EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52022PC0268

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski

COM/2022/268 final

Bruksela, dnia 1.6.2022

COM(2022) 268 final

2022/0181(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski

{SWD(2022) 161 final}


2022/0181 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 1 , w szczególności jego art. 20,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Pandemia COVID-19 ma destrukcyjny wpływ na gospodarkę Polski. W 2019 r. produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca Polski wyniósł 44,3 % średniej unijnej. Realny PKB Polski zmniejszył się o 2,2 % w 2020 r. i wzrósł o 3,6 % łącznie w latach 2020 i 2021. Utrzymujące się od dłuższego czasu wyzwania mające wpływ na wyniki gospodarcze w średnim okresie obejmują: niskie poziomy inwestycji prywatnych i innowacji, znaczne niedobory pracowników i wykwalifikowanej siły roboczej w gospodarce oraz nieprzewidywalne i obciążające otoczenie regulacyjne.

(2)9 lipca 2019 r. i 20 lipca 2020 r. Rada skierowała do Polski zalecenia w kontekście europejskiego semestru. W szczególności Rada zaleciła Polsce podjęcie wszelkich działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia gospodarczym skutkom pandemii COVID-19, przy jednoczesnym zabezpieczeniu stabilności fiskalnej w średnim okresie; zwiększenie efektywności wydatków publicznych; oraz poprawę odporności, dostępności i skuteczności systemu ochrony zdrowia. Rada zaleciła również Polsce zapewnienie adekwatności przyszłych świadczeń emerytalnych oraz trwałości systemu emerytalnego; zwiększenie uczestnictwa w rynku pracy poprzez poprawę dostępu do opieki nad dziećmi i opieki długoterminowej; likwidację utrzymujących się przeszkód dla bardziej trwałych form zatrudnienia przy jednoczesnym udoskonaleniu elastycznych form organizacji pracy oraz rozwiązań w zakresie pracy w zmniejszonym wymiarze czasu; lepsze ukierunkowanie świadczeń społecznych; wspieranie wysokiej jakości edukacji i umiejętności, zwłaszcza poprzez edukację dorosłych; podnoszenie umiejętności cyfrowych i dalsze promowanie transformacji cyfrowej. Ponadto Rada zaleciła wzmocnienie zdolności gospodarki do innowacji, ukierunkowanie inwestycji na zieloną i cyfrową transformację, w szczególności na infrastrukturę cyfrową, czyste i wydajne wytwarzanie i wykorzystanie energii oraz zrównoważony transport, co przyczyni się do stopniowej dekarbonizacji gospodarki, z uwzględnieniem różnic regionalnych. Co więcej, Rada zaleciła zapewnienie przedsiębiorstwom dostępu do finansowania i płynności finansowej oraz wspieranie ożywienia gospodarczego poprzez przyspieszenie realizacji gotowych projektów inwestycji publicznych i promowanie inwestycji prywatnych. Rada zaleciła również poprawę otoczenia regulacyjnego, w szczególności poprzez zwiększenie roli konsultacji z partnerami społecznymi i konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym, a także poprawę klimatu inwestycyjnego poprzez ochronę niezależności sądów. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności („KPO”) Komisja stwierdza, że zalecenia dotyczące skutecznego zaradzenia gospodarczym skutkom pandemii zostały w pełni wdrożone.

(3)3 maja 2021 r. Polska przedstawiła Komisji swój KPO, zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241. Plan ten złożono po przeprowadzeniu procesu konsultacji zgodnie z krajowymi uregulowaniami, z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami młodzieżowymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami. Poczucie odpowiedzialności krajowej za plany odbudowy i zwiększania odporności jest podstawą ich pomyślnej realizacji oraz ich trwałego wpływu na szczeblu krajowym i wiarygodności na szczeblu europejskim. Na podstawie art. 19 rozporządzenia (UE) 2021/241 Komisja oceniła adekwatność, skuteczność, efektywność oraz spójność KPO, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny określonymi w załączniku V do tego rozporządzenia.

(4)KPO powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 („Instrument”) oraz Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(5)Realizacja planów odbudowy i zwiększania odporności państw członkowskich będzie wymagać skoordynowanego wysiłku obejmującego reformy i inwestycje w całej Unii. Dzięki skoordynowanej i jednoczesnej realizacji oraz wdrożeniu projektów transgranicznych i dotyczących wielu krajów te reformy i inwestycje będą wzajemnie się wzmacniać i generować pozytywne efekty zewnętrzne w całej Unii. W związku z tym około jedna trzecia wpływu Instrumentu na wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w państwach członkowskich będzie wynikać z efektów zewnętrznych działań innych państw członkowskich.

Wyważona reakcja przyczyniająca się do realizacji sześciu filarów

(6)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i kryterium 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 tego rozporządzenia, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań, przed którymi stoi dane państwo członkowskie, oraz alokacji finansowej na jego rzecz.

(7)W KPO przewidziano wyważony zestaw reform i inwestycji uwzględniających zarówno skutki pandemii COVID-19, jak i najważniejsze wyzwania strukturalne, jakie stoją przed Polską. Zawarto w nim strategię na rzecz promowania bardziej konkurencyjnej i odpornej gospodarki, wspierania wzrostu gospodarczego zgodnie z priorytetami UE w zakresie klimatu i technologii cyfrowych oraz poprawy jakości życia w Polsce, w szczególności poprzez inwestycje w odnawialne źródła energii i efektywność energetyczną, zrównoważoną mobilność, opiekę zdrowotną, technologie cyfrowe, a także badania naukowe i innowacje. W KPO skoncentrowano się na sześciu kluczowych obszarach polityki: zielonej transformacji, transformacji cyfrowej, zdrowiu, konkurencyjności i innowacjach, zrównoważonym transporcie i jakości instytucji.

(8)Zielona transformacja i transformacja cyfrowa gospodarki są centralnym elementem reakcji politycznej w ramach KPO. Planowane zielone reformy i inwestycje mają na celu zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, która obejmuje energię lądową i morską oraz fotowoltaikę, inteligentne sieci oraz wodór odnawialny i niskoemisyjny, a także zwiększenie efektywności energetycznej, poprawę jakości powietrza i rozwój zrównoważonego transportu. Reformy i inwestycje cyfrowe koncentrują się na infrastrukturze szerokopasmowej, w szczególności na obszarach wiejskich, na rozwoju e-usług, zwłaszcza w systemie ochrony zdrowia, na zwiększeniu e-kompetencji w dziedzinie kształcenia i szkolenia oraz na wzmacnianiu krajowego cyberbezpieczeństwa.

(9)KPO obejmuje szereg istotnych działań mających na celu poprawę otoczenia działalności gospodarczej i klimatu inwestycyjnego w Polsce. Celem planowanych reform jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych i regulacyjnych dla przedsiębiorstw, poprawa zarządzania finansami publicznymi, a także zwiększenie roli konsultacji publicznych w procesie stanowienia prawa, co ma poprawić jakość i stabilność regulacji. Plan ma również na celu podniesienie standardu niektórych aspektów ochrony sądowej, przyczyniając się tym samym do poprawy klimatu inwestycyjnego. Oczekuje się, że do osiągnięcia inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego przyczynią się także różne działania w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz sprawniejsze rozpowszechnianie innowacyjnych rozwiązań dzięki kształceniu i szkoleniu.

(10)W KPO uwzględniono szereg wyzwań związanych ze zwiększeniem spójności terytorialnej i społecznej, głównie poprzez działania na rzecz modernizacji i zwiększenia dostępu do opieki szpitalnej, reagowanie na wyzwania na rynku pracy, poprawę kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie, a także dzięki inwestycjom w transport. KPO obejmuje również różne działania, co do których oczekuje się, że zwiększą odporność systemu ochrony zdrowia i systemu ochrony socjalnej, na przykład dzięki reformom szpitali, wysiłkom na rzecz rozwiązania problemu segmentacji rynku pracy i zaradzenia wyzwaniom w zakresie opieki długoterminowej oraz inwestycjom w mieszkalnictwo socjalne. Ponadto znaczna część KPO jest poświęcona polityce na rzecz następnego pokolenia, obejmującej w szczególności cyfryzację systemów kształcenia i szkolenia oraz lepsze dopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy.

Sprostanie wszystkim wyzwaniom, które zostały wskazane w zaleceniach dla poszczególnych krajów, lub znacznej części tych wyzwań

(11)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i kryterium 2.2 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom lub znacznej części wyzwań (rating A), które zostały wskazane w skierowanych do Polski zaleceniach krajowych, w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru.

(12)Zalecenia dotyczące natychmiastowej reakcji na pandemię środkami polityki fiskalnej oraz zalecenie dotyczące osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w 2020 r. można uznać za wykraczające poza zakres polskiego KPO ze względu na upłynięcie odpowiedniego okresu budżetowego, lecz Polska zasadniczo adekwatnie i wystarczająco zareagowała na potrzebę natychmiastowego wsparcia gospodarki za pomocą środków fiskalnych w latach 2020 i 2021, zgodnie z ogólną klauzulą wyjścia paktu stabilności i wzrostu.

(13)KPO zawiera obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom gospodarczym i społecznym wskazanym w zaleceniach krajowych Rady skierowanych do Polski w ramach europejskiego semestru w latach 2019 i 2020 lub znacznej części tych wyzwań, w szczególności w odniesieniu do potrzeb inwestycyjnych w zakresie transformacji cyfrowej i zielonej transformacji, a także zwiększenia uczestnictwa w rynku pracy i dostosowania kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy.

(14)Oczekuje się, że znaczące reformy i inwestycje w sektorze energetycznym zapewnią wsparcie produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i paliw alternatywnych, poprawy efektywności energetycznej i dostosowania gospodarki do zmiany klimatu. Oczekuje się również, że działania zawarte w KPO przyczynią się do poprawy innowacyjności polskiej gospodarki, przesunięcia jej w górę w łańcuchu wartości oraz przyspieszenia zielonej i cyfrowej transformacji poprzez wspieranie zwiększonej automatyzacji, rozwój i rozpowszechnianie technologii środowiskowych oraz ściślejszą współpracę między środowiskiem naukowym a przemysłem.

(15)Działania stanowią również odpowiedź na skutki pandemii COVID-19 i zagrożenia z nią związane w dziedzinie opieki zdrowotnej, a także na istniejące wcześniej wyzwania, z którymi zmaga się polski system opieki zdrowotnej, w szczególności poprzez reformę szpitali publicznych zapewniającą poprawę dostępności, skuteczności i efektywności opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej, rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia, a także wsparcie na rzecz sektora farmaceutycznego oraz specjalistycznych badań i analiz w dziedzinie nauk medycznych. Prawdopodobnie wzmocni to odporność systemu opieki zdrowotnej, zwłaszcza w świetle wniosków wyciągniętych z pandemii i znaczenia dostępu do dostaw leków.

(16)W KPO przedstawiono wyważoną odpowiedź na zalecenia dotyczące podnoszenia umiejętności cyfrowych i promowania transformacji cyfrowej przedsiębiorstw, administracji publicznej, szkół i placówek kształcenia zawodowego. KPO przewiduje propagowanie umiejętności cyfrowych wśród różnych grup ludności i ma na celu ustanowienie systemu zarządzania rozwojem umiejętności cyfrowych w Polsce. Jeśli chodzi o transformację cyfrową administracji publicznej, oczekuje się, że szereg projektów i zmian legislacyjnych będzie promować cyfryzację procesów administracyjnych, co z kolei ma pobudzić transformację cyfrową przedsiębiorstw. Znaczne inwestycje w lepszą integrację technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) w szkołach mają na celu poprawę nauczania i uczenia się, a także wsparcie odporności i włączenia cyfrowego w dziedzinie edukacji. W planie odniesiono się także do istotnych wyzwań dotyczących lepszego dopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy oraz zwiększenia uczestnictwa w edukacji dorosłych – za pomocą ukierunkowanych działań, w szczególności utworzenia branżowych centrów umiejętności, w ścisłej współpracy z sektorami gospodarki oraz z uwzględnieniem reform mających na celu włączenie ich do systemu kształcenia i szkolenia zawodowego. Ponieważ wysiłki te skupiają się na umiejętnościach cyfrowych i ekologicznych, oczekuje się, że przyczynią się one do lepszego dopasowania kształcenia i szkolenia do potrzeb nowoczesnej gospodarki.

(17)KPO obejmuje działania mające na celu sprostanie wyzwaniom związanym ze zrównoważonym charakterem transportu, za pośrednictwem konkretnych działań służących poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego, dekarbonizacji transportu drogowego, w tym poprzez promowanie elektromobilności i transportu napędzanego wodorem, zrównoważonej mobilności miejskiej, przesunięcie międzygałęziowe w kierunku transportu kolejowego i promowanie transportu intermodalnego. Reforma na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego i związane z nią inwestycje mają na celu wsparcie egzekwowania przepisów bezpieczeństwa i ochrony osób wymagających szczególnego traktowania, a tym samym dążenie do osiągnięcia wyznaczonego Polsce celu na 2030 r., jakim jest zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych i osób poważnie rannych w wypadkach drogowych o 50 % 2 . Oczekuje się, że dekarbonizacja transportu drogowego będzie promowana za pomocą zachęt na rzecz pojazdów bezemisyjnych i środków fiskalnych/finansowych zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” oraz inwestycji w ekologiczny transport publiczny ze szczególnym naciskiem na zrównoważoną mobilność miejską. Reformy i inwestycje w transport kolejowy koncentrują się na odcinkach sieci TEN-T i bezemisyjnym taborze kolejowym wyposażonym w europejski system zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS), a także na promowaniu jednego biletu elektronicznego.

(18)W KPO uwzględniono również działania mające sprostać wyzwaniom związanym z adekwatnością świadczeń emerytalnych i trwałością systemu emerytalnego, a także wyzwaniom związanym z uczestnictwem w rynku pracy i segmentacją rynku pracy. Stawienie czoła tym wyzwaniom wymaga poprawy jakości i dostępności opieki nad dziećmi, z uwzględnieniem przeglądu i późniejszej reformy mającej na celu poprawę polityki opieki długoterminowej oraz zachęt podatkowych do przedłużania kariery zawodowej i podnoszenia rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę, a także reformy mającej na celu zwiększenie ochrony socjalnej na podstawie różnych umów o pracę.

(19)Ponadto oczekuje się, że KPO przyczyni się do sprostania wyzwaniom związanym z klimatem inwestycyjnym, zwłaszcza w odniesieniu do polskiego systemu sądownictwa, a także procesu decyzyjnego i procesu stanowienia prawa. Reformy mają na celu usprawnienie procesu legislacyjnego, głównie dzięki zwiększeniu wykorzystania konsultacji publicznych i ocen skutków w procesie stanowienia prawa, aby zapewnić bardziej ustrukturyzowane zaangażowanie zainteresowanych stron i ekspertów w proces stanowienia prawa. Ponadto celem KPO jest zwiększenie niezależności i bezstronności sądów. Ma on również na celu poprawę sytuacji sędziów, których dotyczą uchwały Izby Dyscyplinarnej polskiego Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych i odnoszących się do immunitetu sędziowskiego, aby przywrócić ich do orzekania poprzez przeprowadzone niezwłocznie przez nową Izbę ponowne i pozytywne rozpoznanie ich spraw.

Przyczynienie się do potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz zwiększania odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej

(20)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i kryterium 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej Polski, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, a także na złagodzenie skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, a przez to na wzmocnienie spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii.

(21)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że KPO wraz z pozostałymi środkami Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy może przyczynić się do zwiększenia PKB Polski do 2026 r. o wartość wynoszącą od 1,1 % do 1,8 %, bez uwzględnienia ewentualnych pozytywnych skutków reform strukturalnych, które mogą być znaczące. Oczekuje się, że inwestycje publiczne będą stanowić bodziec dla zagregowanego popytu w perspektywie krótko- i średnioterminowej, poprawiając sytuację polskiej gospodarki w cyklu koniunkturalnym, a tym samym przyczyniając się do szybkiego ożywienia gospodarczego. Ukierunkowanie inwestycji na cyfryzację, zrównoważoną infrastrukturę i projekty w zakresie energii odnawialnej jest szczególnie korzystne pod tym względem, ponieważ wspiera zieloną i cyfrową transformację oraz długoterminową stabilność gospodarki.

(22)W perspektywie średnio- i długoterminowej można oczekiwać, że inwestycje publiczne wraz z planowanymi reformami pomogą sprostać obecnym wyzwaniom związanym ze wzrostem potencjalnym i zwiększą zdolność gospodarki do wprowadzania innowacji. Oczekuje się, że pomoże to polskim przedsiębiorstwom przesunąć się w górę w globalnych łańcuchach wartości. Realizacja KPO ma zgodnie z oczekiwaniami poprawić jakość produktu potencjalnego i trwale wpływać na wyniki gospodarcze Polski. Ten długoterminowy efekt wynika w większości z działań, które zwiększają konkurencyjność polskiej gospodarki, wspierają rozwój i rozpowszechnianie innowacji, ulepszają jakość regulacji oraz wspierają przedsiębiorstwa, w szczególności MŚP.

(23)KPO obejmuje działania mające na celu poprawę odporności rynku pracy dzięki poprawie jakości i adekwatności funkcjonowania instytucji rynku pracy, docieraniu do pracowników w starszym wieku lub osób z grup defaworyzowanych i aktywizacji tych osób poprzez programy podnoszenia i zmiany kwalifikacji, promowaniu elastycznych form zatrudnienia, przyczynianiu się do poprawy uczestnictwa kobiet w rynku pracy poprzez bardziej elastyczne formy zatrudnienia, takie jak praca zdalna, oraz dzięki zwiększeniu dostępu do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem lepszej jakości. W KPO przewidziano również mechanizmy motywujące osoby osiągające ustawowy wiek emerytalny do pozostania aktywnymi na rynku pracy. Działania te są zgodne z zasadami Europejskiego filaru praw socjalnych w celu wspierania wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Oczekuje się, że starania na rzecz poprawy adekwatności kształcenia i szkolenia pod kątem potrzeb rynku pracy będą realizowane poprzez działania stymulujące rozwój kapitału ludzkiego i poprawiające dopasowywanie umiejętności i kwalifikacji wymaganych na rynku pracy, również w kontekście nowych technologii. Oczekuje się, że polityka transformacji cyfrowej w dziedzinie edukacji przygotuje dzieci i młodzież do życia w społeczeństwie informacyjnym. Dedykowane środki dotyczą wzmocnienia kształcenia i szkolenia zawodowego, uczenia się przez całe życie i wspierania szkół w przygotowaniach do cyfrowej i zielonej transformacji, a także koordynacji regionalnych polityk kształcenia i szkolenia w celu zapewnienia, by wszystkie części kraju dostosowały się do potrzeb nowoczesnego rynku pracy.

(24)KPO obejmuje różne działania mające przyczynić się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych poprzez strategie polityczne na rzecz dzieci i młodzieży. Oczekuje się, że reformy i inwestycje poprawią dostęp do wysokiej jakości opieki nad dziećmi poniżej trzeciego roku życia oraz będą wspierać rozwój kształcenia i szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie dzięki utworzeniu branżowych centrów umiejętności i lepszej koordynacji polityki w zakresie umiejętności. Ponadto w KPO skoncentrowano się na modernizacji szkół, m.in. poprzez tworzenie laboratoriów nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), co ma zapewnić ciągłe dostosowywanie się do aktualnych wyzwań edukacyjnych, w szczególności transformacji cyfrowej.

(25)Oczekuje się, że działania wspierające zieloną i cyfrową transformację sprawią, że polska gospodarka stanie się bardziej innowacyjna i zrównoważona, oraz będą sprzyjać odporności społecznej dzięki zmniejszaniu przepaści między obszarami miejskimi i wiejskimi. W szczególności oczekuje się, że inwestycje w rozwój infrastruktury sieciowej wyeliminują problem braku dostępu do sieci szerokopasmowych na niektórych obszarach („białe plamy”) oraz pozwolą na rozwój technologii 5G na obszarach wiejskich. Oczekuje się, że inwestycje w zrównoważony transport miejski przyspieszą zieloną transformację miast dzięki wdrożeniu planów zrównoważonej mobilności miejskiej i rozwojowi bezemisyjnego transportu publicznego w miastach i na szczeblu regionalnym. Inwestycje w dostarczenie taboru nisko- i bezemisyjnego dla połączeń autobusowych na obszarach ze słabą dostępnością transportu mają przyczynić się do połączenia regionów oddalonych z ośrodkami działalności gospodarczej.

Zasada „Nie czyń poważnych szkód”

(26)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i kryterium 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań (rating A) służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w KPO nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 3 (zasada „nie czyń poważnych szkód”).

(27)Polska przeprowadziła ocenę działań przewidzianych w KPO zgodnie z metodyką określoną w wytycznych technicznych Komisji dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” na podstawie rozporządzenia ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (2021/C 58/01) 4 . Potencjalnemu szkodliwemu wpływowi wszystkich stosownych działań na środowisko mają zaradzić odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe, zapewniając spełnienie mających zastosowanie kryteriów środowiskowych. Oczekuje się, że inwestycje w kogenerację opartą na gazie i wymianę źródeł ciepła osiągną progi intensywności emisji gazów cieplarnianych określone w wytycznych technicznych Komisji. Oczekuje się, że inwestycje w technologie wodorowe będą zgodne z progiem emisji gazów cieplarnianych określonym w rozporządzeniu delegowanym Komisji do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 5 . Oczekuje się, że wsparcie instalacji kotłów gazowych będzie realizowane w ramach szerszych programów renowacji. Oczekuje się, że tabor drogowy i tabor kolejowy będzie podlegać rygorystycznym wymogom w zakresie efektywności paliwowej. Wymogi te zostały uwzględnione w kamieniach milowych i wartościach docelowych mających zastosowanie do odpowiednich działań.

(28)Szczególną uwagę zwrócono na działania, których wpływ na cele środowiskowe uzasadnia ścisłą kontrolę. W odniesieniu do działań, które obejmują wsparcie na rzecz gospodarki wodnej na obszarach wiejskich, oczekuje się, że Polska będzie opowiadała się za rozwiązaniami odpornymi na zmianę klimatu i opartymi na zasobach przyrody. Oczekuje się, że Polska zapewni ponadto, aby nie powodowano żadnych poważnych szkód dla środowiska, wykluczając ze wsparcia wszelkie inwestycje mające znaczny wpływ na stan jednolitych części wód lub negatywny wpływ na przyrodę. Chodzi w szczególności o uniknięcie jakiegokolwiek znacznego wpływu na odnośne jednolite części wód, mogącego udaremnić lub opóźnić osiągnięcie dobrego stanu, a także o zapobieżenie negatywnemu wpływowi działań na chronione siedliska i gatunki.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej

(29)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i kryterium 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą 42,7 % łącznej alokacji w ramach KPO, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 17 tego rozporządzenia KPO jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021–2030.

(30)Oczekuje się, że reformy i inwestycje w odnawialne źródła energii, ukierunkowane w szczególności na znaczące zwiększenie zdolności lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaiki, na usunięcie barier regulacyjnych utrudniających rozwój nowych lądowych zdolności wiatrowych, na rozwój morskich zdolności wiatrowych oraz rozwój technologii wodorowych i paliw alternatywnych, pomogą Polsce w osiągnięciu celów w zakresie klimatu i energii na 2030 r. w perspektywie długoterminowego przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu. Oczekuje się, że działania na rzecz efektywności energetycznej przewidziane w planie, w tym ambitny program renowacji budynków w połączeniu ze stopniowym wycofywaniem wsparcia na rzecz indywidualnych pieców węglowych, a także program dekarbonizacji przemysłu, również znacznie pomogą Polsce w osiągnięciu celów w zakresie klimatu i energii. Oczekuje się, że kompleksowy pakiet reform i inwestycji w transport będzie wspierał elektromobilność, ekologiczny transport publiczny pasażerów, przesunięcie międzygałęziowe w kierunku bezemisyjnego transportu kolejowego, intermodalny transport towarów, a także bezpieczeństwo ruchu drogowego.

(31)Oczekuje się, że reformy i inwestycje związane ze zrównoważoną gospodarką wodną na obszarach wiejskich pomogą sprostać wyzwaniom, przed którymi stoi Polska w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu oraz niskiego poziomu retencji wody i niedoboru wody, w tym wody pitnej. Mają się one przyczynić do zwiększenia różnorodności biologicznej i zdolności przystosowawczych obszarów wiejskich do skutków zmiany klimatu, w szczególności suszy. Działania służące łagodzeniu zmiany klimatu mogą jednak także być korzystne dla ochrony bioróżnorodności, ponieważ mają się one opierać na rozwiązaniach służących przywróceniu różnorodności biologicznej.

Przyczynienie się do transformacji cyfrowej

(32)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) i kryterium 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO zawiera działania, które w dużym stopniu (rating A) przyczyniają się do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 21,3 % łącznej alokacji w ramach KPO, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VII do tego rozporządzenia.

(33)Oczekuje się, że reformy i inwestycje w administrację publiczną, gospodarkę i społeczeństwo, przewidziane w KPO przyczynią się do transformacji cyfrowej kraju. Obejmują one poprawę łączności, aktualizację przepisów i infrastruktury systemów administracji publicznej, wprowadzenie ustrukturyzowanych faktur elektronicznych oraz znaczną poprawę systemów cyberbezpieczeństwa w administracji rządowej i kluczowych sektorach gospodarki. Oczekuje się, że transformacja cyfrowa administracji publicznej zachęci sektor prywatny do wspierania transformacji cyfrowej przedsiębiorstw.

(34)Oczekuje się, że reformy i inwestycje, jakie przewidziano w dziedzinie kształcenia i szkolenia ogólnego i zawodowego, umiejętności i uczenia się przez całe życie będą promować umiejętności istotne dla rynku pracy i ułatwiać cyfrową i zieloną transformację, a jednocześnie zmniejszać przepaść cyfrową dzięki bardziej wyrównanemu dostępowi do infrastruktury cyfrowej, sprzętu i umiejętności w szkołach i wśród ludności. Oczekuje się również, że przyczynią się one do szerszej cyfryzacji systemu edukacji i rozwoju umiejętności cyfrowych nauczycieli, urzędników służby cywilnej, obywateli o niewystarczającym poziomie umiejętności cyfrowych oraz grup defaworyzowanych lub osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Trwały wpływ

(35)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. g) i kryterium 2.7 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO ma mieć trwały wpływ na Polskę w dużym stopniu (rating A).

(36)Oczkuje się, że polski KPO będzie miał trwały wpływ na wiele obszarów polityki, a także na administrację publiczną i instytucje publiczne. Oczekuje się, że trwały wpływ na jakość administracji publicznej będą miały w szczególności: ambitna reforma mająca na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, reforma planowania przestrzennego oraz reformy mające na celu poprawę jakości stanowienia prawa poprzez zwiększenie roli ocen skutków i zapewnienie większego zaangażowania zainteresowanych stron w proces kształtowania polityki i stanowienia prawa. Oczekuje się ponadto, że reformy mające na celu stworzenie ram regulacyjnych dla rozwoju odnawialnych źródeł energii, w szczególności lądowych i morskich farm wiatrowych, będą miały trwały wpływ na dekarbonizację polskiej gospodarki. Oczekuje się, że reformy w obszarze ochrony zdrowia zwiększą skuteczność i efektywność systemu opieki zdrowotnej oraz poprawią dostęp do usług zdrowotnych. Reformy rynku pracy powinny zwiększyć uczestnictwo w rynku pracy, poprawić ochronę socjalną i ograniczyć segmentację rynku pracy. Reformy mające na celu poprawę koordynacji w obszarach kształcenia i szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie mają wywrzeć trwały wpływ na adekwatność umiejętności względem rynku pracy i zapewnić pracownikom możliwość dostosowania się do przepływów na rynku pracy.

(37)Wpływ reform w polskim KPO ma zostać wsparty i zwiększony przy pomocy rozmaitych inwestycji. Oczekuje się, że znaczne inwestycje w energię odnawialną, w szczególności morskie farmy wiatrowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą, oraz zrównoważony transport (takie jak inwestycje w mobilność bezemisyjną, zrównoważoną mobilność miejską i kolej służące propagowaniu przesunięcia międzygałęziowego) przyczynią się do dekarbonizacji polskiej gospodarki. Oczekuje się, że inwestycje w zakrojone na szeroką skalę termomodernizację i renowację pomogą poprawić jakości powietrza i zmniejszyć ubóstwo energetyczne, czym przyczynią się do sprawiedliwej transformacji i zapewniają wyższy standard życia. Poprawa dostępu do szerokopasmowego internetu na obszarach wiejskich oraz inwestycje w cyberbezpieczeństwo i umiejętności cyfrowe mają zgodnie z oczekiwaniami przyczynić się do transformacji cyfrowej. Oczekuje się, że ambitny program antysmogowy i inwestycje w zrównoważony transport umożliwią osiągnięcie lepszej jakości powietrza, co będzie miało trwały wpływ na obniżenie emisji i poprawę jakości życia. Reformom opieki zdrowotnej towarzyszą inwestycje w szpitale i inne placówki opieki. Inwestycje w ośrodki umiejętności sektorowych mogą mieć trwały wpływ na podaż umiejętności dopasowanych do potrzeb rynku pracy. Trwały wpływ KPO można również zwiększyć, wykorzystując synergię między KPO a innymi programami, w tym programami finansowanymi z funduszy polityki spójności, w szczególności poprzez skuteczne zajęcie się wyzwaniami terytorialnymi i promowanie zrównoważonego rozwoju.

Monitorowanie i realizacja

(38)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. h) i kryterium 2.8 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w KPO są adekwatne (rating A), aby zapewnić skuteczne monitorowanie i realizację KPO, w tym planowanego harmonogramu działań, kamieni milowych i wartości docelowych oraz związanych z nimi wskaźników.

(39)Plan zawiera kamienie milowe i wartości docelowe związane z reformami i inwestycjami powiązanymi z wnioskiem o bezzwrotne wsparcie oraz związane z dodatkowymi reformami i inwestycjami powiązanymi z wnioskiem o pożyczki. Kamienie milowe i wartości docelowe są jasne i realistyczne; a zaproponowane wskaźniki są adekwatne, akceptowalne i wiarygodne. Kamienie milowe i wartości docelowe odnoszą się również do zakończonych już działań, które kwalifikują się zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241. Do uzasadnienia wniosku o wypłatę wymagane jest osiągnięcie w zadowalającym stopniu tych kamieni milowych i wartości docelowych. Polska posiada kompleksowy system wdrażania. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, jako centralny organ koordynujący KPO i jego wdrażanie, jest odpowiedzialne za ogólną koordynację, monitorowanie i sprawozdawczość oraz jest pojedynczym punktem kontaktowym dla Komisji. Organ ten jest również odpowiedzialny za sporządzanie wniosków o płatność, deklaracji zarządczych i podsumowania audytów. Audyty będą prowadzone przez Krajową Administrację Skarbową, w szczególności Departament Audytu Środków Publicznych w Ministerstwie Finansów oraz 16 izb administracji skarbowej (urzędów wojewódzkich) w kraju. Poszczególne ministerstwa, instytucje rządowe na szczeblu centralnym i inne podmioty upoważnione przez właściwe ministerstwa będą odpowiedzialne za wdrażanie reform i inwestycji w ramach KPO. Polska będzie korzystać z systemu repozytorium do celów monitorowania i kontroli KPO, a także do gromadzenia i przechowywania danych oraz zapewniania dostępu do nich zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241.

(40)Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by informowano o wsparciu udzielonym w ramach Instrumentu i potwierdzano takie wsparcie zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2021/241. W ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 6 , można wystąpić o wsparcie techniczne, służące pomocą państwom członkowskim w realizacji ich KPO.

Kalkulacja kosztów

(41)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) oraz kryterium 2.9 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 przedstawione w planie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

(42)Polska przedstawiła szacunki kosztów dla wszystkich rodzajów działań przewidzianych w KPO, które wiążą się z kosztami. Ogólnie rzecz biorąc, metodyka i założenia przyjęte w celu osiągnięcia szacunkowych kosztów są ogólnie jasne i zrozumiałe, bardzo często oparte na wcześniejszych projektach finansowanych z funduszy polityki spójności. W niektórych przypadkach szczegółowe informacje na temat metodyki i założeń wykorzystanych do oszacowania kosztów są ograniczone, co utrudnia pełną pozytywną ocenę szacunkowych kosztów. Polska dostarczyła również szczegółowe dokumenty uzupełniające w odniesieniu do większości rodzajów interwencji w celu poparcia uzasadnienia i dowodów szacunków kosztów. Polska przedstawiła wystarczające informacje i zapewnienia, aby zagwarantować, że koszty KPO nie będą pokrywane w ramach innego finansowania unijnego. Na koniec należy dodać, że szacunkowy łączny koszt KPO jest zgodny z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalny do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

Ochrona interesów finansowych Unii

(43)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. j) i kryterium 2.10 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w planie odbudowy i zwiększania odporności oraz dodatkowe środki zawarte w niniejszej decyzji są adekwatne (rating A), aby zapobiegać korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów, a także aby je wykrywać i eliminować, podczas korzystania ze środków finansowych udostępnionych na podstawie tego rozporządzenia, i ustalenia te mają skutecznie zapobiegać podwójnemu finansowaniu w ramach tego rozporządzenia i innych programów unijnych. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania innych instrumentów i narzędzi służących propagowaniu i egzekwowaniu przestrzegania prawa Unii, w tym stosowanych w celu zapobiegania korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów oraz ich wykrywania i korygowania, a także w celu ochrony budżetu Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 7 .

(44)Zgodnie z art. 20 ust. 5 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/241 należy określić kamienie milowe związane z ochroną interesów finansowych Unii, aby zapewnić zgodność z art. 22 tego rozporządzenia. Oczekuje się, że osiągnięcie w zadowalającym stopniu tych kamieni milowych zagwarantuje adekwatność systemu kontroli wewnętrznej, zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. j) rozporządzenia (UE) 2021/241. Biorąc pod uwagę, że skuteczna ochrona sądowa stanowi warunek sine qua non funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej, ustanawia się kamienie milowe w odniesieniu do reformy mającej na celu zwiększenie niezależności i bezstronności sądów, reformy mającej na celu poprawę sytuacji sędziów, których dotyczą uchwały Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych i odnoszących się do immunitetu sędziowskiego, aby przywrócić ich do orzekania poprzez przeprowadzone niezwłocznie przez nową Izbę ponowne i pozytywne rozpoznanie ich spraw, oraz reformy zapewniającej skuteczny audyt i skuteczną kontrolę KPO, w tym ochronę interesów finansowych Unii. Biorąc pod uwagę, że odnośne kamienie milowe należy ustanowić również na podstawie art. 20 ust. 5 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/241 w celu zapewnienia ochrony interesów finansowych Unii oraz stworzenia adekwatnego systemu kontroli przed zatwierdzeniem jakiejkolwiek płatności w ramach Instrumentu przez Komisję, Polska powinna osiągnąć te kamienie milowe przed złożeniem pierwszego wniosku o płatność, przy czym nie można dokonać żadnych płatności w ramach Instrumentu przed ich osiągnięciem. Wymóg ten pozostaje bez uszczerbku dla zobowiązania Polski do stałego wypełniania jej zobowiązań wynikających z prawa Unii, w szczególności z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej („TUE”), zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co stanowi kluczowy element dorobku prawnego UE.

(45)Aby wzmocnić niezależność i bezstronność sądów ustanowionych ustawą oraz niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych na podstawie ustawy zgodnie z art. 19 TUE, wszystkie sprawy dyscyplinarne dotyczące sędziów powinny zostać przekazane przez obecną Izbę Dyscyplinarną polskiego Sądu Najwyższego innej izbie tego samego Sądu spełniającej wymogi niezależności, bezstronności i ustanowienia ustawą, zgodnie z art. 19 ust. 1 TUE. Oznacza to m.in., że skład osobowy tej nowej izby powinien znacznie się różnić od składu Izby Dyscyplinarnej.

(46)W celu zapewnienia, by sądy były bezstronne, niezależne i ustanowione ustawą, a sędziowie bezstronni, niezawiśli i powołani na podstawie ustawy zgodnie z art. 19 TUE, każdy sędzia powinien być w stanie – na wniosek strony postępowania lub z urzędu – przeprowadzić weryfikację w celu ustalenia, czy sąd spełnia wymogi niezależności, bezstronności i „ustanowienia ustawą”, przy czym weryfikacji tej nie można uznać za przewinienie dyscyplinarne. Oznacza to, że w przypadku podniesienia tej kwestii w konkretnej sprawie żaden sędzia nie powinien być poddany postępowaniu dyscyplinarnemu ani pozbawiony immunitetu z powodu przeprowadzenia oceny zgodności z tymi wymogami, w tym poprzez uwzględnienie okoliczności, w jakich doszło do powołania innego sędziego. Żadne przepisy prawa krajowego nie mogą podważać tej zasady.

(47)W tym samym celu wyznaczanie na zasadzie uznaniowej sądów dyscyplinarnych właściwych do rozpoznawania spraw dotyczących sędziów powinno zostać ograniczone i oparte na obiektywnych kryteriach.

(48)Ocena reformy sądownictwa opiera się wyłącznie na opisie działania zawartym w planie i nie opiera się na żadnych wnioskach ustawodawczych, które podlegają w Polsce procedurom ustawodawczym. W związku z tym osiągnięcie w zadowalającym stopniu kamieni milowych określonych w niniejszej decyzji należy ocenić na podstawie przepisów obowiązujących w chwili składania pierwszego wniosku o płatność.

(49)Niniejsza decyzja w sprawie zatwierdzenia pozytywnej oceny KPO przez Komisję, w szczególności w odniesieniu do odpowiednich kamieni milowych dotyczących reformy sądownictwa, pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich toczących się lub przyszłych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz, w ogólniejszym ujęciu, dla obowiązku przestrzegania przez Polskę prawa Unii, a w szczególności orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości.

(50)Polska wskazała, że system informacyjny dotyczący europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych będzie wykorzystywany również do celów RRF. Szczególny kamień milowy powinien zapewnić, by system informacyjny służący do monitorowania wdrażania RRF został wprowadzony i uruchomiony przed złożeniem pierwszego wniosku o płatność. Zgodnie z art. 20 ust. 5 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/241 Polska powinna wdrożyć to działanie, aby spełnić wymogi określone w art. 22 tego rozporządzenia, i potwierdzić zakończenie jego wdrażania wraz ze złożeniem pierwszego wniosku o płatność w drodze specjalnego sprawozdania z audytu. System ten powinien obejmować przynajmniej następujące funkcje: a) zapewnienie gromadzenia danych i monitorowania osiągnięcia kamieni milowych i wartości docelowych; oraz b) gromadzenie i przechowywanie danych wymaganych na podstawie art. 22 ust. 2 lit. d) pkt (i)–(iii) rozporządzenia (UE) 2021/241 oraz zapewnienie dostępu do tych danych, zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. e) tego rozporządzenia. Ponadto system powinien dostarczać wszelkich danych niezbędnych do wykorzystania przez władze polskie narzędzia punktowej oceny ryzyka i narzędzia eksploracji danych – Arachne – na potrzeby audytów i kontroli KPO.

(51)System realizacji KPO w Polsce opisano w odpowiedni sposób. Jest on skonstruowany w sposób spójny i opiera się na solidnych procesach i strukturach, tak by role i obowiązki podmiotów w zakresie kontroli i audytów były jasne, odpowiednie funkcje kontrolne były odpowiednio rozdzielone i zapewniona była niezależność podmiotów przeprowadzających audyty. Centralnym organem koordynującym realizację KPO powinno być Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Poszczególne ministerstwa, instytucje rządowe na szczeblu centralnym i inne podmioty upoważnione przez właściwe ministerstwa będą odpowiedzialne za wdrażanie reform i inwestycji w ramach KPO, przy czym audyty powinien przeprowadzać krajowy organ audytowy. Weryfikacje zarządcze przeprowadza instytucja odpowiedzialna za realizację każdego działania.

(52)Należy wdrożyć szczególne działania w celu sprawdzenia zgodności z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych oraz w celu ochrony interesów finansowych Unii. Krajowa Administracja Skarbowa powinna przeprowadzać coroczne audyty. Częstotliwość audytów zależy jednak od częstotliwości wniosków o płatność, zgodnie ze strategią audytu. Audyty powinny objąć system ustanowiony na potrzeby sprawozdawczości w zakresie kamieni milowych i wartości docelowych, system informacyjny służący monitorowaniu wdrażania RRF oraz audyty operacji, w tym warunki należytego zarządzania finansami.

Spójność KPO

(53)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. k) i kryterium 2.11 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 KPO zawiera w dużym stopniu (rating A) działania służące realizacji reform i projektów inwestycji publicznych, które stanowią spójne działania.

(54)Reformy i inwestycje powiązano z obszarami priorytetowymi wskazanymi w KPO i na tej podstawie podzielono na sześć uzupełniających się komponentów KPO. Nadrzędnym celem KPO jest zwiększenie wydajności polskiej gospodarki dzięki wyższemu poziomowi inwestycji, lepszemu otoczeniu działalności gospodarczej, transformacji cyfrowej, transformacji energetycznej i czystej inteligentnej mobilności oraz zwiększeniu podaży pracy i kapitału społecznego w oparciu o jakość edukacji i umiejętności. Plan ten jest kompleksową reakcją na skutki kryzysu związanego z COVID-19, a także na szereg strukturalnych słabości polskiej gospodarki. W szczególności w dziedzinie produkcji czystej energii, zrównoważonego transportu i cyfryzacji reformy i inwestycje wykazują wysoki stopień synergii i komplementarności, na przykład dzięki reformom wspierającym rozwój lądowych i morskich farm wiatrowych oraz rozwój niskoemisyjnych technologii wodorowych, a także promowaniu zrównoważonej mobilności miejskiej i bezpieczeństwa ruchu drogowego. To samo dotyczy w pewnym stopniu reform i inwestycji w rynek pracy i edukację, które mają zwiększyć uczestnictwo w rynku pracy oraz zmodernizować kształcenie i szkolenie. Oczekuje się, że niektóre reformy będą miały przekrojowy wpływ na jakość i skuteczność prawodawstwa we wszystkich obszarach, takich jak reformy w procesie tworzenia prawa. W komponentach KPO przedstawiono – i podsumowano na poziomie planu – komplementarność ze wsparciem udzielanym w ramach funduszy polityki spójności.

Równość

(55)W polskim KPO opisano skutki kryzysu związanego z COVID-19 oraz wyzwania związane z równością płci i równością szans dla wszystkich, w szczególności w odniesieniu do potrzeb rynku pracy. KPO zawiera konkretne działania mające pomóc sprostać tym wyzwaniom, takie jak działania mające na celu poprawę jakości i zwiększenie dostępności placówek opieki nad dziećmi, aby ułatwić kobietom uczestnictwo w rynku pracy. Polska zauważa, że kontrolę wstępną różnych projektów przeprowadzono z uwzględnieniem kryteriów równości oraz że niektórych projektów, które nie spełniały kryteriów dostępności dla osób z niepełnosprawnościami lub w inny sposób nie były zgodne z zasadą równości, nie zawarto w KPO. Polska zauważa również, że oczekuje się zapewnienia, by na każdym etapie zarządzania i wdrażania KPO uwzględniano zasady równości płci i równych szans dla wszystkich. Ponadto komitet monitorujący, którego zadaniem jest monitorowanie skutecznej realizacji KPO, będzie obejmował w szczególności przedstawicieli organów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie oraz promujących prawa podstawowe i niedyskryminację.

Samoocena bezpieczeństwa

(56)Samoocena bezpieczeństwa nie została przeprowadzona, gdyż nie uznano tego za właściwe w odniesieniu do Polski, zgodnie z art. 18 ust. 4 lit. g) rozporządzenia (UE) 2021/241.

Projekty transgraniczne i dotyczące wielu krajów

(57)Polska planuje projekt transgraniczny lub dotyczący wielu krajów w obszarze cyfryzacji. W szczególności w ramach ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekty IPCEI) Polska planuje wspierać inwestycje za pośrednictwem projektu dotyczącego infrastruktury i usług nowej generacji w zakresie przetwarzania w chmurze i na obrzeżach sieci.

Proces konsultacji

(58)Przed przedłożeniem KPO Polska przeprowadziła konsultacje z zainteresowanymi stronami za pośrednictwem różnych platform. Konsultacje publiczne w sprawie KPO rozpoczęto w dniu 26 lutego 2021 r. i zakończono w dniu 2 kwietnia 2021 r. Za pośrednictwem specjalnego formularza na rządowej stronie internetowej otrzymano w sumie 5 275 odpowiedzi. Uwagi wyrażano ponadto m.in. podczas trzech debat zorganizowanych przez rząd i pięciu wysłuchań publicznych prowadzonych przez partnerów społecznych. Nad KPO dyskutowano także w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz Rady Dialogu Społecznego. W wyniku konsultacji dokonano zmian we wszystkich komponentach KPO.

(59)Aby zapewnić odpowiedzialność odpowiednich podmiotów, kluczowe znaczenie ma zaangażowanie wszystkich odpowiednich władz lokalnych i zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych, w całym okresie realizacji inwestycji i reform przewidzianych w KPO. Polska zobowiązuje się w ramach kamienia milowego do utworzenia komitetu monitorującego, którego zadaniem będzie nadzorowanie wdrażania działań w ramach KPO, złożonego z partnerów społecznych i innych odpowiednich zainteresowanych stron.

Pozytywna ocena

(60)W następstwie wydania przez Komisję pozytywnej oceny KPO Polski i stwierdzenia, że KPO spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, zgodnie z art. 20 ust. 2 i załącznikiem V do tego rozporządzenia, w niniejszej decyzji należy określić reformy i projekty inwestycyjne niezbędne do zrealizowania KPO, odpowiednie kamienie milowe, wartości docelowe i wskaźniki, a także kwotę udostępnianą przez Unię na wdrożenie KPO w formie bezzwrotnego wsparcia finansowego i wsparcia w formie pożyczki.

Wkład finansowy

(61)Szacunkowe łączne koszty planu odbudowy i zwiększania odporności Polski wynoszą 160 967 579 300 PLN, co odpowiada kwocie 35 363 500 000 EUR na podstawie referencyjnego kursu wymiany EUR/PLN opublikowanego przez EBC na dzień 3 maja 2021 r. Ponieważ KPO spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, a ponadto kwota szacunkowych łącznych kosztów KPO jest wyższa od maksymalnego wkładu finansowego dostępnego dla Polski, wkład finansowy przydzielony na KPO Polski powinien być równy łącznej kwocie wkładu finansowego dostępnego dla Polski.

(62)Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 obliczenie maksymalnego wkładu finansowego dla Polski ma zostać zaktualizowane do 30 czerwca 2022 r. Tym samym, zgodnie z art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, kwotę dla Polski nieprzekraczającą maksymalnego wkładu finansowego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, należy teraz udostępnić do celów zaciągnięcia zobowiązania prawnego do 31 grudnia 2022 r. Jeżeli będzie to konieczne w związku z aktualizacją maksymalnego wkładu finansowego, Rada, działając na wniosek Komisji, powinna zmienić bez zbędnej zwłoki niniejszą decyzję, aby uwzględnić zaktualizowany maksymalny wkład finansowy, obliczony zgodnie z art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia.

(63)Aby wesprzeć dodatkowe reformy i inwestycje, Polska wystąpiła ponadto o wsparcie w formie pożyczki. Maksymalna wielkość pożyczki, o którą wystąpiła Polska, wynosi mniej niż 6,8 % jej dochodu narodowego brutto z 2019 r. w cenach bieżących. Kwota szacunkowych łącznych kosztów KPO jest wyższa niż suma wkładu finansowego dostępnego dla Polski i wsparcia w formie pożyczki, o które wystąpiono.

(64)Wsparcie, które zostanie udostępnione, ma być finansowane z pożyczek zaciąganych przez Komisję w imieniu Unii na podstawie art. 5 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 8 . Wsparcie powinno być wypłacane w transzach, kiedy Polska osiągnie w zadowalający sposób odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji KPO.

(65)Niniejsza decyzja powinna pozostawać bez uszczerbku dla wyniku wszelkich procedur dotyczących przyznawania funduszy unijnych w ramach jakiegokolwiek programu UE innego niż Instrument lub procedur dotyczących zakłóceń funkcjonowania rynku wewnętrznego, które mogą zostać wszczęte, w szczególności na mocy art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Niniejsza decyzja nie uchyla obowiązku powiadomienia Komisji przez państwo członkowskie, na podstawie art. 108 Traktatu, o przypadkach potencjalnej pomocy państwa,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Zatwierdzenie oceny KPO

Zatwierdza się ocenę KPO Polski na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Reformy i projekty inwestycyjne w ramach KPO, ustalenia oraz harmonogram monitorowania i realizacji KPO, w tym odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe oraz dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe związane z płatnością pożyczki, odpowiednie wskaźniki dotyczące osiągnięcia planowanych kamieni milowych i wartości docelowych oraz ustalenia dotyczące sposobu zapewnienia Komisji pełnego dostępu do odpowiednich danych bazowych określono w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Wkład finansowy

1.Unia udostępnia Polsce wkład finansowy w formie bezzwrotnego wsparcia w wysokości 23 851 681 924 EUR 9 . Kwota 20 270 784 381 EUR jest dostępna do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych do dnia 31 grudnia 2022 r. Jeżeli w wyniku aktualizacji, o której mowa w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241, zaktualizowany maksymalny wkład finansowy dla Polski wyniesie co najmniej 23 851 681 924 EUR, udostępniana jest dodatkowa kwota w wysokości 3 580 897 543 EUR do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Jeżeli w wyniku aktualizacji, o której mowa w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241, zaktualizowany maksymalny wkład finansowy dla Polski wyniesie mniej niż 23 851 681 924 EUR, różnicę między zaktualizowanym maksymalnym wkładem finansowym a kwo20 270 784 381 EUR udostępnia się do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych zgodnie z procedurą określoną w art. 20 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2021/241, od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

2.Wkład finansowy Unii jest udostępniany Polsce przez Komisję w transzach zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji. Transze mogą być wypłacane przez Komisję w jednej racie albo w kilku ratach. Wielkość rat zależy od dostępności środków finansowych.

3.Uruchomienie transz zgodnie z umo w sprawie finansowania jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Polska osiągnęła w zadowalający sposób odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji KPO. Aby kwalifikować się do płatności, Polska musi osiągnąć kamienie milowe i wartości docelowe nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r., z zastrzeżeniem wejścia w życie zobowiązań prawnych, o których mowa w ust. 1.

Artykuł 3

Wsparcie w formie pożyczki

1.Unia udziela Polsce pożyczki do maksymalnej wysokości 11 506 500 000 EUR.

2.Wsparcie w formie pożyczki jest udostępniane Polsce przez Komisję w transzach zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji. Transze mogą być wypłacane przez Komisję w jednej racie albo w kilku ratach. Wielkość rat zależy od dostępności środków finansowych.

3.Uruchomienie transz zgodnie z umową pożyczki jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Polska osiągnęła w zadowalający sposób dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe powiązane z pożyczką i wskazane w odniesieniu do realizacji KPO. Aby kwalifikować się do płatności, Polska musi osiągnąć dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r.

Artykuł 4

Adresat

Niniejsza decyzja skierowana jest do Rzeczypospolitej Polskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)

   Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(2)

   Konkluzje Rady z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego popierające oświadczenie z Valletty z marca 2017 r.

(3)

   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

(4)

   Zawiadomienie Komisji w sprawie wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” na podstawie rozporządzenia ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (2021/C 58/01), Dz.U. C 58 z 18.2.2021, s. 1.

(5)    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub w adaptację do zmian klimatu, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem żadnego z pozostałych celów środowiskowych; C/2021/2800 final.
(6)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 z dnia 10 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument Wsparcia Technicznego (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 1).
(7)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1).
(8)

   Decyzja Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję 2014/335/UE, Euratom (Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1).

(9)    Ta kwota odpowiada alokacji finansowej po odliczeniu proporcjonalnego udziału wydatków Polski określonych w art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241, obliczonej zgodnie z metodyką przyjętą w art. 11 tego rozporządzenia.
Top

Bruksela, dnia 1.6.2022

COM(2022) 268 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski

{SWD(2022) 161 final}


ZAŁĄCZNIK

SEKCJA 1: REFORMY I INWESTYCJE W RAMACH PLANU ODBUDOWY I ZWIĘKSZANIA ODPORNOŚCI

1.    Opis reform i inwestycji

A. KOMPONENT A: ODPORNOŚĆ I KONKURENCYJNOŚĆ GOSPODARKI

Ten komponent polskiego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do podjęcia szeregu wyzwań związanych z odpornością i konkurencyjnością polskiej gospodarki. Pierwsze nadrzędne wyzwanie ma związek z klimatem inwestycyjnym i otoczeniem działalności gospodarczej, które w ostatnich latach zmagały się z lukami regulacyjnymi, uciążliwymi wymogami i procedurami administracyjnymi oraz częstymi zmianami w kluczowych przepisach. Po drugie, Polska nadal musi zwiększać zdolności innowacyjne, aby zmodernizować swój model wzrostu, przechodząc z modelu opartego na konkurencyjności kosztowej na model oparty na zrównoważonym rozwoju i działalności o wyższej wartości dodanej. Łączne wydatki na badania i rozwój utrzymują się na niskim poziomie – 1,4 % PKB w porównaniu z 2,3 % w UE w 2020 r. Mimo że wydatki przedsiębiorstw na badania i rozwój wzrosły w ciągu ostatnich dziesięciu lat ponad czterokrotnie, pozostają one na poziomie poniżej średniej UE. Po trzecie, transformacja cyfrowa i inne przemiany gospodarcze wymagają starań, by lepiej dopasować umiejętności oraz modernizację kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy. Czwartym wyzwaniem jest fakt, że aktywność zawodowa kobiet, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz osób o niskich kwalifikacjach jest znacznie niższa niż w wielu innych państwach UE. Wynika to z kilku czynników, w tym z ograniczonego dostępu do opieki nad dziećmi i opieki długoterminowej, a także z niskiego ustawowego i rzeczywistego wieku przechodzenia na emeryturę. Ponadto elastyczność rynku pracy ograniczają specjalne systemy emerytalne i brak elastyczności uregulowań dotyczących czasu pracy. I wreszcie, wysoki pozostaje odsetek umów o pracę na czas określony, mimo tego, iż ulega on stałemu zmniejszeniu.

Głównym celem przedmiotowego komponentu jest pobudzenie inwestycji oraz zwiększenie wydajności, konkurencyjności i odporności polskiej gospodarki. W tym celu komponent jest ukierunkowany na: (i) zwiększenie stabilności i adekwatności ram budżetowych; (ii) ograniczenie regulacyjnego i administracyjnego obciążenia przedsiębiorstw i przedsiębiorców; (iii) wspieranie transformacji cyfrowej i ekologicznej oraz odporności kluczowych sektorów gospodarki, w tym sektora rolno-spożywczego; (iv) poprawę ekosystemu innowacji; (v) wspieranie dopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy i poprawę uczenia się przez całe życie; (vi) wzrost współczynnika aktywności zawodowej i podniesienie rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę; (vii) poprawę dostępu do opieki nad dziećmi i jej jakości, w szczególności w przypadku dzieci poniżej trzeciego roku życia oraz (viii) zwiększenie skuteczności publicznych służb zatrudnienia.

Komponent ten stanowi odpowiedź na następujące zalecenia krajowe skierowane do Polski w ramach europejskiego semestru w latach 2019 i 2020: zalecenia krajowe nr 3, 2019 i 4, 2020 dotyczące poprawy klimatu inwestycyjnego i otoczenia regulacyjnego, w szczególności poprzez zwiększenie roli konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym. Komponent ten obejmuje ponadto następujące kwestie: zalecenia krajowe nr 1, 2019 i 1, 2020 dotyczące zwiększenia efektywności wydatków publicznych i systemu budżetowego oraz wspierania ożywienia gospodarczego za pomocą środków publicznych; zalecenie krajowe nr 2, 2019 dotyczące adekwatności przyszłych świadczeń emerytalnych i stabilności systemu emerytalnego, w szczególności przez zastosowanie środków służących podwyższaniu rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę, oraz podjęcia działań w celu zwiększenia uczestnictwa w rynku pracy, w tym przez poprawę dostępu do opieki nad dziećmi i do opieki długoterminowej, oraz likwidacji utrzymujących się przeszkód dla bardziej trwałych form zatrudnienia, a także środków służących zwiększeniu dopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy i poprawy kształcenia przez całe życie; zalecenie krajowe nr 3, 2019 dotyczące wzmocnienia zdolności gospodarki do innowacji, w tym poprzez wspieranie instytucji badawczych i ich ściślejszej współpracy z przedsiębiorstwami.

Oczekuje się, że żaden ze środków w tym komponencie nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

A.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Podkomponent A1 – Ograniczenie wpływu COVID-19 na przedsiębiorstwa

A1.1 Reforma ram budżetowych

Nadrzędnym celem reformy jest zwiększenie przejrzystości i efektywności wydatków publicznych. Aby osiągnąć ten cel, reforma jest ukierunkowana na: (i) umożliwienie bardziej efektywnego zarządzania środkami publicznymi; (ii) zwiększenie rozliczalności w zakresie zarządzania środkami publicznymi; (iii) zwiększenie stabilności finansów publicznych i zapobieżenie niezrównoważonemu wzrostowi wydatków.

Reforma polega na wdrożeniu dwóch środków legislacyjnych. Po pierwsze, ustawa o finansach publicznych zostanie zmieniona przez wdrożenie nowego systemu klasyfikacji, nowego modelu zarządzania budżetem oraz zdefiniowanych na nowo średniookresowych ram budżetowych. W wyniku tej zmiany ustanowiony zostanie nowy system budżetowy. Po drugie, ustawa o finansach publicznych zostanie zmieniona przez rozszerzenie zakresu stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) na większą liczbę jednostek sektora instytucji rządowych i samorządowych, w szczególności fundusze celowe.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 marca 2025 r.

A1.2 Ograniczenie obciążeń regulacyjnych i administracyjnych

Nadrzędnym celem reformy jest ograniczenie obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, z jakimi zmagają się przedsiębiorstwa w Polsce, a także wspieranie inwestycji prywatnych, zwłaszcza w MŚP. W tym celu reforma jest ukierunkowana na: (i) uproszczenie procedur administracyjnych i prawnych; (ii) zminimalizowanie wymogów prawnych dla przedsiębiorstw i przedsiębiorców; (iii) przyspieszenie procesu decyzyjnego; (iv) zapewnienie przedsiębiorstwom odpowiednich warunków do inwestycji, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych; oraz (v) ułatwienie komunikacji między obywatelami i przedsiębiorstwami a organami publicznymi.

Reforma składa się z dwóch pakietów legislacyjnych. W pierwszym z nich (Tarcza prawna) wprowadza się przepisy prawne, które: (i) sprawią, że procedury elektroniczne staną się dominującym kanałem rozwiązywania spraw związanych z procedurami administracyjnymi i prawnymi, w tym składanie oświadczeń przez operatorów turystycznych i przedsiębiorców do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego; (ii) uproszczą procedury administracyjne, w szczególności związane z zawodami marynarza oraz handlem napojami alkoholowymi; (iii) przyczynią się do ograniczania stosowania procedury dwuinstancyjnej w co najmniej dziesięciu procedurach związanych w szczególności z zasobami geologicznymi; (iv) ograniczą liczbę dokumentów i formalności wymaganych w procedurach administracyjnych, np. w procesach związanych z planowaniem przestrzennym i procesach budowlanych oraz (v) przedłużą terminy w przypadku niektórych procedur administracyjnych, na przykład rejestracji samochodu kupionego w innym państwie członkowskim.

Drugi pakiet legislacyjny zmienia ustawę o Polskiej Strefie Inwestycji w celu zwiększenia liczby obszarów określonych jako „specjalne strefy ekonomiczne” w Polsce oraz utworzenia nowego modelu udzielania wsparcia finansowego przedsiębiorstwom podejmującym działalność w specjalnych strefach ekonomicznych, głównie w postaci ulg podatkowych i dotacji na zakup gruntów pod inwestycje.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2023 r.

A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest wsparcie odporności MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorach najbardziej dotkniętych pandemią COVID-19 w Polsce, mianowicie w sektorach HoReCa, turystyki i kultury. W tym celu inwestycje są ukierunkowane na zachęcanie do zwiększania skali i dywersyfikacji działalności prowadzonej przez MŚP i mikroprzedsiębiorstwa w tych sektorach.

Inwestycja obejmuje wdrożenie następujących trzech rodzajów działań:

-inwestycji w projektowanie i produkcję swoich towarów i usług, takich jak: (i) zakup maszyn i urządzeń niezbędnych do wyprowadzenia na rynek nowych produktów/usług; (ii) prace budowlane, w tym budowa nowych linii produkcyjnych; (iii) inwestycje związane z zieloną transformacją, w szczególności zachęcające do zapobiegania powstawaniu odpadów na etapie projektowania, recyklingu/ponownego wykorzystania odpadów oraz wdrożenia rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;

-usług doradczych w zakresie realizacji projektów;

-podnoszenia/zmiany kwalifikacji pracowników dzięki zapewnieniu szkoleń w zakresie nowych rozwiązań informatycznych, nowych technologii, analizy potrzeb klienta, zarządzania informacjami/danymi, a także zarządzania ryzykiem.

Środek ten zapewni zrównoważoną realizację wszystkich opisanych rodzajów projektów, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A1.2.2 Wsparcie przygotowania terenów inwestycyjnych pod potrzeby inwestycji o kluczowym znaczeniu dla gospodarki

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest zwiększenie liczby terenów inwestycyjnych w Polsce, tj. terenów przeznaczonych i stworzonych z myślą o rozwoju przemysłu i biznesu. W tym celu w ramach inwestycji powstanie co najmniej 4 200 hektarów obszarów inwestycyjnych.

Inwestycja obejmuje (i) scalenie gruntów i – w wyjątkowych przypadkach – nabycie gruntów; (ii) budowę niezbędnej infrastruktury, w tym budowę zakładów umożliwiających przedsiębiorstwom prowadzenie działalności; (iii) budowę infrastruktury publicznej, mianowicie przyłączy wody, gazu, energii; (iii) a także zapewnienie wsparcia technicznego samorządom terytorialnym i regionalnym. Inwestycja będzie w dużej mierze realizowana w miastach średniej wielkości, które pozostają w tyle pod względem rozwoju gospodarczego.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Środek ten ma zapewnić między innymi, aby:

-co najmniej 70 % (wagowo) innych niż niebezpieczne odpadów z budowy i rozbiórki powstałych na placu budowy nadawało się do ponownego użycia, recyklingu i poddania innej metodzie odzysku materiałów, uwzględniając operacje wypełniania wyrobisk przy wykorzystaniu odpadów zamiast innych materiałów zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami oraz unijnym protokołem w sprawie gospodarowania odpadami z budowy i rozbiórki 1 .

-Budowa infrastruktury przesyłu i dystrybucji paliw gazowych, w chwili budowy, umożliwia transport gazów odnawialnych i niskoemisyjnych.

-Budowa nowych budynków musi być zgodna z założeniami dotyczącymi budynków o niemal zerowym zużyciu energii, jak określono w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (dyrektywa 2018/844/UE).

-Kryteria kwalifikowalności projektów, które mają być częścią terenów inwestycyjnych, wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 2 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 3 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 4 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 5 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. W zakresie zadań znajduje się dodatkowy wymóg, aby wybierane były tylko te działania, które są zgodne z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

-Ponadto tereny inwestycyjne zapewniają odpowiednie zabezpieczenia, aby uniknąć szkód w osiągnięciu celu w zakresie różnorodności biologicznej. W szczególności tworzenie terenów inwestycyjnych realizuje się w pełnej zgodności z dyrektywą w sprawie OOŚ (dyrektywa 2014/52/UE), dyrektywą siedliskową (dyrektywa 92/43/EWG) i dyrektywą ptasią (dyrektywa 2009/147/WE).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

A1.3 Reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego

Nadrzędnym celem reformy jest stworzenie stabilnego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego dla sektora budowlanego, a także przeciwdziałanie niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy na tereny podmiejskie, zwłaszcza największych miast. W tym celu reforma jest ukierunkowana na (i) usprawnienie istniejących przepisów i poprawę ram prawnych zagospodarowania przestrzennego na szczeblu gminnym; (ii) ustanowienie przejrzystych i jasnych zasad zagospodarowania terenu na szczeblu gminnym, w szczególności przez zapewnienie dostępu do czytelnych, cyfrowych i rzetelnych informacji na temat zagospodarowania terenu w gminach; (iii) zwiększenie udziału zainteresowanych stron i partnerów społecznych w opracowywaniu ogólnych planów gmin.

Reforma polega na przyjęciu nowej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ustawie między innymi: (i) wprowadza się wymóg opracowania i przyjęcia przez wszystkie gminy długoterminowej strategii związanej z zagospodarowaniem terenu w gminie; (ii) wprowadza się wymóg opracowania i przyjęcia przez wszystkie gminy ogólnych planów zagospodarowania przestrzennego przekształcanych w akty prawa miejscowego, określających ogólne zasady zabudowy na obszarze gminy i opierających się na długoterminowej strategii gminy związanej z zagospodarowaniem terenu; (iii) wprowadza się wymóg zobowiązujący inwestorów do realizacji dodatkowych przedsięwzięć na rzecz gminy przy realizacji nowych projektów zabudowy w celu m.in. ograniczenia rozwoju zabudowy mieszkaniowej bez wystarczającego wyposażenia w usługi; (iv) określa się proces, w ramach którego zainteresowane strony mogą uczestniczyć w opracowywaniu strategii i planów ogólnych w gminach.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 marca 2023 r.

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Inwestycja jest ukierunkowana na wsparcie wdrożenia nowej reformy planowania przestrzennego określonej w reformie A.1.3 komponentu A. Inwestycja jest ukierunkowana na wsparcie gmin w przygotowaniu strategii rozwoju i planów ogólnych rozwoju, przy czym celem jest, aby wszystkie gminy w Polsce przyjęły nowe plany ogólne rozwoju zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja obejmuje trzy rodzaje działań: (i) zapewnienie wsparcia technicznego przy przygotowywaniu planów rozwoju; (ii) zapewnienie gminom materiałów edukacyjnych (takich jak seminaria internetowe i podręczniki); (iii) zapewnienie ukierunkowanych szkoleń dla planistów zaangażowanych w opracowywanie planów ogólnych w gminach w celu przeszkolenia co najmniej 1 700 pracowników.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A1.4 Reforma na rzecz poprawienia warunków konkurencyjności i ochrony producentów/konsumentów w sektorze rolnym 

Nadrzędnym celem reformy jest wzmocnienie pozycji konsumentów i producentów w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych, tak aby zwiększyć inwestycje i odporność wszystkich podmiotów w sektorze rolno-spożywczym, w szczególności MŚP i drobnych producentów. Aby osiągnąć ten cel, reforma jest ukierunkowana na: (i) utworzenie zbioru zasad i dobrych praktyk w zakresie relacji pionowych w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych; (ii) poprawę systemu egzekwowania umów w sektorze rolno-spożywczym, aby zapobiec nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej oraz (iii) zwiększenie przejrzystości rynku.

Reforma obejmuje nową ustawę o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w sektorze rolno-spożywczym, która ma szerszy zakres niż dyrektywa 2019/633 w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych. Reforma:

I.oprócz wykazu nieuczciwych praktyk handlowych określonych w dyrektywie 2019/633 wprowadzi otwartą definicję nieuczciwych praktyk handlowych. W szczególności Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznaje takie dodatkowe praktyki handlowe za nieuczciwe, jeżeli (i) są one niezgodne z wymogami dobrych praktyk handlowych (ii) i w istotny sposób zakłócają lub mogą zakłócić interesy pozostałych stron umowy;

II.reforma chroni wszystkie podmioty handlowe, w tym nabywców produktów rolnych i spożywczych.

Reforma obejmuje również sporządzenie przeglądu śródokresowego nowej ustawy, który zawiera ocenę stopnia osiągnięcia celów oraz określa możliwości działania w przypadku wystąpienia problemów na etapie wdrażania.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest zwiększenie konkurencyjności i odporności sektora rolno-spożywczego i sektora gospodarki rybnej w Polsce. W tym celu inwestycja jest ukierunkowana na (i) wspieranie zielonej i cyfrowej transformacji w sektorze rolno-spożywczym i sektorze gospodarki rybnej; (ii) skrócenie i budowanie odporności łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz produktów rybołówstwa i akwakultury, w szczególności przez wspieranie lokalnych MŚP, drobnych producentów i rybaków; (iii) unikanie marnotrawienia żywności oraz usuwanie białych plam i barier technicznych związanych z redystrybucją żywności.

Inwestycja obejmuje następujące inicjatywy:

-budowę i modernizację lokalnych centrów magazynowania i dystrybucji, rynków hurtowych, lokalnych rynków żywności i spółdzielni, w tym modernizację logistyki i infrastruktury ICT;

-wsparcie dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem rolno-spożywczym, w tym w sektorze rybołówstwa i akwakultury, które to wsparcie obejmuje zakup maszyn i wyposażenia, w tym środków transportu, a także rozbudowę i modernizację infrastruktury zakładów;

-wsparcie dla rolników i rybaków w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych i spożywczych, w tym budowę i modernizację infrastruktury oraz zakup nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania, transportu i przechowywania produktów. Wsparcie obejmuje również organizację sprzedaży produktów rolno-spożywczych przez internet oraz organizację dostaw; 

-wsparcie dla organizacji charytatywnych w sektorze rolno-spożywczym na modernizację budynków, infrastruktury i wyposażenia, w tym środków transportu. Wsparcie obejmuje rozwój systemów informatycznych i aplikacji cyfrowych;

-wsparcie dla producentów rolnych w celu wdrożenia rozwiązań w zakresie rolnictwa 4.0. Obejmuje to zakup czujników, tabletów i sprzętu cyfrowego, a także zakup i utrzymanie rozwiązań cyfrowych, takich jak aplikacje i oprogramowanie;

-wsparcie dla producentów rolnych i producentów z sektora rybołówstwa i akwakultury związane z zieloną transformacją. Obejmuje to renowację infrastruktury producentów, w tym wymianę dachów zawierających materiały szkodliwe dla zdrowia lub środowiska, termomodernizację budynków, wymianę instalacji elektrycznych i wentylacyjnych na energooszczędne, a także wymianę słupów nośnych impregnowanych kreozotem na plantacjach chmielu.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

Środek ten ma zapewnić, aby:

-nabywane samochody ciężarowe i inne pojazdy ciężkie były wyłącznie bezemisyjnymi 6 , niskoemisyjnymi 7 lub LNG/CNG ciężarówkami napędzanymi biogazem/biometanem. Pojazdy specjalnego przeznaczenia podlegają tym samym zasadom, które przedstawiono powyżej. W przypadku pojazdów wykorzystujących biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy muszą być spełnione następujące warunki: (i) spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczeń emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 29–31 oraz zgodność z przepisami dotyczącymi biopaliw bazujących na roślinach spożywczych i pastewnych określonymi w art. 26 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej (dyrektywa 2018/2001/UE) oraz w powiązanych aktach wykonawczych i delegowanych oraz (ii) zapewnienie, aby w pojazdach zakupionych w ramach programu wspieranego z RRF stosowano wyłącznie biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy zgodne z dyrektywą w sprawie energii odnawialnej oraz (iii) uzupełnienie o „środki wspierające”, które potwierdzają, że udział biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy w krajowym koszyku z czasem wzrośnie.

-Wszystkie renowacje budynków muszą być przeprowadzane zgodnie z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (dyrektywa 2018/844/UE).

-Zakłady produkujące energię z biogazu spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29–31 oraz są zgodne z przepisami dotyczącymi biopaliw bazujących na roślinach spożywczych i pastewnych określonymi w art. 26 dyrektywy w sprawie energii odnawialnej (dyrektywa 2018/2001/UE) oraz w powiązanych aktach wykonawczych i delegowanych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Podkomponent A2 – Rozwój narodowego systemu innowacji: wzmocnienie koordynacji, stymulowanie potencjału innowacyjnego oraz współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami i organizacjami badawczymi, w tym w zakresie technologii środowiskowych

A2.1 Przyśpieszenie procesów robotyzacji i cyfryzacji i innowacji

Reforma ma na celu wzmocnienie popytu na wiedzę i innowacje oraz ich efektywnego wdrażanie w przedsiębiorstwach, w sektorze gospodarki cyfrowej.

Reforma obejmuje wbudowanie w system podatkowy preferencji dla przedsiębiorstw przeprowadzających proces cyfryzacji poprzez inwestycje w robotyzację i transformację cyfrową. Ulga podatkowa ma formę odliczenia od podatku dodatkowych kosztów w celu wspierania zakupu robotów przemysłowych.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

A2.1.1 Inwestycje wspierające robotyzację i cyfryzację w przedsiębiorstwach 

Celem tej inwestycji będzie wsparcie projektów obejmujących wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań nakierowanych na transformację cyfrową.

Inwestycja obejmie cyfryzację procesów biznesowych, wspieranie transformacji w kierunku przemysłu 4.0 ze szczególnym uwzględnieniem robotyzacji i technologii operacyjnych. W ramach inwestycji wspierane będzie wykorzystanie technologii chmurowych oraz sztucznej inteligencji w integracji procesów produkcyjnych i biznesowych oraz zarządzaniu nimi; wdrażanie inteligentnych linii produkcyjnych, budowę inteligentnych fabryk; wdrożenie nowoczesnych technologii cyfrowych, które wspierają transformację w kierunku redukcji emisji środowiskowych (w szczególności gazów cieplarnianych) oraz redukcji wykorzystania zasobów naturalnych i zmniejszenia oddziaływania środowiskowego procesów produkcyjnych i biznesowych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A2.2 Stworzenie warunków do przejścia na model gospodarki o obiegu zamkniętym

Celem reformy jest stworzenie odpowiednich ram prawnych dla funkcjonowania obrotu surowcami wtórnymi. Reforma wprowadzi rozporządzenia o zniesieniu statusu odpadów odnoszące się do kluczowych odpadów przemysłowych (o największym potencjale gospodarczym) oraz wdrożenie definicji surowca wtórnego, co ułatwiłoby obrót i wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych.

Reforma obejmuje ramy rozwoju rynku surowców wtórnych w celu ułatwienia gospodarowania tymi surowcami, czego skutkiem będzie ograniczenie eksploatacji złóż surowców naturalnych, dzięki zastąpieniu naturalnych surowców i produktów. Reforma doprowadzi do ograniczenia magazynowania odpadów na hałdach.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2024 r.

A2.2.1 Inwestycje we wdrażanie technologii i innowacji środowiskowych, w tym związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym

Celem tej inwestycji będzie wsparcie wykorzystania surowców wtórnych, w tym przez finansowanie m.in. infrastruktury badawczo-rozwojowej, na potrzeby opracowania technologii w zakresie wykorzystania odpadów jako surowców wtórnych z myślą o stworzeniu bardziej wydajnej gospodarki.

Inwestycja składać się będzie z dwóch działań. W ramach pierwszego działania wspierane będą projekty przyznane MŚP w celu opracowania i wdrożenia technologii ekologicznych związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym, których efektem będzie lepsza gospodarka materiałowa, zwiększenie efektywności energetycznej oraz zmiana filozofii przedsiębiorstw w kierunku zerowej ilości odpadów.

Realizacja działania zostanie zakończona do dnia 31 marca 2025 r.

W ramach drugiego działania finansowane będą projekty wspierające rozwój technologii przyczyniających się do tworzenia rynku surowców wtórnych.

Realizacja działania zostanie zakończona do dnia 30 września 2025 r.

Wybór beneficjentów będzie dokonywany na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości. Projekty muszą dotyczyć opracowania i wdrożenia lub zastosowania rozwiązań w zakresie zielonego sektora, które skutkują wzrostem efektywności energetycznej w procesach produkcyjnych i operacyjnych lub redukcją odpadów z procesów produkcyjnych i operacyjnych, bądź ponownym wykorzystaniem lub recyklingiem odpadów, lub redukcją emisji gazów cieplarnianych z procesów produkcyjnych i operacyjnych. Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 8 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 9 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 10 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 11 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu.

A2.3 Zapewnienie instytucjonalnych i prawnych podstaw rozwoju bezzałogowych statków powietrznych

Celem reformy jest utworzenie podmiotu wspierającego testowanie i wdrażanie nowych rozwiązań opartych na bezzałogowych statkach powietrznych, w szczególności w obszarach zurbanizowanych.

W ramach reformy przyznane zostanie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej prawo do posiadania kapitału własnego w spółkach handlowych oraz upoważnia się Agencję lub jej spółki zależne do prowadzenia projektów pilotażowych wspierających wdrażanie modeli biznesowych i usług w zakresie bezzałogowych statków powietrznych. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej będzie również działać jako instytucja zapewniająca specjalistyczne usługi związane z bezzałogowymi statkami powietrznymi w ramach planowanej sieci centrów kompetencji.

Realizacja reformy zostanie zakończona do 30 czerwca 2023 r.

A2.3.1 Rozbudowa i wyposażenie centrów kompetencji (specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, wsparcia wdrożeń, centra monitorowania) oraz infrastruktura do zarządzania sektorem bezzałogowych statków powietrznych jako ekosystemu innowacji

Celem tej inwestycji jest ustanowienie zintegrowanego systemu centrów kompetencji i projektów pilotażowych oraz infrastruktury dla bezzałogowych statków powietrznych.

Inwestycja obejmie budowę lokalnych centrów i infrastruktury na potrzeby bezzałogowych statków powietrznych. Lokalne centra lub infrastruktura lokalna powstaną w dziesięciu lokalizacjach. Kluczowymi elementami projektu objętego wsparciem będą: infrastruktura naziemna, lokalne centra zarządzania danymi i ruchem wraz z wdrożonymi usługami cyfrowymi i procedurami.

Drugi element inwestycji obejmie testowanie i wdrażanie usług w zakresie bezzałogowych statków powietrznych w projektach pilotażowych realizowanych w poszczególnych centrach kompetencji. Projekty pilotażowe będą wdrażane w ramach specjalistycznych programów w obszarach autonomicznej koordynacji ruchu, kluczowych obiektów infrastruktury (porty i infrastruktura energetyczna), usług w zakresie porządku publicznego (bezpieczeństwo i ochrona ludności) oraz mobilności w miastach.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A2.4 Wzmocnienie mechanizmów współpracy pomiędzy sektorem nauki oraz przemysłem

Reforma obejmuje dwa działania. W następstwie pierwszego działania uczelnie i instytuty badawcze będą mogły stać się udziałowcami w przedsiębiorstwach. Oczekuje się, że doprowadzi to do większej interdyscyplinarności i elastyczności transferu technologii.

Pierwsze działanie w ramach tej reformy obejmuje rozszerzenie kategorii podmiotów, z którymi uniwersytety będą mogły tworzyć spółki celowe. Będą to instytuty badawcze, instytuty Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz. Reforma umożliwi utworzenie spółek celowych ukierunkowanych konkretnie na komercjalizację wyników działań w zakresie badań i rozwoju.

Realizacja reformy miała zostać zakończona do 31 marca 2022 r.

W ramach drugiego działania przewidzianego w tej reformie ustanowi się – na potrzeby instytutów badawczych i jednostek podległych pod nadzorem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – zasady korzystania z laboratoriów, infrastruktury badawczej i transferu wiedzy w ramach współpracy między nauką a światem nauki i biznesu. Zasady przyznawania pomocy będą zgodne z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.

Realizacja reformy miała zostać zakończona do 31 marca 2022 r.

A2.4.1 Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego

Celem tej inwestycji jest zapewnienie ściślejszej współpracy między instytucjami zajmującymi się badaniami naukowymi i innowacjami, a także między instytucjami naukowymi a sektorem przedsiębiorstw. Przyczyni się ona do wzrostu wysokiej jakości wyników prac badawczo-rozwojowych o dużym potencjale komercjalizacyjnym.

Inwestycja ta będzie polegała na finansowaniu infrastruktury badawczej w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej oraz w instytutach rolno-spożywczych i jednostkach podległych pod nadzorem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 12 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 13 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 14 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 15 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu.

Następujące działania w zakresie BRI uznaje się za zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01): (i) te działania w zakresie BRI w ramach tej inwestycji, które skutkują neutralnymi technologicznie wynikami na poziomie ich zastosowania; (ii) te działania w zakresie BRI w ramach tej inwestycji, które wspierają rozwiązania alternatywne o niskim wpływie na środowisko, jeżeli takie rozwiązania alternatywne istnieją; lub (iii) te działania w zakresie BRI w ramach tej inwestycji, które koncentrują się przede wszystkim na opracowywaniu rozwiązań alternatywnych o możliwie najmniejszym wpływie na środowisko w sektorze w odniesieniu do tych rodzajów działalności, dla których nie istnieje alternatywa o niewielkim wpływie na środowisko pod względem technologicznym i ekonomicznym.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Podkomponent A3 – Edukacja dla nowoczesnej gospodarki

A3.1 Siła robocza dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją

Głównym celem reformy jest przygotowanie siły roboczej na potrzeby nowoczesnej gospodarki oraz lepsze dopasowanie umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją.

Reforma ta ma na celu utworzenie branżowych centrów umiejętności oraz zmianę odpowiednich przepisów, aby zapewnić usługi ukierunkowanego podnoszenia i zmiany kwalifikacji. Celem reformy jest również propagowanie współpracy pracodawców z organizatorami kształcenia zawodowego, która przyczyni się do rozpowszechniania innowacyjnych rozwiązań i wspierania innowacji w obszarze szkolenia zawodowego. Uwzględniona zostanie również kwestia integracji osób z niepełnosprawnościami. W związku z tym centra umiejętności uzupełniają istniejącą ofertę kształcenia i szkolenia zawodowego na poziomie średnim i wyższym oraz ofertę uczenia się przez całe życie.

Reforma obejmuje zmianę ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy – Karta nauczyciela. Proces ten poprzedzi przegląd realizowany w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi, władzami regionalnymi, sektorami i innymi zainteresowanymi stronami. W zmianie ustawy – Prawo oświatowe uwzględnia się plan rozwoju sieci centrów umiejętności, wskazuje miejsce i rolę centrów umiejętności w systemie kształcenia i szkolenia, określa warunki zatrudniania personelu w centrach umiejętności, ustanawia się przepisy dotyczące przeglądów cyklicznych w celu zapewnienia nadzoru nad zarządzaniem tymi centrami i nad ich trwałością po 2026 r.; dzięki dostosowanym do potrzeb przepisom dotyczącym zarządzania centrami umiejętności dostosuje się też istniejący system zarządzania, obejmujący pracodawców (w tym przedstawicieli MŚP), partnerów społecznych i inne odpowiednie zainteresowane strony, w tym samorządy terytorialne i lokalne. Zmiana będzie też obejmować dokonanie ustaleń dotyczących finansowania (w tym po ustaniu wsparcia ze strony UE), ustalenie warunków szkoleń, ustanowienie przepisów dotyczących poradnictwa zawodowego i programów nauczania, a także doprecyzowanie rodzajów oferowanych szkoleń, grup docelowych, rodzajów kwalifikacji i norm, mechanizmów zapewniania i weryfikacji jakości oraz sposobu powiązania sektorów z centrami umiejętności. W ramach zmiany ustawy – Karta nauczyciela przewidziano zapewnienie obecnym nauczycielom kształcenia zawodowego przez centra umiejętności możliwości ustawicznego szkolenia zawodowego.

Celem reformy jest również dostosowanie koordynacji kształcenia i szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie w regionach w celu wypracowania trwałych i skutecznych metod współpracy i interakcji między różnymi zainteresowanymi stronami w dziedzinie rozwoju umiejętności, które to strony wchodzą w skład różnych struktur zarządzania (takie jak instytucje oświatowe, instytucje rynku pracy, przedsiębiorstwa i organizacje pracodawców oraz samorządy terytorialne).

Cel ten zostanie osiągnięty w drodze wprowadzenia w życie zmian w szeregu aktów ustawodawczych, po przeprowadzeniu procesu przeglądu istniejących mechanizmów koordynacji i w ścisłej współpracy z samorządami lokalnymi i terytorialnymi. Reforma przewiduje określenie praw i obowiązków regionów w zakresie koordynacji polityki w dziedzinie umiejętności oraz wzbogacania oferty instytucji uczenia się przez całe życie w oparciu o zoperacjonalizowane programy wdrażania (krajowych) Zintegrowanych Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym. Zmiany te obejmują prawne ustanowienie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (po jednym w każdym województwie) koordynujących politykę w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie; strukturę zarządzania uwzględniającą obowiązki regionów i partnerów społecznych; obowiązek przyjęcia zoperacjonalizowanych programów wdrażania krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym (po jednym w każdym województwie) oraz aktualizacji programu co pięć lat, a także zapewnienia dostosowania oferty edukacyjnej do rozpoznanych potrzeb w zakresie umiejętności. Zmiany obejmują wprowadzenie przepisów dotyczących funkcjonowania biura koordynacji (zapewniającego usługi na rzecz Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji) oraz planu wdrażania dotyczącego monitorowania i ewaluacji.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 marca 2025 r.

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Celem inwestycji powiązanych z reformą A3.1 będzie faktyczne utworzenie i zapewnienie pełnego funkcjonowania sieci branżowych centrów umiejętności w celu wsparcia rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie. Obejmie to utworzenie centrów umiejętności oraz zapewnienie kursów i programów szkolenia zawodowego, w tym dla dorosłych, studentów, osób młodych, nauczycieli zajmujących się kształceniem i szkoleniem zawodowym oraz pracowników. Inwestycja nie obejmuje zakupu gruntów.

W kontekście zapewniania programów podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz programów szkoleń w centrach umiejętności, w tym certyfikatów potwierdzających efekty uczenia się, we wszystkich centrach szkolenie odbędzie 24 000 osób uczących się. Co najmniej 60 % spośród tych osób uczących się będą stanowić osoby dorosłe (co najmniej 25 lat – nie uwzględniając nauczycieli zajmujących się kształceniem i szkoleniem zawodowym); co najmniej 20 % osób uczących się będą stanowić osoby młode (14–24 lat); co najmniej 10 % osób uczących się będą stanowić obecni nauczyciele zajmujący się kształceniem i szkoleniem zawodowym, którzy uczestniczą w szkoleniu w pierwszych dwóch latach działania centrów umiejętności (po zmianie ustawy – Karta nauczyciela). Ponadto każdy program podnoszenia kwalifikacji musi obejmować co najmniej wymiar cyfrowy i ekologiczny w oparciu o najlepszą dostępną wiedzę i dane naukowe. W działanie centrów umiejętności zaangażowanych zostanie co najmniej 90 organizacji sektorowych (którym zapewnione zostaną szkolenia).

W ramach inwestycji ustanowionych zostanie również co najmniej 14 funkcjonujących Wojewódzkich Zespołów Koordynacji, przy czym celem ogólnym jest powołanie 16 Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (po jednym w każdym województwie). Te zespoły będą koordynować politykę w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie. Inwestycja obejmuje wsparcie i rozwój mechanizmów koordynacji na szczeblu centralnym i regionalnym, a także wsparcie działań zespołów regionalnych związanych z wykonywaniem ich zadań.

Co więcej, mając na uwadze cel ogólny opracowania 16 zoperacjonalizowanych programów wdrażania na poziomie regionalnym (po jednym w każdym województwie), Wojewódzkie Zespoły Koordynacji opracują co najmniej 14 zoperacjonalizowanych programów wdrażania w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie. Będą to programy wdrażania krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Podkomponent A 4 – Zwiększenie dopasowania strukturalnego, efektywności i odporności kryzysowej rynku pracy

A4.1 Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy 

Nadrzędnym celem reformy jest wzrost współczynnika aktywności zawodowej, co pozwoli przyczynić się do wyższej wydajności, odporności kryzysowej oraz globalnej konkurencyjności polskiej gospodarki. Kolejnym celem jest zwiększenie elastyczności i bezpieczeństwa polskiego rynku pracy. Aby osiągnąć ten cel, reforma jest ukierunkowana na: (i) zmianę sposobu funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia oraz wzmocnienie aktywnej polityki rynku pracy; (ii) ułatwienie procesu zatrudniania pracowników będących cudzoziemcami; (iii) ułatwienie procedur naboru przez wdrożenie nowych przepisów dotyczących umów zawieranych drogą elektroniczną oraz (iv) zbadanie sposobów zwiększenia stopnia wykorzystywania porozumień zbiorowych i jednolitej umowy o pracę.

Reforma polega na przyjęciu nowych ustaw o publicznych służbach zatrudnienia, o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny. Ponadto reforma obejmuje przyjęcie nowych norm i ram wykonania w zakresie funkcjonowania i koordynacji publicznych służb zatrudnienia. Przeprowadzone zostaną proces konsultacji z partnerami społecznymi na temat potencjału porozumień zbiorowych oraz kompleksowe badanie dotyczące potencjalnego znaczenia jednolitej umowy o pracę. Wdrożone zostaną odpowiednie zmiany prawne ustalone w procesie konsultacji oraz w toku badania.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 września 2024 r.

A4.1.1 Inwestycje wspierające reformę instytucji rynku pracy

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest zwiększenie zdolności publicznych służb zatrudnienia do wspierania funkcjonowania rynku pracy. Aby osiągnąć ten cel, inwestycja jest ukierunkowana na cyfryzację usług i narzędzi wykorzystywanych przez publiczne służby zatrudnienia, na szkolenie pracowników publicznych służb zatrudnienia, a także przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotyczącej nowych usług oferowanych przez publiczne służby zatrudnienia, również wśród osób, które w przyszłości skorzystają z ich wsparcia po raz pierwszy.

Inwestycje obejmują (i) cyfryzację procesów prowadzonych przez publiczne służby zatrudnienia i (ii) kursy szkoleniowe dla pracowników publicznych służb zatrudnienia oraz (iii) opracowanie nowych norm.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

A4.2 Reforma na rzecz poprawy sytuacji rodziców na rynku pracy poprzez zwiększenie dostępu do wysokiej jakości opieki nad dziećmi do lat trzech

Nadrzędnym celem reformy jest ułatwienie dostępu do placówek opieki nad dziećmi do lat trzech oraz zapewnienie wysokich standardów edukacyjnych i jakościowych usług opieki nad dziećmi. W tym celu reforma jest ukierunkowana na (i) usprawnienie zarządzania środkami krajowymi i zewnętrznymi przeznaczonymi na tworzenie i funkcjonowanie placówek opieki nad dziećmi; (ii) wdrożenie stabilnego, długoterminowego finansowania ze środków krajowych usług opieki nad dziećmi do lat trzech; a także (iii) wdrożenie zestawu minimalnych wiążących standardów edukacyjnych i jakościowych dla placówek opieki nad dziećmi.

Reforma polega na przyjęciu zmian ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz na opracowaniu specjalnego wieloletniego programu dotyczącego tworzenia i funkcjonowania placówek opieki nad dziećmi. Zmiana polega m.in. na połączeniu zarządzania trzema odrębnymi źródłami finansowania procesu tworzenia oraz funkcjonowania placówek opieki nad dziećmi: finansowania krajowego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Reforma polega również na opracowaniu odpowiedniego programu i zapewnieniu wystarczających środków na wprowadzenie stabilnego, długoterminowego finansowania usług opieki nad dziećmi do lat trzech ze środków krajowych. Reforma polega również na przeprowadzeniu strategicznego przeglądu obowiązujących standardów opieki i edukacji dla dzieci do lat trzech, opracowaniu odpowiednich wytycznych edukacyjnych i wsparcia dla placówek opieki nad dziećmi oraz wprowadzeniu na podstawie tego przeglądu odpowiednich zmian prawnych w celu ustanowienia zestawu wiążących minimalnych standardów edukacyjnych i jakościowych dla placówek opieki nad dziećmi, aby zapewnić wysoką jakość i opiekę od najmłodszych lat.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2024 r.

A4.2.1 Wsparcie placówek opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat (żłobki, kluby dziecięce) w ramach programu MALUCH+

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest zwiększenie dostępności placówek opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat w drodze dotowania kosztów budowy placówek opieki nad dziećmi oraz utworzenie systemu zarządzania finansowaniem placówek opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat. W związku z tym inwestycja jest ukierunkowana na (i) wdrożenie systemu informatycznego na potrzeby zarządzania finansowaniem i tworzeniem placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz (ii) utworzenie nowych miejsc w placówkach opieki nad dziećmi (żłobki, kluby dziecięce) dla dzieci w wieku do lat trzech.

Inwestycja przewiduje opracowanie i wdrożenie systemu informatycznego na potrzeby zarządzania finansowaniem i tworzeniem placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech. System łączy różne źródła finansowania opieki nad dziećmi (fundusze europejskie, finansowanie krajowe z budżetu centralnego, finansowanie samorządów terytorialnych).

Inwestycja obejmuje również utworzenie 47 500 nowych miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych poprzez budowę nowych placówek i remonty (renowacje i adaptacje) istniejących placówek. Wyjątkowo w razie konieczności inwestycja może obejmować zakup nieruchomości i infrastruktury (zakup gruntu lub lokali).

Będzie przestrzegane wyraźne rozgraniczenie między finansowaniem w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności a innymi rodzajami finansowania europejskiego.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A4.3 Wdrożenie ram prawnych dla rozwoju ekonomii społecznej

Nadrzędnym celem reformy jest zwiększenie współczynnika aktywności zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz wsparcie procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych. W tym celu reforma jest ukierunkowana na określenie w przepisach ram funkcjonowania podmiotów ekonomii społecznej.

Reforma polega na przyjęciu ustawy o ekonomii społecznej. W ustawie określa się podstawowe przepisy związane z tym sektorem, w tym w szczególności zasady funkcjonowania i wspierania przedsiębiorstw społecznych, nowe formy współpracy między podmiotami ekonomii społecznej a władzami lokalnymi w zakresie realizacji usług społecznych, a także zasady koordynacji polityki w dziedzinie rozwoju ekonomii społecznej.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

A4.3.1 Programy wsparcia inwestycyjnego umożliwiające w szczególności rozwój działalności, zwiększenie udziału w realizacji usług społecznych, podniesienie jakości reintegracji w podmiotach ekonomii społecznej

Nadrzędnym celem przedmiotowej inwestycji jest maksymalizacja oddziaływania podmiotów ekonomii społecznej pod względem reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz wsparcie procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych. W tym celu inwestycja jest ukierunkowana na udzielanie podmiotom pomocy w uzyskaniu statusu przedsiębiorstwa społecznego oraz w utrzymaniu miejsc pracy w podmiotach ekonomii społecznej.

Zakres inwestycji obejmuje opracowanie i realizację programów, w ramach których przyznawane będą dotacje kwalifikującym się podmiotom. Cele umożliwiające pomiar stopnia realizacji inwestycji to: (i) nadanie statusu przedsiębiorstwa społecznego 1 400 podmiotom oraz (ii) zapewnienie wsparcia finansowego co najmniej 1 000 nowo utworzonym podmiotom społecznym.

Wybór beneficjentów będzie dokonywany na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, które są zgodne z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

A4.4 Uelastycznienie form zatrudnienia i wprowadzenie pracy zdalnej

Nadrzędnym celem reformy jest ułatwienie godzenia obowiązków rodzinnych i zawodowych oraz zapewnienie pomocy osobom z grup o niższych współczynnikach aktywności zawodowej w znalezieniu stałego zatrudnienia. W tym celu w kodeksie pracy uwzględni się pracę zdalną i elastyczne formy organizacji czasu pracy.

Reforma polega na przyjęciu zmian w kodeksie pracy. Zmiany mają umożliwić pracę zdalną w dowolnym czasie, a nie tylko w nadzwyczajnych okolicznościach, oraz pozwolić na stosowanie elastycznych form organizacji czasu pracy. W ramach zmiany określa się również szereg uzgodnień operacyjnych dotyczących pracy zdalnej i elastycznej, w tym: (i) możliwość pracy zdalnej poza miejscem zatrudnienia w oparciu o uzgodnienia między pracownikiem i pracodawcą; (ii) określenie przepisów dotyczących narzędzi pracy, jakie ma zapewnić pracodawca, oraz (iii) opracowanie ram dotyczących zasad bezpieczeństwa i higieny pracy mających zastosowanie do pracy zdalnej.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 września 2022 r.

A4.4.1 Inwestycje związane z doposażeniem pracowników/przedsiębiorstw umożliwiającym pracę zdalną

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest zwiększenie wydajności mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw. W tym celu inwestycja jest ukierunkowana na wyposażenie przedsiębiorstw i przeszkolenie ich pracowników w zakresie pracy zdalnej.

Zakres inwestycji obejmuje realizację programów, w ramach których kwalifikującym się podmiotom zapewniane jest doradztwo i dotacje w celu lepszego przygotowania ich do praktyk w odniesieniu do pracy zdalnej. Celem umożliwiającym pomiar stopnia realizacji inwestycji jest zapewnienie doradztwa w zakresie transformacji cyfrowej na rzecz co najmniej 3 000 przedsiębiorstw oraz, jeżeli w wyniku tego doradztwa okaże się to konieczne, zakup oprogramowania/licencji i podnoszenie kwalifikacji pracowników w zakresie technologii cyfrowych. Jeżeli beneficjent przeprowadził wcześniej powyższą analizę, dotację można wykorzystać na zakup oprogramowania/licencji oraz podnoszenie kwalifikacji pracowników w zakresie technologii cyfrowych.

Wybór beneficjentów będzie prowadzony na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

A.4.5 Wydłużenie okresu aktywności zawodowej i promowanie pracy po przekroczeniu ustawowego wieku emerytalnego

Nadrzędnym celem reformy jest zwiększenie zdolności i motywacji pracowników do pozostawania na rynku pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. W tym celu wprowadza się zachętę podatkową dla osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, ale zdecydowały się nie przechodzić na emeryturę i w dalszym ciągu pracują. W ciągu dwóch lat od wprowadzenia zachęty podatkowej opublikowane zostanie sprawozdanie oceniające jej wpływ na rzeczywisty wiek przejścia na emeryturę.

Reforma polega na przyjęciu zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz na ocenie tego działania. W ramach zmiany od 2023 r. obniża się podatek dochodowy od osób fizycznych w przypadku osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, ale nie chcą przejść na emeryturę i w dalszym ciągu pracują. Pracownicy objęci zakresem pierwszego progu podatku dochodowego (85 528 PLN w 2021 r.) i zarabiający nie więcej niż przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce publicznej w Polsce są zwolnieni z odprowadzania podatku dochodowego. Stawka podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku innych pracowników o wyższych zarobkach, którzy osiągnęli ustawowy wiek emerytalny, ale nie przeszli na emeryturę i w dalszym ciągu pracują, zostaje obniżona. Dzięki tej zachęcie podatkowej podatnicy będą zarabiać dodatkowe kwoty odpowiadające kwocie niezapłaconego podatku dochodowego, co – zgodnie z oczekiwaniami – ma ich zachęcić do wydłużenia okresu ich aktywności zawodowej. W ciągu dwóch lat od wprowadzenia powyższego działania sporządzone zostanie sprawozdanie w celu oceny wpływu zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych na rzeczywisty wiek przejścia na emeryturę. Ocena ta będzie miała na celu przeanalizowanie wpływu na współczynnik aktywności zawodowej, trwałość systemu emerytalnego, finanse publiczne oraz równouprawnienie płci.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

A4.6 Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej

Nadrzędnym celem reformy jest wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup, w szczególności kobiet, poprzez rozwój systemu opieki długoterminowej w Polsce. W tym celu przeprowadza się strategiczny przegląd systemu opieki długoterminowej, w następstwie którego nastąpią istotne zmiany legislacyjne.

Reforma polega na opublikowaniu analizy systemu opieki długoterminowej w Polsce, a następnie na zmianie odpowiednich przepisów w celu realizacji priorytetów w zakresie reform określonych w tej analizie. W ramach analizy bada się w szczególności możliwe sposoby integracji społecznej i zdrowotnej opieki długoterminowej, przyspieszenia deinstytucjonalizacji tych usług, podporządkowania ich jednemu organowi, ograniczenia fragmentacji świadczenia opieki, stworzenia stabilnego systemu odpowiedniego finansowania usług w zakresie opieki długoterminowej, zwłaszcza opieki środowiskowej i domowej, oraz sposoby wprowadzenia ram jakościowych dotyczących usług w zakresie opieki długoterminowej (wymogów dotyczących pracowników, wyposażenia, dopuszczania do rynku podmiotów świadczących usługi w zakresie opieki długoterminowej). W ramach analizy bada się również sposoby dokonania przeglądu świadczeń opiekuńczych, aby umożliwić kontynuowanie pracy. Analiza zostanie przeprowadzona w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi, którzy zajmują się przepisami dotyczącymi opieki długoterminowej, i samorządami terytorialnymi. Priorytety w zakresie reform określone w analizie realizuje się w drodze zmiany stosownych przepisów w ramach reformy.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

A4.7 Ograniczenie segmentacji rynku pracy

Nadrzędnym celem reformy jest ograniczenie segmentacji rynku pracy i zwiększenie zabezpieczeń społecznych określonych pracowników. W tym celu wszystkie cywilnoprawne umowy o pracę będą podlegały składkom na ubezpieczenie społeczne z wyjątkiem umów zlecenia zawartych z uczniami szkół średnich oraz studentami w wieku do 26 lat.

Reforma zostanie zrealizowana w drodze aktów prawnych, w których zapewni się, aby zatrudnienie na podstawie umów cywilnoprawnych podlegało składkom na ubezpieczenie społeczne: świadczeniom emerytalnym, rencie inwalidzkiej, świadczeniom z tytułu wypadków przy pracy i choroby zawodowej, świadczeniom chorobowym. Ponadto znosi się zasadę, zgodnie z którą w przypadku umów cywilnoprawnych składki na ubezpieczenie społeczne są płacone na podstawie minimalnego wynagrodzenia.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 marca 2023 r.

A.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

A1 – OTOCZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

A1G

A1.1 Reforma ram budżetowych

Kamień milowy

Opracowanie dokumentu koncepcyjnego w sprawie standardowego planu kont zintegrowanego z klasyfikacją budżetową

Publikacja na stronie internetowej Ministerstwa Finansów

 

 

 

I kw.

2022

Opublikowanie dokumentu koncepcyjnego w Biuletynie Informacji Publicznej (na ogólnodostępnej stronie internetowej) Ministerstwa Finansów. W dokumencie koncepcyjnym należy przedstawić opis i strukturę nowego systemu klasyfikacji.

A2G

A1.1 Reforma ram budżetowych

Kamień milowy

Wejście w życie przygotowanych przez Ministerstwo Finansów zmian ustawy o finansach publicznych obejmujących wdrożenie nowego systemu budżetowego, w tym nowego systemu klasyfikacji, nowego modelu zarządzania budżetem oraz zdefiniowanie na nowo średniookresowych ram budżetowych

Przepis w zmienionej ustawie o finansach publicznych wskazujący na wejście w życie tej zmiany

 

 

 

I kw.

2025

Wejście w życie zmian w ustawie o finansach publicznych w celu wdrożenia nowego systemu budżetowego, w tym nowego systemu klasyfikacji, nowego modelu zarządzania budżetem oraz zdefiniowanie na nowo średniookresowych ram budżetowych. Nowy system klasyfikacji zapewni integrację obowiązującej klasyfikacji budżetowej i klasyfikacji zadaniowej oraz zapewni jej powiązanie z jednolitym planem kont. Transakcje będą rejestrowane na tych samych zasadach, co – zgodnie z oczekiwaniami – poprawi jakość danych w sprawozdaniach budżetowych, finansowych i strategicznych. Nowy system będzie zawierał szereg rozłącznych segmentów wraz ze strukturą kodowania danych w tych segmentach, co będzie miało korzystny wpływ na zaspokojenie potrzeb informacyjnych różnych użytkowników systemu.

A3G

A1.1 Reforma ram budżetowych

Kamień milowy

Wejście w życie zmienionej ustawy o finansowaniu publicznym ukierunkowanej na rozszerzenie zakresu stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) w celu uwzględnienia państwowych funduszy celowych

Przepis w zmienionej ustawie o finansach publicznych wskazujący na wejście w życie tej zmiany

 

 

 

III kw.

2021

Wejście w życie zmienionej ustawy o finansowaniu publicznym w celu rozszerzenia zakresu stabilizującej reguły wydatkowej (SRW).
Zakładane skutki zmian to objęcie zakresem SRW większej liczby jednostek sektora instytucji rządowych i samorządowych (państwowych funduszy celowych), co pozwoli na zwiększenie przejrzystości i efektywności zarządzania finansami publicznymi. Za przygotowanie zmiany odpowiedzialne jest Ministerstwo Finansów.

A4G

A1.1 Reforma ram budżetowych

Kamień milowy

Przegląd funkcjonowania stabilizującej reguły wydatkowej w latach 2019–2023 w celu:
– oceny skuteczności funkcjonowania reguły, w tym stosowania klauzuli wyjścia i klauzuli powrotu

– analizy wpływu zmian w przepisach UE na formułę stabilizującej reguły wydatkowej

Publikacja w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów

 

 

 

I kw.

2025

Publikacja przeglądu funkcjonowania stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), ze szczególnym uwzględnieniem jej zakresu, po pięciu latach jej stosowania (przegląd dotyczący okresu 2019–2023). Przegląd zostanie opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.
SRW wprowadzono w 2013 r. jako narzędzie wsparcia polityki fiskalnej. W 2018 r. przeprowadzono przegląd funkcjonowania SRW w ciągu pierwszych pięciu lat. Następny przegląd obejmie lata 2019–2023. Analiza funkcjonowania SRW umożliwi opracowanie zaleceń dotyczących m.in.: osiągnięcia celów i parametrów formuły SRW oraz jej zakresu.

A5G

A1.2 Dalsze ograniczanie obciążenia regulacyjnego i administracyjnego

Kamień milowy

Wejście w życie pakietu legislacyjnego ukierunkowanego na ograniczenie administracyjnego obciążenia przedsiębiorstw i obywateli

Przepisy w pakiecie legislacyjnym wskazujące na jego wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie pakietu legislacyjnego mającego na celu wyeliminowanie barier prawnych, które mają wpływ na klimat inwestycyjny, w szczególności poprzez:

1) uproszczenie procedur administracyjnych i procedur milczącej zgody w co najmniej 12 procedurach, w szczególności związanych z zawodami marynarza oraz handlem napojami alkoholowymi;

2) ograniczenie stosowania procedury dwuinstancyjnej w co najmniej 10 procedurach związanych w szczególności z zasobami geologicznymi;

3) digitalizację sposobu obsługi wniosków w co najmniej ośmiu procedurach administracyjnych związanych na przykład ze składaniem oświadczeń przez operatorów turystycznych i przedsiębiorców do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego oraz składaniem przez studentów wniosków o przyznanie świadczeń społecznych, a także związanych z procedurami geodezyjnymi;

4) wprowadzenie innych racjonalizacji procedur administracyjnych (takich jak ograniczenie liczby dokumentów lub mniejsza liczba formalności) związanych w szczególności z wprowadzeniem szeregu usprawnień w procesie planowania przestrzennego, w procesie budowy i w procesie scalania gruntów;

5) przedłużenie terminu na wypełnienie obowiązków spoczywających na przedsiębiorcach i osobach fizycznych wobec administracji w przypadku niektórych procedur administracyjnych – na przykład przedłużenie z 30 do 60 dni terminu rejestracji samochodu zakupionego w innych państwach członkowskich lub przedłużenie terminu korzystania z bonu turystycznego z 31 marca 2022 r. na 30 września 2022 r.

A6G

A1.2 Dalsze ograniczanie obciążenia regulacyjnego i administracyjnego

Kamień milowy

Wejście w życie zmienionej ustawy o Polskiej Strefie Inwestycji

Przepis w zmienionej ustawie o Polskiej Strefie Inwestycji wskazujący na wejście w życie tej zmiany

 

 

 

IV kw.

2023

Wejście w życie zmienionej ustawy o Polskiej Strefie Inwestycji, która:
1) przyczyni się do zwiększenia obszaru specjalnych stref ekonomicznych w Polsce o 30 %;
2) określi nowy model udzielania wsparcia finansowego przedsiębiorstwom podejmującym działalność w specjalnych strefach ekonomicznych, w postaci ulg podatkowych i dotacji na zakup gruntów pod inwestycje.
Nowa ustawa będzie w pełni zgodna z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

A7G

A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności

Wartość docelowa

T1 – Liczba MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorze HoReCa, kultury i turystyki, które zmodernizowały swoją działalność gospodarczą

 

Liczba

0

2 500

II kw.

2024

Co najmniej 2 500 MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorze HoReCa, kultury i turystyki zrealizowało projekty ukierunkowane na modernizację ich działalności gospodarczej. Projekt obejmuje następujące trzy rodzaje działalności:
1) inwestycje w projektowanie i produkcję swoich towarów i usług, takie jak: (i) zakup maszyn i urządzeń niezbędnych do wyprowadzenia na rynek nowych produktów/usług; (ii) prace budowlane, w tym budowa nowych linii produkcyjnych; (iii) inwestycje związane z zieloną transformacją, w szczególności zachęcające do zapobiegania powstawaniu odpadów, recyklingu/ponownego wykorzystania odpadów oraz wdrożenia rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;
2) usługi doradcze w zakresie realizacji projektów;
3) podnoszenie/zmiana kwalifikacji pracowników dzięki zapewnieniu szkoleń w zakresie nowych rozwiązań informatycznych, nowych technologii, analizy potrzeb klienta, zarządzania informacjami/danymi, a także zarządzania ryzykiem.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycje w ramach tego środka muszą być zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

A8G

A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności

Wartość docelowa

T2 – Liczba MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorze HoReCa, kultury i turystyki, które zmodernizowały swoją działalność gospodarczą

 

Liczba

2 500

5 000

II kw.

2026

Co najmniej 5000 MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorze HoReCa, kultury i turystyki zrealizowało projekty ukierunkowane na modernizację ich działalności gospodarczej. Projekt obejmuje następujące trzy rodzaje działalności:
1) inwestycje w projektowanie i produkcję swoich towarów i usług, takie jak: (i) zakup maszyn i urządzeń niezbędnych do wyprowadzenia na rynek nowych produktów/usług; (ii) prace budowlane, w tym budowa nowych linii produkcyjnych; (iii) inwestycje związane z zieloną transformacją, w szczególności zachęcające do zapobiegania powstawaniu odpadów, recyklingu/ponownego wykorzystania odpadów oraz wdrożenia rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;
2) usługi doradcze w zakresie realizacji projektów;
3) podnoszenie/zmiana kwalifikacji pracowników dzięki zapewnieniu szkoleń w zakresie nowych rozwiązań informatycznych, nowych technologii, analizy potrzeb klienta, zarządzania informacjami/danymi, a także zarządzania ryzykiem.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycje w ramach tego środka muszą być zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

A9G

A1.2.2 Wsparcie przygotowania terenów inwestycyjnych pod potrzeby inwestycji o kluczowym znaczeniu dla gospodarki

Kamień milowy

Przyjęcie ostatecznego wyboru obszarów inwestycyjnych, które mają być rozwijane

Powiadomienie o ostatecznym wyborze obszarów inwestycyjnych, które mają być rozwijane

IV kw.

2022

Przyjęcie ostatecznego wyboru obszarów inwestycyjnych, które mają być rozwijane

Wsparcie w ramach tej inwestycji obejmuje:
1) zapewnienie środków na scalenie gruntów, w tym wyjątkowo na nabycie gruntów;
2) zapewnienie środków na budowę niezbędnej infrastruktury, w tym budowę zakładów produkcyjnych i instalacji magazynowych, a także infrastruktury publicznej (m.in. woda, gaz, energia);
3) zapewnienie wsparcia technicznego władzom lokalnym i regionalnym.

Za opracowanie kryteriów odpowiedzialne jest Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii.


Przy ustalaniu kryteriów uwzględniane są następujące czynniki:
a) pierwszeństwo przyznaje się obszarom inwestycyjnym położonym w regionach najbardziej dotkniętych pandemią COVID-19, które określa się na podstawie wzrostu stopy bezrobocia w 2020 r. oraz spadku poziomu produktu krajowego brutto w 2020 r.;
b) pierwszeństwo przyznaje się obszarom inwestycyjnym położonym w najsłabiej rozwiniętych regionach, które określa się na podstawie poziomu produktu krajowego brutto na mieszkańca w 2019 r. (niższy PKB na mieszkańca oznacza region słabiej rozwinięty) oraz stopy bezrobocia w 2019 r. (wyższa stopa bezrobocia oznacza region słabiej rozwinięty);
c) pierwszeństwo przyznaje się obszarom położonym w regionach o największych potrzebach inwestycyjnych w zakresie środowiska i klimatu;
d) pierwszeństwo przyznaje się projektom o najwyższym stopniu zaawansowania.
Kryteria muszą być zgodne z zasadami przejrzystości i niedyskryminacji.

Środek będzie wdrażany zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). W szczególności należy zapewnić zgodność wspieranych inwestycji z art. 6 ust. 3 i art. 12 dyrektywy siedliskowej oraz art. 5 dyrektywy ptasiej, a w razie potrzeby należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko (OOŚ) lub kontrolę, zgodnie z dyrektywą w sprawie oceny skutków wywieranych na środowisko. Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319).

A10G

A1.2.2 Wsparcie przygotowania terenów inwestycyjnych pod potrzeby inwestycji o kluczowym znaczeniu dla gospodarki

Wartość docelowa

Obszary inwestycyjne, które mają być rozwijane – w hektarach

 

Liczba

14 860

17 660

IV kw.

2023

17 660 hektarów terenów inwestycji operacyjnych w Polsce (2 800 nowych hektarów).

Budowa terenów inwestycyjnych obejmuje szczegółowe kryteria kwalifikacji w celu zapewnienia zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) poprzez zastosowanie wykazu wyłączeń.

A11G

A1.2.2 Wsparcie przygotowania terenów inwestycyjnych pod potrzeby inwestycji o kluczowym znaczeniu dla gospodarki

Wartość docelowa

Obszary inwestycyjne, które mają być rozwijane – w hektarach

 

Liczba

17 660

19 060

IV kw.

2025

19 060 hektarów terenów inwestycji operacyjnych w Polsce (4 200 nowych hektarów).

Budowa terenów inwestycyjnych obejmuje szczegółowe kryteria kwalifikacji w celu zapewnienia zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) poprzez zastosowanie wykazu wyłączeń.

A12G

A1.3 Reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego

Kamień milowy

Wejście w życie nowej ustawy o planowaniu przestrzennym

Przepis w ustawie o planowaniu przestrzennym wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

I kw.

2023

Przeprowadzenie konsultacji publicznych, a następnie wejście w życie nowej ustawy o planowaniu przestrzennym, na podstawie której:
1) wprowadza się wymóg opracowania i przyjęcia przez wszystkie gminy długoterminowej strategii związanej z zagospodarowaniem terenu w gminie;
(2) wprowadza się wymóg opracowania i przyjęcia przez wszystkie gminy ogólnych planów zagospodarowania przestrzennego przekształcanych w akty prawa miejscowego, określających ogólne zasady zabudowy na obszarze gminy i opierających się na długoterminowej strategii gminy związanej z zagospodarowaniem terenu;
3) wprowadza się wymóg zobowiązujący inwestorów do realizacji dodatkowych przedsięwzięć na rzecz gminy przy realizacji nowych projektów zabudowy w celu m.in. ograniczenia rozwoju zabudowy mieszkaniowej bez wystarczającego wyposażenia w usługi;
4) określa się proces, w ramach którego zainteresowane strony mogą uczestniczyć w opracowywaniu strategii i planów ogólnych w gminach.

A13G

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Kamień milowy

Opublikowanie dokumentu, w którym określono mechanizm przydziału i orientacyjną kwotę wsparcia, jakie ma zostać przyznane każdej gminie w Polsce na wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Publikacja na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii

III kw.

2022

Przeprowadzenie konsultacji publicznych, a następnie opublikowanie dokumentu, w którym określono mechanizm przydziału i orientacyjną kwotę wsparcia, jakie ma otrzymać każda gmina na wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w kamieniu milowym A12G W szczególności w dokumencie wskaże się kwotę wsparcia, która zostanie przyznana każdej gminie, oraz wyjaśni się, na jakiego rodzaju działania można wykorzystać to wsparcie.

Wszystkie gminy w Polsce otrzymają wsparcie na wdrożenie tego środka. W ramach kwoty wsparcia, która ma zostać przyznana każdej gminie, uwzględni się liczbę ludności i wielkość obszaru gminy (gminy o większej gęstości zaludnienia/gminy o rozległym obszarze otrzymują większe wsparcie), uwzględniając jednocześnie szczególne potrzeby gmin.

A14G

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Wartość docelowa

Pracownicy samorządów i planiści przestrzenni terytorialnych, którzy ukończyli szkolenie dotyczące nowej ustawy o planowaniu przestrzennym.

 

Liczba

0

850

II kw.

2024

Co najmniej 850 pracowników samorządów terytorialnych oraz planistów przestrzennych ukończyło szkolenie dotyczące nowej ustawy o planowaniu przestrzennym, o której mowa w kamieniu milowym A12G.

A15G

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Wartość docelowa

Pracownicy samorządów i planiści przestrzenni terytorialnych, którzy ukończyli szkolenie dotyczące nowej ustawy o planowaniu przestrzennym.

 

Liczba

850

1 700

II kw.

2026

Co najmniej 1 700 pracowników samorządów terytorialnych oraz planistów przestrzennych, którzy ukończyli szkolenie dotyczące nowej ustawy o planowaniu przestrzennym, o której mowa w kamieniu milowym A12G.

A16G

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Wartość docelowa

Odsetek gmin, które przyjęły ogólne plany zagospodarowania przestrzennego

% (procent)

0

25

IV kw.

2024

Co najmniej 25 % gmin opracowało i przyjęło ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z wymogiem określonym w nowej ustawie, o której mowa w kamieniu milowym A12G.

A17G

A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego

Wartość docelowa

Odsetek gmin, które przyjęły ogólne plany zagospodarowania przestrzennego

% (procent)

25

100

II kw.

2026

100 % gmin opracowało i przyjęło ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z wymogiem określonym w nowej ustawie, o której mowa w kamieniu milowym A12G.

A18G

A1.4 Reforma na rzecz poprawienia warunków konkurencyjności i ochrony producentów/konsumentów w sektorze rolnym

Kamień milowy

Wejście w życie nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi

Przepis w nowej ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi wskazujący jej wejście w życie

 

 

 

I kw.

2022

Po przeprowadzeniu konsultacji publicznych wejście w życie nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi, na podstawie której:
1) zapewniono podstawę dla lepszego funkcjonowania łańcucha dostaw żywności i zatwierdzono zbiór zasad dotyczących dobrych praktyk w zakresie relacji pionowych w łańcuchu dostaw żywności, a także zagwarantowano minimalną harmonizację norm, o której mowa w dyrektywie (UE) 2019/633;

2) zapewniono ochronę wszystkich transakcji handlowych dotyczących produktów rolnych i spożywczych przed nieuczciwymi praktykami handlowymi;

3) i która wykracza poza zakres stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych.

Ustawa ta wykracza poza zakres stosowania dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w następujący sposób:

a) o ile dyrektywa zawiera jedynie zamknięty wykaz nieuczciwych praktyk handlowych, w nowej ustawie – oprócz tego wykazu – wprowadza się otwartą definicję nieuczciwych praktyk handlowych. W szczególności Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznaje takie dodatkowe praktyki handlowe za nieuczciwe, jeżeli (i) są one niezgodne z wymogami dobrych praktyk handlowych (ii) i w istotny sposób zakłócają lub mogą zakłócić interes drugiej strony umowy;

b) o ile w dyrektywie przewidziano jedynie ochronę dostawców produktów rolnych i spożywczych, o tyle nowa ustawa zapewni ochronę wszystkich podmiotów handlowych, w tym nabywców produktów rolnych i spożywczych.

Reforma umożliwia Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie tylko zbadanie spraw przedłożonych przez uczestników rynku, ale również wszczęcie własnego postępowania przygotowawczego.

A19G

A1.4 Reforma na rzecz poprawienia warunków konkurencyjności i ochrony producentów/konsumentów w sektorze rolnym

Kamień milowy

Przyjęcie przeglądu śródokresowego nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi

Publikacja na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

 

 

 

II kw.

2025

W przeglądzie zawarto ocenę, czy osiągnięte zostały cele reformy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych w sektorze rolno-spożywczym, oraz określono możliwości działania w celu rozwiązania ewentualnych problemów z wdrażaniem.

A20G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Kamień milowy

Przyjęcie kryteriów kwalifikacji beneficjentów w odniesieniu do wszystkich projektów objętych zakresem tej inwestycji

Opublikowanie na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji na temat przyjęcia kryteriów wyboru beneficjentów

 

 

 

I kw.

2022

Przyjęcie kryteriów kwalifikacji beneficjentów w odniesieniu do wszystkich projektów objętych zakresem tej inwestycji w następstwie konsultacji publicznych. Kryteria kwalifikacji są zgodne z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.
W ramach kryteriów kwalifikacji pierwszeństwo przyznaje się następującym obszarom:
(i) transformacji cyfrowej;
(ii) tworzeniu miejsc pracy;
(iii) ochronie środowiska i praktykom w zakresie zrównoważonej produkcji żywności;
(iv) gospodarce o obiegu zamkniętym, w tym działaniom związanym z zapobieganiem marnotrawieniu żywności.
Proces składania i weryfikacji wniosków realizuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w celu zapewnienia spójności, przejrzystości i zapobiegania podwójnemu finansowaniu.

A21G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

Wybudowane lub zmodernizowane centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz zmodernizowane rynki hurtowe

 

Liczba

0

72

IV kw.

2025

Wybudowanie lub zmodernizowanie co najmniej 72 centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych oraz rynków hurtowych (w tym spółdzielni) Założeniem jest stworzenie zbioru niezależnych centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych na szczeblu lokalnym w celu zróżnicowania i skrócenia łańcucha dostaw żywności, a także zachęcenia do stosowania praktyk polegających na bardziej zrównoważonej produkcji w sektorze rolno-spożywczy, w szczególności poprzez zapobieganie marnotrawieniu żywności. Inwestycja obejmuje:

(I)budowę lub modernizację budynków i odpowiedniej infrastruktury, takiej jak zakłady pakowania, ładowania i wprowadzania do obrotu, udogodnienia społeczne oraz laboratoria. Ponadto inwestycje będą obejmować zakup paneli fotowoltaicznych oraz budowę instalacji do odzyskiwania ciepła, pieców na biomasę oraz chłodziarek o ograniczonym lub neutralnym wpływie na środowisko. Modernizacja budynków obejmuje również inwestycje w termomodernizację budynków, budowę oczyszczalni ścieków oraz budowę instalacji służących oszczędzaniu wody i energii;

(II)zakup i montaż maszyn i urządzeń do przechowywania, wprowadzania do obrotu, pakowania i transportu produktów rolno-spożywczych;

(III)zakup i montaż systemów informatycznych do zapewnienia obsługi, przechowywania i wprowadzania do obrotu produktów spożywczych, w tym systemów związanych z zarządzaniem i księgowością;

(IV)zakup nowych specjalistycznych środków transportu do celów gospodarki magazynowej (takich jak wózki widłowe) oraz do transportu produktów rolno-spożywczych (takich jak cysterny, silosy, chłodnie i izotermy). Zakup środków transportu musi przebiegać zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01);

(V)inwestycje związane z zapewnieniem zgodności z certyfikowanymi systemami zarządzania jakością;

(VI)Pobierane z góry opłaty za patenty i licencje.

Inwestycja zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycje będą realizowane zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, środków transportu, energii odnawialnej i gospodarki odpadami.

A22G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

MŚP w sektorze rolno-spożywczym, które ukończyły projekty ukierunkowane na modernizację infrastruktury i wyposażenia

 

Liczba

0

400

IV kw.

2024

Co najmniej 400 MŚP w sektorze rolno-spożywczym i sektorze gospodarki rybnej ukończyło projekty ukierunkowane na modernizację infrastruktury i wyposażenia. Inwestycje obejmują następujący rodzaj działań:
1) budowę lub modernizację budynków i odpowiedniej infrastruktury, takiej jak zakłady produkcyjne i instalacje magazynowe oraz laboratoria. Zakres wsparcia obejmuje również zielone inwestycje, takie jak budowa zakładów magazynowania odpadów i gospodarowania odpadami, oczyszczalni ścieków i wytwórni biogazu. Ponadto inwestycje będą obejmować zakup paneli fotowoltaicznych oraz budowę instalacji do odzyskiwania ciepła, pieców na biomasę oraz chłodziarek o ograniczonym lub neutralnym wpływie na środowisko;
2) zakup i montaż maszyn i urządzeń do przechowywania, przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolno-spożywczych oraz produktów rybołówstwa i akwakultury;
3) zakup i montaż systemów informatycznych do obsługi procesów produkcji, przechowywania i wprowadzania do obrotu, w tym zarządzania i księgowości;
4) zakup nowych bezemisyjnych lub niskoemisyjnych specjalistycznych środków transportu do celów gospodarki magazynowej (takich jak wózki widłowe) oraz do transportu produktów rolno-spożywczych i produktów rybołówstwa i akwakultury (takich jak cysterny, silosy, chłodnie i izotermy).
5) inwestycje związane z zapewnieniem zgodności z certyfikowanymi systemami zarządzania jakością;
6) pobierane z góry opłaty za patenty i licencje.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, energii odnawialnej, gospodarki odpadami i środków transportu.

A23G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

MŚP w sektorze rolno-spożywczym, które ukończyły projekty ukierunkowane na modernizację infrastruktury i wyposażenia

 

Liczba

400

800

IV kw.

2025

Co najmniej 800 MŚP w sektorze rolno-spożywczym i sektorze gospodarki rybnej ukończyło projekty ukierunkowane na modernizację infrastruktury i wyposażenia.

Inwestycja obejmuje następujące rodzaje projektów:
1) budowę lub modernizację budynków i odpowiedniej infrastruktury, takiej jak zakłady produkcyjne i instalacje magazynowe oraz laboratoria. Zakres wsparcia obejmuje również zielone inwestycje, takie jak budowa zakładów magazynowania odpadów i gospodarowania odpadami, oczyszczalni ścieków i wytwórni biogazu. Ponadto inwestycje będą obejmować zakup paneli fotowoltaicznych oraz budowę instalacji do odzyskiwania ciepła, pieców na biomasę oraz chłodziarek o ograniczonym lub neutralnym wpływie na środowisko;
2) zakup i montaż maszyn i urządzeń do przechowywania, przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolno-spożywczych oraz produktów rybołówstwa i akwakultury;
3) zakup i montaż systemów informatycznych do obsługi procesów produkcji, przechowywania i wprowadzania do obrotu, w tym zarządzania i księgowości;
4) zakup nowych bezemisyjnych lub niskoemisyjnych specjalistycznych środków transportu do celów gospodarki magazynowej (takich jak wózki widłowe) oraz do transportu produktów rolno-spożywczych i produktów rybołówstwa i akwakultury (takich jak cysterny, silosy, chłodnie i izotermy).
5) inwestycje związane z zapewnieniem zgodności z certyfikowanymi systemami zarządzania jakością;
6) pobierane z góry opłaty za patenty i licencje.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, energii odnawialnej, gospodarki odpadami i środków transportu.

A24G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

Organizacje charytatywne sektora spożywczego, które ukończyły projekty ukierunkowane na modernizację infrastruktury i wyposażenia

 

Liczba

0

50

IV kw.

2025

Co najmniej 50 organizacji charytatywnych sektora spożywczego zakończyło realizację projektów ukierunkowanych na modernizację infrastruktury i wyposażenia w celu promowania wzorców bardziej zrównoważonego spożycia żywności, w szczególności poprzez zapobieganie marnotrawieniu żywności. Inwestycje wspierają modernizację infrastruktury w organizacjach charytatywnych, w tym:
1) budowę i adaptację istniejących budynków przeznaczonych do przechowywania, przygotowywania i dystrybucji żywności;
2) zakup zbiorników chłodniczych, lodówek, zamrażarek i agregatów prądotwórczych;
3) zakup maszyn, urządzeń i wyposażenia do przetwarzania, przechowywania, pakowania i dystrybucji produktów spożywczych i posiłków;
5) zakup urządzeń i aplikacji informatycznych do zarządzania procesami logistycznymi związanymi z dystrybucją żywności;
6) zakup specjalistycznych środków transportu niezbędnych do odbioru i transportu żywności oraz do celów gospodarki magazynowej (takich jak furgonetka-bufet, izoterma, wózki widłowe i dźwigi).

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, energii odnawialnej, gospodarki odpadami i środków transportu.

A25G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

Rolnicy i rybacy, którzy zakończyli realizację projektów ukierunkowanych na modernizację infrastruktury i wyposażenia, skracają łańcuchy zaopatrzenia w żywność i wdrażają rozwiązania w zakresie rolnictwa 4.0 w ramach procesów produkcji.

 

Liczba

0

5 764

IV kw.

2023

Co najmniej 5 764 rolników i rybaków zakończyło realizację projektów ukierunkowanych na modernizację infrastruktury i wyposażenia w celu zwiększenia ich odporności na przyszłe kryzysy i wzmocnienia wzorców zrównoważonej produkcji, skrócenia łańcuchów dostaw i wspierania technologii w zakresie rolnictwa 4.0.

Inwestycje obejmują:

1) budowę i modernizację budynków i infrastruktury na potrzeby przetwarzania produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury oraz produktów spożywczych przez rolników. Zakres wsparcia obejmuje również wymianę materiałów szkodliwych dla środowiska i zdrowia w budynkach wykorzystywanych do produkcji rolnej;

2) budowę instalacji do odzyskiwania ciepła, pieców na biomasę oraz chłodziarek o ograniczonym lub neutralnym wpływie na środowisko. Zakres wsparcia obejmuje również termomodernizację budynków, budowę zakładów magazynowania odpadów i gospodarowania odpadami, oczyszczalni ścieków i wytwórni biogazu, a także zakup paneli fotowoltaicznych i słonecznych;

3) zakup i montaż maszyn i urządzeń do produkcji, przetwarzania i przechowywania produktów rolnych oraz produktów rybołówstwa i akwakultury przez rolników;

4) budowa lub modernizacja miejsc bezpośredniej sprzedaży lokalnych produktów spożywczych. Powinno objąć to rozbudowę, adaptację i budowę pomieszczeń bezpośredniej sprzedaży, a także zakup odpowiedniego wyposażenia, takiego jak lodówki, zamrażarki oraz maszyny i urządzenia służące do przetwarzania;

5) zakup i montaż systemów informatycznych i rozwiązań cyfrowych w zakresie rolnictwa 4.0 do obsługi procesów produkcji i wprowadzania do obrotu produktów rolno-spożywczych. Obejmuje to zakup maszyn, sprzętu i oprogramowania do tych celów, w tym czujników, sprzętu informatycznego i aplikacji oprogramowania komputerowego;

6) zakup bezemisyjnych/niskoemisyjnych specjalistycznych pojazdów transportowych, takich jak samochody ciężarowe chłodnie, pojazdy-cysterny oraz izotermy, w celu wspierania sprzedaży obwoźnej produktów rolno-spożywczych lub ich transportu „od drzwi do drzwi”;
7) stworzenie narzędzi internetowych do sprzedaży produktów rolnych, rybołówstwa, akwakultury oraz produktów spożywczych, a także wsparcie w organizowaniu dostaw;

8) płatne z góry opłaty za patenty i licencje.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, energii odnawialnej, gospodarki odpadami, bioróżnorodności i środków transportu.

A26G

A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu

Wartość docelowa

Rolnicy i rybacy, którzy zakończyli realizację projektów ukierunkowanych na modernizację infrastruktury i wyposażenia, skracają łańcuchy zaopatrzenia w żywność i wdrażają rozwiązania w zakresie rolnictwa 4.0 w ramach procesów produkcji.

 

Liczba

5 764

11 527

IV kw.

2025

Co najmniej 11 527 rolników i rybaków zakończyło realizację projektów ukierunkowanych na modernizację infrastruktury i wyposażenia w celu zwiększenia ich odporności na przyszłe kryzysy i wzmocnienia wzorców zrównoważonej produkcji, skrócenia łańcuchów dostaw i wspierania technologii w zakresie rolnictwa 4.0.

Inwestycje obejmują:

1) budowę i modernizację budynków i infrastruktury na potrzeby przetwarzania produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury oraz produktów spożywczych przez rolników. Zakres wsparcia obejmuje również wymianę materiałów szkodliwych dla środowiska i zdrowia w budynkach wykorzystywanych do produkcji rolnej;

2) budowę instalacji do odzyskiwania ciepła, pieców na biomasę oraz chłodziarek o ograniczonym lub neutralnym wpływie na środowisko. Zakres wsparcia obejmuje również termomodernizację budynków, budowę zakładów magazynowania odpadów i gospodarowania odpadami, oczyszczalni ścieków i wytwórni biogazu, a także zakup paneli fotowoltaicznych i słonecznych;

3) zakup i montaż maszyn i urządzeń do produkcji, przetwarzania i przechowywania produktów rolnych oraz produktów rybołówstwa i akwakultury przez rolników;

4) budowa lub modernizacja miejsc bezpośredniej sprzedaży lokalnych produktów spożywczych. Powinno objąć to rozbudowę, adaptację i budowę pomieszczeń bezpośredniej sprzedaży, a także zakup odpowiedniego wyposażenia, takiego jak lodówki, zamrażarki oraz maszyny i urządzenia służące do przetwarzania;

5) zakup i montaż systemów informatycznych i rozwiązań cyfrowych w zakresie rolnictwa 4.0 do obsługi procesów produkcji i wprowadzania do obrotu produktów rolno-spożywczych. Obejmuje to zakup maszyn, sprzętu i oprogramowania do tych celów, w tym czujników, sprzętu informatycznego i aplikacji oprogramowania komputerowego;

6) zakup bezemisyjnych/niskoemisyjnych specjalistycznych pojazdów transportowych, takich jak samochody ciężarowe chłodnie, pojazdy-cysterny oraz izotermy, w celu wspierania sprzedaży obwoźnej produktów rolno-spożywczych lub ich transportu „od drzwi do drzwi”;

7) stworzenie narzędzi internetowych do sprzedaży produktów rolnych, rybołówstwa, akwakultury oraz produktów spożywczych, a także wsparcie w organizowaniu dostaw;

8) płatne z góry opłaty za patenty i licencje.

Inwestycja ta zapewni zrównoważoną realizację wszystkich rodzajów projektów opisanych w wartości docelowej, z uwzględnieniem zarówno szczególnych potrzeb beneficjentów, jak i celów rozporządzenia w sprawie RRF.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności w zakresie wymogów dotyczących efektywności energetycznej, energii odnawialnej, gospodarki odpadami, bioróżnorodności i środków transportu.



A2 – INNOWACJE

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

A27G

A2.1 Przyśpieszenie procesów robotyzacji i cyfryzacji i innowacji

Kamień milowy

Wejście w życie nowej ustawy o wspieraniu automatyzacji i cyfryzacji oraz innowacyjności przedsiębiorstw poprzez wprowadzenie ulgi podatkowej w zakresie robotyzacji

Przepis w nowej ustawie o wspieraniu automatyzacji i cyfryzacji oraz innowacyjności przedsiębiorstw wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Na mocy nowej ustawy wprowadza się ulgę podatkową, dzięki której przedsiębiorca jest uprawniony do dodatkowego odpisu części kosztów robotyzacji od podstawy opodatkowania na zakończenie roku podatkowego. Ulga podatkowa jest dostępna dla wszystkich przedsiębiorców bez względu na ich wielkość i miejsce prowadzenia działalności. Za koszty kwalifikowalne uznaje się następujące koszty:

• koszty zakupu nowych robotów

• maszyn i urządzeń peryferyjnych do robotów funkcjonalnie z nimi powiązanych

• maszyn, urządzeń i innych rzeczy funkcjonalnie powiązanych z robotami, wykorzystywanych do zapewnienia ergonomii i bezpieczeństwa w miejscu pracy

• maszyn, urządzeń lub systemów służących do zdalnego zarządzania, diagnozowania, monitorowania lub obsługi robotów

• urządzeń do interakcji człowiek–maszyna dla robotów współpracujących lub robotów o wysokiej wrażliwości

• koszty wartości niematerialnych dotyczących środków trwałych wymienionych powyżej

• koszty usług szkoleniowych dotyczących robotów

• opłaty związane z umową leasingu dotyczącą środków trwałych wymienionych powyżej, jeżeli po zakończeniu podstawowego okresu obowiązywania umowy leasingu własność środków trwałych zostanie przeniesiona na podatnika.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). W szczególności reforma będzie wspierać inwestycje o niewielkim wpływie na środowisko, które są neutralne technologicznie na poziomie ich zastosowania.

A28G

A2.1.1 Inwestycje wspierające robotyzację i cyfryzację w przedsiębiorstwach

Wartość docelowa

T1 – Realizacja projektów związanych z robotyzacją, sztuczną inteligencją lub transformacją cyfrową procesów, technologii, produktów lub usług

 

Liczba

0

6

IV kw.

2024

Liczba w pełni zrealizowanych projektów związanych z robotyzacją, sztuczną inteligencją lub transformacją cyfrową procesów, technologii, produktów lub usług. W szczególności projekty obejmują co najmniej jedno z wymienionych zagadnień:
– pełne wdrożenie innowacyjnych rozwiązań cyfrowych, w tym cyfryzacji procesów biznesowych
– wspieranie transformacji w kierunku przemysłu 4.0 ze szczególnym uwzględnieniem robotyzacji i technologii operacyjnych
– wykorzystanie technologii chmury oraz sztucznej inteligencji w integracji procesów produkcyjnych i biznesowych i zarządzaniu nimi
– integrację poszczególnych elementów procesów biznesowych
– pełne wdrożenie technologii komunikacji Machine to Machine (M2M), wykorzystanie przemysłowego internetu rzeczy (IoT) z zastosowaniem zaawansowanych metod przetwarzania informacji
– wdrażanie inteligentnych linii produkcyjnych, budowę inteligentnych fabryk (Smart factory)
– tworzenie dziedzinowych platform cyfrowych oraz integrację istniejących systemów dziedzinowych
– pełne wdrożenie dedykowanych systemów automatyzujących procesy w obszarze bezpieczeństwa cyfrowego z wykorzystaniem technologii chmury oraz sztucznej inteligencji
– pełne wdrożenie nowoczesnych cyfrowych miejsc pracy.
Oczekuje się, że projekt będzie skierowany głównie do dużych przedsiębiorstw i ich pracowników.

A29G

A2.1.1 Inwestycje wspierające robotyzację i cyfryzację w przedsiębiorstwach

Wartość docelowa

T2 – Realizacja projektów związanych z robotyzacją, sztuczną inteligencją lub transformacją cyfrową procesów, technologii, produktów lub usług

 

Liczba

6

40

II kw.

2026

Dodatkowe co najmniej 34 w pełni zrealizowane projekty związane z robotyzacją, sztuczną inteligencją lub transformacją cyfrową procesów, technologii, produktów lub usług, spełniające wymogi określone dla środka A28G.

A30G

A2.2 Stworzenie warunków do przejścia na model gospodarki o obiegu zamkniętym

Kamień milowy

Wejście w życie nowych przepisów, z pomocą których wprowadza się zmiany do ram legislacyjnych w celu umożliwienia obrotu surowcami wtórnymi

Przepis w nowej ustawie wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2024

Nowa ustawa umożliwi obrót wybranymi surowcami wtórnymi. Ustawa zapewni możliwość ułatwionego gospodarowania tymi surowcami, czego skutkiem będzie ograniczenie eksploatacji złóż surowców naturalnych, dzięki zastąpieniu naturalnych surowców i produktów, oraz ograniczy magazynowanie odpadów na hałdach.

A31G

A2.2.1 Inwestycje we wdrażanie technologii i innowacji środowiskowych, w tym związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym

Wartość docelowa

Podpisane umowy o udzielenie dotacji na projekty przyznane MŚP posiadającym rozwiązania w zakresie rozwoju i stymulowania lub stosowania zielonych technologii (związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym)

 

Liczba

0

100

I kw.

2025

Liczba podpisanych umów o udzielenie dotacji. Wybór będzie dokonywany na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości. W ramach funduszu finansowane są projekty MŚP zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) poprzez zastosowanie wykazu wyłączeń i związane z opracowaniem i wdrożeniem lub stosowaniem rozwiązań w zakresie zielonego sektora, które zostaną wybrane na podstawie największego wkładu w realizację celów (poprzez wymierne i wiarygodne wskaźniki) w jednej z następujących kategorii:
– sprawniejsza gospodarka materiałowa
– wzrost efektywności energetycznej w procesach produkcyjnych i operacyjnych
– redukcja odpadów z procesów produkcyjnych i operacyjnych
– ponowne wykorzystanie lub recykling odpadów
– redukcja emisji gazów cieplarnianych z procesów produkcyjnych i operacyjnych.

A32G

A2.2.1 Inwestycje we wdrażanie technologii i innowacji środowiskowych, w tym związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym

Wartość docelowa

Podpisane umowy o udzielenie dotacji na projekty wspierające rozwój technologii przyczyniających się do tworzenia rynku surowców wtórnych

 

Liczba

0

5

III kw.

2025

Liczba podpisanych umów o udzielenie dotacji. Wybór będzie dokonywany na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości. W ramach funduszu finansowane są projekty zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) poprzez zastosowanie wykazu wyłączeń i związane z wykorzystywaniem surowców wtórnych, które to projekty zostaną wybrane na podstawie największego wkładu w realizację celów (poprzez wymierne i wiarygodne wskaźniki): a) opracowywanie technologii przekształcania odpadów; b) opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych technologii w zakresie wykorzystania odpadów jako surowców wtórnych, c) zwiększenie ilości surowców nadających się do recyklingu i zmniejszenie ilości surowców pierwotnych wykorzystywanych w procesach produkcji, d) wspieranie kluczowych procesów projektowania w zakresie recyklingu, e) wydłużenie cyklu życia produktu, f) zmniejszenie ilości odpadów kierowanych na składowiska.

A33G

A2.3 Zapewnienie instytucjonalnych i prawnych podstaw rozwoju bezzałogowych statków powietrznych

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej

Przepis w ustawie o zmianie ustawy o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2023

W ustawie zmieniającej Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) zostanie przyznane prawo do posiadania kapitału własnego w spółkach handlowych oraz upoważnia się PAŻP lub jej spółki zależne do prowadzenia projektów pilotażowych wspierających wdrażanie modeli biznesowych i usług w zakresie bezzałogowych statków powietrznych.

A34G

A2.3.1 Rozbudowa i wyposażenie centrów kompetencji (specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, wsparcia wdrożeń, centra monitorowania) oraz infrastruktura do zarządzania sektorem bezzałogowych statków powietrznych jako ekosystemu innowacji

Wartość docelowa

T1 – Lokalne centra i infrastruktura lokalna dla bezzałogowych statków powietrznych stworzone przez władze lokalne lub podmioty wyznaczone do obsługi na poziomie lokalnym

 

Liczba

0

3

I kw.

2025

Infrastruktura lokalna powstanie w trzech lokalizacjach (wdrożenie).
Wdrażanie infrastruktury cyfrowej dla bezzałogowych statków powietrznych na terytorium całego państwa umożliwi stabilny, zrównoważony i bezpieczny rozwój zastosowań w zakresie bezzałogowych statków powietrznych w różnych częściach państwa, przyczyniając się do zapewnienia spójności terytorialnej i zrównoważonego rozwoju państwa. Kluczowymi elementami infrastruktury będą: infrastruktura naziemna, lokalne centra zarządzania danymi i ruchem wraz z wdrożonymi usługami cyfrowymi i procedurami.

A35G

A2.3.1 Rozbudowa i wyposażenie centrów kompetencji (specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, wsparcia wdrożeń, centra monitorowania) oraz infrastruktura do zarządzania sektorem bezzałogowych statków powietrznych jako ekosystemu innowacji

Wartość docelowa

T2 – Lokalne centra i infrastruktura lokalna dla bezzałogowych statków powietrznych stworzone przez władze lokalne lub podmioty wyznaczone do obsługi na poziomie lokalnym

 

Liczba

3

10

II kw.

2026

Lokalne centra lub infrastruktura lokalna powstaną w siedmiu dodatkowych lokalizacjach (wdrożenie). Wdrażanie infrastruktury cyfrowej dla bezzałogowych statków powietrznych na terytorium całego państwa umożliwi stabilny, zrównoważony i bezpieczny rozwój zastosowań w zakresie bezzałogowych statków powietrznych w różnych częściach państwa, przyczyniając się do zapewnienia spójności terytorialnej i zrównoważonego rozwoju państwa. Kluczowymi elementami infrastruktury będą: infrastruktura naziemna, lokalne centra zarządzania danymi i ruchem wraz z wdrożonymi usługami cyfrowymi i procedurami.

A36G

A2.3.1 Rozbudowa i wyposażenie centrów kompetencji (specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, wsparcia wdrożeń, centra monitorowania) oraz infrastruktura do zarządzania sektorem bezzałogowych statków powietrznych jako ekosystemu innowacji

Wartość docelowa

Zrealizowane usługi w zakresie bezzałogowych statków powietrznych poprzedzone projektami pilotażowymi

 

Liczba

0

2

II kw.

2024

Usługi w zakresie bezzałogowych statków powietrznych będą testowane i realizowane w ramach projektów pilotażowych prowadzonych w poszczególnych centrach kompetencji. Przewiduje się realizację co najmniej dwóch projektów pilotażowych w ramach specjalistycznych programów w następujących wybranych obszarach zastosowań:
– autonomiczna koordynacja ruchu (ze szczególnym uwzględnieniem portów i infrastruktury energetycznej)
– usługi w zakresie porządku publicznego (bezpieczeństwo i ochrona ludności)
Liczba projektów pilotażowych prowadzonych w ramach poszczególnych pakietów będzie uzależniona od obszaru zastosowania, liczby potencjalnych odbiorców (klientów), złożoności technologicznej i warunków regulacyjnych dotyczących danego zastosowania. Usługi realizowane w ramach projektów pilotażowych umożliwią normalizację technologii i uzyskanie społecznej akceptacji dla wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych. Przetestowane i zrealizowane usługi w zakresie bezzałogowych statków powietrznych oznaczać będą w pełni operacyjne usługi oparte na sprzęcie i oprogramowaniu i zaspokajające potrzeby biznesowe odbiorcy (użytkownika). Wybór projektów i wykonawców będzie prowadzony na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości. 

A37G

A2.3.1 Rozbudowa i wyposażenie centrów kompetencji (specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, wsparcia wdrożeń, centra monitorowania) oraz infrastruktura do zarządzania sektorem bezzałogowych statków powietrznych jako ekosystemu innowacji

Wartość docelowa

Zrealizowane usługi w zakresie bezzałogowych statków powietrznych poprzedzone projektami pilotażowymi

 

Liczba

2

4

II kw.

2026

Dwa dodatkowe projekty spełniające wymogi określone dla środka A36G.  

A38G

A2.4 Wzmocnienie mechanizmów współpracy pomiędzy sektorem nauki oraz przemysłem

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zakresie katalogu podmiotów, które mogą tworzyć spółki celowe wraz ze szkołami wyższymi

Przepis w ustawie o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

I kw.

2022

Ustawa zmieniająca umożliwi tworzenie spółek celowych ukierunkowanych specjalnie na komercjalizację wyników działań w zakresie badań i rozwoju. Oczekuje się, że pozwoli to na większą interdyscyplinarność i elastyczność transferu technologii.

A39G

A2.4 Wzmocnienie mechanizmów współpracy pomiędzy sektorem nauki oraz przemysłem

Kamień milowy

Ustanowienie zasad korzystania z laboratoriów i transferu wiedzy instytutów pod nadzorem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Dokument zawierający ustanowione zasady

 

 

 

Q1

2022

Zasady korzystania z laboratoriów i transferu wiedzy określać będą procedury dotyczące korzystania z infrastruktury badawczej w ramach współpracy nauka–nauka i nauka–biznes. Przepisy są zgodne z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.

A40G

A2.4.1 Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego

Wartość docelowa

Laboratoria z nowoczesną infrastrukturą badawczą w instytutach nadzorowanych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub im podlegających

 

Liczba

0

18

IV kw.

2025

Budowa i modernizacja laboratoriów instytutów nadzorowanych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych lub im podlegających związana z realizacją celów.



A3 – EDUKACJA

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

A41G

A3.1 Siła robocza dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, w ramach której ustanowiono ramy prawne dotyczące sieci branżowych centrów umiejętności zapewniających ukierunkowane podnoszenie i zmianę kwalifikacji w wysokim stopniu odpowiadające potrzebom rynku pracy.

Przepis w ustawie o zmianie ustawy – Prawo oświatowe wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

III kw.

2023

W ramach reformy ustawy – Prawo oświatowe, po opracowaniu studiów wykonalności i procesie przeglądu w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi, władzami regionalnymi, sektorami i innymi zainteresowanymi stronami, ustanowione zostaną ramy prawne dotyczące sieci branżowych centrów umiejętności zapewniających ukierunkowane podnoszenie i zmianę kwalifikacji w wysokim stopniu odpowiadające potrzebom rynku pracy w celu usprawnienia systemu kształcenia i szkolenia zawodowego dzięki lepiej ukierunkowanym branżowym centrom kształcenia i lepszemu powiązaniu kształcenia z potrzebami rynku pracy.

W ustawie – Prawo oświatowe zmienionej ustawą zmieniającą:
– uwzględnia się plan rozwoju centrów umiejętności;
– określa się miejsce i rolę centrów umiejętności w systemie kształcenia i szkolenia;
– określa się warunki pracy personelu w centrach umiejętności;
– ustanawia się przepisy dotyczące przeglądów cyklicznych w celu zapewnienia nadzoru nad zarządzaniem tymi centrami i nad ich trwałością po 2026 r.;
– dzięki dostosowanym do potrzeb przepisom dotyczącym zarządzania centrami umiejętności dostosowuje się istniejący system zarządzania, obejmujący pracodawców (w tym przedstawicieli MŚP), partnerów społecznych i inne odpowiednie zainteresowane strony, w tym samorządy terytorialne i lokalne;

– dokonuje się ustaleń dotyczących finansowania (w tym po ustaniu wsparcia ze strony UE), ustalenia warunków szkoleń, ustanowienia przepisów dotyczących poradnictwa zawodowego i programów nauczania oraz
– określa się rodzaje oferowanych szkoleń, grupy docelowe, rodzaje kwalifikacji i norm, mechanizmy zapewniania i weryfikacji jakości oraz sposób powiązania sektorów z centrami umiejętności.

A42G

A3.1 Siła robocza dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy – Karta nauczyciela umożliwiającej realizację szkoleń branżowych dla nauczycieli ustawicznego kształcenia zawodowego w branżowych centrach umiejętności

Przepis w ustawie o zmianie ustawy – Karta nauczyciela wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

III kw.

2023

Reforma ustawy – Karta nauczyciela pozwoli branżowym centrom umiejętności na realizację szkoleń dla nauczycieli ustawicznego kształcenia zawodowego.

W ustawie – Karta nauczyciela zmienionej ustawą zmieniającą:

– zostaną określone ramy szkolenia w centrach umiejętności;

– zostaną uwzględnione przepisy dotyczące przygotowania nauczycieli do korzystania z nowych technologii.

A43G

A3.1 Siła robocza dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją

Kamień milowy

Wejście w życie ustaw o zmianie ustawy o samorządzie województwa, ustawy o instytucjach rynku pracy, ustawy o samorządzie powiatowym i innych istotnych ustaw w celu koordynacji kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie w regionach

Przepisy w ustawach o zmianie ustawy o samorządzie województwa, ustawy o instytucjach rynku pracy, ustawy o samorządzie powiatowym i w innych istotnych ustaw wskazujące na ich wejście w życie

 

 

 

I kw.

2025

W zmienionych aktach ustawodawczych (w tym ustawie o samorządzie województwa, ustawie o instytucjach rynku pracy, ustawie o samorządzie powiatowym i innych istotnych ustawach), po przeprowadzeniu procesu przeglądu i w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, zostaną określone prawa i obowiązki regionów w zakresie koordynacji polityki umiejętności, co wpłynie na oferty placówek uczenia się przez całe życie w zakresie podnoszenia kwalifikacji w oparciu o zoperacjonalizowane programy realizacji polskiej krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym.

Zmiany obejmują:
a) strukturę prawną i zadania Wojewódzkich Zespołów Koordynacji na rzecz zrównoważonego funkcjonowania regionalnej koordynacji polityki w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie;
b) strukturę zarządzania regionalną polityką umiejętności, w tym obowiązki regionów i partnerów społecznych;
c) zobowiązanie do przyjęcia zoperacjonalizowanych programów wdrażania krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym, w tym i) obowiązek przyjmowania co pięć lat nowego programu wdrażania oraz ii) obowiązek zapewnienia, aby oferta edukacyjna kształcenia i szkolenia zawodowego oraz innych organizatorów szkoleń była dostosowana do rozpoznanych potrzeb w zakresie umiejętności;
d) przepisy dotyczące funkcjonowania biura koordynacji (zapewniającego usługi na rzecz Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji) oraz
e) przepisy ustanawiające obowiązek monitorowania i oceny.
Zoperacjonalizowane programy wdrożenia krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na szczeblu regionalnym nie mogą naruszać instytucjonalnej autonomii instytucji szkolnictwa wyższego.

A44G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

T1 – Ustanowienie sieci funkcjonujących branżowych centrów umiejętności zapewniających ukierunkowane podnoszenie i zmianę kwalifikacji w wysokim stopniu odpowiadające potrzebom rynku pracy

 

Liczba

0

20

I kw.

2024

Pełne funkcjonowanie 20 branżowych centrów umiejętności oraz zapewnienie kursów i programów szkolenia zawodowego, w tym dla dorosłych, studentów, osób młodych, nauczycieli zajmujących się kształceniem i szkoleniem zawodowym oraz pracowników. Obejmuje to:
– budowę centrów umiejętności;
– zakup sprzętu (w odpowiednim zakresie dla funkcjonowania centrów);
– strukturę instytucjonalną centrów, w tym zaangażowanie 90 organizacji sektorowych;

– zatrudnianie pracowników oraz
– w pełni funkcjonujące centra umiejętności.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). W szczególności budowa nowych budynków musi być zgodna z normą dotyczącą budynków o niemal zerowym zużyciu energii, jak określono w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

A45G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

T2 – Ustanowienie sieci funkcjonujących branżowych centrów umiejętności zapewniających ukierunkowane podnoszenie i zmianę kwalifikacji w wysokim stopniu odpowiadające potrzebom rynku pracy

 

Liczba

20

120

III kw.

2025

Pełne funkcjonowanie 120 branżowych centrów umiejętności oraz zapewnienie kursów i programów szkolenia zawodowego, w tym dla dorosłych, studentów, osób młodych, nauczycieli zajmujących się kształceniem i szkoleniem zawodowym oraz pracowników. Obejmuje to:
– budowę centrów umiejętności;
– zakup sprzętu (w odpowiednim zakresie dla funkcjonowania centrów);
– strukturę instytucjonalną 120 centrów, w tym zaangażowanie 90 organizacji sektorowych;

– zatrudnianie pracowników oraz
– 120 w pełni funkcjonujących centrów umiejętności.

Inwestycja będzie realizowana w pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). W szczególności budowa nowych budynków musi być zgodna z normą dotyczącą budynków o niemal zerowym zużyciu energii, jak określono w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

A46G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

T1 – Zapewnienie umiejętności osobom uczącym się w branżowych centrach umiejętności, w tym poświadczenie efektów uczenia się (umiejętności) wydawane i uznawane przez sektor

 

Liczba

0

2 000

III kw.

2024

2 000 osób przejdzie szkolenie w branżowych centrach umiejętności. Każda z przeszkolonych osób uczących się otrzyma potwierdzenie uzyskanych efektów uczenia się (umiejętności i kwalifikacji) uznane przez sektor, wydane przez organizację sektorową.

A47G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

T2 – Zapewnienie umiejętności osobom uczącym się w branżowych centrach umiejętności, w tym poświadczenie efektów uczenia się (umiejętności) wydawane i uznawane przez sektor

 

Liczba

2 000

16 000

III kw.

2025

16 000 osób przejdzie szkolenie w branżowych centrach umiejętności. Każda z przeszkolonych osób uczących się otrzyma potwierdzenie uzyskanych efektów uczenia się (umiejętności i kwalifikacji) uznane przez sektor, wydane przez organizację sektorową.

A48G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

T3 – Zapewnienie umiejętności osobom uczącym się w branżowych centrach umiejętności, w tym poświadczenie efektów uczenia się (umiejętności) wydawane i uznawane przez sektor

 

Liczba

16 000

24 000

II kw.

2026

24 000 osób przejdzie szkolenie w branżowych centrach umiejętności. Każda z przeszkolonych osób uczących się otrzyma potwierdzenie uzyskanych efektów uczenia się (umiejętności i kwalifikacji) uznane przez sektor, wydane przez organizację sektorową.

A49G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

Powołanie funkcjonujących Wojewódzkich Zespołów Koordynacji koordynujących politykę w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie

 

Liczba

0

14

III kw.

2022

Ustanowienie co najmniej 14 Wojewódzkich Zespołów Koordynacji w ramach ogólnego celu, jakim jest powołanie 16 Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (po jednym na każde województwo) Wojewódzkie Zespoły Koordynacji, w skład których wchodzą najważniejsze zainteresowane strony, koordynują politykę w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego i uczenia się przez całe życie, a także współpracują ze szkolnictwem wyższym w razie potrzeby i jeżeli zostanie to ustalone z zainteresowanymi instytucjami szkolnictwa wyższego.

A50G

A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie

Wartość docelowa

Opracowanie zoperacjonalizowanych programów wdrożenia Zintegrowanej Strategii Umiejętności na poziomie regionalnym przez powołane Wojewódzkie Zespoły Koordynacji kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie

 

Liczba

0

14

III kw.

2023

Sporządzenie co najmniej 14 regionalnych programów wdrożenia w ramach ogólnego celu, jakim jest opracowanie 16 operacyjnych programów wdrożenia (po jednym dla każdego województwa).
Zoperacjonalizowane programy wdrożeniowe krajowej Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 obejmą wszystkie formy uczenia się, w tym koordynację kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie.
Obejmą one plany działania w regionach na rzecz rozwoju szkolenia zawodowego, uwzględniając transformację cyfrową i ekologiczną oraz sprzyjanie innowacjom.
Obejmą one mechanizmy monitorowania i oceny. Zoperacjonalizowane programy wdrożeniowe nie naruszą instytucjonalnej autonomii instytucji szkolnictwa wyższego.

A4 – RYNEK PRACY

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

A51G

A4.1 Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy

Kamień milowy

Wejście w życie nowej ustawy o publicznych służbach zatrudnienia, ustawy o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz ustawy o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny:
– wprowadzanie zmian w publicznych służbach zatrudnienia i aktywnej polityce rynku pracy w celu zwiększenia aktywności zawodowej
– zmniejszanie barier administracyjnych przy zatrudnianiu cudzoziemców
– upraszczanie procesu zawierania niektórych umów

Przepisy w ustawie o publicznych służbach zatrudnienia, ustawie o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz ustawie o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny wskazujące na wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2022

Wejście w życie trzech nowych ustaw, które wprowadzą nowe przepisy:


1. w sprawie publicznych służb zatrudnienia oraz aktywnych polityk rynku pracy, aby zwiększyć uczestnictwo w zatrudnieniu przez: (i) poszerzenie grupy klientów urzędów pracy o osoby bierne zawodowo; (ii) identyfikację i dotarcie do osób biernych zawodowo potencjalnie mogących podjąć aktywność zawodową, (iii) wprowadzenie dla pracodawców z sektora publicznego oraz prywatnego (dla przedsiębiorców, którzy korzystają ze środków publicznych np. uczestnicząc w przetargach) obowiązku zgłaszania ofert pracy do Centralnej Bazy Ofert Pracy; (iv) zwiększenie dostępu do uczenia się przez całe życie osobom poszukującym pracy, poprzez finansowanie z Funduszu Pracy kosztów szkoleń oraz poświadczania nabycia wiedzy i umiejętności, w tym kwalifikacji zawodowych; (v) wprowadzenie nowej formy wsparcia (bonu na podjęcie kształcenia ustawicznego) zarówno dla osób zatrudnionych, jak i bezrobotnych;


2. w celu zmniejszenia barier administracyjnych i usprawnienia procedur dotyczących zatrudniania cudzoziemców: (i) możliwość tworzenia przez publiczne służby zatrudnienia wyspecjalizowanych punktów wspierania cudzoziemców na rynku pracy, zarówno pracujących, jak i bezrobotnych (nie w formie odrębnego urzędu); (ii) zwiększenie roli publicznych służb zatrudnienia w procesie wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców, co czyni ten proces bardziej efektywnym; (iii) wprowadzenie pełnej cyfryzacji procedur związanych z uzyskaniem zezwolenia na pracę dla cudzoziemców;


3. w sprawie zawierania niektórych umów, celem uproszczenia procesu zatrudniania. Regulacje prawne stworzą możliwość zawierania i rozliczania niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny, zintegrowany z systemem zabezpieczenia społecznego i systemem podatkowym. Ułatwi to proces nawiązywania stosunku pracy.

A52G

A4.1 Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy

Kamień milowy

Nowe normy i ramy wykonania w zakresie funkcjonowania i koordynacji publicznych służb zatrudnienia

Przyjęcie przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS)

 

 

 

IV kw.

2023

Nowe standardy efektywności i ramy zarządzania realizacją celów, w tym:
– dostosowanie do nowej ustawy o publicznych służbach zatrudnienia, ustawy o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz ustawy o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny,
– ustanowienie systemu zarządzania realizacją celów dla zdecentralizowanych organów publicznych służb zatrudnienia,
– wypracowanie nowych metod pracy i standardów funkcjonowania i koordynacji publicznych służb zatrudnienia w oparciu o przyjęte nowe regulacje (w celu ich operacjonalizowania i optymalnego stosowania, opracowanie nowych standardów usług dla klientów będzie realizowane z dofinansowaniem w ramach EFS+).

A53G

A4.1 Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy

Kamień milowy

Przeprowadzenie procesu konsultacji z partnerami społecznymi na temat potencjału porozumień zbiorowych oraz przeprowadzenie kompleksowego badania dotyczącego potencjalnej roli jednolitej umowy o pracę w zapewnianiu nowej elastyczności i bezpieczeństwa na polskim rynku pracy

Publikacja sprawozdań z konsultacji z partnerami społecznymi przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS)

 

 

 

IV kw.

2022

Celem konsultacji z partnerami społecznymi jest określenie roli i potencjału porozumień zbiorowych na polskim rynku pracy w celu zapewnienia nowych elastycznych rozwiązań dopasowanych do nowej, szybko zmieniającej się rzeczywistości. Zostanie przeprowadzone badanie służące uwzględnieniu potencjału ewentualnej jednolitej umowy o pracę, przedstawieniu podstawy analitycznej i prawnej oraz stosowaniu analizy porównawczej. Przy jego opracowywaniu można wykorzystać wsparcie organizacji międzynarodowych lub specjalną pomoc techniczną.

A54G

A4.1 Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy

Kamień milowy

Wejście w życie zmienionych odpowiednich ustaw w celu wdrożenia priorytetów w zakresie reformy określonych w konsultacjach na temat porozumień zbiorowych oraz w badaniu dotyczącym jednolitej umowy o pracę w Polsce

Przepis w zmianie odpowiednich ustaw wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

III kw.

2024

Wejście w życie zmienionych odpowiednich ustaw w celu wdrożenia priorytetów w zakresie reformy określonych w badaniu dotyczącym potencjalnego znaczenia jednolitej umowy o pracę oraz zgodnie z konsultacjami na temat porozumień zbiorowych

A55G

A4.1.1 Inwestycje wspierające reformę instytucji rynku pracy

Wartość docelowa

Publiczne służby zatrudnienia, w których zostaną wdrożone zmodernizowane systemy informatyczne

 

% (procent)

0

100

II kw.

2025

Udział publicznych służb zatrudnienia (urzędów), w których zainstalowano systemy informatyczne. Wdrożenie polega na:
– modernizacji systemu informatycznego (wdrożeniu nowych funkcjonalności obecnego systemu informatycznego, dostosowaniu go do nowych zadań zgodnie z nową ustawą, takich jak nowe zadania służb dla cudzoziemców) w celu efektywnego zarządzania aktywnymi politykami rynku pracy i procedurami publicznych służb zatrudnienia oraz narzędzi cyfrowych na rzecz aktywnej polityki rynku pracy w publicznych służbach zatrudnienia, a także zintegrowaniu z danymi z innych komplementarnych systemów informatycznych w odpowiednich obszarach (m.in. rejestrach ubezpieczeń społecznych i podatkowych);
– transformacji cyfrowej procesów i narzędzi wykorzystywanych przez publiczne służby zatrudnienia;
– modernizacji istniejących lub wdrożeniu nowych rozwiązań informatycznych wykorzystywanych przez publiczne służby zatrudnienia, także w obsłudze ich klientów;
– rozbudowie infrastruktury ICT publicznych służb zatrudnienia;
– wdrożeniu nowych narzędzi komunikacji (w tym informatycznych) z klientami.

A56G

A4.1.1 Inwestycje wspierające reformę instytucji rynku pracy

Wartość docelowa

Pracownicy publicznych służb zatrudnienia przeszkoleni w zakresie stosowania nowych procedur i wykorzystywania narzędzi informatycznych, które wdrożono w związku z nową ustawą o publicznych służbach zatrudnienia, ustawą o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz ustawą o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny

 

% (procent)

0

50

I kw.

2025

Pracowników publicznych służb zatrudnienia ukończą szkolenie w zakresie nowych procedur i standardów określonych w nowej ustawie o publicznych służbach zatrudnienia, ustawie o zatrudnianiu obywateli państw trzecich oraz ustawie o zawieraniu niektórych umów o pracę w sposób elektroniczny, a także w zakresie narzędzi i systemów informatycznych obsługujących te nowe narzędzia i procedury. Wartość docelowa odnosi się do odsetka ogólnej liczby przeszkolonych pracowników publicznych służb zatrudnienia.

A57G

A4.2 Reforma na rzecz poprawy sytuacji rodziców na rynku pracy poprzez zwiększenie dostępu do wysokiej jakości opieki nad dziećmi do lat trzech

Kamień milowy

Przyjęcie norm jakości w zakresie opieki nad dziećmi, w tym wytycznych w zakresie edukacji i standardów usług opieki nad dziećmi poniżej trzeciego roku życia, zapewniających wysoką jakość, w tym edukacji i opieki

Przepis w odpowiedniej ustawie wskazujący na wejście w życie

 

 

 

II kw.

2023

Niezależna analiza zakresu, w jakim obowiązujące standardy opieki i edukacji dla dzieci w wieku do lat trzech umożliwiają dostęp do wysokiej jakości i przystępnych cenowo systemów wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Analiza zostanie przeprowadzona z uwzględnieniem zalecenia Rady z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie wysokiej jakości systemów wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem (2019/C 189/02) i zostanie przedstawiona w sprawozdaniu, które opublikuje Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.

Na podstawie analizy przygotowane zostaną ramy norm jakości w zakresie opieki nad dziećmi, w tym wytyczne w zakresie edukacji i standardy usług opieki nad dziećmi poniżej trzeciego roku życia, które następnie zostaną poddane konsultacjom publicznym i uzgodnione z zainteresowanymi stronami przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.

Wejście w życie zmiany ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat trzech nada ramom charakter wiążący dla podmiotów świadczących opiekę nad dziećmi, po uzyskaniu wyników konsultacji i na podstawie uzgodnień Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z zainteresowanymi stronami.

A58G

A4.2 Reforma na rzecz poprawy sytuacji rodziców na rynku pracy poprzez zwiększenie dostępu do wysokiej jakości opieki nad dziećmi do lat trzech

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech zapewniającej stabilne, długoterminowe finansowanie usług opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech ze środków krajowych

Przepis w ustawie o zmianie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat trzech wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2024

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech, która zapewni stabilne, długoterminowe finansowanie ze środków krajowych tworzenia i funkcjonowania usług opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech

A59G

A4.2 Reforma na rzecz poprawy sytuacji rodziców na rynku pracy poprzez zwiększenie dostępu do opieki nad dziećmi do lat trzech

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech mającej na celu zmianę organizacji systemu finansowania opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech, aby wdrożyć jeden spójny system zarządzania finansowaniem w zakresie tworzenia i funkcjonowania usług opieki nad dziećmi do lat trzech

Przepis w ustawie o zmianie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat trzech wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech usprawni zarządzanie finansami w zakresie tworzenia i funkcjonowania placówek opieki nad dziećmi poprzez:
– wdrożenie jednego spójnego systemu zarządzania finansowaniem w zakresie tworzenia i funkcjonowania usług opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech;
– zarządzanie środkami finansowymi pochodzącymi z różnych źródeł finansowania w ramach programu MALUCH+.

A60G

A4.2.1 Wsparcie placówek opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat (żłobki, kluby dziecięce) w ramach programu MALUCH+

Kamień milowy

Stworzenie systemu informatycznego na potrzeby zarządzania finansowaniem i tworzeniem placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech, który łączy różne źródła finansowania opieki nad dziećmi

W pełni funkcjonujący system informatyczny

II kw.

2022

Stworzenie i wdrożenie operacyjnego systemu informatycznego (lub rozbudowa jednego z istniejących systemów), który wykorzystuje się w celu wsparcia projektów realizowanych przez odbiorców końcowych pomocy finansowej, czyli podmioty tworzące i prowadzące instytucje opieki nad dziećmi, na każdym etapie ich realizacji. System ten będzie również wykorzystywany przez instytucje nadzorujące i wdrażające reformę.

A61G

A4.2.1 Wsparcie placówek opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat (żłobki, kluby dziecięce) w ramach programu MALUCH+

Wartość docelowa

Tworzenie nowych miejsc w placówkach opieki nad dziećmi (żłobkach, klubach dziecięcych) dla dzieci w wieku do lat trzech

 

Liczba

0

47 500

II kw.

2026

Tworzenie i rozwój infrastruktury w zakresie opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech oznacza:
– budowę lub renowację żłobków i klubów dziecięcych (zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego);
– zakup nieruchomości i infrastruktury (zakup gruntu lub lokalów).
Wartość docelowa ma zastosowanie do żłobków i klubów dziecięcych. Wartość docelowa dotyczy budowy nowych placówek, a także renowacji i adaptacji istniejących placówek, co zapewni łącznie co najmniej 47 500 nowych miejsc w placówkach opieki nad dziećmi.

A62G

A.4.3 Wdrożenie ram prawnych dla podmiotów ekonomii społecznej

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o ekonomii społecznej

Przepis w ustawie o ekonomii społecznej wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie ustawy o ekonomii społecznej, która ureguluje podstawowe kwestie związane z tym sektorem, w tym w szczególności: definicję przedsiębiorstwa społecznego, zasady funkcjonowania i wspierania przedsiębiorstwa społecznego, nowe modele współpracy między przedsiębiorstwami społecznymi a władzami lokalnymi w zakresie realizacji usług społecznych, a także zasady koordynacji polityki w dziedzinie rozwoju ekonomii społecznej.

A63G

A4.3.1 Programy wsparcia inwestycyjnego umożliwiające w szczególności rozwój działalności, zwiększenie udziału w realizacji usług społecznych, podniesienie jakości integracji w podmiotach ekonomii społecznej

Wartość docelowa

Liczba podmiotów, które uzyskały status przedsiębiorstwa społecznego

 

Liczba

0

1 400

II kw.

2025

Przyznanie statusu przedsiębiorstwa społecznego 1 400 podmiotom.

A64G

A4.3.1 Programy wsparcia inwestycyjnego umożliwiające w szczególności rozwój działalności, zwiększenie udziału w realizacji usług społecznych, podniesienie jakości integracji w podmiotach ekonomii społecznej

Wartość docelowa

Liczba podmiotów ekonomii społecznej, w tym przedsiębiorstw społecznych, objętych wsparciem finansowym

 

Liczba

0

1 000

IV kw.

2025

Przyznanie dotacji co najmniej 1 000 podmiotom ekonomii społecznej, w tym przedsiębiorstwom społecznym, które doprowadzą do utrzymania miejsc pracy, zwiększenia obrotu finansowego lub zmian w działalności gospodarczej (rozszerzenie skali, forma działalności lub przebranżowienie). Miejsca pracy w podmiotach otrzymujących dotacje powinny zostać utrzymane przez co najmniej 12 miesięcy od daty przyznania dotacji.

Wybór beneficjentów będzie dokonywany na podstawie określonych kryteriów kwalifikacji, zgodnie z zasadami niedyskryminacji i przejrzystości.

A65G

A4.4 Uelastycznienie form zatrudnienia i wprowadzenie pracy zdalnej

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie Kodeksu pracy wprowadzającej na stałe do przepisów Kodeksu pracy instytucję pracy zdalnej oraz elastyczne formy organizacji czasu pracy

Przepis w ustawie o zmianie Kodeksu pracy wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

III kw.

2022

Wejście w życie ustawy o zmianie Kodeksu pracy, która przyczyni się do skuteczniejszego godzenia obowiązków zawodowych z prywatnymi, lepszego reagowania na kryzys i zapewniania wsparcia w znalezieniu stałego zatrudnienia osobom biernym zawodowo o niższym wskaźniku aktywności zawodowej. Reforma obejmuje:
– wprowadzenie możliwości wykonywania pracy zdalnej (całkowicie lub częściowo) poza miejscem pracy na podstawie uzgodnień między pracownikiem a pracodawcą dokonywanych przy zawieraniu umowy o pracę albo w trakcie zatrudnienia;
– ustalenie zasad wykonywania pracy zdalnej na podstawie uzgodnień pomiędzy pracodawcą a przedstawicielami pracowników;
– uwzględnienie szczególnych przypadków, kiedy praca zdalna mogłaby być wykonywana na polecenie pracodawcy (np. w nadzwyczajnych okolicznościach);
– ustanowienie obowiązku zapewnienia przez pracodawcę materiałów i narzędzi niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub możliwości korzystania ze sprzętów będących własnością pracowników;
– wprowadzenie elastycznych form organizacji czasu pracy.

A66G

A4.4.1 Inwestycje związane z doposażeniem pracowników/przedsiębiorstw umożliwiającym pracę zdalną

Wartość docelowa

Wsparcie przedsiębiorstw w dziedzinie cyfryzacji

 

Liczba

0

3 000

II kw.

2025

Zapewnienie doradztwa w zakresie transformacji cyfrowej na rzecz co najmniej 3 000 mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw oraz, jeżeli w wyniku tego doradztwa okaże się to konieczne, zakup oprogramowania/licencji i podnoszenie kwalifikacji pracowników w zakresie technologii cyfrowych.

Środek będzie obejmował:

a) przeprowadzenie przed wdrożeniem analizy procesów w przedsiębiorstwie, które mogą zostać poddane cyfryzacji w kontekście pracy zdalnej, obejmującej wymogi dotyczące oprogramowania i systemu, opis funkcji i opracowanie planu wdrożenia. Beneficjent przeznaczy na ten element maksymalnie 20 % wsparcia. Jeżeli beneficjent przeprowadził wcześniej powyższą analizę, dotację można w całości wykorzystać na działania opisane w lit. b) i c);

b) szkolenia dla pracowników i kadry kierowniczej w dziedzinie pracy zdalnej (w szczególności praca zespołu wykonującego obowiązki zdalnie i zarządzanie takim zespołem, sprzedaż przez internet, komunikacja z klientami przez internet, nadzór nad pracą zdalną, rekrutacja zdalna, planowanie i rejestrowanie czasu pracy, wdrażanie specjalistycznych narzędzi informatycznych). Beneficjent przeznaczy na ten element minimalnie 30 % wsparcia;

c) zakup licencji i oprogramowania umożliwiających zdalną pracę i komunikację między pracownikami i klientami. Przedsiębiorstwo przeznaczy na ten element minimalnie 50 % wsparcia.

A67G

A4.5 Wydłużenie okresu aktywności zawodowej i promowanie pracy po przekroczeniu ustawowego wieku emerytalnego

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzającej od 2023 r. obniżenie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny i nadal pracują

Przepis w ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2022

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która wprowadzi następujące zmiany: obniżenie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych będzie przysługiwać podatnikom, którzy osiągną ustawowy wiek emerytalny i zdecydują się na kontynuację zatrudnienia zamiast przejścia na emeryturę. Tacy pracownicy będą zwolnieni z odprowadzania podatku dochodowego do określonego limitu dochodów (tylko do pierwszego progu podatkowego wynoszącego 85 528 PLN w 2021 r. i tylko do wysokości przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce publicznej w Polsce). Obniżona zostanie stawka podatku dochodowego od osób fizycznych dla osób znajdujących się powyżej pierwszego progu podatkowego. Dzięki tej zachęcie podatkowej podatnicy będą zarabiać dodatkowe kwoty odpowiadające kwocie niezapłaconego podatku dochodowego, co – zgodnie z oczekiwaniami – ma ich zachęcić do wydłużenia okresu aktywności zawodowej.

A68G

A4.5 Wydłużenie okresu aktywności zawodowej i promowanie pracy po przekroczeniu ustawowego wieku emerytalnego

Kamień milowy

Sprawozdanie oceniające wpływ środków służących podwyższaniu rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę

Publikacja sprawozdania oceniającego przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS)

 

 

 

IV kw.

2024

Celem tego sprawozdania jest dokonanie w ciągu dwóch lat od wprowadzenia powyższego działania oceny wpływu zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych na rzeczywisty wiek przejścia na emeryturę. Ocena ta będzie miała na celu przeanalizowanie wpływu na współczynnik aktywności zawodowej, trwałość systemu emerytalnego, finanse publiczne oraz równouprawnienie płci.

A69G

A4.6 Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej

Kamień milowy

Strategiczny przegląd opieki długoterminowej w Polsce w celu określenia priorytetów w zakresie reform

Publikacja sprawozdania ze strategicznego przeglądu przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS) i Ministerstwo Zdrowia

 

 

 

IV kw.

2023

Ukończenie analizy systemu opieki długoterminowej w Polsce pod względem jego przyszłej reformy i opublikowanie odnośnego sprawozdania na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej oraz na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Zdrowia. W ramach analizy zbadane zostaną w szczególności możliwości:
– integracji społecznej i zdrowotnej opieki długoterminowej,
– przyspieszenia deinstytucjonalizacji tych usług,
– podporządkowania ich jednemu organowi,
– ograniczenia fragmentacji świadczenia opieki,

– dokonania przeglądu świadczeń opiekuńczych, aby umożliwić podejmowanie zatrudnienia,
– stworzenia stabilnego systemu odpowiedniego finansowania usług w zakresie opieki długoterminowej, zwłaszcza opieki środowiskowej i domowej,
– wprowadzenia ram jakościowych dotyczących usług w zakresie opieki długoterminowej (wymogów dotyczących pracowników, wyposażenia, dopuszczenia do rynku podmiotów świadczących usługi w zakresie opieki długoterminowej).
Analiza zostanie przeprowadzona w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi, którzy zajmują się przepisami dotyczącymi opieki długoterminowej, opiekunami nieformalnymi, osobami otrzymującymi opiekę, osobami, które nie otrzymują opieki, lecz powinny ją otrzymywać, i samorządami terytorialnymi.

A70G

A4.6 Wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie odpowiednich ustaw w celu realizacji priorytetów w zakresie reform określonych w strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce (zgodnie z kamieniem milowym A69G)

Przepis w ustawie o zmianie odpowiednich ustaw wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2024

Wejście w życie ustawy o zmianie odpowiednich ustaw, która zapewni realizację priorytetów w zakresie reform określonych w strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce

A71G

A4.7 Ograniczenie segmentacji rynku pracy

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ograniczającej segmentację rynku pracy i zwiększającej ochronę socjalną wszystkich osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, poprzez objęcie tych umów składkami na ubezpieczenia społeczne

Przepis w ustawie o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

I kw.

2023

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która: (i) zapewni, aby wszystkie umowy cywilnoprawne podlegały składkom na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i z tytułu chorób zawodowych, chorobowe), niezależnie od uzyskiwanych dochodów, z wyjątkiem umów zawieranych ze studentami poniżej 26. roku życia; (ii) zniesie zasadę, zgodnie z którą w przypadku umów cywilnoprawnych składki na ubezpieczenia społeczne są płacone na podstawie minimalnego wynagrodzenia.

A.3.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z pożyczki

A2.5 Zwiększenie znaczenia sektora kultury i przemysłu kultury dla rozwoju gospodarczego

Nadrzędnym celem tej reformy jest opracowanie i stworzenie ram wsparcia sektora kultury i sektora kreatywnego w następstwie pandemii COVID-19. Reforma polega na przyjęciu dokumentu programowego poświęconego następującym kwestiom: (i) określeniu kluczowych średnio- i długoterminowych wyzwań w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; (ii) zapewnieniu zgodności z zasadami horyzontalnymi UE, w tym z zasadami równouprawnienia płci i niedyskryminacji; (iii) określeniu zdolności ekologicznych i cyfrowych narzędzi i platform do sprostania tym wyzwaniom; (iv) opracowaniu koncepcji współpracy i transferu wiedzy i umiejętności między sektorem kultury i sektorem kreatywnym a sektorami nauki, edukacji, technologii i przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem ogólnych zasad UE, w tym równouprawnienia płci i niedyskryminacji; (v) określeniu preferowanych wariantów zapewniania publicznego wsparcia na rzecz działań w sektorze kultury i sektorze kreatywnym.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.

A2.5.1 Program wspierania działalności podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w celu stymulowania ich rozwoju

Celem tej inwestycji jest zapobieganie długoterminowym negatywnym skutkom pandemii COVID-19 oraz zachęcanie do zielonej i cyfrowej transformacji w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. W tym celu inwestycja ma zapewnić wsparcie finansowe i pomoc techniczną instytucjom kultury, organizacjom pozarządowym, artystom, mikroprzedsiębiorstwom i MŚP w sektorze kultury i sektorze kreatywnym.

Inwestycja składać się będzie z dwóch głównych elementów. Po pierwsze, w ramach inwestycji powstanie program dotacji na rzecz instytucji kultury, organizacji pozarządowych, MŚP i mikroprzedsiębiorstw w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w celu wsparcia projektów wdrożeniowych związanych z: (i) poprawą kompetencji cyfrowych i ekologicznych w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; (ii) rozwojem działalności kulturalnej/kreatywnej, takiej jak koncerty, występy i wystawy, w tym w formie wirtualnej; (iii) tworzeniem programów edukacyjnych i organizacją warsztatów poświęconych architekturze, projektowaniu i sztuce kreatywnej, aby pomóc artystom i projektantom w rozwijaniu ich umiejętności ekologicznych i cyfrowych; (iv) organizacją warsztatów mających na celu wspieranie współpracy oraz wymianę wiedzy i umiejętności między sektorem kultury i sektorem kreatywnym a sektorami nauki, technologii i przedsiębiorstw; (v) opracowywaniem nowych produktów i usług wykorzystujących technologie przełomowe, takie jak sztuczna inteligencja, łańcuch bloków oraz internet rzeczy, w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. We wszystkich projektach uwzględnione zostaną ogólne zasady UE, w tym zasady równouprawnienia płci i niedyskryminacji.

Po drugie, w ramach inwestycji powstanie program stypendialny mający na celu wspieranie twórców, artystów, animatorów, edukatorów i naukowców w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. W szczególności program stypendialny zapewni pomoc finansową przeznaczoną na następujące cele: (i) prowadzenie kursów dla artystów w celu rozwijania ich umiejętności artystycznych i cyfrowych lub ekologicznych; (ii) zapewnienie artystom zindywidualizowanego szkolenia zawodowego; (iii) stworzenie artystom możliwości spotkań w formie wirtualnej lub stacjonarnej z lokalnymi, krajowymi i międzynarodowymi specjalistami w dziedzinie sztuki poprzez organizację warsztatów i cyklu dyskusji; (iv) stworzenie artystom możliwości współpracy w formie wirtualnej lub stacjonarnej ze specjalistami z innych sektorów, w tym z sektora nauki, technologii i przedsiębiorstw. Stypendia przyznawane będą z poszanowaniem ogólnych zasad UE, w tym zasady równouprawnienia płci i niedyskryminacji. Kryteria kwalifikacji wniosków o stypendia dla artystów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, odpowiadającym jednemu z sektorów NACE zdefiniowanych przez Eurostat, będą obejmować: a) przekonujące portfolio artystyczne zawierające prace wykonane w ciągu ostatnich 24 miesięcy; b) przekonujący plan artystyczny na najbliższe 24 miesiące.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

A2.5.2 Inwestycje na rzecz utworzenia modelowego centrum wsparcia sektora kreatywnego

Nadrzędnym celem tej inwestycji jest wspieranie sektora kultury i sektora kreatywnego, w szczególności MŚP, z myślą o wprowadzaniu do gospodarki innowacyjnych rozwiązań, w tym poprzez cyfryzację sektora kultury i sektora kreatywnego. W tym celu w ramach inwestycji utworzone ma zostać centrum wsparcia sektora kultury i sektora kreatywnego, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów projektowania i architektury, nauki i przedsiębiorstw.

Inwestycja składać się będzie z dwóch głównych elementów. Po pierwsze, inwestycja ma na celu renowację Muzeum Przemysłu Artystycznego w Krakowie służącą utworzeniu modelowego centrum wsparcia sektora kultury i sektora kreatywnego, zwłaszcza sektorów projektowania i architektury. Renowacja muzeum będzie się odbywać z zastosowaniem najwyższych standardów w zakresie efektywności energetycznej i materiałów renowacyjnych oraz najbardziej zaawansowanych technologii pod względem zrównoważonego rozwoju zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Prace renowacyjne będą obejmować między innymi: (i) rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej; (ii) rozwój infrastruktury cyfrowej otwartej dla MŚP w sektorze kultury; (iii) demonstrację rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju na potrzeby gospodarki o obiegu zamkniętym w kontekście materiałów budowlanych.

Po drugie, inwestycja będzie obejmować dziesięć umów o współpracy między klientami sektora kreatywnego a centrum wsparcia. W szczególności w umowach o współpracy określone zostaną sposoby zacieśniania współpracy między instytucjami kultury, uczelniami, początkującymi przedsiębiorcami i producentami z sektora kreatywnego.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A2.6 Reforma – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Celem reformy jest zwiększenie wykorzystania danych satelitarnych przez podmioty publiczne i prywatne. Nowa ustawa o działalności w przestrzeni kosmicznej ułatwi wykorzystanie danych satelitarnych przez administrację publiczną.

Ustawa ustanowi krajowego operatora danych satelitarnych. Będzie on również zobowiązany do promowania wykorzystania danych satelitarnych przez prywatne przedsiębiorstwa, m.in. poprzez organizowanie szkoleń dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. W ustawie zostaną również określone zasady i warunki prowadzenia działalności w przestrzeni kosmicznej i nadzoru nad nią, a także odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekt kosmiczny oraz zasady funkcjonowania Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 września 2024 r.

 

A2.6.1 Inwestycja – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Celem inwestycji jest znaczące zwiększenie efektywności wykorzystania satelitarnych obserwacji Ziemi w Polsce oraz zapewnienie sprawnego i nieprzerwanego wytwarzania przetworzonych informacji dotyczących obserwacji Ziemi dostosowanych do potrzeb użytkownika oraz ich udostępniania. Oczekuje się, że przyczyni się to do poprawy zarządzania krajem (podejmowanie decyzji na podstawie bardziej szczegółowych i aktualnych informacji), spowoduje znaczącą transformację cyfrową administracji oraz stworzy popyt na produkty obserwacji Ziemi, w tym dodatkowy popyt sektora prywatnego i publicznego na funkcjonujący już unijny system Copernicus.

Inwestycja składać się będzie z dwóch inwestycji. Pierwsza inwestycja polegać będzie na utworzeniu Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej (NSIS), w ramach którego świadczone będą usługi monitoringu z wykorzystaniem danych pochodzących z obserwacji satelitarnej Ziemi. Pierwsze usługi zostaną udostępnione użytkownikom końcowym do dnia 30 września 2023 r.

Druga inwestycja polegać będzie na wyniesieniu czterech satelitów na orbitę. Prace przygotowawcze prowadzone zgodnie z normami europejskiej współpracy w zakresie normalizacji związanej z przestrzenią kosmiczną (ECSS Phase 0/A/B/C) zostaną zakończone do dnia 30 czerwca 2023 r. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A.4. Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji dotyczące pożyczki

A2 – INNOWACJE

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

A1L

A2.5 Zwiększenie znaczenia sektora kultury i przemysłu kultury dla rozwoju gospodarczego

Kamień milowy

Przyjęcie dokumentu programowego w sprawie wspierania działań ekologicznych i cyfrowych w sektorze kultury i sektorze kreatywnym

Publikacja dokumentu programowego

IV kw.

2022

Po przeprowadzeniu konsultacji publicznych przyjęcie przez ministra właściwego do spraw kultury dokumentu programowego dotyczącego wsparcia sektora kultury i sektora kreatywnego. Dokument ten będzie poświęcony w szczególności następującym kwestiom:

1.określeniu kluczowych średnio- i długoterminowych wyzwań w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, w tym wniosków wyciągniętych z kryzysu związanego z COVID-19;

2.zapewnieniu zgodności z zasadami ogólnymi UE, w tym z zasadami równouprawnienia płci i niedyskryminacji, w projektach, które mają zostać objęte wsparciem;

3.określeniu zdolności ekologicznych i cyfrowych narzędzi i platform do sprostania tym wyzwaniom;

4.opracowaniu koncepcji współpracy i transferu wiedzy i umiejętności między sektorem kultury i sektorem kreatywnym oraz z sektorami nauki, edukacji, technologii i przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem ogólnych zasad UE, w tym równouprawnienia płci i niedyskryminacji, a także sektorem ekologicznym i cyfrowym.

Określenie preferowanych wariantów zapewnienia publicznego wsparcia na rzecz działań w sektorze kultury i sektorze kreatywnym.

A2L

A2.5.1 Program wspierania działalności podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w celu stymulowania ich rozwoju

Kamień milowy

Kryteria kwalifikacji projektów do otrzymania wsparcia w sektorze kultury i sektorze kreatywnym

Publikacja kryteriów kwalifikacji i powołanie niezależnej komisji selekcyjnej

IV kw.

2022

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyjmie i opublikuje kryteria kwalifikacji MŚP, instytucji kultury i organizacji pozarządowych do objęcia wsparciem w tworzeniu projektów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym.

Ponadto ustanowiona zostanie niezależna komisja selekcyjna, w skład której wejdą eksperci z różnych dziedzin, w tym przedstawiciele niezależnych organizacji i instytucji sektora kultury i sektora kreatywnego. Komisja selekcyjna będzie podejmowała decyzje w sprawie przyznania dotacji i stypendiów.

Kryteria kwalifikacji wniosków o dotacje na projekty złożonych przez instytucje kultury, organizacje pozarządowe, MŚP i mikroprzedsiębiorstwa w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, odpowiadającym jednemu z sektorów NACE zdefiniowanych przez Eurostat, będą:

a) zapewniać przyznanie pierwszeństwa projektom, które prawdopodobnie będą miały trwały wpływ na cyfrową i zieloną transformację w sektorze kultury i sektorze kreatywnym;

b) zapewniać przyznanie pierwszeństwa tym beneficjentom, którzy opracowali biznesplan określający, w jaki sposób dotacje mają być wykorzystywane do finansowania kosztów projektu;

c) zapewniać przyznanie pierwszeństwa tym beneficjentom, którzy w ciągu ostatnich 24 miesięcy mieli udokumentowane osiągnięcia w zakresie działań lub projektów związanych z wnioskiem dotyczącym projektu.

We wszystkich projektach uwzględnione zostaną ogólne zasady UE, w tym zasady równouprawnienia płci i niedyskryminacji.

A3L

A2.5.1 Program wspierania działalności podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w celu stymulowania ich rozwoju

Wartość docelowa

Liczba podpisanych umów dotyczących projektów instytucji kultury, organizacji pozarządowych, MŚP i mikroprzedsiębiorstw działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym

Liczba

0

2 710

IV kw.

2024

Celem tego środka jest wzmocnienie sektora kultury i sektora kreatywnego poprzez wspieranie realizacji projektów służących rozpowszechnianiu osiągnięć kulturalnych oraz zwiększanie znaczenia kultury w życiu społecznym za pomocą narzędzi i zasobów internetowych. Projekty zostaną wybrane w drodze otwartego zaproszenia do składania wniosków.

Zakres projektów będzie obejmował przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji, a także podnoszenie kompetencji cyfrowych operatorów kulturalnych (zarówno prywatnych, jak i pracowników instytucji kultury).

Wspierana będzie realizacja 2 710 projektów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, wybranych na podstawie kryteriów opublikowanych w kontekście kamienia milowego A2L.

A4L

A2.5.1 Program wspierania działalności podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w celu stymulowania ich rozwoju

Wartość docelowa

Liczba stypendiów przyznanych w sektorze kultury i sektorze kreatywnym

Liczba

0

746

IV kw.

2024

Celem tej inwestycji jest stworzenie programu stypendialnego wspierającego twórców, artystów, animatorów i edukatorów, a także naukowców, którzy chcą znaleźć nowe sposoby prezentacji dóbr kultury na żywo i przez internet.

Na rozwój działalności artystów zostanie przyznanych 746 stypendiów. Celem programu stypendialnego będzie zapewnienie artystom wsparcia służącego stymulowaniu działalności twórczej w ramach odbudowy po pandemii COVID-19. W szczególności program stypendialny zapewni pomoc finansową przeznaczoną na następujące cele:

-prowadzenie kursów dla artystów w celu rozwijania ich umiejętności artystycznych i cyfrowych lub ekologicznych;

-zapewnienie artystom zindywidualizowanego szkolenia zawodowego;

-stworzenie artystom możliwości spotkań w formie wirtualnej lub stacjonarnej z lokalnymi, krajowymi i międzynarodowymi specjalistami w dziedzinie sztuki poprzez organizację warsztatów i cyklu dyskusji;

-stworzenie artystom możliwości współpracy w formie wirtualnej lub stacjonarnej ze specjalistami z innych sektorów, w tym z sektora nauki, technologii i przedsiębiorstw.

Stypendia przyznawane będą z poszanowaniem ogólnych zasad UE, w tym zasady równouprawnienia płci i niedyskryminacji. Kryteria kwalifikacji wniosków o stypendia dla artystów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, odpowiadającym jednemu z sektorów NACE zdefiniowanych przez Eurostat, będą obejmować:

a)przekonujące portfolio artystyczne zawierające prace wykonane w ciągu ostatnich 24 miesięcy;

b)przekonujący plan artystyczny na najbliższe 24 miesiące.

Komisja selekcyjna, o której mowa w kamieniu milowym A2L, zadecyduje, komu przyznane zostaną stypendia.

A5L

A2.5.2 Inwestycje na rzecz utworzenia modelowego centrum wsparcia sektora kreatywnego

Kamień milowy

Renowacja muzeum, w którym zlokalizowane będzie modelowe centrum wsparcia sektora kreatywnego

Zakończenie prac renowacyjnych

II kw.

2026

Muzeum Przemysłu Artystycznego w Krakowie zostanie poddane renowacji oraz rozbudowie we współpracy z przedstawicielami sektora nauki i przedsiębiorcami w celu utworzenia modelowego centrum wsparcia sektora kreatywnego, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów projektowania i architektury, aby wprowadzić innowacyjne rozwiązania w gospodarce, obejmujące m.in. cyfryzację, oraz aby promować MŚP w tych sektorach.

Renowacja muzeum będzie się odbywać z zastosowaniem najwyższych standardów w zakresie efektywności energetycznej i materiałów renowacyjnych oraz najbardziej zaawansowanych technologii pod względem zrównoważonego rozwoju zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód” oraz zgodnie z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Posłuży ona do wsparcia inicjatywy „Nowy Bauhaus”, w szczególności poprzez (i) zachęcanie do współpracy między światem nauki i technologii, sztuki i kultury oraz (ii) prezentowanie rozwiązań modelowych w zakresie efektywności energetycznej i renowacji.

Prace renowacyjne będą obejmować między innymi:

·rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej;

·rozwój infrastruktury cyfrowej otwartej dla MŚP w sektorze kultury;

·pokazanie rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju na potrzeby gospodarki o obiegu zamkniętym w kontekście materiałów budowlanych.

A6L

A2.5.2 Inwestycje na rzecz utworzenia modelowego centrum wsparcia sektora kreatywnego

Wartość docelowa

Umowy o współpracy między klientami sektora kreatywnego a centrum wsparcia

Liczba

0

10

IV kw.

2024

Umowy o współpracy obejmujące innowacyjne przedsięwzięcia (produkty) w dziedzinie zaawansowanych technologii i wzornictwa, takie jak innowacyjne metody konserwacji, wzornictwo użytkowe, architektura i urbanistyka. W umowach o współpracy określone zostaną sposoby współpracy twórczej między instytucjami kultury, uczelniami, początkującymi przedsiębiorcami i producentami z sektora kreatywnego.

Spodziewane rezultaty to m.in.:

– wymiana umiejętności i wiedzy w wyżej wymienionych dziedzinach,

– realizacja specjalistycznych projektów z zakresu badań i rozwoju, które mają być stosowane w nowych produktach i technologiach,

– nowe modele przedsięwzięć z zakresu współpracy między szkolnictwem wyższym, sektorem kreatywnym i sektorem kultury,

– promowanie lokalnych gałęzi przemysłu, organizacji pozarządowych i podmiotów artystycznych,

– projekty edukacyjne dotyczące zwiększania świadomości w zakresie zrównoważonego rozwoju i środowiska,

– orientacyjne wytyczne dotyczące modelowych przestrzeni publicznych i projektów urbanistycznych dla sektora prywatnego i publicznego.

A7L

A2.6 Reforma – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o działalności w przestrzeni kosmicznej, która ma być przyjęta przez Parlament

Przepis w ustawie wskazujący na wejście w życie

 

 

 

III kw.

2024

Nowa ustawa ułatwi m.in. wykorzystanie danych satelitarnych przez administrację publiczną. Ustawa ustanowi krajowego operatora danych satelitarnych. Na mocy ustawy krajowy operator zostanie zobowiązany do promowania wykorzystania danych satelitarnych przez prywatne przedsiębiorstwa, m.in. poprzez organizowanie szkoleń dla wszystkich zainteresowanych podmiotów.

A8L

A2.6.1 Inwestycje – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Wartość docelowa

Rozwój niezbędnej infrastruktury: Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS), który będzie świadczyć usługi monitorowania z wykorzystaniem danych pochodzących z obserwacji satelitarnej Ziemi.

 

Liczba

0

1

III kw.

2023

Uruchomiony zostanie Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS). Uruchomienie wstępnych usług we współpracy z użytkownikami na dwóch płaszczyznach stosowania elektronicznego przechwytywania danych o dużym znaczeniu dla gospodarki i bezpieczeństwa Polski, które wybrano spośród następujących obszarów: gospodarka przestrzenna, zarządzanie kryzysowe, rolnictwo i leśnictwo, gospodarka wodna, monitorowanie środowiska Bałtyku.

A9L

A2.6.1 Inwestycje – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Kamień milowy

Prace przygotowawcze do wyniesienia pierwszego polskiego satelity: ECSS Phase 0/A/B/C (analiza misji/identyfikacja potrzeb, wykonalność i definicja)

Publikacja sprawozdania

II kw.

2023

Wskaźnik odnosi się do trzech opublikowanych sprawozdań (przegląd definicji misji, wstępny przegląd wymogów, krytyczny przegląd projektu). Segment kosmiczny obejmować będzie platformy satelitarne klasy mikro i sensory umożliwiające pozyskiwanie danych optoelektronicznych, wyposażone w między innymi w moduł kompresji oraz szyfrowane łącza radiowe uplink/downlink. Prace przygotowawcze będą prowadzone zgodnie z normami europejskiej współpracy w zakresie normalizacji związanej z przestrzenią kosmiczną (ECSS).

A10L

A2.6.1 Inwestycje – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Wartość docelowa

T1 – Wyniesienie pierwszego polskiego satelity

 

Liczba

0

1

II kw.

2025

Liczba wyniesionych satelitów, co obejmuje całość produkcji, montażu i testowania sprzętu/oprogramowania lotniczego, w tym powiązanego sprzętu do obsługi naziemnej statków powietrznych, wyniesienie pierwszego satelity na orbitę.

A11L

A2.6.1 Inwestycje – Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne

Wartość docelowa

T2 – Wyniesienie kolejnych trzech polskich satelitów

 

Liczba

1

4

II kw.

2026

Wartość docelowa odnosi się do liczby wyniesionych satelitów (zgodnie z wymogami określonymi dla środka A10L powyżej). Ukończenie produkcji, montażu i testowania sprzętu/oprogramowania lotniczego, w tym powiązanego sprzętu do obsługi naziemnej statków powietrznych, co prowadzi do wyniesienia kolejnych trzech satelitów na orbitę.

B. KOMPONENT B: „ZIELONA ENERGIA I ZMNIEJSZENIE ENERGOCHŁONNOŚCI”

Po drugie, cele reformy „Czyste powietrze i efektywność energetyczna” zostaną osiągnięte dzięki opracowaniu Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” zgodnie z długoterminową strategią renowacji na podstawie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (2010/31/UE), który będzie głównym narzędziem działań na rzecz efektywności energetycznej budynków. Skuteczność wdrażania obecnego programu „Czyste Powietrze” zostanie zatem zwiększona poprzez usprawnienie procedur składania wniosków. W ramach programu opracowane zostanie specjalne wsparcie ukierunkowane na gospodarstwa domowe o najniższych dochodach, niskich dochodach i gospodarstwa domowe o wyższych dochodach, w przypadku tego drugiego szczególnie z udziałem sektora bankowego udzielającego pożyczek połączonych z dotacjami. Zmiany te posłużą jako podstawa do uruchomienia wsparcia w ramach inwestycji B1.1.2 „Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych”, co umożliwia znaczące zwiększenie tempa remontów budynków i wymiany grzejników z pomocą wsparcia w ramach tego programu. Zaktualizowany Program Priorytetowy „Czyste Powietrze” zostanie przyjęty do dnia 31 marca 2023 r.

Trzecim elementem stanowiącym podstawę tej reformy będzie aktualizacja Krajowego Programu Ochrony Powietrza. W ramach programu zostanie zdefiniowany obszerny, długoterminowy zestaw wymogów i warunków umożliwiających organom regionalnym i terytorialnym zapewnienie poprawy jakości powietrza. Organy te zostaną upoważnione do wdrożenia szczególnych środków w celu obniżenia zanieczyszczeń powietrza emitowanych z ogrzewania gospodarstw domowych i transportu w przypadku, gdy przekroczony zostanie dany próg zanieczyszczenia powietrza. Władze lokalne i regionalne otrzymają również specjalny budżet na egzekwowanie przepisów dotyczących ochrony powietrza, w szczególności ustalonych w ramach tzw. „uchwał antysmogowych”. Zaktualizowany Krajowy Program Ochrony Powietrza będzie uprawniać do zakończenia udzielania publicznego wsparcia inwestycji w nowe węglowe instalacje grzewcze do dnia 31 grudnia 2021 r.

Czwartym elementem reformy będzie zmienione rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska określające normy dla paliw stałych. W związku z wprowadzonym w 2018 r. zakazem wykorzystywania niskiej jakości węgla do ogrzewania gospodarstw domowych wspomniana zmiana będzie również polegać na określeniu minimalnych norm dla paliw stałych oraz zakazie stosowania przez producentów oznaczeń handlowych wprowadzających w błąd. Środek ten wejdzie w życie do dnia 31 grudnia 2022 r.

B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych

Celem tej inwestycji jest modernizacja systemu ciepłowniczego i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Znacząca część podmiotów ciepłowniczych w Polsce wymaga modernizacji poprzez wymianę źródeł, z uwagi na zły stan techniczny i niedostosowanie się do definicji efektywnego systemu ciepłowniczego. Konieczność wymiany źródeł ciepła jest również związana z niskim udziałem odnawialnych źródeł energii w systemie ciepłowniczym, który obecnie wynosi ok. 9,5 %. Celem jest zatem zmniejszenie energochłonności i emisji związanych z wytwarzaniem ciepła. W ramach tego środka realizowane będą wyłącznie inwestycje w instalacje niskoemisyjne i odnawialne źródła energii. Wspierane będą instalacje wykorzystujące do produkcji ciepła: energię ze źródeł odnawialnych; paliwa gazowe w kogeneracji z wyłączeniem paliw węglowych; pompy ciepła i źródła geotermalne oraz inne technologie spełniające wymogi określone w zasadzie „nie czyń poważnych szkód”, pozwalające na zastępowanie węgla w ciepłownictwie systemowym. Stosowanie paliwa pochodzącego z odpadów nie będzie dozwolone. Nie wolno będzie przekraczać progu 250 g CO2/kWh wytworzonej energii w przypadku każdej instalacji zasilanej gazem ziemnym. Beneficjentami będą podmioty, które zajmują się wytwarzaniem ciepła do celów komunalnych i gospodarstw domowych. Projekty wybierane będą w ramach konkursu otwartego z uwzględnieniem następujących kryteriów: (i) gotowość i stopień przygotowania projektu do realizacji; (ii) stopień ograniczenia emisji CO2 lub pyłów PM2,5 i PM10; (iii) wykorzystanie odnawialnych źródeł energii; (iv) zlokalizowanie na obszarach o najwyższych rocznych emisjach PM2,5 i PM10.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Celem tej inwestycji będzie poprawa jakości powietrza, w tym zmniejszenie emisji cząstek stałych poprzez wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych. Inwestycja będzie prowadzona za pośrednictwem Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”, którego modernizacja zgodnie z długoterminową strategią renowacji na podstawie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków jest, jak opisano powyżej, jednym z kluczowych działań w ramach reformy B1.1 (oraz Funduszu Termomodernizacji i Remontów w odniesieniu do budownictwa wielorodzinnego). Program będzie realizowany przy wykorzystaniu dotychczasowych doświadczeń Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”. Inwestycje będą obejmowały (i) wymianę nieefektywnych źródeł ogrzewania pomieszczeń i wody lub (ii) termomodernizację budynków mieszkalnych; lub (iii) instalacje energii ze źródeł odnawialnych (w tym przede wszystkim panele fotowoltaiczne, kolektory słoneczne). Poziom wsparcia zostanie dostosowany do siły nabywczej odbiorców końcowych. Wsparcie zostanie udzielone zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Działania w ramach tych inwestycji doprowadzą średnio do co najmniej 30 % oszczędności energii pierwotnej, a także do znacznego zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Powinny one również wygenerować znaczne korzyści dla środowiska i zdrowia publicznego, głównie ze względu na ograniczenie zanieczyszczeń, a w szczególności na obszarach, na których unijne normy jakości powietrza określone w dyrektywie 2008/50/UE są przekroczone lub mogą zostać przekroczone.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B1.1.3 Termomodernizacja szkół

Celem tej inwestycji będzie poprawa efektywności energetycznej szkół oraz zastąpienie wysokoemisyjnych źródeł ciepła bardziej ekologicznymi alternatywami. Działania realizowane w ramach inwestycji mogą obejmować m.in. energię ze źródeł odnawialnych oraz dostosowanie funkcji, instalacji i systemów technicznych budynków do aktualnych wymogów zawartych w obowiązujących przepisach; gruntowne renowacje; modernizację systemów ogrzewania pomieszczeń i wody; instalację energooszczędnego oświetlenia. Inwestycje objęte wsparciem w ramach RRF doprowadzą średnio do co najmniej 30 % oszczędności energii pierwotnej. Projekty wybierane będą w ramach konkursu otwartego z uwzględnieniem następujących kryteriów: (i) gotowość – stopień przygotowania projektu do realizacji; (ii) stopień ograniczenia emisji CO2 lub pyłów PM2,5 i PM10; (iii) stopień ograniczenia zużycia energii pierwotnej. (iv) wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Działania uzupełniające mogą również obejmować działania edukacyjne podnoszące świadomość wśród nauczycieli, uczniów i społeczności lokalnych w zakresie zanieczyszczenia powietrza i łagodzenia skutków zmiany klimatu oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B1.1.4 Wzmocnienie efektywności energetycznej obiektów lokalnej aktywności społecznej

Celem tej inwestycji będzie poprawa efektywności energetycznej obiektów lokalnej aktywności społecznej oraz zastąpienie wysokoemisyjnych źródeł ciepła bardziej ekologicznymi alternatywami. Działania realizowane w ramach inwestycji mogą obejmować m.in. energię ze źródeł odnawialnych oraz dostosowanie funkcji, instalacji i systemów technicznych budynków do aktualnych wymogów zawartych w obowiązujących przepisach; gruntowne renowacje; modernizację systemów ogrzewania pomieszczeń i wody; instalację energooszczędnego oświetlenia. Inwestycje powinny przyczyniać się do oszczędności na średnim poziomie minimalnym 30 % energii pierwotnej w budynkach docelowych. Projekty wybierane będą w ramach konkursu otwartego z uwzględnieniem następujących kryteriów: (i) gotowość – stopień przygotowania projektu do realizacji; (ii) stopień ograniczenia emisji CO2 lub pyłów PM2,5 lub PM10; (iii) stopień ograniczenia zużycia energii pierwotnej. (iv) wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B2.1 Poprawa warunków dla rozwoju i technologii wodorowych oraz innych gazów zdekarbonizowanych

Celem reformy jest rozwój rynku odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru oraz innych paliw alternatywnych.

Środek ten obejmuje dwa działania. Celem pierwszego działania jest stworzenie ram regulacyjnych funkcjonowania wodoru jako paliwa alternatywnego w transporcie poprzez wprowadzenie przepisów dotyczących budowy, bezpiecznej eksploatacji i modernizacji stacji wodoru, a także organów odpowiedzialnych za dopuszczanie do użytku stacji wodoru i ich niezbędną kontrolę techniczną. W ramach działania ustanowiony zostanie również system monitorowania i kontrolowania jakości paliw wodoru wykorzystywanego do napędu pojazdów. Realizacja działania miała zostać zakończona do 30 grudnia 2021 r.

Celem drugiego działania jest stworzenie projektu infrastruktury wodorowej i rynków wodoru, co pozwoli wesprzeć wprowadzanie do obrotu odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru, integrację produkcji wodoru z innymi rynkami energii, a także istniejącą i specjalną infrastrukturę mającą na celu stworzenie przewidywalności regulacyjnej dla inwestorów oraz wspieranie rozpowszechniania odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru. Reformy są zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), gwarantują jednocześnie, że reforma nie przyczyni się do utrudnienia stosowania i wprowadzania do obrotu wodoru odnawialnego w porównaniu z wodorem z innych źródeł. Celem reformy jest przede wszystkim rozwój wodoru odnawialnego lub wodoru produkowanego przez elektrolizery i oczekuje się, że będzie propagować wodór niskoemisyjny zgodny z unijną strategią w zakresie wodoru.

Realizacja tego działania zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2023 r.

B2.1.1 Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru

Celem inwestycji jest stworzenie polskiej gałęzi gospodarki wodorowej oraz zwiększenie wykorzystania odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru. Projekt będzie częścią zintegrowanego podejścia strategicznego, w ramach którego nadaje się priorytet wodorowi odnawialnemu. Inwestycja będzie składać się z szeregu projektów. Wszystkie projekty są zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód”(2021/C 58/01).

Pierwszy projekt będzie obejmował inwestycje w stacje tankowania wodoru, w tym bunkrowania wodoru. Obiekty do bunkrowania będzie można stosować względem wszystkich źródeł wodoru, lecz ilość bunkrowanego szarego wodoru w miarę upływu czasu zostaje ograniczona.

W ramach drugiej części projektu wspierać będzie się rozwój, budowę i realizację innowacyjnych jednostek transportowych napędzanych wodorem. Inwestycja będzie koncentrować się na rozwoju, testowaniu, demonstracji i komercjalizacji różnych rodzajów jednostek transportowych napędzanych wodorowymi ogniwami paliwowymi, które mają stanowić wsparcie dla podejmowanych przez Polskę działań na rzecz dekarbonizacji mobilności. Komercjalizacja innowacyjnych typów jednostek transportowych napędzanych wodorem przyczyni się do dekarbonizacji transportu, w którym trudno osiągnąć redukcję emisji. Obejmuje ona zarówno budowę nowych jednostek, jak i modernizację jednostek, które już istnieją. Jednostki transportowe nie będą mogły być przeznaczone do transportu paliw kopalnych.

Trzeci projekt będzie obejmował rozwój zdolności produkcję wodoru niskoemisyjnego oraz rozwój instalacji produkujących wodór odnawialny, w tym elektrolizery, wraz z powiązaną infrastrukturą. Projekt będzie zgodny z wymogiem redukcji emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia wynoszącym 73,4 % w przypadku wodoru, co będzie skutkowało emisją gazów cieplarnianych w całym cyklu życia na poziomie niższym niż 3 t ekwiwalentu CO2/t H2 oraz 70 % w przypadku syntetycznych paliw wodoropochodnych, w stosunku do odpowiednika kopalnego wynoszącego 94 g równoważnika CO2/MJ, co skutkuje emisją 2,256 t równoważnika CO2/t H2, analogicznie do podejścia określonego w art. 25 ust. 2 i załączniku V do dyrektywy (UE) 2018/2001. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia oblicza się zgodnie z metodologią określoną w art. 28 ust. 5 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub na podstawie ISO 14067:2018 lub ISO 14064-1:2018. Projekty wybierane będą w ramach konkursu otwartego, z uwzględnieniem gotowości i stopnia przygotowania projektu do realizacji.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

 

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Celem reformy jest poprawa otoczenia regulacyjnego w zakresie energetyki rozproszonej i prosumenckiej, rozwój łańcucha dostaw dla morskiej energetyki wiatrowej, wdrażanie systemów zarządzania energią, wzrost mocy zainstalowanej odnawialnych źródeł energii, także wzrost udziału energii pochodzącej z koszyka energetycznego OZE.

Reforma obejmuje zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii, takie jak wprowadzenie lepszych warunków funkcjonowania klastrów energii, wdrożenie wspólnych modeli prosumentów energii, wprowadzenie przepisów dotyczących nowych społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, wprowadzenie przepisów określających zasady działania jednego z modeli społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej oraz przyjęcie zasad prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze biometanu. Zmiana obejmuje również przedłużenie okresu obowiązywania systemu wsparcia odnawialnych źródeł energii do dnia 31 grudnia 2027 r.

Realizacja działania zostanie zakończona do dnia 30 marca 2023 r.

W ramach reformy zostanie również zmieniona ustawa o inwestycjach w zakresie lądowych elektrowni wiatrowych w celu ułatwienia możliwości realizacji inwestycji w zakresie lądowych elektrowni wiatrowych w gminach, które wyrażają wolę lokowania takiej instalacji, poprzez oddanie władzom gmin większej władzy w zakresie określania lokalizacji poszczególnych inwestycji i pozwalanie na lokowanie elektrowni w odległości od zabudowań mieszkalnych bliższej niż w obecnie stosowanej odległości minimalnej wynoszącej dziesięciokrotność wysokości planowanej instalacji.

Realizacja działania zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

Powyższej reformie towarzyszyć będzie wejście w życie rozporządzenia przewidującego plan aukcji na odnawialne źródło energii w podziale na technologie (w tym nowe lądowe farmy wiatrowe). W planie określony zostanie budżet i wolumen wytworzonej energii elektrycznej przeznaczony do sprzedaży w ramach każdej aukcji na zasadach konkurencyjnych w latach 2022–2027. Rozporządzenie zostanie opublikowane do 30 września 2022 r.

Ponadto Polska będzie stopniowo zwiększać moc zainstalowaną lądowych farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych, aby przyczynić się do zielonej transformacji. Do dnia 30 czerwca 2026 r. moc zainstalowana lądowych elektrowni wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych ma wynieść 23,5 GW.

W odniesieniu do rozwoju morskich farm wiatrowych reforma obejmuje wprowadzenie szczegółowych zasad uiszczania opłaty koncesyjnej na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, rozszerzonej na podmioty zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych.

Realizacja tego działania zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

Ponadto reforma obejmuje również uregulowanie rodzajów przepływów środków pieniężnych uwzględnianych przy obliczaniu ceny skorygowanej oraz wprowadzenie szczegółowego sposobu obliczania ceny skorygowanej.

Realizacja tego działania zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.

B2.2.1 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna

Celem inwestycji jest rozbudowa i modernizacja sieci przesyłowych w szeregu regionów, w tym rozbudowa połączeń między północną i południową częścią kraju.

Inwestycja obejmuje rozbudowę linii przesyłowych 400 kV wraz z odpowiednimi stacjami oraz utworzenie centrum danych i wprowadzenie analizatora jakości energii do pomiaru mocy na rynku energii elektrycznej. Oczekuje się, że środek ten pozwoli na dalszy rozwój sieci dystrybucyjnej i ułatwi integrację odnawialnych źródeł energii – w szczególności morskiej i lądowej energii wiatrowej w północnej Polsce oraz rozwój fotowoltaiki – z systemem elektroenergetycznym. Do ograniczenia strat energii przyczyni się również modernizacja linii przesyłowych, prowadząc do ogólnej redukcji emisji.

Proces tworzenia centrum danych zostanie zakończony do dnia 31 grudnia 2024 r., a realizacja inwestycji w linie przesyłowe zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B2.2.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne

Celem inwestycji jest zachęcenie do rozwoju lokalnych źródeł energii odnawialnej realizowanych przez społeczności energetyczne (w tym klastry energii, spółdzielnie energetyczne oraz inne społeczności energetyczne wynikające z wdrożenia dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii RED II), grupowo działających prosumentów (prosument zbiorowy i wirtualny), ze szczególnym uwzględnieniem roli instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym (zwłaszcza gmin i związków gmin) tworzących tego typu lokalne społeczności i wspólnoty energetyczne.

Inwestycja będzie realizowana przez program wsparcia przedinwestycyjnego i inwestycyjnego obejmującego istniejące społeczności energetyczne lub podmioty mające zamiar powołać takie społeczności.

Program wsparcia przedinwestycyjnego polega na opracowaniu optymalnej formuły prawno-organizacyjnej i modelu biznesowego na potrzeby uruchomienia lub rozwoju społeczności energetycznej oraz przygotowanie niezbędnych analiz i dokumentacji pod kątem przygotowania inwestycji. W ramach tego programu wspierane będą m.in. strategie lokalnego rozwoju rynku energii; analizy lokalnego popytu i podaży energii; inwentaryzacje lokalnych zasobów energetycznych (infrastruktury), a także ich potencjału (np. zdolności do udostępniania przyłączy energetycznych); studia wykonalności, biznesplany, dokumenty typu due diligence; dokumentacja techniczna i projekty budowlane.

Program wsparcia inwestycyjnego obejmie wdrażanie zaawansowanych systemów technicznych i prawnych w celu promowania usług energetycznych w najbardziej rozwiniętych społecznościach energetycznych. W ramach wsparcia inwestycyjnego finansowanie obejmie m.in. nowe technologie ukierunkowane na wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych; infrastrukturę uzupełniającą dla innych niż energia elektryczna technologii; infrastrukturę powiązaną (np. komponenty sieciowe i liczniki); magazyny energii i oprogramowanie IT do zarządzania społecznością energetyczną oraz do optymalizacji energetycznej;

Realizacja wsparcia przedinwestycyjnego zostanie zakończona do dnia 30 marca 2025 r., a inwestycja zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B2.2.3 Budowa infrastruktury terminalowej offshore

Celem tej inwestycji jest ograniczenie ryzyka związanego z opóźnieniem realizacji projektów morskich farm wiatrowych oraz zapewnienie odpowiedniej eksploatacji i bezpieczeństwa morskich farm wiatrowych.

Inwestycja składać się będzie z dwóch projektów. Pierwszy projekt obejmuje budowę głębokowodnego terminalu instalacyjnego, o powierzchni ok. 30 ha, który umożliwi jednoczesną eksploatację dwóch jednostek instalacyjnych. Drugi projekt obejmuje przebudowę portów oraz dostępu do nich od strony morza (w tym falochronów). W portach w Łebie i Ustce zostaną zrealizowane dwa terminale serwisowe dla morskich farm wiatrowych, które będą stanowić kluczową infrastrukturę dla utrzymania instalacji przybrzeżnych.

Realizacja inwestycji terminalu instalacyjnego offshore zostanie zakończona dnia 30 czerwca 2025 r. Realizacja inwestycji terminali serwisowych offshore w Łebie i Ustce zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B3.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach wiejskich

Celem reformy jest zapewnienie, aby alternatywne rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, takie jak indywidualne stacje uzdatniania wody lub zbiorniki septyczne, były odpowiednio monitorowane, utrzymywane i kontrolowane, aby zapobiec pogorszeniu się ich stanu.

Reforma obejmuje wprowadzenie obowiązku stosowania przez gminy instrumentów zapobiegających niewłaściwemu odprowadzaniu ścieków oraz mechanizmu tzw. wykonania zastępczego, tj. organizowania przez gminę opróżniania szamb, stosowanego wobec właścicieli nieruchomości, którzy nie zawarli umów na opróżnianie zbiorników septycznych. Przewiduje ona również wprowadzenie obowiązku przeprowadzania regularnych kontroli i wprowadzenie skutecznego mechanizmu egzekwowania.

Realizacja tego działania zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

W ramach reformy ustanowione zostaną również kryteria terytorialne wyboru beneficjentów wsparcia w przypadku inwestycji wodociągowych lub kanalizacyjnych na obszarach wiejskich. W ramach kryteriów kwalifikacji pierwszeństwo będą miały gminy o najmniejszej zdolności do finansowania inwestycji z zasobów własnych oraz projekty, które w największym stopniu mogą się przyczynić do łagodzenia istniejącego negatywnego wpływu na środowisko.

Realizacja tego działania miała zostać zakończona do 31 grudnia 2021 r.

B3.1.1 Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich

Celem tej inwestycji jest zwiększenie dostępności do infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na obszarach, gdzie odnotowuje się jej największe deficyty oraz podniesienie standardu jakości życia na obszarach wiejskich dzięki rozwojowi infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Celem inwestycji jest również zwiększenie potencjału inwestycyjnego obszarów wiejskich.

Inwestycja obejmuje wspieranie nowych przyłączeń do infrastruktury wodnej, w tym wsparcie na rzecz budowy, rozbudowy lub modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków na obszarach wiejskich, i ma doprowadzić do wzrostu liczby ludności wiejskiej korzystającej z infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej. Wsparcie uzyskają również działania związane z promocją racjonalnej gospodarki wodą i ściekami. W ramach inwestycji możliwe będzie objęcie dofinansowaniem również infrastruktury wykorzystującej rozwiązania cyfrowe jak np. montaż/wymiana wodomierzy na urządzenia pozwalające na zdalne odczyty oraz tworzenie systemów teleinformatycznych do zarządzania gospodarką wodno-kanalizacyjną. Rozważone zostaną alternatywne rozwiązania w zakresie infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej na obszarach wiejskich (takie jak łączenie systemu zbiorowego ze zbiornikami septycznymi lub indywidualnymi stacjami uzdatniania wody).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

B.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

B1G

B1.1 Czyste powietrze i efektywność energetyczna

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o efektywności energetycznej i powiązanych aktów ustawodawczych

Przepis w ustawie o zmianie ustawy o efektywności energetycznej i powiązanych aktów ustawodawczych wskazujący na wejście ustawy w życie

 

 

 

I kw.

2022

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o efektywności energetycznej i powiązanych z nią aktów ustawodawczych (ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków; ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem; ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego; oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii), która umożliwi podmiotom objętym systemem zobowiązującym do efektywności energetycznej wypełnianie zobowiązań dotyczących oszczędności energii w ramach tzw. programów subsydiowania. Sprecyzowane zostaną możliwości wykorzystania umów o poprawę efektywności energetycznej w sektorze publicznym. Umożliwi to przedsiębiorstwom usług energetycznych udział w systemach zobowiązujących do efektywności energetycznej.

B2G

B1.1 Czyste powietrze i efektywność energetyczna

Kamień milowy

Aktualizacja Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”  

Przyjęcie zaktualizowanego Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”, przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w tym przepisów dotyczących wsparcia ukierunkowanego na a) gospodarstwa domowe o wyższych dochodach, szczególnie z udziałem sektora bankowego udzielającego pożyczek połączonych z dotacjami; b) gospodarstwa domowe o niskich dochodach; c) gospodarstwa domowe o najniższych dochodach.

 

 

 

I kw.

2023

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyjmie zmiany w Programie Priorytetowym „Czyste Powietrze” zgodnie z długoterminową strategią renowacji na podstawie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, w tym specjalne wsparcie ukierunkowane na a) gospodarstwa domowe o wyższych dochodach, szczególnie z udziałem sektora bankowego udzielającego pożyczek połączonych z dotacjami; b) gospodarstwa domowe o niskich dochodach; c) gospodarstwa domowe o najniższych dochodach (zgodnie z definicjami mającymi zastosowanie w ramach Programu Priorytetowego „Czyste powietrze”).

Do dnia 31 marca 2023 r. przepisy zapewniające ukierunkowane wsparcie wymienionym grupom będą w pełni operacyjne, a odbiorcy uzyskają dostęp do tego wsparcia.  

B3G

B1.1 Czyste powietrze i efektywność energetyczna

Kamień milowy

Aktualizacja Krajowego Programu Ochrony Powietrza 

Przyjęcie przez Ministra Klimatu i Środowiska zaktualizowanego Krajowego Programu Ochrony Powietrza   

 

 

 

IV kw.

2021

W ramach Krajowego Programu Ochrony Powietrza wyznaczone zostaną nowe zadania, których realizacja ma nastąpić na poziomie krajowym, wojewódzkim i gminnym do 2025 r., 2030 r. i 2040 r.: 1) ustanowienie standardów dotyczących stref niskiej emisji w gminach, w których przekroczone zostały dopuszczalne poziomy NO2; 2) zobowiązanie województw do przyjęcia uchwał antysmogowych w miastach, które nie przestrzegają określonych norm jakości powietrza; 3) wsparcie finansowe dla samorządów wojewódzkich i terytorialnych na promocję realizacji działań określonych w uchwałach antysmogowych oraz przygotowanie punktów informacyjnych dla mieszkańców ubiegających się o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”; 4) wprowadzenie zadania polegającego na wzmocnieniu przepisów dotyczących systemu kontroli egzekwowania realizacji zadań określonych w uchwałach antysmogowych; 5) wyłączenie nowych węglowych instalacji grzewczych z programów wsparcia publicznego od dnia 1 stycznia 2022 r. 

B4G

B1.1 Czyste powietrze i efektywność energetyczna

Kamień milowy

Wejście w życie zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie norm jakości dla paliw stałych

Przepis w zmienionym rozporządzeniu w sprawie norm jakości dla paliw stałych wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2022

Na podstawie zaleceń dotyczących koniecznych lub zalecanych zmian legislacyjnych sporządzonych przez zespół międzyresortowy, a następnie konsultacji z organizacjami pozarządowymi i izbami sektora węglowego w sprawie wniosków, zmiana rozporządzenia w sprawie węglowych paliw stałych wejdzie w życie do dnia 31 grudnia 2022 r. Wprowadzi ona zakaz stosowania wprowadzających w błąd oznaczeń przez producentów węglowych paliw stałych.

B5G

B1.1 Czyste powietrze i efektywność energetyczna

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzenia w sprawie norm jakości dla paliw stałych z biomasy

Przepis w rozporządzeniu w sprawie norm jakości dla paliw stałych z biomasy wskazujący na jego wejście w życie

III kw.

2023    

W rozporządzeniu ustanowione zostaną normy jakości dla paliw stałych z biomasy, w tym granulatu drzewnego.

Wprowadzi ono zakaz stosowania wprowadzających w błąd oznaczeń przez producentów paliw stałych z biomasy.

B6G

B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych

Wartość docelowa

T1 – Źródła ciepła w systemach ciepłowniczych 

 

Liczba

0

45

IV kw.

2024

Liczba źródeł ciepła w ramach podpisanych umów spełniających wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód”. Wspierane technologie obejmują jednostki kogeneracyjne na gaz ziemny, odnawialne źródło energii (energia słoneczna, geotermalna, bioenergia) oraz pompy ciepła. Nie wolno będzie przekraczać progu 250 g CO2/kWh wytworzonej energii w przypadku każdej objętej wsparciem instalacji. W przypadku instalacji wykorzystujących bioenergię musi zostać zapewniona zgodność z dyrektywą 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Należy również zapewnić, aby biogaz/biometan przesyłany gazociągiem spełniał kryteria zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji gazów cieplarnianych (zgodnie z dyrektywą w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych).

B7G

B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych

Wartość docelowa

T2 – Źródła ciepła w systemach ciepłowniczych 

 

Numer

45

90

II kw.

2026

Wartość docelowa odnosi się do liczby źródeł ciepła w ramach podpisanych umów spełniających wymagania określone dla pozycji B6G.

B8G

B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Wartość docelowa

T1 – Wymiana źródeł ciepła w budynkach jednorodzinnych 

 

Liczba

0

250 000

III kw.

2023

Liczba zainstalowanych źródeł ciepła spełniających wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (w ramach podpisanych umów). Inwestycje otrzymają wsparcie w ramach Programu Priorytetowego „Czyste powietrze” i Funduszu Termomodernizacji zgodnie z długoterminową strategią renowacji na podstawie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Należy zapewnić, aby poziom oszczędności energii pierwotnej na poziomie programu wynosił co najmniej 30 %. Wsparcie na rzecz kotłów gazowych będzie udzielane zgodnie z technicznymi wytycznymi Komisji dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/021) i doprowadzi w szczególności do znacznego zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz do znacznej poprawy środowiska (głównie ze względu na ograniczenie zanieczyszczeń) i zdrowia publicznego. Ponadto zapewni się, aby kotły gazowe stanowiły nie więcej niż 40 % wszystkich źródeł ciepła podlegających wymianie w ramach tego środka.

B9G

B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Wartość docelowa

T2 – Wymiana źródeł ciepła w budynkach jednorodzinnych 

 

Liczba

250 000

791 200

II kw.

2026

Liczba zainstalowanych źródeł ciepła spełniających wymagania określone dla pozycji B8G.

B10G

B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Wartość docelowa

T1 – Termomodernizacja i instalacja odnawialnych źródeł energii w budynkach mieszkalnych (budynki jedno- i wielorodzinne)

 

Liczba

0

244 952

III kw.

2023

Liczba termomodernizowanych domów jednorodzinnych i mieszkań w budynkach wielorodzinnych spełniających standardy efektywności energetycznej w ramach projektów objętych wsparciem. Inwestycje otrzymają wsparcie w ramach Programu Priorytetowego „Czyste powietrze” oraz Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Należy zapewnić, aby poziom oszczędności energii pierwotnej na poziomie programu wynosił co najmniej 30 %. Wsparcie zostanie udzielone zgodnie z zawartą w wytycznych technicznych Komisji zasadą „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/021). W szczególności zostanie zapewnione, aby co najmniej 70 % odpadów budowlanych wytworzonych w ramach programu zostało ponownie wykorzystane lub poddane recyklingowi.

B11G

B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Wartość docelowa

T2 – Termomodernizacja i instalacja odnawialnych źródeł energii w budynkach mieszkalnych (budynki jedno- i wielorodzinne)

 

Liczba

244 952

700 390

II kw.

2026

Liczba termomodernizowanych domów jednorodzinnych i mieszkań w budynkach wielorodzinnych spełniających wymagania określone dla pozycji B10G.

B12G

B1.1.3 Termomodernizacja szkół

Wartość docelowa

Zmodernizowane lub wymienione źródła ciepła spełniające wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” w budynkach instytucji edukacyjnych (w ramach podpisanych umów)

 

Liczba

0

90

II kw.

2026

Liczba wymienionych lub zmodernizowanych źródeł ciepła, które spełniają wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód”, w budynkach instytucji edukacyjnych (w ramach podpisanych umów) Należy zapewnić, aby poziom oszczędności energii pierwotnej na poziomie programu wynosił co najmniej 30 %. Wsparcie na rzecz kotłów gazowych udzielane zgodnie z technicznymi wytycznymi Komisji dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/021). Ponadto zapewni się, aby kotły gazowe stanowiły nie więcej niż 20 % wszystkich źródeł ciepła podlegających wymianie w ramach tego środka.

B13G

B1.1.3 Termomodernizacja szkół

Wartość docelowa

Poddane termomodernizacji budynki instytucji edukacyjnych (w ramach podpisanych umów)

 

Liczba

0

322

II kw.

2026

Liczba budynków instytucji edukacyjnych objętych wsparciem w zakresie inwestycji w modernizację energetyczną lub z zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań instalacyjnych, w tym: odnawialnych źródeł energii oraz dostosowania funkcji, instalacji i systemów technicznych budynków do aktualnych wymogów zawartych w obowiązujących przepisach. Zrealizowane inwestycje zapewnią oszczędność energii na poziomie co najmniej 30 % w ramach całego programu inwestycyjnego.

B14G

B1.1.4 Wzmocnienie efektywności energetycznej obiektów lokalnej aktywności społecznej

Wartość docelowa

Obiekty aktywności społecznej, w których nieefektywne źródła ciepła wykorzystujące paliwa stałe wymieniono na nowoczesne źródła ciepła spełniające wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód”

Liczba

0

21

II kw.

2026

Liczba obiektów aktywności społecznej, w których nieefektywne źródła ciepła wykorzystujące paliwa stałe wymieniono na nowoczesne źródła ciepła spełniające wymogi dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (w ramach podpisanych umów) Zrealizowane inwestycje zapewniają oszczędności energii na poziomie co najmniej 30 % w ramach całego programu inwestycyjnego.

Ponadto zapewni się, aby kotły gazowe stanowiły nie więcej niż 20 % wszystkich źródeł ciepła podlegających wymianie w ramach tego środka.

B15G

B1.1.4 Wzmocnienie efektywności energetycznej obiektów lokalnej aktywności społecznej

Wartość docelowa

Obiekty aktywności społecznej poddane termomodernizacji

Liczba

0

85

II kw.

2026

Liczba obiektów użyteczności publicznej poddanych termomodernizacji (biblioteki i ośrodki społeczne).

Zrealizowane inwestycje zapewniają oszczędności energii na poziomie co najmniej 30 % w ramach całego programu inwestycyjnego.
Wsparcie na rzecz kotłów gazowych udzielane zgodnie z technicznymi wytycznymi Komisji dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C58/021). Ponadto zapewni się, aby kotły gazowe stanowiły nie więcej niż 20 % wszystkich źródeł ciepła podlegających wymianie w ramach tego środka.

B16G

B2.1 Poprawa warunków dla rozwoju i technologii wodorowych oraz innych gazów zdekarbonizowanych

Kamień milowy

Wejście w życie aktów zmieniających akty ustawodawcze regulujące funkcjonowanie wodoru jako paliwa alternatywnego w transporcie

Przepisy w zmieniających aktach ustawodawczych wskazujące na ich wejście w życie  

 

 

 

IV kw.

2021

1. Zmieniona ustawa o elektromobilności (11 stycznia 2018 r.; Dz. U. z 2018 poz. 317) wprowadza definicje infrastruktury tankowania wodoru; określa wymogi ogólnego bezpieczeństwa i wymogi techniczne dla stacji tankowania (zgodnie z dyrektywą w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych), a także określa procedury i właściwe organy w zakresie kontroli tej infrastruktury.
2. Zmieniona ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. z 25 sierpnia 2006 r., Nr 169, poz. 1200) wprowadza pojęcie wodoru według kodu Nomenklatury scalonej CN 2804 10 00; ustala procedury monitorowania i kontrolowania jakości wodoru; określa właściwe organy. Pojęcie wodoru jest zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Reforma nie przyczynia się do utrudnienia stosowania i wprowadzania do obrotu wodoru odnawialnego w porównaniu z wodorem z innych źródeł. Celem reformy jest przede wszystkim rozwój wodoru odnawialnego lub wodoru produkowanego przez elektrolizery.

B17G

B2.1 Poprawa warunków dla rozwoju i technologii wodorowych oraz innych gazów zdekarbonizowanych

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy określającej zasady dotyczące wodoru

Przepis w ustawie wskazujący na wejście w życie  

 

 

 

IV kw.

2023

Wejście w życie ustawy ustanawiającej projekt infrastruktury wodorowej i rynków wodoru ukierunkowany na wspieranie wprowadzania do obrotu odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru, integrację produkcji wodoru z innymi rynkami energii, a także istniejącą i specjalną infrastrukturę, mającą na celu stworzenie przewidywalności regulacyjnej dla inwestorów oraz wspieranie rozpowszechniania odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru. Ustawa jest zgodna z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Reforma nie przyczynia się do utrudnienia stosowania i wprowadzania do obrotu wodoru odnawialnego w porównaniu z wodorem z innych źródeł. Celem reformy jest przede wszystkim rozwój wodoru odnawialnego lub wodoru produkowanego przez elektrolizery. Reforma musi być zgodna z unijną strategią w zakresie wodoru.

B18G

B2.1.1. Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru

Wartość docelowa

Wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla stacji tankowania wodoru

 

Numer

0

10

III kw.

2023

Liczba wydanych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla stacji tankowania wodoru.

B19G

B2.1.1 Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru

Wartość docelowa

Uruchomienie stacji tankowania wodoru

 

Numer

0

25

II kw.

2026

Liczba ogólnodostępnych stacji tankowania wodoru, w tym bunkrowania wodoru, jako część zintegrowanego podejścia strategicznego, w ramach którego nadaje się priorytet wodorowi odnawialnemu, oraz zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Bunkrowanie można stosować względem wszystkich źródeł wodoru, ale ilość bunkrowanego szarego wodoru w miarę upływu czasu zostaje ograniczona.

B20G

B2.1.1 Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru

Wartość docelowa

Projekty dotyczące badań naukowych i innowacji w zakresie budowy innowacyjnych jednostek transportowych zasilanych wodorem

 

Numer

0

3

II kw.

2026

Liczba opracowanych projektów innowacyjnych w zakresie jednostek transportowych napędzanych wodorem. W ramach projektu wspiera się rozwój, budowę i realizację, a także komercjalizację innowacyjnych jednostek transportowych napędzanych wodorem. W ramach inwestycji wspierany i rozwijany będzie potencjał Polski, aby stała się dostawcą statków/pociągów/autobusów napędzanych wodorem na potrzeby zrównoważonego transportu. Oprócz badań i rozwoju wspierane będzie zwiększanie skali produkcji. Zakres inwestycji obejmuje szeroką gamę działań na rzecz rozwoju, testowania, demonstracji i komercjalizacji różnych rodzajów jednostek transportowych napędzanych wodorowymi ogniwami paliwowymi. Obejmuje ona zarówno budowę nowych jednostek, jak i modernizację jednostek, które już istnieją.
Projekty są zgodne z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Jednostki transportowe nie mogą być przeznaczone do transportu paliw kopalnych.

B21G

B2.1.1 Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru

Wartość docelowa

Moc instalacji do produkcji niskoemisyjnego i odnawialnego wodoru, w tym elektrolizerów, wraz z infrastrukturą towarzyszącą

 

Liczba

0

320

II kw.

2026

Moc instalacji do produkcji niskoemisyjnego i odnawialnego wodoru, w tym elektrolizerów, wraz z infrastrukturą towarzyszącą (320 MW) Inwestycje związane z niskoemisyjnym i odnawialnym wodorem są zgodne z wymogiem redukcji emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia wynoszącym 73,4 % w przypadku wodoru, co skutkuje emisją gazów cieplarnianych w całym cyklu życia na poziomie niższym niż 3 t ekwiwalentu CO2/t H2 oraz 70 % w przypadku syntetycznych paliw wodoropochodnych, w stosunku do odpowiednika kopalnego wynoszącego 94 g równoważnika CO2/MJ, co skutkuje emisją 2,256 t równoważnika CO2/t H2, analogicznie do podejścia określonego w art. 25 ust. 2 i załączniku V do dyrektywy (UE) 2018/2001. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia oblicza się zgodnie z metodologią określoną w art. 28 ust. 5 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub na podstawie ISO 14067:2018 lub ISO 14064-1:2018.

B22G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Kamień milowy

Wejście w życie ustaw o zmianie ram legislacyjnych dotyczących społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i biometanu: Zmiana ustawy o odnawialnych źródłach energii, zmiana przepisów dotyczących rynku energii oraz wejście w życie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o odnawialnych źródłach energii

Przepisy w aktach zmieniających i w rozporządzeniu wskazujące na wejście w życie tych zmian

 

 

 

I kw.

2023

Przyjęcie i wejście w życie aktów zmieniających i rozporządzenia, w tym:

1. W zmienionej ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii na nowo określi się zasady działania klastrów energii (lepsze warunki do tworzenia takich podmiotów) poprzez zapewnienie: zasad, definicji lub pojęć, które dotyczą: zakresu, umów, przedmiotu działania klastra energii, rejestru klastra energii czy współpracy poszczególnych członków klastra energii z operatorami systemów.


2. W zmienionej ustawie o odnawialnych źródłach energii wprowadzone zostaną modele zbiorowe prosumentów energii.

3. W ramach zmian aktów ustawodawczych dotyczących rynku energii wdrożone zostaną przepisy dotyczące nowych społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, co zapewni, aby odbiorcy końcowi, w szczególności odbiorcy będący gospodarstwami domowymi, byli uprawnieni do uczestnictwa w społeczności energetycznej działającej w zakresie energii odnawialnej zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001 przy jednoczesnym zachowaniu ich praw lub obowiązków jako odbiorców końcowych oraz bez podlegania nieuzasadnionym lub dyskryminacyjnym warunkom lub procedurom, które uniemożliwiałyby im uczestnictwo w społeczności energetycznej działającej w zakresie energii odnawialnej.


4. W ramach rozporządzenia do ustawy o odnawialnych źródłach energii w sprawie zasad rozliczania energii przez spółdzielnie energetyczne wprowadzone zostaną przepisy precyzujące zasady działania jednego z modeli społeczności energetycznej działającej w zakresie energii odnawialnej.

5. Zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii, w których to zmianach ureguluje się zasady prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze biometanu.

B23G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie lądowych farm wiatrowych

Przepis w ustawie o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie lądowych farm wiatrowych wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie ustawy zmieniającej, co przyczyni się do usunięcia formalnych barier dla inwestycji w infrastrukturę lądową. W ramach zmiany zostanie uelastyczniona zasada odległości (minimalna odległość wiatraka od budynku mieszkalnego na poziomie dziesięciokrotności wysokości wiatraka, 10H), przyznając gminom większą władzę w zakresie określania minimalnych odległości w ramach procedury zagospodarowania przestrzennego i procedury planistycznej, a także regionalnym dyrekcjom ochrony środowiska w ramach procedury wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ogólna zasada 10H zostanie utrzymana przy równoczesnym umożliwieniu odchyleń od niej oraz przyznaniu poszczególnym gminom większej władzy w zakresie określania lokalizacji farm wiatrowych w ramach procedury opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (procedura planistyczna/zagospodarowania przestrzennego). W ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwe będzie określanie mniejszej odległości farmy wiatrowej od budynku mieszkalnego, po uwzględnieniu zasięgu oddziaływania farm wiatrowych na podstawie prognozy wpływu na środowisko sporządzonej w ramach takiego planu.

B24G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzenia określającego plan aukcji na odnawialne źródła energii na lata 2022–2027

Przepis w rozporządzeniu wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

III kw.

2022

Wejście w życie rozporządzenia określającego plan aukcji na odnawialne źródło energii w podziale na technologie (w tym nowe lądowe farmy wiatrowe). W planie określony zostanie budżet i wolumen wytworzonej energii elektrycznej przeznaczony do sprzedaży w ramach aukcji na zasadach konkurencyjnych w latach 2022–2027.

B25G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Wartość docelowa

T1 – Moc zainstalowana lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych (w GW)

Liczba

11,2

18

IV kw.

2023

Całkowita moc zainstalowana (w GW) lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych

B26G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Wartość docelowa

T2 – Moc zainstalowana lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych (w GW)

Liczba

18

20

IV kw.

2024

Całkowita moc zainstalowana (w GW) lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych

B27G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Wartość docelowa

T3 – Moc zainstalowana lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych (w GW)

Liczba

20

23

IV kw.

2025

Całkowita moc zainstalowana (w GW) lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych

B28G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Wartość docelowa

T4 – Moc zainstalowana lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych (w GW)

Liczba

23

23,5

II kw.

2026

Całkowita moc zainstalowana (w GW) lądowych instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych

B29G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego w następstwie ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych

Przepis w rozporządzeniu wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejdzie w życie następujące rozporządzenie wykonawcze:
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie opłaty koncesyjnej – zgodnie z art. 34 ust. 2a ustawy Prawo energetyczne obowiązkiem uiszczania opłaty koncesyjnej na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki objęto również przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych. Ponadto w związku ze zmianą ustawy – Prawo energetyczne z dnia 15 kwietnia 2021 r. działalnością, która również zostanie objęta opłatą koncesyjną, jest magazynowanie energii elektrycznej.

B30G

B2.2 Poprawa warunków dla rozwoju odnawialnych źródeł energii

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego w następstwie ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych

Przepis w rozporządzeniu wskazujący na jego wejście w życie

IV kw.

2022

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie rodzajów przepływów środków pieniężnych uwzględnianych przy obliczaniu ceny skorygowanej oraz szczegółowego sposobu obliczania ceny skorygowanej W rozporządzeniu zostaną określone uregulowanie rodzajów przepływów środków pieniężnych uwzględnianych przy obliczaniu ceny skorygowanej oraz wprowadzenie szczegółowego sposobu obliczania ceny skorygowanej. W trakcie tego procesu uwzględnione zostaną takie czynniki jak pomoc inwestycyjna, termin udzielenia pomocy inwestycyjnej oraz zasady udzielania pomocy publicznej na ochronę środowiska i cele związane z energią. Oczekiwanym efektem jest uproszczenie wspomnianej procedury dla inwestorów morskich farm wiatrowych.

B31G

B2.2.1 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna

Wartość docelowa

T1 – Długość nowo wybudowanej lub zmodernizowanej elektroenergetycznej sieci przesyłowej (w km)

 

Liczba

0

70

IV kw.

2024

Liczba kilometrów nowo wybudowanych lub zmodernizowanych odcinków w ramach projektów elektroenergetycznych sieci przesyłowych (400 kV). Długość każdego odcinka zostanie obliczona tylko raz (niezależnie od tego, czy jest to linia jedno- czy dwutorowa).

B32G

B2.2.1 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna

Wartość docelowa

T2 – Długość nowo wybudowanej lub zmodernizowanej elektroenergetycznej sieci przesyłowej (w km)

 

Liczba

70

190

IV kw.

2025

Liczba kilometrów nowo wybudowanych lub zmodernizowanych odcinków w ramach projektów elektroenergetycznych sieci przesyłowych (400 kV). Długość każdego odcinka zostanie obliczona tylko raz (niezależnie od tego, czy jest to linia jedno- czy dwutorowa).

B33G

B2.2.1 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna

Wartość docelowa

T3 – Długość nowo wybudowanej lub zmodernizowanej elektroenergetycznej sieci przesyłowej (w km)

 

Liczba

190

320

II kw.

2026

Liczba kilometrów nowo wybudowanych lub zmodernizowanych odcinków w ramach projektów elektroenergetycznych sieci przesyłowych (400 kV). Długość każdego odcinka zostanie obliczona tylko raz (niezależnie od tego, czy jest to linia jedno- czy dwutorowa).

B34G

B2.2.1 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna

Kamień milowy

Utworzenie centrum danych na rynku energii elektrycznej (OIRE/CSIRE)

Uruchomienie

IV kw.

2024

Uruchomienie i instalacja jednego centrum danych i analizatora jakości energii do pomiaru mocy na rynku energii elektrycznej (OIRE/CSIRE).

B35G

B2.2.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne

Wartość docelowa

Podmioty wspierane w ramach części przedinwestycyjnej

 

Liczba

0

139

I kw.

2025

Liczba umów o udzielenie dotacji podpisanych z beneficjentami, którzy zostaną wybrani w drodze otwartego, konkurencyjnego i przejrzystego zaproszenia do składania wniosków. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego. W dniu podpisania umów o udzielenie dotacji beneficjentami będą podmioty, które są w stanie utworzyć społeczność energetyczną działającą w zakresie energii odnawialnej, jak określono w dyrektywie (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (wersja przekształcona), oraz inne społeczności energetyczne określone w prawie polskim (w tym klastry energii i spółdzielnie energetyczne).

B36G

B2.2.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne

Wartość docelowa

Społeczności energetyczne wspierane w ramach części inwestycyjnej

 

Liczba

0

10

IV kw.

2025

Liczba umów o udzielenie dotacji podpisanych ze społecznościami energetycznymi działającymi w zakresie energii odnawialnej, jak określono w dyrektywie (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (wersja przekształcona), oraz z innymi społecznościami energetycznymi określonymi w prawie polskim (w tym klastry energii i spółdzielnie energetyczne). Podmioty będące beneficjentami są wybierane w drodze otwartego, przejrzystego i konkurencyjnego zaproszenia do składania wniosków. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego.

B37G

B2.2.3 Budowa infrastruktury terminalowej offshore

Kamień milowy

Budowa terminalu instalacyjnego offshore

Uruchomienie

 

 

 

II kw.

2025

Uruchomienie nowego pirsu portowego. Łączna powierzchnia składowa i nawierzchni użytkowo-magazynowych wyniesie 33,6 ha. W obrębie obszaru wstępnego montażu nośność nawierzchni wynosi 50 t/m2, a powierzchni składowej – 20 t/m2. Wybudowana zostanie również rampa ro-ro. Powierzchnia składowa terminalu posłuży do świadczenia usług na rzecz dwóch niezależnych podmiotów realizujących morskie farmy wiatrowe. Podział pirsu zewnętrznego umożliwi utworzenie dwóch miejsc postoju jednostek typu jack-up. Całkowita długość nabrzeży w terminale offshore dla farm wiatrowych wyniesie ponad 1 000 m.
Terminal offshore dla farm wiatrowych zlokalizowany na pirsie Portu Zewnętrznego spełnia optymalne warunki hydrotechniczne i nawigacyjne dla statków morskich. Wymiary kanału portowego zapewnią sprawną i bezpieczną nawigację statków. Szerokość kanału głównego w najwęższym miejscu wyniesie 280 m.

B38G

B2.2.3 Budowa infrastruktury terminalowej offshore

Wartość docelowa

Budowa terminalu serwisowego offshore w Łebie i Ustce

 

Liczba

0

2

II kw.

2026

Zakończenie budowy dwóch terminali serwisowych offshore (w Ustce i Łebie). Inwestycja w Ustce obejmie budowę toru wodnego o głębokości 8 m, z możliwością pogłębienia go do 9–9,5 m. Powierzchnia basenu portowego inwestycji wyniesie 12,7 ha. Ponadto planowana jest przebudowa falochronu wschodniego oraz budowa nowego falochronu zachodniego o długości ok. 1 400 m. Planowana powierzchnia terminalu wyniesie ok. 14 ha wraz z budową nabrzeża przy terminalu o długości ok. 400 m. W ramach inwestycji w Łebie powstanie tor wodny o głębokości 3,5–4 m. Należy przeprowadzić ocenę stanu obiektów budowlanych wzdłuż toru. Dodatkowo wybudowany zostanie nowy falochron wschodni o długości co najmniej 220 m, który zapewni bezpieczne wejście do portu. Na lądzie powstanie nowy basen portowy, a wewnątrz basenu nabrzeże o długości ok. 260 m.

B39G

B3.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na obszarach wiejskich

Kamień milowy

Opracowanie zasad terytorialnego ukierunkowania wsparcia inwestycji wodociągowych lub kanalizacyjnych planu odbudowy i zwiększania odporności na obszarach wiejskich

Przyjęcie wytycznych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

 

 

 

IV kw.

2021

Przyjęcie terytorialnych kryteriów kwalifikacji beneficjentów.
W ramach kryteriów kwalifikacji pierwszeństwo będą miały gminy o najmniejszej zdolności do finansowania inwestycji z zasobów własnych. W proces określenia kryteriów kwalifikacji beneficjentów włączone zostaną samorządy wojewódzkie.

B40G

B3.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na obszarach wiejskich

Kamień milowy

Wejście w życie aktu prawnego ustanawiającego obowiązek przeprowadzania regularnego monitorowania i kontrolowania odpowiednich konkretnych systemów

Przepis w akcie prawnym wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie aktu prawnego, w którym wprowadzeni się obowiązek monitorowania i kontrolowania przez gminy procesu odprowadzania ścieków oraz stosowania przez te gminy instrumentów zapobiegających niewłaściwemu odprowadzaniu ścieków, w tym mechanizmu tzw. wykonania zastępczego, tj. organizowania przez gminę opróżniania zbiorników septycznych, stosowanego wobec właścicieli nieruchomości, którzy nie zawarli umów na opróżnianie takich zbiorników.

B41G

B3.1.1 Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na obszarach wiejskich

Wartość docelowa

Dodatkowe przyłączenia ludności wiejskiej w zakresie infrastruktury wodnej

 

Liczba

0

33 990

IV kw.

2025

Dodatkowe przyłączenia ludności wiejskiej z wykorzystaniem infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej w gminach, w pełni zgodne ze zmienionymi przepisami dotyczącymi odprowadzania ścieków. Wsparcie będzie kierowane do obszarów, których zdolność inwestycyjna została ograniczona w wyniku pandemii COVID-19 i które znajdują się poza granicami aglomeracji w rozumieniu art. 86 ustawy – Prawo wodne, oraz do projektów infrastruktury wodociągowej o największym potencjale ograniczenia istniejącego negatywnego wpływu na środowisko. Beneficjenci inwestycji będą wybierani w drodze otwartego i przejrzystego konkursu. Rozważone zostaną alternatywne rozwiązania w zakresie infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej na obszarach wiejskich (takie jak łączenie systemów zbierania ze zbiornikami septycznymi lub indywidualnymi stacjami uzdatniania wody). Należy unikać poboru wody, w przypadku gdy stan lub potencjał odnośnych jednolitych części wód (powierzchniowych lub gruntowych) jest gorszy niż dobry lub gdy przewiduje się (w kontekście nasilającej się zmiany klimatu), że będzie on gorszy niż dobry.

Celem reformy jest uproszczenie i poszerzenie systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej.

Reforma zostanie wdrożona w drodze utworzenia standardowego zbioru wartości referencyjnych dla różnych rodzajów środków służących oszczędzaniu energii. Takie środki nie będą już musiały być poddawane audytowi, co ułatwi mniejszym podmiotom udział w programie. Kolejnym elementem reformy będzie włączenie do systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej przedsiębiorstw paliwowych wprowadzających do obrotu paliwa ciekłe wykorzystywane w transporcie. Podmioty te będą realizować przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej, umarzać odpowiednią liczbę białych certyfikatów lub uiszczać opłatę zastępczą w określonych warunkach. W związku z tym spodziewany jest wzrost popytu na białe certyfikaty, co przełoży się na zwiększenie poziomu obrotów na rynku i pozwoli zrealizować zwiększone cele w zakresie efektywności energetycznej.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

B1.2.1 Efektywność energetyczna i OZE w przedsiębiorstwach – inwestycje o największym potencjale redukcji gazów cieplarnianych

Celem reformy będzie ograniczenie końcowego zużycia energii oraz redukcja emisji gazów cieplarnianych wytwarzanych przez przedsiębiorstwa.

Wdrażanie zielonych rozwiązań w przedsiębiorstwach będzie koncentrowało się na usprawnianiu procesów przemysłowych i energetycznych w celu poprawy efektywności energetycznej i zmniejszenia energochłonności, prowadzących do zmniejszenia – i większej racjonalizacji – zużycia energii wraz z inwestycjami w odnawialne i niskoemisyjne źródła energii w przedsiębiorstwach. W ramach inwestycji wspierane będą w szczególności (i) budowa, rozbudowa lub modernizacja istniejących instalacji przemysłowo-produkcyjnych, urządzeń przemysłowych i instalacji elektroenergetycznych mających na celu poprawę ich efektywności energetycznej; (ii) budowa i instalacja własnych odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach, w tym turbin wiatrowych, kolektorów słonecznych, paneli fotowoltaicznych, systemów geotermalnych, pomp ciepła; (iii) budowa magazynów energii w przedsiębiorstwach w związku z wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych; (iv) budowa/modernizacja własnych (wewnętrznych) niskoemisyjnych źródeł energii, w tym kogeneracji; (v) zwiększanie udziału niskoemisyjnych lub zeroemisyjnych paliw w procesach wytwarzania, z zachowaniem najwyższych standardów emisyjnych; (vi) zastępowanie niskoefektywnych energetycznie źródeł ciepła wykorzystujących paliwa (stałe, ciekłe, gazowe) lub energię elektryczną źródłami charakteryzującymi się wyższą efektywnością energetyczną; (vii) termomodernizacja budynków i obiektów wykorzystywanych w procesach przemysłowych; Projekty wybierane będą w ramach konkursu otwartego z uwzględnieniem następujących kryteriów: (i) gotowość – stopień przygotowania projektu do realizacji; (ii) spójność z istniejącymi planami neutralności klimatycznej; (iii) stopień ograniczenia emisji CO2 i pyłów PM 2,5 i PM 10; (iv) stopień ograniczenia zużycia energii pierwotnej.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 16 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 17 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 18 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 19 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. W zakresie zadań znajduje się dodatkowy wymóg, aby wybierane były tylko te działania, które są zgodne z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2023 r.

B2.3 Wsparcie inwestycji w obszarze morskich farm wiatrowych

Celem reformy jest zapewnienie skutecznej realizacji i dalszego rozwoju morskiej energii wiatrowej.

Reforma będzie polegać na wprowadzeniu szczegółowych wymogów w zakresie komponentów mocy wyjściowej elektrowni i komponentów elektrowni morskiej, a także wymogów konstrukcyjnych dla komponentów elektrowni morskiej, jednocześnie uwzględniając bezpieczeństwo i niezawodność morskiej mocy wyjściowej i montażu elektrowni. Wejdzie w życie rozporządzenie określające (wyrażoną w złotych) cenę maksymalną za 1 MWh, jaka może być wskazana w ofertach złożonych w aukcji przez wytwórców. Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2024 r.

Celem reformy jest również zmniejszenie wpływu ograniczeń alokacji na wyniki rynku energii elektrycznej. Reforma będzie polegała na realizacji przez operatora systemu przesyłowego jawnego zamówienia mocy bilansującej (rezerw) przed jednolitym łączeniem rynków dnia następnego, zgodnie z zaleceniem Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki, w którym zaproponowano zmniejszenie poziomu stosowanych ograniczeń alokacji. Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2023 r.

Reformie towarzyszyć będą aukcje na wytwarzanie energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych. Aukcje zostaną zorganizowane do dnia 31 grudnia 2025 r.

B2.3.1 Budowa morskich farm wiatrowych

Realizacja projektów morskich w regionie Morza Bałtyckiego ma na celu przyczynić się do stopniowego zwiększania udziału odnawialnych i bezemisyjnych źródeł energii w systemie energetycznym Polski.

Inwestycja wesprze projekty związane z budową morskich farm wiatrowych. Morskie farmy wiatrowe przyczynią się do stabilizacji pracy sieci elektroenergetycznej dzięki zapewnieniu wyższej stabilności produkcji energii w porównaniu z innymi rodzajami instalacji OZE, takimi jak fotowoltaika czy lądowe farmy wiatrowe. Całkowita pojemność znamionowa morskich instalacji wiatrowych zainstalowanych w wyniku realizacji inwestycji wyniesie 1 500 MW.

Beneficjenci będą wybierani w drodze otwartego, przejrzystego i niedyskryminującego zaproszenia do składania wniosków dostępnego dla wszystkich projektów uczestniczących w I fazie (wsparcie udzielane poza systemem aukcyjnym), które będą podlegały ocenie. Wsparcie przyznaje się większej liczbie beneficjentów niż jeden, aby umożliwić efektywną konkurencję na rynku morskiej energii wiatrowej. Kryteria wyboru projektów obejmują stopień zaawansowania i gotowość do zakończenia realizacji projektów do 30 czerwca 2026 r., harmonogram realizacji i terminy osiągnięcia zakładanych wskaźników oraz moc zainstalowaną w wyniku realizacji projektu (MW).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B2.4 Ramy prawne dla rozwoju magazynów energii

Celem reformy jest usunięcie istniejących barier prawnych i umożliwienie rozwoju technologii magazynowania oraz stworzenia stabilnego otoczenia prawnego dla prowadzenia działalności w zakresie magazynowania.

W ramach reformy przewiduje się między innymi zwolnienie magazynów energii elektrycznej z zobowiązania taryfowego oraz zniesienie podwójnego naliczania opłat sieciowych. Obowiązek uzyskania koncesji/wpisu do rejestru będzie uzależniony od łącznej mocy zainstalowanej magazynu energii elektrycznej, bez względu na jego pojemność. Proponowane ramy taryfowe dla magazynowania powinny być niedyskryminacyjne i odzwierciedlać koszty.

Realizacja działania miała zostać zakończona do 30 czerwca 2021 r.

B2.4.1 Układy magazynowania energii

Celem inwestycji jest zapewnienie ciągłości dostaw do odbiorców i zwiększenie efektywności wykorzystania źródeł OZE poprzez inwestycje w technologie ułatwiające bilansowanie energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym.

Inwestycja będzie polegała na modernizacji instalacji magazynowania energii istniejącej elektrowni szczytowo-pompowej. Obejmie ona dostosowanie instalacji do obecnych i przyszłych potrzeb regulacyjnych i rynkowych, co pozwoli zapewnić opłacalną pracę elektrowni. Będzie ona polegała na modernizacji zbiornika górnego (odtworzenie górnej warstwy asfaltobetonu), górnego ujęcia wody i tuneli derywacyjnych i co najmniej trzech z czterech hydrogeneratorów elektrowni szczytowo-pompowej. Oczekuje się, że inwestycja spowoduje zwiększenie dyspozycyjności i efektywności elektrowni.

W ramach inwestycji sfinansowany zostanie również zakup i instalacja przydomowego magazynu energii elektrycznej o pojemności 4–5 kWh.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B3.2 Wsparcie renaturalizacji i zabezpieczenia przed substancjami niebezpiecznymi

Celem reformy jest ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko wielkoobszarowych terenów zdegradowanych oraz umożliwienie skoordynowanej neutralizacji zagrożeń występujących na polskich obszarach morskich.

Reforma obejmuje usunięcie barier organizacyjnych i prawnych stojących na drodze do kompleksowej eliminacji negatywnego wpływu na środowisko wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych. Będzie ona się ukierunkowana na cztery niezależne komponenty terenowe (różne lokalizacje i zakresy prac): 1) byłych Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach; 2) dawnych Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy; 3) Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie; 4) byłych Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu.

Przepisy wprowadzające te zmiany wejdą w życie do dnia 31 grudnia 2022 r.

Druga część reformy będzie polegała na określeniu zasad dotyczących materiałów niebezpiecznych zatopionych w Morzu Bałtyckim, co pozwoli zwiększyć bezpieczeństwo dla zdrowia ludzi oraz poprawić stan środowiska. Opisze się w niej kompetencje organów publicznych w przepisach prawa; wskaże podmioty wiodące i współpracujące w sprawach związanych ze składowaniem materiałów niebezpiecznych na obszarach morskich; opracuje się szczegółowy plan działania administracji publicznej oraz jednostek nadzorowanych i podległych w zakresie problematyki materiałów niebezpiecznych składowanych na obszarach morskich, wraz ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań; oraz wprowadzi się zmiany prawne umożliwiające monitorowanie, identyfikację oraz ewentualne wydobycie i unieszkodliwienie materiałów niebezpiecznych.

Przepisy wprowadzające te zmiany wejdą w życie do dnia 30 września 2022 r.

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Celem inwestycji jest wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, jakie stanowią wielkoobszarowe tereny zdegradowane, minimalizacja ich negatywnego wpływu na środowisko oraz odzyskanie tych terenów do ponownego wykorzystania przy jednoczesnym poszanowaniu zasady „zanieczyszczający płaci” oraz dyrektywy 2004/35/WE w sprawie odpowiedzialności za środowisko. Oczekuje się, że inwestycja przyczyni się również do rozwiązania problemu zagrożeń, jakie stwarzają zanieczyszczenia i materiały niebezpieczne znajdujące się na polskich obszarach morskich.

Inwestycja będzie polegać na rozwijaniu badań prowadzących do przygotowania pełnej dokumentacji inwestycyjnej dla wcześniej określonych lokalizacji, w przypadku których występują znaczące problemy z obecnością substancji zanieczyszczających lub niebezpiecznych na dużym obszarze. Obejmuje ona opracowanie badań terenowych, badań i inwentaryzacji terenu jako wstępny, ale podstawowy krok prowadzący do przygotowania pełnej dokumentacji inwestycyjnej na kolejnych etapach programu.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja będzie wspierać rekultywację terenów i neutralizację substancji niebezpiecznych, przygotowanie terenów pod inwestycje w wyniku modernizacji twardej infrastruktury, a także rewitalizację budynków Huty im. T. Sendzimira.

Inwestycja będzie również wspierać kampanie rozpoznawcze i pomiarowe na Morzu Bałtyckim, jak również analizę uzyskanych danych jako niezbędny krok prowadzący do przygotowania kompletnej dokumentacji na potrzeby planów neutralizacji.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

B3.3 Wsparcie dla zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Celem reformy jest poprawa warunków dla inwestycji na obszarach wiejskich w zakresie gospodarki wodnej oraz efektywności wykorzystania jej zasobów. Reforma przyczyni się do zwiększenia odporności rolnictwa na suszę oraz zapobiegania powodziom na użytkach rolnych; poprawy racjonalności gospodarki wodnej dzięki odpowiedniemu regulowaniu stosunków wodnych na użytkach rolnych i ograniczeniu odpływu wody; zwiększenia retencji wód.

Reforma polega na wprowadzeniu zmian w przepisach krajowych, które są niezbędne do poprawy warunków odnoszących się do odpornej gospodarki wodnej w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Zmiany ułatwią przygotowanie i realizację inwestycji dotyczących potencjału retencyjnego i zatrzymywania odpływu wody na użytkach rolnych, w tym w szczególności związanych z odbudową i renowacją urządzeń melioracyjnych w taki sposób, aby spełniały one swoją funkcję retencyjną, chroniąc tym samym grunty rolne przed powodzią i ograniczając ryzyko powodzi.

Reforma jest zgodna z wymogami określonymi w wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności zapewni ona zgodność z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w tym z dyrektywą w sprawie OOŚ (2011/92/UE) i ramową dyrektywą wodną (2000/60/WE).

Zmiany nie będą prowadzić do pogorszenia poziomu zgodności z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w szczególności w odniesieniu do inwestycji uznawanych za znaczące lub potencjalnie znaczące zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz inwestycji na obszarach Natura 2000 lub mających na nie wpływ. Ponadto zmiany te nie zmienią obecnie wiążących przepisów dotyczących poboru wody.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

B3.3.1 Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich

Celem inwestycji jest wsparcie inwestycji na obszarach wiejskich w zakresie poprawy gospodarki wodnej oraz efektywności wykorzystania jej zasobów.

Inwestycja przyczyni się do zwiększenia odporności rolnictwa na suszę oraz zapobiegania powodziom na użytkach rolnych; poprawy racjonalności gospodarki wodnej dzięki odpowiedniemu regulowaniu stosunków wodnych na użytkach rolnych i ograniczeniu odpływu wody oraz zwiększenia retencji wód, pod warunkiem że ich potrzeba i charakter są odpowiednio uzasadnione. Pierwszeństwo mają rozwiązania odporne na zmianę klimatu i oparte na przyrodzie. Projekty realizowane w ramach tego środka podlegają ocenie oddziaływania na środowisko (OOŚ) i są zgodne z wymogami określonymi w wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Należy zapewnić zgodność z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w tym z dyrektywą w sprawie OOŚ (2011/92/UE) i ramową dyrektywą wodną (2000/60/WE). Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319). Wspierane będą wyłącznie projekty, które nie prowadzą do pogorszenia stanu wód powierzchniowych i gruntowych oraz nie uniemożliwiają poprawy stanu lub potencjału ekologicznego odnośnych jednolitych części wód.

Wszelkie inwestycje mające negatywny wpływ na przyrodę będą wyłączone ze wsparcia. W przypadku poboru wody właściwy organ musi udzielić odpowiedniego pozwolenia na pobór wody, które gwarantuje dobry stan ekologiczny odnośnych zbiorników wodnych oraz w którym określone są warunki zapobiegające pogorszeniu stanu tych zbiorników, zgodnie z wymogami dyrektywy 2000/60/WE oraz z wymogami określonymi w wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód”; jako dowód należy udostępnić najnowsze odpowiednie dane potwierdzające. Należy unikać poboru wody, w przypadku gdy stan lub potencjał odnośnych jednolitych części wód (powierzchniowych lub gruntowych) jest gorszy niż dobry lub gdy przewiduje się (w kontekście nasilającej się zmiany klimatu), że będzie on gorszy niż dobry. Środki te będą również zgodne z przepisami dyrektywy 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (dyrektywa ptasia) oraz dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

B3.4 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Celem reformy jest wsparcie zdolności miast w zakresie ustalania priorytetów, planowania, realizacji i finansowania projektów inwestycyjnych mających na celu łagodzenie zmiany klimatu i dostosowywanie się do niej zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem. Celem reformy i związanych z nią inwestycji jest przede wszystkim zwiększenie udziału terenów zieleni w miastach.

Zbiór zmian legislacyjnych zapewni lepsze uwzględnienie aspektów zrównoważonego rozwoju w procedurach planowania przestrzeni miejskiej oraz odpowiednie konsultacje z zainteresowanymi stronami w ramach tych procedur. Ponadto zapewnione zostanie odpowiednie wsparcie dla samorządów terytorialnych w zakresie zdolności do określania priorytetów, planowania i realizacji projektów dotyczących łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej. Takie elementy regulacyjne i elementy budowania zdolności zostaną uzupełnione specjalnym instrumentem ukierunkowanym na finansowanie inwestycji związanych z zieloną transformacją obszarów miejskich.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 20 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 21 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 22 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 23 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. W zakresie zadań znajduje się dodatkowy wymóg, aby wybierane były tylko te działania, które są zgodne z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

Zmiany legislacyjne mające na celu wsparcie inwestycji w zielone miasta wejdą w życie do dnia 31 grudnia 2023 r. Fundusz Zielonej Transformacji Miast zostanie utworzony do dnia 30 czerwca 2022 r.

B3.4.1 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Celem inwestycji jest złagodzenie wpływu miast na zmianę klimatu i zdrowie ich mieszkańców poprzez obniżenie emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń. Ma ona również na celu przystosowanie miast do coraz częściej występujących ekstremalnych warunków pogodowych związanych ze zmianą klimatu, takich jak susze, fale upałów i powodzie.

Pierwszy cel zostanie osiągnięty w ramach projektów inwestycyjnych w zakresie zwiększenia wykorzystania OZE jako źródła energii w mieście oraz zwiększenia efektywności energetycznej, jak również rozwoju infrastruktury transportu zeroemisyjnego (pieszego, rowerowego) zintegrowanego z transportem zbiorowym, edukacji oraz budowania świadomości mieszkańców dotyczącej konieczności transformacji miast w kierunku neutralności klimatycznej w zakresie adaptacji do zmian klimatu. Drugi cel zostanie osiągnięty w ramach projektów inwestycyjnych mających na celu zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej w przestrzeniach miast i obszarów funkcjonalnych oraz ograniczanie zasklepiania gleby oraz inwestycji miejskich opartych na przyrodzie (NBS), w których wprowadzono rozwiązania dot. roślinności towarzyszącej.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 24 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności 25 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 26 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 27 oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. W zakresie zadań znajduje się dodatkowy wymóg, aby wybierane były tylko te działania, które są zgodne z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

Wszystkie zamówienia na te inwestycje zostaną udzielone do dnia 31 grudnia 2025 r. Ustanowione zostaną odpowiednie wskaźniki produktu lub wskaźniki rezultatu w celu monitorowania realizacji tych inwestycji pod względem przedstawionych powyżej celów.

B3.5 Reforma budownictwa mieszkaniowego dla osób o niskich i średnich dochodach, z uwzględnieniem wyższej efektywności energetycznej budynków

Celem reformy jest zwiększenie podaży energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.

Cel ten zostanie osiągnięty poprzez zwiększenie poziomu współfinansowania ze środków publicznych budynków spełniających normy efektywności energetycznej o 20 % bardziej ambitne niż minimalna norma efektywności energetycznej obowiązująca w Polsce (norma dotycząca budynków o niemal zerowym zużyciu energii).

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2022 r.

B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Celem inwestycji jest zwiększenie podaży energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.

W ramach inwestycji wspierane będzie tworzenie lokali mieszkalnych wchodzących w skład zasobu nieruchomości mieszkalnych gminy, mieszkań chronionych, obiektów zakwaterowania, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych miejsc noclegowych oraz udział gminy lub związku międzygminnego w przedsięwzięciu innego inwestora, polegającym na tworzeniu lokali mieszkalnych na wynajem dla osób o niskich dochodach, których nie stać na mieszkanie na rynku prywatnym.

Realizowane będą inwestycje polegające na budowie niskoemisyjnych wielorodzinnych budynków mieszkalnych z wykorzystaniem instalacji opartych na OZE (w tym w szczególności paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych) oraz innych „zielonych” rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną budynków. Zużycie energii w budynkach objętych wsparciem będzie o 20 % niższe niż minimalny standard charakterystyki energetycznej (budynek o niemal zerowym zużyciu energii) dla nowych budynków.

Inwestycja zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

B.4.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji dotyczące pożyczki

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

B1L

B1.2 Ułatwienie spełnienia obowiązku oszczędności energii dla przedsiębiorstw energetycznych

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o efektywności energetycznej 

Przepis w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o efektywności energetycznej wskazujący na jego wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o efektywności energetycznej, które posłuży do ustanowienia referencyjnej wartości oszczędności energii dla przedsięwzięć poprawiających efektywność energetyczną oraz opracowania metodyki obliczania oszczędności energii dla przedsięwzięć w sektorze transportu. 

B2L

B1.2.1 Efektywność energetyczna i OZE w przedsiębiorstwach – inwestycje o największym potencjale redukcji gazów cieplarnianych

Kamień milowy

Instrukcje dotyczące finansowania (w tym kryteria kwalifikowalności i kwalifikacji) odnoszące się do systemu wsparcia ukierunkowanego na efektywność energetyczną i OZE w przedsiębiorstwach, w tym przedsiębiorstwach objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji

Publikacja systemu wsparcia

IV kw.

2022

Polityka inwestycyjna systemu obejmuje co najmniej następujące kryteria kwalifikowalności i wyboru projektów: (i) cel, jakim jest najniższa cena za tonę zaoszczędzonego gazu cieplarnianego; (ii) zapewnienie zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, a także z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) wspieranych działań i przedsiębiorstw oraz określenie wartości docelowych w zakresie obniżenia emisyjności zgodnie z dalszymi szczegółowymi informacjami w umowie operacyjnej; (iii) wspierane instalacje objęte systemem ETS przyczyniają się do ograniczenia emisji poniżej wartości odniesienia odpowiedniej dla oferty dotyczącej projektu.

B3L

B1.2.1 Efektywność energetyczna i OZE w przedsiębiorstwach – inwestycje o największym potencjale redukcji gazów cieplarnianych

Wartość docelowa

Udzielanie wszystkich zamówień na wdrażanie efektywności energetycznej i OZE w przedsiębiorstwach

 

Liczba

0

43

IV kw.

2023

Szereg zamówień udzielonych na projekty inwestycyjne związane z usprawnieniem procesów przemysłowych i energetycznych w celu poprawy efektywności energetycznej i zmniejszenia energochłonności, prowadzących do zmniejszenia i racjonalizacji zużycia energii z inwestycjami w odnawialne i niskoemisyjne źródła energii w przedsiębiorstwach. System będzie realizowany zgodnie z instrukcjami dotyczącymi finansowania opisanymi w B2L. System jest wdrażany w drodze niedyskryminacyjnego, przejrzystego i otwartego procesu, dostępnego dla wszystkich sektorów przemysłu.

B4L

B2.3 Wsparcie inwestycji w obszarze morskich farm wiatrowych

Kamień milowy

Wejście w życie rozporządzeń wykonawczych w następstwie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych.

Przepis w rozporządzeniach wskazujący na ich wejście w życie

 

 

 

II kw.

2024

Wejdą w życie dwa rozporządzenie wykonawcze:

1. rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań dla elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzania mocy oraz dla elementów morskich podstacji – Ponadto w rozporządzeniu zostanie zagwarantowana odpowiednia jakość infrastruktury w kontekście jej ewentualnej integracji z siecią energetyczną w przypadku przesyłania mocy wyjściowej z morskich farm wiatrowych, o czym mowa w art. 58–60 ustawy o morskiej energetyce wiatrowej;
2. rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie ceny maksymalnej w złotych za 1 MWh, która może być podana w ofertach składanych w ramach aukcji przez wytwórców.

B5L

B2.3 Wsparcie inwestycji w obszarze morskich farm wiatrowych

Kamień milowy

Organizacja aukcji na energię elektryczną z morskich farm wiatrowych

Publikacja wyników aukcji

 

 

 

IV kw.

2025

W ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz.U. 2021 poz. 234) znajduje się art. 29, którym wprowadzono obowiązek przeprowadzenia w 2025 r. aukcji przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Maksymalna łączna zainstalowana moc elektryczna morskich farm wiatrowych, w odniesieniu do których może zostać przyznane prawo do pokrycia ujemnego salda w drodze aukcji w 2025 r., wynosi 2,5 GW.

B6L

B2.3 Wsparcie inwestycji w obszarze morskich farm wiatrowych

Kamień milowy

Wejście w życie zmienionego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu energetycznego, którego skutkiem będzie zmiana krajowych przepisów dotyczących bilansowania w celu zmniejszenia w jak największym stopniu wpływu ograniczeń alokacji

Przepis w zmianie rozporządzenia wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2023

W ramach reformy rynku energii zasady funkcjonowania rynku bilansującego należy zmienić w taki sposób, aby uwzględnić w nich jawne zamawianie rezerw przed jednolitym łączeniem rynków dnia następnego. Rozwiązanie to zaproponowała Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki w metodyce CORE CCM (decyzja ACER 02/2019) jako jedno z możliwych rozwiązań mających na celu zmniejszenie w maksymalnym możliwym stopniu wpływu ograniczeń alokacji. W celu realizacji tej reformy minister właściwy do spraw energii dokona zmiany rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Organ regulacji energetyki będzie monitorował ograniczenia alokacji zgodnie z obowiązującymi przepisami UE. Organ regulacji przeprowadzi badanie optymalizacji proponowanych działań służących wprowadzeniu limitu w stosunku do ograniczeń alokacji w polskim systemie elektroenergetycznym i oczekuje się, że jego zalecenia zostaną uwzględnione w dalszych pracach.

B7L

B2.3.1 Budowa morskich farm wiatrowych

Kamień milowy

Zaproszenie do składania wniosków dotyczących wybranych projektów morskich farm wiatrowych

Publikacja wyników procesu wyboru

 

 

 

III kw.

2022

Polska ogłosi otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące zaproszenie do składania wniosków dostępne dla wszystkich projektów uczestniczących w I fazie (wsparcie udzielane poza systemem aukcyjnym), które będą podlegały ocenie. Wsparcie przyznaje się większej liczbie beneficjentów niż jeden, aby umożliwić efektywną konkurencję na rynku morskiej energii wiatrowej.
Podstawowe kryteria wyboru projektów obejmują:

– stopień zaawansowania i gotowość do zakończenia realizacji projektów do II kwartału 2026 r.,

– harmonogram realizacji i terminy osiągnięcia zakładanych wskaźników,

– moc zainstalowaną w wyniku realizacji projektu (MW)

B8L

B2.3.1 Budowa morskich farm wiatrowych

Kamień milowy

Rozpoczęcie prac budowlanych

Ukończenie

 

 

 

IV kw.

2024

Rozpoczęcie prac budowlanych, które nastąpi po podjęciu ostatecznej decyzji dotyczącej inwestycji, uzyskaniu niezbędnych zgód, wyborze generalnego wykonawcy, podpisaniu umów z podwykonawcami i wydaniu wykonawcom nakazu rozpoczęcia prac (NTP).

B9L

B2.3.1 Budowa morskich farm wiatrowych

Wartość docelowa

Moc zainstalowana morskich farm wiatrowych (w MW)

 

Liczba

0

1 500

II kw.

2026

Całkowita pojemność znamionowa morskich instalacji wiatrowych zainstalowanych w wyniku realizacji inwestycji. Wskaźnik odnosi się do potencjału pojemności znamionowej zainstalowanych turbin w morskich farmach wiatrowych.

B10L

B2.4 Ramy prawne dla rozwoju magazynów energii

Kamień milowy

Wejście w życie zmian ustawy – Prawo energetyczne w zakresie magazynowania energii

Przepis w zmianach ustawy – Prawo energetyczne wskazujący na jej wejście w życie

 

 

 

II kw.

2021

Zmiany mają ułatwić rozwój magazynów energii, w tym w szczególności zwolnienie z zobowiązania taryfowego, zniesienie podwójnych opłat sieciowych, częściowe zwolnienie z opłat za przyłączenie magazynu do sieci, zwolnienie z obowiązku przedstawiania świadectw pochodzenia oraz z niektórych opłat w odniesieniu do magazynowanej energii elektrycznej. Proponowane ramy taryfowe dla magazynowania powinny być niedyskryminacyjne i odzwierciedlać koszty.

B11L

B2.4.1 Układy magazynowania energii

Wartość docelowa

T1 – Instalacja magazynów energii dla prosumentów

 

Liczba

0

10 000

II kw.

2024

Wskaźnik dotyczy liczby zainstalowanych magazynów energii na potrzeby budynków mieszkalnych o minimalnej pojemności 4 kWh.

B12L

B2.4.1 Układy magazynowania energii

Wartość docelowa

T2 – Instalacja magazynów energii dla prosumentów

 

Liczba

10 000

28 000

II kw.

2026

Wskaźnik dotyczy dodatkowej liczby zainstalowanych magazynów energii na potrzeby budynków mieszkalnych o minimalnej pojemności 4 kWh.

B13L

B2.4.1 Układy magazynowania energii

Kamień milowy

Modernizacja magazynu energii elektrycznej (elektrownia szczytowo-pompowa)

Ukończenie modernizacji

II kw.

2026

Ukończenie modernizacji istniejącego magazynu energii elektrycznej (elektrownia szczytowo-pompowa) obejmującej modernizację zbiornika górnego, górnego ujęcia wody i tuneli derywacyjnych i co najmniej 3 z 4 hydrogeneratorów elektrowni szczytowo-pompowej. Projekt doprowadzi do zwiększenia dyspozycyjności i efektywności elektrowni w trybie wytwarzania i turbinowym. Oczekuje się, że moc zainstalowana (w trybie działania turbin) osiągnie 540 MW.

B14L

B3.2 Wsparcie renaturalizacji i zabezpieczenia przed substancjami niebezpiecznymi

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy ułatwiającej kompleksową eliminację negatywnego wpływu na środowisko wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych

Przepis w ustawie wskazujący na wejście w życie

IV kw.

2022

Wejście w życie ustawy, której celem jest zwiększenie bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi oraz poprawa stanu środowiska. Ustawa ma usunąć bariery organizacyjne i prawne występujące na drodze do kompleksowej eliminacji negatywnego wpływu na środowisko wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych.
Jest to forma pilotażu dla wcześniej określonych lokalizacji.
W ustawie zostaną przewidziane przepisy dotyczące czterech niezależnych komponentów terenowych (różne lokalizacje i zakresy prac): 1) byłych Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach; 2) dawnych Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy; 3) Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie; 4) byłych Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu.
Zakres projektu obejmuje rozpoznanie i inwentaryzację terenów, przygotowanie i ocenę skali problemów związanych z ograniczeniem oddziaływania na środowisko dużych terenów zdegradowanych oraz opracowanie kompleksowej dokumentacji inwestycyjnej dla tych terenów.

B15L

B3.2 Wsparcie renaturalizacji i zabezpieczenia przed substancjami niebezpiecznymi

Kamień milowy

Wejście w życie aktu prawnego dotyczącego materiałów niebezpiecznych zalegających w Morzu Bałtyckim

Przepis w akcie prawnym wskazujący na jego wejście w życie

III kw.

2022

Wejście w życie aktu prawnego, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi oraz poprawa stanu środowiska,
zawierającego:
– precyzyjny opis kompetencji organów publicznych w przepisach prawa;
– wskazanie podmiotów wiodących i współpracujących w sprawach związanych ze składowaniem materiałów niebezpiecznych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej;
– opracowanie szczegółowego planu działania administracji publicznej oraz jednostek nadzorowanych i podległych w zakresie problematyki materiałów niebezpiecznych składowanych na obszarach morskich, wraz ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań;
– wprowadzenie zmian prawnych umożliwiających monitorowanie, identyfikację oraz ewentualne wydobycie i unieszkodliwienie materiałów niebezpiecznych.

B16L

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Wartość docelowa

Zbiory dokumentacji przygotowane na potrzeby inwestycji związanych z negatywnym oddziaływaniem na środowisko wybranych wielkoobszarowych terenów zdegradowanych oraz materiałów niebezpiecznych zatopionych na dnie Morza Bałtyckiego

 

Liczba

0

9

II kw.

2026

Zbiory pełnej dokumentacji inwestycyjnej dla dziewięciu wcześniej określonych lokalizacji – na lądzie i morzu jako różnych części programu – w przypadku których występują znaczące problemy z obecnością substancji zanieczyszczających lub niebezpiecznych na dużym obszarze.

B17L

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Wartość docelowa

Obszary lądowe, dla których zrealizowano badania terenowe związane z występowaniem substancji zanieczyszczających i materiałów niebezpiecznych

 

Liczba

0

5

IV kw.

2024

Opracowanie badań terenowych, badań i inwentaryzacji terenu jako wstępny, ale podstawowy krok prowadzący do przygotowania pełnej dokumentacji inwestycyjnej na kolejnych etapach programu

B18L

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Wartość docelowa

Lokalizacje na polskich obszarach morskich (w tym wraki), w przypadku których przeprowadzono inwentaryzację i badania terenowe na obecność materiałów niebezpiecznych

 

Liczba

0

4

IV kw.

2025

Szczegółowe kampanie rozpoznawcze i pomiarowe na morzu, jak również analizę uzyskanych danych jako niezbędny krok prowadzący do przygotowania kompletnej dokumentacji na potrzeby planów neutralizacji

B19L

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Wartość docelowa

Powierzchnia terenów rekultywowanych (w hektarach)

 

Liczba

0

160

IV kw.

2025

Rekultywacja terenów Huty im. T. Sendzimira, gdzie planowana jest część inwestycyjna.
Wskaźnik obejmuje rekultywację terenów i neutralizację substancji niebezpiecznych, przygotowanie terenów pod inwestycje w wyniku modernizacji twardej infrastruktury (infrastruktury łączności, drogowej i torowej).

B20L

B3.2.1 Inwestycje w neutralizację zagrożeń oraz odnowę wielkoobszarowych terenów zdegradowanych i Morza Bałtyckiego

Wartość docelowa

Powierzchnia zrewitalizowanych budynków (w metrach kwadratowych)

 

Liczba

0

17 000

IV kw.

2025

Wskaźnik dotyczy rekultywacji terenów Huty im. T. Sendzimira, gdzie planowana jest część inwestycyjna.
Wskaźnik obejmuje rewitalizację dwóch zabytkowych budynków w drodze zmiany norm środowiskowych i efektywności energetycznej na aktualne – zgodne z wymogami prawnymi i środowiskowymi.

B21L

B3.3 Wsparcie dla zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Kamień milowy

Wejście w życie zmian w przepisach krajowych, które są niezbędne do poprawy warunków odnoszących się do odpornej gospodarki wodnej w rolnictwie i na obszarach wiejskich.

Przepis w zmianach wskazujący na wejście w życie

 

 

 

II kw.

2022

Wejście w życie zmian, które przyczynią się do zwiększenia odporności rolnictwa na suszę oraz zapobiegania powodziom na użytkach rolnych; poprawy racjonalności gospodarki wodnej dzięki odpowiedniemu regulowaniu stosunków wodnych na użytkach rolnych i ograniczeniu odpływu wody oraz zwiększenia retencji wód. Zmiany są zgodne z wymogami określonymi w wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), w szczególności zapewnią one zgodność z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w tym z dyrektywą w sprawie OOŚ i ramową dyrektywą wodną.

Zmiany nie będą prowadzić do pogorszenia poziomu zgodności z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w odniesieniu do inwestycji uznawanych za znaczące lub potencjalnie znaczące zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz inwestycji na obszarach Natura 2000 lub mających na nie wpływ. Ponadto zmiany te nie zmienią obecnie wiążących przepisów dotyczących poboru wody.

B22L

B3.3.1 Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich

Kamień milowy

Przyjęcie kryteriów kwalifikacji w odniesieniu do zaproszeń do składania wniosków

Przyjęcie kryteriów przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

 

 

 

II kw.

2022

Inwestycje zostaną wybrane w drodze szczegółowych zaproszeń do składania wniosków na podstawie kryteriów środowiskowych.

Projekt przyczyni się do zwiększenia odporności rolnictwa na suszę oraz zapobiegania powodziom na użytkach rolnych; poprawy racjonalności gospodarki wodnej dzięki odpowiedniemu regulowaniu stosunków wodnych na użytkach rolnych i ograniczeniu odpływu wody oraz zwiększenia retencji wód, pod warunkiem że ich potrzeba i charakter są odpowiednio uzasadnione.

Pierwszeństwo mają rozwiązania oparte na przyrodzie i inne rozwiązania odporne na zmianę klimatu. Wspierane będą wyłącznie projekty, które nie prowadzą do pogorszenia stanu wód powierzchniowych i gruntowych oraz nie uniemożliwiają poprawy stanu lub potencjału ekologicznego odnośnych jednolitych części wód.

B23L

B3.3.1 Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich

Wartość docelowa

Obszar gruntów rolnych/leśnych (w hektarach) korzystających z ulepszonego potencjału retencyjnego

 

Liczba

0

2 500 000

IV kw.

2025

Co najmniej 2,5 mln hektarów gruntów rolnych lub leśnych korzystających z ulepszonego potencjału retencyjnego dzięki interwencjom poprawiającym długoterminową odporność sektora rolnictwa na skutki zmiany klimatu, a mianowicie susze i powodzie, oraz wspierającym różnorodność biologiczną.

Inwestycja będzie zgodna z wymogami określonymi w wytycznych technicznych dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Projekty te zapewnią w szczególności zgodność z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska, w tym z dyrektywą w sprawie OOŚ (2014/52/UE) i ramową dyrektywą wodną (2000/60/WE). Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319). Wspierane będą wyłącznie projekty, które nie prowadzą do pogorszenia stanu wód powierzchniowych i gruntowych oraz nie uniemożliwiają poprawy stanu lub potencjału ekologicznego odnośnych jednolitych części wód.

 

W przypadku poboru wody właściwy organ musiał udzielić odpowiedniego pozwolenia na pobór wody i określić warunki poboru wody, aby nie dopuścić do pogorszenia się stanu wód i aby zagwarantować, że odnośne zbiorniki wodne będą miały dobry stan ekologiczny zgodnie z wymogami dyrektywy 2000/60/WE, czego dowodem będą najnowsze odpowiednie dane potwierdzające. Należy unikać poboru wody, w przypadku gdy stan lub potencjał odnośnych jednolitych części wód (powierzchniowych lub gruntowych) jest gorszy niż dobry lub gdy przewiduje się (w kontekście nasilającej się zmiany klimatu), że będzie on gorszy niż dobry. Środki te będą również zgodne z przepisami dyrektywy 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (dyrektywa ptasia) oraz dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa).

B24L

B3.4 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zrównoważonym rozwoju obszarów miejskich służącej wyznaczeniu celów, kierunków, zasad realizacji oraz mechanizmów koordynacji zielonej transformacji miast

Przepis w ustawie wskazujący na wejście w życie

 

 

 

IV kw.

2023

Wejście w życie ustawy mającej na celu wspieranie zdolności obszarów miejskich do inwestowania w zieloną transformację. Zapewni ona lepsze uwzględnienie aspektów zrównoważonego rozwoju w procedurach planowania przestrzeni miejskiej. Zapewni odpowiednie konsultacje z zainteresowanymi stronami w ramach tych procedur. W jej ramach przewidziano wspieranie potencjału instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym w celu realizacji takich projektów.

B25L

B3.4 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Kamień milowy

Instrument na rzecz Zielonej Transformacji Miast

Utworzenie Instrumentu na rzecz Zielonej Transformacji Miast i przyjęcie jego szczegółowego regulaminu i procedur w porozumieniu ze wszystkimi zainteresowanymi stronami 

 

 

 

II kw.

2022

Kamień milowy odnosi się do utworzenia Instrumentu na rzecz Zielonej Transformacji Miast w celu wsparcia a) zielonej transformacji miast oraz b) inwestycji w zieloną cyfryzację miast przy wykorzystaniu przyjętych procedur. Instrument na rzecz Zielonej Transformacji Miast będzie zgodny z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01), kryteria kwalifikowalności projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie wskaźniki emisyjności; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz (iv) działania, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. W zakresie zadań znajduje się dodatkowy wymóg, aby wybierane były tylko te działania, które są zgodne z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

Instrument na rzecz Zielonej Transformacji Miast zagwarantuje, aby wszelkie środki powracające (tj. odsetki od pożyczek, stopa zwrotu z kapitału własnego lub spłacona kwota główna, pomniejszone o kwotę towarzyszących im kosztów) powiązane z tym instrumentem były wykorzystywane do realizacji tych samych celów polityki, w tym po roku 2026, lub do spłaty pożyczki z RRF.

B26L

B3.4.1 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Wartość docelowa

T1 – Podpisanie wszystkich umów o udzielenie zamówienia na inwestycje w projekty zielonego rozwoju obszarów miejskich (obliczone narastająco) 

 

Liczba

0

120

II kw.

2024

Wartość docelowa odnosi się do liczby umów o udzielenie zamówienia podpisanych z beneficjentami. Wsparcie zostanie przekazane za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Zielonej Transformacji Miast i zgodnie z przyjętymi procedurami. Podmioty będące beneficjentami są wybierane w drodze otwartego, przejrzystego i konkurencyjnego zaproszenia do składania wniosków dotyczących projektów realizowanych we wszystkich miastach. Kryteria wyboru podmiotów będących beneficjentami odzwierciedlają w szczególności potrzebę złagodzenia wpływu miast na zmianę klimatu i zdrowie ich mieszkańców poprzez obniżenie emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń. Wskaźniki rezultatu zostaną określone zgodnie ze szczególnym charakterem projektów objętych wsparciem. Rodzaje projektów kwalifikowalnych obejmują: (i) zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej w przestrzeniach miast i obszarów funkcjonalnych oraz ograniczanie zasklepiania gleby; (ii) inwestycje miejskie oparte na przyrodzie (NBS), w których wprowadzono rozwiązania dot. roślinności towarzyszącej; (iii) zrównoważone systemy gospodarowania wodami opadowymi z udziałem zielono-błękitnej infrastruktury oraz rozwiązań opartych na przyrodzie; (iv) poprawę jakości powietrza w miastach, w tym rozwój energetyki rozproszonej i obywatelskiej; (v) tworzenie stref niskoemisyjnych, wprowadzanie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej, realizację planów efektywnej mobilności, ustanowienie zielonych stref na obszarach miejskich; (vi) rozwój klastrów energii i spółdzielni energetycznych; (vii) zwiększenie wykorzystania OZE jako źródła energii w mieście; (viii) rozwój infrastruktury transportu zeroemisyjnego (pieszego, rowerowego) zintegrowanego z transportem zbiorowym; (ix) wdrażanie energooszczędnych technologii oświetlenia dróg i przestrzeni publicznych; (x) edukację oraz budowanie świadomości mieszkańców dotyczącej konieczności transformacji miast w kierunku neutralności klimatycznej w zakresie adaptacji do zmian klimatu. Koszt działań, o których mowa w ppkt (x), nie może przekraczać 10 % kosztów środka B3.4.1. Miasta, w których tego rodzaju projekty zostały lub mają zostać wdrożone, będą traktowane priorytetowo. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego. Od odbiorców końcowych ani od instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym nie można wymagać wnoszenia wkładów w jakiejkolwiek formie na poczet pokrycia kosztów spłaty pożyczki. Przepisu tego nie stosuje się do projektów inwestycyjnych generujących odpowiednie dochody lub oszczędności kosztów.

B27L

B3.4.1 Inwestycje na rzecz kompleksowej zielonej transformacji miast

Wartość docelowa

T2 – Podpisanie wszystkich umów o udzielenie zamówienia na inwestycje w projekty zielonego rozwoju obszarów miejskich (obliczone narastająco) 

Liczba

120

344

IV kw.

2025

Liczba podpisanych z beneficjentami umów o udzielenie zamówienia dotyczących inwestycji spełniających kryteria określone w pozycji B26L.

B28L

B3.5 Reforma budownictwa mieszkaniowego dla osób o niskich i średnich dochodach,

z uwzględnieniem wyższej efektywności energetycznej budynków

Kamień milowy

Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń i wprowadzenie powiązanych z tym faktem zmian w innych ustawach

Zawarcie w ustawie o zmianie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń przepisu określającego termin jej wejścia w życie i wprowadzenie powiązanych z tym faktem zmian w innych ustawach

II kw.

2022

Zmiany wprowadzone w ustawie przewidują zwiększenie wsparcia na rzecz inwestycji w budowę budynków o standardzie energii wyższym o 20 % od budynku o niemal zerowym zużyciu energii. Planuje się zwiększyć wsparcie w porównaniu ze standardowymi mieszkaniami z poziomu 80 % do poziomu 95 % w przypadku gospodarstw domowych o niskich dochodach i z poziomu 35 % do poziomu 60 % w przypadku gospodarstw domowych o średnich dochodach. Przepisy te będą miały zastosowanie do wszystkich źródeł wsparcia publicznego.

B29L

B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Wartość docelowa

T1 – Ukończenie budowy pierwszej partii energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Numer

0

1 544

II kw.

2024

Liczba ukończonych mieszkań przystępnych cenowo (dla osób o niskich i przeciętnych dochodach).

Inwestycje realizują gminy i towarzystwa budownictwa społecznego.

W umowach o udzielenie zamówienia podpisanych z podmiotami będącymi beneficjentami (władze lokalne i towarzystwa budownictwa społecznego) należy doprecyzować, że:

-co najmniej 75 % tych mieszkań zostanie przydzielone tym osobom ubiegającym się o przydział mieszkania, które znajdują się w dolnej połowie listy wnioskodawców sporządzonej na podstawie kryterium poziomu dochodów, w której wnioskodawców ułożono w porządku malejącym, oraz

-mieszkania będą budowane zgodnie z normą efektywności energetycznej o 20 % bardziej ambitną niż minimalna norma efektywności energetycznej obowiązująca w Polsce (norma dotycząca budynków o niemal zerowym zużyciu energii).

Podmioty będące beneficjentami są wybierane w drodze przejrzystego i konkurencyjnego zaproszenia do składania wniosków otwartego dla wszystkich władz lokalnych i towarzystw budownictwa społecznego. Kryteria wyboru podmiotów będących beneficjentami odzwierciedlają w szczególności potrzebę zwiększenia podaży energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.

Priorytetowo należy traktować obszary, na których takie projekty zostały lub mają zostać wdrożone. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego.

Środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

W przypadku gdy nowa działalność budowlana jest prowadzona na obszarach wrażliwych pod względem różnorodności biologicznej lub w ich pobliżu (uwzględniając sieć obszarów chronionych Natura 2000, miejsca światowego dziedzictwa UNESCO i obszary o zasadniczym znaczeniu dla różnorodności biologicznej, jak również inne obszary chronione) należy zapewnić zgodność z przepisami art. 6 ust 3 i art. 12 dyrektywy siedliskowej oraz art. 5 dyrektywy ptasiej, przy czym w przypadkach wymaganych zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie OOŚ należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko (OOŚ) lub kontrolę. Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319).

B30L

B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Wartość docelowa

T2 – Ukończenie budowy drugiej partii energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Numer

1 544

6 485

II kw.

2025

Liczba ukończonych mieszkań przystępnych cenowo (dla osób o niskich i przeciętnych dochodach).

Inwestycje realizują gminy i towarzystwa budownictwa społecznego.

W umowach o udzielenie zamówienia podpisanych z podmiotami będącymi beneficjentami (władze lokalne i towarzystwa budownictwa społecznego) należy doprecyzować, że:

-co najmniej 75 % tych mieszkań zostanie przydzielone tym osobom ubiegającym się o przydział mieszkania, które znajdują się w dolnej połowie listy wnioskodawców sporządzonej na podstawie kryterium poziomu dochodów, w której wnioskodawców ułożono w porządku malejącym, oraz

-mieszkania będą budowane zgodnie z normą efektywności energetycznej o 20 % bardziej ambitną niż minimalna norma efektywności energetycznej obowiązująca w Polsce (norma dotycząca budynków o niemal zerowym zużyciu energii).

Podmioty będące beneficjentami są wybierane w drodze przejrzystego i konkurencyjnego zaproszenia do składania wniosków otwartego dla wszystkich władz lokalnych i lokalnych towarzystw mieszkaniowych. Kryteria wyboru podmiotów będących beneficjentami odzwierciedlają w szczególności potrzebę zwiększenia podaży energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.

Priorytetowo należy traktować obszary, na których takie projekty zostały lub mają zostać wdrożone. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego.

Środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

W przypadku gdy nowa działalność budowlana jest prowadzona na obszarach wrażliwych pod względem różnorodności biologicznej lub w ich pobliżu (uwzględniając sieć obszarów chronionych Natura 2000, miejsca światowego dziedzictwa UNESCO i obszary o zasadniczym znaczeniu dla różnorodności biologicznej, jak również inne obszary chronione) należy zapewnić zgodność z przepisami art. 6 ust 3 i art. 12 dyrektywy siedliskowej oraz art. 5 dyrektywy ptasiej, przy czym w przypadkach wymaganych zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie OOŚ należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko (OOŚ) lub kontrolę. Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319).

B31L

B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

Wartość docelowa

Ukończenie budowy trzeciej partii energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach

 

Liczba

6 485

12 355

II kw.

2026

Liczba ukończonych mieszkań przystępnych cenowo (dla osób o niskich i przeciętnych dochodach). Inwestycje realizują gminy i towarzystwa budownictwa społecznego.

W umowach o udzielenie zamówienia podpisanych z podmiotami będącymi beneficjentami (władze lokalne i towarzystwa budownictwa społecznego) należy doprecyzować, że:

-co najmniej 75 % tych mieszkań zostanie przydzielone tym osobom ubiegającym się o przydział mieszkania, które znajdują się w dolnej połowie listy wnioskodawców sporządzonej na podstawie kryterium poziomu dochodów, w której wnioskodawców ułożono w porządku malejącym, oraz

-mieszkania będą budowane zgodnie z normą efektywności energetycznej o 20 % bardziej ambitną niż minimalna norma efektywności energetycznej obowiązująca w Polsce (norma dotycząca budynków o niemal zerowym zużyciu energii).

Podmioty będące beneficjentami są wybierane w drodze przejrzystego i konkurencyjnego zaproszenia do składania wniosków otwartego dla wszystkich władz lokalnych i towarzystw budownictwa społecznego. Kryteria wyboru podmiotów będących beneficjentami odzwierciedlają w szczególności potrzebę zwiększenia podaży energooszczędnych mieszkań dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.

Priorytetowo należy traktować obszary, na których takie projekty zostały lub mają zostać wdrożone. Przydzielanie projektów podmiotom będącym beneficjentami zapewnia zrównoważony podział między podmioty w całym kraju z uwzględnieniem liczby ludności i zasięgu geograficznego.

Środek ten nie spowoduje poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działań ograniczających ryzyko w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

W przypadku gdy nowa działalność budowlana jest prowadzona na obszarach wrażliwych pod względem różnorodności biologicznej lub w ich pobliżu (uwzględniając sieć obszarów chronionych Natura 2000, miejsca światowego dziedzictwa UNESCO i obszary o zasadniczym znaczeniu dla różnorodności biologicznej, jak również inne obszary chronione) należy zapewnić zgodność z przepisami art. 6 ust 3 i art. 12 dyrektywy siedliskowej oraz art. 5 dyrektywy ptasiej, przy czym w przypadkach wymaganych zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie OOŚ należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko (OOŚ) lub kontrolę. Wszystkie projekty inwestycyjne finansowane w ramach tego komponentu, które wymagają decyzji w sprawie OOŚ, muszą być zgodne z dyrektywą 2011/92/UE zmienioną dyrektywą 2014/52/UE. W szczególności wszystkie nowe projekty, które wymagają OOŚ, muszą uzyskać zezwolenie na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zmienionej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw. Przy realizacji wszystkich projektów inwestycyjnych, w odniesieniu do których wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub pozwolenia na budowę lub rozbudowę złożono przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., uwzględnia się przepisy określone w „Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych z funduszy UE, których dotyczy naruszenie 2016/2046”, przekazanych Polsce w 23 lutego 2021 r. (nr ref. Ares(2021)1423319).

C. KOMPONENT C: „TRANSFORMACJA CYFROWA”

Cel ten zostanie osiągnięty po pierwsze – poprzez likwidację barier legislacyjnych w przypadku inwestycji w sieci szerokopasmowe, a po drugie – poprzez dostosowanie krajowego prawodawstwa do ogólnounijnego zestawu narzędzi łączności z dnia 25 marca 2021 r., będącego zbiorem najlepszych praktyk mających na celu przyspieszenie wprowadzania i wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości (VHCN). Zmiany prawne dotyczą m.in. zmiany rozporządzenia w sprawie inwentaryzacji infrastruktury i usług telekomunikacyjnych oraz rozporządzenia w sprawie systemu Pojedynczego Punktu Informacyjnego.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 marca 2023 r.

C1.1.1 Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego internetu na obszarach białych plam

Zgodnie ze wspomnianą reformą inwestycja ta ma na celu zwiększenie liczby gospodarstw domowych objętych stałą siecią szerokopasmową o 931 000 lokali ze szczególnym uwzględnieniem białych obszarów dostępu nowej generacji, na których obecnie nie istnieje infrastruktura szerokopasmowa o dużej przepustowości i w przypadku których jest mało prawdopodobne, by w najbliżej przyszłości rynek zapewnił użytkownikom końcowym łączność o prędkości pobierania danych wynoszącej 100 Mb/s, tak aby co najmniej 80 % gospodarstw domowych miało dostęp do internetu o przepustowości 100 Mb/s, z możliwością jej zwiększenia do prędkości mierzonych w Gb/s. Wspomniana inwestycja służy osiągnięciu 3 wartości docelowych: pierwsza zakłada objęcie stałą siecią szerokopasmową 100 000 gospodarstw domowych do grudnia 2024 r., druga – 400 000 gospodarstw domowych do grudnia 2025 r., natomiast ostatnia zakłada objęcie pozostałych 431 000 gospodarstw domowych stałą siecią szerokopasmową do 30 czerwca 2026 r.

Aby spełnić warunki zasady „nie czyń poważnych szkód”, w sytuacjach, w których jest to wymagane zgodnie z obowiązującymi przepisami, należy przeprowadzić ocenę dotyczącą ryzyka zmiany klimatu i ocenę wrażliwości na zmiany klimatu oraz wdrożyć wszelkie niezbędne rozwiązania dostosowawcze przewidziane w tych przepisach.

W przypadku wszystkich inwestycji infrastrukturalnych co najmniej 70 % odpadów z budowy i rozbiórki musi zostać ponownie użyte lub poddane recyklingowi zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) 28 .

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

C2.1 Zwiększenie skali zastosowań rozwiązań cyfrowych w sferze publicznej, gospodarce i społeczeństwie

Ta szeroko zakrojona reforma obejmuje różne aspekty propagujące cyfrową transformację polskiego społeczeństwa, począwszy od cyfrowych usług publicznych po edukację cyfrową obywateli i pracowników.

Zwiększenie skali zastosowań rozwiązań cyfrowych w sektorze publicznym powinno być wspierane przez zmiany legislacyjne, które promować będą komunikację elektroniczna między instytucjami publicznymi, przedsiębiorstwami i obywatelami. Zmiany legislacyjne to zmiana ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, której celem jest cyfryzacja dokumentów i procedur w administracji publicznej. Druga dotyczy zmiany ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zakresie dotyczącym stosowania ustrukturyzowanych faktur w formie elektronicznej oraz nałożenia obowiązku wystawiania i otrzymywania faktur elektronicznych za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur.

Jeżeli chodzi o kompetencje cyfrowe, elementem o kluczowym znaczeniu dla ich rozwijania będzie przygotowanie i wdrożenie Programu Rozwoju Kompetencji Cyfrowych. W ramach programu zostanie zdefiniowany obszerny, długoterminowy zbiór wymogów dotyczących wsparcia rozwoju i monitorowania kompetencji cyfrowych w obszarze edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej. W programie zostanie wyraźnie określona kwestia powołania i funkcjonowania Centrum Rozwoju Kompetencji Cyfrowych. Dokument zostanie opracowany przy zastosowaniu podejścia obejmującego wiele zainteresowanych stron.

W dziedzinie edukacji kluczowy element sprzyjający transformacji cyfrowej edukacji polega na określeniu minimalnych wiążących standardów wyposażenia szkół w infrastrukturę cyfrową. Obowiązkowe wytyczne zostaną opracowane we współpracy z instytucjami samorządowymi na szczeblu lokalnym oraz w porozumieniu z szeroką grupą zainteresowanych stron i zapewnią minimalny poziom wyposażenia każdej szkoły w Polsce w sprzęt informacyjno-komunikacyjny (ICT).

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2024 r.

C2.1.1 E-usługi publiczne, rozwiązania IT usprawniające funkcjonowanie administracji i sektorów gospodarki oraz technologie przełomowe w sektorze publicznym, gospodarce i społeczeństwie

Aby zwiększyć wykorzystanie e-usług publicznych, w ramach tej inwestycji planuje się wdrożenie następujących pakietów:

·opracowanie e-usług w administracji publicznej umożliwiających obywatelom załatwianie spraw administracyjnych przez internet;

·utworzenie lub rozwinięcie systemów informatycznych na potrzeby administracji publicznej, co umożliwi cyfryzację działalności urzędników służby cywilnej;

·cyfryzacja procedur administracyjnych związanych z budownictwem i planowaniem przestrzennym;

·cyfryzacja usług i procedur Krajowej Administracji Skarbowej, uwzględniając wdrożenie systemu elektronicznego obiegu faktur w przedsiębiorstwach (Krajowy System e-Faktur);

·cyfryzacja rolnictwa, uwzględniając wdrożenie rozwiązań w zakresie geomatyki i monitorowania satelitarnego w sektorze rolnictwa oraz wprowadzenie systemu cyfrowej weryfikacji gruntów rolnych;

·wdrożenie testowych mechanizmów współpracy służących stymulowaniu procesu opracowywania i upowszechniania przełomowych technologii, na przykład za pośrednictwem portalu integrującego inteligentne usługi miejskie z aplikacjami bazującymi na sztucznej inteligencji i internecie rzeczy.

W szczególności oczekuje się opracowania 39 projektów mających na celu m.in. budowę dziewięciu nowych lub rozbudowanych publicznych platform udostępniana danych i platform realizacji e-usług; budowę 30 nowych lub rozbudowanych publicznych systemów informatycznych; wdrożenie 65 nowych, zmodyfikowanych lub zintegrowanych e-usług publicznych; udostępnienie, dostosowanie i rozbudowanie 400 e-usług, w tym usług API, na nowych lub rozbudowanych platformach, a ponadto wdrożenie trzech testowych mechanizmów współpracy mających pobudzić wykorzystanie technologii przełomowych. Oczekuje się, że wszystkie nowe lub zmodernizowane e-usługi z graficznym interfejsem użytkownika będą miały co najmniej czwarty stopień zaawansowania, tj. rozpatrywanie spraw w pełni w formie elektronicznej (stopień transakcji w pięciostopniowym modelu zaawansowania).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

C2.1.2 Wyrównanie poziomu wyposażenia szkół w przenośne urządzenia multimedialne inwestycje związane ze spełnieniem minimalnych standardów wyposażenia

Zgodnie z opracowaniem minimalnych wiążących standardów dotyczących sprzętu ICT dzięki tej inwestycji wszystkie szkoły w Polsce zostaną wyposażone w najnowocześniejszy sprzęt multimedialny, z którego będą mogli korzystać nauczyciele i uczniowie. Ma to na celu umożliwienie wykorzystania technologii cyfrowych w nauczaniu na równym poziomie w każdej szkole podstawowej i ponadpodstawowej w całej Polsce, a docelowo zapewnienie przenośnych komputerów wraz z oprogramowaniem co najmniej 90 % nauczycieli oraz dostarczenie łącznie 1 200 000 laptopów, tak aby co najwyżej sześciu uczniów przypadało na jeden laptop.

Aby zapewnić zgodność z warunkami zasady „nie czyń poważnych szkód”, sprzęt ICT w postaci serwerów i urządzeń do przechowywania danych lub komputerów i serwerów komputerowych bądź wyświetlaczy elektronicznych musi spełniać ustanowione w dyrektywie 2009/125/WE wymogi związane z efektywnością energetyczną i materiałową. Ponadto sprzęt ICT nie może zawierać substancji objętych ograniczeniami figurujących w wykazie zamieszczonym w załączniku II do dyrektywy 2011/65/UE.

Wprowadzony zostanie plan gospodarki odpadami, który zapewni maksymalny recykling po zakończeniu eksploatacji sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym poprzez ustalenia umowne z partnerami w zakresie gospodarowania odpadami, odzwierciedlenie w prognozach finansowych lub oficjalnej dokumentacji projektowej. Po zakończeniu eksploatacji sprzęt zostanie przygotowany do ponownego użycia, odzysku lub recyklingu, lub nastąpi jego właściwe przetwarzanie obejmujące usunięcie wszelkich płynów oraz selektywne przetwarzanie zgodne z załącznikiem VII do dyrektywy 2012/19/UE.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2025 r.

C2.1.3 E-kompetencje

Przeprowadzając szkolenia dla co najmniej 380 000 osób, Polska dąży do zwiększenia ogólnego poziomu kompetencji cyfrowych w społeczeństwie i usprawnienia procesu transformacji cyfrowej kraju. 40 % osób w tej grupie to obywatele potrzebujący podstawowych umiejętności cyfrowych, 20 % – urzędnicy publiczni, 20 % – osoby wykluczone i zagrożone wykluczeniem, natomiast pozostałe 20 % – edukatorzy i nauczyciele, którzy odbędą szkolenie na poziomie podstawowym i średnim. Ta ostatnia kategoria osób nie będzie obejmowała pracowników przedszkoli, dla których planuje się zorganizować dodatkowe szkolenia specjalistyczne, co pozwoli wesprzeć część inwestycji w sprzęt i infrastrukturę ICT realizowaną w ramach pożyczki.

W ramach tej inwestycji w kancelarii ministra właściwego ds. cyfryzacji zostanie utworzone Centrum Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, do którego należeć będą eksperci, doradcy i specjaliści cyfrowi wspierający realizację polityki cyfrowej.

Ponadto powstanie sieć koordynatorów cyfrowych, którzy będą wspierać każdą gminę w organizacji procesu transformacji cyfrowej; liczyć będzie ona łącznie 2 477 koordynatorów (średnio jednego na gminę, w zależności od elementów takich jak wielkość gminy, liczba mieszkańców, poziom umiejętności cyfrowych oraz zapotrzebowanie na sprzęt komputerowy).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

C3.1 Zwiększenie cyberbezpieczeństwa systemów informacyjnych, wzmocnienie infrastruktury przetwarzania danych oraz optymalizacja infrastruktury organów ścigania

Reforma ukierunkowana jest na trzy cele szczegółowe, które służą wdrożeniu rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa systemów informacyjnych: (i) rozwój krajowego systemu cyberbezpieczeństwa; (ii) zdolność do skutecznego zapobiegania incydentom i reagowania na nie; (iii) budowanie świadomości społeczeństwa w zakresie cyberbezpieczeństwa. Cele te zostaną osiągnięte poprzez zmianę ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz wprowadzenie szeregu zmian do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2018 r. w sprawie wykazu usług kluczowych.

Realizacja reformy zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2023 r.

C3.1.1 Cyberbezpieczeństwo – CyberPL, infrastruktura przetwarzania danych oraz optymalizacja infrastruktury organów ścigania

Inwestycja ta obejmuje cztery różne komponenty: (i) cyberbezpieczeństwo; (ii) infrastrukturę przetwarzania danych; (iii) optymalizację sposobu działania infrastruktury wykorzystywanej przez organy ścigania oraz (iv) rozwiązania w zakresie przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego.

W obszarze (i) cyberbezpieczeństwa planuje się realizację 8 indywidualnych projektów mających na celu:

-ustanowienie sieci obejmującej 7 regionalnych centrów cyberbezpieczeństwa (RegioSOC);

-ustanowienie sieci obejmującej łącznie 7 sektorowych zespołów reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego (CSIRT) w sektorach kluczowych w rozumieniu dyrektywy w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii: sektorze energetyki, sektorze transportu, sektorze służby zdrowia, sektorze bankowości, sektorze infrastruktury rynków finansowych, sektorze infrastruktury cyfrowej i sektorze zaopatrzenia w wodę;

-podłączenie 385 podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa do zintegrowanego systemu zarządzania cyberbezpieczeństwem;

-ustanowienie sieci obejmującej co najmniej 30 operacyjnych centrów bezpieczeństwa (SOC) działających na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa narodowego i modernizacja już istniejących centrów tego rodzaju;

-zrealizowanie programu przekwalifikowania 600 osób w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, uwzględniając m.in. aktualnych pracowników;

-wdrożenie programu systemowego wzmocnienia co najmniej 30 podmiotów przy wykorzystaniu technologii operacyjnych opracowanych z myślą o systemach kontroli przemysłowej;

-udzielenie 400 podmiotom wsparcia na rzecz modernizacji i rozbudowania infrastruktur cyberbezpieczeństwa przy wykorzystaniu technologii informacyjnej i technologii operacyjnej, a także zakup zapór sieciowych i systemów cyberbezpieczeństwa;

-utworzenie sieci służb interwencyjnych w dziedzinie cyberbezpieczeństwa na szczeblu wojewódzkim, aby wesprzeć organy publiczne w radzeniu sobie z incydentami i przywracaniu gotowości operacyjnej po wystąpieniu incydentu, a także organizowanie szkoleń w zakresie cyberbezpieczeństwa dla władz lokalnych i regionalnych (przeszkolenie co najmniej 440 przedstawicieli służb interwencyjnych i pracowników władz lokalnych i regionalnych).

W przypadku (ii) infrastruktury danych powstaną 3 ustandaryzowane centra przetwarzania danych dostarczające energooszczędną i skalowalną infrastrukturę krytyczną w celu zapewnienia dostępnych usług cyfrowych i zabezpieczenia infrastruktury dla systemów technologii informacyjno-komunikacyjnych. Centra przestrzegają europejskiego kodeksu postępowania w sprawie efektywności energetycznej centrów danych, w szczególności w następujących obszarach:

-3.2.8. Zrównoważone wykorzystanie energii: energia potrzebna do pokrycia zapotrzebowania energetycznego centrów danych musi pochodzić z OZE;

-3.2.11 Alternatywne technologie wytwarzania energii elektrycznej: w obiektach należących do centrów danych planuje się instalowanie odnawialnych źródeł energii i korzystanie z technologii wodorowych ogniw paliwowych;

-3.3.2 Branie pod uwagę szeregu poziomów odporności: oczekuje się, że centra danych zwiększą niezawodność systemu zasilania poprzez opracowanie nowych metod zasilania awaryjnego, np. w postaci turbin gazowych i wodorowych ogniw paliwowych.

Aby spełnić warunki zasady „nie czyń poważnych szkód”, przed podjęciem decyzji w sprawie budowy i renowacji centrów danych należy przeprowadzić ocenę dotyczącą ryzyka zmiany klimatu i ocenę wrażliwości na zmiany klimatu oraz wdrożyć wszelkie niezbędne rozwiązania dostosowawcze. W przypadku wszystkich inwestycji infrastrukturalnych co najmniej 70 % odpadów z budowy i rozbiórki musi zostać ponownie użyte lub poddane recyklingowi zgodnie z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

(iii) Optymalizacja infrastruktury służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obejmuje 4 projekty ukierunkowane na zintegrowanie różnych systemów alarmowania i ostrzegania oraz udoskonalenie modelu współpracy między służbami państwowymi, takimi jak policja, straż pożarna i samorządy terytorialne.

Ponadto, jeżeli chodzi o (iv) wdrożenie rozwiązań w zakresie przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego, oczekuje się, że Polska weźmie udział w ważnym projekcie stanowiącym przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekt IPCEI) dotyczącym infrastruktury chmury obliczeniowej nowej generacji i usług przetwarzania brzegowego, aby wesprzeć opracowywanie i pierwsze zastosowanie w przemyśle zaawansowanych projektów w dziedzinie badań i rozwoju wnoszących wkład w tworzenie przyszłych rozwiązań w dziedzinie przetwarzania danych w ramach kontinuum rozciągającego się od przetwarzania w chmurze do przetwarzania brzegowego.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

C.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

Nr porządkowy

Powiązane działanie (reforma lub inwestycja)

Kamień milowy / wartość docelowa

Nazwa

Wskaźniki jakościowe
(dla kamieni milowych)

Wskaźniki ilościowe
(dla wartości docelowych)

Orientacyjny harmonogram zakończenia działania

Opis każdego kamienia milowego i każdej wartości docelowej

Jednostka miary

Poziom bazowy

Cel

Kwartał

Rok

C1G

C1.1. Ułatwienie rozwoju infrastruktury sieciowej w celu zapewnienia powszechnego dostępu do szybkiego internetu

Kamień milowy

Ramy przygotowane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów na rzecz dofinansowania projektów budowy sieci szerokopasmowych na obszarach białych NGA (dostęp nowej generacji), na których obecnie nie istnieją sieci dostępu nowej generacji.

Publikacja ram na stronach internetowych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Centrum Projektów Polska Cyfrowa

 

 

 

II kw.

2022

Ustanowienie ram jako podstawy następującego zaproszenia do składania wniosków.

Ramy będą obejmowały przepisy służące zapewnieniu pełnej zgodności z wytycznymi technicznymi dotyczącymi stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01) w odniesieniu do projektów objętych wsparciem w ramach tego środka poprzez zastosowanie kontroli zrównoważonego charakteru projektów, wykazu wyłączeń oraz wymogu zgodności z odpowiednimi unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

C2G

C1.1. Ułatwienie rozwoju infrastruktury sieciowej w celu zapewnienia powszechnego dostępu do szybkiego internetu

Kamień milowy

Zmiana rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie inwentaryzacji infrastruktury i usług telekomunikacyjnych

Przepis w zmianie rozporządzenia wskazujący na wejście w życie

 

 

 

I kw.

2023

Wejście w życie zmiany rozporządzenia w sprawie krajowej inwentaryzacji infrastruktury i usług telekomunikacyjnych mającej na celu lepszą identyfikację obszarów wymagających dodatkowego wsparcia w ramach interwencji publicznych.

C3G

C1.1. Ułatwienie rozwoju infrastruktury sieciowej w celu zapewnienia powszechnego dostępu do szybkiego internetu

Kamień milowy