ZAPROSZENIE DO ZGŁASZANIA UWAG

DOTYCZĄCYCH INICJATYWY (bez oceny skutków)

Tytuł inicjatywy

Strategia jednolitego rynku na 2025 r.

Wiodąca DG i odpowiedzialny dział

DG GROW

Prawdopodobny rodzaj inicjatywy

Komunikat Komisji

Orientacyjny termin

czerwiec 2025 r.

Informacje dodatkowe

[dodać link do strony na portalu „Wyraź swoją opinię” po jej utworzeniu]

Dokument przeznaczony wyłącznie do celów informacyjnych. Nie przesądza on o ostatecznej decyzji Komisji co do tego, czy inicjatywa ta zostanie zrealizowana, ani o jej ostatecznej treści. Wszystkie opisane tu elementy inicjatywy, w tym jej harmonogram, mogą ulec zmianie.

A. Kontekst polityczny, określenie problemu i analiza zgodności z zasadą pomocniczości

Kontekst polityczny [maks. 10 wierszy]

W sprawozdaniach Enrica Letty i Maria Draghiego ponownie stwierdzono, że stworzenie prawdziwie zintegrowanego jednolitego rynku ma kluczowe znaczenie dla konkurencyjności Europy. W kwietniu 2024 r. Rada Europejska wezwała Komisję do opracowania horyzontalnej strategii jednolitego rynku do czerwca 2025 r. W konkluzjach w sprawie jednolitego rynku, przyjętych przez Radę ds. Konkurencyjności i Wzrostu w maju 2024 r., wezwano Komisję do przyjęcia nowej strategii horyzontalnej w celu zmniejszenia fragmentacji i ukończenia tworzenia jednolitego rynku, w tym planu działania zawierającego jasne harmonogramy i etapy pośrednie pilnych i konkretnych działań. W rocznym sprawozdaniu na temat jednolitego rynku i konkurencyjności za 2024 r. kolejny raz stwierdzono, że konieczna jest dalsza integracja jednolitego rynku 1 .

W wytycznych politycznych na lata 2024–2029 przewodnicząca Ursula von der Leyen podkreśliła, że Europa musi „działać znacznie szybciej i dalej zapewniać konkurencyjność, dobrobyt i sprawiedliwość” 2 . W wytycznych politycznych wzywa się do nadania nowego impulsu, by ukończyć tworzenie jednolitego rynku. Ma to kluczowe znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności UE, zachowania modelu społecznej gospodarki rynkowej i wzmocnienia podstawowych zasad UE. Wiceprzewodniczący wykonawczy Stéphane Séjourné otrzymał zadanie opracowania horyzontalnej strategii jednolitego rynku na rzecz zmodernizowanego i pogłębionego jednolitego rynku, wspierającej transgraniczne świadczenie usług i transgraniczny przepływ towarów.

Problem, któremu ma zaradzić inicjatywa [maks. 25 wierszy]

Bariery regulacyjne i administracyjne nadal utrudniają ogólne funkcjonowanie jednolitego rynku, transgraniczne świadczenie usług oraz transgraniczny handel towarami i dokonywanie inwestycji. Różnice w systemach regulacyjnych i administracyjnych na jednolitym rynku utrudniają życie przedsiębiorstwom, pracownikom i obywatelom. Odczuwają to zwłaszcza MŚP. Komisja przedstawiła szczegółowy przegląd najważniejszych barier na jednolitym rynku w komunikacie w sprawie określenia i usuwania barier na jednolitym rynku (z 2020 r.) oraz w uzupełniającym dokumencie roboczym służb Komisji 3 , które pozostają aktualne.

Sektor usług ma kluczowe znaczenie dla konkurencyjności gospodarki, a zwłaszcza dla europejskiego przemysłu (odpowiadając za ok. 40 % jego wartości dodanej). Jednak pomimo pewnej poprawy ok. 60 % rodzajów barier, jakie napotykali usługodawcy 20 lat temu, nie zostało do dzisiaj usuniętych 4 . Usługi istotne z ekonomicznego punktu widzenia, takie jak usługi dla biznesu, budownictwo lub usługi detaliczne, nie osiągają swojego pełnego potencjału. Państwa członkowskie nadal ograniczają dostęp do ponad 5 700 zawodów regulowanych, co oznacza, że konieczne jest formalne uznanie kwalifikacji zawodowych. Co więcej, systemy zezwoleń i deklaracji komplikują transgraniczne świadczenie usług i inwestycje.

Jednolity rynek towarów stoi w obliczu wyzwań, takich jak nielegalne praktyki, presja wywierana na mechanizmy nadzoru rynku, brak rozwiązań cyfrowych i gospodarka o obiegu zamkniętym.

Chociaż wspólną odpowiedzialność za jednolity rynek ponoszą UE, jej państwa członkowskie i zainteresowane strony we wszystkich sektorach polityki i gospodarki, należy w dalszym stopniu udoskonalać jego horyzontalne struktury zarządzania, aby pomóc we wdrażaniu polityki jednolitego rynku, w tym poprzez cyfryzację. Należy również jeszcze bardziej usprawnić egzekwowanie obowiązujących przepisów, koncentrując się na zapobieganiu, współpracy i eliminowaniu przypadków niezgodności z prawem.

Podstawa działania UE (podstawa prawna i analiza zgodności z zasadą pomocniczości) [maks. 10 wierszy]

Strategia zostanie przedstawiona w odpowiedzi na wniosek Rady Europejskiej.

Usunięcie barier na jednolitym rynku wymaga działań zarówno na szczeblu UE, jak i państw członkowskich.

Podstawa prawna

Oczekuje się, że w komunikacie ogłoszony zostanie szereg inicjatyw i działań o różnych podstawach prawnych. W zależności od treści zapowiedzianych w nim ewentualnych instrumentów ustawodawczych i nieustawodawczych ich właściwe podstawy prawne mogą obejmować między innymi: (i) art. 45–48 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (swobodny przepływ pracowników); (ii) art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości); (iii) art. 52, art. 53 ust. 1 i art. 56 TFUE (swobodny przepływ usług i specjalistów); (iv) art. 114 TFUE (ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego); (v) art. 118 TFUE (własność intelektualna); (vi) art. 169 TFUE (ochrona konsumentów); oraz (vii) art. 207 ust. 2 TFUE (wspólna polityka handlowa).

Praktyczna potrzeba działania na poziomie UE

Za prawidłowe funkcjonowanie jednolitego rynku odpowiadają wspólnie państwa członkowskie i UE. Aby umożliwić sprawne transgraniczne świadczenie usług i transgraniczne dostawy towarów, konieczne jest podjęcie działań na szczeblu UE.

B. Co ma osiągnąć inicjatywa i w jaki sposób? [maks. 25 wierszy]

Celem strategii jednolitego rynku jest nadanie nowego impulsu do tworzenia zmodernizowanego jednolitego rynku towarów i usług, z uwzględnieniem potrzeb przedsiębiorstw, pracowników i obywateli.

W ramach strategii jednolitego rynku przedstawiony zostanie plan działania zawierający wykaz inicjatyw, które Komisja zamierza przedstawić w nadchodzących latach, aby w pełni wykorzystać potencjał jednolitego rynku w celu zwiększenia wydajności Europy. Pozwoli to wspierać dobrobyt i społeczną gospodarkę rynkową UE oraz sprawiedliwą transformację ekologiczną i cyfrową, a także zagwarantuje, że nikt nie zostanie pominięty. Bardziej zintegrowany jednolity rynek zwiększy integrację rynku wewnętrznego z korzyścią dla przedsiębiorstw, umożliwiając im rozwój i konkurowanie w skali globalnej.

Strategia skoncentruje się na usuwaniu istniejących oraz zapobieganiu pojawianiu się nowych barier regulacyjnych i administracyjnych. Ich usunięcie może wymagać zaproponowania (rewizji) prawodawstwa UE, uproszczenia zasad i procedur, wsparcia bardziej jednolitego i skuteczniejszego wdrażania przepisów oraz lepszego egzekwowania obowiązujących wymogów.

Przedmiotem strategii będą usługi, towary i horyzontalne zarządzanie jednolitym rynkiem. Usługi mają zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności gospodarczej i dobrobytu, a strategia będzie miała na celu promowanie ich świadczenia w wymiarze transgranicznym, w tym dzięki pokonaniu barier administracyjnych. Strategia będzie miała ponadto na celu promowanie transgranicznego przepływu towarów, zapewnienie ich bezpieczeństwa oraz promowanie ich zrównoważonego charakteru.

Jeśli chodzi o zarządzanie jednolitym rynkiem, strategia będzie służyć ułatwianiu przestrzegania przepisów i zapewnieniu ich prawidłowego wdrożenia we wszystkich państwach członkowskich. Ulepszenie ram zarządzania jednolitym rynkiem będzie opierać się na czterech głównych priorytetach: (i) zapobieganie powstawaniu barier; (ii) współpraca z państwami członkowskimi; (iii) cyfryzacja procesów i procedur; oraz (iv) egzekwowanie uzgodnionych zasad w drodze działań naprawczych, w stosownych przypadkach.

Przedmiotowa strategia będzie ściśle powiązana ze strategią Komisji mającą na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych i uproszczenie prawodawstwa. Cel, jakim jest zmniejszenie biurokracji dla przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, będzie przyświecał inicjatywom zapowiedzianym w strategii.

Strategia stanowić będzie uzupełnienie sektorowych inicjatyw politycznych, takich jak unia energetyczna, unia oszczędności i inwestycji, unia umiejętności, plan działania na rzecz przystępnego cenowo mieszkalnictwa oraz działania na rzecz rozwoju jednolitego rynku usług transportowych i telekomunikacyjnych.

Prawdopodobne skutki

Strategia będzie miała wpływ na lepsze funkcjonowanie jednolitego rynku, w tym na dalszą integrację jednolitego rynku usług i towarów przy zwiększeniu skali inwestycji i handlu transgranicznego, co ma służyć zwiększeniu wydajności Europy oraz wsparciu jej dobrobytu i społecznej gospodarki rynkowej. Bardziej zintegrowany i scyfryzowany jednolity rynek umożliwi unijnym przedsiębiorstwom – w tym MŚP – zwiększenie skali działalności i jego optymalne wykorzystanie zgodnie z ich potrzebami, a także z potrzebami pracowników i obywateli.

Monitorowanie w przyszłości

Komisja będzie corocznie informować Parlament i Radę o stanie realizacji strategii, w szczególności za pomocą rocznego sprawozdania na temat jednolitego rynku i konkurencyjności w ramach rocznego cyklu polityki.

C. Lepsze stanowienie prawa

Ocena skutków

Komunikat nie wymaga oceny skutków, ponieważ określa ogólne ramy polityki. W stosownych przypadkach oceny skutków powinny towarzyszyć wnioskom ustawodawczym lub innym propozycjom, które mogą mieć znaczący wpływ, a także wariantom politycznym zapowiedzianym w strategii.

Strategia konsultacji

Celem działań konsultacyjnych jest uzyskanie informacji dotyczących funkcjonowania jednolitego rynku, w tym na temat:

·barier w swobodnym przepływie towarów i usług na jednolitym rynku oraz możliwych sposobów ich usunięcia;

·wyzwań regulacyjnych i administracyjnych na jednolitym rynku oraz potencjalnych działań politycznych mających na celu sprostanie tym wyzwaniom;

·horyzontalnego zarządzania jednolitym rynkiem i egzekwowania jego przepisów oraz ewentualnych inicjatyw mających na celu ich poprawę.

Szczególna uwaga zostanie również poświęcona perspektywie MŚP.

Konsultacje będą uzupełnieniem uzyskanych już obszernych informacji i dowodów na temat funkcjonowania jednolitego rynku, na przykład z ostatnich edycji rocznego sprawozdania na temat jednolitego rynku i konkurencyjności oraz tabeli wyników jednolitego rynku, a także w kontekście sprawozdań Enrica Letty i Maria Draghiego.

Główne zainteresowane strony to przedsiębiorstwa, w tym MŚP, oraz ich organizacje przedstawicielskie, partnerzy społeczni, społeczeństwo obywatelskie oraz władze państw członkowskich (i państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego).

Komisja prowadzi konsultacje z zainteresowanymi stronami w ramach niniejszego formalnego zaproszenia do zgłaszania uwag we wszystkich językach urzędowych UE. Komisja będzie również: (i) korzystać z istniejących sieci, takich jak Europejska Sieć Przedsiębiorczości i sieć pełnomocników ds. MŚP; (ii) organizować specjalne spotkania i wydarzenia z udziałem zainteresowanych stron na szczeblu UE i państw członkowskich; oraz (iii) kontaktować się z innymi instytucjami UE.