EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Modernizacja unijnego szkolnictwa wyższego

This summary has been archived and will not be updated, because the summarised document is no longer in force or does not reflect the current situation.

Modernizacja unijnego szkolnictwa wyższego

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Komunikat Komisji Europejskiej (COM(2011) 567 final) — plan modernizacji unijnych systemów szkolnictwa wyższego

STRESZCZENIE

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO KOMUNIKATU?

Ustanawia priorytety dotyczące szkolnictwa wyższego w UE. Plan został opracowany w celu umożliwienia systemom szkolnictwa wyższego wnoszenia większego wkładu w realizację celów strategii „Europa 2020” na rzecz wzrostu gospodarczego.

Po publikacji niniejszego komunikatu Komisji Europejskiej zostały w 2013i 2014 r. przedłożone dwa sprawozdania w sprawie poprawy jakości nauczania i uczenia się w europejskich instytucjach szkolnictwa wyższego oraz o nowych sposobach nauczania i uczenia się w szkolnictwie wyższym.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Komunikat wyznacza pięć priorytetowych obszarów działań dla krajów UE i instytucji szkolnictwa wyższego oraz określa środki, jakie UE podejmie w celu wsparcia ich starań.

  • 1.

    Podwyższenie poziomu wykształcenia — zgodnie z jednym z celów strategii „Europa 2020” do 2020 r. 40% młodych ludzi powinno mieć wykształcenie wyższe. Szacuje się też, że milion nowych miejsc pracy będzie wymagać posiadania umiejętności badawczych na wysokim poziomie.

  • Dlatego Komisja nawołuje w komunikacie do:
    • ograniczenia zjawiska przedwczesnego kończenia nauki i zachęcania większej liczby młodych osób do podejmowania studiów wyższych, w szczególności za pośrednictwem programów pomocy i wsparcia finansowego skierowanego do uczniów z grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz do osób dorosłych;
    • poprawy warunków inwestowania w badania i innowacje przez przemysł oraz wyposażenia obecnej siły roboczej w umiejętności badawcze;
    • opracowania przejrzystej drogi awansu edukacyjnego od kształcenia zawodowego i innych typów kształcenia do kształcenia na poziomie wyższym oraz jasnych sposobów rozpoczęcia kariery pozaakademickiej przez pracowników naukowych.

Przeprowadzone w 2015 r. badanie pokazuje odsetek osób, które zdobyły wyższe wykształcenie oraz tych, które przedwcześnie zakończyły naukę w całej Europie.

  • 2.

    Poprawienie jakości i przydatności wyższego wykształcenia

  • Niniejszy komunikat zaleca:
    • aby programy nauczania, w tym szkolenia w zakresie umiejętności badawczych, odpowiadały bieżącym i przyszłym potrzebom rynku pracy za sprawą stosowania prognoz w zakresie umiejętności i wzrostu oraz poprzez angażowanie pracodawców i instytucji rynku pracy w opracowywanie i realizację tych programów,
    • wykorzystywanie nowych technologii na rzecz opracowania efektywniejszych metod badań naukowych i elastyczniejszych i bardziej zindywidualizowanych metod nauczania (np. eLearning),
    • poprawienie warunków pracy, w tym ustawicznego rozwoju zawodowego oraz wprowadzenie zachęt w postaci nagradzania doskonałości przez instytucje, co ma na celu przyciąganie i zatrzymywanie wysokiej jakości pracowników dydaktycznych i naukowych.
  • 3.

    Promowanie mobilności i współpracy transgranicznej — europejscy ministrowie szkolnictwa wyższego ustanowili cel, zgodnie z którym do 2020 r. odsetek studentów odbywających studia lub szkolenia za granicą ma wzrosnąć do 20%.

  • Dlatego Komisja nawołuje w komunikacie do:
    • systematycznego włączania mobilności do programów nauczania,
    • usprawnienia uznawania dyplomów i punktów lub możliwości przenoszenia grantów poprzez konsekwentne i gwarantujące porównywalność stosowanie systemu ECTS i suplementu do dyplomu oraz powiązania kwalifikacji z europejskimi ramami kwalifikacji,
    • poprawienia dostępu, warunków zatrudnienia i możliwości rozwoju studentów, pracowników naukowych i dydaktycznych z innych państw.
  • 4.

    Wzmocnienie tzw. trójkąta wiedzy wiążącego szkolnictwo, badania naukowe i innowacje

  • Niniejszy komunikat zaleca:
    • realizację polityk publicznych zachęcających do zawierania partnerstw między instytucjami szkolnictwa wyższego a biznesem, za sprawą:
      • systemu nagradzania i zachęt na rzecz rozwoju regionalnego,
      • wielodyscyplinarności,
      • współpracy różnych organizacji oraz
      • znoszenia barier prawnych i administracyjnych utrudniających partnerstwa między instytucjami,
    • włączenie wyników badań i innowacyjnych praktyk przez instytucje szkolnictwa wyższego do swojej oferty edukacyjnej, w celu stymulowania rozwoju umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, kreatywności i innowacyjności.
  • 5.

    Poprawienie zarządzania i finansowania:

  • Niniejszy komunikat zaleca:
    • poprawę opłacalności inwestycji publicznych w szkolnictwo wyższe poprzez uzależnienie finansowania od wyników i wprowadzenie elementu konkurencji,
    • zwiększenie inwestycji w szkolnictwo wyższe poprzez dywersyfikację źródeł finansowania i ułatwienie dostępności do źródeł alternatywnych, w tym funduszy prywatnych,
    • inwestycje w profesjonalne zarządzanie,
    • uelastycznienie systemów zarządzania i finansowania w celu zwiększenia autonomii instytucji szkolnictwa wyższego, co pozwoli im określać własne cele strategiczne.

Wkład UE

UE zamierza wspierać wysiłki podejmowane przez organy i instytucje krajowe w powyższych pięciu obszarach poprzez:

  • monitorowanie strategii „Europa 2020” oraz
  • zapewnienie, że ramy finansowe na lata 2014–2020 sprawią, że polityki w odnośnych dziedzinach będą wspomagały modernizację szkolnictwa wyższego.

Do działań, które powinna podjąć Komisja, zalicza się:

  • umożliwienie studentom podejmowania świadomych wyborów za sprawą opierającego się na wynikach w pięciu obszarach narzędzia do tworzenia rankingów (U-Multirank) przeznaczonego dla uniwersytetów,
  • poprawę uznawania studiów za granicą poprzez ulepszenie Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (ECTS),
  • wprowadzenie instrumentu gwarancji kredytów (program Erasmus Master) przeznaczonego dla studentów podejmujących studia magisterskie w innym kraju UE,
  • przyjęcie strategicznego planu innowacji,
  • zaproponowanie ramowych wytycznych dotyczących jakości praktyk i opracowanie pojedynczej platformy ofert praktyk w Europie,
  • rozwijanie współpracy w dziedzinie szkolnictwa wyższego z partnerami spoza UE (zob. komunikat z 2013 r. w sprawie europejskiego szkolnictwa wyższego na świecie),
  • zmiany dyrektyw w sprawie studentów i naukowców, aby UE stała się jeszcze bardziej atrakcyjna dla tych ostatnich.

KONTEKST

Więcej informacji można znaleźć na

AKT

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia — plan modernizacji europejskich systemów szkolnictwa wyższego (COM(2011) 567 final z 20.9.2011)

AKTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów — Przeciwdziałanie zjawisku przedwczesnego kończenia nauki: kluczowy wkład w realizację strategii „Europa 2020” (COM(2011) 18 final z 31.1.2011)

Zalecenie Rady z dnia 28 czerwca 2011 r. w sprawie polityk na rzecz ograniczania zjawiska przedwczesnego kończenia nauki (Dz.U. C 191 z 1.7.2011, s. 1–6)

Konkluzje Rady w sprawie ograniczania zjawiska wczesnego kończenia nauki i sprzyjania sukcesom szkolnym (Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 36–40)

Ostatnia aktualizacja: 14.06.2016

Top