UZASADNIENIE

1.           KONTEKST WNIOSKU

Środki przyjęte w Europie i innych częściach świata w bezpośrednim następstwie kryzysu finansowego koncentrowały się głównie na pilnej potrzebie ustabilizowania systemu finansowego. W wielu przypadkach kwestionowano i dogłębnie analizowano rolę banków, funduszy hedgingowych, agencji ratingowych, organów nadzoru i banków centralnych, lecz jak dotąd niewiele uwagi poświęcono roli biegłych rewidentów w kryzysie lub roli, którą powinni byli odegrać. Ze względu na to, iż w latach 2007–2009 wiele banków ujawniło ogromne straty w pozycjach bilansowych i pozabilansowych, wielu obywatelom i inwestorom trudno jest zrozumieć, jak biegli rewidenci mogli przekazywać klientom (w szczególności bankom) sprawozdania z badania za te okresy bez zastrzeżeń.

Należy podkreślić, że w związku z kryzysem, w trakcie którego 4 588,9 mld EUR z pieniędzy podatników przeznaczono na wsparcie banków w okresie od października 2008 r. do października 2009 r., przy czym pomoc ta stanowiła 39 % PKB UE-27 w 2009 r.[1], należy usprawnić wszystkie elementy składowe systemu finansowego.

Rzetelność badania sprawozdań finansowych to klucz do przywrócenia pewności i zaufania na rynku. Przyczynia się ona do ochrony inwestorów, zapewniając łatwo dostępne, opłacalne i wiarygodne informacje na temat sprawozdań finansowych spółek. Ponadto potencjalnie zmniejsza ona koszt kapitału dla badanych spółek, zapewniając większą przejrzystość i wiarygodność sprawozdań finansowych.

Należy również podkreślić, że prawo powierza biegłym rewidentom przeprowadzanie wymaganych ustawowo badań sprawozdań finansowych spółek korzystających z ograniczonej odpowiedzialności lub uprawnionych do świadczenia usług w branży finansowej. Zadanie to oznacza odgrywanie roli społecznej polegającej na wydaniu opinii co do prawdziwości i jasności sprawozdań finansowych tych spółek.

Od 1984 r. przepisy UE częściowo regulują ustawowe badania sprawozdań finansowych, gdy w drodze dyrektywy (dyrektywa 84/253/EWG) dokonano harmonizacji procedur zatwierdzania biegłych rewidentów. Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG (dalej zwana dyrektywą 2006/43/WE) została przyjęta w 2006 r. i znacząco poszerzyła zakres poprzedniej dyrektywy.

Kryzys finansowy uwypuklił uchybienia w badaniach ustawowych, zwłaszcza w odniesieniu do jednostek interesu publicznego (JIP), będących podmiotami o dużym znaczeniu publicznym, w przypadku których charakter prowadzonej przez nie działalności bądź ich wielkość, liczba pracowników lub status prawny powodują, że istnieje wiele zainteresowanych stron. W niniejszym wniosku ustanowiono zatem warunki przeprowadzania ustawowych badań sprawozdań finansowych JIP.

2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Komisja przeprowadziła konsultacje trwające od dnia 13 października do dnia 8 grudnia 2010 r.[2].

Łącznie otrzymano niemal 700 odpowiedzi od różnych zainteresowanych stron; byli to m.in. przedstawiciele zawodu, przedstawiciele organów nadzoru, inwestorzy, naukowcy, spółki, organy państwowe, organizacje zawodowe i osoby fizyczne.

Konsultacje wykazały zarówno chęć zmian, jak i opór wobec nich; zainteresowane strony mające obecnie ugruntowaną pozycję są szczególnie niechętne zmianom. Z drugiej strony, zwłaszcza małe i średnie firmy audytorskie, jak również inwestorzy doszli do wniosku, że niedawny kryzys finansowy uwypuklił poważne uchybienia. Streszczenie otrzymanych uwag jest dostępne na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2010/audit/summary_responses_en.pdf

Ponadto dalszą wymianę poglądów umożliwiła konferencja wysokiego szczebla w sprawie rewizji finansowej zorganizowana przez Komisję w dniu 10 lutego 2011 r.[3].

Parlament Europejski z własnej inicjatywy przyjął sprawozdanie w tej sprawie w dniu 13 września 2011 r. w odpowiedzi na zieloną księgę Komisji i wzywa Komisję do zapewnienia większej przejrzystości i konkurencji na rynku usług biegłych rewidentów[4]. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjął podobne sprawozdanie w dniu 16 czerwca 2011 r.[5].

Zagadnienia te zostały również przedstawione państwom członkowskim na posiedzeniu Komitetu ds. Usług Finansowych w dniu 16 maja 2011 r. oraz na posiedzeniu komitetu regulacyjnego ds. audytu w dniu 24 czerwca 2011 r.

Zgodnie z polityką w zakresie lepszych uregulowań prawnych, w wyniku oceny skutków wskazano różne obszary problemowe, które mogą wymagać działań regulacyjnych:

· Istnieje rozbieżność między tym, czego zainteresowane strony oczekują od badań sprawozdań finansowych, a tym, co rzeczywiście wykonują biegli rewidenci.

· Niezależność nie jest zagwarantowana ani możliwa do wykazania w ramach paradygmatu, w którym rewizja finansowa stała się de facto jedną z licznych usług komercyjnych. Brak regularnych zaproszeń do składania ofert w zakresie świadczenia usług biegłych rewidentów oraz okresowej rotacji firm audytorskich pozbawił pracę biegłych rewidentów istotnego elementu ich etosu, czyli zawodowego sceptycyzmu.

· Koncentracja na rynku i brak wyboru: rynek jest na tyle spolaryzowany, że rzadko zdarza się, aby badania sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego dokonywała firma spoza „wielkiej czwórki”. W większości państw członkowskich „wielka czwórka” przeprowadza badania sprawozdań finansowych ponad 85 % dużych spółek giełdowych.

W wyniku oceny skutków określono następujące preferowane warianty polityki:

· Należy wyjaśnić i szczegółowo określić zakres badań ustawowych, a informacje przekazywane przez biegłego rewidenta użytkownikom, jednostkom badanym, komitetom ds. audytu i organom nadzoru należy udoskonalić.

· Zakaz świadczenia usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych na rzecz jednostek badanych, a nawet zakaz świadczenia usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych w ogóle, skutecznie odnosiłby się do potrzeby wzmocnienia niezależności i zawodowego sceptycyzmu. Ponadto bardziej rygorystyczne zasady dotyczące procedury powoływania biegłych rewidentów oraz wprowadzenie obowiązkowej rotacji firm audytorskich przyczyniłyby się do podniesienia jakości badań.

· Dla ułatwienia obiektywnego wyboru podmiotu świadczącego usługi biegłych rewidentów należy zakazać stosowania klauzul umownych ograniczających wybór firmy audytorskiej, należy zwiększyć przejrzystość w zakresie jakości badań i firm audytorskich oraz należy wprowadzić certyfikację jakości rewizji finansowej.

· Dla zwiększenia możliwości wyboru między różnymi podmiotami świadczącymi usługi biegłych rewidentów należy znieść ograniczenia w zakresie własności.

· Należy wzmocnić krajowe organy nadzoru nad działalnością biegłych rewidentów i ustanowić ogólnounijną współpracę w ramach Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW).

Sprawozdanie z oceny skutków dla niniejszego wniosku jest dostępne na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/auditing/index_en.htm

3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

3.1         Podstawa prawna

Obowiązująca dyrektywa 2006/43/WE opiera się na art. 50 TFUE. Wymogi dotyczące prowadzenia działalności (np. wymogi związane z zatwierdzaniem/rejestracją biegłych rewidentów) i zmiany w tym zakresie należą do zakresu dyrektywy[6].

W niniejszym rozporządzeniu, w oparciu o art. 114 TFUE, określono szczegółowe dodatkowe wymogi dotyczące przeprowadzania badania ustawowego JIP.

3.2.        Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

Dotychczas przepisy UE pozostawiały państwom członkowskim dużą swobodę, a państwa członkowskie z kolei w dużym stopniu polegały na samoregulacji środowiska zawodowego. Kryzys pokazał, że w przyszłości samoregulacja nie może stanowić odpowiedniego rozwiązania. Ponadto problemów wskazanych w ramach oceny skutków nie można rozwiązać na szczeblu krajowym, ponieważ wówczas pojawiłyby się istotne różnice w zakresie ram regulacyjnych, a to z kolei poważnie osłabiłoby jednolity rynek.

Ze względu na wzajemne powiązania rynków papierów wartościowych i podmiotów finansowych, należy w całej Unii wprowadzić zharmonizowane ramy przeprowadzania badań sprawozdań finansowych. Niezwykle istotne jest, aby kwestie dotyczące roli i niezależności biegłych rewidentów oraz struktury rynku zostały rozstrzygnięte na szczeblu Unii, gdyż JIP w Europie często prowadzą działalność transgraniczną. Warto zauważyć, że na szczeblu Unii wprowadzono już ustawodawstwo obejmujące ochronę inwestorów oraz instytucje finansowe.

Ponadto skoordynowane podejście na szczeblu Unii, uzupełnione działaniami wspierającymi w skali międzynarodowej, zmniejszyłoby również ryzyko arbitrażu regulacyjnego.

Wniosek spełnia wymogi zasady proporcjonalności i nie wykracza poza zakres niezbędny do osiągnięcia postawionych celów.

3.3.        Szczegółowe omówienie wniosku

Artykuły 39–43 dyrektywy 2006/43/WE regulują już określone wymogi mające zastosowanie do ustawowych badań JIP. Wymogi te nie będą już zawarte w dyrektywie, lecz zostaną włączone (i dalej rozwinięte) w niniejszym rozporządzeniu.

Rozporządzenie jest właściwym i proporcjonalnym instrumentem prawnym zapewniającym wysoką jakość badań sprawozdań finansowych JIP. Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia zapewnia większą pewność prawa. Ponadto ustawodawstwo zaczęłoby być stosowane w całej Unii od tego samego dnia, co pozwoliłoby na uniknięcie problemów związanych ze spóźnioną transpozycją ustawodawstwa przez państwa członkowskie[7]. Co więcej, rozporządzenie zapewnia najwyższy stopień harmonizacji: badania ustawowe byłyby przeprowadzane zgodnie z zasadniczo jednakowymi zasadami we wszystkich państwach członkowskich.

3.3.1.     Tytuł I (Przedmiot, zakres i definicje)

Rozporządzenie ma zastosowanie do biegłych rewidentów przeprowadzających badania ustawowe JIP oraz do badanych JIP, np. zawiera przepisy dotyczące komitetu ds. audytu, który JIP jest zobowiązana utworzyć.

Do celów rozporządzenia definicje mające zastosowanie do zmienionej dyrektywy 2006/43/WE powinny mieć również zastosowanie w tym przypadku. W miarę rozwoju sektora finansowego w prawie unijnym tworzone są nowe kategorie instytucji finansowych, jest zatem właściwe, aby definicja jednostki interesu publicznego obejmowała również firmy inwestycyjne, instytucje płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), instytucje pieniądza elektronicznego i alternatywne fundusze inwestycyjne.

3.3.2.     Tytuł II (Warunki przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego)

Rozdział I (Niezależność i unikanie konfliktu interesów)

Biegły rewident powinien ustanowić odpowiednie strategie i procedury, aby zapewnić przestrzeganie wynikających z rozporządzenia obowiązków w zakresie niezależności, systemów wewnętrznej kontroli jakości oraz nadzoru nad pracownikami.

Byli biegli rewidenci, kluczowi partnerzy firmy audytorskiej lub ich współpracownicy nie mogą zajmować głównych stanowisk kierowniczych w jednostce badanej, obejmować funkcji członka komitetu ds. audytu jednostki badanej, obejmować funkcji niewykonawczego członka organu administracyjnego ani wchodzić w skład organu nadzorczego jednostki badanej w terminie dwóch lat po wygaśnięciu zlecenia na badanie sprawozdań finansowych.

Wynagrodzenie z tytułu świadczenia pokrewnych usług rewizji finansowej na rzecz jednostki badanej należy ograniczyć do 10 % wynagrodzenia z tytułu badania, płaconego przez daną jednostkę. Dodatkowo, gdy całkowite wynagrodzenie z tytułu badania oraz pokrewnych usług rewizji finansowej uzyskane przez biegłego rewidenta od JIP stanowi znaczący procent jego rocznego wynagrodzenia, należy stosować odpowiednie zabezpieczenia.

Biegły rewident, firma audytorska lub członek sieci firmy audytorskiej nie będą już mieć możliwości świadczenia na rzecz badanych przez nich jednostek określonych usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, których świadczenie jest zasadniczo sprzeczne z niezależną i wykonywaną w interesie publicznym funkcją badania ustawowego. W przypadku innych usług niezwiązanych z badaniem, których świadczenie nie jest zasadniczo sprzeczne z usługą badania ustawowego, komitet ds. audytu lub właściwe organy będą uprawnieni do oceny, czy w konkretnych okolicznościach dopuszczalne jest świadczenie tych usług na rzecz jednostki badanej. Istnieje jednak możliwość świadczenia pokrewnych usług rewizji finansowej. Komisja jest uprawniona do przyjęcia wykazów zatwierdzonych i zabronionych usług zgodnie z warunkami określonymi w tytule VI. Ponadto firmy audytorskie o znaczącej wielkości powinny skupić się w swojej działalności zawodowej na przeprowadzaniu badań ustawowych i nie powinno się im zezwalać na świadczenie usług niezwiązanych z badaniem.

Przed przyjęciem lub kontynuowaniem zlecenia, biegły rewident powinien ocenić wszystkie potencjalne zagrożenia dla swojej niezależności i potwierdzić swoją niezależność wobec komitetu ds. audytu.

Rozdział II (Poufność i tajemnica zawodowa)

Biegli rewidenci nie powinni powoływać się na zasady dotyczące tajemnicy zawodowej w celu uniemożliwiania stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 13 gwarantuje możliwość wymiany niezbędnych informacji w trakcie przeprowadzania badania sprawozdań finansowych. Przepisy te nie powinny jednak umożliwiać biegłemu rewidentowi współpracy z organami państwa trzeciego poza kanałami współpracy przewidzianymi w rozdziale XI dyrektywy 2006/43/WE.

Rozdział III (Przeprowadzanie badania ustawowego)

Rozporządzenie stanowi, że biegły rewident powinien podjąć niezbędne kroki w celu sformułowania opinii o tym, czy sprawozdania finansowe przedstawiają rzetelny i jasny obraz i czy zostały sporządzone zgodnie z odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej. Nie uwzględniono zapewnienia co do przyszłej rentowności jednostki badanej ani efektywności czy skuteczności prowadzenia przez kierownictwo lub organ administracyjny spraw jednostki obecnie lub w przyszłości. Wyłączenie to nie powinno jednak zakłócać zadań, które biegły rewident musi podjąć dla prawidłowego przeprowadzenia badania, ani żadnych wymogów w zakresie sprawozdawczości.

Wzmocniony został zawodowy sceptycyzm. Biegły rewident powinien zawsze zachować czujność wobec możliwości zaistnienia istotnych zniekształceń spowodowanych błędem lub nadużyciem, bez względu na doświadczenia biegłego rewidenta z daną jednostką w przeszłości.

Ustanawia się podstawowe wymogi dotyczące przeprowadzania badania ustawowego. Firma audytorska powinna wyznaczyć przynajmniej jednego kluczowego partnera, który powinien brać czynny udział w przeprowadzaniu badania ustawowego. Należy również przeznaczyć dostateczne zasoby. Należy przechowywać dokumentację obsługi klienta oraz stworzyć zbiór dokumentacji z badania. Ponadto biegły rewident powinien upewnić się, czy wszystkie wymogi organizacyjne są prawidłowo stosowane.

W przypadku zaistnienia incydentu, który ma lub może mieć poważne skutki dla integralności czynności prowadzonych w ramach badania ustawowego, biegły rewident powinien podjąć odpowiednie środki w celu przeciwdziałania skutkom incydentu oraz zapobieżenia jego ponownemu wystąpieniu.

W przypadku badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych, kiedy biegły rewident grupy nie jest w stanie dokumentować pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państw trzecich, musi on podjąć odpowiednie środki, w tym dodatkową pracę rewizyjną, oraz powiadomić właściwe organy.

Przed przedstawieniem sprawozdania z badania biegły rewident/firma audytorska powinni przeprowadzić własną wewnętrzną kontrolę zapewnienia jakości. Odpowiedzialny za kontrolę powinien być biegły rewident niebiorący udziału w przeprowadzaniu badania ustawowego, którego dotyczy wewnętrzna kontrola zapewnienia jakości.

Rozdział IV (Sprawozdawczość z badania)

Treść sprawozdania z badania podawanego do publicznej wiadomości została rozszerzona, aby umożliwić wyjaśnienie zastosowanej metodyki, a zwłaszcza określić, jaka część bilansu została bezpośrednio sprawdzona oraz jaka część badania została oparta na testowaniu systemu i zgodności z przepisami, określić poziomy istotności zastosowane przy przeprowadzaniu badania, kluczowe obszary powodujące ryzyko powstania istotnych zniekształceń w sprawozdaniach finansowych, określić, czy badanie ustawowe miało na celu wykrycie nadużyć oraz, w przypadku opinii z zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź odmowy wyrażenia opinii, podać powody takiej decyzji. Należy także wyjaśnić różnice w zakresie proporcji między badaniem merytorycznym i badaniem zgodności w porównaniu z poprzednim rokiem.

Biegły rewident powinien ponadto przygotować dłuższe i bardziej szczegółowe sprawozdanie dla komitetu ds. audytu. Sprawozdanie to zawierałoby bardziej szczegółowe informacje dotyczące przeprowadzonego badania, sytuacji przedsiębiorstwa jako takiego (np. w odniesieniu do kontynuacji działalności), a także ustalenia z badania w połączeniu z niezbędnymi wyjaśnieniami. Sprawozdanie dodatkowe przedstawiałoby także, wraz z uzasadnieniem, komitetowi ds. audytu przeprowadzoną pracę rewizyjną. Takie dłuższe sprawozdanie byłoby składane do komitetu ds. audytu oraz do kierownictwa jednostki badanej, ale nie byłoby podawane do wiadomości publicznej (ponieważ jego treść zawierałaby tajemnice przedsiębiorstwa i informacje potencjalnie mające wpływ na kształtowanie się cen). Na żądanie biegły rewident powinien jednak udostępnić to sprawozdanie właściwym organom.

W większości dyrektyw w sprawie usług finansowych wymaga się już od biegłego rewidenta zgłaszania właściwym organom sprawującym nadzór nad JIP wszystkich faktów lub decyzji dotyczących danego JIP. Obowiązek ten został obecnie rozszerzony na wszystkie JIP. Ponadto właściwe organy sprawujące nadzór nad instytucjami kredytowymi i zakładami ubezpieczeń powinny nawiązać regularny dialog z biegłymi rewidentami.

Rozdział V (Sprawozdawczość zapewniająca przejrzystość biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz prowadzenie dokumentacji)

Od biegłych rewidentów będzie się wymagać ujawniania informacji finansowych, w szczególności przedstawiania całkowitych obrotów w podziale na wynagrodzenie z tytułu badania uzyskane od JIP, wynagrodzenie z tytułu badania uzyskane od innych jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu innych usług. Powinni oni także ujawniać informacje finansowe na poziomie sieci, do której należą.

Sprawozdania biegłych rewidentów JIP zapewniające przejrzystość powinny być opatrzone oświadczeniem dotyczącym ładu korporacyjnego firmy audytorskiej. Dodatkowe informacje uzupełniające dotyczące wynagrodzeń z tytułu badania należy przekazywać właściwym organom celem ułatwienia im wykonywania zadań nadzorczych.

Biegły rewident powinien przechowywać określone dokumenty i informacje przez okres pięciu lat.

3.3.3.     Tytuł III (Powoływanie biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez jednostki interesu publicznego)

Celem wzmocnienia swojej niezależności i potencjału, komitet ds. audytu powinien składać się z członków niewykonawczych, a przynajmniej jeden członek powinien mieć doświadczenie i wiedzę w zakresie rewizji finansowej, a inny – w zakresie rachunkowości i/lub rewizji finansowej.

Wniosek do walnego zgromadzenia akcjonariuszy/zgromadzenia wspólników w sprawie powołania biegłego rewidenta powinien opierać się na zaleceniu komitetu ds. audytu. Zalecenie powinno zawsze zawierać uzasadnienie proponowanej decyzji. Ponadto poza przypadkami, w których dotyczy ono odnowienia zlecenia na prowadzenie badań sprawozdań finansowych, zalecenie powinno zawierać przynajmniej dwie możliwości do wyboru (wyłączając aktualnego biegłego rewidenta), a komitet ds. audytu powinien wyrazić należycie uzasadnioną preferencję dla jednej z nich. Zalecenie komitetu ds. audytu powinno zostać sformułowane po zakończeniu stosownej procedury przetargowej. W przypadku instytucji kredytowych lub zakładów ubezpieczeń komitet ds. audytu powinien przedstawić swoje zalecenie organowi nadzoru ostrożnościowego, który powinien mieć prawo zawetowania zaproponowanej możliwości.

Należy zakazać stosowania w umowach ze stronami trzecimi klauzul ograniczających możliwości wyboru biegłego rewidenta przez jednostkę badaną.

W celu przeciwdziałania zagrożeniu wynikającemu ze znajomości jednostki badanej w związku z faktem, że jednostka badana często powołuje tę samą firmę audytorską przez wiele dziesięcioleci, rozporządzenie wprowadza obowiązkową rotację firm audytorskich po maksymalnym okresie 6 lat, który w określonych wyjątkowych okolicznościach może zostać przedłużony do 8 lat. Jeżeli jednostka interesu publicznego powołała co najmniej dwóch biegłych rewidentów lub firmy audytorskie, maksymalny czas trwania zlecenia będzie wynosić 9 lat; w wyjątkowych okolicznościach może on zostać przedłużony do 12 lat. Przewiduje ono także okres przerwy, po upływie którego firma audytorska będzie mogła ponownie przeprowadzać badania ustawowe tej samej jednostki. Dla usprawnienia procesu zmiany biegłego rewidenta dotychczasowy biegły rewident jest zobowiązany do przekazania nowemu biegłemu rewidentowi zbioru dokumentacji rewizyjnej, zawierającej istotne informacje.

Komitet ds. audytu, jeden lub większa liczba akcjonariuszy/wspólników, właściwe organy oraz organy właściwe w sprawach nadzoru nad JIP są uprawnione do wniesienia do sądu krajowego sprawy o odwołanie biegłego rewidenta, o ile istnieją ku temu zasadne podstawy.

3.3.4.     Tytuł IV (Nadzór nad działalnością biegłych rewidentów i firm audytorskich prowadzących ustawowe badania jednostek interesu publicznego)

Rozdział I (Właściwe organy)

Każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć właściwe organy odpowiedzialne za nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi badającymi JIP. Organy te powinny dysponować odpowiednią kadrą i być niezależne od biegłych rewidentów. Do pracowników właściwych organów mają zastosowanie obowiązki w zakresie zachowania tajemnicy zawodowej.

Właściwe organy powinny posiadać wszystkie uprawnienia nadzorcze i dochodzeniowe niezbędne do wypełniania ich funkcji, jednak nie powinny ingerować w treść sprawozdania z badania.

Właściwe organy powinny współpracować na szczeblu krajowym z organem odpowiedzialnym za zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich (dyrektywa 2006/43/WE) oraz z innymi organami nadzoru nad JIP, np. organami nadzoru bankowości lub ubezpieczeń.

Rozdział II (Zapewnianie jakości, dochodzenia, monitorowanie rynku, planowanie awaryjne i przejrzystość właściwych organów)

Zadania właściwych organów obejmują:

· prowadzenie kontroli zapewnienia jakości przeprowadzonych badań ustawowych. Kontrole te powinny być proporcjonalne względem skali i zakresu działalności kontrolowanego biegłego rewidenta;

· prowadzenie dochodzeń w celu wykrywania i korygowania nieodpowiednich badań ustawowych JIP oraz przeciwdziałania nieodpowiednim badaniom ustawowym JIP;

· monitorowanie zmian na rynku usług badań ustawowych na rzecz JIP;

· regularne monitorowanie możliwych zagrożeń dla kontynuacji działalności dużych firm audytorskich, w tym zagrożeń wynikających z wysokiej koncentracji, oraz żądanie od dużych firm audytorskich tworzenia planów awaryjnych w celu przeciwdziałania takim zagrożeniom;

· zapewnienie przejrzystości prowadzonych działań, w tym publikowanie indywidualnych sprawozdań z kontroli zapewnienia jakości.

Rozdział III (Współpraca między właściwymi organami i stosunki z europejskimi organami nadzoru)

Rozporządzenie zawiera wymóg współpracy między właściwymi organami w całej UE w ramach EUNGiPW, co oznacza kontynuację obecnego ogólnounijnego mechanizmu współpracy pod egidą Europejskiej Grupy Organów Nadzoru nad Biegłymi Rewidentami (EGAOB) – grupy ekspertów, której przewodniczy Komisja Europejska. EUNGiPW już obecnie prowadzi prace w zakresie rewizji finansowej (i rachunkowości) w odniesieniu do JIP, a ramy prawne przewidują współpracę EUNGiPW, Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) w ramach wspólnego komitetu w dziedzinie rewizji finansowej. EUNGiPW jest zobowiązany do stworzenia stałego komitetu wewnętrznego, w skład którego powinny wchodzić przynajmniej właściwe organy krajowe.

EUNGiPW powinien wydać wytyczne dotyczące szeregu zagadnień, np. w sprawie treści i prezentacji sprawozdania z badania oraz sprawozdania dodatkowego dla komitetu ds. audytu, w sprawie działalności nadzorczej komitetu ds. audytu lub przeprowadzania kontroli zapewnienia jakości.

Wprowadza się „dobrowolną” ogólnoeuropejską certyfikację jakości rewizji finansowej dla zwiększenia widoczności, uznania i renomy wszystkich firm audytorskich mających możliwość zapewniania wysokiej jakości przy wykonywaniu badań JIP. EUNGiPW powinien publikować wymogi, które należy spełnić dla uzyskania certyfikatu, wraz z powiązanymi konsekwencjami administracyjnymi i opłatami. Właściwe organy krajowe powinny uczestniczyć w rozpatrywaniu wniosku o przyznanie certyfikatu. Jeżeli chodzi o dochodzenia i kontrole na miejscu, właściwe organy powinny powiadomić właściwe organy innego państwa członkowskiego, jeżeli dojdą do wniosku, że są lub były prowadzone działania sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia. Ponadto właściwe organy państwa członkowskiego mogą zażądać przeprowadzenia dochodzenia przez właściwe organy innego państwa członkowskiego na terytorium tego ostatniego.

Ponadto EUNGiPW może ustanowić kolegia właściwych organów na wniosek jednego lub większej liczby właściwych organów celem ułatwienia wykonywania określonych zadań.

Rozdział IV (Współpraca z biegłymi rewidentami z państw trzecich i z międzynarodowymi organizacjami i organami)

Właściwe organy i EUNGiPW mogą zawierać umowy o współpracy w zakresie wymiany informacji z właściwymi organami państw trzecich wyłącznie w przypadku, gdy ujawniane informacje podlegają gwarancji zachowania tajemnicy zawodowej i pod warunkiem przestrzegania przepisów o ochronie danych.

3.3.5.     Tytuł V (Środki nadzorcze i sankcje)

Celem poprawy przestrzegania wymogów niniejszego rozporządzenia i zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 9 grudnia 2010 r. pod tytułem „Wzmocnienie systemów sankcji w branży usług finansowych”[8], wzmocnione zostają uprawnienia właściwych organów do podejmowania środków nadzorczych oraz uprawnienia w zakresie nakładania sankcji. Przewidziano administracyjne kary pieniężne wobec biegłych rewidentów i JIP nakładane w razie wykrycia naruszeń. Właściwe organy powinny zachować przejrzystość w odniesieniu do stosowanych sankcji i środków.

3.3.6.     Tytuł VI (Sprawozdawczość oraz przepisy przejściowe i końcowe)

Wprowadza się system przejściowy w odniesieniu do wejścia w życie obowiązku rotacji firm audytorskich, obowiązku organizowania procedury wyboru firmy audytorskiej oraz utworzenia firm audytorskich świadczących wyłącznie usługi biegłych rewidentów.

3.3.7.     Regulacyjne standardy techniczne i zgodność z art. 290 TFUE

Celem uwzględnienia zmian w rewizji finansowej i na rynku usług biegłych rewidentów, EUNGiPW jest zobowiązany do przedłożenia Komisji regulacyjnych standardów technicznych, aby określić wymogi techniczne odnośnie do treści zbioru dokumentacji rewizyjnej obowiązkowo przekazywanego nowemu biegłemu rewidentowi, oraz ustanowienia europejskiego certyfikatu jakości dla biegłych rewidentów przeprowadzających badania ustawowe JIP. Komisja jest uprawniona do przyjęcia tych standardów technicznych w drodze aktów delegowanych.

W dniu 23 września 2009 r. Komisja przyjęła wnioski dotyczące rozporządzeń ustanawiających EUNB, EUNUiPPE (Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych), oraz EUNGiPW (Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych)[9]. W tym względzie Komisja pragnie przypomnieć oświadczenia dotyczące art. 290 i 291 TFUE sformułowane w ramach procesu przyjmowania rozporządzenia ustanawiającego Europejski Urząd Nadzoru, o następującej treści: „Jeżeli chodzi o proces przyjmowania standardów regulacyjnych, Komisja podkreśla szczególny charakter sektora usług finansowych, wynikający ze struktury Lamfalussy’ego i wyraźnie stwierdzony w deklaracji nr 39 do TFUE. Komisja ma jednak poważne wątpliwości co do tego, czy ograniczenie jej roli w przyjmowaniu aktów delegowanych i środków wykonawczych jest zgodne z art. 290 i 291 TFUE”.

4.           WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek Komisji nie ma bezpośredniego ani pośredniego wpływu na budżet Unii Europejskiej. W szczególności zadania, które zostałyby powierzone unijnym organom nadzoru, o czym mowa we wniosku, nie wymagałyby dodatkowych funduszy z UE.

2011/0359 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[10],

po konsultacji z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych[11],

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Biegłym rewidentom i firmom audytorskim powierza się z mocy prawa przeprowadzanie wymaganych ustawowo badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego w celu wzmocnienia zaufania społeczeństwa do rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych takich jednostek. Funkcja badania ustawowego związana z interesem publicznym oznacza, że szeroka społeczność osób i instytucji polega na jakości pracy biegłego rewidenta. Dobra jakość badań sprawozdań finansowych przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania rynków, wzmacniając integralność i efektywność sprawozdań finansowych. Tym samym biegli rewidenci pełnią szczególnie istotną rolę społeczną.

(2) Ustawodawstwo unijne nakłada wymóg badania sprawozdań finansowych, zarówno rocznych, jak i skonsolidowanych, sporządzanych przez instytucje kredytowe, zakłady ubezpieczeń, emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, instytucje płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), instytucje pieniądza elektronicznego i alternatywne fundusze inwestycyjne przez co najmniej jedną osobę uprawnioną do przeprowadzania takiego badania zgodnie z prawem unijnym, a mianowicie: art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 86/635/EWG z dnia 8 grudnia 1986 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków i innych instytucji finansowych[12], art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 91/674/EWG z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń[13], art. 4 ust. 4 dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE[14], art. 15 ust. 2 dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniającej dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylającej dyrektywę 97/5/WE[15], art. 73 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS)[16], art. 3 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/110/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich działalnością, zmieniającej dyrektywy 2005/60/WE i 2006/48/WE oraz uchylającej dyrektywę 2000/46/WE[17], a także art. 22 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010[18]. Ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1) dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniającej dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 93/22/EWG[19] również zawiera wymóg, aby roczne sprawozdania finansowe firm inwestycyjnych były poddawane badaniu, jeżeli nie ma zastosowania czwarta dyrektywa Rady 78/660/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek[20] lub siódma dyrektywa Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych[21].

(3) Warunki zatwierdzania osób odpowiedzialnych za przeprowadzanie badania ustawowego oraz minimalne wymogi dotyczące przeprowadzania takiego badania ustawowego określa dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG[22].

(4) W trakcie niedawnego kryzysu finansowego wiele banków ujawniło w latach 2007–2009 ogromne straty w pozycjach bilansowych i pozabilansowych. Powstało w związku z tym pytanie, jak biegli rewidenci mogli wydać opinię bez zastrzeżeń z badania sprawozdań swoich klientów za te okresy, jak również pytanie o odpowiedniość i adekwatność istniejących ram prawnych. W dniu 13 października 2010 r. Komisja opublikowała zieloną księgę zatytułowaną „Polityka badania sprawozdań finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu”[23], która zapoczątkowała szeroko zakrojone konsultacje społeczne w ogólnym kontekście reformy regulacyjnej rynku finansowego na temat roli i zakresu rewizji finansowej oraz sposobów wzmocnienia funkcji rewizji finansowej dla zwiększenia stabilności finansowej. Z konsultacji społecznych wynikało, że przepisy dyrektywy 2006/43/WE w zakresie przeprowadzania badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego można znacząco udoskonalić. Dnia 13 września 2011 r. Parlament Europejski z własnej inicjatywy ogłosił sprawozdanie na temat zielonej księgi. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny również przyjął sprawozdanie na temat wspomnianej zielonej księgi w dniu 16 czerwca 2011 r.

(5) Ważne jest określenie szczegółowych zasad w celu zapewnienia, aby badania ustawowe jednostek interesu publicznego miały odpowiednią jakość i były przeprowadzane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie podlegające surowym wymogom. Wspólne podejście regulacyjne powinno wzmocnić integralność, niezależność, obiektywizm, odpowiedzialność, przejrzystość i rzetelność biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego, przyczyniając się do podnoszenia jakości badań ustawowych w Unii, a tym samym do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, przy osiągnięciu wysokiego poziomu ochrony konsumentów i inwestorów. Opracowanie odrębnego aktu prawnego dla jednostek interesu publicznego powinno także zapewnić spójną harmonizację i jednolite stosowanie, a tym samym przyczynić się do skuteczniejszego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

(6) Sektor finansowy podlega ewolucji i w ramach prawa unijnego tworzone są nowe kategorie instytucji finansowych. Rośnie znaczenie nowych podmiotów i rodzajów działalności poza normalnym systemem bankowym, a ich wpływ na stabilność finansową rośnie. Jest zatem właściwe, aby definicja jednostki interesu publicznego obejmowała również inne instytucje finansowe i podmioty takie jak firmy inwestycyjne, instytucje płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), instytucje pieniądza elektronicznego oraz alternatywne fundusze inwestycyjne.

(7) Badanie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych ma w zamierzeniu stanowić ustawowe zabezpieczenie dla inwestorów, kredytodawców i kontrahentów biznesowych, którzy mają udziały lub interes gospodarczy w jednostkach interesu publicznego. Tym samym biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni być całkowicie niezależni przy przeprowadzaniu badania ustawowego takich jednostek, a konfliktów interesu należy unikać. Przy ustalaniu niezależności biegłych rewidentów i firm audytorskich należy wziąć pod uwagę pojęcie sieci, w ramach której działają biegli rewidenci i firmy audytorskie.

(8) Odpowiednia organizacja wewnętrzna biegłych rewidentów i firm audytorskich powinna przyczynić się do przeciwdziałania ewentualnym zagrożeniom dla ich niezależności. Tym samym właściciele lub wspólnicy firmy audytorskiej, jak również osoby nią zarządzające, nie powinni ingerować w przeprowadzanie badania ustawowego w żaden sposób zagrażający niezależności i obiektywizmowi biegłego rewidenta, który przeprowadza badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej. Ponadto biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni ustanowić właściwą politykę i właściwe procedury wewnętrzne w odniesieniu do pracowników i innych osób uczestniczących w czynnościach badania ustawowego w ramach ich organizacji, aby zapewnić zgodność z obowiązkami ustawowymi. Te zasady polityki i procedury powinny w szczególności służyć przeciwdziałaniu wszystkim zagrożeniom dla niezależności oraz ich eliminowaniu i zapewniać jakość, integralność i dokładność badania ustawowego. Te zasady polityki i procedury powinny być proporcjonalne ze względu na skalę i stopień złożoności działalności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

(9) Biegli rewidenci, firmy audytorskie oraz ich pracownicy powinni w szczególności powstrzymywać się od przeprowadzania badania ustawowego, jeżeli mają w danej jednostce interes ekonomiczny lub interes finansowy, a także od angażowania się w obrót instrumentami finansowymi wyemitowanymi, gwarantowanymi lub w inny sposób wspieranymi przez jednostkę badaną, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania. Biegły rewident lub firma audytorska powinni powstrzymywać się od udziału w wewnętrznych procesach decyzyjnych jednostki badanej. Biegłym rewidentom oraz ich pracownikom należy uniemożliwić przyjmowanie obowiązków w jednostce badanej na szczeblu kierownictwa lub zarządu przed upływem odpowiedniego okresu od zakończenia zlecenia na przeprowadzenie badania.

(10) Poziom wynagrodzenia otrzymywanego od jednej jednostki badanej oraz struktura wynagrodzenia może również zagrozić niezależności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej. Ważne jest zatem zapewnienie, aby wynagrodzenie za badanie nie było oparte na żadnej formie zdarzenia warunkowego oraz aby, w przypadku gdy wynagrodzenie za badanie od jednego klienta jest znaczące, ustanowiona została szczególna procedura zapewniająca jakość badania. Jeżeli występuje nadmierna zależność od jednego klienta, biegły rewident lub firma audytorska powinni powstrzymać się od podejmowania danego badania ustawowego.

(11) Świadczenie przez biegłych rewidentów, firmy audytorskie lub członków ich sieci usług innych niż usługi badania ustawowego na rzecz jednostek badanych może zagrozić ich niezależności. Właściwe jest zatem wymaganie od biegłego rewidenta, firmy audytorskiej i członków ich sieci, aby nie świadczyli usług niezwiązanych z badaniem na rzecz badanych przez siebie jednostek. Świadczenie usług niezwiązanych z badaniem przez firmę audytorską na rzecz spółki uniemożliwiłoby danej firmie audytorskiej przeprowadzanie badania ustawowego tej spółki, ograniczając liczbę firm audytorskich dostępnych do przeprowadzania badań ustawowych, w szczególności w odniesieniu do badań dużych jednostek interesu publicznego, gdzie występuje koncentracja rynku. W efekcie, aby zapewnić dostępność minimalnej liczby firm audytorskich do świadczenia usług biegłych rewidentów na rzecz dużych jednostek interesu publicznego, właściwe jest ustanowienie wymogu, aby firmy audytorskie o znaczącej wielkości skoncentrowały swoją działalność zawodową na przeprowadzaniu badań ustawowych i nie mogły świadczyć innych usług niezwiązanych ze swoją funkcją w zakresie badań ustawowych, takich jak konsulting czy usługi doradcze.

(12) W celu uniknięcia konfliktów interesów ważne jest, aby przed przyjęciem lub kontynuowaniem zlecenia na badanie ustawowe jednostki interesu publicznego biegły rewident lub firma audytorska ocenili, czy spełnione są wymogi w zakresie niezależności, a w szczególności czy istnieją jakiekolwiek zagrożenia dla niezależności wynikające ze stosunku z daną jednostką. Dla zachowania niezależności ważne jest również, aby prowadzili oni dokumentację wszystkich zagrożeń dla niezależności własnej i swoich pracowników oraz innych osób uczestniczących w procesie badania ustawowego, jak również zabezpieczeń stosowanych dla zmniejszenia tych zagrożeń. Ponadto, jeżeli zagrożenia ich niezależności pozostają zbyt znaczące nawet po zastosowaniu zabezpieczeń dla zmniejszenia tych zagrożeń, powinni oni zrezygnować lub powstrzymać się od wykonywania zlecenia na badanie. Biegły rewident lub firma audytorska powinni co roku potwierdzać swoją niezależność wobec komitetu ds. audytu jednostki badanej i omawiać z tym komitetem wszelkie zagrożenia dla własnej niezależności, jak również zabezpieczenia stosowane dla zmniejszenia tych zagrożeń.

(13) Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[24] reguluje przetwarzanie danych osobowych w państwach członkowskich w kontekście niniejszego rozporządzenia i pod nadzorem właściwych organów państw członkowskich, w szczególności niezależnych organów publicznych wyznaczonych przez państwa członkowskie. Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[25] reguluje przetwarzanie danych osobowych przez EUNGiPW w ramach niniejszego rozporządzenia i pod nadzorem Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. Wymiana lub przesyłanie informacji przez właściwe organy powinno odbywać się zgodnie z przepisami w sprawie przesyłania danych osobowych ustanowionymi w dyrektywie 95/46/WE, a wymiana lub przesyłanie informacji przez EUNGiPW powinny odbywać się zgodnie z przepisami w zakresie przesyłania danych osobowych ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001.

(14) Ważne jest, aby biegli rewidenci i firmy audytorskie przestrzegali praw do życia prywatnego i ochrony danych swoich klientów. Powinni oni zatem być związani rygorystycznymi przepisami w zakresie poufności i tajemnicy zawodowej, które jednak nie powinny zakłócać właściwego egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia ani współpracy z biegłym rewidentem grupy w trakcie wykonywania badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych w przypadku, gdy jednostka dominująca znajduje się w państwie trzecim, pod warunkiem, że przestrzegane są przepisy dyrektywy 95/46/WE. Przepisy te nie zezwalałyby jednak biegłemu rewidentowi ani firmie audytorskiej na współpracę z organami państwa trzeciego poza kanałami współpracy przewidzianymi w rozdziale XI dyrektywy 2006/43/WE. Te przepisy o poufności powinny być również stosowane do wszystkich biegłych rewidentów lub firm audytorskich, którzy zaprzestali uczestniczenia w określonym zadaniu związanym z badaniem.

(15) Badanie ustawowe kończy się wyrażeniem opinii co do prawdziwości i rzetelności sprawozdań finansowych badanych jednostek. Zainteresowane strony mogą jednak nie być świadome ograniczeń badania (istotność, techniki doboru próby, rola biegłego rewidenta w wykrywaniu nadużyć oraz odpowiedzialność kierownictwa), co może prowadzić do rozbieżności w zakresie oczekiwań. Dla zmniejszenia tych rozbieżności ważne jest, aby zapewnić większą jasność co do zakresu badania ustawowego.

(16) Podczas gdy główna odpowiedzialność za dostarczenie informacji finansowych powinna spoczywać na kierownictwie badanych jednostek, rola biegłych rewidentów polega na aktywnym podważaniu informacji od kierownictwa z perspektywy użytkownika. Jest zatem ważne, aby dla podniesienia jakości badań wzmocnić zawodowy sceptycyzm stosowany przez biegłych rewidentów wobec jednostki badanej. Biegli rewidenci powinni uznawać możliwość zaistnienia istotnych zniekształceń z powodu nadużyć lub błędów, bez względu na wcześniejsze doświadczenia biegłego rewidenta dotyczące uczciwości i etyki kierownictwa badanej jednostki. Zapewnienie jakości badania powinno być głównym kryterium organizacji pracy rewizyjnej oraz przydzielania niezbędnych środków do zadań. Etyka biegłego rewidenta, firmy audytorskiej oraz ich pracowników jest niezbędnym warunkiem zaufania społecznego do badań ustawowych i rynków finansowych. Należy zatem odpowiednio postępować w przypadku każdego incydentu mogącego mieć poważne skutki dla integralności czynności związanych z badaniem ustawowym. Biegły rewident lub firma audytorska powinni odpowiednio dokumentować pracę rewizyjną.

(17) W przypadku skonsolidowanych sprawozdań finansowych ważne jest jasne określenie obowiązków biegłych rewidentów badających różne jednostki grupy. W tym celu biegły rewident grupy powinien ponosić pełną odpowiedzialność za sprawozdanie z badania.

(18) Należyta wewnętrzna kontrola zapewnienia jakości pracy prowadzonej w ramach każdego zlecenia na badanie ustawowe powinna sprzyjać wysokiej jakości badania. Biegły rewident lub firma audytorska nie powinni zatem przedstawiać swojego sprawozdania z badania aż do zakończenia wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości.

(19) Wyniki badania ustawowego należy przedstawiać zainteresowanym stronom w sprawozdaniu z badania. Dla zwiększenia zaufania zainteresowanych stron do sprawozdań finansowych jednostki badanej szczególne ważne jest, aby sprawozdanie z badania było ugruntowane i solidnie uzasadnione, a jego treść została poszerzona w sposób umożliwiający uwzględnienie dodatkowych informacji dotyczących przeprowadzonego badania. W szczególności sprawozdanie z badania powinno zawierać dostateczne informacje na temat metodyki zastosowanej w badaniu, a zwłaszcza wskazywać, jaka część bilansu została bezpośrednio sprawdzona i jaka część badania została oparta na testowaniu systemu i zgodności z przepisami, informacje na temat poziomów istotności zastosowanych przy przeprowadzaniu badania, kluczowych obszarów powodujących ryzyko powstania istotnych zniekształceń rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, informacje, czy badanie ustawowe miało na celu wykrycie nadużyć oraz, w przypadku opinii z zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź odmowy wyrażenia opinii – informacje na temat powodów takiej decyzji.

(20) Wartość badania ustawowego dla jednostki badanej zostałaby szczególnie zwiększona, gdyby wzmocniona została komunikacja między biegłym rewidentem lub firmą audytorską z jednej strony, a komitetem ds. audytu z drugiej strony. Oprócz regularnego dialogu w trakcie przeprowadzania badania ustawowego ważne jest, aby biegły rewident lub firma audytorska składali komitetowi ds. audytu dodatkowe i bardziej szczegółowe sprawozdanie na temat wyników badania ustawowego. Powinna istnieć możliwość udostępniania takich dodatkowych szczegółowych sprawozdań organom nadzoru nad jednostkami interesu publicznego, bez podawania ich do wiadomości publicznej.

(21) Biegli rewidenci lub firmy audytorskie już obecnie przedstawiają organom nadzoru nad jednostkami interesu publicznego informacje na temat faktów lub decyzji, które mogą stanowić naruszenie przepisów regulujących działalność jednostki badanej lub zakłócenie ciągłości funkcjonowania jednostki badanej. Zadania nadzorcze byłyby ułatwione, gdyby organy nadzoru nad instytucjami kredytowymi i finansowymi miały obowiązek nawiązania regularnego dialogu z biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi tych instytucji.

(22) Dla zwiększenia zaufania do biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego oraz ich odpowiedzialności, ważne jest poszerzenie sprawozdawczości zapewniającej przejrzystość biegłych rewidentów i firm audytorskich. Biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni zatem podlegać wymogowi ujawniania zbadanych informacji finansowych, w szczególności wykazywania swoich całkowitych obrotów w podziale na wynagrodzenie z tytułu badania od jednostek interesu publicznego, wynagrodzenie z tytułu badania od innych jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu innych usług. Powinni także ujawniać informacje finansowe na poziomie sieci, do której należą. Sprawozdania zapewniające przejrzystość firm audytorskich powinny być opatrzone oświadczeniem w sprawie ładu korporacyjnego w celu pokazania, czy firma audytorska utrzymuje rozwiązania zapewniające prawidłowy ład korporacyjny. Właściwym organom należy przekazywać dodatkowe informacje uzupełniające na temat wynagrodzenia za badanie celem ułatwienia im wykonywania zadań nadzorczych.

(23) Komitety ds. audytu lub organy pełniące równoważną funkcję w jednostce badanej mają decydującą rolę dla zapewniania wysokiej jakości badań ustawowych. Szczególnie ważne jest wzmocnienie niezależności i fachowych kompetencji komitetu ds. audytu poprzez nałożenie wymogu, aby większość jego członków była niezależna oraz aby przynajmniej jeden członek komitetu posiadał kompetencje w zakresie rewizji finansowej, a inny członek – w zakresie rewizji finansowej lub rachunkowości. Zalecenie Komisji z dnia 15 lutego 2005 r. dotyczące roli dyrektorów niewykonawczych lub będących członkami rady nadzorczej spółek giełdowych i komisji rady (nadzorczej)[26] określa sposób tworzenia i funkcjonowania komitetów ds. audytu. Biorąc jednak pod uwagę wielkość rad (nadzorczych) w spółkach o niższej kapitalizacji rynkowej oraz w małych i średnich jednostkach interesu publicznego, właściwe byłoby, aby funkcje przypisane komitetowi ds. audytu w przypadku tych jednostek lub organowi pełniącemu równoważne funkcje w jednostce badanej mogły być wykonywane przez organ administracyjny lub nadzorczy jako całość. Jednostki interesu publicznego będące UCITS lub alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi powinny być również zwolnione z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu. Przy zwolnieniu tym uwzględniono fakt, że w przypadkach, gdy fundusze te działają wyłącznie w celu połączenia aktywów, powołanie komitetu ds. audytu nie jest właściwe. UCITS i alternatywne fundusze inwestycyjne, jak również spółki nimi zarządzające, działają w ściśle określonym otoczeniu regulacyjnym i podlegają szczególnym mechanizmom zarządzania, jak na przykład kontrola sprawowana przez ich depozytariusza.

(24) Ważne jest również wzmocnienie roli komitetu ds. audytu w wyborze nowego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, co sprzyja bardziej świadomemu podejmowaniu decyzji przez walne zgromadzenie akcjonariuszy, wspólników lub członków jednostki badanej. Z tego względu przy przedstawianiu wniosku na walnym zgromadzeniu rada (nadzorcza) powinna wyjaśnić, czy postępuje zgodnie z zaleceniem komitetu ds. audytu i podać powody ewentualnego odejścia od tego zalecenia. Zalecenie komitetu ds. audytu powinno zawierać przynajmniej dwie możliwości realizacji zlecenia na przeprowadzenie badania oraz należycie uzasadnioną preferencję w stosunku do jednej z nich, tak aby walne zgromadzenie mogło dokonać rzeczywistego wyboru. W celu przedstawienia uczciwego i odpowiedniego uzasadnienia dla swojego zalecenia, komitet ds. audytu powinien posłużyć się wynikami obowiązkowej procedury wyboru zorganizowanej przez jednostkę badaną, za którą odpowiada komitet ds. audytu. W ramach tej procedury wyboru jednostka badana powinna zaprosić biegłych rewidentów lub firmy audytorskie, w tym również mniejsze, do przedstawienia ofert na przeprowadzenie badania. Dokumentacja przetargowa powinna zawierać przejrzyste i niedyskryminujące kryteria wyboru stosowane do oceny ofert. Uwzględniając jednak fakt, że taka procedura wyboru może pociągać za sobą nieproporcjonalne koszty dla spółek o niższej kapitalizacji rynkowej lub dla małych i średnich jednostek interesu publicznego ze względu na ich wielkość, właściwe jest zwolnienie takich jednostek z tego obowiązku.

(25) Prawo walnego zgromadzenia akcjonariuszy, wspólników lub członków jednostki badanej do wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej byłoby bezwartościowe, gdyby jednostka badana miała zawierać umowę ze stroną trzecią, w której ograniczano by to prawo wyboru. W związku z tym za nieważne należy uznać wszelkie klauzule w umowach zawieranych przez jednostkę badaną ze stroną trzecią, a dotyczące powoływania lub ograniczenia wyboru konkretnego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

(26) Powoływanie więcej niż jednego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przez jednostki interesu publicznego wzmocniłoby stosowanie zawodowego sceptycyzmu i przyczyniłoby się do podniesienia jakości badań. Ponadto środek ten w powiązaniu z obecnością mniejszych firm audytorskich ułatwiłby rozwój zdolności tych firm do obsługiwania klientów, przyczyniając się tym samym do zwiększenia wyboru biegłych rewidentów i firm audytorskich dostępnych dla jednostek interesu publicznego. Należy zatem zachęcić te ostatnie do powoływania więcej niż jednego biegłego rewidenta lub jednej firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania ustawowego.

(27) Dla przeciwdziałania zagrożeniu wynikającemu ze znajomości jednostki, a tym samym dla wzmocnienia niezależności biegłych rewidentów i firm audytorskich, ważne jest ustanowienie maksymalnego czasu trwania zlecenia na prowadzenie badania dla biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w danej jednostce badanej. Należy również wprowadzić odpowiedni mechanizm stopniowej rotacji w odniesieniu do najwyższego rangą personelu uczestniczącego w badaniu ustawowym, w tym do kluczowych partnerów firmy audytorskiej przeprowadzających badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej. Należy przewidzieć odpowiedni okres, przez który dany biegły rewident lub firma audytorska nie mogą przeprowadzać badania ustawowego tej samej jednostki. Dla zapewnienia płynnego przejścia dotychczasowy biegły rewident powinien przekazać nowemu biegłemu rewidentowi zbiór dokumentacji rewizyjnej zawierającej istotne informacje.

(28) W celu ochrony niezależności biegłego rewidenta ważne jest, aby jego odwołanie było możliwe jedynie wtedy, gdy istnieją ku temu zasadne podstawy i pod warunkiem przekazania informacji o nich organowi lub organom odpowiedzialnym za nadzór. W przypadku, gdy istnieją zasadne podstawy, ale jednostka badana nie podejmuje działań, komitet ds. audytu, akcjonariusze lub wspólnicy, właściwe organy odpowiedzialne za nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi bądź właściwe organy odpowiedzialne za nadzór nad jednostką interesu publicznego powinny być uprawnione do wniesienia do sądu krajowego sprawy o odwołanie biegłego rewidenta.

(29) Dla zapewnienia wysokiego poziomu zaufania inwestorów i konsumentów do rynku wewnętrznego dzięki unikaniu konfliktu interesów, biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni podlegać właściwemu nadzorowi ze strony właściwych organów, niezależnych od środowiska zawodowego biegłych rewidentów i dysponujących odpowiednimi możliwościami, wiedzą fachową i środkami. Właściwe organy krajowe powinny posiadać niezbędne uprawnienia do podejmowania swoich zadań nadzorczych, w tym możliwość dostępu do dokumentów, żądania informacji od dowolnych osób oraz przeprowadzania inspekcji. Powinny one specjalizować się w nadzorze nad rynkami finansowymi, nad przestrzeganiem obowiązków sprawozdawczości finansowej lub nad badaniami ustawowymi. Powinna jednak istnieć możliwość, aby nadzór nad przestrzeganiem obowiązków nałożonych na jednostki interesu publicznego był prowadzony przez właściwe organy odpowiedzialne za nadzorowanie tych jednostek. Finansowanie właściwych organów powinno być wolne od wszelkiego niewłaściwego wpływu ze strony biegłych rewidentów czy firm audytorskich.

(30) Jakość nadzoru powinna się poprawić, jeżeli istnieć będzie skuteczna współpraca między organami, którym powierzono różne zadania na szczeblu krajowym. Organy właściwe w sprawie nadzoru nad przestrzeganiem obowiązków w zakresie ustawowych badań jednostek interesu publicznego powinny zatem współpracować z organami odpowiedzialnymi za zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich, z organami odpowiedzialnymi za nadzorowanie jednostek interesu publicznego i z jednostkami analityki finansowej, o których mowa w dyrektywie 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu[27].

(31) Zewnętrzne zapewnianie jakości w przypadku badania ustawowego ma zasadnicze znaczenie dla wysokiej jakości badań ustawowych. Zwiększa ono wiarygodność publikowanych informacji finansowych i zapewnia lepszą ochronę akcjonariuszy, wspólników, inwestorów, wierzycieli i innych zainteresowanych stron. Biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni zatem podlegać systemowi zapewniania jakości, za który odpowiedzialne są właściwe organy, co zapewni obiektywizm i niezależność od środowiska zawodowego biegłych rewidentów. Kontrole zapewnienia jakości należy organizować w taki sposób, aby każdy biegły rewident lub każda firma audytorska podejmujący badanie jednostek interesu publicznego byli poddawani kontroli zapewnienia jakości przynajmniej raz na trzy lata. Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie zewnętrznego zapewniania jakości dla biegłych rewidentów i firm audytorskich dokonujących audytu jednostek interesu publicznego[28] zawiera informacje o sposobie prowadzenia inspekcji. Kontrole zapewnienia jakości powinny być proporcjonalne wobec skali i stopnia złożoności działalności kontrolowanej firmy audytorskiej lub biegłego rewidenta.

(32) Dochodzenia pomagają w wykrywaniu, zapobieganiu i korygowaniu przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego w sposób nieodpowiedni. Właściwe organy powinny zatem otrzymać uprawnienia do wszczynania dochodzeń dotyczących biegłych rewidentów i firm audytorskich.

(33) Rynek usług w zakresie badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego podlega ewolucji w czasie. Jest zatem konieczne, aby właściwe organy monitorowały zmiany na rynku, w szczególności w odniesieniu do możliwych ograniczeń wyboru biegłego rewidenta i ryzyka wynikającego z wysokiego stopnia koncentracji rynku.

(34) Upadek ważnych firm audytorskich może zakłócić świadczenie usług biegłych rewidentów na rynku i doprowadzić do dalszej strukturalnej akumulacji ryzyka na rynku. Właściwe organy powinny zatem, w ramach działań zapobiegawczych, wymagać od największych firm audytorskich w każdym państwie członkowskim stworzenia planów awaryjnych na wypadek wydarzenia zagrażającego ciągłości działania danej firmy. W planach takich można wskazać środki służące przygotowaniu kontrolowanej likwidacji danej firmy.

(35) Przejrzystość działań właściwych organów powinna przyczynić się do zwiększenia zaufania inwestorów i konsumentów na rynku wewnętrznym. Należy zatem nałożyć na właściwe organy wymóg przygotowywania regularnych sprawozdań ze swoich działań i publikowania indywidualnych sprawozdań z inspekcji.

(36) Współpraca między właściwymi organami państw członkowskich może w dużym stopniu przyczynić się do zapewnienia stałej wysokiej jakości badań ustawowych w Unii. Właściwe organy państw członkowskich powinny zatem współpracować ze sobą, gdzie jest to konieczne, w celu wykonywania swoich obowiązków nadzorczych w odniesieniu do badań ustawowych. Powinny one przestrzegać zasady regulowania i sprawowania nadzoru przez państwo członkowskie, w którym biegły rewident lub firma audytorska zostali zatwierdzeni, a jednostka badana ma swoją siedzibę. Współpraca między właściwymi organami zostałaby szczególnie wzmocniona, jeżeli byłaby zorganizowana w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru, pod przewodnictwem Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) ustanowionego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych)[29]. EUNGiPW, z pomocą Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) ustanowionego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego)[30] oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) ustanowionego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych)[31], powinien przyczynić się do tej współpracy, świadcząc doradztwo i przekazując wytyczne właściwym organom krajowym.

(37) Współpraca między właściwymi organami państw członkowskich powinna obejmować wymianę informacji, współpracę w zakresie kontroli zapewnienia jakości, pomoc w dochodzeniach dotyczących przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego, w tym także w przypadkach, gdy badane zachowania nie stanowią naruszenia żadnych przepisów prawnych ani regulacyjnych obowiązujących w danych państwach członkowskich, a także planowanie awaryjne. Tryby współpracy między właściwymi organami państw członkowskich mogą obejmować tworzenie kolegiów właściwych organów oraz przekazywanie zadań między sobą. W ramach tej współpracy należy brać pod uwagę pojęcie sieci, w ramach której działają biegli rewidenci i firmy audytorskie. Właściwe organy oraz Europejskie Urzędy Nadzoru powinny przestrzegać stosownych przepisów w zakresie poufności i tajemnicy zawodowej.

(38) Uznanie zdolności biegłych rewidentów i firm audytorskich do wykonywania ustawowych badań jednostek interesu publicznego powinno ułatwić dostęp biegłych rewidentów i firm audytorskich do innych klientów. Ważne jest zatem, aby przewidzieć istnienie certyfikatu jakości o wymiarze europejskim, który powinien zostać opracowany przez EUNGiPW. W rozpatrywaniu wniosków o przyznanie certyfikatu powinny uczestniczyć właściwe organy krajowe.

(39) Wzajemne powiązania rynków kapitałowych wymagają nadania właściwym organom krajowym oraz Europejskim Urzędom Nadzoru uprawnień do współpracy z organami nadzoru i organami państw trzecich w zakresie wymiany informacji lub kontroli zapewnienia jakości. W przypadku, gdy współpraca z organami państwa trzeciego dotyczy dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich, należy stosować procedury przewidziane w dyrektywie 2006/43/WE.

(40) Sprawne funkcjonowanie rynków kapitałowych wymaga istnienia trwałych możliwości w zakresie prowadzenia badań sprawozdań finansowych oraz konkurencyjnego rynku usług badań ustawowych, na którym działa wystarczająca liczba firm audytorskich zdolnych do przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego. EUNGiPW powinien przedłożyć sprawozdanie na temat zmian strukturalnych na rynku usług badań sprawozdań finansowych, dokonujących się w następstwie przyjęcia niniejszego rozporządzenia. W ramach swojej analizy EUNGiPW powinien uwzględnić wpływ krajowych przepisów z zakresu odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów na strukturę tego rynku. Na podstawie tego sprawozdania oraz innych właściwych dowodów Komisja powinna przedstawić sprawozdanie na temat wpływu krajowych przepisów z zakresu odpowiedzialności biegłych rewidentów na strukturę rynku usług badań sprawozdań finansowych oraz podjąć kroki, które uzna za stosowne w obliczu dokonanych ustaleń.

(41) W celu zwiększenia zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia i zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 9 grudnia 2010 r. zatytułowanym „Wzmocnienie systemów sankcji w branży usług finansowych”[32], należy wzmocnić uprawnienia właściwych organów do przyjmowania środków nadzorczych oraz uprawnienia w zakresie sankcji. Należy przewidzieć administracyjne sankcje pieniężne nakładane na biegłych rewidentów, firmy audytorskie i jednostki interesu publicznego w związku ze stwierdzonymi naruszeniami. Właściwe organy powinny zachowywać przejrzystość jeżeli chodzi o stosowane przez siebie sankcje i środki. Przyjęcie i publiczne ogłoszenie sankcji powinno odbywać się z poszanowaniem praw podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7), prawa do ochrony danych osobowych (art. 8) oraz prawa do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego (art. 47).

(42) Osoby zgłaszające przypadki naruszeń mogą zwrócić uwagę właściwych organów na nowe informacje, co pomoże im w wykrywaniu i sankcjonowaniu nieprawidłowości, w tym nadużyć. Osoby takie mogą jednakże powstrzymywać się od zgłaszania naruszeń z obawy przed odwetem lub nie mieć odpowiednich zachęt. Państwa członkowskie powinny zatem zapewnić wprowadzenie odpowiednich rozwiązań służących zachęceniu takich osób do zgłaszania możliwych naruszeń niniejszego rozporządzenia i ochronie tych osób przed odwetem. Państwa członkowskie mogą również zapewnić tym osobom zachęty do takiego postępowania; osoby zgłaszające przypadki naruszeń powinny być jednak uprawnione do tych zachęt jedynie wówczas, gdy ujawniają nowe informacje, a obowiązek ich przekazania nie wynika już z mocy prawa oraz gdy informacje te prowadzą do nałożenia sankcji za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby w ramach wdrażanych przez siebie programów zgłaszania naruszeń istniały mechanizmy zapewniające odpowiednią ochronę osoby, której dotyczy zgłoszenie, w szczególności ochronę jej danych osobowych, oraz procedury zapewnienia tej osobie prawa do obrony i wysłuchania przed przyjęciem decyzji w sprawie tej osoby, jak również prawo do skutecznego środka odwoławczego przed sądem od decyzji podjętej w sprawie tej osoby.

(43) Aby uwzględnić zmiany w zakresie rewizji finansowej i rynku usług biegłych rewidentów, Komisja powinna być uprawniona do określenia wymogów technicznych dotyczących treści zbioru dokumentacji rewizyjnej obowiązkowo przekazywanego nowemu biegłemu rewidentowi lub nowej firmie audytorskiej oraz dotyczących ustanowienia europejskiego certyfikatu jakości dla biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego.

(44) W celu uwzględnienia zmian technicznych na rynkach finansowych, w zakresie rewizji finansowej i w zawodzie biegłego rewidenta oraz aby uściślić wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu należy Komisji przekazać uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Stosowanie aktów delegowanych jest w szczególności konieczne w celu dostosowania wykazu pokrewnych usług rewizji finansowej oraz usług niezwiązanych z badaniem, jak również do określenia poziomu opłat pobieranych przez EUNGiPW za wydawanie biegłym rewidentom i firmom audytorskim europejskiego certyfikatu jakości. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(45) Dla zapewnienia pewności prawa oraz płynnego przejścia na system wprowadzany na mocy niniejszego rozporządzenia, ważne jest wprowadzenie systemu przejściowego dotyczącego wejścia w życie obowiązku rotacji firm audytorskich, obowiązku zorganizowania procedury wyboru firmy audytorskiej oraz przekształcenia firm audytorskich w firmy świadczące wyłącznie usługi biegłych rewidentów.

(46) Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie: jaśniejsze i lepsze określenie roli badania ustawowego w odniesieniu do jednostek interesu publicznego, poprawa informacji przekazywanych przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską do jednostki badanej, inwestorów i innych zainteresowanych stron, poprawa kanałów komunikacji między biegłymi rewidentami i organami nadzoru nad jednostkami interesu publicznego, przeciwdziałanie konfliktowi interesów wynikającemu ze świadczenia usług niezwiązanych z badaniem na rzecz jednostek interesu publicznego, zmniejszenie ryzyka potencjalnego konfliktu interesów ze względu na istniejący system, w którym „jednostka badana wybiera biegłego rewidenta i płaci mu” lub zagrożenia wynikającego ze znajomości jednostki badanej, ułatwienie zmiany biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej oraz wyboru podmiotu świadczącego usługi w zakresie badania sprawozdań finansowych na rzecz jednostek interesu publicznego, zwiększenie wyboru podmiotów świadczących usługi w zakresie badania sprawozdań finansowych na rzecz jednostek interesu publicznego oraz poprawa efektywności, niezależności i spójności regulacji i nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi wykonującymi badania ustawowe na rzecz jednostek interesu publicznego, w tym w zakresie współpracy na szczeblu Unii, nie mogą być w dostatecznym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie i mogą być w lepszym stopniu osiągnięte na szczeblu Unii ze względu na swoją skalę, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(47) Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i respektuje zasady określone w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7), prawo do ochrony danych osobowych (art. 8), wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16), prawo do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego (art. 47), domniemanie niewinności i prawo do obrony (art. 48), zasady legalności i proporcjonalności kar do czynów zabronionych pod groźbą kary (art. 49), zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary (art. 50), i powinno być stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Tytuł I

Przedmiot, zakres i definicje

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia wymogi w zakresie przeprowadzania ustawowych badań rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, zasady organizacji biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz ich wyboru przez jednostki interesu publicznego służące ich niezależności oraz unikaniu konfliktu interesów, a także zasady nadzoru nad przestrzeganiem tych wymogów przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie.

Artykuł 2

Zakres

1.           Niniejsze rozporządzenie stosuje się do:

a)      biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego;

b)      jednostek interesu publicznego.

2.           Niniejsze rozporządzenie nie narusza przepisów dyrektywy 2006/43/WE.

Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje zawarte w art. 2 dyrektywy 2006/43/WE z wyjątkiem definicji „sprawozdania z badania” i „właściwych władz”.

Artykuł 4

Duże jednostki interesu publicznego

Do celów niniejszego rozporządzenia „duże jednostki interesu publicznego” oznaczają:

a)           w odniesieniu do jednostek określonych w art. 2 pkt 13 lit. a) dyrektywy 2006/43/WE – 10 największych emitentów akcji w każdym państwie członkowskim, mierzonych na podstawie kapitalizacji rynkowej w oparciu o notowania na koniec roku, a w każdym razie wszystkich emitentów akcji o średniej kapitalizacji rynkowej powyżej 1 000 000 000 EUR, liczonej w oparciu o notowania na koniec roku za poprzednie trzy lata kalendarzowe;

b)           w odniesieniu do jednostek określonych w art. 2 pkt 13 lit. b)–f) dyrektywy 2006/43/WE – dowolny podmiot, którego suma bilansowa na dzień bilansowy wynosi powyżej 1 000 000 000 EUR;

c)           w odniesieniu do jednostek określonych w art. 2 pkt 13 lit. g)–h) dyrektywy 2006/43/WE – dowolny podmiot, w przypadku którego łączna wartość zarządzanych przezeń aktywów na dzień bilansowy wynosi powyżej 1 000 000 000 EUR.

Tytuł II

Warunki przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego

ROZDZIAŁ I

NIEZALEŻNOŚĆ I UNIKANIE KONFLIKTU INTERESÓW

Artykuł 5

Niezależność i obiektywizm

Biegły rewident lub firma audytorska podejmują wszystkie konieczne kroki w celu zapewnienia, aby na przeprowadzanie badania ustawowego jednostki interesu publicznego nie wpływał żaden rzeczywisty ani potencjalny konflikt interesów, stosunek gospodarczy ani inna relacja związane z udziałem biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przeprowadzających badanie ustawowe ani, gdzie jest to stosowne, z udziałem ich sieci, kierownictwa, biegłych rewidentów, pracowników, innych osób fizycznych, z których usług korzysta lub które kontroluje biegły rewident lub firma audytorska, ani innych osób bezpośrednio lub pośrednio powiązanych z biegłym rewidentem lub firmą audytorską stosunkiem kontroli.

Artykuł 6

Organizacja wewnętrzna biegłych rewidentów i firm audytorskich

1. Biegły rewident lub firma audytorska spełniają następujące wymogi organizacyjne:

a)      firma audytorska ustanawia odpowiednie strategie i procedury, aby zapewnić, że jej właściciele lub udziałowcy, jak również członkowie organów administracyjnych, kierowniczych i nadzorczych tej firmy lub firmy powiązanej, nie ingerują w przeprowadzanie badania ustawowego w sposób zagrażający niezależności i obiektywizmowi biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej;

b)      biegły rewident lub firma audytorska posiadają solidne procedury administracyjne i rachunkowe, mechanizmy kontroli wewnętrznej, skuteczne procedury oceny ryzyka oraz skuteczne rozwiązania w zakresie kontroli i zabezpieczeń na potrzeby systemów przetwarzania informacji.

Te mechanizmy kontroli wewnętrznej są zaprojektowane w sposób zapewniający przestrzeganie decyzji i procedur na wszystkich szczeblach firmy audytorskiej lub struktury roboczej biegłego rewidenta.

Biegły rewident lub firma audytorska wdrażają i utrzymują procedury decyzyjne i struktury organizacyjne, które w jasny i udokumentowany sposób określają zależności służbowe oraz wyznaczają funkcje i zakresy odpowiedzialności;

c)      biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają odpowiednie strategie i procedury dla zapewnienia, aby ich pracownicy i inne osoby fizyczne, z których usług korzystają lub które kontrolują i które biorą bezpośredni udział w czynnościach badania ustawowego, posiadali odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie przydzielonych im obowiązków;

d)      biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają odpowiednie strategie i procedury, aby zapewnić, że zlecanie ważnych funkcji rewizyjnych w ramach outsourcingu nie odbywa się w sposób pogarszający jakość kontroli wewnętrznej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej oraz ograniczający możliwość sprawowania przez właściwe organy nadzoru nad przestrzeganiem przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu;

e)      biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają odpowiednie i skuteczne rozwiązania organizacyjne i administracyjne dla przeciwdziałania wszelkim zagrożeniom dla niezależności, o których mowa w art. 11 ust. 2, a także dla ich wykrywania i eliminowania lub zarządzania nimi oraz ich ujawniania;

f)       biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają odpowiednie procedury i standardy przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego, coachingu, nadzorowania i oceniania działań pracowników oraz organizowania struktury zbioru dokumentacji z badania, o której mowa w art. 16 ust. 5;

g)      biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają wewnętrzny system kontroli jakości dla zapewnienia jakości ustawowych badań jednostek interesu publicznego. System kontroli jakości obejmuje przynajmniej procedury i standardy opisane w lit. f). W przypadku firmy audytorskiej odpowiedzialność za wewnętrzny system kontroli jakości spoczywa na osobie posiadającej uprawnienia biegłego rewidenta;

h)      biegły rewident lub firma audytorska wykorzystują odpowiednie systemy, zasoby i procedury dla zapewnienia ciągłości i regularności w wykonywaniu czynności związanych z badaniem ustawowym;

i)       biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają politykę, w ramach której wyklucza się ich udział oraz udział ich pracowników w przestępstwie kryminalnym lub naruszeniu prawa w ramach wykonywania swojej pracy. Biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają także odpowiednie i skuteczne rozwiązania organizacyjne i administracyjne dotyczące postępowania w przypadku incydentów i dokumentowania incydentów mających lub mogących mieć poważne skutki dla integralności czynności podejmowanych przez nich w ramach badania ustawowego;

j)       biegły rewident lub firma audytorska posiadają odpowiednie zasady wynagradzania, zapewniające dostateczne zachęty do osiągania lepszych wyników celem zapewnienia jakości rewizji finansowej. W szczególności wynagradzanie i ocena wyników pracy pracowników nie jest uzależniona od kwoty przychodów, które biegły rewident lub firma audytorska uzyskuje od badanej jednostki;

k)      biegły rewident lub firma audytorska monitorują i oceniają adekwatność i skuteczność swoich systemów, mechanizmów kontroli wewnętrznej i wewnętrznej kontroli jakości oraz rozwiązań stworzonych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, a także podejmują odpowiednie środki dla wyeliminowania uchybień. W szczególności biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzają coroczną ocenę wewnętrznego systemu kontroli jakości, o którym mowa w lit. g). Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację ustaleń z tej oceny oraz proponowanych środków mających na celu zmianę wewnętrznego systemu kontroli jakości.

Zasady i procedury, o których mowa w akapicie pierwszym, są dokumentowane i przekazywane pracownikom biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

Fakt zlecania funkcji rewizyjnych w ramach outsourcingu, o czym mowa w lit. d), nie ma wpływu na odpowiedzialność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wobec badanej jednostki.

2. Przy przestrzeganiu wymogów określonych w akapicie pierwszym niniejszego artykułu biegły rewident lub firma audytorska biorą pod uwagę swoją wielkość i stopień złożoności wykonywanych czynności.

Biegły rewident lub firma audytorska są w stanie wykazać wobec właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1, że przestrzeganie wymogów jest proporcjonalne w stosunku do ich wielkości oraz stopnia złożoności czynności wykonywanych przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską.

Artykuł 7

Niezależność od jednostki badanej

1.           Biegły rewident lub firma audytorska i posiadacz praw głosu w firmie audytorskiej są niezależni od jednostki badanej i nie uczestniczą w procesach decyzyjnych jednostki badanej.

2.           Biegły rewident, firma audytorska, kluczowi partnerzy firmy audytorskiej, ich pracownicy oraz każda osoba fizyczna, z której usług korzysta lub które kontroluje biegły rewident lub firma audytorska, i która bierze bezpośredni udział w czynnościach związanych z badaniem ustawowym, a także osoby będące z nimi w bliskich stosunkach w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy Komisji 2004/72/WE[33], nie kupują i nie sprzedają instrumentów finansowych wyemitowanych, gwarantowanych lub w inny sposób wspieranych przez jednostkę badaną w ramach czynności związanych z badaniem ustawowym, ani nie zawierają transakcji na takich instrumentach, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania, w tym zarządzanych funduszy takich jak fundusze emerytalne lub ubezpieczenia na życie.

3.           Osoby lub firmy, o których mowa w ust. 2, nie uczestniczą w określaniu badania ustawowego konkretnej jednostki badanej ani w inny sposób nie wpływają na nie, jeżeli:

a)      posiadają instrumenty finansowe jednostki badanej, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania;

b)      posiadają instrumenty finansowe jednostki powiązanej z jednostką badaną, których posiadanie może spowodować lub może zostać uznane za powodujące konflikt interesów, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania;

c)      w ostatnim okresie pozostawały z jednostką badaną w stosunku pracy, stosunku gospodarczym lub innym stosunku, który może spowodować lub może zostać uznany za powodujący konflikt interesów.

4.           Osoby lub firmy, o których mowa w ust. 2, nie żądają ani nie przyjmują pieniędzy, prezentów ani przysług od nikogo, z kim biegły rewident albo firma audytorska zawarli stosunek umowny.

5.           Nie mają zastosowania krajowe środki dotyczące etyki zawodowej wprowadzone zgodnie z art. 21 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, które nie są zgodne z ust. 2, 3 i 4.

Artykuł 8

Zatrudnianie przez jednostki interesu publicznego byłych biegłych rewidentów bądź pracowników biegłych rewidentów lub firm audytorskich

1            Biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej, przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego w imieniu firmy audytorskiej, nie może przyjmować na siebie żadnego z następujących obowiązków przed upływem przynajmniej dwóch lat od ustąpienia z funkcji biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej przeprowadzającego badanie:

a)      zajęcie kluczowego stanowiska kierowniczego w jednostce badanej;

b)      objęcie funkcji członka komitetu ds. audytu jednostki badanej lub, w przypadku braku takiego komitetu, organu pełniącego funkcje równorzędne do funkcji komitetu ds. audytu;

c)      objęcie funkcji niewykonawczego członka organu administracyjnego lub członka organu nadzorczego jednostki badanej.

2.           Pracownicy biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego, jak również inne osoby fizyczne, z których usług korzysta lub które kontroluje biegły rewident lub firma audytorska, nie mogą przyjmować na siebie żadnych obowiązków, o których mowa w ust. 1 lit. a), b) i c), jeżeli pracownicy ci lub inne osoby fizyczne są osobiście zatwierdzeni jako biegli rewidenci, przed upływem przynajmniej jednego roku od bezpośredniego udziału tych osób w czynnościach związanych z badaniem ustawowym.

Artykuł 9

Wynagrodzenie za badanie

1.           Wynagrodzenie z tytułu świadczenia badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego nie ma charakteru warunkowego.

Na potrzeby akapitu pierwszego wynagrodzenie warunkowe oznacza wynagrodzenie z tytułu zleceń na badanie obliczone na ustalonej z góry podstawie powiązanej z wynikiem lub efektem transakcji lub wynikiem wykonanej pracy. Wynagrodzenia nie uznaje się za warunkowe, jeżeli zostało ono określone przez sąd lub właściwe organy.

2.           W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska świadczą pokrewne usługi rewizji finansowej na rzecz jednostki badanej, o czym mowa w art. 10 ust. 2, wynagrodzenie z tytułu takich usług jest ograniczone do najwyżej 10 % wynagrodzenia płaconego przez jednostkę badaną z tytułu badania ustawowego.

3.           W przypadku gdy całkowite wynagrodzenie otrzymane od jednostki interesu publicznego poddawanej badaniu ustawowemu stanowi ponad 20 % lub – przez dwa kolejne lata – ponad 15 % całkowitego rocznego wynagrodzenia uzyskanego przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających badanie ustawowe, biegły rewident lub firma audytorska ujawniają komitetowi ds. audytu fakt, iż wspomniane całkowite wynagrodzenie stanowi, odpowiednio, ponad 20 % lub 15 % całkowitego wynagrodzenia otrzymanego przez firmę i należy podjąć rozmowy, o których mowa w art. 11 ust. 4 lit. d). Komitet ds. audytu rozważa, czy zlecenie na przeprowadzenie badania zostanie poddane kontroli zapewnienia jakości przez innego biegłego rewidenta lub firmę audytorską przed przedstawieniem sprawozdania z badania.

W przypadku gdy całkowite wynagrodzenie otrzymane od jednostki interesu publicznego poddawanej badaniu ustawowemu stanowi, przez dwa kolejne lata, przynajmniej 15 % całkowitego rocznego wynagrodzenia otrzymanego przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających badanie ustawowe, biegły rewident lub firma audytorska informują o tym właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1. Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, decydują, na podstawie obiektywnych przyczyn przedstawionych przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską, czy biegły rewident lub firma audytorska mogą kontynuować przeprowadzanie badań ustawowych takiej jednostki przez dodatkowy okres, który w żadnym przypadku nie może przekraczać dwóch lat.

W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka kontaktuje się z biegłym rewidentem lub firmą audytorską w sprawie obowiązków, o których mowa w niniejszym ustępie.

Artykuł 10

Zakaz świadczenia usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych

1.           Biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu publicznego mogą świadczyć na rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej oraz jej przedsiębiorstw kontrolowanych usługi w zakresie badania ustawowego sprawozdań finansowych oraz pokrewne usługi rewizji finansowej.

W przypadku gdy biegły rewident należy do sieci, każdy członek tej sieci może świadczyć na rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej oraz jej przedsiębiorstw kontrolowanych na terytorium Unii usługi w zakresie badania ustawowego sprawozdań finansowych lub pokrewne usługi rewizji finansowej.

2.           Na potrzeby niniejszego artykułu pokrewne usługi rewizji finansowej oznaczają:

a)      badanie lub przegląd śródrocznych sprawozdań finansowych;

b)      zapewnienia dotyczące oświadczeń na temat ładu korporacyjnego;

c)      zapewnienia dotyczące zagadnień związanych ze społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw;

d)      zapewnienia lub poświadczenia dotyczące sprawozdań służących spełnieniu wymogów regulacyjnych i przeznaczonych dla organów regulacyjnych instytucji finansowych, wykraczające poza zakres badania ustawowego i mające pomóc organom regulacyjnym w wypełnianiu ich roli, na przykład dotyczące wymogów kapitałowych lub szczegółowych wskaźników wypłacalności i określające prawdopodobieństwo, że jednostka będzie nadal w stanie regulować swoje zobowiązania dłużne;

e)      poświadczenia dotyczące spełnienia wymogów podatkowych, jeżeli takie poświadczenia są wymagane prawem krajowym;

f)       inne ustawowe obowiązki związane z pracą rewizyjną, nałożone na biegłego rewidenta lub firmę audytorską przez ustawodawstwo unijne.

3.           Biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu publicznego nie świadczą bezpośrednio ani pośrednio na rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej ani jej przedsiębiorstw kontrolowanych usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych.

W przypadku gdy biegły rewident należy do sieci, żaden z członków tej sieci nie może świadczyć na rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej ani jej przedsiębiorstw kontrolowanych na terytorium Unii żadnych usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych.

Na potrzeby niniejszego artykułu usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych oznaczają:

a) usługi, które w każdym przypadku wiążą się z konfliktem interesów:

(i) usługi eksperckie niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych, konsultingiem podatkowym, ogólnymi usługami doradczymi w zakresie zarządzania i innymi usługami o charakterze doradczym;

(ii) prowadzenie księgowości oraz sporządzanie dokumentacji rachunkowej i sprawozdań finansowych;

(iii) projektowanie i wdrażanie procedury kontroli wewnętrznej lub zarządzania ryzykiem w związku ze sporządzaniem lub kontrolą informacji finansowych zawartych w sprawozdaniach finansowych oraz doradztwo w zakresie ryzyka;

(iv) usługi w zakresie wyceny, wydawanie opinii o godziwości ceny lub sprawozdania dotyczące aportu;

(v) usługi aktuarialne i usługi prawne, w tym w zakresie rozwiązywania sporów sądowych;

(vi) projektowanie i wdrażanie finansowych systemów informatycznych dla jednostek interesu publicznego, o których mowa w art. 2 pkt 13 lit. b)–j) dyrektywy 2006/43/WE;

(vii) udział w audycie wewnętrznym klienta, na rzecz którego wykonywane jest badanie, a także świadczenie usług związanych z funkcją audytu wewnętrznego;

(viii) usługi maklerskie lub dealerskie, doradztwo inwestycyjne lub usługi w zakresie bankowości inwestycyjnej.

b) usługi, które mogą wiązać się z konfliktem interesów:

(i) usługi w zakresie zasobów ludzkich, w tym rekrutacja na stanowiska kierownicze wyższego szczebla;

(ii) przedstawianie inwestorom listów gwarancyjnych w kontekście emisji papierów wartościowych przez jednostkę;

(iii) projektowanie i wdrażanie finansowych systemów informatycznych dla jednostek intersu publicznego, o których mowa w art. 2 pkt 13 lit. a) dyrektywy 2006/43/WE;

(iv) usługi analizy typu due diligence na rzecz strony sprzedającej lub kupującej w potencjalnych transakcjach połączeń i przejęć.

W drodze odstępstwa od przepisów akapitu pierwszego i drugiego, usługi, o których mowa w lit. b) ppkt (iii) and (iv), mogą być świadczone przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską pod warunkiem uprzedniej zgody właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1.

W drodze odstępstwa od przepisów akapitu pierwszego i drugiego, usługi, o których mowa w lit. b) ppkt (i) and (ii), mogą być świadczone przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską pod warunkiem uprzedniej zgody komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 31.

4.           W przypadku gdy członek sieci, do której należy biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego, świadczy usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych na rzecz przedsiębiorstwa zarejestrowanego w państwie trzecim kontrolowanego przez badaną jednostkę interesu publicznego, dany biegły rewident lub dana firma audytorska oceniają, czy ich niezależność byłaby zagrożona wskutek świadczenia usług przez członka sieci.

Jeżeli ich niezależność jest zagrożona, biegły rewident lub firma audytorska stosują zabezpieczenia w celu zmniejszenia zagrożeń spowodowanych świadczeniem usług w państwie trzecim. Biegły rewident lub firma audytorska mogą kontynuować przeprowadzanie badania ustawowego jednostki interesu publicznego wyłącznie w przypadku, jeżeli mogą uzasadnić, zgodnie z art. 11, że świadczenie tych usług nie ma wpływu na ich fachowy osąd ani na sprawozdanie z badania.

Uczestniczenie w procesach decyzyjnych jednostki badanej oraz świadczenie usług, o których mowa w ust. 3 lit. a) ppkt (ii) oraz (iii), uznaje się we wszystkich przypadkach za wpływające na niezależność.

Świadczenie usług, o których mowa w ust. 3 lit. a) ppkt (i) oraz ppkt (iv) do (viii) uznaje się za mające wpływ na niezależność.

Biegły rewident lub firma audytorska mogą zasięgnąć opinii właściwych organów w tej sprawie.

5.           W przypadku gdy firma audytorska uzyskuje ponad jedną trzecią swoich rocznych przychodów z badań sprawozdań finansowych od dużych jednostek interesu publicznego i należy do sieci, której członkowie uzyskują łączne roczne przychody z badań sprawozdań finansowych przekraczające 1 500 mln EUR w obrębie Unii Europejskiej, musi ona spełniać następujące warunki:

a)      nie świadczy bezpośrednio ani pośrednio na rzecz jednostek interesu publicznego usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych;

b)      nie należy do sieci, która świadczy usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych w ramach Unii;

c)      jednostka świadcząca usługi wymienione w ust. 3 nie może bezpośrednio ani pośrednio posiadać ponad 5 % kapitału lub praw głosu w firmie audytorskiej;

d)      jednostki świadczące usługi wymienione w ust. 3 nie mogą bezpośrednio ani pośrednio posiadać łącznie więcej niż 10 % kapitału lub praw głosu w firmie audytorskiej;

e)      firma audytorska nie może bezpośrednio ani pośrednio posiadać więcej niż 5 % kapitału lub praw głosu w jednostce świadczącej usługi wymienione w ust. 3.

6.           Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 68 w celu dostosowania wykazu pokrewnych usług rewizji finansowej, o którym mowa w ust. 2, oraz wykazu usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Wykorzystując te uprawnienia, Komisja bierze pod uwagę zmiany w rewizji finansowej i zawodzie biegłego rewidenta.

Artykuł 11

Przygotowanie do badania ustawowego i ocena zagrożeń dla niezależności

1.           Przed przyjęciem lub kontynuacją zlecenia na przeprowadzenie badania ustawowego jednostki interesu publicznego, biegły rewident lub firma audytorska oceniają i dokumentują:

– czy spełniają wymogi art. 6 w zakresie organizacji wewnętrznej;

– czy spełniają wymogi art. 7, 9 i 10;

– czy dysponują kompetentnymi pracownikami, czasem i środkami umożliwiającymi odpowiednie przeprowadzenie badania;

– czy, w przypadku firmy audytorskiej, kluczowy partner firmy audytorskiej został zatwierdzony jako biegły rewident w państwie członkowskim, w którym wymagane jest badanie ustawowe;

– czy spełnione zostały warunki art. 33;

– bez uszczerbku dla dyrektywy 2005/60/WE, integralność jednostki interesu publicznego.

2.           Biegły rewident lub firma audytorska oceniają również istnienie zagrożeń dla ich niezależności.

Biegły rewident lub firma audytorska nie przeprowadzają badania ustawowego w przypadku, gdy istnieje bezpośredni lub pośredni stosunek finansowy, gospodarczy, stosunek pracy lub inny stosunek między biegłym rewidentem, firmą audytorską lub siecią a jednostką badaną, na podstawie którego obiektywna, racjonalnie działająca i poinformowana strona trzecia wyciągnęłaby wniosek, że niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej jest zagrożona.

Jeżeli na niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wpływają zagrożenia związane z oceną własną lub interesem własnym, biegły rewident lub firma audytorska nie przeprowadzają badania ustawowego.

Jeżeli na niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wpływają zagrożenia związane z obroną interesów, znajomością jednostki badanej, stosunkiem zaufania lub zastraszaniem, biegły rewident lub firma audytorska stosują zabezpieczenia w celu zmniejszenia tych zagrożeń. Jeżeli ze względu na powagę zagrożeń niezależność pozostaje zagrożona mimo zastosowanych zabezpieczeń, biegły rewident lub firma audytorska nie przeprowadzają badania ustawowego.

3.           Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację z ocen, o których mowa w ust. 1 i 2, a także dokumentują w dokumentacji roboczej z badania wszystkie znaczące zagrożenia dla swojej niezależności, jak również zabezpieczenia zastosowane dla zmniejszenia tych zagrożeń.

4            Biegły rewident lub firma audytorska:

a)      co roku potwierdzają na piśmie wobec komitetu ds. audytu swoją niezależność od jednostki badanej;

b)      co roku potwierdzają na piśmie wobec komitetu ds. audytu nazwiska partnerów firmy audytorskiej, wyższego rangą kierownika oraz kierownika głównego zespołu przeprowadzającego badanie ustawowe, zaświadczając o nieistnieniu konfliktu interesów;

c)      zwracają się do komitetu ds. audytu o zgodę na świadczenie na rzecz jednostki badanej usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii);

d)      zwracają się do właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1, o zgodę na świadczenie na rzecz jednostki badanej usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (iii) oraz (iv);

e)      omawiają z komitetem ds. audytu zagrożenia dla własnej niezależności oraz zabezpieczenia stosowane dla zmniejszenia tych zagrożeń, wskazane w dokumentacji sporządzonej zgodnie z ust. 3.

W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka pełni funkcje przypisane komitetowi ds. audytu w niniejszym ustępie.

ROZDZIAŁ II

POUFNOŚĆ I TAJEMNICA SŁUŻBOWA

Artykuł 12

Poufność i tajemnica zawodowa

Biegli rewidenci lub firmy audytorskie, w tym niebiorący już udziału w danym zleceniu na badanie, jak również byli biegli rewidenci lub firmy audytorskie, nie mogą powoływać się na zasady dotyczące poufności i tajemnicy zawodowej, o których mowa w art. 23 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, aby uniemożliwiać stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 13

Ujawnianie informacji biegłym rewidentom z państw trzecich oraz organom z państw trzecich

1.           W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska przeprowadza badanie ustawowe jednostki interesu publicznego należącej do grupy przedsiębiorstw, której jednostka dominująca znajduje się w państwie trzecim, zasady dotyczące poufności i tajemnicy zawodowej, o których mowa w art. 23 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, nie mogą stanowić przeszkody dla przekazywania przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską odnośnej dokumentacji wykonanej pracy rewizyjnej biegłemu rewidentowi grupy w państwie trzecim, jeżeli dokumentacja ta jest konieczna wyłącznie do przygotowania badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostki dominującej.

Przekazywanie informacji biegłemu rewidentowi grupy w państwie trzecim jest zgodne z przepisami rozdziału IV dyrektywy 95/46/WE i z obowiązującymi przepisami krajowymi w zakresie ochrony danych osobowych.

2.           Biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego, która przeprowadziła emisję papierów wartościowych w państwie trzecim lub która jest częścią grupy publikującej wymagane ustawowo skonsolidowane sprawozdania finansowe w państwie trzecim, mogą przekazać posiadaną dokumentację roboczą z badania lub inne posiadane dokumenty związane z badaniem tej jednostki do właściwych organów w odnośnych państwach trzecich przy zachowaniu warunków określonych w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.

ROZDZIAŁ III

WYKONYWANIE BADANIA USTAWOWEGO

Artykuł 14

Zakres badania ustawowego

1.           Przeprowadzając badanie ustawowe jednostki interesu publicznego, biegły rewident lub firma audytorska podejmują niezbędne kroki dla sformułowania opinii odnośnie do tego, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe jednostki interesu publicznego przedstawiają rzetelny i jasny obraz zgodnie z odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej oraz, gdzie jest to stosowne, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe są zgodne z wymogami ustawowymi, o których mowa w art. 22.

Kroki takie obejmują przynajmniej wymogi określone w art. 15–20.

Opinia biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej jest wyrażana zgodnie z art. 21–25.

2.           Bez uszczerbku dla wymogów w zakresie sprawozdawczości, o których mowa w art. 22 i 23, zakres badania ustawowego nie obejmuje zapewnienia odnośnie do przyszłej rentowności jednostki badanej ani efektywności lub skuteczności prowadzenia spraw jednostki przez jej kierownictwo lub organ administracyjny obecnie lub w przyszłości.

Artykuł 15

Zawodowy sceptycyzm

Przeprowadzając badanie ustawowe jednostki interesu publicznego, biegły rewident lub firma audytorska zachowują zawodowy sceptycyzm przez cały okres badania, uznając możliwość zaistnienia istotnych zniekształceń wskutek faktów lub zachowań wskazujących na nieprawidłowości, w tym nadużycia lub błędy, bez względu na wcześniejsze doświadczenia biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej dotyczące uczciwości i etyki kierownictwa jednostki badanej oraz osób odpowiedzialnych za zarządzanie tą jednostką.

Biegły rewident lub firma audytorska zachowują zawodowy sceptycyzm w szczególności przy ocenie szacunków kierownictwa dotyczących wartości godziwej i utraty wartości firmy, jak również dotyczących innych wartości niematerialnych i prawnych oraz przyszłych przepływów pieniężnych, mających znaczenie dla opinii na temat kontynuacji działalności.

Na potrzeby niniejszego artykułu „zawodowy sceptycyzm” oznacza postawę polegającą na krytycznym nastawieniu, czujności wobec warunków mogących wskazywać ewentualne zniekształcenia spowodowane błędem lub nadużyciem oraz krytyczną ocenę dowodów wykorzystywanych w badaniu.

Artykuł 16

Organizacja pracy

1.           W przypadku gdy badanie ustawowe jednostki interesu publicznego jest przeprowadzane przez firmę audytorską, firma ta wyznacza przynajmniej jednego swojego kluczowego partnera. Firma audytorska zapewnia swojemu(-im) wyznaczonemu(-ym) partnerowi(-om) dostateczne środki dla właściwego wykonania przez nich swoich obowiązków.

Zapewnienie jakości badania, niezależności i kompetencji to główne kryteria, którymi kieruje się firma audytorska przy wyborze i wyznaczaniu swojego(-ich) kluczowego(-ych) partnera(-ów).

Wyznaczony partner firmy audytorskiej bierze czynny udział w przeprowadzaniu badania ustawowego.

2.           W przypadku gdy badanie ustawowe jednostki interesu publicznego jest przeprowadzane przez biegłego rewidenta, poświęca on dostateczny czas na wykonanie zlecenia i przeznacza dostateczne zasoby spośród swoich pracowników dla właściwego wykonania obowiązków.

3.           Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację przypadków nieprzestrzegania przez ich pracowników przepisów niniejszego rozporządzenia. Przechowują oni również dokumentację wszelkich skutków takiej sytuacji, w tym środków podjętych w stosunku do tych pracowników oraz środków podjętych w celu zmiany wewnętrznego systemu kontroli jakości. Biegły rewident lub firma audytorska sporządzają sprawozdanie roczne zawierające przegląd wszystkich takich podjętych środków i przekazują je pracownikom.

W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska zwracają się do ekspertów zewnętrznych o poradę, dokumentują to zapytanie wraz z otrzymaną poradą.

4.           Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację obsługi klienta. Dokumentacja ta obejmuje następujące dane dla każdego klienta, na rzecz którego świadczone są usługi biegłych rewidentów:

a)      nazwa, adres i miejsce prowadzenia działalności;

b)      w przypadku firmy audytorskiej – kluczowy(-i) partner(-zy) firmy audytorskiej;

c)      wynagrodzenie pobrane z tytułu przeprowadzenia badania ustawowego oraz wynagrodzenie pobrane z tytułu innych usług w każdym roku finansowym.

5.           Biegły rewident lub firma audytorska tworzą zbiór dokumentacji z badania dla każdego przeprowadzonego badania ustawowego. Zbiór dokumentacji z badania zawiera przynajmniej następujące dane i dokumenty, w formie papierowej lub elektronicznej:

a)      umowa między biegłym rewidentem lub firmą audytorską i badaną jednostką, wraz ze wszystkimi zmianami do tej umowy;

b)      korespondencja z jednostką badaną w związku z badaniem ustawowym;

c)      plan badania określający prawdopodobny zakres i metodę badania ustawowego;

d)      opis charakteru i zakresu przeprowadzonych czynności rewizyjnych;

e)      daty rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych etapów procedur badania określonych w planie badania;

f)       główne ustalenia z przeprowadzonych procedur badania;

g)      wnioski wyciągnięte z ustaleń, o których mowa w lit. f);

h)      opinia biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej, wyrażona w projektach sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23;

i)       dane udokumentowane zgodnie z art. 11 ust. 3, art. 16 ust. 3, art. 17 i 18 oraz art. 19 ust. 6;

j)       inne istotne dane i dokumenty mające znaczenie dla uzupełnienia sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23, oraz dla monitorowania zgodności z niniejszym rozporządzeniem oraz z innymi stosownymi wymogami prawnymi.

Zbiór dokumentacji z badania jest zamykany nie później niż dwa miesiące od dnia podpisania sprawozdania z badania, o którym mowa w art. 22.

6.           Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację wszystkich skarg dotyczących przeprowadzania badań ustawowych.

Artykuł 17

Integralność rynku

1.           W przypadku zajścia incydentu, który ma lub może mieć poważne skutki dla integralności czynności związanych z badaniem ustawowym przeprowadzanym przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską, biegły rewident lub firma audytorska:

a)      przechowują dokumentację incydentu;

b)      podejmują odpowiednie środki w celu przeciwdziałania skutkom incydentu i zapobieżenia ponownemu zajściu incydentu;

c)      informują o incydencie właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1.

Dokumentacja, o której mowa w akapicie pierwszym lit. a), obejmuje fakty i okoliczności incydentu, informacje o uczestniczącej w nim osobie lub osobach oraz szczegółowe informacje o środkach podjętych zgodnie z lit. b) tego akapitu.

2.           Bez uszczerbku dla dyrektywy 2005/60/WE, jeżeli biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego podejrzewają lub mają uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że fakty lub zachowania wskazują na nieprawidłowości, w tym próbę popełnienia nadużycia lub popełnienie nadużycia w odniesieniu do sprawozdań finansowych, informują o tym jednostkę badaną oraz zwracają się do niej o zbadanie sprawy i podjęcie odpowiednich środków w celu zajęcia się tymi nieprawidłowościami i zapobieżenia ponownemu pojawieniu się takich nieprawidłowości w przyszłości.

Jeżeli jednostka badana nie dokonuje zbadania sprawy lub nie podejmuje żadnych środków bądź gdy biegły rewident lub firma audytorska sądzą, że środki podjęte przez jednostkę badaną nie są adekwatne w przypadku takich nieprawidłowości, biegły rewident lub firma audytorska informują o tych nieprawidłowościach właściwe organy sprawujące nadzór nad daną jednostką interesu publicznego.

Dokonane w dobrej wierze przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską ujawnienie właściwym organom faktu lub decyzji, o których mowa w akapicie pierwszym, nie stanowi naruszenia ograniczeń umownych ani prawnych odnoszących się do ujawniania informacji i nie pociąga za sobą żadnej odpowiedzialności dla tych osób.

Artykuł 18

Badanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych

1            W przypadku ustawowego badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych grupy przedsiębiorstw, w której jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego, biegły rewident grupy:

a)      ponosi pełną odpowiedzialność za sprawozdanie z badania, o którym mowa w art. 22, oraz za sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 23, w odniesieniu do skonsolidowanych sprawozdań finansowych;

b)      dokumentuje pracę rewizyjną wykonaną przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie) do celów badania grupy;

c)      przeprowadza przegląd pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie) do celów badania grupy i zachowuje dokumentację tego przeglądu. Dokumentacja zachowywana przez biegłego rewidenta grupy pozwala odnośnym właściwym organom na właściwą ocenę pracy biegłego rewidenta grupy.

Do celów akapitu pierwszego lit. c) biegły rewident grupy pozyskuje zgodę wyrażoną przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie) na przekazanie odnośnej dokumentacji w trakcie przeprowadzania badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych, jako warunek umożliwiający biegłemu rewidentowi grupy poleganie na wynikach prac wykonanych przez tego biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie).

2.           W przypadku gdy biegły rewident grupy nie ma możliwości przestrzegania przepisów ust. 1 akapit pierwszy lit. c), podejmuje on odpowiednie środki i odpowiednio informuje właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1.

Środki te mogą obejmować przeprowadzenie dodatkowej pracy rewizyjnej w ramach badania ustawowego, bezpośrednio lub poprzez zlecenie takich zadań w ramach outsourcingu, w odnośnej jednostce zależnej jednostki interesu publicznego.

3.           W przypadku gdy biegły rewident grupy podlega kontroli zapewnienia jakości lub dochodzeniu dotyczącemu badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych grupy przedsiębiorstw, w której jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego, biegły rewident grupy na żądanie udostępnia właściwym organom prowadzoną przez siebie odnośną dokumentację dotyczącą pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie) do celów badania sprawozdań finansowych grupy, w tym dokumentację roboczą odnoszącą się do badania sprawozdań finansowych grupy.

Właściwe organy zwracają się o dodatkową dokumentację, dotyczącą pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(-ie) do celów badania grupy, do właściwych organów zgodnie z tytułem IV rozdział III niniejszego rozporządzenia.

W przypadku gdy podmiot należący do grupy przedsiębiorstw jest badany przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa trzeciego, właściwe organy zwracają się o dodatkową dokumentację pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa trzeciego do właściwych organów z państw trzecich w ramach ustaleń roboczych, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.

W drodze odstępstwa od akapitu trzeciego, w przypadku gdy podmiot należący do grupy przedsiębiorstw jest badany przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa trzeciego nie posiadającego ustaleń roboczych, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE, biegły rewident grupy na żądanie zapewnia należyte dostarczenie dodatkowej dokumentacji pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa trzeciego, w tym dokumentacji roboczej odnoszącej się do badania grupy. W celu zapewnienia dostarczenia takich dokumentów biegły rewident grupy zatrzymuje egzemplarz takiej dokumentacji bądź też uzgadnia z biegłym(-i) rewidentem(-ami) lub jednostką(-ami) audytorską(-imi) z państwa trzeciego swój odpowiedni i nieograniczony do niej dostęp na żądanie lub podejmuje wszelkie inne stosowne działania. W przypadku, gdy dokumentacja robocza z badania nie może zostać przekazana z państwa trzeciego do biegłego rewidenta grupy z powodów prawnych lub z innych przyczyn, dokumentacja zachowana przez biegłego rewidenta grupy powinna zawierać dowody, że podjął on odpowiednie procedury w celu uzyskania dostępu do dokumentacji badania, a w przypadku przeszkód innych niż przeszkody prawne wynikające z ustawodawstwa państwa trzeciego – dowody na istnienie takiej przeszkody.

Artykuł 19

Wewnętrzna kontrola zapewnienia jakości

1.           Przed wydaniem sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23, przeprowadza się wewnętrzną kontrolę zapewnienia jakości, aby ocenić, czy biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej mogli w sposób racjonalny dojść do opinii i wniosków wyrażonych w projektach tych sprawozdań.

2.           Wewnętrzną kontrolę zapewnienia jakości przeprowadza wewnętrzny kontroler ds. zapewnienia jakości. Kontroler ten jest biegłym rewidentem niebiorącym udziału w przeprowadzaniu badania ustawowego, którego dotyczy wewnętrzna kontrola jakości.

3.           Przy przeprowadzaniu wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości, kontroler odnotowuje przynajmniej:

a)      ustne i pisemne informacje przekazywane przez biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej dla uzasadnienia głównych ustaleń z wykonanych procedur badania oraz wnioski wyciągnięte na podstawie tych ustaleń, bez względu na to, czy są one przekazywane na żądanie wewnętrznego kontrolera zapewnienia jakości czy nie;

b)      zbadane sprawozdania finansowe;

c)      główne ustalenia z wykonanych procedur badania oraz wnioski wyciągnięte na podstawie tych ustaleń;

d)      opinie biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej, wyrażone w projektach sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23.

4.           W ramach wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości ocenia się przynajmniej następujące elementy:

a)      niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej od badanej jednostki;

b)      znaczące zagrożenia zidentyfikowane przez biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej w trakcie przeprowadzania badania ustawowego oraz środki podjęte przez nich w celu odpowiedniego przeciwdziałania tym zagrożeniom;

c)      rozumowanie biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej, w szczególności w odniesieniu do istotności oraz znaczących zagrożeń, o których mowa w lit. b);

d)      ewentualne zapytania do zewnętrznych ekspertów o poradę oraz wdrażanie otrzymanych porad;

e)      charakter i zakres skorygowanych i nieskorygowanych zniekształceń w sprawozdaniach finansowych, zidentyfikowanych w trakcie badania;

f)       tematy omawiane z komitetem ds. audytu oraz organami zarządzającymi lub nadzorczymi jednostki badanej;

g)      tematy omawiane z właściwymi organami oraz, tam gdzie to stosowne, z innymi stronami trzecimi;

h)      czy dokumenty i informacje wybrane z dokumentacji dostatecznie odzwierciedlają stanowiska zajmowane przez pracowników biorących udział w badaniu oraz czy te dokumenty i informacje potwierdzają opinię biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej wyrażoną w projektach sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23.

5.           Wewnętrzny kontroler ds. zapewnienia jakości omawia wyniki wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości z biegłym rewidentem lub kluczowym partnerem firmy audytorskiej. Biegły rewident lub firma audytorska określają procedurę, którą należy realizować w sytuacji, gdy kontroler i biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej nie zgadzają się co do wyników kontroli.

6.           Biegły rewident lub firma audytorska przechowują dokumentację wyników wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości wraz z przesłankami leżącymi u podstaw jej wyników.

Artykuł 20

Stosowanie międzynarodowych standardów rewizji finansowej

Przy przeprowadzaniu ustawowych badań jednostek interesu publicznego biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) przestrzegają międzynarodowych standardów rewizji finansowej, o których mowa w art. 26 dyrektywy 2006/43/WE, o ile standardy te są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia.

ROZDZIAŁ IV

SPRAWOZDAWCZOŚĆ Z BADANIA

Artykuł 21

Wyniki badania ustawowego

Biegły rewident lub firma audytorska przedstawiają wyniki badania ustawowego w następujących sprawozdaniach:

– sprawozdanie z badania zgodnie z art. 22;

– sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu zgodnie z art. 23.

Biegły rewident lub firma audytorska przedstawiają wyniki badania ustawowego komitetowi ds. audytu jednostki badanej zgodnie z art. 24 oraz organom nadzoru jednostek interesu publicznego zgodnie z art. 25.

Artykuł 22

Sprawozdanie z badania

1.           Biegły rewident lub firma audytorska przedstawiają wyniki badania ustawowego jednostki interesu publicznego w sprawozdaniu z badania.

2.           Sprawozdanie z badania sporządza się na piśmie. W sprawozdaniu tym przynajmniej:

a)      wskazuje się jednostkę, której roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe zostały zbadane;

b)      określa się, czy chodzi o roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe, oraz dzień, na który zostały sporządzone, i okres nimi objęty;

c)      wyjaśnia się zakres przeglądu, jeżeli dokonano przeglądu dodatkowych sprawozdań;

d)      wskazuje się, który organ w ramach jednostki badanej powołał biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(ie);

e)      wskazuje się datę powołania oraz nieprzerwany okres trwania zlecenia, w tym także przypadki przedłużenia zlecenia w przeszłości oraz ponownego powołania;

f)       wskazuje się, że badanie ustawowe przeprowadzono zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej, o których mowa w art. 20;

g)      wskazuje się ramy sprawozdawczości finansowej zastosowane przy sporządzaniu sprawozdań finansowych;

h)      opisuje się zastosowaną metodykę, w tym wskazuje się, jaka część bilansu została bezpośrednio sprawdzona oraz jaka część badania została oparta na testowaniu systemu i zgodności z przepisami;

i)       wyjaśnia się ewentualne różnice w zakresie ważenia przy badaniu merytorycznym i badaniu zgodności w porównaniu z poprzednim rokiem, nawet jeżeli badanie ustawowe w poprzednim roku było przeprowadzone przez innego(-ych) biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(-ie);

j)       określa się szczegółowy poziom istotności zastosowany przy wykonywaniu badania ustawowego;

k)      wskazuje się kluczowe obszary ryzyka powstania istotnych zniekształceń w rocznych lub skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, w tym kluczowe wartości szacunkowe lub obszary niepewności pomiaru;

l)       przedstawia się oświadczenie dotyczące sytuacji jednostki badanej lub, w przypadku badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych, sytuacji jednostki dominującej i grupy, a zwłaszcza ocenę zdolności jednostki lub jednostki dominującej i grupy do wypełniania swoich zobowiązań w przewidywalnej przyszłości, a tym samym do kontynuacji działalności;

m)     przedstawia się ocenę systemu kontroli wewnętrznej jednostki lub, w przypadku skonsolidowanych sprawozdań finansowych, jednostki dominującej, w tym znaczące uchybienia kontroli wewnętrznej zidentyfikowane w trakcie badania ustawowego, jak również ocenę systemu księgowości i rachunkowości;

n)      wyjaśnia się, w jakim zakresie badanie ustawowe miało na celu wykrycie nieprawidłowości, w tym nadużyć;

o)      wskazuje się i wyjaśnia ewentualne naruszenia zasad rachunkowości lub naruszenia przepisów bądź umowy spółki, decyzji dotyczących zasad rachunkowości lub zagadnień istotnych z punktu widzenia zarządzania jednostką;

p)      potwierdza się, że opinia z badania jest spójna ze sprawozdaniem dodatkowym dla komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 23;

q)      oświadcza się, że nie były świadczone usługi niezwiązane z badaniem, o których mowa w art. 10 ust. 3, oraz że biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) pozostali całkowicie niezależni w trakcie przeprowadzania badania. Jeżeli badanie ustawowe zostało przeprowadzone przez firmę audytorską, w sprawozdaniu wymienia się każdego członka zespołu realizującego zlecenie oraz oświadcza się, że wszyscy członkowie pozostali całkowicie niezależni i nie mieli bezpośrednich ani pośrednich powiązań z jednostką badaną;

r)       wskazuje się usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii), na których świadczenie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską na rzecz badanej jednostki wyraził zgodę komitet ds. audytu;

s)       wskazuje się usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (iii) oraz (iv), na których świadczenie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską na rzecz badanej jednostki wyraziły zgodę właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1;

t)       wyraża się opinię, w której jasno przedstawia się opinię biegłego(-ych) rewidenta(‑ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) co do tego, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe dają prawdziwy i jasny obraz sytuacji oraz czy zostały sporządzone zgodnie z odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej, a także, gdzie jest to stosowne, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe są zgodne z wymogami ustawowymi; opinia wyrażona na podstawie badania może być wydana jako opinia bez zastrzeżeń, opinia z zastrzeżeniami, opinia negatywna lub, jeżeli biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(‑ie) nie są w stanie wyrazić opinii na podstawie badania, mogą oni odmówić wyrażenia opinii. W przypadku opinii z zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź odmowy wyrażenia opinii, w sprawozdaniu wyjaśnia się przyczyny takiej decyzji;

u)      porusza się ewentualne sprawy, na które biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(‑ie) zwracają uwagę poprzez ich podkreślenie, jednak bez wydawania opinii z zastrzeżeniami;

v)      wyraża się opinię na temat spójności lub braku spójności między raportem rocznym a rocznymi sprawozdaniami finansowymi za ten sam rok podatkowy;

w)     wskazuje się siedzibę biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(‑ich).

3.           W przypadku gdy do przeprowadzenia badania ustawowego jednostki interesu publicznego powołano więcej niż jednego biegłego rewidenta lub więcej niż jedną firmę audytorską, uzgadniają oni wyniki badania ustawowego i składają wspólne sprawozdanie i opinię. W przypadku braku zgody każdy biegły rewident lub firma audytorska składają własną odrębną opinię. Jeżeli jeden biegły rewident lub jedna firma audytorska wydaje opinię z zastrzeżeniami, opinię negatywną lub odmawia wyrażenia opinii, całą opinię uznaje się za opinię z zastrzeżeniami, opinię negatywną lub odmowę wyrażenia opinii. W oddzielnym ustępie każdy biegły rewident lub każda firma audytorska podaje powody braku zgody.

4.           Sprawozdania z badania nie mogą być dłuższe niż cztery strony lub 10000 znaków (bez spacji). Nie mogą one zawierać żadnych odwołań do sprawozdania dodatkowego dla komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 23.

5.           Sprawozdania z badania są podpisywane i opatrywane datą przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(‑ie). W przypadku gdy badanie ustawowe jest przeprowadzane przez firmę audytorską, sprawozdania z badania są podpisywane przynajmniej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) przeprowadzającego(-ych) badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej.

6.           Do sprawozdań z badania jednostek interesu publicznego nie ma zastosowania art. 35 dyrektywy [XXX] w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek.

7.           Biegły rewident lub firma audytorska nie mogą posługiwać się nazwą żadnych właściwych organów w sposób, który mógłby wskazywać lub sugerować, że organy te popierają lub zatwierdzają sprawozdanie z badania.

Artykuł 23

Sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu

1.           Biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu publicznego składają sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu jednostki badanej.

Jeżeli jednostka badana nie posiada komitetu ds. audytu, sprawozdanie dodatkowe jest składane do organu wykonującego równoważne funkcje w jednostce badanej.

Komitet ds. audytu lub organ wykonujący równoważne funkcje może przekazać sprawozdanie dodatkowe organowi kierowniczemu, administracyjnemu lub nadzorczemu jednostki badanej.

Sprawozdanie dodatkowe jest ujawniane walnemu zgromadzeniu jednostki badanej, jeżeli tak zdecyduje organ kierowniczy, administracyjny lub nadzorczy jednostki badanej.

2.           Sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu jest sporządzane na piśmie. W sprawozdaniu dodatkowym wyjaśnia się szczegółowo i wyraźnie wyniki przeprowadzonego badania ustawowego oraz przynajmniej:

a)      przedstawia się oświadczenie o niezależności, jak wskazano w art. 22 ust. 2 lit. q);

b)      wskazuje się daty spotkań z komitetem ds. audytu lub organem wykonującym równoważne funkcje w jednostce badanej;

c)      wskazuje się daty spotkań z organem kierowniczym, administracyjnym lub nadzorczym jednostki badanej, o ile takie spotkania miały miejsce;

d)      opisuje się procedurę powołania;

e)      opisuje się podział zadań między biegłym(-i) rewidentem(-ami) i/lub firmą(‑ami) audytorską(-imi);

f)       wskazuje się i wyjaśnia osądy dotyczące istotnej niepewności, które mogą wywołać wątpliwości co tego, czy jednostka jest zdolna do kontynuowania swojej działalności;

g)      określa się szczegółowo, czy księgowość, rachunkowość, wszystkie zbadane dokumenty, roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe i ewentualne dodatkowe sprawozdania są właściwe;

h)      wskazuje się i wyjaśnia szczegółowo wszystkie przypadki niezgodności, w tym przypadki nieistotne, o ile jest to uznawane za ważne dla wypełniania przez komitet ds. audytu swoich zadań;

i)       ocenia się metody wyceny zastosowane w przypadku różnych pozycji rocznego lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym skutki zmian tych metod;

j)       przedstawia się pełne informacje o wszystkich gwarancjach, listach gwarancyjnych, zobowiązaniach do interwencji publicznej oraz innych środkach wsparcia, na których opierano się przy ocenie zdolności jednostki do kontynuacji działalności;

k)      potwierdza się obecność przy inwentaryzacji, jak również przy innych przypadkach fizycznej weryfikacji, jeżeli inwentaryzacje lub weryfikacje miały miejsce;

l)       wskazuje się i wyjaśnia zasady konsolidacji w przypadku ustawowego badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych;

m)     wskazuje się pracę rewizyjną wykonaną przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i) audytorską (‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie) w przypadku badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych;

n)      wskazuje się, czy jednostka badana przedstawiła wszystkie żądane wyjaśnienia i dokumenty.

3.           W przypadku braku zgody między powołanymi biegłymi rewidentami lub firmami audytorskimi co do procedur rewizji, zasad rachunkowości lub innych zagadnień dotyczących przeprowadzania badania ustawowego, przyczyny tego braku zgody należy wyjaśnić w sprawozdaniu dodatkowym dla komitetu ds. audytu.

4.           Sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu jest podpisywane i opatrywane datą przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(‑ie). W przypadku gdy badanie ustawowe przeprowadza firma audytorska, sprawozdanie dodatkowe jest podpisywane przynajmniej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) przeprowadzającego(-ych) badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej.

5.           Biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) niezwłocznie udostępniają sprawozdanie dodatkowe właściwym organom na ich żądanie.

Artykuł 24

Nadzór komitetu ds. audytu nad badaniem ustawowym

Komitet ds. audytu jednostki interesu publicznego monitoruje pracę biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) przeprowadzających badanie ustawowe.

Biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) zgłaszają komitetowi ds. audytu główne sprawy wynikające z badania ustawowego, a w szczególności istotne uchybienia kontroli wewnętrznej w odniesieniu do procesu sprawozdawczości finansowej. Na żądanie dowolnej ze stron, biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) omawiają te zagadnienia z komitetem ds. audytu.

Komitet ds. audytu informuje organ administracyjny lub nadzorczy jednostki badanej o wyniku badania ustawowego. Komitet ds. audytu wyjaśnia, w jaki sposób badanie ustawowe przyczyniło się do integralności sprawozdawczości finansowej i jaka była jego rola w tym procesie.

W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka kontaktuje się z biegłym rewidentem lub firmą audytorską w sprawie obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule.

Artykuł 25

Sprawozdanie dla organów nadzoru nad jednostkami interesu publicznego

1.           Bez uszczerbku dla art. 55 dyrektywy 2004/39/WE, art. 53 dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[34], art. 15 ust. 4 dyrektywy 2007/64/WE, art. 106 dyrektywy 2009/65/WE, art. 3 ust. 1 dyrektywy 2009/110/WE i art. 72 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE[35], biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego mają obowiązek natychmiastowego zgłaszania do właściwych organów nadzorujących jednostki interesu publicznego wszelkich faktów lub decyzji dotyczących danej jednostki interesu publicznego, o których powzięli wiadomość podczas przeprowadzania badania ustawowego, a które mogą spowodować którykolwiek z następujących skutków:

a)      istotne naruszenie przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych określających, gdzie jest to stosowne, warunki zatwierdzania lub szczegółowo regulujących prowadzenie działalności przez daną jednostkę interesu publicznego;

b)      zakłócenie nieprzerwanego funkcjonowania jednostki interesu publicznego;

c)      odmowę poświadczenia sprawozdań finansowych lub wyrażenie zastrzeżeń.

Biegły rewident lub firma audytorska mają również obowiązek zgłaszania faktów i decyzji, o których powzięli wiadomość w trakcie przeprowadzania badania ustawowego przedsiębiorstwa mającego bliskie powiązania z jednostką interesu publicznego, dla której również przeprowadzają oni badanie ustawowe.

2.           Właściwe organy nadzorujące instytucje kredytowe i zakłady ubezpieczeń nawiązują regularny dialog z biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi przeprowadzającymi badanie ustawowe tych instytucji i zakładów.

Dla ułatwienia wykonywania zadań, o których mowa w akapicie pierwszym, EUNB i EUNUiPPE wydają wytyczne skierowane do właściwych organów nadzorujących instytucje kredytowe i zakłady ubezpieczeń, zgodnie odpowiednio z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 i rozporządzenia (UE) nr 1094/2010.

3.           Dokonane w dobrej wierze przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską ujawnienie właściwym organom faktu lub decyzji, o których mowa w ust. 1, bądź dowolnego faktu w trakcie dialogu przewidzianego w ust. 2, nie stanowi naruszenia ograniczeń umownych ani prawnych odnoszących się do ujawniania informacji i nie pociąga za sobą żadnej odpowiedzialności dla tych osób.

ROZDZIAŁ V

SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAPEWNIAJĄCA PRZEJRZYSTOŚĆ BIEGŁYCH REWIDENTÓW I FIRM AUDYTORSKICH ORAZ PROWADZENIE DOKUMENTACJI

Artykuł 26

Ujawnianie informacji finansowych

1.           Firma audytorska przeprowadzająca badania ustawowe jednostek interesu publicznego podaje do publicznej wiadomości swoje roczne sprawozdanie finansowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 2004/109/WE najpóźniej cztery miesiące po zakończeniu każdego roku obrotowego.

Biegli rewidenci przeprowadzający badania ustawowe jednostek interesu publicznego publikują swoje roczne zestawienie dochodów.

2.           W rocznym sprawozdaniu finansowym oraz w rocznym zestawieniu dochodów wskazuje się całkowite obroty w podziale na wynagrodzenie z tytułu badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego oraz jednostek należących do grupy przedsiębiorstw, których jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego, wynagrodzenie z tytułu badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych innych jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu świadczenia pokrewnych usług rewizji finansowej, określonych w art. 10 ust. 2.

Roczne sprawozdanie finansowe lub roczne zestawienie dochodów są poddawane badaniu zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia.

3.           W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska należą do sieci, biegły rewident lub firma audytorska przedstawiają w rocznym sprawozdaniu finansowym lub w załączniku do rocznego zestawienia dochodów następujące dodatkowe informacje:

a)      nazwisko każdego biegłego rewidenta i nazwę każdej firmy audytorskiej należących do sieci;

b)      państwa, w których każdy biegły rewident lub każda firma audytorska należący do sieci zostali wpisani na listę biegłych rewidentów lub podmiotów uprawnionych lub w których mają swoją siedzibę, centralną administrację lub główne miejsce prowadzenia działalności;

c)      całkowite obroty uzyskane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie należące do sieci, pochodzące z badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych;

d)      zbadane skonsolidowane sprawozdania finansowe dla sieci oraz, gdy siecią kieruje podmiot mający osobowość prawną, zbadane sprawozdania finansowe tej osoby prawnej sporządzone zgodnie z art. 4 ust. 3 dyrektywy 2004/109/WE.

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego, biegły rewident lub firma audytorska mogą nie przedstawiać dodatkowych informacji, jeżeli informacje te są ujawniane przez osobę prawną kierującą siecią lub przez innego przedstawiciela sieci. W takim przypadku biegły rewident lub firma audytorska w załączniku do rocznego zestawienia dochodów lub rocznego sprawozdania finansowego wskazują, gdzie informacje te są dostępne.

4.           Roczne sprawozdanie finansowe lub roczne zestawienie dochodów są publikowane na stronie internetowej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej i pozostają dostępne na tej stronie przez przynajmniej pięć lat.

              Biegli rewidenci i firmy audytorskie informują właściwe organy o opublikowaniu rocznego zestawienia dochodów lub rocznego sprawozdania finansowego na stronach internetowych biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

Artykuł 27

Sprawozdanie zapewniające przejrzystość

1.           Biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie(-a) ustawowe jednostek interesu publicznego podają do publicznej wiadomości roczne sprawozdanie zapewniające przejrzystość najpóźniej trzy miesiące po zakończeniu każdego roku obrotowego. Roczne sprawozdanie zapewniające przejrzystość jest publikowane na stronie internetowej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej i pozostaje dostępne na tej stronie przez przynajmniej pięć lat.

Biegły rewident lub firma audytorska mogą aktualizować opublikowane przez siebie roczne sprawozdanie zapewniające przejrzystość. W takim przypadku biegły rewident lub firma wskazują, że dana wersja sprawozdania jest wersją zaktualizowaną, a pierwotna wersja sprawozdania pozostaje nadal dostępna na stronie internetowej.

Biegli rewidenci i firmy audytorskie informują EUNGiPW i właściwe organy, że sprawozdanie zapewniające przejrzystość zostało opublikowane na stronie internetowej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej bądź, gdzie jest to stosowne, że zostało zaktualizowane.

2.           Coroczne sprawozdanie zapewniające przejrzystość obejmuje przynajmniej:

a)      opis formy prawnej i struktury własnościowej firmy audytorskiej;

b)      w przypadku, gdy biegły rewident lub firma audytorska należą do sieci – opis sieci oraz rozwiązań prawnych i strukturalnych w ramach danej sieci;

c)      opis struktury zarządzania firmy audytorskiej;

d)      opis wewnętrznego systemu kontroli jakości firmy audytorskiej oraz oświadczenie organu administracyjnego lub zarządzającego na temat skuteczności jego funkcjonowania;

e)      wskazanie, kiedy odbyła się ostatnia kontrola zapewnienia jakości, o której mowa w art. 40;

f)       wykaz jednostek interesu publicznego, na rzecz których biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzali badania ustawowe w poprzednim roku obrotowym oraz wykaz jednostek, od których biegły rewident lub firma audytorska uzyskują ponad 5 % swoich rocznych przychodów;

g)      oświadczenie dotyczące praktyk biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w zakresie zapewnienia niezależności, zawierające również potwierdzenie przeprowadzenia wewnętrznej kontroli przestrzegania zasad niezależności;

h)      oświadczenie o stosowanej przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską polityce w zakresie kształcenia ustawicznego biegłych rewidentów, o którym mowa w art. 13 dyrektywy 2006/43/WE;

i)       informacje dotyczące zasad wynagradzania partnerów w firmach audytorskich;

j)       opis polityki w zakresie rotacji kluczowych partnerów firmy audytorskiej oraz pracowników zgodnie z art. 33 ust. 5;

k)      gdzie jest to stosowne, oświadczenie dotyczące ładu korporacyjnego.

Biegły rewident lub firma audytorska mogą, w wyjątkowych przypadkach, zdecydować o nieujawnianiu informacji wymaganych na mocy akapitu pierwszego lit. f) w zakresie niezbędnym do zmniejszenia bezpośredniego i znaczącego zagrożenia dla bezpieczeństwa osobistego jakichkolwiek osób. Biegły rewident lub firma audytorska muszą być w stanie wykazać wobec właściwych organów istnienie takiego zagrożenia.

3.           Sprawozdanie zapewniające przejrzystość podpisuje biegły rewident lub firma audytorska.

Artykuł 28

Oświadczenie dotyczące ładu korporacyjnego

1.           W przypadku gdy firma audytorska uzyskuje ponad jedną trzecią swoich rocznych przychodów z tytułu badania sprawozdań finansowych od dużych jednostek interesu publicznego, podaje ona do publicznej wiadomości oświadczenie dotyczące ładu korporacyjnego. Oświadczenie to jest włączane jako odrębna sekcja do sprawozdania zapewniającego przejrzystość.

2.           Oświadczenie dotyczące ładu korporacyjnego obejmuje przynajmniej następujące informacje:

a)      odniesienie do przynajmniej jednego z następujących elementów:

(i)      kodeks ładu korporacyjnego, któremu podlega firma audytorska,

(ii)      kodeks ładu korporacyjnego, który firma audytorska zdecydowała się stosować dobrowolnie;

(iii)     wszystkie istotne informacje dotyczące stosowanych praktyk w zakresie ładu korporacyjnego poza wymogami prawa krajowego.

W przypadku uwzględnienia informacji, o których mowa w ppkt (i) i (ii), firma audytorska wskazuje również, gdzie odnośne teksty są dostępne publicznie. W przypadku uwzględnienia informacji, o których mowa w ppkt (iii), firma audytorska podaje do wiadomości publicznej swoje praktyki w zakresie ładu korporacyjnego.

Jeżeli firma audytorska nie podlega żadnemu kodeksowi ładu korporacyjnego i nie stosuje żadnego takiego kodeksu dobrowolnie, stwierdza to w swoim oświadczeniu;

b)      w jakim zakresie firma audytorska, zgodnie z prawem krajowym, nie przestrzega kodeksu ładu korporacyjnego, o którym mowa w lit. a) ppkt (i) lub (ii), wyjaśnienie firmy audytorskiej wskazujące, których części kodeksu ładu korporacyjnego firma nie przestrzega, i wskazanie przyczyn ich nieprzestrzegania. W przypadku gdy firma audytorska zdecydowała się nie przestrzegać żadnych postanowień kodeksu ładu korporacyjnego, o którym mowa w lit. a) ppkt (i) lub (ii), wyjaśnia ona przyczyny ich nieprzestrzegania;

c)      opis głównych cech systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie w odniesieniu do procesu sprawozdawczości finansowej;

d)      następujące informacje:

(i)      znaczące bezpośrednie i pośrednie prawa głosu równe lub wyższe niż 5 % wszystkich praw głosu w firmie audytorskiej, w tym pośrednie prawa głosu posiadane za pośrednictwem struktur piramidowych oraz wzajemne posiadanie praw głosu przez różne podmioty;

(ii)      tożsamość posiadaczy szczególnych praw kontrolnych oraz opis tych praw, bez względu na to, czy prawa te wynikają z posiadania papierów wartościowych, stosunków umownych czy innych przesłanek;

(iii)     ograniczenia praw głosu, w tym ograniczone prawa głosu posiadaczy określonej wielkości procentowej głosów lub liczby głosów, terminy wykonywania praw głosu,

(iv)     zasady powoływania i zastępowania członków zarządu oraz dokonywania zmian w umowie spółki;

(v)     uprawnienia członków zarządu;

e)      jeżeli informacje te nie zostały już w pełni przewidziane w krajowych przepisach ustawowych i wykonawczych – funkcjonowanie walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub wspólników lub posiadaczy praw głosu oraz jego najważniejsze uprawnienia, a także opis praw akcjonariuszy lub wspólników lub posiadaczy praw głosu i sposób ich wykonywania;

f)       skład i działanie organów administracyjnych, zarządzających i nadzorczych oraz ich komitetów.

Artykuł 29

Informacje dla właściwych organów

Biegły rewident lub firma audytorska co roku przedstawiają swoim właściwym organom wykaz zbadanych jednostek interesu publicznego według wysokości uzyskanych od nich przychodów.

Artykuł 30

Prowadzenie dokumentacji

Biegli rewidenci i firmy audytorskie przechowują dokumenty i informacje, o których mowa w art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 3, art. 11 ust. 3 i 4, art. 16 ust. 2–6, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i 3, art. 19 ust. 3–6, art. 22, 23 i 24, art. 25 ust. 1 i 2, art. 29, art. 32 ust. 2, 3, 5 i 6, art. 33 ust. 6 i art. 43 ust. 4, przez okres pięciu lat od wytworzenia tych dokumentów lub informacji.

Państwa członkowskie mogą żądać od biegłych rewidentów i firm audytorskich przechowywania dokumentów i informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, przez dłuższy okres zgodnie ze swoimi przepisami w zakresie ochrony danych osobowych oraz postępowania administracyjnego i sądowego.

Tytuł III

Powoływanie biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez jednostki interesu publicznego

Artykuł 31

Komitet ds. audytu

1.           Każda jednostka interesu publicznego posiada komitet ds. audytu. Komitet ds. audytu składa się z członków niewykonawczych organu administracyjnego lub członków organu nadzorczego jednostki badanej lub członków powołanych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników jednostki badanej lub, w przypadku jednostek nieposiadających akcjonariuszy lub wspólników, przez równoważny organ.

Przynajmniej jeden członek komitetu ds. audytu posiada kompetencje w zakresie rewizji finansowej, a inny członek – w zakresie rachunkowości lub rewizji finansowej. Członkowie komitetu jako całości posiadają kompetencje istotne dla branży, w której działa jednostka badana.

Większość członków komitetu ds. audytu jest niezależna. Przewodniczący komitetu ds. audytu jest powoływany przez jego członków i jest niezależny.

2.           W drodze odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu, w jednostkach interesu publicznego spełniających kryteria określone w art. 2 ust. 1 lit. f) i t) dyrektywy 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[36], funkcje przypisane komitetowi ds. audytu mogą być wykonywane przez organ administracyjny lub nadzorczy jako całość, przy czym jeżeli przewodniczący takiego organu jest członkiem wykonawczym, nie może on być jednocześnie przewodniczącym komitetu ds. audytu.

3.           W drodze odstępstwa od ust. 1, następujące jednostki interesu publicznego mogą zdecydować o nieposiadaniu komitetu ds. audytu:

a)      jednostka interesu publicznego, która jest jednostką zależną w rozumieniu art. 1 dyrektywy 83/349/EWG, jeżeli spełnia ona wymogi określone w ust. 1–4 tego artykułu na poziomie grupy;

b)      jednostka interesu publicznego, która jest przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) określonym w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2009/65/WE lub alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AFI) określonym w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2011/61/UE;

c)      jednostka interesu publicznego, której jedyna działalność polega na pełnieniu roli emitenta papierów wartościowych opartych na aktywach określonych w art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2004[37];

d)      instytucja kredytowa w rozumieniu art. 1 ust. 1 dyrektywy 2006/48/WE, której akcje nie zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym dowolnego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 dyrektywy 2004/39/WE i która, w sposób ciągły lub powtarzalny, wyemitowała wyłącznie dłużne papiery wartościowe dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, pod warunkiem, że całkowita wartość nominalna wszystkich tych dłużnych papierów wartościowych nie przekracza 100 000 000 EUR i że instytucja ta nie opublikowała prospektu emisyjnego zgodnie z dyrektywą 2003/71/WE.

Jednostki interesu publicznego, o których mowa w lit. b) i c), przedstawiają do wiadomości publicznej powody uznania, że w ich przypadku nie jest właściwe posiadanie komitetu ds. audytu lub organu administracyjnego bądź nadzorczego, któremu powierzono pełnienie funkcji komitetu ds. audytu.

4.           W drodze odstępstwa od ust. 1, jednostka interesu publicznego posiadająca organ wykonujący funkcje równoważne do funkcji komitetu ds. audytu, ustanowiony i funkcjonujący zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwie członkowskim, w którym zarejestrowana została jednostka mająca podlegać badaniu, może zdecydować o nieposiadaniu komitetu ds. audytu. W takim przypadku jednostka ta ujawnia, który organ wypełnia te funkcje i jaki jest jego skład.

5.           Bez uszczerbku dla odpowiedzialności członków organów administracyjnych, kierowniczych lub nadzorczych bądź innych członków powołanych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników jednostki badanej, komitet ds. audytu między innymi:

a)      monitoruje proces sprawozdawczości finansowej i przedkłada zalecenia lub propozycje w celu zapewnienia jego integralności;

b)      monitoruje skuteczność istniejących w przedsiębiorstwie systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego (w stosownych przypadkach) oraz zarządzania ryzykiem;

c)      monitoruje badanie ustawowe rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych i nadzoruje kompletność i integralność projektów sprawozdań z badania zgodnie z art. 22– 23;

d)      kontroluje i monitoruje niezależność biegłych rewidentów lub firm audytorskich zgodnie z art. 5–11, a w szczególności świadczenie usług dodatkowych na rzecz jednostki badanej zgodnie z art. 10;

e)      jest odpowiedzialny za procedurę wyboru biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) i zaleca powołanie biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) zgodnie z art. 32;

f)       wyraża zgodę, w drodze indywidualnych decyzji, na świadczenie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską na rzecz badanej jednostki usług, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii).

Artykuł 32

Powoływanie biegłych rewidentów lub firm audytorskich

1.           Do celów stosowania art. 37 dyrektywy 2006/43/WE, w przypadku powoływania biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez jednostki interesu publicznego zastosowanie mają warunki określone w ust. 2–5 niniejszego artykułu.

W przypadku gdy zastosowanie ma art. 37 ust. 2 dyrektywy 2006/43/WE, jednostka interesu publicznego powiadamia właściwe organy o korzystaniu z alternatywnych systemów lub trybów, o których mowa w tym artykule.

2.           Komitet ds. audytu przedstawia organowi administracyjnemu lub nadzorczemu jednostki badanej zalecenie dotyczące powołania biegłych rewidentów lub firm audytorskich. Komitet ds. audytu uzasadnia przedstawiane zalecenie.

Jeżeli nie dotyczy to odnowienia zlecenia na badanie zgodnie z art. 33 ust. 1 akapit drugi, zalecenie zawiera przynajmniej dwie możliwości powierzenia zlecenia na badanie, a komitet ds. audytu wyraża należycie uzasadnioną preferencję wobec jednej z nich.

W przypadku odnawiania zlecenia na badanie zgodnie z art. 33 ust. 1 akapit drugi, komitet ds. audytu, przygotowując swoje zalecenie, uwzględnia ustalenia i wnioski dotyczące zalecanego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, o których mowa w art. 40 ust. 6, opublikowane przez właściwe organy zgodnie z art. 44 lit. d).

W swoim zaleceniu komitet ds. audytu stwierdza, że jego zalecenie jest wolne od wpływów strony trzeciej i że nie została nań nałożona żadna klauzula umowna, o której mowa w ust. 7.

3.           Jeżeli nie dotyczy to odnowienia zlecenia na badanie zgodnie z art. 33 ust. 1 akapit drugi, zalecenie komitetu ds. audytu, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, jest sporządzane w następstwie procedury wyboru zorganizowanej przez jednostkę badaną, z uwzględnieniem następujących kryteriów:

a)      jednostka badana ma swobodę zaproszenia dowolnych biegłych rewidentów lub firm audytorskich do składania ofert na usługi badania ustawowego pod warunkiem , że przestrzegane są przepisy art. 33 ust. 2 i że przynajmniej jeden z zaproszonych biegłych rewidentów lub firm audytorskich nie jest podmiotem, który uzyskał ponad 15 % swojego całkowitego wynagrodzenia z tytułu badań od dużych jednostek interesu publicznego w danym państwie członkowskim w poprzednim roku kalendarzowym;

b)      jednostka badana ma swobodę wyboru metody kontaktu z zaproszonym biegłym(-i) rewidentem(-ami) lub firmą(-ami) audytorską(-imi) i nie ma obowiązku publikowania zaproszenia do składania ofert w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub krajowych dziennikach urzędowych lub prasie;

c)      jednostka badana przygotowuje dokumentację przetargową dla zaproszonego(‑ych) biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(‑ich). Dokumentacja przetargowa umożliwia im poznanie działalności jednostki badanej oraz rodzaju badania ustawowego, które ma zostać przeprowadzone. Dokumentacja przetargowa zawiera przejrzyste i niedyskryminujące kryteria wyboru, które są stosowane przez jednostkę badaną do oceny ofert złożonych przez biegłych rewidentów lub firmy audytorskie;

d)      jednostka badana ma swobodę określenia procedury wyboru i może prowadzić bezpośrednie rozmowy z zainteresowanymi oferentami w trakcie procedury;

e)      w przypadku gdy zgodnie z prawem krajowym lub unijnym właściwe organy, o których mowa w art. 35, wymagają, aby biegli rewidenci i firmy audytorskie przestrzegali określonych standardów jakości, standardy te zostają uwzględnione w dokumentacji przetargowej;

f)       jednostka badana ocenia oferty złożone przez biegłych rewidentów lub firmy audytorskie zgodnie z kryteriami wyboru określonymi w dokumentacji przetargowej. Jednostka badana przygotowuje sprawozdanie zawierające wnioski z procedury wyboru, które jest zatwierdzane przez komitet ds. audytu. Jednostka badana oraz komitet ds. audytu uwzględniają sprawozdanie z kontroli dotyczące składającego ofertę biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, o którym mowa w art. 40 ust. 6, opublikowane przez właściwe organy zgodnie z art. 44 lit. d);

g)      jednostka badana jest w stanie wykazać wobec właściwych organów, o których mowa w art. 35, że procedura wyboru została przeprowadzona w sposób sprawiedliwy.

Komitet ds. audytu jest odpowiedzialny za procedurę wyboru, o której mowa w akapicie pierwszym.

Do celów akapitu pierwszego lit. a) właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, podają do wiadomości publicznej aktualizowany co roku wykaz biegłych rewidentów i firm audytorskich. Właściwe organy wykorzystują informacje przekazywane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie zgodnie z art. 28 do dokonania odpowiednich obliczeń.

4.           Jednostki interesu publicznego spełniające kryteria określone w art. 2 ust. 1 lit. f) i t) dyrektywy 2003/71/WE nie mają obowiązku stosowania procedury wyboru, o której mowa w ust. 4.

5.           Wniosek organu administracyjnego lub nadzorczego dla walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub wspólników lub członków jednostki badanej w sprawie powołania biegłych rewidentów lub firm audytorskich uwzględnia zalecenie komitetu ds. audytu.

Jeżeli wniosek organu administracyjnego lub nadzorczego odbiega od zalecenia komitetu ds. audytu, we wniosku uzasadnia się przyczyny niezastosowania się do zalecenia komitetu ds. audytu.

6.           W przypadku instytucji kredytowej lub zakładu ubezpieczeń organ administracyjny lub nadzorczy składa projekt wniosku do właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 2. Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 2, mają prawo zawetowania możliwości zaproponowanej w zaleceniu. Sprzeciw taki musi zostać należycie uzasadniony.

Brak odpowiedzi ze strony właściwych organów w wyznaczonym terminie po złożeniu zalecenia komitetu ds. audytu uznaje się za dorozumianą zgodę na zalecenie.

7.           Za nieważną uznaje się każdą klauzulę w umowie zawartej między jednostką interesu publicznego i stroną trzecią, która ogranicza możliwość wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, na potrzeby przeprowadzenia badania ustawowego tej jednostki, przez walne zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników lub członków tej jednostki zgodnie z art. 37 dyrektywy 2006/43/WE, do określonych kategorii bądź wykazów biegłych rewidentów lub firm audytorskich.

Jednostka interesu publicznego powiadamia właściwe organy, o których mowa w art. 35, o podejmowanych przez strony trzecie próbach narzucenia takiej klauzuli umownej lub wpływania w inny sposób na decyzję walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub wspólników co do wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

8.           W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka pełni funkcje takiego komitetu na potrzeby obowiązków określonych w niniejszym artykule.

9.           Państwa członkowskie mogą zdecydować o minimalnej liczbie biegłych rewidentów lub firm audytorskich powoływanych przez jednostki interesu publicznego w określonych okolicznościach i określają warunki regulujące stosunki między powołanymi biegłymi rewidentami lub firmami audytorskimi.

Jeżeli państwo członkowskie wprowadza taki wymóg, powiadamia o nim Komisję oraz EUNGiPW.

10.         Dla ułatwienia wykonywania zadania jednostki badanej polegającego na organizowaniu procedury wyboru w celu powołania biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, EUNB, EUNUiPPE i EUNGiPW wydają wytyczne skierowane do jednostek interesu publicznego w sprawie kryteriów regulujących procedurę wyboru, o której mowa w ust. 3, odpowiednio zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, rozporządzenia (UE) nr 1094/2010 i rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 33

Czas trwania zlecenia na badanie

1.           Jednostka interesu publicznego powołuje biegłego rewidenta lub firmę audytorską do realizacji pierwszego zlecenia na badanie, które nie może trwać krócej niż dwa lata.

Jednostka interesu publicznego może odnowić zlecenie tylko jeden raz.

Maksymalny okres połączonych dwóch zleceń nie może przekroczyć 6 lat.

Jeżeli na nieprzerwane zlecenie trwające 6 lat zostało powołanych dwóch biegłych rewidentów lub firmy audytorskie, maksymalny czas trwania zlecenia każdego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej nie może przekroczyć 9 lat.

2.           Po upływie maksymalnego czasu trwania zlecenia, o którym mowa w ust. 1, biegły rewident lub firma audytorska lub, gdzie to stosowne, którykolwiek członek ich sieci działający w ramach Unii nie podejmują badania ustawowego danej jednostki interesu publicznego przed upływem przynajmniej czterech lat.

3.           W drodze odstępstwa od przepisów ust. 1 i 2, w wyjątkowych przypadkach jednostka interesu publicznego może złożyć do właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1, wniosek o przyznanie przedłużenia celem ponownego powołania biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej na dodatkowe zlecenie. W przypadku powołania dwóch biegłych rewidentów lub firm audytorskich to trzecie zlecenie nie może przekroczyć trzech lat. W przypadku powołania jednego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej to trzecie zlecenie nie może przekroczyć dwóch lat.

4.           Kluczowy(-i) partner(-zy) firmy audytorskiej odpowiedzialny(-i) za przeprowadzenie badania ustawowego kończy(-ą) swój udział w badaniu ustawowym jednostki badanej po upływie siedmiu lat od daty powołania. Może(-gą) on(-i) ponownie brać udział w badaniu ustawowym jednostki badanej po upływie przynajmniej trzech lat.

Biegły rewident lub firma audytorska ustanawiają odpowiedni mechanizm stopniowej rotacji w odniesieniu do najwyższego rangą personelu biorącego udział w badaniu ustawowym, obejmujący przynajmniej osoby wpisane na listę biegłych rewidentów. Mechanizm stopniowej rotacji jest wdrażany etapowo, obejmując poszczególne osoby, a nie cały zespół. Jest on proporcjonalny względem skali i zakresu czynności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

Biegły rewident lub firma audytorska są w stanie wykazać wobec właściwych organów, że mechanizm ten jest skutecznie stosowany i dostosowany do skali i zakresu czynności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.

5.           W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska zostają zastąpieni przez innego biegłego rewidenta lub firmę audytorską, dotychczasowy biegły rewident lub firma audytorska przekazują nowemu biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej zbiór dokumentacji rewizyjnej. Zbiór ten zawiera istotne informacje dotyczące jednostki badanej, które mogą być w uzasadnionym zakresie niezbędne do zrozumienia charakteru działalności i organizacji wewnętrznej jednostki badanej oraz do zapewnienia ciągłości badania ustawowego i porównywalności z badaniami przeprowadzonymi w poprzednich latach.

Dotychczasowy biegły rewident lub firma audytorska zapewniają również nowemu biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej dostęp do dodatkowych sprawozdań dla komitetu ds. audytu, o których mowa w art. 23, za poprzednie lata oraz do informacji przekazanych właściwym organom zgodnie z art. 25 i 27.

Dotychczasowy biegły rewident lub firma audytorska są w stanie wykazać wobec właściwych organów, że informacje te zostały przekazane nowemu biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej.

6.           EUNGiPW opracowuje projekt regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia wymogów technicznych w zakresie treści zbioru dokumentacji rewizyjnej, o którym mowa w ust. 6.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w ust. 6, zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 34

Odwołanie i rezygnacja biegłych rewidentów lub firm audytorskich

1.           Bez uszczerbku dla art. 38 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, jednostka badana i biegły rewident lub firma audytorska powiadamiają właściwe organy o odwołaniu lub rezygnacji biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w okresie, na który zostali powołani, wraz z odpowiednim wyjaśnieniem przyczyn.

W przypadku gdy państwo członkowskie wyznaczyło inne właściwe organy do celów tytułu III niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 35 ust. 2, organy te przekazują tę informację do właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1.

2.           Komitet ds. audytu, jeden lub kilku akcjonariuszy lub wspólników, właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1 lub w art. 35 ust. 2, mogą wnieść do sądu krajowego sprawę o odwołanie biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) w przypadku istnienia zasadnych podstaw.

W przypadku gdy zastosowanie ma warunek określony w art. 6 ust. 2 dyrektywy 2007/36/WE, stosuje się on również do akcjonariuszy lub wspólników wykonujących uprawnienia opisane w akapicie pierwszym.

W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka pełni funkcje przypisane komitetowi w niniejszym ustępie.

Tytuł IV

Nadzór nad działalnością biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego

ROZDZIAŁ I

WŁAŚCIWE ORGANY

Artykuł 35

Wyznaczenie właściwych organów

1.           Każde państwo członkowskie wyznacza właściwe organy odpowiedzialne za wykonywanie zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu i za zapewnianie stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia.

Właściwymi organami są:

a)      właściwe organy, o których mowa w art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/109/WE;

b)      właściwe organy, o których mowa w art. 24 ust. 4 lit. h) dyrektywy 2004/109/WE;

c)      właściwe władze, o których mowa w art. 32 dyrektywy 2006/43/WE.

2.           W drodze odstępstwa od ust. 1, państwa członkowskie mogą zdecydować, że odpowiedzialność za zapewnienie stosowania całości lub części przepisów tytułu III niniejszego rozporządzenia zostaje powierzona, tam gdzie to stosowne, właściwym organom, o których mowa w:

a)      art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/109/WE;

b)      art. 24 ust. 4 lit. h) dyrektywy 2004/109/WE;

c)      art. 40 dyrektywy 2006/48/WE;

d)      art. 30 dyrektywy 2009/138/WE;

e)      art. 20 dyrektywy 2007/64/WE;

f)       art. 3 ust. 1 dyrektywy 2009/110/WE;

g)      art. 48 dyrektywy 2004/39/WE;

h)      art. 97 dyrektywy 2009/110/WE;

h)      art. 44 dyrektywy 2011/61/UE.

3.           W przypadku wyznaczenia większej liczby właściwych organów zgodnie z ust. 1 i 2, organy te muszą być zorganizowane w sposób zapewniający wyraźny podział zadań.

4.           Przepisy ust. 1, 2 i 3 pozostają bez uszczerbku dla możliwości dokonania przez państwo członkowskie odrębnych prawnych i administracyjnych uzgodnień dla zamorskich terytoriów europejskich, za których stosunki zewnętrzne odpowiedzialne jest dane państwo członkowskie.

5.           Właściwe organy dysponują odpowiednią liczbą pracowników posiadających fachową wiedzę i uprawnienia, a także odpowiednimi zasobami umożliwiającymi im wykonywanie zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.

6.           Państwa członkowskie powiadamiają inne państwa członkowskie, EUNB, EIPA i EUNGiPW zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzeń (UE) nr 1093/2010, (UE) nr 1094/2010 i (UE) nr 1095/2010, a także powiadamiają Komisję o wyznaczeniu właściwych organów do celów niniejszego rozporządzenia.

EUNGiPW gromadzi te informacje i podaje je do publicznej wiadomości.

Artykuł 36

Warunki dotyczące niezależności

Właściwe organy oraz wszelkie organy, którym właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, powierzyły zadania, są niezależne od biegłych rewidentów i firm audytorskich.

W kierowaniu tymi organami nie może uczestniczyć osoba, która w okresie poprzednich trzech lat:

a)           przeprowadzała badania ustawowe jednostek interesu publicznego;

b)           posiadała prawa głosu w firmie audytorskiej;

c)           była członkiem organu administracyjnego, kierowniczego lub nadzorczego firmy audytorskiej;

d)           była pracownikiem lub była w inny sposób związana z firmą audytorską.

Finansowanie tych organów jest zabezpieczone i wolne od ewentualnego niewłaściwego wpływu ze strony biegłych rewidentów i firm audytorskich.

Artykuł 37

Tajemnica zawodowa

Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej stosuje się do wszystkich osób, które są lub były zatrudnione przez właściwe organy lub przez dowolne organy, którym właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, przekazały zadania, w tym do ekspertów zatrudnionych przez te organy. Informacje objęte tajemnicą zawodową nie mogą zostać ujawnione żadnej osobie ani organowi, z wyjątkiem ujawnienia zgodnego z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia lub zgodnego z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnym państwa członkowskiego.

Artykuł 38

Uprawnienia właściwych organów

1.           Bez uszczerbku dla art. 40 i 41, w trakcie wykonywania zadań przewidzianych niniejszym rozporządzeniem właściwe organy lub dowolne inne organy publiczne państwa członkowskiego nie mogą ingerować w treść sprawozdań z badania.

2.           Celem wykonywania swoich zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu właściwe organy, w zgodzie z prawem krajowym, posiadają wszystkie uprawnienia nadzorcze i dochodzeniowe konieczne do pełnienia swoich funkcji. Wykonują one swoje uprawnienia:

a)      bezpośrednio;

b)      we współpracy z innymi organami;

c)      w ramach swojej odpowiedzialności poprzez przekazanie ich jednostkom, którym przekazano zadania zgodnie z art. 35 ust. 1;

d)      poprzez zwracanie się do właściwych organów sądowych.

3.           Celem wykonywania swoich zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, właściwe organy, w zgodzie z prawem krajowym, posiadają w ramach swojej roli nadzorczej uprawnienia do:

a)      uzyskania dostępu do dowolnych dokumentów w dowolnej formie mających znaczenie dla wykonywania ich zadań oraz otrzymania kopii tych dokumentów;

b)      żądania informacji od dowolnej osoby oraz, w razie potrzeby, wzywania i przesłuchiwania osób celem uzyskania informacji;

c)      przeprowadzania kontroli na miejscu, po uprzedzeniu lub bez uprzedzenia;

d)      żądania rejestrów połączeń telefonicznych i transmisji danych od biegłych rewidentów i firm audytorskich;

e)      przekazywania spraw do postępowania karnego;

f)       zwracania się do ekspertów o prowadzenie weryfikacji lub dochodzeń;

g)      podejmowania środków administracyjnych i sankcji, o których mowa w art. 61.

Właściwe organy mogą skorzystać z uprawnień, o których mowa w akapicie pierwszym, wyłącznie w odniesieniu do biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego, osób uczestniczących w czynnościach biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego, jednostek badanych, ich podmiotów powiązanych i powiązanych stron trzecich, stron trzecich, którym biegli rewidenci i firmy audytorskie przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu publicznego zleciły określone funkcje lub czynności w ramach outsourcingu, a także osób w inny sposób związanych lub powiązanych z biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi przeprowadzającymi ustawowe badania jednostek interesu publicznego.

4. Żądanie udostępnienia rejestrów połączeń telefonicznych lub transmisji danych, o którym mowa w ust. 3 lit. d), wymaga zatwierdzenia przez organ sądowy.

5.           W przypadku gdy spółdzielnia w rozumieniu art. 2 pkt 14) dyrektywy 2006/43/WE lub podobna jednostka, o której mowa w art. 45 dyrektywy 86/635/EWG, zgodnie z prawem krajowym musi lub może być członkiem firmy audytorskiej typu non-profit, właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, mogą zdecydować, że określone przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania do badania ustawowego takiej jednostki, pod warunkiem że wymogi dotyczące niezależności określone w rozdziale I niniejszego rozporządzenia są spełnione biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie ustawowe oraz przez osoby, które mogą mieć możliwość wywierania wpływu na badanie ustawowe. Do celów podjęcia w takich wyjątkowych przypadkach decyzji o niestosowaniu określonych przepisów niniejszego rozporządzenia właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, konsultują się, tam gdzie to stosowne, z organem sprawującym nadzór nad spółdzielnią podobną jednostką.

              Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, informują EUNGiPW o takich wyjątkowych przypadkach niestosowania określonych przepisów niniejszego rozporządzenia. Przekazują one EUNGiPW wykaz przepisów niniejszego rozporządzenia, które nie zostały zastosowane w odniesieniu do badania ustawowego jednostek, o których mowa w ust. 5, oraz podają powody uzasadniające przyznanie wyłączenia na niestosowanie tych przepisów.

6.           Przetwarzanie danych osobowych w ramach wykonywania uprawnień nadzorczych i dochodzeniowych zgodnie z niniejszym artykułem odbywa się zgodnie z dyrektywą 95/46/WE.

Artykuł 39

Współpraca z innymi właściwymi organami na szczeblu krajowym

Właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 35 ust. 1 oraz, gdzie jest to stosowne, dowolne organy, którym właściwe organy przekazały zadania, współpracują na szczeblu krajowym z:

a)           właściwymi organami odpowiedzialnymi za zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich zgodnie z dyrektywą 2006/43/WE;

b)           organami, o których mowa w art. 35 ust. 2, bez względu na to, czy zostały one wyznaczone przez właściwe organy do celów niniejszego rozporządzenia czy nie;

c)           jednostkami analityki finansowej oraz właściwymi organami, o których mowa w art. 21 i 37 dyrektywy 2005/60/WE.

ROZDZIAŁ II

ZAPEWNIANIE JAKOŚCI, DOCHODZENIE, MONITOROWANIE RYNKU, PLANOWANIE AWARYJNE I PRZEJRZYSTOŚĆ ZADAŃ WŁAŚCIWYCH ORGANÓW

Artykuł 40

Zapewnianie jakości

1.           Na potrzeby niniejszego artykułu:

a)      „inspekcje” oznaczają kontrole zapewnienia jakości biegłych rewidentów i firm audytorskich, prowadzone przez inspektora i niebędące dochodzeniem w rozumieniu art. 41;

b)      „inspektor” oznacza kontrolera spełniającego wymogi określone w ust. 3 akapit drugi lit. a) niniejszego artykułu i zatrudnionego przez właściwe organy;

c)      „ekspert” oznacza osobę fizyczną posiadającą określoną wiedzę fachową w zakresie rynków finansowych, sprawozdawczości finansowej, rewizji finansowej i innych dziedzin istotnych dla inspekcji, w tym praktykujących biegłych rewidentów.

2.           Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, ustanawiają skuteczny system zapewniania jakości rewizji finansowej.

Właściwe organy prowadzą kontrole zapewnienia jakości biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego przynajmniej raz na trzy lata.

3.           Właściwe organy są odpowiedzialne za system zapewniania jakości i organizują go w sposób niezależny od kontrolowanych biegłych rewidentów i firm audytorskich.

Właściwe organy mają następujące obowiązki, które nie mogą zostać przekazane żadnemu stowarzyszeniu czy organowi związanemu z branżą księgową lub branżą rewizji finansowej:

a)      zatwierdzanie i zmienianie metodyki inspekcji, w tym podręczników kontroli oraz dalszych działań, metodyki związanej ze sprawozdawczością i programów kontroli okresowych;

b)      zatwierdzanie i zmienianie sprawozdań z inspekcji i sprawozdań dotyczących dalszych działań;

c)      zatwierdzanie i przydzielanie inspektorów do każdej inspekcji.

Właściwe organy przeznaczają odpowiednie środki na system zapewniania jakości.

4.           Właściwe organy zapewniają wprowadzenie odpowiednich strategii oraz procedur związanych z niezależnością i obiektywizmem pracowników, w tym inspektorów, oraz z zarządzaniem systemem inspekcji.

Przy powoływaniu inspektorów właściwe organy stosują następujące kryteria:

a)      inspektorzy posiadają odpowiednie wykształcenie kierunkowe oraz właściwe doświadczenie w zakresie badań ustawowych i sprawozdawczości finansowej w połączeniu ze szczegółowym szkoleniem w zakresie kontroli zapewnienia jakości;

b)      osoba będąca praktykującym biegłym rewidentem lub zatrudniona przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską bądź w inny sposób związana z biegłym rewidentem lub firmą audytorską nie może pełnić funkcji inspektora;

c)      dana osoba nie może pełnić funkcji inspektora w ramach inspekcji biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przed upływem przynajmniej dwóch lat od momentu, gdy przestała być ona partnerem lub pracownikiem danego biegłego rewidenta lub danej firmy audytorskiej lub przestała być w inny sposób z nimi powiązana;

d)      inspektorzy składają oświadczenie o braku konfliktu interesów między nimi a biegłym rewidentem i firmą audytorską, które mają zostać poddane inspekcji.

Właściwe organy mogą zatrudnić ekspertów do przeprowadzenia szczególnych inspekcji w przypadku niedostatecznej liczby inspektorów w ramach tych organów. Właściwe organy mogą również korzystać z pomocy ekspertów, gdy jest to niezbędne do właściwego przeprowadzenia inspekcji. W takich przypadkach właściwe organy oraz eksperci przestrzegają wymogów niniejszego ustępu. Eksperci są niezależni od organów i stowarzyszeń zawodowych.

5.           Zakres inspekcji obejmuje:

a)      ocenę struktury wewnętrznego systemu kontroli jakości firmy audytorskiej lub biegłego rewidenta;

b)      stosowne badanie zgodności procedur i przegląd zbiorów dokumentacji z badania jednostek interesu publicznego w celu zweryfikowania skuteczności wewnętrznego systemu kontroli jakości;

c)      w świetle ustaleń inspekcji zgodnie z lit. a) i b) niniejszego akapitu – ocenę zawartości ostatniego rocznego raportu zapewniającego przejrzystość, opublikowanego przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską zgodnie z art. 27.

Ocenie poddaje się przynajmniej następujące strategie i procedury kontroli wewnętrznej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej:

a)      przestrzeganie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską odpowiednich standardów rewizji finansowej i kontroli jakości, jak również wymogów w zakresie etyki i niezależności, w tym związanych z przepisami rozdziału IV dyrektywy 2006/43/WE i art. 5–10 niniejszego rozporządzenia, jak również odnośnych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych danego państwa członkowskiego;

b)      ilość i jakość wykorzystywanych środków, w tym przestrzeganie wymogów kształcenia ustawicznego określonych w art. 13 dyrektywy 2006/43/WE;

c)      zgodność z wymogami określonymi w art. 9 w zakresie wynagrodzenia pobieranego z tytułu badania.

Do celów badania zgodności wybiera się przynajmniej znaczącą część zbioru dokumentacji z badania na podstawie analizy ryzyka nieodpowiedniego przeprowadzenia badania ustawowego.

Właściwe organy okresowo dokonują również przeglądu metodyki wykorzystywanej przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie do przeprowadzania badań ustawowych.

Inspekcje są właściwe i proporcjonalne z punktu widzenia skali i stopnia złożoności czynności podejmowanych przez kontrolowanego biegłego rewidenta lub firmę audytorską.

6.           Ustalenia i wnioski z inspekcji, na których opierają się zalecenia, w tym ustalenia i wnioski dotyczące sprawozdania zapewniającego przejrzystość, są przekazywane poddawanemu inspekcji biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej oraz omawiane z nimi przed sfinalizowaniem sprawozdania z inspekcji.

Biegły rewident lub firma audytorska wdrażają zalecenia z inspekcji w rozsądnym terminie określonym przez właściwe organy. Termin ten nie może przekraczać 12 miesięcy w przypadku zaleceń dotyczących wewnętrznego systemu kontroli jakości firmy audytorskiej.

7.           Inspekcja jest przedmiotem sprawozdania, które zawiera główne wnioski z kontroli zapewnienia jakości.

Artykuł 41

Dochodzenie

Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, ustanawiają skuteczne systemy dochodzenia w celu wykrywania i korygowania nieodpowiedniego przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego oraz przeciwdziałania nieodpowiedniemu przeprowadzaniu takich badań.

W przypadku gdy właściwe organy zatrudniają ekspertów do wykonywania szczególnych zadań, organy te zapewniają, aby między tymi ekspertami a biegłym rewidentem lub firmą audytorską będącymi przedmiotem dochodzenia nie było konfliktu interesów.

Artykuł 42

Monitorowanie rynku

1.           Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, regularnie monitorują zmiany na rynku świadczenia usług badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego.

W szczególności właściwe organy oceniają:

a)      ryzyko wynikające z wysokiej koncentracji, w tym upadek firm audytorskich mających znaczny udział w rynku, zakłócenia w świadczeniu usług badań ustawowych w konkretnej branży lub w różnych branżach, dalszą akumulację ryzyka na rynku oraz skutki dla ogólnej stabilności branży finansowej;

b)      potrzebę przyjęcia środków w celu zmniejszenia tych rodzajów ryzyka.

2.           Do dnia X X 20XX r. [2 lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i przynajmniej co dwa lata po tej dacie każdy właściwy organ sporządza sprawozdanie na ten temat i składa je do EUNGiPW, EUNB i EUNUiPPE.

EUNGiPW, EUNB i EUNUiPPE wykorzystują te sprawozdania do sporządzenia wspólnego sprawozdania na temat sytuacji na poziomie Unii. Sprawozdanie to jest składane do Komisji, Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego.

Artykuł 43

Planowanie awaryjne

1.           Bez uszczerbku dla art. 52, właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 35 ust. 1 wymagają od przynajmniej sześciu największych firm audytorskich w każdym państwie członkowskim, określonych według kryterium badań ustawowych dużych jednostek interesu publicznego, stworzenia planu awaryjnego na wypadek możliwego zdarzenia zagrażającego ciągłości prowadzenia działalności przez daną firmę.

Właściwe organy podają do publicznej wiadomości aktualizowany co roku wykaz firm, których dotyczy akapit pierwszy. Właściwe organy wykorzystują informacje przekazywane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie zgodnie z art. 28 do obliczeń służących wskazaniu sześciu największych firm audytorskich.

2.           W planach awaryjnych wskazuje się środki mające na celu przeciwdziałanie zakłóceniom w świadczeniu usług badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego, przeciwdziałanie efektowi domina wśród innych firm audytorskich należących lub nienależących do tej samej sieci wskutek zagrożeń dotyczących odpowiedzialności lub renomy oraz przeciwdziałanie dalszej akumulacji strukturalnej ryzyka na rynku.

W planach awaryjnych wskazuje się:

a)      poziom odpowiedzialności każdego partnera w ramach firmy audytorskiej;

b)      zakres możliwego rozszerzenia odpowiedzialności prawnej na inne firmy audytorskie należące do tej samej sieci, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym i międzynarodowym.

3.           Bez uszczerbku dla mających zastosowanie krajowych przepisów dotyczących upadłości, właściwe organy mogą zażądać w szczególności, aby w planach awaryjnych wskazano środki zapewniające kontrolowaną likwidację danej firmy.

4.           Firmy audytorskie, których to dotyczy, składają swoje plany awaryjne do właściwych organów w terminie określonym przez właściwe organy. Plany awaryjne są odpowiednio aktualizowane.

Właściwe organy nie dokonują formalnego zatwierdzenia ani akceptacji planów awaryjnych. Mogą one jednak wydać opinię na temat planów awaryjnych lub, jeżeli firmy audytorskie uprzednio konsultowały się z nimi, projektów planów awaryjnych.

Artykuł 44

Przejrzystość właściwych organów

Właściwe organy są przejrzyste i publikują przynajmniej:

a)           roczne sprawozdania z działalności w zakresie zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu;

b)           roczne plany pracy w zakresie zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu;

c)           sprawozdanie z ogólnych wyników systemu zapewniania jakości w odstępach rocznych. Sprawozdanie to obejmuje informacje na temat wydanych zaleceń, działań prowadzonych w następstwie zaleceń, podjętych środków nadzorczych oraz nałożonych sankcji. Obejmuje ono także informacje ilościowe oraz inne kluczowe wskaźniki efektywności dotyczące zasobów finansowych i kadrowych, a także efektywności i skuteczności systemu zapewniania jakości;

d)           ustalenia i wnioski z inspekcji, o których mowa w art. 40 ust. 6.

ROZDZIAŁ III

WSPÓŁPRACA MIĘDZY WŁAŚCIWYMI ORGANAMI ORAZ STOSUNKI Z EUROPEJSKIMI URZĘDAMI NADZORU

Artykuł 45

Obowiązek współpracy

Właściwe organy państw członkowskich współpracują ze sobą, jeżeli jest to konieczne do celów niniejszego rozporządzenia, w tym w przypadkach, kiedy zachowanie będące przedmiotem dochodzenia nie stanowi naruszenia żadnych przepisów prawnych ani regulacyjnych obowiązujących w danym państwie członkowskim.

Artykuł 46

EUNGiPW

1.           Współpraca między właściwymi organami jest organizowana w ramach EUNGiPW.

EUNGiPW tworzy w tym celu stały komitet wewnętrzny zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. Komitet wewnętrzny składa się przynajmniej z właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1 niniejszego rozporządzenia. Właściwe organy, o których mowa w art. 32 dyrektywy 2006/43/WE, są zapraszane do udziału w posiedzeniach komitetu wewnętrznego dotyczących spraw związanych z zatwierdzaniem i rejestracją biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz stosunków z państwami trzecimi w zakresie, w jakim mają one znaczenie dla ustawowych badań jednostek interesu publicznego.

EUNGiPW współpracuje z EUNB i EUNUiPPE w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru ustanowionego przepisami art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Gdzie jest to właściwe, EUNGiPW przejmuje wszystkie dotychczasowe i bieżące zadania od Europejskiej Grupy Organów Nadzoru nad Rewidentami (EGAOB) ustanowionej na mocy decyzji 2005/909/WE.

2.           EUNGiPW zapewnia właściwym organom doradztwo w przypadkach przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. Właściwe organy uwzględniają to doradztwo przed podjęciem ostatecznej decyzji na mocy niniejszego rozporządzenia.

3.           Dla ułatwienia wykonywania zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu EUNGiPW wydaje, gdzie jest to stosowne, wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 dotyczące:

a)      wspólnych standardów w zakresie treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art. 22;

b)      wspólnych standardów w zakresie treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art. 23;

c)      wspólnych standardów w zakresie działalności nadzorczej komitetu ds. audytu, o której mowa w art. 24;

d)      wspólnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art. 27, w tym oświadczenia, o którym mowa w art. 28;

e)      wspólnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie mechanizmu stopniowej rotacji, o którym mowa w art. 33;

f)       wspólnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie odwoływania biegłych rewidentów, w szczególności w zakresie istnienia zasadnych podstaw do odwołania, o czym mowa w art. 34;

g)      praktyk w zakresie egzekwowania przepisów i czynności prowadzonych w tym względzie przez właściwe organy na mocy niniejszego rozporządzenia;

h)      wspólnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie przeprowadzania kontroli zapewnienia jakości, o której mowa w art. 40, uwzględniając w szczególności:

(i)      różną skalę i zakres czynności wykonywanych przez biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz stosowanych strategii;

(ii)      wspólne standardy, strategie i procedury w zakresie jakości, przestrzegane przez członków sieci biegłych rewidentów i firm audytorskich;

i)       wspólnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie prowadzenia dochodzeń przewidzianych w art. 41;

j)       procedur wymiany informacji przewidzianych w art. 48;

k)      procedur i trybów współpracy w zakresie kontroli zapewnienia jakości przewidzianych w art. 49;

l)       procedur i trybów wspólnych dochodzeń i inspekcji przewidzianych w art. 51;

m)     operacyjnego funkcjonowania kolegiów, o których mowa w art. 53, w tym trybów określania członkostwa w kolegiach, wyboru moderatorów, pisemnych ustaleń dotyczących działania kolegiów oraz ustaleń w zakresie koordynacji działań różnych kolegiów.

EUNGiPW konsultuje się z EUNB i EUNUiPPE przed wydaniem wytycznych, o których mowa w akapicie pierwszym.

4.           Do dnia X X 20XX r. [cztery lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i przynajmniej co dwa lata po tej dacie EUNGiPW sporządza sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia.

EUNGiPW konsultuje się z EUNB i EUNUiPPE przed podaniem swojego sprawozdania do publicznej wiadomości.

W sprawozdaniu, które ma zostać sporządzone do dnia X X 20XX r. [dwa lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], EUNGiPW dokonuje oceny struktury rynku usług badania sprawozdań finansowych.

Na potrzeby tego sprawozdania EUNGiPW analizuje wpływ obowiązujących w państwach członkowskich

systemów odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów na strukturę rynku usług badania sprawozdań finansowych.

W sprawozdaniu, które ma zostać sporządzone przez EUNGiPW do dnia X X 20XX r. [cztery lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], analizuje się, czy właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, posiadają dostateczne uprawnienia i mają odpowiednie środki do wykonywania swoich zadań.

W sprawozdaniu, które ma zostać sporządzone przez EUNGiPW do dnia X X 20XX r. [sześć lat od zakończenia okresu przejściowego], analizuje się następujące zagadnienia:

a)      zmiany w strukturze rynku usług biegłych rewidentów;

b)      zmiany wzorców działalności transgranicznej, w tym zmiany zachodzące w wyniku zmian wprowadzonych do rozdziału II dyrektywy 2006/43/WE na mocy dyrektywy xxxx/xx/UE;

c)      śródokresową ocenę poprawy jakości rewizji finansowej i skutków niniejszego rozporządzenia dla małych i średnich przedsiębiorstw będących jednostkami interesu publicznego.

W sprawozdaniu, które ma zostać sporządzone do dnia X X 20XX r. [dwanaście lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], EUNGiPW przeprowadza ocenę skutków niniejszego rozporządzenia.

5.           Do dnia X X 20XX r. [trzy lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja, na podstawie sprawozdań EUNGiPW oraz innych właściwych dowodów, przedstawia sprawozdanie na temat wpływu krajowych przepisów z zakresu odpowiedzialności biegłych rewidentów na strukturę rynku usług badania sprawozdań finansowych. W świetle tego sprawozdania Komisja podejmuje kroki, które uznaje za właściwe w związku z dokonanymi ustaleniami.

Artykuł 47

Zasada państwa członkowskiego pochodzenia

1.           Państwa członkowskie przestrzegają zasady regulacji i nadzoru przez państwo członkowskie pochodzenia, czyli państwo członkowskie, w którym biegły rewident lub firma audytorska są zatwierdzeni, a jednostka badana ma swoją siedzibę.

2.           W przypadku badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych państwo członkowskie wymagające badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych nie może nakładać dodatkowych wymogów dotyczących badania ustawowego w zakresie rejestracji, kontroli zapewnienia jakości, standardów rewizji finansowej, etyki zawodowej i niezależności na biegłego rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających badanie ustawowe jednostki zależnej mającej siedzibę w innym państwie członkowskim.

3.           W przypadku jednostki, której papiery wartościowe są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym jednostka ta ma swoją siedzibę, państwo członkowskie, w którym papiery wartościowe są przedmiotem obrotu, nie może nakładać dodatkowych wymogów dotyczących badania ustawowego w zakresie rejestracji, kontroli zapewnienia jakości, standardów rewizji finansowej, etyki zawodowej i niezależności na biegłego rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających badanie ustawowe rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych tej jednostki.

Artykuł 48

Wymiana informacji

1.           Właściwe organy, o których mowa w art. 35, bez zbędnej zwłoki przekazują sobie wzajemnie oraz odnośnym Europejskim Urzędom Nadzoru informacje wymagane do wykonywania ich zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia.

2.           Po otrzymaniu od innych właściwych organów lub Europejskiego Urzędu Nadzoru wniosku o informacje, właściwe organy otrzymujące taki wniosek bez zbędnej zwłoki podejmują konieczne środki w celu zgromadzenia żądanych informacji. Jeżeli właściwe organy otrzymujące wniosek nie są w stanie dostarczyć żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, powiadamiają o przyczynach tej sytuacji właściwe organy, które zwróciły się z wnioskiem.

3.           Właściwe organy mogą odmówić przychylenia się do wniosku o informacje w następujących okolicznościach:

a)      dostarczenie informacji może mieć niekorzystne skutki dla suwerenności, bezpieczeństwa lub porządku publicznego państw członkowskich otrzymujących taki wniosek lub może naruszyć krajowe przepisy w zakresie bezpieczeństwa;

b)      zostało już wszczęte postępowanie sądowe w odniesieniu do tych samych czynności i przeciwko tym samym biegłym rewidentom lub firmom audytorskim przed organami państwa członkowskiego otrzymującego wniosek;

c)      właściwe organy państwa członkowskiego otrzymującego wniosek wydały już prawomocny wyrok w odniesieniu do tych samych czynności i tych samych biegłych rewidentów lub firm audytorskich.

Bez uszczerbku dla swoich obowiązków w ramach postępowania sądowego, właściwe organy lub Europejskie Urzędy Nadzoru otrzymujące informacje zgodnie z ust. 1 mogą wykorzystać te informacje wyłącznie do wykonywania swoich zadań w ramach niniejszego rozporządzenia i w kontekście postępowania administracyjnego lub sądowego związanego bezpośrednio z wykonywaniem tych zadań.

4.           Właściwe organy mogą przekazywać do właściwych organów odpowiedzialnych za nadzór nad jednostkami interesu publicznego, banków centralnych, Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w ich roli organów odpowiedzialnych za politykę pieniężną, oraz do Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, informacje poufne służące wykonywaniu swoich zadań przez te organy i podmioty. Te organy lub podmioty mogą przekazywać właściwym organom informacje, których właściwe organy mogą potrzebować do wykonywania swoich obowiązków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.

Artykuł 49

Współpraca w zakresie kontroli zapewnienia jakości

1.           Właściwe organy podejmują środki dla zapewnienia skutecznej współpracy na poziomie Unii w zakresie kontroli zapewnienia jakości.

2.           Właściwe organy jednego państwa członkowskiego mogą zwrócić się o pomoc do właściwych organów innego państwa członkowskiego w przypadku kontroli zapewnienia jakości biegłych rewidentów lub firm audytorskich należących do sieci prowadzących znaczącą działalność w tym państwie członkowskim.

Właściwe organy zwracające się z takim wnioskiem powiadamiają o nim EUNGiPW. W przypadku prowadzenia dochodzenia lub inspekcji mającej skutki transgraniczne, właściwe organy mogą zwrócić się do EUNGiPW o koordynowanie tego dochodzenia lub inspekcji.

3.           W przypadku gdy właściwe organy otrzymują wniosek od właściwych organów innego państwa członkowskiego z prośbą o udział w kontroli zapewnienia jakości biegłych rewidentów lub firm audytorskich należących do sieci prowadzącej znaczącą działalność w danym państwie członkowskim, pozwalają one właściwym organom składającym wniosek na udział w takiej kontroli zapewnienia jakości.

Właściwe organy składające wniosek nie mają prawa dostępu do informacji, które mogą mieć niekorzystne skutki dla suwerenności, bezpieczeństwa lub porządku publicznego państwa członkowskiego otrzymującego wniosek lub mogą naruszyć krajowe przepisy w zakresie bezpieczeństwa.

Artykuł 50

Europejski certyfikat jakości

1.           EUNGiPW ustanawia europejski certyfikat jakości dla biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego.

Europejski certyfikat jakości spełnia następujące warunki:

a)      europejski certyfikat jakości jest przyznawany przez EUNGiPW i jest ważny w całej Unii;

b)      unijni biegli rewidenci i unijne firmy audytorskie mają prawo ubiegania się o europejski certyfikat jakości, jeśli spełniają odnośne wymogi;

c)      EUNGiPW publikuje wymogi, które należy spełnić celem uzyskania europejskiego certyfikatu jakości. Wymogi te dotyczą jakości rewizji finansowej oraz doświadczeń z systemami zapewniania jakości, o których mowa w art. 30 dyrektywy 2006/43/WE i art. 40 niniejszego rozporządzenia;

d)      EUNGiPW pobiera od biegłych rewidentów i firm audytorskich ubiegających się o certyfikat opłaty za przyznanie europejskiego certyfikatu jakości zgodnie z aktem delegowanym, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu. Opłaty te w pełni pokrywają niezbędne koszty ponoszone przez EUNGiPW w związku z przyznaniem certyfikatu oraz zapewniają zwrot kosztów ponoszonych przez właściwe organy przy wykonywaniu prac przewidzianych niniejszym artykułem;

e)      EUNGiPW podaje przyczyny przyznania certyfikatu lub odrzucenia wniosku o przyznanie certyfikatu;

f)       biegły rewident lub firma audytorska muszą w każdym momencie spełniać warunki, które obowiązywały w momencie pierwotnego przyznania certyfikatu;

g)      EUNGiPW ma prawo do przeprowadzenia ponownej analizy certyfikatu przyznanego biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej na wniosek właściwych organów lub z własnej inicjatywy. Brane są pod uwagę wyniki kontroli zapewnienia jakości;

h)      EUNGiPW ma prawo do wycofania europejskiego certyfikatu jakości, jeżeli biegły rewident lub firma audytorska przestały spełniać warunki wymagane dla jego uzyskania;

i)       EUNGiPW prowadzi rejestr biegłych rewidentów i firm audytorskich, którym przyznano certyfikat;

j)       europejski certyfikat jakości ma charakter dobrowolny i nie jest warunkiem umożliwiającym biegłym rewidentom lub firmom audytorskim przeprowadzanie badań ustawowych jednostek interesu publicznego, uzyskanie zatwierdzenia w innym państwie członkowskim zgodnie z art. 14 dyrektywy 2006/43/WE ani uznanie w innym państwie członkowskim zgodnie z art. 3a tej dyrektywy.

2.           EUNGiPW opracowuje projekt regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia procedury przyznawania europejskiego certyfikatu jakości dla biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego. Te standardy techniczne są zgodne z następującymi zasadami:

a)      wnioski składa się do EUNGiPW w dowolnym języku akceptowanym w państwie członkowskim, w którym biegły rewident lub firma audytorska są zatwierdzeni, lub w języku zwyczajowo używanym w sferze finansów międzynarodowych.

W przypadku ubiegania się grupy firm audytorskich o europejski certyfikat jakości, członkowie grupy mogą upoważnić jednego spośród jej członków do złożenia wniosków w imieniu grupy;

b)      EUNGiPW przekazuje kopię wniosku właściwym organom państw członkowskich, których dotyczy wniosek;

c)      właściwe organy państw członkowskich, których dotyczy wniosek, wspólnie analizują wniosek o przyznanie certyfikatu w ramach kolegium właściwych organów, o którym mowa w art. 53. Analiza ta obejmuje kompletność wniosku i spełnienie warunków przyznania certyfikatu. Do analizy wykorzystuje się informacje o danym wnioskodawcy uzyskane w ramach kontroli zapewnienia jakości;

d)      właściwe organy państw członkowskich, których dotyczy wniosek, informują EUNGiPW, czy wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania certyfikatu;

e)      EUNGiPW podejmuje decyzję w sprawie wniosku;

f)       EUNGiPW ustanawia szczegółowe kroki proceduralne oraz terminy;

Do celów ppkt (ii) tymi państwami członkowskimi są przynajmniej:

– jeżeli wnioskodawcą jest biegły rewident – państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) biegły rewident jest zatwierdzony zgodnie z art. 3 dyrektywy 2006/43/WE oraz, gdzie jest to stosowne, państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) biegły rewident jest zatwierdzony zgodnie z art. 14 tej dyrektywy lub państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) biegły rewident podejmuje staż adaptacyjny zgodnie z art. 14 dyrektywy 2006/43/WE;

– jeżeli wnioskodawcą jest firma audytorska – państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) firma audytorska jest zatwierdzona zgodnie z art. 3 dyrektywy 2006/43/WE oraz, gdzie jest to stosowne, państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) firma audytorska jest uznana zgodnie z art. 3a tej dyrektywy lub państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) firma audytorska posiada jednostki kontrolowane, jednostki zależne lub jednostkę dominującą.

3.           EUNGiPW składa do Komisji projekt regulacyjnych standardów technicznych, o którym mowa w ust. 2, do dnia [3 lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

Komisji jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w ust. 2, zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

4.           Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 68 w celu określenia opłat, o których mowa w ust. 1 lit. d).

W aktach delegowanych określa się w szczególności rodzaje opłat i tytuły należnych opłat, wysokość opłat, sposób ich uiszczania oraz sposób zwracania przez EUNGiPW właściwym organom kosztów ponoszonych przez nie przy wykonywaniu prac przewidzianych niniejszym artykułem.

Wysokość opłaty pobieranej od biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej obejmuje wszystkie koszty administracyjne.

Artykuł 51

Współpraca w zakresie dochodzeń lub kontroli na miejscu

1.           W przypadku gdy właściwe organy dojdą do wniosku, że na terytorium innego państwa członkowskiego są lub były prowadzone działania sprzeczne z przepisami niniejszego rozporządzenia, powiadamiają one właściwe organy tego innego państwa członkowskiego o swoim wniosku możliwie jak najprecyzyjniej. Właściwe organy innego państwa członkowskiego podejmują odpowiednie działania. Informują one powiadamiające właściwe organy o wyniku oraz, w możliwym zakresie, o istotnych zmianach sytuacji na poszczególnych etapach.

2.           Właściwe organy jednego państwa członkowskiego mogą złożyć wniosek dotyczący przeprowadzenia dochodzenia przez właściwe organy innego państwa członkowskiego na terytorium tego ostatniego.

Mogą one również złożyć wniosek, aby część ich własnych pracowników mogła towarzyszyć pracownikom właściwych organów danego państwa członkowskiego w trakcie dochodzenia, w tym w trakcie kontroli na miejscu.

Właściwe organy występujące z takim wnioskiem powiadamiają EUNGiPW o wnioskach, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim.

Całe dochodzenie lub inspekcja podlegają ogólnej kontroli państwa członkowskiego, na terytorium którego są prowadzone. W przypadku dochodzenia lub inspekcji ze skutkiem transgranicznym właściwe organy mogą jednak zwrócić się do EUNGiPW o koordynację dochodzenia lub inspekcji.

3.           Właściwe organy otrzymujące wniosek mogą odmówić przychylenia się do wniosku o przeprowadzenie dochodzenia, o którym mowa w ust. 2 akapit pierwszy, lub przychylenia się do wniosku o możliwość towarzyszenia pracowników właściwych organów innego państwa członkowskiego pracownikom właściwych organów, o którym mowa w ust. 2 akapit drugi, w następujących przypadkach:

a)      dochodzenie lub inspekcja na miejscu mogą mieć niekorzystne skutki dla suwerenności, bezpieczeństwa lub porządku publicznego państwa członkowskiego otrzymującego wniosek;

b)      zostało już wszczęte postępowanie sądowe w odniesieniu do tych samych czynności i przeciwko tym samym osobom przed organami państwa członkowskiego otrzymującego wniosek;

c)      właściwe organy państwa członkowskiego otrzymującego wniosek wydały już prawomocny wyrok w odniesieniu do tych samych czynności podejmowanych przez te osoby.

Artykuł 52

Współpraca w zakresie planowania awaryjnego

W przypadku gdy firmy audytorskie, których dotyczy wymóg przewidziany w art. 43, należą do sieci o zasięgu przynajmniej unijnym, właściwe organy współpracują w ramach EUNGiPW celem zapewnienia, aby różne wymogi krajowe uwzględniały wymiar sieciowy.

Właściwe organy udostępniają EUNGiPW oraz innym właściwym organom plany awaryjne otrzymane zgodnie z art. 43 ust. 4.

EUNGiPW nie dokonuje formalnego zatwierdzenia ani akceptacji planów awaryjnych, ale może wydać opinię na ich temat.

Artykuł 53

Kolegia właściwych organów

1.           Kolegia właściwych organów mogą zostać ustanowione, aby ułatwić wykonywanie zadań, o których mowa w art. 40, 41, 50, 51, 52 i 61 w odniesieniu do poszczególnych biegłych rewidentów, firm audytorskich lub ich sieci.

2.           W odniesieniu do poszczególnych biegłych rewidentów lub firm audytorskich, kolegia właściwych organów są ustanawiane przez właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia.

W skład kolegium wchodzą właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia oraz inne właściwe organy innych państw członkowskich, pod warunkiem że:

a)      biegły rewident lub firma audytorska świadczy usługi w zakresie badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego w ramach ich jurysdykcji; lub

b)      oddział będący częścią firmy audytorskiej ma siedzibę w ich jurysdykcji.

Właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia pełnią rolę moderatora.

3.           W odniesieniu do poszczególnych sieci kolegia właściwych organów są ustanawiane przez EUNGiPW na wniosek właściwych organów, w tym także większej ich liczby.

W skład kolegium wchodzą właściwe organy państw członkowskich, w których sieć prowadzi znaczącą działalność.

4.           W ciągu 15 dni roboczych od ustanowienia kolegium właściwych organów w odniesieniu do konkretnej sieci, jego członkowie wybierają moderatora. W przypadku braku zgody moderatora wyznacza EUNGiPW.

Członkowie kolegium weryfikują wybór moderatora przynajmniej raz na pięć lat, aby zapewnić, że wybrano najbardziej odpowiedniego moderatora.

5.           Moderator przewodniczy posiedzeniom kolegium, koordynuje działania kolegium i zapewnia skuteczną wymianę informacji wśród członków kolegium.

6.           W terminie 10 dni roboczych od swojego wyboru moderator ustanawia pisemne ustalenia koordynacyjne w ramach kolegium dotyczące następujących zagadnień:

a)      informacji będących przedmiotem wymiany między właściwymi organami;

b)      przypadków, w których właściwe organy muszą się wzajemnie ze sobą konsultować;

c)      przypadków, w których właściwe organy mogą przekazywać zadania nadzorcze zgodnie z art. 54.

7.           W przypadku braku zgody co do pisemnych ustaleń koordynacyjnych zgodnie z ust. 6, każdy członek kolegium może przekazać sprawę do EUNGiPW. Moderator należycie uwzględnia całość doradztwa otrzymanego od EUNGiPW w zakresie pisemnych ustaleń koordynacyjnych przed uzgodnieniem ich ostatecznego tekstu. Pisemne ustalenia koordynacyjne zawarte są w jednym dokumencie zawierającym pełne uzasadnienie ewentualnych znaczących odstępstw od treści doradztwa otrzymanego od EUNGiPW. Moderator przekazuje pisemne ustalenia koordynacyjne członkom kolegium oraz EUNGiPW.

Artykuł 54

Przekazywanie zadań

Właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia mogą przekazać dowolne spośród swoich zadań właściwym organom innego państwa członkowskiego pod warunkiem uzyskania zgody tych organów. Fakt przekazania zadań nie ma wpływu na odpowiedzialność przekazujących je właściwych organów.

Artykuł 55

Poufność i tajemnica zawodowa w stosunku do EUNGiPW

1.           Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej ma zastosowanie do wszystkich osób, które pracują lub pracowały na rzecz EUNGiPW, oraz do wszystkich innych osób, którym EUNGiPW przekazał zadania, w tym do ekspertów zatrudnionych przez EUNGiPW. Informacje objęte tajemnicą zawodową nie mogą być ujawniane innej osobie ani organowi z wyjątkiem sytuacji, gdy ujawnienie takie jest wymagane w postępowaniu sądowym.

2.           Przepisy ust. 1 niniejszego artykułu i art. 37 nie uniemożliwiają EUNGiPW ani właściwym organom wymiany informacji poufnych. Informacje będące przedmiotem takiej wymiany są objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej, któremu podlegają osoby zatrudnione obecnie lub w przeszłości przez właściwe organy.

3.           Wszystkie informacje będące, na mocy niniejszego rozporządzenia, przedmiotem wymiany między EUNGiPW, właściwymi organami oraz innymi organami i podmiotami są uznawane za poufne, z wyjątkiem sytuacji, gdy EUNGiPW lub właściwe organy albo inne zainteresowane organy lub podmioty stwierdzają w momencie przekazywania informacji, że informacje te mogą być ujawniane lub w przypadku, gdy ujawnienie takie jest wymagane w postępowaniu sądowym.

Artykuł 56

Ochrona danych osobowych

1.           Państwa członkowskie stosują dyrektywę 95/46/WE w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w państwach członkowskich zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2.           Do przetwarzania danych osobowych przez EUNGiPW, EUNB i EUNUiPPE w kontekście niniejszego rozporządzenia stosuje się rozporządzenie (WE) nr 45/2001.

ROZDZIAŁ IV

WSPÓŁPRACA Z ORGANAMI PAŃSTWA TRZECIEGO I Z MIĘDZYNARODOWYMI ORGANIZACJAMI I ORGANAMI

Artykuł 57

Umowa w sprawie wymiany informacji

1.           Właściwe organy oraz EUNGiPW mogą zawierać umowy o współpracy w zakresie wymiany informacji z właściwymi organami państw trzecich wyłącznie w przypadku, gdy ujawniane informacje podlegają w tych państwach członkowskich gwarancjom zachowania tajemnicy zawodowej, które są przynajmniej równoważne gwarancjom określonym w art. 37 i 55.

Wymiana informacji służy wykonywaniu zadań tych właściwych organów.

W przypadku, gdy wymiana informacji obejmuje przekazywanie danych osobowych do państwa trzeciego, państwa członkowskie przestrzegają przepisów dyrektywy 95/46/WE, a EUNGiPW przestrzega przepisów rozporządzenia (WE) nr 45/2001.

2.           Właściwe organy współpracują z właściwymi organami lub innymi odnośnymi organami państw trzecich w zakresie kontroli zapewnienia jakości oraz dochodzeń dotyczących biegłych rewidentów i firm audytorskich. EUNGiPW bierze udział w tej współpracy.

EUNGiPW działa na rzecz osiągnięcia zbieżności w zakresie nadzoru z państwami trzecimi.

3.           W przypadku gdy współpraca lub wymiana informacji dotyczy dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich, zastosowanie ma art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.

Artykuł 58

Ujawnianie informacji otrzymanych z państw trzecich

Właściwe organy państwa członkowskiego lub EUNGiPW mogą ujawniać informacje otrzymane od właściwych organów państw trzecich wyłącznie w przypadku, gdy uzyskały one wyraźną zgodę właściwych organów przekazujących te informacje oraz, gdzie jest to stosowne, gdy informacje są ujawniane wyłącznie w celach, w związku z którymi właściwe organy udzieliły swojej zgody, bądź w przypadku, gdy ujawnienie jest wymagane w postępowaniu sądowym.

Artykuł 59

Ujawnianie informacji przekazanych państwom trzecim

Właściwe organy państwa członkowskiego lub EUNGiPW nakładają wymóg, aby informacje przekazywane przez nie właściwym organom państwa trzeciego mogły być ujawniane przez te właściwe organy stronom trzecim lub innym organom wyłącznie za uprzednią wyraźną zgodą właściwych organów przekazujących te informacje, zgodnie z ich prawem krajowym i pod warunkiem, że informacje są ujawniane wyłącznie w celach, w związku z którymi właściwe organy państwa członkowskiego lub EUNGiPW udzieliły swojej zgody, bądź w przypadku, gdy ujawnienie jest wymagane w postępowaniu sądowym.

Artykuł 60

Współpraca z międzynarodowymi organizacjami i organami

EUNGiPW współpracuje z międzynarodowymi organizacjami i organami opracowującymi międzynarodowe standardy rewizji finansowej.

Tytuł V

Sankcje i środki administracyjne

Artykuł 61

Sankcje i środki administracyjne

1.           Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji i środków administracyjnych mających zastosowanie, w określonych w załączniku przypadkach naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia, w stosunku do osób odpowiedzialnych za te naruszenia i podejmują wszystkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wdrażania. Przewidziane sankcje i środki muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

2.           Do dnia [24 miesiące od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] państwa członkowskie powiadamiają Komisję i EUNGiPW o przepisach, o których mowa w ust. 1. Niezwłocznie powiadamiają one Komisję i EUNGiPW o wszelkich późniejszych zmianach tych przepisów.

3.           Niniejszy artykuł oraz art. 62–66 pozostają bez uszczerbku dla przepisów krajowego prawa karnego.

Artykuł 62

Uprawnienia w zakresie sankcji

1.           Niniejszy artykuł ma zastosowanie do naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia określonych w załączniku.

2.           Bez uszczerbku dla uprawnień nadzorczych właściwych organów zgodnie z art. 38, w przypadku naruszenia, o którym mowa w ust. 1, właściwe organy, zgodnie z prawem krajowym, mają prawo do nałożenia przynajmniej następujących środków i sankcji administracyjnych:

a)      nakazanie osobie odpowiedzialnej za naruszenie zaprzestania określonych działań i powstrzymania się od ponownego podejmowania tych działań;

b)      oświadczenie publiczne wskazujące osobę odpowiedzialną oraz charakter naruszenia, publikowane na stronie internetowej właściwych organów;

c)      nałożenie na biegłego rewidenta, firmę audytorską lub kluczowego partnera firmy audytorskiej tymczasowego zakazu przeprowadzania badań ustawowych jednostek interesu publicznego lub podpisywania sprawozdań z badania w rozumieniu art. 22 ze skutkiem w całej Unii, aż do zaprzestania naruszenia;

d)      oświadczenie, że sprawozdanie z badania nie spełnia wymogów art. 22, aż do zaprzestania naruszenia;

e)      nałożenie na członka organu administracyjnego lub kierowniczego firmy audytorskiej lub jednostki interesu publicznego tymczasowego zakazu pełnienia funkcji w firmach audytorskich lub jednostkach interesu publicznego;

f)       administracyjne kary pieniężne do wysokości podwójnej kwoty zysków osiągniętych lub strat unikniętych w wyniku naruszenia – o ile mogą one zostać ustalone;

g)      w odniesieniu do osoby fizycznej – administracyjne kary pieniężne do wysokości 5 000 000 EUR lub, w państwach członkowskich, w których euro nie jest obowiązującą walutą, do odpowiedniej kwoty w walucie krajowej na dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;

h)      w odniesieniu do osoby prawnej – administracyjne kary pieniężne do kwoty 10 % jej całkowitych rocznych obrotów w poprzednim roku obrotowym; jeżeli osoba prawna jest jednostką zależną jednostki dominującej zgodnie z definicją w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG, całkowite roczne obroty oznaczają całkowite roczne obroty wynikające ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostki dominującej najwyższego poziomu w poprzednim roku obrotowym.

3.           Państwa członkowskie mogą udzielić właściwym organom innych uprawnień w zakresie sankcji poza uprawnieniami, o których mowa w ust. 2, oraz mogą przewidzieć wyższe pułapy administracyjnych kar pieniężnych niż określone w tym ustępie.

Artykuł 63

Skuteczne stosowanie sankcji

1.           Określając rodzaj sankcji i środków administracyjnych, właściwe organy uwzględniają wszystkie istotne okoliczności, w tym:

a)      powagę naruszenia i czas jego trwania;

b)      stopień odpowiedzialności osoby odpowiedzialnej;

c)      siłę finansową osoby odpowiedzialnej, określaną na podstawie całkowitych obrotów odpowiedzialnego przedsiębiorstwa lub rocznych dochodów odpowiedzialnej osoby fizycznej;

d)      istotność zysków osiągniętych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną – w zakresie, w jakim można je ustalić;

e)      stopień współpracy osoby odpowiedzialnej z właściwymi organami, bez uszczerbku dla potrzeby wyeliminowania zysków osiągniętych lub strat unikniętych przez tę osobę;

f)       wcześniejsze naruszenia popełnione przez osobę odpowiedzialną.

Właściwe organy mogą uwzględnić dodatkowe czynniki, o ile czynniki takie zostały określone w prawie krajowym.

2.           EUNB, EUNUiPPE i EUNGiPW wspólnie wydają wytyczne skierowane do właściwych organów zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, rozporządzenia (UE) nr 1094/2010 i rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, w sprawie rodzajów środków i sankcji administracyjnych oraz poziomu administracyjnych kar pieniężnych, które mają być stosowane w indywidualnych przypadkach zgodnie z krajowymi ramami prawnymi.

Artykuł 64

Ogłaszanie sankcji i środków

Wszystkie środki i sankcje administracyjne nakładane w związku z naruszeniami niniejszego rozporządzenia są ogłaszane publicznie bez zbędnej zwłoki, przy czym ogłaszane są przynajmniej informacje na temat rodzaju i charakteru naruszenia oraz tożsamości osób za nie odpowiedzialnych, chyba że taka publikacja poważnie zagroziłaby stabilności rynków finansowych. W przypadku gdy publikacja mogłaby wyrządzić nieproporcjonalną szkodę zaangażowanym stronom, właściwe organy ogłaszają informacje o środkach i sankcjach z zachowaniem anonimowości.

Właściwe organy informują EUNGiPW bez zbędnej zwłoki o wszystkich sankcjach lub środkach przyjętych w związku z naruszeniem niniejszego rozporządzenia.

Publiczne ogłaszanie sankcji nie narusza praw podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa do ochrony danych osobowych.

Artykuł 65

Prawo do odwołania

Państwa członkowskie zapewniają prawo do odwołania się od decyzji podejmowanych przez właściwe organy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 66

Zgłaszanie naruszeń

1.           Państwa członkowskie ustanawiają skuteczne mechanizmy sprzyjające zgłaszaniu naruszeń niniejszego rozporządzenia do właściwych organów.

2.           Mechanizmy, o których mowa w ust. 1, obejmują przynajmniej:

a)      szczególne procedury otrzymywania zgłoszeń i działań następczych;

b)      odpowiednią ochronę osób zgłaszających potencjalne lub rzeczywiste naruszenia;

c)      ochronę danych osobowych dotyczących zarówno osoby zgłaszającej potencjalne lub rzeczywiste naruszenia, jak i osoby obwinionej zgodnie z przepisami dyrektywy 95/46/WE;

d)      odpowiednie procedury służące zapewnieniu prawa osoby obwinionej do obrony i do wysłuchania przed przyjęciem decyzji dotyczących tej osoby oraz prawo do skutecznych środków odwoławczych przed sądem przeciwko decyzjom lub środkom dotyczącym tej osoby.

3.           Firmy audytorskie oraz jednostki interesu publicznego ustanawiają dla swoich pracowników odpowiednie procedury umożliwiające im wewnętrzne zgłaszanie potencjalnych lub rzeczywistych naruszeń niniejszego rozporządzenia za pośrednictwem specjalnego kanału komunikacji.

Artykuł 67

Wymiana informacji z EUNGiPW

1.           Właściwe organy i organy sądowe co roku przekazują do EUNGiPW zagregowane informacje dotyczące wszystkich środków, sankcji i kar administracyjnych nałożonych zgodnie z art. 61, 62, 63, 64, 65 i 66. EUNGiPW publikuje te informacje w sprawozdaniu rocznym.

2.           Jeżeli właściwe organy podały do publicznej wiadomości środki, sankcje i kary administracyjne, zgłaszają ten fakt równocześnie do EUNGiPW.

Tytuł VI

Akty delegowane, sprawozdawczość oraz przepisy przejściowe i końcowe

Artykuł 68

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.           Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.           Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

3.           Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4.           Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.           Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4 wchodzi w życie tylko jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie [dwóch miesięcy] od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o [dwa miesiące] z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 69

Sprawozdanie

Do dnia X X 20XX r. [pięć lat od zakończenia okresu przejściowego] Komisja sporządza sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia. W sprawozdaniu tym należycie uwzględnia się sprawozdanie opracowane przez EUNGiPW, o którym mowa w art. 46 ust. 4 akapit czwarty.

Artykuł 70

Przepisy przejściowe

1.           W drodze odstępstwa od art. 32 i 33, do umów na świadczenie usług badania ustawowego na rzecz jednostek interesu publicznego, obowiązujących na dzień [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] stosuje się następujące wymogi:

a)      umowa na badanie sprawozdań finansowych zawarta przed dniem XX/XX/XXXX r. [data przyjęcia wniosku Komisji], która nadal obowiązuje dnia [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], pozostaje w mocy przez okres maksymalnie czterech lat obrotowych po [dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia];

b)      umowa na badanie sprawozdań finansowych zawarta po dniu XX/XX/XXX r. [data przyjęcia wniosku Komisji], ale przed dniem XX/XX/XXXX r. [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i która nadal obowiązuje, pozostaje w mocy przez okres maksymalnie pięciu lat obrotowych po dniu XX/XX/XXXX r. [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia];

c)      w przypadku, gdy umowa na badanie sprawozdań finansowych, o której mowa w lit. a) lub b) niniejszego ustępu, wygasa lub zostaje wypowiedziana, jednostka interesu publicznego może odnowić tę umowę jeden raz z tym samym biegłym rewidentem lub firmą audytorską, bez stosowania przepisów art. 31 ust. 3. Odnowiona umowa podlega następującemu okresowi maksymalnemu:

(i)      1 rok: jeżeli biegły rewident świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres przekraczający 100 lat;

(ii)      2 lata: jeżeli biegły rewident świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres od 51 do 100 lat;

(iv)     3 lata: jeżeli biegły rewident świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres od 21 do 50 lat;

(v)     4 lata: jeżeli biegły rewident świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres od 11 do 20 lat;

(vi)     5 lat: jeżeli biegły rewident świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres nieprzekraczający 10 lat.

W drodze odstępstwa od kryteriów określonych w lit. c), umowa na badanie sprawozdań finansowych może pozostać w mocy do końca pierwszego roku obrotowego kończącego się po [2 latach od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

W drodze odstępstwa od przepisów określonych w lit. a)–c), jeżeli przepisy krajowe określają okres maksymalny dla stosunku umownego między biegłym rewidentem lub firmą audytorską a jednostką badaną, nieprzekraczający 9 lat, oraz nakładają wymóg, aby jednostka badana dokonywała wyboru innego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej po upływie tego maksymalnego okresu, umowa na badanie sprawozdań finansowych może pozostać w mocy do końca tego okresu maksymalnego.

2.           Artykuł 33 stosuje się do wszystkich umów na badanie sprawozdań finansowych zawartych po […] [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], ale przed […] [2 lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

Artykuł 32 ust. 3 stosuje się do takich umów dopiero po wygaśnięciu lub wypowiedzeniu pierwszej odnowionej umowy.

Artykuł 71

Przepisy krajowe

Państwa członkowskie podejmują wszelkie właściwe działania, by zapewnić skuteczne stosowanie niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 72

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od [2 lata od wejścia w życie].

Artykuł 32 ust. 7 ma zastosowanie od […] [dnia wejścia w życie rozporządzenia], a art. 10 ust. 5 ma zastosowanie od […] [3 lata od wejścia w życie rozporządzenia].

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego           W imieniu Rady

Przewodniczący                                             Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

I.          Naruszenia ze strony biegłych rewidentów, firm audytorskich lub kluczowych partnerów firmy audytorskiej

A. Naruszenia związane z konfliktami interesów oraz wymogami organizacyjnymi lub operacyjnymi

1.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 6 ust. 1, jeżeli nie ustanawiają odpowiednich strategii i procedur w celu zapewnienia zgodności z minimalnymi wymogami organizacyjnymi określonymi w ust. 1 lit. a)–k).

2.           Biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. a), jeżeli obejmują kluczowe stanowisko kierownicze w jednostce badanej przed upływem przynajmniej dwóch lat od swojej rezygnacji z wykonywania zlecenia na badanie ustawowe w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej.

3.           Biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. b), jeżeli obejmują stanowisko członka komitetu ds. audytu jednostki badanej lub równoważnego organu przed upływem przynajmniej dwóch lat od swojej rezygnacji z wykonywania zlecenia na badanie ustawowe w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej.

4.           Biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. c), jeżeli obejmują stanowisko niewykonawczego członka organu administracyjnego lub członka organu nadzorczego jednostki badanej przed upływem przynajmniej dwóch lat od swojej rezygnacji z wykonywania zlecenia na badanie ustawowe w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej.

5.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 9 ust. 2, jeżeli nie zapewniają, aby pokrewne usługi rewizji finansowej świadczone na rzecz jednostki badanej nie przekroczyły 10 % wynagrodzenia płaconego przez jednostkę badaną z tytułu badania ustawowego.

6.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 10, jeżeli świadczą na rzecz jednostki badanej usługi inne niż badanie ustawowe lub pokrewne usługi rewizji finansowej.

B. Naruszenia związane z przeprowadzaniem badania ustawowego

7.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 3, jeżeli nie przechowują dokumentacji przypadków nieprzestrzegania przez swoich pracowników przepisów zawartych w niniejszym rozporządzeniu lub jeżeli nie sporządzają rocznego sprawozdania na temat środków przyjętych w celu zapewnienia zgodności z tymi przepisami.

8.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 4, jeżeli nie przechowują dokumentacji obsługi klienta zawierającej dane, o których mowa w lit. a), b) i c) tego ustępu.

9.           Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 5, jeżeli nie tworzą zbioru dokumentacji z badania dla każdego przeprowadzonego badania ustawowego, zawierającego informacje, o których mowa w lit. a)–j) tego ustępu.

10.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 17 ust. 1 lit. c), jeżeli nie powiadamiają właściwych organów, o których mowa w art. 36, o incydencie, który ma lub może mieć poważne skutki dla integralności ich działalności w zakresie badania ustawowego.

11.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 17 ust. 2, jeżeli nie powiadamiają właściwych organów nadzorujących jednostki interesu publicznego o wszystkich popełnionych nadużyciach lub próbach popełnienia nadużycia w odniesieniu do sprawozdań finansowych jednostki badanej.

12.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 19, jeżeli nie zapewniają prowadzenia wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2–6 tego artykułu.

C. Naruszenia związane ze sprawozdawczością z badania

13.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 22, jeżeli nie wydają opinii z badania sporządzonej zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2, 3, 4, 5 i 7 tego artykułu.

14.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 23, jeżeli nie przedstawiają sprawozdania dodatkowego dla komitetu ds. audytu jednostki badanej, sporządzonego zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2–5 tego artykułu.

15.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 25, jeżeli nie zgłaszają niezwłocznie właściwym organom nadzorującym jednostki interesu publicznego wszystkich faktów lub decyzji dotyczących jednostki interesu publicznego, o których powzięli wiadomość w trakcie przeprowadzania tego badania ustawowego, a które mogą być związane z naruszeniami wymienionymi w art. 25 ust. 1 lit. a)– c).

D. Naruszenia związane z przepisami dotyczącymi ujawniania informacji

16.         Firma audytorska narusza przepisy art. 26 ust. 1 akapit pierwszy w związku z przepisami art. 26 ust. 4, jeżeli nie podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej swojego rocznego sprawozdania finansowego w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 2004/109/WE najpóźniej cztery miesiące po zakończeniu każdego roku obrotowego i jeżeli nie udostępnia go przez okres przynajmniej pięciu lat.

17.         Biegły rewident narusza przepisy art. 28 ust. 2 akapit drugi w związku z przepisami art. 27 ust. 1, jeżeli nie podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej swojego rocznego zestawienia dochodów i jeżeli nie udostępnia go przez okres przynajmniej pięciu lat.

18.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 26 ust. 2, jeżeli nie wykazują w swoim rocznym zestawieniu dochodów lub w swoim rocznym sprawozdaniu finansowym wynagrodzenia uzyskanego z tytułu badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego i jednostek należących do grupy spółek, w której jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego, odrębnie od wynagrodzenia uzyskanego z tytułu badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych innych jednostek oraz wynagrodzenia pobieranego z tytułu pokrewnych usług rewizji finansowej określonych w art. 10.

19.         Biegły rewident lub firma audytorska należący do sieci naruszają przepisy art. 26 ust. 3, jeżeli nie przedstawiają w postaci załącznika do zestawienia dochodów lub do rocznego sprawozdania finansowego informacji, o których mowa w art. 26 ust. 3 lit. a)–d), chyba że zastosowanie ma odstępstwo określone w akapicie drugim tego ustępu.

20.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 27, jeżeli nie publikują lub nie publikują terminowo sprawozdania zapewniającego przejrzystość, zawierającego informacje, o których mowa w ust. 2 tego artykułu, oraz, gdzie jest to stosowne, informacje określone w art. 28.

21.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 29, jeżeli nie przekazują co roku właściwym organom, o których mowa w art. 35 ust. 1, wykazu poddanych badaniu jednostek interesu publicznego w podziale według uzyskanych od nich przychodów.

22.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 30 ust. 1, jeżeli nie przechowują dokumentów i informacji, o których mowa w art. 30 ust. 1.

E. Naruszenia związane z powoływaniem biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez jednostki interesu publicznego

23.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 33 ust. 2, jeżeli przed upływem czterech lat od wygaśnięcia dwóch kolejnych zleceń, o których mowa w art. 33 ust. 1, podejmują badanie ustawowe jednostki interesu publicznego.

24.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 33 ust. 6, jeżeli po zakończeniu zlecenia na przeprowadzenie badania nie przekazują pełnego zbioru dokumentacji rewizyjnej nowemu biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej.

F. Naruszenia związane z zapewnianiem jakości

25.         Biegły rewident lub firma audytorska naruszają przepisy art. 40 ust. 6, jeżeli nie stosują się do zaleceń wynikających z inspekcji w terminie wskazanym przez właściwe organy.

II.        Naruszenia ze strony jednostek interesu publicznego

A. Naruszenia związane z powoływaniem biegłych rewidentów lub firm audytorskich

1.           Bez uszczerbku dla art. 31 ust. 2, 3 i 4, jednostka interesu publicznego narusza przepisy art. 31 ust. 1, jeżeli nie ustanawia komitetu ds. audytu lub jeżeli nie powołuje wymaganej liczby niezależnych członków lub jeżeli nie powołuje wymaganej liczby członków posiadających określone kompetencje w zakresie rachunkowości lub rewizji finansowej.

2.           Jednostka interesu publicznego narusza przepisy art. 32 ust. 1, jeżeli nie powołuje biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) zgodnie z warunkami określonymi w art. 32 ust. 2–6.

3.           Jednostka interesu publicznego narusza przepisy art. 33, jeżeli zatrudnia tego samego biegłego rewidenta lub firmę audytorską przez okres dłuższy niż okres, o którym mowa w art. 33.

4.           Jednostka interesu publicznego narusza przepisy art. 34, jeżeli odwołuje biegłego rewidenta lub firmę audytorską przy braku zasadnych podstaw.

[1]               Duże kwoty pomocy zatwierdzone w ramach programów można wyjaśnić tym, że niektóre państwa członkowskie przyjęły programy ogólnych gwarancji obejmujące całe zadłużenie swoich banków. Państwa członkowskie opierały się głównie na środkach gwarancyjnych. Kwota 546,08 mld EUR (4,5 % PKB) została zatwierdzona w ramach środków służących dokapitalizowaniu, z których państwa członkowskie wykorzystały w rzeczywistości około 141,5 mld EUR w 2009 r. W okresie między październikiem 2008 r. a październikiem 2010 r. Komisja zatwierdziła środki z zakresu pomocy państwa podjęte w związku z kryzysem finansowym w 22 państwach członkowskich, tzn. we wszystkich państwach członkowskich z wyjątkiem Bułgarii, Republiki Czeskiej, Estonii, Malty i Rumunii.

[2]               Komisja Europejska, Zielona księga – Polityka badania sprawozdań finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu, COM(2010) 561 z 13.10.2010.

[3]               http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/conferenc_20110209_en.htm

[4]               http://www.europarl.europa.eu/oeil/FindByProcnum.do?lang=en&procnum=INI/2011/2037

[5]               Opinia EKES w sprawie zielonej księgi (COM(2010) 561 wersja ostateczna) przedłożonej przez Komisję, Dz.U. C 248 z 25.8.2011, s. 92.

[6]               Zob. pkt 4.3 uzasadnienia wniosku dotyczącego zmiany dyrektywy 2006/43/WE zawierający bardziej szczegółowe informacje dotyczące zakresu każdego wniosku.

[7]               Z zastrzeżeniem, gdzie ma to zastosowanie, stosownych przepisów przejściowych.

[8]               COM(2010) 716 wersja ostateczna.

[9]               COM(2009) 501 wersja ostateczna, COM(2009) 502 wersja ostateczna, COM(2009) 503 wersja ostateczna.

[10]             Dz.U. C […] z […], s. […].

[11]             Data opinii EIOD.

[12]             Dz.U. L 372 z 31.12.1986, s. 1.

[13]             Dz.U. L 374 z 31.12.1991, s. 7.

[14]             Dz.U. L 390 z 31.12.2004, s. 38.

[15]             Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1.

[16]             Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 32.

[17]             Dz.U. L 267 z 10.10.2009, s. 7.

[18]             Dz.U. L 174 z 1.7.2011, s. 1.

[19]             Dz.U. L 145 z 30.4.2004, s. 1.

[20]             Dz.U. L 222 z 14.8.1978, s. 11.

[21]             Dz.U. L 193 z 18.7.1983, s. 1.

[22]             Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 87.

[23]             COM(2010) 561 wersja ostateczna.

[24]             Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.

[25]             Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.

[26]             Dz.U. L 52 z 25.2.2005, s. 51.

[27]             Dz.U. L 309 z 25.11.2005, s. 15.

[28]             Dz.U. L 120 z 7.5.2008, s. 20.

[29]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84.

[30]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 12.

[31]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 48.

[32]             COM(2010) 716 wersja ostateczna.

[33]             Dz.U. L 162 z 30.4.2004, s. 70.

[34]             Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1.

[35]             Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1.

[36]             Dz.U. L 345 z 31.12.2003 s. 64.

[37]             Dz.U. L 149 z 30.4.2004, s. 1.