnośne informacje dotyczące Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, łącznie z tabelami zbiorczymi zawierającymi zestawienie środków budżetowych i dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Dokument ten będzie częścią załącznika do budżetu ogólnego Unii dotyczącego zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, przewidzianego w pkt 44.

42.

Komisja będzie regularnie przedstawiać aktualizacje informacji, o których mowa w pkt 41, w trakcie całego roku budżetowego, co najmniej przed każdym specjalnym posiedzeniem, o którym mowa w pkt 45. Komisja udostępni odnośne informacje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na czas, aby umożliwić rzeczowe dyskusje i obrady dotyczące odpowiednich dokumentów w zakresie planowania, w tym również przed przyjęciem przez Komisję stosownych decyzji.

43.

Instytucje będą spotykać się regularnie w kontekście procedury budżetowej w celu dokonania wspólnej oceny wykonania zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, w szczególności aktualnej sytuacji i perspektyw, a także poddania dyskusji rocznych szacunków przekazywanych wraz z odpowiednimi projektami budżetów oraz ich podziału, z należytym uwzględnieniem ograniczeń i warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie EURI oraz, stosownie do przypadku, w odpowiednim prawodawstwie sektorowym.

44.

Parlament Europejski i Rada dołączą w formie załącznika do budżetu ogólnego Unii dokument przedstawiający wszystkie linie budżetowe, w których zapisano dochody przeznaczone na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Wykorzystają one ponadto strukturę budżetu służącą uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, a w szczególności uwagi do budżetu, w celu sprawowania należytej kontroli nad wykorzystaniem tych dochodów. Zgodnie z art. 22 rozporządzenia finansowego Parlament Europejski i Rada włączą do zestawienia wydatków uwagi, w tym również uwagi ogólne, wskazujące, w których liniach budżetowych można zapisać środki odpowiadające dochodom przeznaczonym na określony cel na podstawie rozporządzenia w sprawie EURI, oraz określające odnośne kwoty. Komisja, wykonując swoje zadanie wykonania dochodów przeznaczonych na określony cel, zobowiązuje się do należytego uwzględniania takich uwag.

45.

Instytucje uzgadniają, że będą organizować specjalne posiedzenia międzyinstytucjonalne na odpowiednim szczeblu z myślą o dokonywaniu oceny aktualnej sytuacji i perspektyw w zakresie dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Posiedzenia te będą się odbywać co najmniej trzy razy w ciągu roku budżetowego bezpośrednio przed budżetowymi rozmowami trójstronnymi lub po nich. Ponadto instytucje spotykają się na zasadzie ad hoc na uzasadniony wniosek jednej z nich. Parlament Europejski i Rada mogą w dowolnym momencie przedstawić uwagi na piśmie dotyczące wykonania dochodów przeznaczonych na określony cel. Komisja zobowiązuje się do należytego uwzględniania wszelkich uwag i sugestii przedstawionych przez Parlament Europejski i Radę. Posiedzenia te mogą dotyczyć znaczących odchyleń w wydatkach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, zgodnie z pkt 46.

46.

Komisja przekazuje szczegółowe informacje dotyczące wszelkich odchyleń od jej pierwotnych prognoz przed każdym specjalnym posiedzeniem międzyinstytucjonalnym, o czym mowa w pkt 45, oraz na zasadzie ad hoc w przypadku wystąpienia znaczącego odchylenia. Odchylenie od prognozowanych wydatków Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy jest znaczące, jeżeli wydatki odbiegają od prognozy o więcej niż 10 % w odniesieniu do danego roku budżetowego i danego programu. W przypadku znaczących odchyleń od pierwotnych prognoz instytucje poddadzą dyskusji tę kwestię, jeżeli Parlament Europejski lub Rada zwrócą się z takim wnioskiem w ciągu dwóch tygodni po powiadomieniu o takim znaczącym odchyleniu. Instytucje dokonają wspólnie oceny tej kwestii w celu wypracowania wspólnego stanowiska w ciągu trzech tygodni od wniosku instytucji o zwołanie posiedzenia. Komisja w jak największym stopniu uwzględni wszelkie otrzymane uwagi. Komisja zobowiązuje się do niepodejmowania jakichkolwiek decyzji do czasu zakończenia obrad lub upływu terminu trzech tygodni. W tym ostatnim przypadku Komisja należycie uzasadnia swoją decyzję. W pilnych przypadkach instytucje mogą uzgodnić skrócenie terminów o tydzień.

Pożyczki udzielane w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy

47.

Aby zapewnić pełne informacje, a także przejrzystość i eksponowanie w odniesieniu do komponentu udzielania pożyczek Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, Komisja przekaże szczegółowe informacje dotyczące pożyczek udzielonych państwom członkowskim w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy wraz ze swoim projektem preliminarza, zwracając przy tym zwiększoną uwagę na informacje szczególnie chronione.

48.

Informacje o pożyczkach w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy zostaną przedstawione w budżecie zgodnie z wymogami art. 52 ust. 1 lit. d) rozporządzenia finansowego i będą również obejmować załącznik, o którym mowa w ppkt (iii) tej litery.

(1) Rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz.U. L 124 z 8.6.1971, s. 1).

(2) Poszczególne etapy obejmują: budżet na bieżący rok budżetowy (w tym również przyjęte budżety korygujące); wstępny projekt budżetu; stanowisko Rady w sprawie projektu budżetu; poprawki Parlamentu Europejskiego do stanowiska Rady oraz listy w sprawie poprawek przedstawione przez Komisję (o ile nie zostały one jeszcze w pełni zatwierdzone przez instytucje).

(3) Linia budżetowa uznana za technicznie zamkniętą to linia, w odniesieniu do której nie istnieją rozbieżności między Parlamentem Europejskim a Radą i w odniesieniu do której nie przedstawiono listu w sprawie poprawek.

(4) W przypadku przedłożenia przez Komisję wniosku dotyczącego aktu Rady na podstawie art. 122 TFUE, który może mieć istotny wpływ na budżet, zastosowanie ma procedura określona we wspólnym oświadczeniu Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie kontroli budżetowej w odniesieniu do nowych wniosków opartych na art. 122 TFUE, które mogą mieć istotny wpływ na budżet Unii (Dz.U. C 444 z 22.12.2020, s. 5).

ZAŁĄCZNIK II

WSPÓŁPRACA MIĘDZYINSTYTUCJONALNA W ZAKRESIE HARMONOGRAMU WPROWADZANIA NOWYCH ZASOBÓW WŁASNYCH

Preambuła

A.	Instytucje zobowiązują się do lojalnej i przejrzystej współpracy oraz do działania na rzecz realizacji harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych w okresie obowiązywania WRF 2021–2027.

B.	Instytucje uznają znaczenie kontekstu Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, w którym należy wprowadzić nowe zasoby własne.

Wyłącznie w celu zaradzenia skutkom kryzysu związanego z COVID-19 Komisja będzie uprawniona – na mocy art. 5 ust. 1 decyzji w sprawie zasobów własnych – do zaciągnięcia w imieniu Unii pożyczek na rynkach kapitałowych do wysokości 750 000 mln EUR w cenach z 2018 r., z czego maksymalnie 390 000 mln EUR w cenach z 2018 r. może być wykorzystane na wydatki zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. b) tej decyzji.

Spłata kwoty głównej takich środków finansowych wykorzystanych na wydatki w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy oraz odpowiednich należnych odsetek będzie musiała zostać sfinansowana z budżetu ogólnego Unii, w tym z wystarczających wpływów z tytułu nowych zasobów własnych wprowadzonych po 2021 r. Wszystkie odpowiednie zobowiązania zostaną w pełni spłacone najpóźniej do dnia 31 grudnia 2058 r. zgodnie z art. 5 ust. 2 akapit drugi decyzji w sprawie zasobów własnych. Roczne kwoty należne będą zależeć od terminów zapadalności wyemitowanych obligacji oraz od strategii spłaty zadłużenia, przy jednoczesnym przestrzeganiu limitu dotyczącego spłaty kwoty głównej środków finansowych, o którym mowa w akapicie trzecim tego ustępu, ustalonego na 7,5 % kwoty maksymalnej wykorzystywanej na wydatki, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) tej decyzji.

Wydatki z budżetu Unii związane ze spłatą Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy nie powinny prowadzić do nieuzasadnionego zmniejszenia wydatków na programy lub instrumentów inwestycyjnych w ramach WRF. Pożądane jest również ograniczenie zwiększania zasobów własnych opartych na DNB w odniesieniu do państw członkowskich.

W związku z powyższym oraz w celu zwiększenia wiarygodności i stabilności planu spłaty Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, instytucje będą dążyć do wprowadzenia wystarczających nowych zasobów własnych z myślą o pokryciu kwoty odpowiadającej spodziewanym wydatkom związanym ze spłatą. Zgodnie z zasadą uniwersalności nie oznaczałoby to przydzielania ani przeznaczania jakichkolwiek konkretnych zasobów własnych na określone rodzaje wydatków.

Instytucje uznają, że wprowadzenie koszyka nowych zasobów własnych powinno być wsparciem dla odpowiedniego finansowania wydatków Unii w ramach WRF, przy jednoczesnym zmniejszeniu udziału krajowych wkładów opartych na DNB w finansowaniu budżetu rocznego Unii. Dywersyfikacja źródeł dochodów mogłaby z kolei ułatwić osiągnięcie lepszego ukierunkowania wydatków na poziomie Unii na obszary priorytetowe i wspólne dobra publiczne, przy zapewnieniu większej efektywności w porównaniu z wydatkowaniem krajowym.

W związku z tym nowe zasoby własne powinny być dostosowane do celów polityki Unii i powinny wspierać priorytety Unii, takie jak Europejski Zielony Ład i Europa na miarę ery cyfrowej, a także powinny przyczyniać się do sprawiedliwego opodatkowania oraz do wzmocnienia walki z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania.

Instytucje zgadzają się, że nowe zasoby własne powinny być, w miarę możliwości, zaprojektowane w sposób umożliwiający generowanie tzw. „świeżych pieniędzy”. Równolegle dążą one do ograniczenia biurokracji i zmniejszenia obciążeń przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), oraz obywateli.

J.	Nowe zasoby własne powinny spełniać kryteria prostoty, przejrzystości, przewidywalności i sprawiedliwości. Obliczanie, przesunięcie środków i kontrola nowych zasobów własnych nie powinny prowadzić do nadmiernych obciążeń administracyjnych instytucji unijnych i administracji krajowych.

K.	Z uwagi na uciążliwe wymogi proceduralne przy wprowadzaniu nowych zasobów własnych, instytucje zgadzają się, że niezbędną reformę systemu zasobów własnych należy przeprowadzić przy ograniczonej liczbie przeglądów decyzji w sprawie zasobów własnych.

L.	Instytucje zgadzają się zatem współpracować w okresie 2021–2027 na podstawie zasad określonych w niniejszym załączniku, aby dążyć do wprowadzenia nowych zasobów własnych zgodnie z harmonogramem określonym w części B i określonymi w nim terminami.

M.	Instytucje uznają również znaczenie narzędzi lepszego stanowienia prawa określonych w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (1), w szczególności znaczenie oceny skutków.

Część A. Zasady wdrażania

Komisja przedstawi niezbędne wnioski ustawodawcze dotyczące nowych zasobów własnych oraz potencjalnych innych nowych zasobów własnych, o których mowa w pkt 10, zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa. W tym kontekście należycie uwzględni ona sugestie Parlamentu Europejskiego i Rady. Tym wnioskom ustawodawczym będą towarzyszyły stosowne przepisy wykonawcze dotyczące zasobów własnych.

Instytucje uzgadniają następujące zasady przewodnie dotyczące wprowadzenia koszyka nowych zasobów własnych:

pozyskanie poprzez nowe zasoby własne kwoty wystarczającej do pokrycia ogólnych spodziewanych wydatków na spłatę kwoty głównej i odsetek z tytułu środków pożyczonych, które mają być wykorzystane na wydatki, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. b) decyzji w sprawie zasobów własnych, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady uniwersalności. Dochody z zasobów własnych stanowiące nadwyżkę względem potrzeb w zakresie spłaty wykorzystuje się nadal do finansowania budżetu Unii jako dochody ogólne zgodnie z zasadą uniwersalności;

b)	wydatki na pokrycie kosztów finansowania Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy nie prowadzą do zmniejszenia wydatków w ramach programów i funduszy unijnych;

c)	dostosowanie zasobów własnych do priorytetów Unii, takich jak walka ze zmianą klimatu, gospodarka o obiegu zamkniętym, Europa na miarę ery cyfrowej, oraz przyczynianie się do sprawiedliwego opodatkowania oraz wzmocnienia walki z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania;

d)	przestrzeganie kryteriów prostoty, przejrzystości i sprawiedliwości;

e)	zapewnianie stabilności i przewidywalności przepływu dochodów;

f)	niepowodowanie nadmiernych obciążeń administracyjnych instytucji unijnych i administracji krajowych;

g)	w miarę możliwości – generowanie dodatkowych „świeżych” dochodów;

h)	równolegle – dążenie do ograniczenia biurokracji i zmniejszenia obciążeń przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, oraz obywateli.

Parlament Europejski i Rada będą bez zbędnej zwłoki analizować, poddawać dyskusji i procedować wnioski ustawodawcze, o których mowa w pkt 1, zgodnie z ich wewnętrznymi procedurami z myślą o ułatwieniu szybkiego podjęcia decyzji. Po przedstawieniu wniosków przez Komisję posłowie do Parlamentu Europejskiego i przedstawiciele Rady będą, w toku prowadzonych przez nich rozmów, spotykać się w obecności przedstawicieli Komisji w celu wzajemnego informowania się o aktualnej sytuacji. Ponadto instytucje będą prowadzić regularny dialog w celu dokonywania przeglądu postępów w realizacji harmonogramu.

Część B. Harmonogram wprowadzania nowych zasobów własnych

Etap pierwszy: 2021

W pierwszej kolejności zostanie wprowadzony nowy rodzaj zasobów własnych, który będzie miał zastosowanie od dnia 1 stycznia 2021 r. i na który złoży się udział z dochodów z krajowego wkładu obliczonego od wagi odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi, jak przewidziano w decyzji w sprawie zasobów własnych. Decyzja ta ma wejść w życie w styczniu 2021 r., z zastrzeżeniem jej zatwierdzenia przez państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

Komisja przyspieszy swoje prace oraz, w następstwie ocen skutków zainicjowanych w 2020 r., przedstawi do czerwca 2021 r. wniosek w sprawie mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 oraz wniosek w sprawie opłaty cyfrowej, a także towarzyszący im wniosek w sprawie wprowadzenia nowych zasobów własnych na tej podstawie, z myślą o ich wprowadzeniu najpóźniej do dnia 1 stycznia 2023 r.

Wiosną 2021 r. Komisja dokona przeglądu unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, łącznie z możliwością rozszerzenia go na sektor lotniczy i morski. Do czerwca 2021 r. Komisja zaproponuje nowy rodzaj zasobów własnych oparty na unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji.

Instytucje zgadzają się, że mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 oraz unijny system handlu uprawnieniami do emisji są wzajemnie powiązane pod względem tematycznym i że w związku z tym uzasadnione byłoby poddanie ich dyskusji w tym samym duchu.

Etap drugi: 2022 i 2023

W następstwie procedur mających zastosowanie na mocy Traktatów oraz z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi, przewiduje się wprowadzenie tych nowych zasobów własnych do dnia 1 stycznia 2023 r.

Rada przeprowadzi dyskusje dotyczące tych nowych zasobów własnych najpóźniej do dnia 1 lipca 2022 r., z myślą o ich wprowadzeniu do dnia 1 stycznia 2023 r.

Etap trzeci: 2024–2026

10.

Na podstawie ocen skutków Komisja zaproponuje dodatkowe nowe zasoby własne, które mogłyby obejmować podatek od transakcji finansowych oraz wkład finansowy związany z sektorem przedsiębiorstw lub nową wspólną podstawę opodatkowania osób prawnych. Komisja postara się przedłożyć stosowny wniosek do czerwca 2024 r.

11.

W następstwie procedur mających zastosowanie na mocy Traktatów oraz z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi, przewiduje się wprowadzenie tych dodatkowych nowych zasobów własnych do dnia 1 stycznia 2026 r.

12.

Rada przeprowadzi dyskusje dotyczące tych nowych zasobów własnych najpóźniej do dnia 1 lipca 2025 r., z myślą o ich wprowadzeniu do dnia 1 stycznia 2026 r.

(1) Porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1).

		ISSN 1977-0766
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej		L 433I

Wydanie polskie	Legislacja	Rocznik 63 22 grudnia 2020

Spis treści		I Akty ustawodawcze	Strona
		ROZPORZĄDZENIA
	*	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii	1
	*	Rozporządzenie Rady (UE, EURATOM) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027	11

	II Akty o charakterze nieustawodawczym
	ROZPORZĄDZENIA
*	Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19	23
	POROZUMIENIA MIĘDZYINSTYTUCJONALNE
*	Porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych Porozumienie Międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych	28