Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Summaries of EU Legislation

Unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

Go to the summaries’ table of contents

SURVEY: Tell us what you think about the summaries!

Unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2006/112/WE – unijny wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT)

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

Dyrektywa przekształca i uchyla pierwotną szóstą dyrektywę w sprawie podatku od wartości dodanej (VAT), tym samym doprecyzowując obowiązujące obecnie prawodawstwo unijne dotyczące VAT.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

VAT stosuje się do wszystkich transakcji przeprowadzanych odpłatnie w UE przez podatników, tj. wszystkie osoby fizyczne i podmioty, które dostarczają towary i świadczą usługi podlegające opodatkowaniu w ramach swojej działalności. Opodatkowaniu VAT podlega także dokonywany przez wszystkie osoby import.

Transakcje podlegające opodatkowaniu obejmują dostawy towarów lub świadczenie usług w jednym państwie UE, wewnątrzunijne nabycie towarów (towarów dostarczanych i wysyłanych lub transportowanych przez przedsiębiorstwo w jednym państwie UE do przedsiębiorstwa w innym państwie UE) oraz import towarów spoza UE do UE.

W odniesieniu do miejsca opodatkowania stosuje się różne zasady zależnie od charakteru transakcji, rodzaju dostarczanych towarów oraz tego, czy wiąże się to z transportem.

  • Dostawa towarów – miejscem opodatkowania jest miejsce, do którego towary są dostarczane.
  • Wewnątrzunijne nabycie towarów – miejscem opodatkowania jest miejsce, w którym strona nabywająca przyjmuje towar, tj. państwo UE, w którym towary się ostatecznie znajdują po transporcie z innego państwa UE.
  • Import towarów – miejscem opodatkowania jest miejsce, w którym towary wwożone z państw trzecich podlegają zwykle opodatkowaniu, tj. państwo UE, do którego są wwożone.
  • Świadczenie usług – miejscem opodatkowania jest miejsce, w którym usługi są świadczone. Zależy to nie tylko od charakteru świadczonej usługi, ale także od statusu klienta korzystającego z usługi. W celu zapewnienia, że usługa podlega opodatkowaniu w faktycznym miejscu jej świadczenia, stosuje się pewne wyjątki od tych zasad ogólnych, które obejmują:
    • usługi związane z nieruchomościami;
    • przewóz osób;
    • działalność kulturalną, sportową, edukacyjną i rozrywkową;
    • usługi restauracyjne.

VAT jest wymagalny zależnie od charakteru transakcji, tj. od tego, kiedy dostarczono towary lub świadczono usługi. VAT może być wymagalny w przypadku wewnątrzunijnego nabycia, gdy dostawa towarów do danego państwa UE została ukończona. W przypadku importu do UE zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego ma miejsce w chwili wwiezienia towarów do państwa UE.

Podstawa opodatkowania w przypadku dostaw towarów i świadczenia usług oraz wewnątrzunijnego nabycia towarów obejmuje wszystkie płatności na rzecz dostawcy. Jeśli towary są importowane, podstawą tą jest ich wartość celna. Cła, podatki i inne opłaty ujęte są w podstawie podatkowej, lecz sam VAT, opusty i obniżki udzielone klientowi są wyłączone.

Podstawowa stawka VAT stosowana we wszystkich państwach UE w odniesieniu do towarów i usług wynosi co najmniej 15%. Państwa UE mogą stosować jedną stawkę obniżoną lub dwie stawki obniżone wynoszące co najmniej 5% w odniesieniu do określonych towarów lub usług wymienionych w załączniku III do dyrektywy. W określonych warunkach stosuje się także szereg odstępstw od tych zasad (niższe stawki, stawki obniżone na inne towary lub usługi itd.).

Dyrektywa przewiduje zwolnienia z VAT. Większość z nich to zwolnienia bez prawa odliczenia podatku, np. usługi finansowe i ubezpieczeniowe, opieka medyczna lub usługi socjalne. Istnieją jednak także zwolnienia z prawem do odliczenia podatku, np. wewnątrzunijna dostawa towarów lub eksport towarów do państwa trzeciego. Jedne zwolnienia są dla państw UE obowiązkowe, natomiast inne są opcjonalne.

Podatnik ma prawo odliczenia kwoty VAT zapłaconej z tytułu nabytych towarów lub usług w państwie UE, w którym przeprowadzano takie transakcje. Taki naliczony VAT może być odliczony od VAT-u należnego z tytułu transakcji podlegających opodatkowaniu, np. krajowej dostawy towarów lub krajowego świadczenia usług. Generalnie nie istnieje prawo do odliczenia podatku w przypadku działalności gospodarczej objętej zwolnieniem z VAT oraz w przypadku, w którym podatnik kwalifikuje się do skorzystania z procedury szczególnej. W pewnych przypadkach odliczenia mogą być ograniczane lub korygowane.

W dyrektywie ustanowiono zobowiązania podatników i niektórych osób niebędących podatnikami. W ogólnym rozrachunku każdy podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub podlegającego opodatkowaniu świadczenia usług obowiązany jest do zapłaty VAT. Wyjątki obejmują określone transakcje, w których to klient płaci VAT, np. dostawy gazu ziemnego oraz transakcje, w których państwo UE może postanowić, by to klient płacił VAT, jak ma to miejsce w przypadku pewnych dostaw podatnych na oszustwa, takich jak uprawnienia do emisji (do dnia 31 grudnia 2018 r.).

W dyrektywie przewidziano dla państw UE odstępstwa od zasad ogólnych VAT, np. w celu zapobiegania pewnym rodzajom oszustw podatkowych. Istnieją także procedury szczególne VAT opracowane z myślą o ograniczeniu formalności i przewidziane np. dla małych przedsiębiorstw i rolników.

OD KIEDY DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2007 r. Państwa członkowskie miały obowiązek wdrożenia jej przepisów do prawa krajowego do dnia 1 stycznia 2008 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

  • VAT (Komisja Europejska).

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1–118)

Kolejne zmiany dyrektywy 2006/112/WE uwzględniono w tekście podstawowym. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Dyrektywa Rady 2009/132/WE z dnia 19 października 2009 r. określająca zakres stosowania art. 143 lit. b) i c) dyrektywy 2006/112/WE w odniesieniu do zwolnienia z podatku od wartości dodanej przy ostatecznym imporcie niektórych towarów (Dz.U. L 292 z 10.11.2009, s. 5–30)

Dyrektywa Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. określająca szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (Dz.U. L 44 z 20.2.2008, s. 23–28)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Dyrektywa Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz.U. L 346 z 29.12.2007, s. 6–12)

Dyrektywa Rady 2006/79/WE z dnia 5 października 2006 r. w sprawie zwolnienia od podatku przy przywozie z państw trzecich małych partii towarów o charakterze niehandlowym (wersja ujednolicona) (Dz.U. L 286 z 17.10.2006, s. 15–18)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz.U. L 264 z 15.10.2003, s. 1–11)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2017

Top