Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Summaries of EU Legislation

Tymczasowa ochrona na wypadek masowego napływu wysiedleńców

Go to the summaries’ table of contents

Tymczasowa ochrona na wypadek masowego napływu wysiedleńców

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2001/55/WE – zasady przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środki wspierające równowagę wysiłków między krajami UE

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEJ DYREKTYWY?

  • Niniejsza dyrektywa określa procedury działania w przypadku masowego napływu do Unii Europejskiej obywateli innych krajów, którzy nie mogą wrócić do swojego państwa pochodzenia – w szczególności z powodu wojny, przemocy lub przypadków naruszania praw człowieka.
  • Wprowadza natychmiastową tymczasową ochronę dla tych wysiedleńców.
  • Wspiera równowagę wysiłków między krajami UE w związku z przyjmowaniem wysiedleńców. Nie wymaga jednak obowiązkowego podziału osób ubiegających się o azyl w krajach UE.
  • Dania nie uczestniczy w przyjęciu tej dyrektywy.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Wprowadzenie tymczasowej ochrony

  • Tymczasowa ochrona zostaje wprowadzona we wszystkich krajach UE na mocy decyzji Rady potwierdzającej masowy napływ wysiedleńców do UE oraz określającej grupy osób wymagające ochrony.
  • Czas trwania ochrony wynosi jeden rok. Okres ten może zostać wydłużony do dwóch lat.
  • Okres trwania ochrony może zostać zakończony, jeżeli Rada uzna, że sytuacja w kraju pochodzenia osób objętych ochroną pozwala na ich bezpieczny powrót.
  • Kraje UE muszą zapewnić, że osoby wysiedlone wyraziły wolę przyjazdu do danego kraju.

Niektóre osoby mogą zostać wykluczone z tymczasowej ochrony.

Zaliczają się do nich osoby:

  • podejrzane o popełnienie:
    • zbrodni przeciwko pokojowi*
    • zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości
    • poważnego przestępstwa niemającego charakteru politycznego
  • prowadzące działania sprzeczne z zasadami i celami Narodów Zjednoczonych
  • stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa w przyjmującym kraju UE.

Skutki tymczasowej ochrony

Kraje UE muszą wydać osobom korzystającym z tymczasowej ochrony dokumenty pobytowe.

Muszą one obejmować cały okres trwania ochrony.

Osoby korzystające z tymczasowej ochrony mają prawo do:

  • podejmowania pracy najemnej lub działalności na własny rachunek
  • korzystania z możliwości edukacyjnych dla osób dorosłych, kształcenia zawodowego i praktycznego zdobywania umiejętności zawodowych
  • odpowiedniego zakwaterowania
  • pomocy społecznej i wsparcia finansowego oraz opieki medycznej.

Dzieci w wieku poniżej 18 lat będą mieć również prawo dostępu do edukacji na takich samych warunkach, jakie mają obywatele przyjmującego kraju UE.

W przypadku gdy poszczególni członkowie tej samej rodziny korzystają z tymczasowej ochrony w różnych krajach UE lub niektórzy członkowie rodziny nie znajdują się jeszcze w UE, muszą mieć prawo do połączenia rodziny w tym samym kraju UE.

Zasady te są zgodne z unijnymi zasadami przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową określonymi w dyrektywie 2013/33/UE.

Wnioski o udzielenie azylu

Osoby korzystające z tymczasowej ochrony muszą mieć możliwość złożenia wniosku o udzielenie azylu. Kraj UE przyjmujący daną osobę odpowiada za rozpatrzenie wniosku.

Kraje UE mogą jednak postanowić, że nie można równocześnie korzystać z tymczasowej ochrony oraz statusu osoby ubiegającej się o azyl.

Pomoże to krajom w zmniejszeniu obciążenia systemu udzielania azylu poprzez oferowanie tymczasowej ochrony i odłożenie rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu.

Dyrektywa 2013/32/UE określa wspólne unijne procedury udzielania i cofania ochrony międzynarodowej.

Zakończenie tymczasowej ochrony

  • Kraje UE muszą podjąć środki niezbędne w celu umożliwienia dobrowolnego powrotu osobom korzystającym z tymczasowej ochrony oraz osobom, w odniesieniu do których tymczasowa ochrona została zakończona.
  • Jeżeli konieczny jest wymuszony powrót, kraje muszą podjąć środki niezbędne w celu zapewnienia, by odbywał się on z właściwym poszanowaniem godności ludzkiej oraz by nie istniały żadne względy humanitarne, które mogą uniemożliwić powrót.
    • Osoby, które ze względu na stan zdrowia nie mogą podjąć podróży, nie mogą zostać zmuszone do powrotu do czasu poprawy ich stanu zdrowia.
    • Rodziny, w których są małoletnie dzieci uczęszczające do szkoły, mogą korzystać z pobytu do czasu pozwalającego dzieciom zakończyć aktualny okres nauki szkolnej.

Wsparcie administracyjne

Środki określone w dyrektywie są finansowane z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji. Jeżeli liczba wysiedleńców przekracza możliwości przyjęcia określone przez kraje UE, Rada podejmie właściwe środki, w szczególności zaleci dodatkowe wsparcie dla dotkniętych krajów UE.

OD KIEDY NINIEJSZA DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Ma ona zastosowanie od 7 sierpnia 2001 r. Kraje UE miały obowiązek wdrożenia jej przepisów do prawa krajowego do 31 grudnia 2002 r.

Procedury działania określone w dyrektywie nie zostały jeszcze uruchomione.

KONTEKST

Więcej informacji, w tym wyniki szczegółowej analizy dyrektywy zakończonej w 2016 r.:

* KLUCZOWE POJĘCIA

Zbrodnia przeciwko pokojowi: zgodnie z prawem międzynarodowym oznacza planowanie, przygotowywanie, wszczynanie lub prowadzenie wojen agresji lub wojen z naruszeniem międzynarodowych traktatów, porozumień bądź zapewnień lub uczestnictwo we wspólnym planie lub spisku w celu dokonania któregokolwiek z tych czynów.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U. L 212 z 7.8.2001, s. 12–23)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Dyrektywa 2013/32/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60–95)

Dyrektywa 2013/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96–116)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 514/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz instrumentu na rzecz wsparcia finansowego współpracy policyjnej, zapobiegania i zwalczania przestępczości oraz zarządzania kryzysowego (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 112–142)

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2017

Top