EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 62013CJ0498

Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 5 lutego 2015 r.
Agrooikosystimata EPE przeciwko Ypourgos Oikonomias kai Oikonomikon i in.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Symvoulio tis Epikrateias.
Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Rozporządzenie (EWG) nr 2078/92 – Metody produkcji rolnej zgodne z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich – Długotrwałe odłogowanie gruntów rolnych w celach związanych ze środowiskiem naturalnym – Pomoc rolnośrodowiskowa dla posiadaczy gospodarstw rolnych współfinansowana przez Unię Europejską – Status beneficjenta takiej pomocy.
Sprawa C-498/13.

Digital reports (Court Reports - general)

ECLI identifier: ECLI:EU:C:2015:61

WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)

z dnia 5 lutego 2015 r. ( *1 )

„Odesłanie prejudycjalne — Rolnictwo — Wspólna polityka rolna — Rozporządzenie (EWG) nr 2078/92 — Metody produkcji rolnej zgodne z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich — Długotrwałe odłogowanie gruntów rolnych w celach związanych ze środowiskiem naturalnym — Pomoc rolnośrodowiskowa dla posiadaczy gospodarstw rolnych współfinansowana przez Unię Europejską — Status beneficjenta takiej pomocy”

W sprawie C‑498/13

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Symvoulio tis Epikrateias (Grecja) postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 września 2013 r., w postępowaniu:

Agrooikosystimata EPE

przeciwko

Ypourgos Oikonomias kai Oikonomikon,

Ypourgos Agrotikis Anaptyxis kai Trofimon,

Perifereia Thessalias (Perifereaki Enotita Magnisias),

TRYBUNAŁ (szósta izba),

w składzie: A. Borg Barthet (sprawozdawca), pełniący obowiązki prezesa szóstej izby, E. Levits i F. Biltgen, sędziowie,

rzecznik generalny: M. Szpunar,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi przedstawione:

w imieniu Agrooikosystimata EPE przez P. Giatagantzidisa, dikigoros,

w imieniu Ypourgos Oikonomikon, Ypourgos Agrotikis Anaptyxis kai Trofimon oraz rządu greckiego przez I. Chalkiasa oraz E. Leftheriotou, działających w charakterze pełnomocników,

w imieniu Komisji Europejskiej przez J. Aquilinę oraz D. Triantafyllou, działających w charakterze pełnomocników,

podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia Rady (EWG) nr 2078/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. w sprawie metod produkcji rolnej zgodnych z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich (Dz.U. L 215, s. 85) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 746/96 z dnia 24 kwietnia 1996 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 2078/92 (Dz.U. L 102, s. 19) [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tych rozporządzeń poniżej].

2

Niniejszy wniosek został złożony w ramach sporu między Agrooikosystimata EPE (zwaną dalej „Agrooikosystimatą”) a Ypourgos Oikonomias kai Oikonomikon (ministerstwem gospodarki i finansów), Ypourgos Agrotikis Anaptyxis kai Trofimon (ministerstwem ds. rozwoju rolnictwa i żywności) oraz Perifereia Thassalias (Perifereaki Enotita Magnisias) (regionem Tesalia, gminą Magnezja) w przedmiocie wykluczenia wydzierżawionych przez Agrooikosystimatę gruntów rolnych z programu długotrwałego odłogowania gruntów rolnych (zwanego dalej „programem RTALT”).

Ramy prawne

Rozporządzenie nr 2078/92

3

Motywy drugi, czwarty, dziesiąty, jedenasty i dwunasty rozporządzenia nr 2078/92 miały następujące brzmienie:

„zważywszy, że środki mające na celu ograniczenie produkcji rolnej we Wspólnocie powinny mieć korzystne skutki dla środowiska;

[…]

zważywszy, że korzystając z systemu odpowiedniej pomocy, rolnicy mogą służyć społeczeństwu jako całości poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie metod produkcji zgodnych z rosnącą potrzebą ochrony środowiska i zasobów naturalnych lub utrzymania stanu krajobrazu i obszarów wiejskich;

[…]

zważywszy, że skala problemów wymaga, by systemami pomocy zostali objęci wszyscy rolnicy Wspólnoty, którzy zobowiążą się do prowadzenia gospodarki rolnej w sposób zapewniający ochronę, utrzymanie lub poprawę stanu środowiska naturalnego i obszarów wiejskich oraz w sposób zapobiegający dalszej intensyfikacji produkcji rolnej;

zważywszy, […] że celowe okazuje się […] ustanowienie systemu pozwalającego na długotrwałe odłogowanie gruntów rolnych w celach związanych ze środowiskiem naturalnym i na ochronę zasobów naturalnych;

zważywszy, że środki, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, powinny zachęcić rolników do podjęcia zobowiązań w zakresie rolnictwa zgodnego z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich i w ten sposób przyczyniać się do równowagi rynków; że powinny one wyrównywać rolnikom straty w dochodach wynikające z ograniczenia produkcji lub zwiększenia kosztów produkcji, jak również z tytułu roli, jaką odgrywają oni w poprawie stanu środowiska naturalnego”.

4

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 2078/92:

„Ustanawia się wspólnotowy system pomocy współfinansowany z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), Sekcja Gwarancji, w celu:

reagowania na zmiany przewidywane w kontekście wspólnej organizacji rynków,

przyczyniania się do osiągnięcia celów wspólnotowej polityki rolnej i ochrony środowiska,

przyczyniania się do umożliwienia rolnikom osiągnięcia odpowiedniego dochodu.

Wspomniany wspólnotowy system pomocy ma na celu:

a)

wspieranie korzystania w produkcji rolnej z praktyk zmierzających do zmniejszenia zanieczyszczeń będących skutkiem tej produkcji, co – poprzez ograniczenie produkcji – przyczyni się również do lepszej równowagi rynków;

b)

wspieranie korzystnej dla środowiska naturalnego ekstensyfikacji produkcji roślinnej oraz hodowli bydła i owiec, w tym przekształcenia gruntów ornych w pastwiska ekstensywne;

c)

wspieranie użytkowania gruntów rolnych zgodnie z zasadami ochrony i poprawy stanu środowiska, obszarów wiejskich, krajobrazu, zasobów naturalnych, gleby i różnorodności genetycznej;

d)

zachęcanie do utrzymywania porzuconych gruntów rolnych i powierzchni leśnych, tam gdzie okaże się to konieczne ze względów ekologicznych, zagrożenia klęskami żywiołowymi lub pożarami, i zapobieganie w ten sposób ryzyku wyludniania się regionów rolniczych;

e)

zachęcania do długotrwałego odłogowania gruntów rolnych w celach związanych ze środowiskiem naturalnym;

f)

zachęcania do zarządzania gruntami celem ich publicznego udostępnienia, w tym na cele rekreacyjne;

g)

wspierania działań zmierzających do uwrażliwienia i przeszkolenia rolników w zakresie produkcji rolnej zgodnej z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich”.

5

Artykuł 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia przewidywał:

„Pod warunkiem wywierania pozytywnych skutków na środowisko naturalne i obszary wiejskie system może obejmować pomoc dla posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy zobowiążą się do:

[…]

e)

utrzymywania porzuconych gruntów rolnych lub powierzchni leśnych;

f)

przystąpienia do odłogowania gruntów rolnych przez okres przynajmniej 20 lat w celach związanych ze środowiskiem naturalnym, w szczególności w celu utworzenia rezerwy biotopów lub parków naturalnych lub w celu ochrony wód;

[…]”.

6

Artykuł 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia przewidywał:

„Roczna premia udzielana od hektara lub od każdej sztuki inwentarza żywnego usuniętego ze stada przyznawana jest posiadaczom gospodarstw, którzy podejmą na okres co najmniej pięciu lat jedno lub kilka zobowiązań, o których mowa w art. 2, zgodnie z programem mającym zastosowanie do danej strefy. W przypadku odłogowania gruntów zobowiązanie to rozciąga się na okres 20 lat”.

7

Artykuł 5 rozporządzenia nr 2078/92 przewidywał:

„1.   Aby osiągnąć cele niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie określają w ogólnych przepisach regulacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 4, lub w programach dla poszczególnych stref:

a)

warunki przyznania pomocy;

b)

kwotę pomocy stosownie do podjętego przez beneficjenta zobowiązania i do straty w dochodach, a także z uwzględnieniem konieczności zapewnienia zachęty;

c)

warunki, na jakich może zostać przyznana pomoc na utrzymanie terenów porzuconych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e), osobom innym niż rolnicy, w przypadku gdy brakuje gotowych do tego rolników;

[…]

2.   Na mocy niniejszego rozporządzenia nie przyznaje się pomocy dla terenów objętych wspólnotowym systemem odłogowania gruntów, które są wykorzystywane do produkcji niespożywczej.

[…]”.

8

Rozporządzenie nr 2078/92 zostało uchylone przez art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.U. L 160, s. 80).

9

Niemniej na podstawie art. 55 ust. 3 rozporządzenia nr 1257/1999 rozporządzenia i przepisy uchylone przez art. 55 ust. 1 i 2 były nadal stosowane do działań, które Komisja Wspólnot Europejskich zatwierdziła na mocy tych rozporządzeń przed dniem 1 stycznia 2000 r.

Rozporządzenie nr 746/96

10

Artykuł 1 rozporządzenia nr 746/96 stanowił:

„Pomoc dla gospodarstw rolnych, o której mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 2078/92, jest przyznawana w zamian za podjęcie zobowiązań, które wywołują pozytywne skutki dla środowiska i obszarów wiejskich. Uwzględniając cele wymienione w art. 1 rzeczonego rozporządzenia, zobowiązania te powinny zapewnić większą zgodność metod produkcji z wymogami ochrony środowiska naturalnego i przyczynić się tym samym do poprawy dobrych praktyk rolniczych”.

Decyzja 2000/115/WE

11

Załącznik I do decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych (Dz.U. 2000, L 38, s. 1), zatytułowany „Definicje i objaśnienia do listy cech charakterystycznych, które mają być stosowane przy wspólnotowych badaniach statystycznych struktury gospodarstw rolnych”, definiuje gospodarstwo rolne następująco:

„Samodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne. Gospodarstwo może dostarczać również innych dodatkowych (nierolniczych) produktów i usług”.

12

Zgodnie z pkt B/01 wspomnianego załącznika:

„Posiadaczem gospodarstwa jest osoba fizyczna, grupa osób fizycznych lub osoba prawna, na której rachunek i w imieniu której gospodarstwo jest prowadzone, oraz która odpowiada za nie prawnie i ekonomicznie, tzn. podejmuje ryzyko ekonomiczne gospodarstwa. Posiadacz może być bezpośrednim właścicielem gospodarstwa, może je wydzierżawić, może być długoterminowym dzierżawcą dziedzicznym, użytkownikiem lub powiernikiem. Wszyscy partnerzy, którzy biorą udział w pracy rolniczej w gospodarstwie grupowym, są uważani za posiadaczy tego gospodarstwa”.

Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

13

Agrooikosystimata została utworzona jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której przedmiot działalności polega zwłaszcza na opracowywaniu i wykonywaniu programów oraz projektów dotyczących ochrony, rehabilitacji i rekultywacji środowiska naturalnego i rolnego, rozwoju inicjatyw i działań na rzecz ochrony środowiska, dokonywaniu oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowywaniu i wdrażaniu programów związanych z rozwojem obszarów wiejskich.

14

W 1997 r. Agrooikosystimata wydzierżawiła grunty o powierzchni 237,4 ha w gminie Magnezja w celu utworzenia na nich zwłaszcza biotopów i parków ekologicznych.

15

W dniu 26 stycznia 1998 r. Agrooikosystimata zawarła z kierownikiem wydziału ds. rozwoju rolnictwa tej gminy, reprezentującym ministra ds. rozwoju rolnictwa i żywności, umowę o gospodarowanie w ramach przewidzianego rozporządzeniem nr 2078/92 programu RTALT.

16

Grunty, o których mowa, zostały włączone do ww. programu na okres 20 lat, począwszy od roku 1998. Agrooikosystimata podjęła szereg zobowiązań związanych z podlegającą kontroli realizacją celów rzeczonego programu, otrzymując w zamian pomoc finansową w wymiarze podstawowym od hektara oraz pomoc uzupełniającą w celu stworzenia parku naturalnego – na okres pięciu lat.

17

W czerwcu 2005 r. centralna komisja ds. kontroli programu RTALT na terytorium Grecji uznała, że chociaż wspomniany grunt kwalifikował się do objęcia rzeczonym programem, Agrooikosystimata nie spełniała wymogów, by móc być beneficjentem owej pomocy.

18

Zdaniem wskazanej powyżej komisji w programie RTALT mogą uczestniczyć osoby fizyczne albo prawne, które w chwili włączenia ich gruntów rolnych do tego programu czerpały dochód z wykonywanej na tych gruntach działalności rolniczej, a dochodu tego miały zostać pozbawione z powodu planowanej obniżki produkcji bądź nawet podwyższenia kosztów produkcji.

19

We wspomnianym programie nie mogą natomiast uczestniczyć osoby fizyczne albo prawne, które w chwili włączenia ich gruntów rolnych do ww. programu nie poniosły straty w dochodach wskutek przekształcenia ich gospodarstwa, ani tym bardziej osoby prawne utworzone w celu komercyjnym sprowadzającym się do uzyskania przewidzianej programem pomocy finansowej poprzez włączenie do niego gruntów rolnych, które w tym celu osoby te wydzierżawiły lub zamierzały wydzierżawić.

20

Biorąc pod uwagę, że Agrooikosystimata została utworzona jako spółka handlowa, że nie poniosła żadnej straty w dochodach w następstwie włączenia do programu RTALT gruntów, o których mowa, i że dzierżawa tych gruntów oraz ich włączenie do wspomnianego programu miały ponadto, wbrew przepisom rozporządzenia nr 2078/92, cel komercyjny i zarobkowy, centralna komisja kontroli programu RTALT uznała, że rzeczone grunty zostały błędnie włączone do tego programu i powinny zostać z niego wykluczone.

21

W konsekwencji umowa o gospodarowanie zawarta między ministrem ds. rozwoju rolnictwa i żywości oraz Agrooikosystimatą została rozwiązana, a objęte nią grunty zostały wykluczone z programu RTALT decyzją dyrektora ds. rozwoju rolnego prefektury właściwej dla gminy Magnezja z dnia 14 listopada 2007 r.

22

Agrooikosystimata zaskarżyła powyższą decyzję. Przed Dioikitiko Efeteio Larisas (administracyjnym sądem odwoławczym w Larisie) spółka ta utrzymuje zwłaszcza, że zarówno z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2078/92, jak i z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 746/96 oraz z decyzji Komisji 89/651/EWG z dnia 26 października 1989 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych oraz listy produktów rolnych na potrzeby wspólnotowych badań statystycznych struktury gospodarstw rolnych w okresie 1988–1997 (Dz.U. L 391, s. 1) i decyzji Komisji 2000/115 wynika, że beneficjentami programu RTALT są posiadacze gospodarstw, osoby fizyczne albo prawne, które są bezpośrednimi właścicielami bądź dzierżawcami, i to niezależnie od tego, czy prowadzą działalność rolniczą w gospodarstwach już działających i przynoszących dochody rolne. Zdaniem Agrooikosystimaty rekompensata finansowa przewidziana rozporządzeniem nr 2078/92 jest wypłacana posiadaczom gospodarstw właśnie z powodu pozbawienia ich możliwości użytkowania danych gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem.

23

Dioikitiko Efeteio Larisas uważa, że z rozporządzeń nr 2078/92 i 746/96 wynika, iż w programie RTALT mogą uczestniczyć jedynie te osoby, w przypadku których rolnictwo stanowi główną działalność zawodową i których dochód z gospodarstw objętych programem ulega zmniejszeniu z powodu podjętych zobowiązań i nałożonych ograniczeń. Oceniwszy, że Agrooikosystimata nie prowadziła działalności rolniczej i że nie poniosła straty w dochodach z powodu odłogowania gruntów, sąd ów stwierdził, że spółka ta nie spełniła warunków pozwalających jej skorzystać z ww. programu z tytułu tych gruntów.

24

W konsekwencji Dioikitiko Efeteio Larisas oddalił skargę wniesioną przez Agrooikosystimatę.

25

Skarżąca w postępowaniu głównym, która zarzuca wskazanemu powyżej sądowi błędną wykładnię rozporządzeń nr 2078/92 i 746/96, wniosła odwołanie do sądu odsyłającego.

26

Uznając, iż rozstrzygnięcie sporu w postępowaniu głównym zależy od wykładni wspomnianych rozporządzeń, Symvoulio tis Epikrateias (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy aby mieć prawo dostępu do programu [RTALT] zgodnie z systemem ustanowionym [w rozporządzeniach nr 2078/92 i 746/96], konieczny jest status rolnika, czy też wystarczające jest ponoszenie ryzyka gospodarczego za [objęte programem] gospodarstwo, za którego zarządzanie jest się odpowiedzialnym?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego

27

W przedstawionym pytaniu sąd odsyłający zwraca się w istocie o wyjaśnienie, czy beneficjenci programu RTALT ustanowionego w rozporządzeniu nr 2078/92 muszą mieć status rolnika, czy też wystarczające jest, iż ponoszą oni ryzyko gospodarcze związane z objętym programem gospodarstwem, za którego zarządzanie są odpowiedzialni.

28

Agrooikosystimata podważa przed sądem odsyłającym dokonaną przez Dioikitiko Efeteio Larisas wykładnię rozporządzeń nr 2078/92 i 746/96, zgodnie z którą w omawianym programie mogą uczestniczyć jedynie osoby, w przypadku których rolnictwo stanowi główną działalność zawodową i których dochód z objętych programem gospodarstw ulega zmniejszeniu z powodu podjętych zobowiązań i nałożonych ograniczeń.

29

Zdaniem Agrooikosystimaty z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2078/92 – który w greckiej wersji językowej określa adresatów systemu pomocy ustanowionego w rozporządzeniu jako „κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων” (posiadaczy gospodarstw rolnych) – wynika, że status rolnika nie jest wymagany, aby uczestniczyć w programie RTALT.

30

Agrooikosystimata twierdzi w powyższym względzie, że rzeczone rozporządzenie rozróżnia pojęcie „γεωργοί” (rolników) od pojęcia „κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων” (posiadaczy gospodarstw rolnych). To ostatnie pojęcie, szersze od pojęcia rolników, powinno odpowiadać definicji zawartej w pkt B/01 załącznika I do decyzji 2000/115, a mianowicie „osob[ie] fizyczn[ej], grup[ie] osób fizycznych lub osob[ie] prawn[ej], na której rachunek i w imieniu której gospodarstwo jest prowadzone, oraz która odpowiada za nie prawnie i ekonomicznie, tzn. podejmuje ryzyko ekonomiczne gospodarstwa”.

31

Należy zauważyć, iż istnieją rozbieżności między różnymi wersjami językowymi art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2078/92.

32

W celu określenia adresatów systemu pomocy przewidzianego we wskazanym powyżej rozporządzeniu wersje wspomnianego przepisu w językach greckim, francuskim, włoskim i niderlandzkim nawiązują bowiem do pojęcia „posiadacza gospodarstwa rolnego”, natomiast wersje tegoż przepisu w językach hiszpańskim, niemieckim i angielskim nawiązują do pojęcia „rolnika”.

33

W powyższym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepisy prawa Unii powinny być interpretowane i stosowane w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach Unii i że w przypadku rozbieżności między różnymi wersjami językowymi tekstu prawa Unii sporny przepis należy interpretować zgodnie z ogólną systematyką i celem uregulowania, którego część on stanowi (zob. wyrok GSV, C‑74/13, EU:C:2014:243, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).

34

W rozpatrywanym przypadku, chociaż wersje w językach greckim, francuskim, włoskim i niderlandzkim używają w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2078/92 wyrażenia „posiadacz gospodarstwa rolnego”, a nie terminu „rolnik” w celu wskazania beneficjentów systemu pomocy, o którym mowa, to oba te pojęcia – jak wynika z systematyki tego rozporządzenia – są równoznaczne.

35

Powyższe wynika zarówno z preambuły rozporządzenia nr 2078/92, która w każdej z wersji językowych wymienionych w pkt 32 niniejszego wyroku używa terminu „rolnik”, a nie „posiadacz” – również wówczas, gdy zwłaszcza w motywach czwartym i dwunastym wskazuje, że „rolnicy” są adresatami ustanowionego w tym rozporządzeniu systemu pomocy – jak i z art. 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którym ów system pomocy ma na celu przyczynić się do zapewnienia „rolnikom” odpowiedniego dochodu.

36

Taka wykładnia znajduje potwierdzenie w art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 2078/92, dotyczącym terenów porzuconych, z którego wynika, że pomoc przewidziana w art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia mogła zostać przyznana osobom innym niż rolnik jedynie, w przypadku gdy brakuje rolników gotowych do tego, aby zapewnić utrzymanie porzuconych gruntów rolnych lub powierzchni leśnych.

37

Wynikająca z powyższych rozważań wykładnia, zgodnie z którą jedynie osoby o statusie rolnika mogą rościć sobie prawo do uczestnictwa w programie RTALT, jest również zgodna z celami przyświecającymi rozporządzeniu nr 2078/92.

38

Rozpatrywane rozporządzenie ustanowiło bowiem wspólnotowy system pomocy, który miał przede wszystkim na celu uregulowanie produkcji rolnej, co wynika z jego motywów drugiego, dziesiątego i dwunastego (zob. podobnie wyrok Huber, C‑336/00, EU:C:2002:509, pkt 35).

39

Taki cel przyświecał zwłaszcza programowi RTALT, na podstawie którego wypłacano rekompensatę finansową tym rolnikom, którzy zobowiązali się do wyłączenia ze swojej działalności rolniczej części swoich gruntów rolnych na cele związane ze środowiskiem naturalnym i ochroną zasobów naturalnych.

40

W powyższym względzie należy uściślić, że pojęcie „działalności rolniczej” – tak jak zostało ono zdefiniowane w art. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2004, L 94, s. 70) – które obejmuje utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, nie może służyć do dokonania wykładni rozporządzenia nr 2078/92, ponieważ pojęcie to zostało zdefiniowane w ramach rozdzielenia pomocy od produkcji rolnej, czyli w kontekście całkowicie odmiennym od kontekstu, w jaki wpisują się okoliczności sprawy będącej przedmiotem sporu w postępowaniu głównym. W tamtym kontekście pomoc rolna była wciąż przyznawana przede wszystkim stosownie do wielkości produkcji.

41

Z powyższych rozważań wynika, że w programie RTALT mogły uczestniczyć jedynie te osoby, które wcześniej prowadziły produkcję rolną.

42

Taka wykładnia znajduje potwierdzenie w załączniku I do decyzji 2000/115, zgodnie z którą „[w]szyscy partnerzy, którzy biorą udział w pracy rolniczej w gospodarstwie [grupowym], uważani są za posiadaczy tego gospodarstwa”, a gospodarstwo rolne jest zdefiniowane jako „[s]amodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne”.

43

Poza tym, chociaż Trybunał orzekł, że cele środowiskowe stanowią część celów przyświecających rozporządzeniu nr 2078/92, to uściślił on również, że wspieranie bardziej przyjaznych dla środowiska form produkcji stanowi wprawdzie rzeczywisty cel wspólnej polityki rolnej, ale jest to cel jedynie pomocniczy (zob. podobnie wyrok Huber, EU:C:2002:509, pkt 32, 36).

44

W takich okolicznościach nie można utrzymywać, jak czyni to Agrooikosystimata, że realizacja celów rolnośrodowiskowych, o których mowa w rozporządzeniu nr 2078/92, jest sama w sobie wystarczająca, aby uzasadnić przyznanie pomocy przewidzianej w tym rozporządzeniu osobom innym niż rolnicy.

45

W świetle całości powyższych rozważań na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że rozporządzenie nr 2078/92 powinno być interpretowane w ten sposób, iż z przewidzianego w art. 2 ust. 1 lit. f) tego rozporządzenia programu RTALT miały prawo skorzystać jedynie te osoby, które prowadziły wcześniej produkcję rolną.

W przedmiocie kosztów

46

Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

 

Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:

 

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2078/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. w sprawie metod produkcji rolnej zgodnych z wymogami ochrony środowiska i utrzymania obszarów wiejskich powinno być interpretowane w ten sposób, iż z przewidzianego w art. 2 ust. 1 lit. f) tego rozporządzenia programu długotrwałego odłogowania gruntów rolnych miały prawo skorzystać jedynie te osoby, które prowadziły wcześniej produkcję rolną.

 

Podpisy


( *1 ) Język postępowania: grecki.

Top