ZAPROSZENIE DO ZGŁASZANIA UWAG

DOTYCZĄCYCH OCENY SKUTKÓW

Celem tego dokumentu jest poinformowanie opinii publicznej i zainteresowanych stron o przyszłej działalności legislacyjnej Komisji, aby umożliwić przekazanie informacji zwrotnych na temat przyjętego przez Komisję podejścia do wskazanego problemu i możliwych rozwiązań, a także wszelkich innych istotnych informacji, m.in. na temat możliwych skutków poszczególnych wariantów.

Tytuł inicjatywy

Uproszczenie przepisów dotyczących produktów energooszczędnych

Wiodąca DG (odpowiedzialny dział)

DG ENER, Dział B.3 – Budynki i Produkty

Prawdopodobny rodzaj inicjatywy

Wniosek ustawodawczy

Orientacyjny harmonogram

II kw.

Informacje dodatkowe

Zapowiedziany w programie prac Komisji na 2026 r. (prostsze przepisy, lepsza realizacja)

Dokument przeznaczony wyłącznie do celów informacyjnych. Nie przesądza on o ostatecznej decyzji Komisji co do tego, czy inicjatywa ta zostanie zrealizowana, ani o jej ostatecznej treści. Wszystkie opisane elementy inicjatywy, w tym jej harmonogram, mogą ulec zmianie.

A. Kontekst polityczny, określenie problemu i analiza zgodności z zasadą pomocniczości

Kontekst polityczny

·W wytycznych politycznych Komisji na lata 2024–2029 1  dużą wagę przywiązuje się do zwiększania skuteczności prawa UE i stworzenia otoczenia regulacyjnego, w którym przedsiębiorstwa mogą się rozwijać, przy jednoczesnym zachowaniu celów prawodawstwa UE. W strategii jednolitego rynku 2 uznano cyfryzację za kluczowy czynnik zapewniający optymalne funkcjonowanie jednolitego rynku.

·W programie prac Komisji na 2026 r.uwzględniono akt zbiorczy upraszczający przepisy dotyczące produktów energetycznych. Akt zbiorczy ma na celu zmianę obecnych wymogów, w szczególności zmianę rozporządzenia (UE) 2017/1369 3 i rozporządzenia (UE) 2020/740 4 , aby zmniejszyć koszty administracyjne ponoszone przez przedsiębiorstwa i poprawić przestrzeganie prawa, przy jednoczesnym zachowaniu skuteczności obowiązujących przepisów i ram ustanowionych niedawno przyjętym rozporządzeniem (UE) 2024/1781 w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów 5 .

Problem, któremu ma zaradzić inicjatywa

Ramy regulacyjne dotyczące produktów energooszczędnych są dobrze ugruntowane i cieszą się poparciem większości producentów, sprzedawców detalicznych i konsumentów. W związku z tym, że baza danych europejskiego rejestru produktów do celów etykietowania energetycznego (EPREL) 6  oferuje możliwości cyfrowe, których w przeszłości nie przewidziano, wskazane wydaje się ponowne przeanalizowanie wzajemnych zależności między wymogami przedstawiania drukowanych dokumentów a przedstawianiem dokumentów w formatach cyfrowych. Upraszczający akt zbiorczy będzie również miał na celu rozwiązanie problemu utrzymującego się wysokiego poziomu produktów niezgodnych z wymogami (zwłaszcza w sklepach internetowych), jak zauważono w sprawozdaniu specjalnym Trybunału Obrachunkowego z 2020 r. 7 , a ostatnio w sprawozdaniu Draghiego na temat konkurencyjności UE 8 . 

Do tej pory zidentyfikowano następujące obszary, w których można potencjalnie wprowadzić ukierunkowane zmiany:

·Istnieją możliwości zmniejszenia złożoności administracyjnej i skumulowanego obciążenia, np. w odniesieniu do sposobu dostarczania (drukowanych) etykiet i (drukowanych) kart informacyjnych produktu.

·Mogą istnieć możliwości uproszczenia obowiązków w zakresie rejestracji w europejskim rejestrze produktów do celów etykietowania energetycznego (baza danych o produktach EPREL) lub lepszego wykorzystania tych rejestracji w celu ułatwienia zapewniania przestrzegania przepisów online.

·Istnieją przesłanki wskazujące na to, że niektóre etykiety dotyczące konkretnych produktów (w szczególności produktów do ogrzewania powietrznego i produktów chłodzących oraz opon) nie są w pełni wykorzystywane do informowania konsumentów w momencie podejmowania przez nich decyzji o zakupie.

·Istnieje możliwość uproszczenia procesów dostosowywania wymogów dotyczących etykietowania opon do przemian technologicznych lub rynkowych.

Inicjatywa ta ma na celu uproszczenie przestrzegania głównych elementów ram prawnych – etykiety i bazy danych – bez podważania wysokiego zaufania konsumentów i użyteczności etykiet jako podstawy decyzji o zakupie na podstawie zużycia energii i innych cech.

Wykaz kwestii, którymi należy się zająć, może ewoluować w zależności od informacji zwrotnych uzyskanych od zainteresowanych stron i dalszej analizy. Można również rozważyć środki ułatwiające przejście od dyrektywy w sprawie ekoprojektu do rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, w szczególności przedłużenie obowiązywania przepisów przejściowych, jeżeli nie zostaną one przyjęte w ramach czwartego pakietu zbiorczego (2025/0134(COD)).

Podstawa działania UE (podstawa prawna i analiza zgodności z zasadą pomocniczości)

Podstawa prawna

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności art. 194 TFUE oraz art. 114 rozporządzenia UE w sprawie etykietowania opon (oraz rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów).

Praktyczna potrzeba działania na poziomie UE

Inicjatywa zmieni obowiązujące obowiązki administracyjne dla podmiotów gospodarczych określone w prawodawstwie UE. Ponieważ są to przepisy w pełni zharmonizowane, mogą one zostać zmienione jedynie na szczeblu UE.

B. Główne cele i warianty strategiczne

Środki mające na celu poprawę wdrażania/przestrzegania przepisów i uproszczenie obowiązków określono na podstawie informacji uzyskanych od zainteresowanych stron i oceny wewnętrznej.

Inicjatywa ta będzie miała na celu poprawę przestrzegania przepisów i zmniejszenie obciążeń administracyjnych wynikających z przepisów dotyczących produktów energooszczędnych w odniesieniu do etykiet energetycznych i etykiet opon. Może ona obejmować środki dotyczące:

·uproszczonych sposobów dostarczania (drukowanych) etykiet i kart informacyjnych produktu sprzedawcom detalicznym;

·uproszczonych sposobów dostarczania i zmiany prezentowania (drukowanych) etykiet w okresie przechodzenia ze obecnych etykiet na etykiety ze zmienioną skalą;

·uproszczenia rejestracji w bazie danych o produktach EPREL oraz zwiększenia użyteczności zarejestrowanych informacji;

·zwiększenia zgodności z etykietami, w szczególności w odniesieniu do opon, urządzeń do ogrzewania powietrznego i urządzeń chłodzących oraz w sklepach internetowych;

·sposobów zmiany skali unijnej etykiety opony i prezentowania jej w sklepach internetowych, reklamach, ofertach pojazdów i dokumentacji technicznej;

·poprawy nadzoru rynku poprzez uściślenie obowiązków producentów i organów krajowych oraz doprecyzowania tekstu prawnego dotyczącego obowiązków podmiotów pośredniczących, takich jak instalatorzy.

Wykaz środków może ulec zmianie w następstwie informacji zwrotnych od zainteresowanych stron i dalszej analizy.

C. Prawdopodobne skutki

Zainteresowane strony, których inicjatywa ta będzie dotyczyć, to konsumenci, MŚP i inne przedsiębiorstwa kupujące lub leasingujące produkty związane z energią, producenci (niezależnie od tego, czy są zarejestrowani w UE, czy też nie), importerzy, sprzedawcy detaliczni, instalatorzy i krajowe organy nadzoru rynku. Wszelkie negatywne skutki dotknęłyby głównie przedsiębiorstwa obecnie sprzedające, zajmujące się przywozem lub sprzedażą detaliczną produktów niezgodnych z wymogami lub mniej energooszczędnych, które podlegałyby silniejszej konkurencji ze strony bardziej energooszczędnych produktów.

Środki te mogłyby m.in. zmniejszyć koszty: (i) obowiązków dotyczących dostarczania i prezentowania etykiet i kart informacyjnych produktu; (ii) rejestracji w unijnej bazie danych EPREL 9 ; oraz (iii) innych obowiązków administracyjnych.

Warianty strategiczne zostaną ocenione pod kątem tego, w jaki sposób ułatwiają one pracę organów nadzoru rynku oraz jak wpływają na zaufanie konsumentów do etykiety energetycznej i jej stosowanie przez konsumentów. Zostanie przeanalizowane, w jakim stopniu warianty skutkują przeniesieniem kosztów przestrzegania przepisów z jednej zainteresowanej strony na drugą (np. z producenta na sprzedawcę detalicznego lub konsumenta).

D. Instrumenty lepszego stanowienia prawa

Ocena skutków

Wnioskowi towarzyszyć będzie ukierunkowana i proporcjonalna ocena skutków. Ocena skutków będzie zawierać jakościową i, w miarę możliwości, ilościową ocenę skutków wariantów uproszczenia, w tym sposobu, w jaki zmiany skutkują faktycznym zmniejszeniem kosztów administracyjnych lub raczej całkowitym lub częściowym przeniesieniem kosztów przestrzegania przepisów z jednej grupy zainteresowanych stron na inną.

Strategia konsultacji

Aby ustalić, jakie zmiany są potrzebne, i uwzględnić je w ocenach kosztów i korzyści w ocenie skutków, zainteresowane strony proszone są o przekazanie informacji zwrotnych w odpowiedzi na niniejsze zaproszenie do zgłaszania uwag. W 2025 r. Komisja przeprowadziła konsultacje z zainteresowanymi stronami w ramach dialogu na temat wdrażania 10  i konsultacji na temat stosowania przepisów w praktyce 11 . Dwa reprezentatywne badania (które zostaną opublikowane na początku 2026 r.) dostarczają informacji na temat zrozumienia i użyteczności zmodernizowanych etykiet na podstawie ram etykietowania energetycznego i etykietowania opon.

Informacje uzyskane w ramach konsultacji zostaną podsumowane w ocenie skutków towarzyszącej wnioskowi. Wszystkie uwagi zebrane w odpowiedzi na niniejsze zaproszenie do zgłaszania uwag zostaną opublikowane na stronie „Wyraź swoją opinię”.

Powody prowadzenia konsultacji

Celem konsultacji jest ustalenie, czy obecnie zidentyfikowany wariant może zostać zaakceptowany przez zainteresowane strony oraz czy istnieją inne pomysły na uproszczenie, a także uzyskanie informacji, które mogłyby pomóc w ilościowym określeniu korzyści.

Grupa docelowa

Inicjatywa ta może być przedmiotem zainteresowania odpowiednich podmiotów przemysłowych/gospodarczych w UE i poza nią.

Są to: producenci, sprzedawcy detaliczni, importerzy, platformy internetowe i instalatorzy, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa, organy publiczne (np. organy nadzoru rynku lub agencje ds. efektywności energetycznej), organy normalizacyjne, organizacje pozarządowe (takie jak organizacje ochrony środowiska lub organizacje konsumenckie), środowisko akademickie i obywatele.