Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Summaries of EU Legislation

Postępowanie prejudycjalne – zalecenia dla sądów krajowych

Go to the summaries’ table of contents

SURVEY: Tell us what you think about the summaries!

Postępowanie prejudycjalne – zalecenia dla sądów krajowych

 

STRESZCZENIE DOKUMENTÓW:

Zalecenia dla sądów krajowych dotyczące składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Artykuł 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)

JAKIE SĄ CELE ZALECEŃ I ART. 267 TFUE?

W zaleceniach wyjaśniono sądom w państwach UE, jakie są cele procedury, zgodnie z którą mogą one – na podstawie art. 267 TFUE – zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego. Procedura ta jest wykorzystywana w sprawach dotyczących wykładni lub ważności aktów prawa Unii, oraz:

  • gdy orzeczenie Trybunału jest niezbędne do wydania orzeczenia przez sąd krajowy; lub
  • gdy na mocy prawa krajowego nie przysługuje środek zaskarżenia.

W zaleceniach szczegółowo określono także zakres procedury oraz formę składania wniosków przez sądy krajowe.

Stanowią one uzupełnienie art. 93–118 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Znaczenie procedury prejudycjalnej

Procedura ta jest uznawana za użyteczną w razie wystąpienia przed sądem krajowym nowego zagadnienia interpretacyjnego, które ma generalne znaczenie dla jednolitego stosowania prawa Unii, lub w sytuacji, w której istniejące orzecznictwo wydaje się nie dostarczać wyjaśnień koniecznych w świetle nowej sytuacji prawnej.

Struktura zaleceń

Jeden zbiór zaleceń ma zastosowanie do wszystkich wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, natomiast drugi zbiór ma zastosowanie konkretnie do trybu przyspieszonego* i pilnego*.

Kto składa wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym?

Sąd krajowy, przed którym zawisł spór, jest wyłącznie uprawniony zarówno do dokonania oceny co do niezbędności wystąpienia z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i co do zasadności pytań, które zadaje TSUE.

Sądy występujące z wnioskiem powinny spełniać szereg warunków, w tym m.in.:

  • działać na podstawie upoważnienia ustawowego oraz mieć stały charakter;
  • wydawać orzeczenia o wiążącym charakterze;
  • orzekać na podstawie przepisów prawa; oraz
  • być niezależne.

Przedmiot i cele

  • Istotne jest, aby wniosek dotyczył wykładni lub ważności prawa Unii, a nie prawa krajowego bądź kwestii faktycznych podniesionych w ramach sporu w postępowaniu głównym.
  • TSUE może wydać orzeczenie, wyłącznie gdy prawo Unii ma zastosowanie w postępowaniu głównym.
  • TSUE sam nie stosuje prawa Unii do sporu w postępowaniu toczącym się przed sądem odsyłającym, ponieważ jego zadaniem jest udzielenie pomocy w jego rozwiązaniu, natomiast to na sądzie krajowym spoczywa obowiązek wyciągnięcia konkretnych wniosków z orzeczenia TSUE.
  • Orzeczenia w trybie prejudycjalnym wiążą zarówno sąd odsyłający, jak i wszystkie sądy w państwach UE.

Termin skierowania wniosku i zawieszenie postępowania krajowego

  • Wniosek należy skierować natychmiast po stwierdzeniu, że rozstrzygnięcie TSUE jest niezbędne do wydania przez sąd krajowy orzeczenia. Decyzja w tym przedmiocie musi być podjęta wówczas, gdy sąd krajowy jest w stanie wystarczająco dokładnie określić ramy prawne i faktyczne sprawy oraz kwestie prawne, których sprawa ta dotyczy.
  • Postępowanie krajowe podlega zawieszeniu do czasu wydania orzeczenia przez TSUE.

Forma i treść wniosku

  • Wniosek musi być zredagowany w sposób prosty, jasny i precyzyjny, ponieważ zostanie przetłumaczony w celu umożliwienia innym państwom UE przedstawienia uwag.
  • W art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości określono zawartość wniosku, który powinien zawierać pytania sądu odsyłającego. Istotne elementy wniosku są wskazane w załączniku do zaleceń.
  • Wszystkie wnioski muszą być opatrzone datą, podpisane i wysłane przesyłką poleconą do sekretariatu TSUE w Luksemburgu.

Koszty i pomoc prawna

Postępowanie prejudycjalne toczące się przed TSUE jest wolne od opłat. W razie potrzeby sąd odsyłający orzeka o kosztach ponoszonych przez strony.

Rola sekretariatu TSUE

  • Sekretariat pozostaje w kontakcie z sądem odsyłającym w trakcie postępowania i przekazuje mu odpisy wszystkich pism procesowych oraz wezwania do udzielenia informacji.
  • Po zakończeniu postępowania sekretariat przekazuje orzeczenie TSUE sądowi odsyłającemu. Sąd odsyłający informuje sekretariat o dalszym przebiegu postępowania oraz przesyła mu orzeczenie kończące postępowanie główne.

Wnioski składane w trybie przyspieszonym i pilnym

  • Zgodnie z art. 105–107 regulaminu postępowania TSUE może postanowić o rozpatrzeniu wniosku w trybie przyspieszonym lub pilnym.
  • W takim przypadku terminy – np. na przedstawianie uwag przez państwa UE – ulegają skróceniu.
  • Sąd odsyłający musi podać elementy dowodzące pilności, wskazując na zagrożenia wynikające z rozpatrzenia wniosku w zwykłym trybie.
  • Wnioski o zastosowanie trybu przyspieszonego lub pilnego można przesłać uprzednio pocztą elektroniczną lub faksem do sekretariatu TSUE.

OD KIEDY ZALECENIA MAJĄ ZASTOSOWANIE?

Zastępują one wcześniejsze zalecenia wydane w 2012 r. i mają zastosowanie od dnia 25 listopada 2016 r.

KLUCZOWE POJĘCIA

Tryb przyspieszony: tryb stosowany wówczas, gdy z charakteru sprawy oraz wyjątkowych okoliczności wynika konieczność szybkiego wydania rozstrzygnięcia.
Tryb pilny: tryb mający zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy odesłanie podnosi kwestie dotyczące wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W szczególności w ramach tego trybu ograniczona jest liczba stron upoważnionych do składania uwag na piśmie i możliwe jest, w wyjątkowo pilnych przypadkach, pominięcie etapu pisemnego postępowania przed TSUE.

GŁÓWNE DOKUMENTY

Zalecenia dla sądów krajowych dotyczące składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz.U. C 439 z 25.11.2016, s. 1–8)

Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Część szósta – Postanowienia instytucjonalne i finansowe – Tytuł I – Postanowienia instytucjonalne – Rozdział 1 – Instytucje – Sekcja 5 – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – Artykuł 267 (dawny artykuł 234 TWE) (Dz.U. C 202 z 7.6.2016, s. 164)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Wersja skonsolidowana Traktatu o Unii Europejskiej – Tytuł III – Postanowienia o instytucjach – Artykuł 19 (Dz.U. C 202 z 7.6.2016, s. 27)

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości (Dz.U. L 265 z 29.9.2012, s. 1–42)

Zmiana regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości (Dz.U. L 173 z 26.6.2013, s. 65)

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2017

Top