EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Ochrona zdrowia i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi

Ochrona zdrowia i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE) 2019/1021 dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

TZO to potencjalnie niebezpieczne substancje chemiczne, które mogą być przenoszone ponad granicami międzynarodowymi i które często znajdywane są daleko od ich źródła. Pozostają one na stałe w środowisku, ulegają biokumulacji*, a w związku z tym stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

Kontrola produkcji, wprowadzania do obrotu* i stosowania

  • Produkcja i wprowadzanie do obrotu TZO wymienionych w załączniku I, czy to w postaci samoistnej, czy też w mieszaninach lub w wyrobach*, jest zakazane. Produkcja, wprowadzanie do obrotu i stosowanie TZO wymienionych w załączniku II jest ograniczone do zastosowań, w których bezpieczne, skuteczne i przystępne kosztowo alternatywy nie są dostępne w danym państwie.
  • Państwa UE i Komisja Europejska przyjmują stosowne środki (na przykład wykazy) w celu kontroli istniejących substancji i zapobieżenia produkcji, wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu nowych substancji wykazujących cechy TZO.
  • Państwa UE mogą przekazywać Komisji wnioski o umieszczenie danej substancji w wykazie. Komisja, wspierana przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA), podejmuje decyzję o zgłoszeniu wniosków dotyczących uwzględnienia w wykazie dodatkowych substancji. W ramach procedur opisanych w rozporządzeniu ECHA odgrywa także ogólną rolę doradczą i informacyjną.

Wyłączenia

  • Wyłączenia z tych środków kontroli są dopuszczalne w odniesieniu do substancji wykorzystywanych w badaniach laboratoryjnych lub jako substancje odniesienia, a także do substancji obecnych jako niezamierzone zanieczyszczenia śladowe w mieszaninach lub wyrobach.
  • Wyłączenia mają też zastosowanie do wyrobów zawierających TZO, które zostały wyprodukowane przed rozpoczęciem stosowania rozporządzenia. Zastosowanie wyłączeń jest wówczas uzależnione od podjęcia określonych środków ostrożności i spełnienia konkretnych warunków, w tym dopełnienia obowiązku przekazania zgłoszenia Komisji i sekretariatowi konwencji sztokholmskiej.

Redukcja, minimalizacja i eliminacja uwalniania

Państwa UE:

  • prowadzą spisy substancji wymienionych w załączniku III uwalnianych do powietrza, gleby i wody;
  • przedstawiają swoje plany działań w odniesieniu do środków mających na celu identyfikację, oznaczanie i minimalizację uwolnień substancji, które to plany dotyczą także stosowania zastępczych lub zmodyfikowanych substancji;
  • przy budowie lub modyfikacji zakładów biorą pod uwagę w pierwszym rzędzie alternatywne procesy, które nie powodują powstawania ani uwalniania TZO.

Odpady

  • Producenci i posiadacze odpadów dopilnowują, aby – w miarę możliwości – odpady nie zostały zanieczyszczone substancjami wymienionymi w załączniku IV.
  • W większości przypadków zanieczyszczone odpady podlegają szybkiemu unieszkodliwieniu lub odzyskaniu* w celu zapewnienia zniszczenia lub przekształcenia zawartości TZO.
  • Państwa UE zapewniają możliwość śledzenia wytwarzania, zbierania, przewozu, składowania i obróbki zanieczyszczonych odpadów, a ponadto dopilnowują, aby operacje te były wykonywane w warunkach pozwalających na ochronę środowiska i zdrowia ludzkiego.

Planowanie, monitorowanie i sprawozdawczość

  • Państwa UE dają społeczeństwu możliwość uczestnictwa w procesie sporządzania i aktualizowania planów wdrażania, które są udostępniane publicznie i przekazywane Komisji oraz ECHA. W ramach tej procedury wymieniane są, w stosownych przypadkach, informacje o środkach podjętych na poziomie krajowym w celu identyfikacji i oceny terenów zanieczyszczonych TZO. Również Komisja utrzymuje plan wdrażania, który jest poddawany przeglądowi i odpowiednio uaktualniany w stosownych przypadkach.
  • Należy ustanowić mechanizm monitorowania, który pozwala na gromadzenie porównywalnych danych uzyskanych z monitorowania obecności w środowisku substancji wymienionych w części A załącznika III do rozporządzenia. Państwa UE przekazują także informacje o stosowaniu rozporządzenia.
  • Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu wprowadzenia zmian w wykazach substancji zawartych w załącznikach I, II i III do rozporządzenia, a także w celu dostosowania ich do zmian w wykazie substancji zawartym w załącznikach do konwencji sztokholmskiej lub do protokołu z 1979 r.
  • Rozporządzenie uchyla i przekształca rozporządzenie (WE) nr 850/2004.

OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 15 lipca 2019 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

KLUCZOWE POJĘCIA

Biokumulacja: zdolność do gromadzenia się w organizmach żywych.
Wprowadzanie do obrotu: odpłatne lub nieodpłatne dostarczenie lub udostępnienie stronie trzeciej. Za „wprowadzenie do obrotu” uznaje się również import.
Wyrób: przedmiot, który podczas produkcji otrzymuje określony kształt, powierzchnię, konstrukcję lub wygląd zewnętrzny, co decyduje o jego funkcji w stopniu większym niż jego skład chemiczny.
Odzysk odpadów: zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie ramowej w sprawie odpadów jest to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu, poprzez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym wypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub w szerszej gospodarce.

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (wersja przekształcona) (Dz.U. L 169 z 25.6.2019, s. 45–77)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3–30)

Kolejne zmiany dyrektywy 2008/98/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1–794). Tekst opublikowany ponownie w sprostowaniu (Dz.U. L 136 z 29.5.2007, s. 3–280)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Komunikat Komisji dotyczący stosowania zasady ostrożności (COM(2000) 1 final z 2.2.2000)

Protokół do Konwencji z 1979 roku w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości dotyczący trwałych zanieczyszczeń organicznych (POP) (Dz.U. L 81 z 19.3.2004 s. 37–71)

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2019

Top