UZASADNIENIE

1.KONTEKST AKTU DELEGOWANEGO

Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny („kodeks”) przyznaje Komisji, zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”), uprawnienia do uzupełnienia innych niż istotne elementów kodeksu, zgodnie z art. 290 TFUE. Komisja wykonała te uprawnienia, przyjmując w dniu 28 lipca 2015 r. rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego. Rozporządzeniem delegowanym Komisji wprowadzono przepisy ogólnego zastosowania w celu uzupełnienia kodeksu z myślą o zapewnieniu jasnego i właściwego stosowania jego postanowień.

Po pierwszym roku stosowania rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 można stwierdzić, że jego praktyczne wdrożenie wykazało konieczność dostosowania przepisów zawartych w art. 84, aby umożliwić efektywniejsze i skuteczniejsze stosowanie podstawowych zasad ustanowionych w kodeksie oraz lepsze wspieranie transakcji celnych zgodnie ze współczesnymi praktykami.

Szereg państw członkowskich i przedstawicieli organizacji handlowych wielokrotnie zwracało Komisji uwagę na fakt, że nadal występują pewne trudności związane z praktycznym stosowaniem warunku szczegółowego dotyczącego posiadania odpowiedniej sytuacji finansowej, o którym mowa w art. 84 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446, i wezwały Komisję do rozwiązania tego problemu przy najbliższej możliwej okazji. Wymieniono następujące przyczyny i istotne elementy:

Argumentowano, że sytuacja finansowa przedsiębiorcy, obecnie wymieniona jako odrębny warunek w art. 84, nie może być uznawana za zapewniającą pełny obraz zdolności danego przedsiębiorcy do zapłacenia kwoty długu celnego i innych opłat, które nie są objęte zabezpieczeniem. Ten warunek dotyczący odpowiedniej sytuacji finansowej jest ograniczony do płynności i wyrażano zastrzeżenia, że jest on zbyt restrykcyjny. W związku z tym zasugerowano, że przy określaniu zdolności płatniczych przedsiębiorcy w tym kontekście, czyli decyzji w sprawie obniżenia wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia, należałoby również uwzględniać pozostałe aktywa łatwo zbywalne.

Ponadto w praktyce okazało się, że w szczególnych przypadkach kwota referencyjna ustalona zgodnie z art. 90 kodeksu w odniesieniu do potencjalnego długu celnego i innych opłat, które mogą powstać, może osiągnąć bardzo wysoki poziom, który nie byłby uzasadniony pod względem prawdopodobieństwa rzeczywistego powstania takiego długu celnego (np. długu celnego, który może powstać w związku z naprawą statku objętego procedurą odprawy czasowej). Brak możliwości uwzględnienia tego czynnika ryzyka okazał się zbyt restrykcyjny.

Ponadto w odniesieniu do wniosków składanych przez upoważnionego przedsiębiorcę (AEO) dotyczących obniżenia wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia wydaje się, że obowiązujące obecnie wymogi określone w art. 84 są bardziej rygorystyczne niż metody oceny kryteriów, o których mowa w art. 95 kodeksu, i wymagają podwójnej oceny w porównaniu z podmiotami niebędącymi upoważnionymi przedsiębiorcami, co wydaje się nielogiczne i nieco sprzeczne.

2.KONSULTACJE PRZEPROWADZONE PRZED PRZYJĘCIEM AKTU

Komisja opracowała niniejszy akt delegowany zgodnie z Porozumieniem ramowym w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską oraz wspólnym porozumieniem w sprawie aktów delegowanych między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją Europejską. Państwa członkowskie i pozostałe zainteresowane strony zostały odpowiednio włączone w prace i stale zasięgano ich opinii podczas prac przygotowawczych.

Komisja przeprowadziła konsultacje z państwami członkowskimi w sprawie projektu tekstu wniosku w ramach spotkań odpowiedniej grupy ekspertów (grupa ekspertów ds. kodeksu celnego). Przeprowadzono konsultacje z przedsiębiorcami za pośrednictwem właściwego organu konsultacyjnego skupiającego zainteresowane strony (Grupy Kontaktowej ds. Handlu) w ramach wspólnych posiedzeń z ekspertami z państw członkowskich.

Komisja aktywnie rozpatrzyła wszystkie uwagi otrzymane w trakcie konsultacji i w możliwie największym stopniu uwzględniła je w niniejszym wniosku, biorąc pod uwagę następujący cel, tj. konieczność zapewnienia przez Komisję odpowiedniego uzasadnienia zarówno w przypadku przyznania, jak i odmowy przyznania obniżenia wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia.

Wszystkie zainteresowane strony zgodziły się, że zmiana ta powinna:

1) zaradzić sytuacji, w której warunek dotyczący wykazania odpowiedniej sytuacji finansowej jest interpretowany jako ograniczony do posiadania koniecznego poziomu płynności finansowej, przez co wydaje się zbyt restrykcyjny;

2) wyjaśnić ocenę warunku dotyczącego odpowiedniej sytuacji finansowej;

3) wiązać się z wprowadzeniem elementu ryzyka w odniesieniu do prawdopodobieństwa powstania długu celnego, jeśli chodzi o skalę i rodzaj działalności danego przedsiębiorcy związanej z cłami, i w odniesieniu do rodzaju towarów, dla których wymagane jest zabezpieczenie;

4) zagwarantować, w odniesieniu do przepisu określonego w art. 38 ust. 5 kodeksu, że nie będą ponownie sprawdzane warunki przyznania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, jeśli zostały one już ocenione na etapie przyznawania statusu upoważnionego przedsiębiorcy, oraz że ocena zdolności do zapłaty kwoty długu celnego i innych opłat nieobjętych zabezpieczeniem powinna być przeprowadzana podczas oceny sytuacji finansowej przedsiębiorcy w ramach procedury przyznania pozwolenia na obniżenie wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia.

3.ASPEKTY PRAWNE AKTU DELEGOWANEGO

Podstawą prawną niniejszego rozporządzenia jest przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 99 lit. c) kodeksu.

Zasada pomocniczości

Ponieważ ani kodeks, ani rozporządzenie delegowane zmieniane niniejszym rozporządzeniem, nie były oceniane pod względem zgodności z zasadą pomocniczości, nie jest właściwe przeprowadzanie takiej oceny w odniesieniu do niniejszego rozporządzenia. Należy zauważyć, że unia celna jest obszarem bez granic wewnętrznych i jest oparta na zharmonizowanych i zautomatyzowanych ramach na poziomie UE oraz na współzależnościach między państwami członkowskimi. Jej sprawne funkcjonowanie wymaga zatem, by wszelkie dalsze odpowiednie działania prawne, w szczególności działania obejmujące systemy transgraniczne, były podejmowane na poziomie Unii.

Zasada proporcjonalności

Jeśli chodzi o proporcjonalność, niniejsze rozporządzenie jest zgodne z uprawnieniami nadanymi przez współprawodawców oraz dotyczy tylko elementów koniecznych w celu lepszego dostosowania istniejących przepisów prawnych do wymogów codziennej praktyki organów celnych oraz przedsiębiorców i osób innych niż przedsiębiorcy.

Treść wniosku

Po przeprowadzeniu dogłębnej oceny sytuacji Komisja doszła do wniosku, że warunek dotyczący „odpowiedniej sytuacji finansowej” należy usunąć z tekstu, natomiast pojęcie oceny sytuacji finansowej powinno zostać doprecyzowane w akcie prawnym. Ponadto w tej ocenie należy uwzględnić wszystkie elementy związane z przedmiotowym stanem faktycznym, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności i dostosowania do konkretnej sytuacji. Ważne jest, aby organy celne były w stanie uwzględniać potencjalne ryzyko związane z powstaniem długu celnego w odniesieniu do cech charakterystycznych działalności gospodarczej, specyfiki danej transakcji oraz rodzaju towarów, dla których wymagane jest zabezpieczenie. Ponadto stwierdzono, że ważne jest doprecyzowanie, w jaki sposób ocenę wniosku przedsiębiorcy w tym kontekście należy interpretować w świetle pokrywania się kryteriów. Zgodnie z art. 38 ust. 5 kodeksu nie powinny one powodować powielania procedur oceny. Należy jednak wyjaśnić, że te szczególne uproszczenia, z których upoważniony przedsiębiorca może chcieć skorzystać, są uzależnione od wydania pozwolenia przez organy celne i wymagają spełnienia szczegółowych wymogów dotyczących postulowanego uproszczenia.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Ponieważ niniejsze rozporządzenie ma jedynie na celu lepsze dostosowanie obecnych przepisów rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 do zamierzonych celów i nie przewiduje się w nim istotnych zmian, nie wynikają z niego żadne bezpośrednie skutki budżetowe.

Warunki przyznania zwolnienia z obowiązku zabezpieczenia lub innego rodzaju obniżenia wysokości zabezpieczenia na podstawie tego artykułu są takie, aby wykazać, że sam dłużnik gwarantuje wysoki poziom pewności, iż dług celny zostanie zapłacony. Niniejsza zmiana nie zmieni sytuacji w tym zakresie.

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) …/…

z dnia 7.6.2018 r.

zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2015/2446 w odniesieniu do warunków obniżenia wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny 1 , w szczególności jego art. 99 lit. c),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Art. 95 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 ustanawia warunki, które przedsiębiorca musi spełnić, aby uzyskać pozwolenie na korzystanie z zabezpieczenia generalnego w celu zabezpieczenia zapłaty długu celnego i innych opłat. Art. 95 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 ustanawia dalsze kryteria, które przedsiębiorcy muszą spełnić, aby uzyskać pozwolenie na korzystanie z takiego zabezpieczenia generalnego w obniżonej wysokości lub zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia w odniesieniu do długu celnego i innych opłat, które mogą powstać. Jednym z tych kryteriów jest kryterium wypłacalności 2 . Kryterium to uznaje się za udowodnione, jeśli wnioskodawca posiada dobrą sytuację finansową, która umożliwia mu wywiązywanie się ze zobowiązań, przy należytym uwzględnieniu specyfiki danego rodzaju działalności gospodarczej.

(2)W ramach wniosku o obniżenie wysokości zabezpieczenia generalnego lub zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia organy celne muszą ocenić, czy wnioskodawca jest zdolny do zapłaty kwoty długu celnego i innych opłat, gdyby okazało się to konieczne.

(3)Art. 84 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 określa warunki, które muszą być spełnione przez podmiot gospodarczy w celu uzyskania pozwolenia na korzystanie z zabezpieczenia generalnego w obniżonej wysokości lub zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia. Oprócz pozostałych warunków określonych na podstawie kryterium wypłacalności, określono w nim wymóg wykazania przez wnioskodawcę, że posiada odpowiednią sytuację finansową, aby wywiązać się ze spoczywających na nim zobowiązań związanych z kwotą długu celnego i innych opłat, które mogą powstać, i które nie są objęte zabezpieczeniem. Jednakże doświadczenia z wdrażania rozporządzenia (UE) nr 952/2013 i rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 pokazują, że warunek ten jest zbyt restrykcyjny, ponieważ jest interpretowany jako ograniczony do posiadania niezbędnej płynności. Sama płynność nie zawsze odzwierciedla zdolność podmiotu gospodarczego do zapłaty kwoty długu celnego i innych opłat nieobjętych zabezpieczeniem. Możliwe byłoby uwzględnianie również innych elementów, takich jak aktywa łatwo zbywalne. Konieczne jest zatem wyeliminowanie płynności jako odrębnego warunku i doprecyzowanie, tak by ocena zdolności przedsiębiorcy do wypełnienia spoczywających na nim zobowiązań do zapłaty długu celnego i innych opłat nieobjętych zabezpieczeniem była uwzględniona w ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.

(4)Równocześnie w celu zapewnienia jednolitego stosowania tych przepisów konieczne jest wyjaśnienie, że ocena warunku dotyczącego „odpowiedniej sytuacji finansowej” w odniesieniu do zdolności przedsiębiorcy do zapłaty długu celnego i innych opłat, które mogą powstać, i które nie są objęte zabezpieczeniem, jest właściwa dla oceny wniosków o korzystanie z zabezpieczenia generalnego w obniżonej wysokości lub zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia (uproszczenie). Jest to niezbędne, aby zdefiniować ograniczenia tej oceny w kontekście zabezpieczeń generalnych przy wszystkich poziomach obniżenia wysokości zabezpieczenia.

(5)W sytuacjach, w których kwota referencyjna ustalona zgodnie z art. 155 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 3 byłyby nieproporcjonalna w stosunku do kwot potencjalnego długu celnego, który prawdopodobnie może powstać, konieczne jest przewidzenie dla organów celnych możliwości uwzględnienia wedle ich uznania ryzyka powstania długu celnego w celu podjęcia decyzji o poziomie obniżenia wysokości zabezpieczenia.

(6)Konieczne jest również wyjaśnienie, że upoważnieni przedsiębiorcy nie powinni podlegać podwójnej procedurze oceny zgodnie z art. 38 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 952/2013, przy czym organy celne nadal mogą, przed przyznaniem szczególnych uproszczeń, z których pragną skorzystać upoważnieni przedsiębiorcy, sprawdzić zgodność ze szczegółowymi wymogami dotyczącymi danego uproszczenia.

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W art. 84 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 wprowadza się następujące zmiany:

1)w ust. 1 skreśla się lit. f);

2)w ust. 2 skreśla się lit. g);

3)w ust. 3 skreśla się lit. l);

4)dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu:

„3a. Przy sprawdzaniu, czy wnioskodawca posiada odpowiednią sytuację finansową do celów przyznania pozwolenia na korzystanie z zabezpieczenia generalnego w obniżonej wysokości lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia, zgodnie z wymogami ust. 1 lit. e), ust. 2 lit. f) i ust. 3 lit. k), organy celne biorą pod uwagę zdolność wnioskodawcy do wywiązania się ze spoczywających na nim zobowiązań związanych z zapłatą jego długu celnego i innych opłat, które mogą powstać, nieobjętych zabezpieczeniem.

W uzasadnionych przypadkach organy celne mogą uwzględniać ryzyko powstania odnośnego długu celnego i innych opłat w odniesieniu do rodzaju i skali działalności wnioskodawcy oraz rodzaj towarów, dla których wymagane jest zabezpieczenie.

3b. Jeśli warunek dotyczący posiadania odpowiedniej sytuacji finansowej został już oceniony w ramach oceny stosowania kryterium, o którym mowa w art. 39 lit. c) kodeksu, organy celne sprawdzają jedynie, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu pozwolenia na korzystanie z zabezpieczenia generalnego w obniżonej wysokości lub zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia.”;

5)    ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Jeśli wnioskodawca prowadzi działalność krócej niż trzy lata, zgodność z warunkami określonymi w ust. 1 lit. d) i e), w ust. 2 lit. e) i f) i w ust. 3 lit. j) i k) sprawdza się na podstawie dostępnej ewidencji i dostępnych informacji.”.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 7.6.2018 r.

(1)    Dz.U. L 269 z 10.10.2013, s. 1.

(2)    Art. 39 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 952/2013.

(3)    Dz.U. L 343 z 29.12.2015, s. 558.