EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 62020CJ0370

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 9 grudnia 2021 r.
Pro Rauchfrei e.V. przeciwko JS e.K.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof.
Odesłanie prejudycjalne – Produkcja, prezentowanie i sprzedaż wyrobów tytoniowych – Dyrektywa 2014/40/UE – Etykietowanie i opakowania – Artykuł 8 ust. 8 – Ostrzeżenia zdrowotne, które powinny znajdować się na każdym opakowaniu jednostkowym wyrobu tytoniowego i opakowaniu zbiorczym – Dystrybutor paczek papierosów – Ostrzeżenia zdrowotne niewidoczne z zewnątrz – Przedstawienie opakowań jednostkowych – Pojęcie „wyglądu” opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych, przeznaczonych dla konsumentów w Unii Europejskiej.
Sprawa C-370/20.

Court reports – general

ECLI identifier: ECLI:EU:C:2021:988

 WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)

z dnia 9 grudnia 2021 r. ( *1 )

Odesłanie prejudycjalne – Produkcja, prezentowanie i sprzedaż wyrobów tytoniowych – Dyrektywa 2014/40/UE – Etykietowanie i opakowania – Artykuł 8 ust. 8 – Ostrzeżenia zdrowotne, które powinny znajdować się na każdym opakowaniu jednostkowym wyrobu tytoniowego i opakowaniu zbiorczym – Dystrybutor paczek papierosów – Ostrzeżenia zdrowotne niewidoczne z zewnątrz – Przedstawienie opakowań jednostkowych – Pojęcie „wyglądu” opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych, przeznaczonych dla konsumentów w Unii Europejskiej

W sprawie C‑370/20

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 25 czerwca 2020 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 sierpnia 2020 r., w postępowaniu:

Pro Rauchfrei eV

przeciwko

JS e.K.,

TRYBUNAŁ (czwarta izba),

w składzie: K. Jürimäe, prezes trzeciej izby, pełniąca obowiązki prezesa czwartej izby, S. Rodin (sprawozdawca) i N. Piçarra, sędziowie,

rzecznik generalny: E. Tanchev,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

w imieniu JS e.K. – A. Meisterernst, Rechtsanwalt,

w imieniu Komisji Europejskiej – C. Hödlmayr i I. Rubene, w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2021 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 8 ust. 3 i 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE (Dz.U. 2014, L 127, s. 1).

2

Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Pro Rauchfrei eV a JS e.K., dotyczącego wykorzystywania przez JS dystrybutorów paczek papierosów powodujących, że ostrzeżenia zdrowotne umieszczone na opakowaniach papierosów były dla konsumenta niewidoczne.

Ramy prawne

3

Motywy 21–24 dyrektywy 2014/40 mają następujące brzmienie:

„(21)

Zgodnie z celami niniejszej dyrektywy, mianowicie ułatwieniem funkcjonowania rynku wewnętrznego wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów, przyjmując za podstawę wysoki poziom ochrony zdrowia, zwłaszcza w odniesieniu do młodych ludzi, oraz zgodnie z zaleceniem Rady 2003/54/WE [z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie zapobiegania paleniu oraz inicjatyw zmierzających do większego ograniczenia użycia tytoniu (Dz.U. 2003, L 22, s. 31)], należy zachęcać państwa członkowskie do przeciwdziałania sprzedaży takich produktów dzieciom i młodzieży poprzez przyjęcie odpowiednich środków ustanawiających i egzekwujących ograniczenia wiekowe.

(22)

Nadal istnieją różnice między przepisami krajowymi dotyczącymi etykietowania wyrobów tytoniowych, na przykład w odniesieniu do stosowania mieszanych ostrzeżeń zdrowotnych składających się z obrazka i tekstu, informacji o pomocy w zaprzestaniu palenia oraz w odniesieniu do elementów promocyjnych w i na opakowaniach jednostkowych.

(23)

Takie różnice mogą stanowić barierę w handlu i utrudniać prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego wyrobów tytoniowych, powinny zatem zostać wyeliminowane. Ponadto możliwe jest, że konsumenci w niektórych państwach członkowskich są lepiej informowani o zagrożeniach związanych z wyrobami tytoniowymi dla zdrowia niż konsumenci w innych państwach członkowskich. Jeżeli nie zostaną podjęte działania na poziomie Unii, istniejące różnice mogą pogłębić się w nadchodzących latach.

(24)

Zmiana przepisów dotyczących etykietowania jest również niezbędna w celu dostosowania przepisów mających zastosowanie na poziomie Unii do zmian na szczeblu międzynarodowym. Na przykład w wytycznych [ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu] dotyczących pakowania i etykietowania wyrobów tytoniowych wzywa się do zamieszczania dużych ostrzeżeń obrazkowych na obu głównych płaszczyznach opakowania, do obowiązkowego zamieszczania informacji zachęcających do zaprzestania palenia oraz do przyjęcia rygorystycznych przepisów dotyczących informacji wprowadzających w błąd. Przepisy dotyczące informacji mogących wprowadzać w błąd uzupełniają ogólny zakaz praktyk handlowych wprowadzających w błąd przedsiębiorstw wobec konsumentów, ustanowiony dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/29/WE [z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającą dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (»dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych«), (Dz.U. 2005, L 149, s. 22)]”.

4

Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi:

„Celem niniejszej dyrektywy jest zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących:

[…]

b)

wybranych aspektów dotyczących etykietowania i opakowania wyrobów tytoniowych, w tym ostrzeżeń zdrowotnych, które należy zamieszczać na opakowaniach jednostkowych oraz wszystkich zbiorczych opakowaniach wyrobów tytoniowych, a także identyfikowalności i zabezpieczeń, które stosuje się do wyrobów tytoniowych w celu zapewnienia ich zgodności z niniejszą dyrektywą;

[…]

w celu ułatwienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów, mając na celu wysoki poziom ochrony zdrowia, zwłaszcza młodych ludzi, i wypełnienie obowiązków Unii wynikających z Ramowej konwencji [Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu]”.

5

Zgodnie z art. 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowanym „Definicje”:

„Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

[…]

33)

»mieszane ostrzeżenie zdrowotne« oznacza ostrzeżenie zdrowotne, składające się z połączenia ostrzeżenia tekstowego i odpowiadającej mu fotografii lub ilustracji, przewidziane w niniejszej dyrektywie;

[…]

40)

»wprowadzanie do obrotu« oznacza udostępnianie wyrobów, niezależnie od miejsca ich produkcji, konsumentom w Unii, za opłatą lub nieodpłatnie, w tym w drodze sprzedaży na odległość; […]

[…]”.

6

Tytuł II tej dyrektywy, zatytułowany „Wyroby tytoniowe”, zawiera rozdział II – „Etykietowanie i opakowania”. Artykuł 8 dyrektywy 2014/40, znajdujący się w tym rozdziale, zatytułowany „Przepisy ogólne”, stanowi w ust. 1, 3 i 8:

„1.   Na każdym opakowaniu jednostkowym wyrobu tytoniowego i opakowaniu zbiorczym zamieszcza się ostrzeżenia zdrowotne, określone w niniejszym rozdziale w języku bądź językach urzędowych państwa członkowskiego, w którym wyrób jest wprowadzany do obrotu.

[…]

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby podczas wprowadzania wyrobów tytoniowych do obrotu ostrzeżenia zdrowotne na opakowaniu jednostkowym i na opakowaniu zbiorczym były nadrukowane w sposób nieusuwalny, były trwałe i w pełni widoczne, w tym by nie były one częściowo lub całkowicie ukryte lub zasłonięte przez znaki akcyzy, oznaczenia ceny, zabezpieczenia, osłony, obwoluty, pudełka lub inne elementy. Na jednostkowych opakowaniach wyrobów tytoniowych innych niż papierosy i na torebkach z tytoniem do samodzielnego skręcania papierosów ostrzeżenia zdrowotne mogą zostać umieszczone w formie nalepek, pod warunkiem że są one nieusuwalne. Ostrzeżenia zdrowotne nie mogą zostać naruszone na skutek otwarcia opakowania jednostkowego, z wyjątkiem opakowań, których wieczko otwierane jest do góry (typu »flip-top«). W tym ostatnim przypadku ostrzeżenia zdrowotne mogą zostać podzielone na skutek otwarcia opakowania, ale jedynie w sposób zapewniający spójność graficzną i widoczność tekstu, fotografii i informacji o zaprzestaniu palenia.

[…]

8.   Wygląd opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych, przeznaczonych dla konsumentów w Unii, jest zgodny przepisami niniejszego rozdziału”.

7

Artykuł 10 tej dyrektywy, zatytułowany „Mieszane ostrzeżenia tekstowe dotyczące wyrobów tytoniowych do palenia”, w ust. 1 stanowi, co następuje:

„Na każdym opakowaniu jednostkowym i opakowaniu zbiorczym wyrobów tytoniowych do palenia zamieszcza się mieszane ostrzeżenia zdrowotne. Mieszane ostrzeżenia zdrowotne:

a)

zawierają jedno z ostrzeżeń tekstowych wymienionych w załączniku I oraz odpowiadającą mu kolorową fotografię z biblioteki obrazów w załączniku II [zatytułowanym »Biblioteka obrazów (stosowanych w mieszanych ostrzeżeniach zdrowotnych)«]”.

Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

8

JS, prowadzący dwa supermarkety w Monachium (Niemcy), od dnia 20 maja 2017 r. zainstalował dystrybutory paczek papierosów przy kasach tych supermarketów. Paczki papierosów były umieszczone wewnątrz tych dystrybutorów, tak że nie były one widoczne dla klientów. Przyciski wyboru wspomnianych dystrybutorów umożliwiały wprawdzie rozpoznanie różnych marek papierosów poprzez przedstawienie graficzne, jednakże nie zawierały wymaganych prawem ostrzeżeń zdrowotnych.

9

Klient chcący kupić paczkę papierosów musiał zwrócić się o odblokowanie dystrybutora do pracowników kas. Następnie musiał samodzielnie nacisnąć przycisk odpowiadający wybranej paczce papierosów, która była następnie przesyłana bezpośrednio na taśmę przenośnika kasy, aby umożliwić klientowi dokonanie płatności.

10

Pro Rauchfrei jest stowarzyszeniem o celach niezarobkowych, które broni praw biernych palaczy. Wniosło ono powództwo do Landgericht München I (sądu okręgowego w Monachium I, Niemcy) o zakazanie JS oferowania wyrobów tytoniowych, w szczególności papierosów, za pomocą urządzenia, które powoduje, że ostrzeżenia zdrowotne umieszczone na opakowaniach jednostkowych i na opakowaniach zbiorczych wyrobów tytoniowych przy oferowaniu ich do sprzedaży są niewidoczne dla konsumenta. Tytułem żądania ewentualnego wniosło ono o zakazanie JS oferowania takich wyrobów za pomocą urządzenia, które odtwarza jedynie wygląd opakowania jednostkowego papierosów, bez ostrzeżeń zdrowotnych, które powinny się tam znaleźć.

11

Landgericht München I (sąd okręgowy w Monachium I) oddalił to powództwo.

12

Pro Rauchfrei wniosło apelację od tego orzeczenia do Oberlandesgericht München (wyższego sądu okręgowy w Monachium, Niemcy), który również oddalił apelację. W tych okolicznościach stowarzyszenie to postanowiło wnieść skargę rewizyjną od tego wyroku do sądu odsyłającego, Bundesgerichtshof (federalnego trybunału sprawiedliwości, Niemcy).

13

Sąd odsyłający uważa, że rozstrzygnięcie tej skargi zależy od wykładni art. 8 ust. 3 zdanie pierwsze i art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40.

14

Co się tyczy art. 8 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy 2014/40, sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do znaczenia pojęcia „wprowadzenie do obrotu” i co do zakresu zakazu ukrywania ostrzeżeń przez „inne elementy”, przewidzianego w tym przepisie.

15

Co się tyczy art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40, sąd ten zastanawia się, czy pojęcie „wyglądu opakowań jednostkowych” w rozumieniu tego przepisu obejmuje przedstawienia graficzne takie jak te, które są umieszczane na przyciskach tych dystrybutorów. Sąd ten zastanawia się również, czy w danym przypadku wymogi tego artykułu są spełnione, w sytuacji gdy przed dokonaniem zakupu konsument otrzymuje z dystrybutora opakowanie jednostkowe zawierające wymagane prawem ostrzeżenia. Zdaniem tego sądu konsument może bowiem skojarzyć przedstawienie graficzne widniejące na dystrybutorze, takim jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, z opakowaniem jednostkowym ze względu na jego postać, to znaczy jego kontury, proporcje, kolory oraz logo znaku towarowego, nawet jeśli ilustracja ta nie stanowi wiernego odwzorowania oryginalnego opakowania. Jednakże po otrzymaniu przez konsumenta paczki papierosów z dystrybutora, będzie miał on możliwość zbadania jej i zapoznania się z ostrzeżeniami zdrowotnymi przed zawarciem umowy sprzedaży.

16

W takich okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)

Czy pojęcie »wprowadzenia do obrotu« w rozumieniu art. 8 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy 2014/40 obejmuje prezentację wyrobów tytoniowych za pomocą dystrybutorów towarów w ten sposób, że chociaż na znajdujących się w tych dystrybutorach paczkach papierosów umieszczone są wymagane ustawą ostrzeżenia, to jednak te paczki papierosów są przechowywane w dystrybutorach tak, że nie są one początkowo widoczne dla konsumenta, a znajdujące się na nich ostrzeżenia stają się widoczne dopiero wtedy, gdy dystrybutor, który wcześniej został uruchomiony przez kasjera, jest obsługiwany przez klienta i w ten sposób paczka papierosów jest wydawana na przenośnik kasy jeszcze przed dokonaniem płatności?

2)

Czy zawarty w art. 8 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy 2014/40 zakaz ukrywania ostrzeżeń »przez inne elementy« obejmuje przypadek, gdy w ramach prezentacji towarów przy pomocy dystrybutora całe opakowanie wyrobów tytoniowych zostało ukryte?

3)

Czy zawarte w art. 8 ust. 8 dyrektywy [2014/40] kryterium »wyglądu opakowań jednostkowych« jest spełnione nawet wówczas, gdy ilustracja nie jest wiernym odwzorowaniem oryginalnego opakowania, lecz konsument kojarzy jej wzór z opakowaniem wyrobów tytoniowych ze względu na jej kontury, proporcje, kolor i logo znaku towarowego?

4)

Czy niezależnie od użytej ilustracji wymogi art. 8 ust. 8 dyrektywy [2014/40] są spełnione w sytuacji, gdy konsument ma możliwość obejrzenia opakowania papierosów z wymaganymi ostrzeżeniami przed zawarciem umowy sprzedaży?”.

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie pytania trzeciego

17

Poprzez pytanie trzecie, które należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 należy interpretować w ten sposób, że „wygląd opakowań jednostkowych” w rozumieniu tego przepisu obejmuje ilustrację, która nie jest wiernym odwzorowaniem opakowania jednostkowego papierosów, lecz którą konsument kojarzy z takim opakowaniem ze względu na jej postać, to znaczy kontury, proporcje, kolory i logo znaku towarowego.

18

Na mocy art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 wygląd opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych wyrobu tytoniowego, przeznaczonych dla konsumentów w Unii, ma być zgodny z przepisami tytułu II rozdział II tej dyrektywy.

19

Zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 2014/40, zawartym w tytule II rozdział II tej dyrektywy, na każdym opakowaniu jednostkowym wyrobu tytoniowego i opakowaniu zbiorczym zamieszcza się ostrzeżenia zdrowotne, określone w tym rozdziale, w języku bądź językach urzędowych państwa członkowskiego, w którym wyrób jest wprowadzany do obrotu.

20

Z art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 w związku z jej art. 8 ust. 1 wynika zatem, że wygląd opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych przeznaczonych dla konsumentów w Unii musi obejmować ostrzeżenia zdrowotne przewidziane w przepisach tytułu II rozdział II dyrektywy 2014/40.

21

Natomiast pojęcie „wyglądu opakowań jednostkowych” nie zostało zdefiniowane w tym przepisie ani też w innym przepisie tej dyrektywy.

22

W tym względzie, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 58 opinii, w braku takiej definicji ustalenia znaczenia i zakresu pojęć należy dokonywać zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu kontekstu, w którym są one użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (zob. podobnie wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Austrian Airlines, C‑826/19, EU:C:2021:318, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).

23

Co się tyczy, po pierwsze, zwyczajowego znaczenia pojęcia „wyglądu”, rzecznik generalny zauważył w pkt 59 opinii, że pojęcie to obejmuje imitację formy przedmiotu, który ma przedstawiać, a nie tylko wierne odwzorowania tego przedmiotu. W tym względzie należy zauważyć, że wyrażenia użyte przez prawodawcę Unii, na przykład w wersjach językowych hiszpańskiej („imagen”), niemieckiej („Bild”), angielskiej („image”), francuskiej („image”) lub polskiej („wygląd”) art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40, mają w tych różnych językach znaczenie, które obejmuje imitację, powtarzającą kontury, proporcje, kolory i kształty przedstawionego przedmiotu.

24

Wynika z tego, że pojęcie „wygląd” w rozumieniu tego artykułu należy rozumieć w ten sposób, że obejmuje ono bez wątpienia wierne odwzorowania opakowań jednostkowych wyrobów tytoniowych, ale nie ogranicza się do takich odwzorowań.

25

Po drugie, taką wykładnię potwierdza analiza kontekstu, w jaki wpisuje się art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40. Z tytułu załącznika II do tej dyrektywy – „Biblioteka obrazów (stosowanych w mieszanych ostrzeżeniach zdrowotnych)” – wynika, że wyrażenie „wygląd” obejmuje mieszane ostrzeżenia zdrowotne, które zgodnie z ich definicją zawartą w art. 2 pkt 33 tej dyrektywy są ostrzeżeniami obejmującymi nie tylko fotografie, ale także tekst i ilustracje. W konsekwencji pojęcia tego nie można rozumieć w ten sposób, że oznacza ono wyłącznie fotografie opakowań jednostkowych.

26

Po trzecie, szeroka wykładnia pojęcia „wyglądu opakowań jednostkowych” w rozumieniu art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40, obejmująca nie tylko wierne odwzorowania opakowań jednostkowych, ale także ilustracje, które konsumenci kojarzą z takimi opakowaniami, jest zgodna z celami tej dyrektywy, a w szczególności z celem jej art. 8.

27

Po pierwsze, dyrektywa 2014/40 zmierza bowiem wedle jej art. 1 do osiągnięcia podwójnego celu polegającego na ułatwieniu prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów przy uwzględnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia, zwłaszcza młodych ludzi (wyrok z dnia 30 stycznia 2019 r., Planta Tabak, C‑220/17, EU:C:2019:76, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym dyrektywa ta zakłada zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu między innymi do wybranych aspektów dotyczących etykietowania i opakowania wyrobów tytoniowych, w tym ostrzeżeń zdrowotnych, które należy zamieszczać na opakowaniach jednostkowych oraz wszystkich zbiorczych opakowaniach wyrobów tytoniowych, a także identyfikowalności i zabezpieczeń, które stosuje się do wyrobów tytoniowych w celu zapewnienia ich zgodności z tą dyrektywą przez państwa członkowskie.

28

Po wtóre, należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 63 opinii, że art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 ma w szczególności na celu zapobieganie obejściu zasady ustanowionej w art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, zgodnie z którą na każdym opakowaniu jednostkowym wyrobu tytoniowego muszą znajdować się wymagane prawem ostrzeżenia zdrowotne. Artykuł 8 ust. 3 rzeczonej dyrektywy gwarantuje bowiem skuteczność tej zasady, zakazując ukrywania i zasłaniania tych ostrzeżeń. Jej art. 8 ust. 8 ma w szczególności na celu zapobieżenie sytuacji, w której sprzedawca detaliczny, aby nie umieszczać wymaganych prawem ostrzeżeń zdrowotnych w punkcie sprzedaży, przedstawia zamiast opakowań jednostkowych, na których widnieją te ostrzeżenia, ilustracje tych opakowań bez ostrzeżeń. Ustanawiając wymóg, by również ilustracje opakowań wyrobów tytoniowych zawierały wymagane prawem ostrzeżenia zdrowotne, art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 ma zatem zapobiegać takiej sytuacji, gwarantując tym samym, podobnie jak jej art. 8 ust. 3, skuteczność zasady ustanowionej w art. 8 ust. 1 tej dyrektywy.

29

Ostrzeżenia zdrowotne przewidziane przepisami rozdziału II tytułu II dyrektywy 2014/40 mają w szczególności na celu zwiększenie świadomości co do zagrożeń dla zdrowia związanych z używaniem wyrobów tytoniowych, wzbudzenie silnych i trwałych emocji oraz zachęcenie konsumentów tych wyrobów do zmniejszenia lub zaprzestania ich używania, w szczególności względem osób szczególnie narażonych, takich jak osoby mało wykształcone, dzieci i młodzież (zob. podobnie wyrok z dnia 4 maja 2016 r., Philip Morris Brands i in., C‑547/14, EU:C:2016:325, pkt 204).

30

Tymczasem, jak zauważa sąd odsyłający, ilustracja, którą konsument kojarzy z opakowaniem jednostkowym wyrobów tytoniowych, może, podobnie jak wierne odwzorowanie, wywołać chęć zakupu, do którego zniechęcać mają wymagane prawem ostrzeżenia zdrowotne. Wynika z tego, że szeroka wykładnia pojęcia „wyglądu opakowań jednostkowych” w rozumieniu art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40, która rozciąga się również na taką ilustrację, prowadzi do wprowadzenia obowiązku umieszczania tych ostrzeżeń zdrowotnych na tych ilustracjach, co przyczynia się do osiągnięcia zamierzonego odstraszającego skutku, a tym samym ochrony zdrowia ludzkiego.

31

W związku z tym pojęcie „wyglądu opakowań jednostkowych” w rozumieniu art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 należy rozumieć w ten sposób, że obejmuje ono ilustracje, które konsument kojarzy z takimi opakowaniami jednostkowymi ze względu na ich postać, to znaczy ich kontury, proporcje, kolory i logo znaku towarowego. Do sądu odsyłającego należy natomiast dokonanie oceny, czy w sprawie w postępowaniu głównym ilustracje marek papierosów umieszczone na przyciskach wyboru dystrybutorów, będących przedmiotem postępowania głównego, stanowią ilustracje, które konsument kojarzy z opakowaniami jednostkowymi wyrobów tytoniowych ze względu na ich postać.

32

Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 należy interpretować w ten sposób, że „wygląd opakowań jednostkowych” w rozumieniu tego przepisu obejmuje ilustrację, która nie jest wiernym odwzorowaniem opakowania jednostkowego papierosów, lecz którą konsument kojarzy z takim opakowaniem jednostkowym ze względu na jej postać, to znaczy jej kontury, proporcje, kolory oraz logo znaku towarowego.

W przedmiocie pytania czwartego

33

Poprzez pytanie czwarte, które należy zbadać w drugiej kolejności, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 należy interpretować w ten sposób, że ilustracja paczki papierosów objęta tym przepisem, ale niezawierająca ostrzeżeń zdrowotnych przewidzianych w tytule II rozdział II tej dyrektywy, jest jednak zgodna z tym przepisem, jeżeli konsument może zobaczyć te ostrzeżenia na paczce papierosów odpowiadającej takiej ilustracji przed jej zakupem.

34

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 wygląd opakowań jednostkowych i opakowań zbiorczych, przeznaczonych dla konsumentów w Unii, ma być zgodny z przepisami rozdziału II tytułu II tej dyrektywy i ma w związku z tym zawierać ostrzeżenia zdrowotne, o których mowa w ust. 1 tego artykułu.

35

Tymczasem, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 73 opinii, zasada ta zakazuje wykorzystywania ilustracji przeznaczonych dla konsumentów w Unii, które nie zawierają wymaganych ostrzeżeń zdrowotnych, niezależnie od procesu zakupu produktów, do których te ilustracje się odnoszą.

36

W związku z tym na pytanie czwarte należy odpowiedzieć, że art. 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40 należy interpretować w ten sposób, że ilustracja paczki papierosów objęta tym przepisem, ale niezawierająca ostrzeżeń zdrowotnych przewidzianych w tytule II rozdział II tej dyrektywy, jest niezgodna z tymże przepisem, nawet jeśli konsument ma możliwość zobaczenia takich ostrzeżeń na paczce papierosów odpowiadającej tej ilustracji przed jej nabyciem.

W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego

37

W świetle odpowiedzi udzielonej na pytania trzecie i czwarte nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania pierwsze i drugie.

W przedmiocie kosztów

38

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

 

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

 

1)

Artykuł 8 ust. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE należy interpretować w ten sposób, że „wygląd opakowań jednostkowych” w rozumieniu tego przepisu obejmuje ilustrację, która nie jest wiernym odwzorowaniem opakowania jednostkowego papierosów, lecz którą konsument kojarzy z takim opakowaniem jednostkowym ze względu na jej postać, to znaczy jej kontury, proporcje, kolory oraz logo znaku towarowego.

 

2)

Artykuł 8 ust. 8 dyrektywy 2014/40/UE należy interpretować w ten sposób, że ilustracja paczki papierosów objęta tym przepisem, ale niezawierająca ostrzeżeń zdrowotnych przewidzianych w tytule II rozdział II tej dyrektywy, jest niezgodna z tymże przepisem, nawet jeśli konsument ma możliwość zobaczenia takich ostrzeżeń na paczce papierosów odpowiadającej tej ilustracji przed jej nabyciem.

 

Podpisy


( *1 ) Język postępowania: niemiecki.

Top