(1)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2533/98 (4) jest jednym z kluczowych elementów ram prawnych wspierających wykonywanie przez Europejski Bank Centralny (EBC) zadań w zakresie zbierania informacji statystycznych przy wsparciu krajowych banków centralnych. Rozporządzenie to stanowi dla EBC podstawę prowadzenia i monitorowania skoordynowanego zbierania informacji statystycznych niezbędnych do realizacji zadań Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC).

(2)

Rozporządzenie (WE) nr 2533/98 zostało kilkakrotnie zmienione w celu dokonania przeglądu zakresu wymogów sprawozdawczych niezbędnych do wykonywania zadań ESBC oraz umożliwienia przekazywania i wykorzystywania informacji statystycznych zbieranych przez ESBC, członków ESBC i inne organy odpowiedzialne za nadzór, nadzór makroostrożnościowy oraz restrukturyzację i uporządkowaną likwidację.

(3)

Transformacja cyfrowa wprowadziła radykalnie nowe możliwości włączenia technologii cyfrowych nie tylko w przedsiębiorstwach, ale także w ramach świadczenia usług publicznych. Stworzyła ona niespotykane wcześniej warunki, w których pojawiła się potrzeba dotycząca nowych statystyk w celu realizacji przez ESBC jego zadań oraz umożliwiła ona bardziej efektywne zbieranie danych szczegółowych. Ponadto ostatnie wydarzenia gospodarcze i finansowe, takie jak kryzys klimatyczny, pandemia COVID-19 oraz kryzys energetyczny i kryzys kosztów utrzymania wywołany wojną napastniczą Rosji przeciwko Ukrainie, zwiększyły wymagania i oczekiwania dotyczące bardziej aktualnych, częstszych i bardziej szczegółowych statystyk niezbędnych do wsparcia wykonywania przez ESBC jego zadań. Jednocześnie ważne jest, aby zrównoważyć te wymagania i oczekiwania z potrzebą ograniczenia do minimum obciążeń nakładanych na podmioty składające sprawozdanie, biorąc pod uwagę, że konkurencyjność i wydajność to podstawowe warunki rozwoju przedsiębiorstw. Z tego powodu ważne jest dostosowanie ram prawnych w celu wsparcia zasady jednorazowości w odniesieniu do sprawozdawczości statystycznej i regulacyjnej wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, aby podmioty składające sprawozdanie nie musiały przekazywać tych samych danych więcej niż raz. Dostosowania te powinny uwzględniać niezależność EBC oraz zasady statystyczne ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 2533/98. Aby uniknąć sytuacji, w której kilka organów lub podmiotów Unii lub państw członkowskich musi zbierać te same informacje statystyczne, informacje takie powinny być udostępniane pomiędzy członkami ESBC, a także przez członków ESBC członkom Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS) oraz innym właściwym podmiotom w ściśle określonych okolicznościach, bez względu na to, który z członków ESBC zebrał te informacje statystyczne.

(4)

W celu odzwierciedlenia obecnych realiów i środowiska cyfrowego, w którym działa ESBC, w rozporządzeniu (WE) nr 2533/98 należy wprowadzić nowe lub zaktualizowane definicje w celu wyjaśnienia terminów „udostępnianie”, „inny uprawniony podmiot” i „podstawowe dane referencyjne”. Inne definicje należy zaktualizować, aby zapewnić spójność z prawem Unii.

(5)

Jednorodna populacja objęta sprawozdaniem jest niezbędna do sporządzenia skonsolidowanego bilansu sektora monetarnych instytucji finansowych (MIF) uczestniczących państw członkowskich, który dostarcza kompleksowego statystycznego obrazu zmian sytuacji monetarnej w państwach członkowskich, których walutą jest euro, postrzeganych jako jeden obszar gospodarczy. Z tego powodu EBC sporządził i prowadzi wykaz MIF do celów statystycznych w oparciu o wspólną definicję, która określa, że MIF obejmują instytucje kredytowe w rozumieniu prawa Unii. Należy zatem wyjaśnić, że nawet w wyjątkowych przypadkach, gdy instytucja kredytowa zdefiniowana w prawie Unii jest sklasyfikowana poza sektorem „instytucji finansowych (S.12)” w europejskim systemie rachunków narodowych i regionalnych 2010, mieści się ona w granicach bazowej populacji objętej sprawozdaniem, od której członkowie ESBC mają prawo zbierać informacje statystyczne. Zbieranie tych informacji jest niezbędne do stosowania przez EBC wymogów dotyczących utrzymywania rezerw obowiązkowych w odniesieniu do instytucji kredytowych do celów polityki pieniężnej zgodnie z art. 19 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego oraz rozporządzeniem Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2021/378 (5). W przypadku gdy inne instytucje finansowe lub przedsiębiorstwa, które są objęte nadzorem ostrożnościowym, są sklasyfikowane poza sektorem „instytucji finansowych”, nie powinno to mieć wpływu na prawo członków ESBC do zbierania informacji statystycznych na ich temat.

(6)

Ponadto, aby dostosować się do statystycznych zasad efektywności kosztowej i minimalizacji obciążeń sprawozdawczych, EBC powinien mieć również prawo do zbierania informacji statystycznych od podmiotów składających sprawozdanie na temat kontrolowanych przez nie podmiotów i oddziałów, w tym w przypadku gdy oddział jest rezydentem w innym państwie. Ta możliwość pozwoliłaby EBC skutecznie wdrożyć zasadę jednorazowości w sprawozdawczości statystycznej, eliminując w ten sposób powielające się wymogi sprawozdawcze. Umożliwiłoby to również ściślejsze dostosowanie podejścia do sprawozdawczości statystycznej do metody kraju rodzimego w odniesieniu do sprawozdawczości nadzorczej instytucji kredytowych w zakresie nadzoru nad ich oddziałami. Zapewniłoby to również EBC większą elastyczność w przyjmowaniu różnych metod w odniesieniu do zakresu konsolidacji w sprawozdawczości statystycznej.

(7)

Do celów zbierania danych statystycznych EBC jest zobowiązany do współpracy z instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii oraz z właściwymi organami państw członkowskich. W celu odzwierciedlenia takiej ścisłej współpracy, przy ustanawianiu i nakładaniu wymogów sprawozdawczych w celu zbierania informacji statystycznych niezbędnych do realizacji zadań ESBC, EBC powinien brać pod uwagę potencjalne wykorzystanie takich informacji do wykonywania zadań dotyczących polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi, jak również informacji pochodzących od innych instytucji, organów, jednostek administracyjnych Unii lub właściwych organów państw członkowskich, do których to informacji członkowie ESBC mają prawo dostępu. Wymóg ten jest konieczny, aby umożliwić maksymalne wykorzystanie istniejących informacji i zminimalizować obciążenie podmiotów składających sprawozdanie.

(8)

Należy zaktualizować limity i warunki, na jakich EBC jest uprawniony do nakładania sankcji na podmioty składające sprawozdanie za niewypełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia (WE) nr 2533/98 lub obowiązków ustanowionych w rozporządzeniach i decyzjach EBC nakładających wymogi dotyczące sprawozdawczości statystycznej, tak aby zapewnić wystarczający skutek odstraszający tych sankcji. Co więcej, maksymalną wysokość sankcji, które EBC może nałożyć na podmiot składający sprawozdanie za niewypełnienie obowiązków nakładających wymogi dotyczące sprawozdawczości statystycznej, należy w znacznym stopniu dostosować do maksymalnych sankcji, jakie mogą zostać nałożone za niewypełnienie innych obowiązków niezwiązanych ze sprawozdawczością statystyczną nakładanych przez EBC.

(9)

Poufne informacje statystyczne, które EBC i krajowe banki centralne pozyskują w celu wykonywania zadań ESBC, muszą podlegać ochronie, aby zapobiec ich bezprawnemu wykorzystaniu i ujawnieniu. Niemniej jednak zasady poufności, które mają zastosowanie do poufnych informacji statystycznych zbieranych przez ESBC, powinny zostać zmienione i doprecyzowane w celu zapewnienia, aby EBC i krajowe banki centralne wykorzystywały i udostępniały sobie nawzajem poufne informacje statystyczne w celu wykonywania zadań ESBC, o których mowa w Traktacie, takich jak zadania mające na celu skuteczne opracowywanie, tworzenie lub rozpowszechnianie statystyk lub poprawę ich jakości. Zmiana ta jest niezbędna do zapewnienia, aby informacje mogły być zbierane przez EBC z pomocą krajowych banków centralnych zgodnie z zasadą jednorazowości. Ponadto, aby ograniczyć potrzebę powielania statystycznych i regulacyjnych wymogów sprawozdawczych i ułatwić współpracę między organami i podmiotami Unii i państw członkowskich oraz zmniejszyć zbędne obciążenia administracyjne, członkowie ESBC powinni mieć obowiązek udostępniania poufnych informacji statystycznych określonym organom i podmiotom do celów wykonywania ich zadań związanych z nadzorem lub stabilnością i efektywnością systemu finansowego, w tym integralnością rynku i ochroną inwestorów, a także organom ESS. Członkowie ESBC powinni mieć możliwość, w określonych okolicznościach, udostępniania poufnych informacji statystycznych innym organom i podmiotom Unii i państw członkowskich lub naukowcom powiązanym z jednostkami naukowo-badawczymi. Powinna także istnieć możliwość udostępniania podmiotom składającym sprawozdanie określonego i ograniczonego zestawu poufnych informacji statystycznych, jeżeli jest to konieczne do celów statystycznych oraz jeżeli źródła tych informacji są dostępne dla podmiotu składającego sprawozdanie, na przykład gdy takie informacje są przekazywane przez jednostkę kontrolowaną przez podmiot składający sprawozdanie lub jego oddziały. Możliwości udostępniania danych na podstawie zmienionych zasad poufności powinny być niezależne od członka ESBC zbierającego te informacje statystyczne. W celu utrzymania zaufania podmiotów składających sprawozdanie należy zapewnić spójne ustalenia mające na celu ochronę poufnych informacji statystycznych oraz zwiększenie przejrzystości w zakresie możliwych sposobów wykorzystania informacji statystycznych. Z takiego udostępniania danych należy wyłączyć wszelkie poufne informacje statystyczne, które pierwotnie otrzymano od organu ESS.

(10)

Członkowie ESBC powinni nadal odpowiadać za wykorzystanie i ochronę poufnych informacji statystycznych zbieranych przez członków ESBC. W związku z tym konieczne jest odpowiednie zarządzanie dalszym przekazywaniem informacji podmiotom trzecim. Stąd przekazanie poufnych informacji statystycznych przez podmiot, który je otrzymał, podmiotowi trzeciemu powinno być obwarowane wymogiem uzyskania wyraźnej zgody członka ESBC, który takie informacje udostępnił. Wyraźna zgoda członka ESBC może być udzielona raz i w sposób jak najbardziej ogólny w odniesieniu do odpowiednich kategorii informacji, co pozwoli uniknąć zbędnych procedur administracyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedzialności członków ESBC.

(11)

Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 (6) oraz rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/138 (7) informacje na temat przedsiębiorstw i własności przedsiębiorstw znajdują się w wykazie zbiorów danych o wysokiej wartości. Dzięki temu dane publiczne o najwyższym potencjale społeczno-gospodarczym są udostępniane do ponownego wykorzystywania z minimalnymi ograniczeniami prawnymi i technicznymi oraz bezpłatnie. Do rozporządzenia (WE) nr 2533/98 należy zatem wprowadzić zmiany odzwierciedlające dostępność takich danych dotyczących przedsiębiorstw i ich wysoką wartość do celów statystycznych lub innych funkcji ESBC. Oprócz tych danych publicznych oraz zgodnie z zasadami efektywności kosztowej, minimalizacji obciążeń sprawozdawczych i tworzenia produktu wysokiej jakości członkowie ESBC powinni mieć możliwość udostępniania podmiotom składającym sprawozdanie podstawowych danych referencyjnych obejmujących szczególne atrybuty dotyczące osób prawnych, oddziałów i jednostek instytucjonalnych. Należy zatem określić warunki, na jakich powinno być możliwe wykorzystywanie podstawowych danych referencyjnych zebranych przez członków ESBC do celów statystycznych i innych.

(12)

Statystyki europejskie są opracowywane, tworzone i rozpowszechniane zarówno przez ESBC, jak i ESS, na podstawie odrębnych ram prawnych odzwierciedlających ich struktury zarządzania. Ważne jest zatem, aby rozporządzenie (WE) nr 2533/98 uwzględniało zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 (8) i miało zastosowanie bez uszczerbku dla tego rozporządzenia.

(13)

W przypadku gdy działania, które mają być prowadzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 2533/98, obejmują przetwarzanie danych osobowych do celów statystyki publicznej, takie przetwarzanie powinno być zgodne z odpowiednimi przepisami prawa Unii dotyczącymi ochrony danych osobowych, a mianowicie z rozporządzeniami Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (9) i (UE) 2018/1725 (10). Zgodnie z zasadami określonymi w tych rozporządzeniach takie przetwarzanie powinno podlegać odpowiednim zabezpieczeniom praw i swobód osoby, której dane dotyczą. Zabezpieczenia te powinny zapewniać wdrożenie środków technicznych i organizacyjnych, aby w szczególności zapewniać poszanowanie zasady minimalizacji danych. Środki te mogą obejmować pseudonimizację.

(14)

Aby rozporządzenie (WE) nr 2533/98 mogło pozostać skutecznym instrumentem umożliwiającym EBC realizację zadań ESBC w zakresie zbierania informacji statystycznych, konieczne jest umożliwienie maksymalnego wykorzystania istniejących informacji, danych administracyjnych, rejestrów statystycznych i innych dostępnych źródeł. Statystyki są opracowywane lub tworzone na podstawie różnych źródeł danych, a zważywszy na to, że korzystanie ze statystyk pochodzących z wielu źródeł powinno być bardziej promowane, do wykorzystywania i udostępniania takich informacji powinny mieć zastosowanie zharmonizowane ramy.

(15)

Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 2533/98,

1)

w art. 1 wprowadza się następujące zmiany:

2)

w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

3)

art. 3 otrzymuje brzmienie:

4)

w art. 7 wprowadza się następujące zmiany:

5)

dodaje się artykuł w brzmieniu:

6)

art. 8 otrzymuje brzmienie:

(*10)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/138 z dnia 21 grudnia 2022 r. ustanawiające wykaz szczególnych zbiorów danych o wysokiej wartości oraz warunki ich publikacji i ponownego wykorzystywania (Dz.U. L 19 z 20.1.2023, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/138/oj).”;"

7)

w art. 8a wprowadza się następujące zmiany:

8)

art. 8c otrzymuje brzmienie:

(*11)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj)."

(*12)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj);”;"

9)

art. 8d otrzymuje brzmienie: