Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Summaries of EU Legislation

Jednolity akt europejski

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Jednolity akt europejski

JAKI JEST CEL AKTU?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Cele

Struktura

  • JAE składa się z preambuły i 4 tytułów oraz obejmuje szereg deklaracji przyjętych w czasie konferencji.
  • Preambuła określa podstawowe założenia traktatu i wyraża wolę sygnatariuszy do zmiany całości ich stosunków w celu ustanowienia Unii Europejskiej. W preambule stwierdza się także jednolity charakter aktu, który łączy postanowienia wspólne dla współpracy w zakresie polityki zagranicznej i Wspólnot Europejskich. Wreszcie uwydatnia ona dwa cele rewizji traktatów: „poprawianie sytuacji gospodarczej i społecznej poprzez poszerzanie zakresu wspólnej polityki oraz dążenie do osiągania nowych celów”, a także „zapewnianie sprawniejszego funkcjonowania Wspólnot”.
    • Tytuł I zawiera postanowienia wspólne dla współpracy politycznej i Wspólnot Europejskich.
    • Tytuł II poświęcony jest zmianom traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie.
    • Tytuł III dotyczy współpracy europejskiej w dziedzinie polityki zagranicznej.
    • Tytuł IV dotyczy przepisów ogólnych i końcowych.

Zmiany instytucjonalne

  • W celu ułatwienia utworzenia rynku wewnętrznego do roku 1993 JAE zwiększa ilość przypadków, w których Rada może stanowić większością kwalifikowaną, zamiast jednogłośnie. Uprościło to proces podejmowania decyzji i pozwoliło na unikanie opóźnień wynikających z charakteru poszukiwania jednomyślnych rozwiązań przez 12 ówczesnych państw członkowskich. Głosowanie jednogłośne nie było już wymagane w stosunku do praw przeznaczonych do ustanowienia rynku wewnętrznego, z wyjątkiem środków dotyczących systemu podatkowego, swobodnego przepływu osób oraz praw i interesów pracowników.
  • JAE ustanowił Radę Europejską, która formalizuje konferencje i szczyty szefów państw i rządów, choć kompetencje tego organu zostały sprecyzowane dopiero później w art. 15 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).
  • Uprawnienia Parlamentu zostały wzmocnione poprzez wprowadzenie wymogu zgody PE przy zawieraniu umów o stowarzyszeniu. Ponadto JAE ustanawia procedurę współpracy, wzmacniającą pozycję Parlamentu Europejskiego w dialogu międzyinstytucjonalnym i dającą możliwość podwójnego czytania projektów aktów prawnych opartych na ograniczonej liczbie podstaw prawnych, torując tym samym drogę do przyjęcia w przyszłości przez Parlament roli współprawodawcy pełnionej wspólnie z Radą.
  • JAE wyjaśnia niektóre przepisy dotyczące uprawnień wykonawczych. Artykuł 10 ustanawia ogólną zasadę, że Rada przyznaje Komisji uprawnienia wykonawcze aktów ustanawianych przez Radę. Rada może zastrzec sobie uprawnienia wykonawcze jedynie w szczególnych przypadkach. JAE także kładzie podwaliny pod utworzenie Sądu Pierwszej Instancji (obecnie Sąd).

Obszary polityki

  • Dzięki przyjęciu JAE głosowanie kwalifikowaną większością stało się nową normą w czterech z istniejących obszarów objętych traktatami:
  • JAE wprowadził kilka nowych obszarów polityki, w których decyzje są podejmowane kwalifikowaną większością głosów. Dotyczy to następujących obszarów:

OD KIEDY AKT MA ZASTOSOWANIE?

JAE ma zastosowanie od dnia 1 lipca 1987 r.

KONTEKST

Historia Unii Europejskiej — 1980–1989 (Europa).

GŁÓWNY DOKUMENT

Jednolity akt europejski (Dz.U. L 169 z 29.6.1987, s. 1–28 (ES, DA, DE, EL, EN, FR, IT, NL, PT))

DOKUMENT POWIĄZANY

Wprowadzenie rynku wewnętrznego — Biała księga Komisji dla Rady Europejskiej (Mediolan, 28–29 czerwca 1985 r.) (COM(85) 310 final z 14.6.1985)

Ostatnia aktualizacja: 04.04.2018

Top