EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Swoboda przemieszczania się i pobytu na terytorium UE

Swoboda przemieszczania się i pobytu na terytorium UE

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli UE i ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu w UE

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

Niniejsza dyrektywa:

  • stanowi jeden akt prawny łączący wiele istniejących przepisów
  • ustanawia warunki regulujące korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu (stałego i tymczasowego) przez obywateli UE* i członków ich rodzin*
  • określa ograniczenia tego prawa uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego
  • precyzuje status pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek, studentów oraz osób niepracujących zarobkowo.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Obywatele UE posiadający ważny dowód tożsamości lub paszport:

  • mają prawo wjazdu do innego państwa UE bez obowiązku posiadania wizy wjazdowej lub wyjazdowej. Członkowie rodziny, którzy nie są obywatelami państwa UE, nie muszą posiadać wizy wjazdowej lub wyjazdowej, jeżeli posiadają ważną kartę pobytową.
  • mają prawo pobytu na terytorium innego państwa UE przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy bez wypełniania jakichkolwiek warunków i formalności;
  • mają prawo pobytu na terytorium innego państwa UE przez okres dłuższy niż trzy miesiące po spełnieniu odpowiednich warunków, w zależności od ich statusu w państwie przyjmującym. Obywatele będący pracownikami najemnymi lub osobami pracującymi na własny rachunek nie muszą spełniać żadnych dodatkowych warunków. Studenci oraz inne osoby niepracujące zarobkowo, np. przebywające na emeryturze, muszą posiadać wystarczające zasoby dla siebie i członków swoich rodzin, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej państwa przyjmującego, a także muszą być objęci pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym;
  • w przypadku okresów pobytu przekraczających trzy miesiące muszą zarejestrować się w odpowiednich organach. Członkowie ich rodzin, którzy nie są obywatelami UE, muszą posiadać kartę pobytową ważną przez pięć lat;
  • jeżeli legalnie zamieszkują w innym państwie UE przez nieprzerwany okres pięciu lat, mają prawo stałego pobytu w tym państwie. Dotyczy to również członków ich rodzin;
  • mają prawo do traktowania na równi z obywatelami państwa przyjmującego. Władze państwa przyjmującego nie są jednak zobowiązane do przyznania uprawnienia do pomocy społecznej obywatelom UE, którzy nie pracują zarobkowo, w ciągu pierwszych trzech miesięcy ich pobytu.

Ponadto:

  • członkowie rodzin, którzy są osobami bliskimi dla obywatela UE, mogą – pod pewnymi warunkami – mieć prawo do dalszego pobytu w danym państwie, nawet jeśli osoba im bliska umrze lub opuści to państwo;
  • obywatele UE lub członkowie ich rodzin mogą zostać wydaleni, jeżeli ich zachowanie poważnie zagraża jednemu z podstawowych interesów społecznych;
  • chorobami, które uzasadniają wprowadzenie środków ograniczających swobodę przemieszczania się, są jedynie potencjalne choroby epidemiczne wskazane przez Światową Organizację Zdrowia.

OD KIEDY DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa ma zastosowanie od dnia 30 kwietnia 2004 r., przy czym do porządku krajowego państw członkowskich miała zostać włączona do dnia 30 kwietnia 2006 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

W związku z wybuchem pandemii COVID-19 i wprowadzeniem środków w celu łagodzenia skutków kryzysu Komisja Europejska przyjęła:

Dnia 13 października 2020 r. Rada przyjęła zalecenie w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19.

KLUCZOWE POJĘCIA

Obywatel UE: każda osoba posiadająca obywatelstwo państwa UE.
Członek rodziny: to na przykład współmałżonek, partner, z którym obywatel UE zawarł zarejestrowany związek partnerski, a także bezpośredni zstępni, którzy nie ukończyli dwudziestego pierwszego roku życia.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich, zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77–123). Tekst opublikowany ponownie w sprostowaniu (Dz.U. L 229 z 29.6.2004, s. 35–48)

Kolejne zmiany dyrektywy 2004/38/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Dyrektywa 2014/54/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie środków ułatwiających korzystanie z praw przyznanych pracownikom w kontekście swobodnego przepływu pracowników (Dz.U. L 128 z 30.04.2014, s. 8–14)

Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczący wytycznych w celu skuteczniejszej transpozycji i stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (KOM(2009) 313 wersja ostateczna z 2.7.2009)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Swobodny przepływ obywateli UE i ich rodzin – pięć skutecznych działań (COM (2013) 837 final z 25.11.2013)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady – Wspieranie organów krajowych w zwalczaniu nadużyć związanych z prawem do swobodnego przemieszczania się: Podręcznik dotyczący działań w związku z domniemanymi małżeństwami dla pozoru zawieranymi przez obywateli UE i obywateli spoza UE w kontekście unijnych przepisów dotyczących prawa do swobodnego przemieszczania się obywateli UE (COM(2014) 604 final z 26.9.2014)

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2020

Top