EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Prawo pierwotne Unii Europejskiej

Prawo pierwotne Unii Europejskiej

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Prawo pierwotne UE

CZYM JEST PRAWO PIERWOTNE?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Prawo pierwotne, znane także jako pierwotne źródła prawa, tworzą unijne:

  • 1.

    traktaty założycielskie,

  • 2.

    traktaty zmieniające,

  • 3.

    traktaty o przystąpieniu,

  • 4.

    protokoły załączane do traktatów,

  • 5.

    umowy dodatkowe zmieniające określone postanowienia traktatów założycielskich,

  • 6.

    Karta praw podstawowych (począwszy od wejścia w życie Traktatu z Lizbony),

  • 7.

    ogólne zasady prawa ustanowione przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Trybunał może dokonywać wykładni traktatów, ale nie jest uprawniony do rozstrzygania o ich ważności.

Zakres prawa pierwotnego:

  • geograficzny: kraje UE, niektóre wyspy i terytoria zamorskie, takie jak francuskie departamenty zamorskie, i terytoria, za których stosunki zewnętrzne jest odpowiedzialne państwo członkowskie, tak jak w przypadku Gibraltaru i Zjednoczonego Królestwa (1);
  • czasowy: od chwili wejścia w życie traktatu.

KONTEKST

Poza prawem pierwotnym prawo UE opiera się na źródłach wtórnych i pomocniczych:

Integralną częścią prawa UE są też umowy międzynarodowe zawierane z państwami trzecimi lub z organizacjami międzynarodowymi. Takie umowy nie należą do prawa pierwotnego ani wtórnego, ale do kategorii sui generis. Zgodnie z niektórymi wyrokami TSUE umowy te mogą mieć czasami bezpośredni skutek. W takim przypadku prawnie wiążące są postanowienia umowy, a nie przepisy prawa wtórnego, które należy dostosować do zapisów umowy.

GŁÓWNY DOKUMENT

Wersje skonsolidowane Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Wersja skonsolidowana Traktatu o Unii Europejskiej – Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Protokoły – Załączniki do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Deklaracje dołączone do Aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony podpisany w dniu 13 grudnia 2007 r. – Tablice ekwiwalencyjne (Dz.U. C 202 z 7.6.2016, s. 1–388)

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2020



(1) Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii Europejskiej i z dniem 1 lutego 2020 r. stało się państwem trzecim (krajem nienależącym do UE).

Top