Swoboda przemieszczania się i pobytu na terytorium UE

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Obywatele UE posiadający ważny dowód tożsamości lub paszport:

• mają prawo wjazdu do innego państwa członkowskiego UE bez obowiązku posiadania wizy wjazdowej lub wyjazdowej. Członkowie rodziny, którzy nie są obywatelami państwa członkowskiego, nie muszą posiadać wizy wjazdowej ani wyjazdowej, jeżeli posiadają ważną kartę pobytową;
• mają prawo pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy bez wypełniania jakichkolwiek warunków i formalności;
• mają prawo pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego przez okres dłuższy niż trzy miesiące po spełnieniu odpowiednich warunków, w zależności od ich statusu w państwie przyjmującym:
  • pracownicy najemni lub osoby pracujące na własny rachunek nie muszą spełniać żadnych dodatkowych warunków,
  • studenci oraz inne osoby niepracujące zarobkowo, np. przebywające na emeryturze, muszą posiadać wystarczające zasoby dla siebie i członków swoich rodzin, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej państwa przyjmującego, a także muszą być objęci pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym;
• w przypadku okresów pobytu przekraczających trzy miesiące muszą zarejestrować się w odpowiednich organach. Członkowie ich rodzin, którzy nie są obywatelami UE, muszą posiadać kartę pobytową ważną przez pięć lat;
• jeżeli legalnie zamieszkują w innym państwie członkowskim przez nieprzerwany okres pięciu lat, mają prawo stałego pobytu w tym państwie. Dotyczy to również towarzyszących im członków rodziny;
• mają prawo do traktowania na równi z obywatelami państwa przyjmującego. Władze państwa przyjmującego nie są jednak zobowiązane do przyznania uprawnienia do pomocy społecznej obywatelom UE, którzy nie pracują zarobkowo, w ciągu pierwszych trzech miesięcy ich pobytu.

Ponadto:

• członkowie rodziny obywatela UE mogą – pod pewnymi warunkami – mieć prawo do dalszego pobytu w danym państwie, nawet jeśli ten obywatel UE umrze lub opuści to państwo;
• obywatele UE lub członkowie ich rodzin mogą zostać wydaleni, jeżeli ich zachowanie poważnie zagraża jednemu z podstawowych interesów społecznych;
• chorobami, które uzasadniają wprowadzenie środków ograniczających swobodę przemieszczania się, są jedynie potencjalne choroby epidemiczne wskazane przez Światową Organizację Zdrowia.