KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 4.3.2026

COM(2026) 100 final

2026/0068(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające ramy środków na rzecz przyspieszenia rozwoju zdolności przemysłowych
i dekarbonizacji w sektorach strategicznych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) 2018/1724,
(UE) 2024/1735 i (UE) 2024/3110

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

{SEC(2026) 70 final} - {SWD(2026) 70 final} - {SWD(2026) 71 final} - {SWD(2026) 72 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Niniejsze uzasadnienie towarzyszy wnioskowi dotyczącemu rozporządzenia w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz przyspieszenia rozwoju zdolności przemysłowych i dekarbonizacji w sektorach strategicznych: „Aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu”.

W dzisiejszym krajobrazie geopolitycznym częste i ukierunkowane wykorzystywanie narzędzi gospodarczych do osiągania celów strategicznych stanowi poważne zagrożenie dla odporności, konkurencyjności, bezpieczeństwa gospodarczego i autonomii strategicznej Unii. Jak podkreślono w raporcie Draghiego na temat europejskiej konkurencyjności, wykorzystywanie zależności partnerów handlowych UE w sektorach strategicznych jako broni zagraża bezpieczeństwu, konkurencyjności i gospodarce UE 1 . Zdolność Unii do reagowania i zmniejszania zależności od państw trzecich zależy od siły jej bazy przemysłowej, zdolności innowacyjnych i integralności jednolitego rynku.

Przejście na czystą i cyfrową gospodarkę stanowi doskonałą okazję do wzmocnienia bazy przemysłowej UE, co podkreślono m.in. w komunikacie Komisji w sprawie Paktu dla czystego przemysłu 2 . Globalna konkurencja, szybkie zmiany technologiczne, niekorzystna sytuacja pod względem kosztów strukturalnych, nieuczciwe zakłócenia na rynku światowym, takie jak coraz częstsze wykorzystywanie subsydiów zagranicznych w celu stworzenia przewagi konkurencyjnej, oraz wykorzystywanie zależności gospodarczych jako broni zmieniają globalne łańcuchy wartości. Jednocześnie rosnące napięcia geopolityczne pogłębiają istniejące podatności na zagrożenia i tworzą nowe. W tym kontekście UE musi działać strategicznie, aby zabezpieczyć i jeszcze bardziej wzmocnić swoją odporność, bazę przemysłową i długoterminową konkurencyjność oraz zapewnić, aby transformacja klimatyczna stała się siłą napędową wzrostu przemysłowego.

Przemysł wytwórczy ma zasadnicze znaczenie dla ochrony i zwiększenia długoterminowej odporności gospodarczej UE oraz dla osiągnięcia jej celu neutralności klimatycznej. W 2024 r. odpowiadał on za 18,3 % zatrudnienia w unijnych przedsiębiorstwach 3 i 14,3 % całkowitego unijnego PKB 4 , generując jednocześnie 26,2 % emisji gazów cieplarnianych w UE 5 . Pomimo utrzymującego się znaczenia gospodarczego udział tego sektora w PKB zmniejszył się w ostatnich dziesięcioleciach z 17,4 % w 2000 r. do obecnego poziomu 14,3 % 6 . Regresja ta jest nie tylko rzeczywistością gospodarczą, ale również strategicznym sygnałem ostrzegawczym o potencjalnie strukturalnych skutkach dla dobrobytu i spójności społecznej UE. Jednocześnie przemysł wytwórczy w coraz większym stopniu musi stawiać czoła wyzwaniom, takim jak wysokie ceny energii, światowa nadwyżka mocy produkcyjnych, wysokie koszty kapitałowe i operacyjne dekarbonizacji i wdrażania nowych technologii, niskie inwestycje w porównaniu z innymi regionami, a także przeszkody regulacyjne 7 .

Dlatego też Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu ma na celu zapewnienie, aby do 2035 r. tendencja ta została odwrócona, a produkcja stanowiła 20 % unijnego PKB. Cel ten zostanie osiągnięty przez przyspieszenie wydawania pozwoleń na realizację wszystkich projektów z zakresu produkcji oraz przez zapewnienie zestawu narzędzi zapewniających dostęp do jednolitego rynku europejskiego w sposób zapobiegający strategicznym zależnościom, tworzący miejsca pracy w sektorze wytwórczym, zwiększający dekarbonizację i efektywność klimatyczną oraz zapewniający europejskim obywatelom i przedsiębiorstwom stały dostęp do kluczowych towarów i wyrobów.

Osiągnięcie autonomii strategicznej UE przy utrzymaniu konkurencyjności przemysłu i jednoczesnej dekarbonizacji wymaga solidnego uzasadnienia biznesowego. W tym kontekście zwiększenie konkurencyjności niektórych strategicznych sektorów i technologii, w szczególności technologii neutralnych emisyjnie, a także sektorów energochłonnych i łańcucha dostaw sektora motoryzacyjnego, ma zasadnicze znaczenie dla odporności, autonomii strategicznej i celów klimatycznych UE. Brak zabezpieczenia i dywersyfikacji kluczowych łańcuchów dostaw stworzyłby poważne ryzyko gospodarcze i społeczne, a także doprowadziłby do potencjalnych zakłóceń porządku publicznego w Unii. Zmniejszenie podatności na zagrożenia zewnętrzne mogłoby przyczynić się do wzmocnienia naszej gospodarki, pobudzenia inwestycji i wsparcia uzasadnienia biznesowego dla trwającego procesu głębokiej transformacji przemysłowej.

Sektory objęte Aktem w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu – w szczególności sektory energochłonne, produkcja technologii neutralnych emisyjnie i przemysł motoryzacyjny – mają ograniczony udział w produkcji UE, ale odgrywają nieproporcjonalną rolę strategiczną. Łącznie sektory strategiczne, których dotyczy Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu, odpowiadają za około 15 % produkcji w przemyśle wytwórczym UE. O ich znaczeniu decyduje więc ich centralna rola jako dostawców wyższego szczebla i czynników wspomagających ekosystemy przemysłowe niższego szczebla, w tym budownictwo, mobilność, energię, a także przestrzeń kosmiczną i obronność, raczej niż ich łączna wielkość.

Opóźnione lub niewystarczające postępy w działaniach w dziedzinie klimatu mogą pogłębić gospodarcze i społeczne skutki zmiany klimatu, co będzie miało wpływ na stabilność społeczną. Działania są szczególnie potrzebne w wymienionych poniżej sektorach.

Sektory energochłonne są kluczowym filarem dobrobytu w Europie i fundamentem bazy przemysłowej kontynentu, stanowiącym podstawę większości ekosystemów przemysłowych. Od 2021 r. wielkość produkcji w sektorach energochłonnych jednak znacznie spadła w porównaniu z innymi sektorami przemysłu wytwórczego 8 . Pogłębiły się różnice w kosztach w porównaniu z innymi regionami świata, a udział przywozu wzrósł, w szczególności w odniesieniu do podstawowych metali i chemikaliów 9 . Wskaźniki wykorzystania mocy produkcyjnych pozostają na niemożliwym do utrzymania niskim poziomie 10 . Dekarbonizacja tych sektorów wymaga znacznych inwestycji 11 , jednak tempo dekarbonizacji nie jest wystarczająco szybkie, aby osiągnąć cele klimatyczne UE. Chociaż ogłoszono wiele projektów dekarbonizacji i niektóre z nich są w trakcie realizacji, od 2023 r. ponad połowa projektów pozostaje niewdrożona 12 . Modernizacja tych sektorów ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla osiągnięcia naszych celów klimatycznych, ale także dla zdolności Europy do ugruntowania przemysłowych łańcuchów wartości i zapewnienia wysokiej jakości miejsc pracy. Wśród sektorów energochłonnych największymi emitentami są przemysł stalowy i cementowy, natomiast przemysł chemiczny jest trzecim co do wielkości źródłem emisji gazów cieplarnianych w UE. Aluminium jest również wysoce elektrochłonne i uznaje się je za surowiec strategiczny, przy czym należy się spodziewać, że do 2050 r. popyt na nie wzrośnie o 33 %. Jednocześnie w ostatnim dziesięcioleciu przemysł ten stracił znaczny udział w rynku UE. Ze względu na wysoką intensywność emisji gazów cieplarnianych i strategiczną rolę w czystej i cyfrowej transformacji sektory te uznaje się za priorytetowe w ustanawianiu środków po stronie popytu. Charakteryzują się one również ograniczonym wpływem na koszty ponoszone przez sektory niższego szczebla.

Technologie neutralne emisyjnie stoją w obliczu wyzwań związanych z konkurencyjnością i znaczących podatności na zagrożenia dla łańcucha dostaw 13 . Chociaż wdrażanie tych technologii w UE – i na świecie – postępuje, udział UE w światowym rynku produkcji tych technologii maleje. Produkcja jest wysoce skoncentrowana w Chinach, które odpowiadają za ponad 80 % zdolności produkcji baterii i fotowoltaiki, w tym przetwornic solarnych, które pełnią zasadniczą funkcję w unijnej infrastrukturze krytycznej. W przypadku innych technologii neutralnych emisyjnie, takich jak pompy ciepła i technologie energii geotermalnej, produkcja w UE w dużym stopniu zależy od komponentów pochodzących od dostawców spoza UE. Tani przywóz z Chin wywiera presję kosztową na technologie energii wiatrowej, natomiast technologie wychwytywania dwutlenku węgla pozostają w tyle pod względem transportu i składowania CO2. Bez zdecydowanych działań UE może stać się jeszcze bardziej zależna od importowanych czystych technologii, dokładnie w momencie, gdy globalni partnerzy przyspieszają swoje strategie przemysłowe 14 i wykorzystują swoje mocne strony przemysłowe jako broń. Jednocześnie technologie neutralne emisyjnie są jednym ze źródeł siły przemysłowej UE i należy im zapewnić równe warunki działania na całym świecie w świetle nieuczciwie subsydiowanych nadwyżek mocy produkcyjnych ze strony państw trzecich.

Gałęzie przemysłu niższego szczebla również znajdują się pod presją. Konkurencyjność europejskiego przemysłu motoryzacyjnego – symbol wiodącej pozycji Unii w przemyśle – znacznie spadła, przy czym średnia rentowność europejskich dostawców części samochodowych zmniejszyła się z 7,4 % w 2017 r. do 5 % w 2023 r., a w latach 2024/2025 zapowiedziano ponad 100 000 zwolnień 15 . Ostatnie badania pokazują, że połowa europejskich dostawców części samochodowych planuje ograniczyć zdolności produkcyjne w UE w nadchodzących latach. Spadek ten zagraża setkom tysięcy miejsc pracy i integralności przyszłości europejskiego przemysłu.

1)podatności na zagrożenia dla łańcucha dostaw w strategicznych sektorach i technologiach. Globalna, nie zawsze uczciwa konkurencja i zależności w międzynarodowym łańcuchu wartości osłabiają zdolność Europy do zwiększenia lub utrzymania produkcji w strategicznych sektorach i technologiach. Problemem jest brak wiedzy specjalistycznej w dziedzinie technologii i produkcji w UE w odniesieniu do niektórych kluczowych technologii neutralnych emisyjnie i technologii cyfrowych. Skalę tego problemu pogłębia fragmentaryczne podejście UE do inwestycji zagranicznych, które często nie wiążą się z transferem technologii, tworzeniem miejsc pracy i integracją łańcucha wartości w UE;

2)ograniczony popyt na europejskie niskoemisyjne produkty przemysłowe/brak rynków pionierskich dla tych produktów. Wysokie koszty produkcji, różne poziomy gotowości technologicznej i brak przemysłowych efektów skali ograniczają rozwój i absorpcję przez rynek produktów niskoemisyjnych w sektorach energochłonnych, co osłabia lub opóźnia inwestycje w dekarbonizację. Sytuację tę dodatkowo pogarszają wyzwania związane z odróżnianiem niskoemisyjnych produktów przemysłowych od ich wysokoemisyjnych odpowiedników oraz ograniczona gotowość sektorów niższego szczebla do płacenia większej ceny za produkty niskoemisyjne;

3)technologie przemysłowe nie są wdrażane na dużą skalę. Długotrwałe, fragmentaryczne i niepewne procedury wydawania pozwoleń na projekty dekarbonizacji przemysłu, w tym na połączenia infrastrukturalne, opóźniają wdrażanie i zwiększanie skali nowych technologii. Dekarbonizacja procesów przemysłowych wymaga głębokiej i kosztownej transformacji aktywów i operacji, co pociąga za sobą znaczne inwestycje, które mogą zostać zamrożone w trakcie długich procesów wydawania pozwoleń. Istotne wąskie gardło stanowią trudności w ograniczaniu ryzyka inwestycji i dostępie do finansowania.

W tym scenariuszu w Pakcie dla czystego przemysłu zapowiedziano nową inicjatywę regulacyjną mającą na celu rozwiązanie problemów z wydawaniem pozwoleń, wprowadzenie kryteriów odporności i zrównoważonego rozwoju oraz stworzenie rynków pionierskich dla europejskich czystych i odpornych produktów i technologii przemysłowych.

Niniejszy wniosek stanowi realizację zobowiązania politycznego podjętego przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen, która w orędziu o stanie Unii w 2025 r. zapowiedziała Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu, aby zwiększyć popyt na czyste i wyprodukowane w UE produkty w strategicznych sektorach i technologiach. Akt ten zapowiedziano również w komunikacie w sprawie europejskiej strategii gospodarczej z 3 grudnia 2025 r.

Niniejszy wniosek ustawodawczy ma na celu wzmocnienie długoterminowej odporności gospodarczej, dobrobytu i autonomii strategicznej UE przez wspieranie produkcji przemysłowej i przyspieszenie dekarbonizacji. Jego główne cele są następujące:

·wykorzystanie dostępu do jednolitego rynku i jego skali w celu zwiększenia popytu na europejskie niskoemisyjne produkty przemysłowe i technologie neutralne emisyjnie, w tym przez ułatwienie różnicowania stali niskoemisyjnej w celu zwiększenia jej wartości i zbywalności;

·maksymalizacja jakości i korzyści dla jednolitego rynku inwestycji zagranicznych w UE w najbardziej strategicznych sektorach;

·wdrażanie projektów produkcyjnych na dużą skalę przez przyspieszenie i uproszczenie procesu wydawania pozwoleń na projekty z zakresu produkcji, a także przez ułatwienie rozwoju klastrów przemysłowych na obszarach przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej („obszary przyspieszonego rozwoju”).

Aby osiągnąć te cele, we wniosku wprowadzono zrównoważone podejście regulacyjne w celu zwiększenia konkurencyjności przemysłu oraz ograniczenia strategicznych zależności w kluczowych sektorach, a także zapobiegania im. Ogranicza się ono do zestawu minimalnych wymogów niezbędnych do rozwiązania problemów, z którymi boryka się obecnie wybrana liczba sektorów strategicznych, bez nadmiernego ograniczania rynku i rozwoju technologicznego ani nieproporcjonalnego zwiększania kosztów określonych materiałów i produktów. Ponadto we wniosku określono ramy mające na celu usprawnienie procedur wydawania pozwoleń i promowanie skoordynowanego podejścia do projektów inwestycyjnych w całej Unii.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek stanowi odpowiedź na Pakt dla czystego przemysłu, Kompas konkurencyjności dla UE oraz wspólny komunikat w sprawie wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego UE, w których uznano potrzebę podjęcia pilnych działań w celu zabezpieczenia przyszłości UE jako potęgi gospodarczej, miejsca docelowego inwestycji i ośrodka produkcyjnego. Stanowi on realizację Planu działania dla przemysłu motoryzacyjnego, w którym stwierdzono, że wsparcie publiczne przynoszące korzyści przemysłowi motoryzacyjnemu będzie uzależnione od kryteriów odporności i zrównoważoności, oraz wezwano do promowania w Akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu wymogów dotyczących unijnego pochodzenia ogniw i komponentów baterii w pojazdach elektrycznych sprzedawanych w Unii, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii.

Niniejszy wniosek służy także osiągnięciu celów pakietu motoryzacyjnego przyjętego w dniu 16 grudnia 2025 r., w którym przewidziano między innymi przyznawanie superjednostek małym przystępnym cenowo pojazdom elektrycznym wyprodukowanym w Unii przed 2035 r. oraz zmieniono cel redukcji emisji do 2035 r., przy czym pozostałe emisje mają być kompensowane wykorzystaniem stali niskoemisyjnej wyprodukowanej w Unii lub paliw odnawialnych i niskoemisyjnych. We wniosku tym 16 , który zmienia rozporządzenie (UE) 2019/631, upoważniono Komisję do przyjmowania aktów delegowanych ustanawiających kryteria, na podstawie których produkty objęte zakresem tego rozporządzenia mogą kwalifikować się jako „małe pojazdy bezemisyjne wyprodukowane w Unii” lub „stal niskoemisyjna wyprodukowana w Unii”. Pakiet motoryzacyjny obejmuje również wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ekologicznie czystych pojazdów korporacyjnych 17 . We wniosku tym ograniczono wsparcie finansowe dla pojazdów korporacyjnych do bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów korporacyjnych i upoważniono Komisję do przyjmowania aktów delegowanych w celu ustanowienia metody określania kryteriów „wyprodukowania w Unii Europejskiej”. Aby zapewnić spójność między tymi trzema instrumentami oraz pewność prawa, niniejsze rozporządzenie zawiera zharmonizowane definicje „małych przystępnych cenowo pojazdów elektrycznych wyprodukowanych w Unii”, „stali niskoemisyjnej wyprodukowanej w Unii” oraz „korporacyjnych samochodów osobowych i dostawczych wyprodukowanych w Unii Europejskiej”. W związku z tym wnioski z dnia 16 grudnia 2025 r. należy dostosować tak, aby odnosiły się do podejścia horyzontalnego przyjętego w niniejszym rozporządzeniu, a nie do aktów delegowanych, w celu zapewnienia spójności ram prawnych.

Niniejsze rozporządzenie jest spójne z unijnym kodeksem celnym, w którym ustanowiono unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia. Do celów określania pochodzenia produktów objętych niniejszym rozporządzeniem stosuje się unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia ustanowione na mocy tego kodeksu.

•Spójność z innymi politykami Unii

Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu przyczynia się do tworzenia przepisów istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa gospodarczego UE, konkurencyjności przemysłu i dekarbonizacji. Biorąc pod uwagę rolę sektorów energochłonnych i technologii neutralnych emisyjnie w wielu sektorach gospodarki i przemysłowych łańcuchach wartości, istotne znaczenie ma szereg zbiorów europejskich strategii politycznych i prawodawstwa.

Po pierwsze Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu jest spójny z aktem w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie (NZIA) i uzupełnia go przez rozszerzenie uproszczonych przepisów dotyczących wydawania pozwoleń – takich jak wyznaczenie pojedynczych punktów kontaktowych oraz wprowadzenie ograniczeń czasowych – na wszystkie energochłonne projekty dekarbonizacji przemysłu oraz przez wprowadzenie wymogów dotyczących pochodzenia unijnego w odniesieniu do niektórych konkretnych komponentów technologii neutralnych emisyjnie, aby zapobiec obchodzeniu przepisów oraz dalej budować zdolności produkcji UE, a także odporne i konkurencyjne krajowe łańcuchy wartości.

Po drugie niniejszy wniosek jest spójny z Europejskim prawem o klimacie, ponieważ ma przyczynić się do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej przez wspieranie inwestycji w dekarbonizację przemysłu i w technologie neutralne emisyjnie.

Po trzecie niniejszy wniosek jest spójny z najnowszymi inicjatywami mającymi na celu usprawnienie procedur wydawania pozwoleń i zwiększenie konkurencyjności sektora motoryzacyjnego. W szczególności Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu ma na celu usprawnienie kluczowych procesów wydawania pozwoleń, w szczególności przez cyfryzację i ponowne wykorzystanie danych. Opiera się on na zestawie środków udostępnionych w ramach wniosku dotyczącego pozwoleń środowiskowych, przewidując stosowanie tego zestawu do szczególnych potrzeb sektora.

Niniejszy wniosek jest również spójny z innymi przepisami UE mającymi na celu wspieranie transformacji przemysłu europejskiego w kierunku czystej, neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym. Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu jest na przykład spójny z przyszłymi przepisami o ochronie środowiska w odniesieniu do poszczególnych produktów i je uzupełnia. W sektorze budowlanym uzupełnia on rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych, w tym normę zharmonizowaną dotyczącą emisji gazów cieplarnianych i planowane oznakowanie betonu niskoemisyjnego. W sektorze stali przyszły akt delegowany dotyczący wyrobów ze stali na podstawie rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów zapewni elementy niezbędne do wdrożenia przepisów dotyczących rynków pionierskich w odniesieniu do stali, biorąc pod uwagę różną specyfikę dekarbonizacji producentów zajmujących się podstawową i wtórną produkcją stali oraz nagradzając obieg zamknięty. Jeśli chodzi o opracowywanie wymogów dotyczących etykietowania i wymogów informacyjnych w oparciu o progi wydajności dla różnych produktów, takie progi powinny uwzględniać zawartość materiałów z recyklingu w produkcie przemysłowym oraz zmniejszać się wraz ze wzrostem zawartości materiałów z recyklingu w produktach, w stosownych przypadkach. Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu uzupełnia również rozporządzenie w sprawie baterii, w którym określono ramy ambicji środowiskowych w odniesieniu do produkcji baterii w UE, umożliwiając skoncentrowanie przepisów dotyczących rynków pionierskich w ramach Aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu na wymogach dotyczących pochodzenia unijnego. Stanowi on uzupełnienie przyszłych przepisów dotyczących efektywności środowiskowej modułów fotowoltaicznych w ramach ekoprojektu i etykietowania energetycznego przez propagowanie produkcji wyrobów zgodnych z wymogami w UE. Jeśli chodzi o wspieranie rozwiązań niskoemisyjnych oraz rozwiązań w zakresie biotechnologii, jest on zgodny z nową unijną strategią dotyczącą biogospodarki.

Niniejszy wniosek jest również spójny z pozostałymi przepisami UE dotyczącymi klimatu. Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) jest głównym instrumentem polityki klimatycznej służącym redukcji emisji gazów cieplarnianych i odgrywa kluczową rolę w zachęcaniu do redukcji emisji w sektorach energochłonnych, a także w produkcji energii elektrycznej. Niniejszy wniosek uzupełnia sygnał cenowy zapewniany przez EU ETS, wspierając tworzenie pionierskich rynków niskoemisyjnych produktów przemysłowych. Jest on również zgodny z rozporządzeniem ustanawiającym mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM).

Jeżeli chodzi o przyszłe inicjatywy, wniosek dotyczący aktu w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym uzupełni Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu przez wspieranie recyklingu i dostępu do surowców wtórnych oraz zmniejszenie zależności i podatności na zagrożenia również w odniesieniu do produktów sektorów energochłonnych. Zapewniona zostanie również spójność między środkami sektorowymi określonymi w Akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu a nadrzędnymi ramami zbliżającego się przeglądu przepisów dotyczących zamówień publicznych.

We wniosku uwzględniono międzynarodowe zobowiązania Unii w zakresie zamówień publicznych wynikające z Porozumienia WTO w sprawie zamówień rządowych (GPA) oraz odpowiednich dwustronnych umów handlowych UE. Podmioty gospodarcze mające siedzibę w państwach objętych takimi zobowiązaniami mogą korzystać z możliwego do wyegzekwowania dostępu do konkretnych postępowań o udzielenie zamówienia określonych w odpowiednich listach dotyczących zakresu zastosowania. Zobowiązania te są uporządkowane według kategorii instytucji zamawiających, w tym instytucji rządowych na szczeblu centralnym, instytucji poniżej szczebla centralnego, podmiotów prawa publicznego i przedsiębiorstw użyteczności publicznej, oraz według rodzajów zamówień, takich jak zamówienia na towary, usługi i obiekty budowlane. Ich zastosowanie zależy zatem od instytucji zamawiającej, która udziela zamówienia, oraz od przedmiotu zamówienia. Ponadto Unia zachowuje prawo do stosowania wyjątków ogólnych lub wyjątków spowodowanych względami bezpieczeństwa.

W rezultacie zobowiązania Unii w zakresie zamówień publicznych nie zapewniają jednolitego ani kompleksowego dostępu wszystkim partnerom i nie jest możliwe ustanowienie jednego wykazu państw trzecich mających w pełni zabezpieczony dostęp do całego unijnego rynku zamówień publicznych. Szczegółowe informacje na temat zobowiązań w zakresie zamówień publicznych i kwalifikowalności dostawców są dostępne dla instytucji zamawiających 18 , co wspiera spójne stosowanie międzynarodowych zobowiązań w zakresie zamówień publicznych przy jednoczesnym zachowaniu zdolności Unii do realizacji jej celów politycznych określonych w niniejszym wniosku.

Podczas gdy w Akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu ustanawia się ramy dotyczące tego, co zawierają zamówienia spełniające kryterium „wyprodukowano w Europie”, obejmujące produkty sektorów energochłonnych, technologie neutralne emisyjnie i części samochodowe, zbliżający się przegląd ram prawnych dotyczących zamówień publicznych pozwoli sprecyzować, w jaki sposób należy przeprowadzać takie zamówienia. W szczególności zintegruje on i wdroży wymogi sektorowe określone w odpowiednich aktach ustawodawczych w ramach wspólnych zamówień, a w przypadku kluczowych sektorów zapewni instytucjom zamawiającym jasne narzędzia umożliwiające preferencyjne traktowanie ofert obejmujących głównie produkty europejskie. Podejście to zapewnia spójność i pewność prawa na potrzeby zarówno nabywców publicznych, jak i podmiotów gospodarczych.

Proponowane rozporządzenie uwzględnia również unijne instrumenty ochrony handlu, w tym niedawno zaproponowany środek przeciwdziałający negatywnym skutkom globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych na unijnym rynku stali. Uzupełnia ono również istniejące ramy bezpośrednich inwestycji zagranicznych, które dotyczą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto wniosek pozostaje bez uszczerbku dla stosowania unijnych reguł konkurencji.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Właściwą podstawą prawną jest art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („Traktat”), który pozwala Unii na przyjmowanie środków harmonizacyjnych. Biorąc pod uwagę złożoność i transnarodowy charakter odporności i dekarbonizacji przemysłu, takie środki są potrzebne do zapewnienia właściwego funkcjonowania jednolitego rynku, w szczególności w odniesieniu do sektorów strategicznych.

Ponadto konieczne jest również wykorzystanie art. 207 Traktatu o wspólnej polityce handlowej UE jako dodatkowej podstawy prawnej w odniesieniu do niektórych środków wprowadzanych na mocy niniejszego rozporządzenia. Przepisy dotyczące inwestycji zagranicznych obejmują określony zbiór sektorów w celu zapewnienia minimalnych warunków inwestycyjnych i produkcji o wartości dodanej w Unii. W związku z tym przepisy te mają przede wszystkim na celu prawidłowe funkcjonowanie jednolitego rynku. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne są jednak wyraźnie objęte zakresem wspólnej polityki handlowej UE.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Konkurencyjność, trwały dobrobyt, bezpieczeństwo gospodarcze i dekarbonizacja to kwestie o dużym znaczeniu dla UE. Żadne pojedyncze państwo członkowskie nie jest w stanie samodzielnie skutecznie rozwiązać problemu dekarbonizacji przemysłu ze względu na zintegrowany charakter tego wyzwania, które obejmuje: rynki energii, działania na rzecz łagodzenia zmiany klimatu oraz potrzebę właściwego funkcjonowania jednolitego rynku produktów sektorów energochłonnych i technologii neutralnych emisyjnie. Wyzwania w zakresie konkurencyjności, przed którymi stoi obecnie przemysł, prawdopodobnie skłonią państwa członkowskie do wdrożenia jednostronnych środków. Chociaż takie działania mogą być uzasadnione, nieskoordynowane ryzyko może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie i fragmentację jednolitego rynku, co sprawi, że UE będzie bardziej podatna na wstrząsy zewnętrzne i nie będzie w stanie wykorzystać atutów jednolitego rynku, aby przynieść korzyści lokalnym i europejskim ekosystemom.

Zharmonizowane podejście na szczeblu UE jest zatem konieczne na podstawie art. 114 TFUE, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie jednolitego rynku oraz sprostać wyzwaniom związanym z odpornością i dekarbonizacją przemysłu, przy jednoczesnym zagwarantowaniu konkurencyjności UE. Środki określone w niniejszej inicjatywie nie byłyby tak skuteczne (o ile w ogóle), gdyby zostały wdrożone przez państwa członkowskie działające samodzielnie, ponieważ wyzwania, do których te środki mają zastosowanie, dotyczą całego jednolitego rynku. Nie ograniczają się one do pojedynczych państw członkowskich ani do podgrupy państw członkowskich, ale odnoszą się do bazy przemysłowej UE i ogólnounijnych łańcuchów wartości. Ponadto jest mało prawdopodobne, aby środki wdrożone wyłącznie na szczeblu państw członkowskich odpowiednio zaspokoiły potrzeby ściśle powiązanych ze sobą łańcuchów dostaw w ramach jednolitego rynku, i środki te mogłyby prowadzić do dalszej fragmentacji rynku i ryzyka zakłóceń w łańcuchu dostaw.

Ponadto zmiana klimatu jest wyzwaniem transgranicznym, które wymaga działań zarówno na szczeblu międzynarodowym, jak i unijnym, aby skutecznie uzupełniać i wzmacniać środki podejmowane na szczeblach regionalnym, krajowym i lokalnym. Koszty niepodejmowania działań mają charakter ogólnoeuropejski. Niezbędna transformacja przemysłowa będzie miała wpływ na wiele sektorów w całej gospodarce UE, co sprawia, że skoordynowane działania na szczeblu UE są niezbędne do przeprowadzenia transformacyjnej, sprawiedliwej i racjonalnej pod względem kosztów transformacji oraz pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej. Nieskoordynowane środki krajowe niosą ze sobą ryzyko nałożenia na uczestników rynku rozbieżnych przepisów oraz stosowania niezharmonizowanych praktyk w zakresie zamówień publicznych, takich jak praktyki w zakresie zielonych zamówień publicznych, oraz procedur wydawania pozwoleń, a ostatecznie zagrażają funkcjonowaniu jednolitego rynku.

Bez dalszych działań UE status quo prawdopodobnie utrzyma się, co zwiększy ryzyko utraty przez UE strategicznych zdolności i możliwości przemysłowych, dalszego rozdrobnienia jednolitego rynku oraz krytycznej zależności UE od państw trzecich pod względem celów ekologicznych, cyfrowych, obronnych i bezpieczeństwa gospodarczego. To z kolei może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo gospodarcze oraz spójność społeczną i terytorialną Unii, przede wszystkim przez wpływ na zatrudnienie, rozwój regionalny i sprawiedliwy dostęp do możliwości przemysłowych.

Zgodnie z tą logiką proponowane działania koncentrują się na obszarach, w których działanie na poziomie Unii wnosi wyraźną wartość dodaną ze względu na skalę, tempo i zakres niezbędnych starań – działania te mają na celu poprawę uzasadnienia biznesowego dla inwestowania przez sektory energochłonne w dekarbonizację oraz dla strategicznych sektorów i technologii UE w celu wzmocnienia ich konkurencyjności.

W art. 5 ust. 3 TUE przewidziano, że w dziedzinach, które nie należą do wyłącznej kompetencji Unii, zastosowanie ma zasada pomocniczości. Art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE stanowi, że Unia ma wyłączne kompetencje w dziedzinie wspólnej polityki handlowej. Art. 207 ust. 2 TFUE wchodzi w zakres kategorii wyłącznych kompetencji. Kwestia pomocniczości nie ma zatem zastosowania, gdy art. 207 TFUE jest wykorzystywany jako dodatkowa podstawa prawna dla środków wdrażających wspólną politykę handlową Unii.

•Proporcjonalność

Proponowane środki są zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ działanie na poziomie Unii wnosi wartość dodaną ze względu na skalę, pilność i zakres niezbędnych starań.

Środki dotyczące wydawania pozwoleń nałożą na państwa członkowskie obowiązki w zakresie usprawnienia procesów. Cyfryzacja procedur wydawania pozwoleń doprowadzi w perspektywie długoterminowej do oszczędności czasu i kosztów zarówno dla organów, jak i przedsiębiorstw, co umożliwi przyspieszenie czystej produkcji i wdrażania przemysłowego w całej UE.

Wymogi dotyczące niskoemisyjności i pochodzenia unijnego są proporcjonalne do europejskich przemysłowych zdolności produkcyjnych i mają na celu nienakładanie znacznych obciążeń finansowych na budżety administracyjne państw członkowskich. Ustanowienie rynków pionierskich ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności kluczowych sektorów i technologii, a tym samym wzmocnienia bazy przemysłowej UE i zapewnienia autonomii w tych strategicznych sektorach.

Obowiązkowe warunki dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych są niezbędne do osiągnięcia celu, jakim jest maksymalizacja korzyści płynących z tych inwestycji we wszystkich państwach członkowskich, wzmocnienie korzyści płynących z jednolitego rynku i wykorzystanie dostępu do jednolitego rynku. Zapewnią one, aby inwestycjom towarzyszył rozwój know-how, tworzenie miejsc pracy i integracja łańcucha wartości.

W ramach środków dotyczących obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej na państwa członkowskie nakłada się odpowiedzialność za identyfikację i wyznaczenie takich obszarów, zapewniając jednocześnie korzyści mające na celu stworzenie lepszych i bardziej konkurencyjnych warunków dla przetwórstwa przemysłowego.

•Wybór instrumentu

Uznaje się, że rozporządzenie stanowi najodpowiedniejszy instrument, ponieważ umożliwia ustanowienie wymogów mających bezpośrednie zastosowanie do organów krajowych i odpowiednich podmiotów gospodarczych. Pomoże to w zapewnieniu terminowego i zharmonizowanego wdrożenia wymogów, skutkując większą pewnością prawa.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Zgodnie z wytycznymi w zakresie lepszego stanowienia prawa Komisja przeprowadziła kompleksowy proces konsultacji z zainteresowanymi stronami w celu zebrania wiarygodnych informacji przy użyciu szeregu metod i narzędzi oraz z udziałem wielu konsultowanych stron. Komisja przeprowadziła wiele działań: otwarte konsultacje internetowe zorganizowane w okresie od 15 kwietnia do 8 lipca 2025 r. (314 odpowiedzi i 133 załączone stanowiska); zaproszenie do zgłaszania uwag na potrzeby oceny skutków (295 odpowiedzi); ukierunkowane konsultacje otwarte dla stowarzyszeń i przedsiębiorstw z sektorów energochłonnych (62 odpowiedzi); warsztaty na temat stosowania przepisów w praktyce dla przedsiębiorstw z sektorów energochłonnych (40 uczestników); warsztaty na temat stosowania w praktyce przepisów dotyczących unijnej etykiety stali niskoemisyjnej, wyłącznie dla przedsiębiorstw z sektora stali (34 uczestników); warsztaty na temat stosowania przepisów w praktyce dla państw członkowskich (46 uczestników), obejmujące wszystkie trzy spotkania na temat stosowania przepisów w praktyce, w tym możliwość przedłożenia dokumentów przedstawiających stanowisko; oraz ukierunkowane konsultacje dotyczące ekosystemu baterii i jego sektorów niższego szczebla (63 respondentów). Wyniki konsultacji publicznych zostały przedstawione w sprawozdaniu podsumowującym stan faktyczny, opublikowanym wraz z odpowiedziami na zaproszenie do zgłaszania uwag w portalu „Wyraź swoją opinię”.

Ogólnie rzecz biorąc, zainteresowane strony argumentowały, że wyzwaniami, przed którymi stoją energochłonne sektory przemysłu UE, są brak wystarczająco przystępnej cenowo energii ze źródeł odnawialnych, nieuczciwa konkurencja międzynarodowa, wysokie koszty kapitałowe i operacyjne związane z dekarbonizacją, niska gotowość sektorów niższego szczebla do płacenia premii ekologicznej, złożone, długie procedury wydawania pozwoleń oraz trudności w dostępie do finansowania projektów w zakresie dekarbonizacji.

Komisja uzyskała szerokie poparcie dla pomysłu utworzenia i ochrony pionierskich rynków niskoemisyjnych produktów przemysłowych wytwarzanych w UE jako kluczowego mechanizmu pobudzania popytu i wspierania inwestycji w dekarbonizację. Podobnie zainteresowane strony zgodziły się, że utworzenie rynków pionierskich posłuży ochronie konkurencyjności unijnego przemysłu czystych technologii i przemysłu motoryzacyjnego. Potwierdziły one ponadto, że wymogi dotyczące pochodzenia unijnego są ważne dla zapewnienia, aby konkurencja spoza UE nie osłabiła rynku niskoemisyjnych produktów przemysłowych i produktów z zakresu czystych technologii. Większość zainteresowanych stron z sektora baterii również poparła wymogi dotyczące pochodzenia unijnego w różnych środkach z zakresu polityki, zarówno w odniesieniu do zamówień publicznych, jak i produktów wprowadzanych do obrotu. Usprawnienie i przyspieszenie procedur wydawania pozwoleń spotkało się z dużym poparciem, w szczególności ze strony MŚP, które dysponują mniejszymi zasobami na zarządzanie obciążeniem administracyjnym. Zainteresowane strony pozytywnie oceniły przepisy dotyczące inwestycji zagranicznych, zauważając, że takie środki mogłyby przyciągnąć bardzo potrzebny kapitał wraz z dodatkowymi korzyściami.

•Ocena skutków

·opracowanie dynamicznego poziomu bazowego, w tym lepsze wyjaśnienie skali spowolnienia inwestycji w dekarbonizację i luki w szybkości dekarbonizacji;

·udoskonalenie analizy czynników stanowiących źródło problemów, w tym czynników związanych z wydawaniem pozwoleń i BIZ, oraz dokonanie na tej podstawie przeglądu celów ogólnych i szczegółowych zgodnie z zasadą SMART, a także udoskonalenie środków;

·przeprowadzenie dogłębniejszej analizy dostępności i rentowności technologii dekarbonizacji przemysłu oraz popytu na alternatywne niskoemisyjne rozwiązania, w tym elastyczności cenowej i zastępowalności;

·poprawa – przez lepsze określenie ilościowe – analizy kosztów i korzyści, w tym poprawa jasności i skuteczności załącznika 3;

·uznanie rzetelności modelowania na potrzeby analizy kosztów i korzyści oraz przedstawienie w przejrzysty sposób założeń przyjętych do obliczeń.

Różnice w porównaniu z wariantem preferowanym w ocenie skutków

Niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia zawiera środki, które różnią się od preferowanego wariantu strategicznego przedstawionego w ocenie skutków, a mianowicie:

·jeżeli chodzi o procedury wydawania pozwoleń, ze względu na oczekiwane korzyści synergiczne z pozostałymi przepisami dotyczącymi obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej wprowadzono szczególne środki dla klastrów produkcji przemysłowej (mianowicie milczącą zgodę na etapach pośrednich i priorytetowe rozpatrywanie wniosków o przyłączenie), które nie były częścią preferowanego wariantu strategicznego;

·jeżeli chodzi o zakres, przepisy dotyczące postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, aukcji i systemów wsparcia obejmują dodatkowe technologie neutralne emisyjnie względem tych przeanalizowanych w ocenie skutków. We wniosku wprowadzono wymogi dotyczące pochodzenia unijnego również w odniesieniu do energii słonecznej termicznej, pomp ciepła, energii wiatrowej, rozszczepienia jądrowego i wodoru, zgodnie z celem, jakim jest zwiększenie bezpieczeństwa gospodarczego, odporności, zrównoważoności i bezpieczeństwa dostaw w UE. W ocenie skutków dodano specjalny załącznik, aby przedstawić kluczowe skutki tych środków. Chociaż sektory baterii i systemów fotowoltaicznych już dziś stoją w obliczu wyjątkowego połączenia dużej globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych i dużej zależności UE od pojedynczych źródeł dostaw, pozostałe technologie neutralne emisyjnie objęte zakresem stoją w obliczu intensywnej (nie zawsze sprawiedliwej) globalnej konkurencji i mogą doświadczać podobnych zmian na rynku. W związku z tym Komisja postanowiła wprowadzić takie przepisy, aby przewidywać i ograniczać potencjalne przyszłe ryzyko związane z dostawami i ryzyko rynkowe.

Jeżeli chodzi o stal, we wniosku ograniczono wymogi dotyczące stali wykorzystywanej w sektorze motoryzacyjnym i budowlanym do kryteriów niskoemisyjności (zamiast łączenia wymogów dotyczących niskoemisyjności z wymogami dotyczącymi pochodzenia unijnego) w ramach zamówień publicznych i systemów wsparcia. W świetle niedawno zaproponowanego środka handlowego przeciwdziałającego związanym z handlem negatywnym skutkom globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych na unijnym rynku stali uznaje się, że wprowadzenie preferencyjnego traktowania stali nie jest konieczne;

·do celów zgodności z wymogami dotyczącymi niskoemisyjności beton będzie uznawany za niskoemisyjny, jeżeli spełnia kryteria dotyczące „betonu niskoemisyjnego” określone w środkach wykonawczych przyjętych na podstawie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Podobnie wyroby ze stali niskoemisyjnej wykorzystywane w budownictwie i objęte zharmonizowaną specyfikacją techniczną muszą być zgodne z definicją niskoemisyjności ustanowioną w ramach rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Wyroby ze stali nieobjęte zakresem rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych będą uznawane za niskoemisyjne, jeżeli spełniają warunki dotyczące „stali niskoemisyjnej”, które zostaną określone w aktach delegowanych na podstawie rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów. Podejście to zapewni spójność regulacyjną z obowiązującymi przepisami dotyczącymi poszczególnych produktów;

·ponadto wniosek obejmuje zmiany w art. 25 aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie dotyczącym zamówień publicznych w celu doprecyzowania zakresu technologicznego przez włączenie wyłącznie technologii, które są przedmiotem zamówień publicznych. Obejmuje on również zmiany w art. 26 aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie w odniesieniu do aukcji. Ma to na celu uwzględnienie rosnącego znaczenia aukcji dla zabezpieczenia dostaw energii do Unii i ochrony jej suwerenności technologicznej. Wniosek obejmuje również zmiany w art. 1 i 22 rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych;

·wniosek nie jest zgodny z preferowanym wariantem strategicznym w zakresie przyjęcia dobrowolnego oznakowania stali w celu wsparcia decyzji inwestycyjnych dotyczących stali niskoemisyjnej. Zamiast tego skoncentrowano się na szybkiej realizacji istniejących zobowiązań, np. w kontekście rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, oraz na opracowaniu uprawnienia umożliwiającego uzupełnienie przepisów dotyczących rynków pionierskich o opracowanie dobrowolnych etykiet klas niskoemisyjności produktów sektorów energochłonnych.

Wszystkie te środki mieszczą się w ogólnych ramach ocenionych w ocenie skutków i nie mają znaczącego wpływu na porównanie wariantów. W przypadku czystych technologii rozszerzenie zakresu oznacza, że wynikający z tego wpływ na rynki energii elektrycznej może być większy, w tym dla dalszych użytkowników. Te same zabezpieczenia, które szczegółowo przeanalizowano w odniesieniu do baterii i energii słonecznej, mają jednak zastosowanie również do innych technologii neutralnych emisyjnie.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Niniejszy wniosek ma na celu złagodzenie wpływu wymogów dotyczących pochodzenia unijnego i niskoemisyjności oraz warunkowości w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych na obciążenie regulacyjne. Inne części, np. dotyczące wydawania pozwoleń, bezpośrednio ograniczają je dla podmiotów gospodarczych.

Oczekuje się, że koszty administracyjne ponoszone przez przedsiębiorstwa, które będą bezpośrednio stosować niniejsze rozporządzenie, zostaną zrównoważone przyrostem efektywności wynikającym z usprawnionego wydawania pozwoleń i długoterminowymi korzyściami pod względem większej odporności łańcuchów dostaw. Dotyczą one obowiązku wykazania zgodności z przepisami dotyczącymi rynków pionierskich w odniesieniu do przedsiębiorstw działających w odpowiednich sektorach niższego szczebla. Jeżeli chodzi o warunki dotyczące inwestycji, jednolite stosowanie warunków w całej Unii w dużej mierze zapobiegłoby wybieraniu sądu ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy (ang. forum-shopping) i równaniu w dół w zakresie przyciągania inwestycji zagranicznych, przy jednoczesnej harmonizacji i uproszczeniu warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

W przypadku państw członkowskich oczekuje się dodatkowych kosztów administracyjnych związanych z monitorowaniem i wdrażaniem przepisów dotyczących rynków pionierskich w zamówieniach publicznych i systemach wsparcia. Podobnie wdrożenie warunków dotyczących inwestycji zagranicznych, w tym przepisywania, monitorowania i sankcjonowania, zwiększy koszty administracyjne. Należy się również spodziewać, że przepisy dotyczące wydawania pozwoleń zwiększą koszty ponoszone przez organy publiczne w perspektywie krótkoterminowej, a z drugiej strony cyfryzacja i uproszczenie przyniosą znaczne oszczędności kosztów i czasu w perspektywie średnio- i długoterminowej zarówno dla przemysłu, jak i dla organów publicznych. Ponadto wyznaczenie obszarów przyspieszonego rozwoju oraz wdrożenie korzyści dla obszarów przemysłowych będzie wiązało się z dodatkowymi kosztami administracyjnymi dla państw członkowskich w porównaniu z korzyściami dla poszczególnych przedsiębiorstw działających na tych obszarach.

•Prawa podstawowe

W art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) przewidziano wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Środki przewidziane w niniejszym wniosku służą utworzeniu zdolności innowacyjnych i zwiększeniu popytu na produkty sektorów energochłonnych, co może wzmocnić wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Niniejszy wniosek ma wpływ na budżet Komisji. W szczególności jego wdrożenie będzie wymagało około 6 ekwiwalentów pełnego czasu pracy rocznie, dodatkowego powtarzającego się kosztu w wysokości 20 000 EUR na dział w związku z rozszerzeniem załącznika 1 do rozporządzenia w sprawie jednolitego portalu cyfrowego o przewidywane przepisy dotyczące pozwoleń oraz jednorazowego kosztu w wysokości 20 000 EUR na inwestycje w zaplecze systemu jednolitego portalu cyfrowego (SDG). W porównaniu ze sprawozdaniem z oceny skutków dane liczbowe dostosowano w celu odzwierciedlenia szerszego zakresu środków zaproponowanych w akcie.

Wpływ na budżet polega głównie na przeprowadzeniu prac przewidzianych w celu (i) przeglądu zgłoszeń dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych składanych przez organy ds. inwestycji w państwach członkowskich; (ii) monitorowania egzekwowania zobowiązań państw członkowskich w zakresie przepisów dotyczących rynków pionierskich; oraz (iii) wdrożenia rozszerzenia załącznika II do rozporządzenia w sprawie jednolitego portalu cyfrowego i zaplecza systemu jednolitego portalu cyfrowego w celu spełnienia przepisów dotyczących wydawania pozwoleń.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Komisja oceni spójność, wyniki, skutki, proporcjonalność i pomocniczość niniejszego wniosku po upływie trzech lat od daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia. Po pięciu latach zaproponowana zostanie klauzula przeglądowa, aby ocenić, czy przepisy dotyczące rynków pionierskich są nadal konieczne w świetle zmian zachodzących na rynku, czy też należy rozważyć takie środki w odniesieniu do innych sektorów o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa gospodarczego UE. Proponowane środki są pomyślane jako ukierunkowane i określone w czasie interwencje mające na celu przyspieszenie rozwoju zdolności przemysłowych Unii i zwiększenie bezpieczeństwa gospodarczego wyłącznie w sektorach strategicznych. Gwarantuje to, że podejście dostosowane do potrzeb pozostanie elastyczne i oparte na dowodach oraz że będzie można dostosować je do potrzeb europejskiej bazy przemysłowej.

W celu przeprowadzenia oceny państwa członkowskie i właściwe organy krajowe przekażą Komisji, w stosownych przypadkach i na jej wniosek, niezbędne i istotne informacje.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

W rozdziale I rozporządzenia przedstawiono ogólne przepisy rozporządzenia, w tym jego przedmiot, którym jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przez ustanowienie ram zapewniających Unii dostęp do bezpiecznych, zrównoważonych i odpornych dostaw odpowiednich produktów wytwórczych i ich łańcuchów dostaw, zakres rozporządzenia, cel dotyczący industrializacji oraz definicje niezbędne do celów niniejszego rozporządzenia.

W rozdziale II przedstawiono warunki podstawowe dla produkcji przemysłowej i dekarbonizacji. Określono w nim przepisy zapewniające usprawnione, skuteczne i cyfrowe procedury wydawania pozwoleń na projekty produkcji przemysłowej. Wprowadzono w nim również przepisy dotyczące procedur wydawania pozwoleń na projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych i projekty w zakresie przemysłu technologii neutralnych emisyjnie.

W rozdziale III ustanowiono ramy stosowania wymogów dotyczących pochodzenia unijnego i niskoemisyjności w odniesieniu do niektórych produktów i usług z sektorów strategicznych w kontekście zamówień publicznych i systemów wsparcia publicznego.

Określono w nim wymogi dotyczące niskoemisyjności w odniesieniu do stali oraz wymogi dotyczące pochodzenia unijnego i wymogi dotyczące niskoemisyjności w odniesieniu do betonu, zaprawy i aluminium stosowanych w określonych sektorach niższego szczebla, a mianowicie w budownictwie, infrastrukturze i transporcie, a także wymogi dotyczące pochodzenia unijnego w odniesieniu do pojazdów. Ponadto przewidziano w nim uprawnienie do ustanawiania środków po stronie popytu w odniesieniu do produktów przemysłu chemicznego.

W rozdziale IV ustanowiono ramy nakładania warunków na bezpośrednie inwestycje zagraniczne w powstających sektorach strategicznych, w przypadku gdy wartość inwestycji przekracza 100 mln EUR. Taka inwestycja nie zostanie zrealizowana, dopóki odpowiednie warunki nie zostaną w pełni spełnione. Organy ds. inwestycji wyznaczone przez państwa członkowskie będą odpowiedzialne za przegląd i monitorowanie zgodności z tymi warunkami, przy czym Komisja będzie odgrywać rolę koordynującą.

W rozdziale V ustanowiono ramy wyznaczania przez państwa członkowskie obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej w oparciu o określony zestaw kryteriów. Obszary te mają na celu ułatwienie geograficznego tworzenia klastrów działalności przemysłowej oraz promowanie korzystnych warunków dla sektorów w nich ustanowionych. Obszary przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej będą rozwijane w synergii z innymi inicjatywami Unii.

W rozdziale VI ustanowiono wspólne przepisy końcowe rozporządzenia przez określenie przepisów wykonawczych, w tym dotyczących oceny, monitorowania, przeglądu, wykonywania przekazanych uprawnień oraz kar. Obejmuje on również zmiany w rozporządzeniu (UE) 2018/1724 [rozporządzenie w sprawie jednolitego portalu cyfrowego]; rozporządzeniu (UE) 2024/1735 [akt w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie], w tym w zakresie przepisów dotyczących wymogów dotyczących pochodzenia w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego; wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do zamówień publicznych oraz zaostrzonych przepisów dotyczących cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do aukcji; wymogów dotyczące pochodzenia w odniesieniu do aukcji i innych rodzajów interwencji publicznej. Ponadto obejmuje on zmiany w rozporządzeniu (UE) 2024/3110 [rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych], aby zapewnić spójność i synergię z niniejszym wnioskiem oraz wspierać jego cele.

Załącznik I zawiera wykaz sektorów na potrzeby wyznaczenia obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej.

W załączniku II określono wymogi dotyczące niskiej zawartości węgla lub wymogi dotyczące pochodzenia unijnego, lub oba te rodzaje wymogów, w odniesieniu do niektórych produktów sektorów energochłonnych w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i systemów wsparcia publicznego.

W załączniku III określono wymogi dotyczące pochodzenia unijnego w odniesieniu pojazdów w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i systemów wsparcia publicznego. Określono w nim również kryteria uznania małego pojazdu bezemisyjnego za „wyprodukowany w UE” do celów art. 5 rozporządzenia 2019/631.

W załączniku IV określono zmianę załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/1724.

2026/0068 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające ramy środków na rzecz przyspieszenia rozwoju zdolności przemysłowych
i dekarbonizacji w sektorach strategicznych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) 2018/1724,
(UE) 2024/1735 i (UE) 2024/3110

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i art. 207 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 20 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 21 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Światowa pandemia COVID-19, nielegalna i niczym niesprowokowana wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie, wrogie działania gospodarcze, cyberataki, ingerencje zagraniczne, wykorzystywanie zależności gospodarczych Unii jako broni, uznaniowe stosowanie środków handlowych, nasilające się skutki zmiany klimatu i rosnące napięcia geopolityczne obnażyły słabości Unii i stanowią poważne zagrożenie dla unijnych społeczeństw, gospodarek i przedsiębiorstw. Bezpieczeństwo gospodarcze Unii jest zatem nierozerwalnie związane z jej zdolnością do wzmocnienia odporności i ograniczenia ryzyka wynikającego z wrogich wzajemnych połączeń gospodarczych. Unia z zaangażowaniem chroni swoje bezpieczeństwo gospodarcze i przeciwdziała zagrożeniom dla swoich łańcuchów dostaw, infrastruktury i kluczowych technologii oraz zagrożeniom wynikającym z wykorzystywania jej zależności gospodarczych jako broni 22 . Bezpieczeństwo gospodarcze i spójność społeczna Unii są nierozerwalnie związane z jej zdolnością do wzmocnienia odporności i ograniczenia ryzyka wynikającego z wzajemnych połączeń gospodarczych. Wymaga to wzmocnienia odporności jej łańcuchów dostaw oraz ochrony rynku wewnętrznego i zdolności przemysłowych, przy jednoczesnym utrzymaniu spójności terytorialnej, społecznej i gospodarczej, w tym przez wspieranie silnej i konkurencyjnej bazy przemysłowej w wybranych sektorach strategicznych, takich jak czyste technologie i technologie cyfrowe, sektory energochłonne i sektor motoryzacyjny, w celu zapewnienia dostępu do strategicznych materiałów i technologii oraz utrzymania wysokiej jakości miejsc pracy w Unii.

(2)W europejskiej strategii bezpieczeństwa gospodarczego 23 i komunikacie w sprawie bezpieczeństwa gospodarczego z dnia 3 grudnia 2025 r. 24 jasno określono działania Unii na rzecz rozwiązania problemu napięć geoekonomicznych i zmian technologicznych w celu uniknięcia zależności gospodarczych w krytycznych przemysłowych łańcuchach dostaw, technologiach i infrastrukturze, które mogą prowadzić do lokalnych niedoborów i zagrażać konkurencyjności, gospodarce, a ostatecznie spójności społecznej Unii.

(3)Pomimo celów Unii w zakresie bezpieczeństwa gospodarczego, odporności, wysokiej jakości miejsc pracy i neutralności klimatycznej zdolności produkcji zmniejszyły się w ciągu ostatnich 20 lat. Udział przemysłu wytwórczego w całkowitym PKB zmniejszył się w latach 2000–2024 z 17,4 % do 14,3 %. Konieczne jest zatem wzmocnienie odporności gospodarczej, konkurencyjności i tworzenia miejsc pracy, przy jednoczesnym zapewnieniu osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii. Do 2035 r. zdolności produkcji Unii powinny stanowić co najmniej 20 % produktu krajowego brutto Unii. Aby przyczynić się do osiągnięcia tego celu, należy ułatwić rozwój projektów produkcji przemysłowej w Unii.

(4)Wyzwania związane z potrzebą dekarbonizacji przemysłu i zapewnienia odpornej produkcji przemysłowej są złożone i wykraczają poza granice państw. Rozdrobnione środki krajowe mające na celu sprostanie tym wyzwaniom mogą zagrozić funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Środki przyjmowane przez poszczególne państwa członkowskie mogą prowadzić do rozbieżnych wymogów nakładanych na uczestników rynku, niespójnych praktyk w zakresie zamówień publicznych i rozbieżnych procedur wydawania pozwoleń w poszczególnych państwach członkowskich. Takie środki mogą stwarzać przeszkody w handlu transgranicznym w Unii i powodować zakłócenia na rynku wewnętrznym, osłabiając zaufanie inwestorów, zwiększając koszty i przekierowując przepływy inwestycyjne w Unii. Konieczne jest zatem ustanowienie zharmonizowanych środków w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego. 

(5)W celu zapewnienia pewności prawa należy odnieść się do najbardziej aktualnej europejskiej klasyfikacji działalności gospodarczej (NACE, Rev. 2). Aby zapewnić spójność z obowiązującym prawodawstwem Unii i umożliwić jednolite stosowanie niniejszego rozporządzenia w całej Unii, należy zdefiniować produkcję przemysłową oraz sektory energochłonne przez odniesienie do kodów klasyfikacji NACE 25 .

(6)Sektory energochłonne są kluczowym filarem dobrobytu Unii. Umożliwiają one funkcjonowanie szerokiej gamy sektorów niższego szczebla i przyczyniają się do rozwoju gospodarki Unii przez tworzenie miejsc pracy, wspieranie wzrostu gospodarczego i sprzyjanie innowacjom. Odpowiadają one jednak również za około 22,3 % emisji gazów cieplarnianych w Unii i wymagają znacznych inwestycji w dekarbonizację, co prowadzi również do zmniejszenia zanieczyszczenia. Połączenie wysokich cen energii, potrzeby inwestycji na dużą skalę w dekarbonizację i nieuczciwej konkurencji na świecie stawia sektory energochłonne w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej, w związku z czym pojawiają się coraz silniejsze oznaki podupadania przemysłu.

(7)Technologie neutralne emisyjnie mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów Unii w dziedzinie energii i klimatu. Odgrywają one kluczową rolę w ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych i umożliwianiu dekarbonizacji wielu sektorów gospodarki, w tym budownictwa, transportu i przemysłu. Mają one również kluczowe znaczenie dla rozwoju zrównoważonych rozwiązań energetycznych, ponieważ umożliwiają dekarbonizację dostaw energii i zapewniają innowacyjne rozwiązania umożliwiające niezbędną rozbudowę i cyfryzację sieci elektroenergetycznych i systemu energetycznego jako całości. Unijny sektor produkcji technologii neutralnych emisyjnie stoi jednak w obliczu poważnych wyzwań, w tym rosnącej światowej presji konkurencyjnej i podatności na zagrożenia dla łańcucha dostaw, co zagraża konkurencyjności i odporności gospodarczej Unii.

(8)Biogospodarka jest w stanie zapewnić zrównoważone rozwiązania w zakresie biomasy i biotechnologii na potrzeby produkcji przemysłowej. W komunikacie Komisji „Strategiczne ramy konkurencyjnej i zrównoważonej biogospodarki UE” 26 określono rynki pionierskie, takie jak biopochodne tworzywa sztuczne i polimery, biochemikalia i wyroby budowlane pochodzenia biologicznego, a także wiodące technologie, które mogą wspierać autonomię strategiczną Unii i dekarbonizację sektorów przemysłowych określonych w niniejszej inicjatywie.

(9)Przemysł motoryzacyjny jest podstawą gospodarki Unii. Aby osiągnąć cele unijnej polityki klimatycznej, w ostatnich latach europejski przemysł motoryzacyjny intensywnie inwestował w rozwój bardziej ekologicznych pojazdów i innowacyjnych komponentów. Pojazdy elektryczne i części pojazdów elektrycznych, w tym akumulatory trakcyjne, komponenty elektronicznych mechanizmów napędowych i systemy elektroniczne, to technologie, które mają zasadnicze znaczenie dla przyspieszenia dekarbonizacji transportu drogowego. W wyniku niekorzystnej sytuacji pod względem kosztów oraz transformacji łańcucha wartości, przy rosnącym udziale wartości baterii, elektrycznego mechanizmu napędowego i elektroniki, zmniejsza się jednak poziom zawartości materiałów unijnych w pojazdach produkowanych w Unii. Nie jest już możliwe odroczenie skutecznych środków mających na celu uniknięcie ryzyka przeniesienia produkcji lokalnej. W przypadku braku takich środków obecne okoliczności doprowadziłyby do pełnej zależności od państw trzecich w przypadku kluczowych części pojazdu. Stanowiłoby to poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa gospodarczego i przyszłej odporności Unii, a także dla jej celów klimatycznych.

(10)Nieprzewidywalność, złożoność i niekiedy zbyt długi czas trwania krajowych procedur wydawania pozwoleń osłabiają opłacalność inwestycji niezbędnych do rozwoju działalności przemysłowej. W związku z tym oraz w celu zapewnienia i przyspieszenia skutecznej realizacji przemysłowej działalności produkcyjnej państwa członkowskie powinny stosować usprawnione i cyfrowe procesy wydawania pozwoleń. Właściwy organ powinien koordynować wszystkie procesy wydawania pozwoleń i wydawać decyzję kompleksową w mającym zastosowanie terminie.

(11)Wdrożenie pojedynczych punktów dostępu powinno opierać się na europejskich portfelach biznesowych ustanowionych na podstawie [wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie ustanowienia europejskich portfeli biznesowych 27 ], ponieważ stanowią one bezpieczną, znormalizowaną i interoperacyjną platformę interakcji przedsiębiorstw z organami sektora publicznego. Powinno to umożliwić sprawne i skuteczne składanie wniosków, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony danych, cyberbezpieczeństwa i integralności informacji. Europejskie portfele biznesowe umożliwią również usprawnienie dokonanych inwestycji i uniknięcie niepotrzebnego powielania działań, co umożliwi optymalizację zasobów i zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw. Przy wdrażaniu pojedynczych punktów dostępu należy również w miarę możliwości korzystać z istniejącej unijnej infrastruktury cyfrowej, cyfrowych katalogów i cyfrowych elementów składowych, w tym tych opracowanych w ramach systemu technicznego opartego na zasadzie jednorazowości i aktów wykonawczych do niego. Sprzyjałoby to komplementarności, interoperacyjności i efektywnemu wykorzystaniu zasobów publicznych, przy jednoczesnym unikaniu powielania istniejących rozwiązań cyfrowych.

(12)Aby zapewnić usprawnione i uproszczone procedury wydawania pozwoleń, powinna istnieć możliwość złożenia jednego wniosku obejmującego wszystkie niezbędne pozwolenia w odniesieniu do wszystkich projektów produkcji przemysłowej, z wyjątkiem przemysłu wytwórczego objętego kodem C12. Nie powinno mieć to zastosowania w przypadku, gdy w unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym ustanowiono szczególne procedury lub wymogi dotyczące wydawania pozwoleń lub licencji na projekty produkcji przemysłowej, na przykład na podstawie rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1735 28 i (UE) 2024/1252 29 . Sektorowe przepisy Unii dotyczące leków i wyrobów medycznych zostały niedawno udoskonalone lub są w trakcie dalszego usprawniania zharmonizowanych przepisów i terminów wydawania zezwoleń i certyfikatów, z możliwością przyspieszenia tego procesu w razie potrzeby. Przepisów tych nie należy zatem uznawać za procedury wydawania pozwoleń w kontekście przedmiotowej inicjatywy.

(13)W rozporządzeniu (UE) [202X/XX] z dnia […] r. 30 ustanowiono wspólne ramy przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko w celu przyspieszenia wdrażania kluczowych technologii w Unii, zmniejszenia zależności i wzmocnienia konkurencyjności. Należy przyspieszyć i usprawnić procedury związane z ocenami oddziaływania na środowisko w odniesieniu do planów, programów i projektów we wszystkich sektorach gospodarki, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Niektóre sektory mogą jednak wymagać przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko jeszcze szybciej. W związku z tym oraz w celu zapewnienia spójności ram prawnych ocen oddziaływania na środowisko, przy jednoczesnym uwzględnieniu dodatkowych potrzeb w zakresie przyspieszenia w niektórych sektorach strategicznych, w rozporządzeniu (UE) [202X/XX] ustanowiono specjalny zestaw narzędzi, który należy zatem stosować w kontekście niniejszego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę ich zasadniczą rolę w zapewnieniu osiągnięcia celów klimatycznych Unii oraz ich wkład w odporność i bezpieczeństwo gospodarcze Unii, projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych, projekty produkcji przemysłowej zlokalizowane na obszarach przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej oraz projekty technologii neutralnych emisyjnie należy uznać za projekty strategiczne w rozumieniu rozporządzenia (UE) [202X/XX], a zatem powinny one korzystać ze specjalnego zestawu narzędzi ustanowionego na mocy tego rozporządzenia.

(14)W rozporządzeniu (UE) 2024/1735 określono przepisy, które usprawniają procesy administracyjne i procesy wydawania pozwoleń w odniesieniu do projektów produkcji technologii neutralnych emisyjnie. Niektóre konkretne komponenty w łańcuchu dostaw technologii neutralnych emisyjnie są wytwarzane w energochłonnych procesach produkcji. Projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia (UE) 2024/1735, jeżeli odpowiednie zakłady produkują komponenty, które stanowią część łańcucha dostaw technologii neutralnej emisyjnie. Zakłady w sektorach energochłonnych, które nie produkują komponentów wykorzystywanych w technologiach neutralnych emisyjnie, są jednak obecnie wyłączone z zakresu rozporządzenia (UE) 2024/1735. Stwarza to ryzyko nierównych warunków między sektorami energochłonnymi i spowalnia tempo dążenia do dekarbonizacji. Wszystkie projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych powinny zatem podlegać tym samym procesom wydawania pozwoleń.

(15)Unia powinna przyjąć bardziej strategiczne podejście do wykorzystania swojej siły gospodarczej i wartości dostępu do swojego rynku wewnętrznego. W tym kontekście strategiczne wykorzystanie interwencji publicznej ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania krytycznym zależnościom w Unii. Zamówienia publiczne stanowią 15 % PKB Unii. Instytucje zamawiające i podmioty zamawiające powinny zatem, w stosownych przypadkach, zapewnić, aby wymogi dotyczące zamówień publicznych zwiększały bezpieczeństwo gospodarcze i odporność łańcuchów dostaw. Systemy wsparcia publicznego również odgrywają ważną rolę w stymulowaniu popytu w sektorach niższego szczebla, które odpowiadają za znaczną część popytu na niektóre strategiczne produkty i technologie. Takie systemy powinny zatem faworyzować beneficjentów, którzy w większym stopniu przyczyniają się do wzmocnienia odporności Unii i osiąganiu jej celów w zakresie dekarbonizacji. Aukcje mają kluczowe znaczenie dla wdrażania technologii neutralnych emisyjnie i powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby zwiększać popyt na takie technologie, w tym komponenty pochodzące z Unii.

(16)Unia i państwa członkowskie dysponują otwartym środowiskiem inwestycyjnym, którego zasady zapisano w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i które wpisuje się w zobowiązania międzynarodowe Unii i jej państw członkowskich. Obejmuje to zobowiązania wynikające z Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (GPA) 31 , a także z dwustronnych umów handlowych, dotyczące otwartych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i innych form interwencji publicznej. Jednocześnie Unia zachowuje prawo do stosowania wyjątków ogólnych lub wyjątków spowodowanych względami bezpieczeństwa. Komisja będzie regularnie oceniać, czy istnieją warunki wyłączenia państwa trzeciego z zakresu stosowania przepisów uznających zawartość pochodzącą z państw trzecich za równoważną z zawartością pochodzącą z Unii, i podejmie odpowiednie działania. Bezpieczeństwo gospodarcze ma na celu ochronę i wzmocnienie rynku wewnętrznego. Państwa członkowskie nie mogą polegać na bezpieczeństwie gospodarczym, aby uniemożliwiać, warunkować lub w jakikolwiek inny sposób utrudniać inwestycje pochodzące z innych państw członkowskich.

(17)Stopniowa integracja krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących z rynkiem wewnętrznym Unii, w tym przez ich stopniowe uczestnictwo w politykach i programach Unii, ma zasadnicze znaczenie dla wsparcia ich dostosowania do dorobku prawnego UE, wzmocnienia ich konkurencyjności, promowania ich głębszej integracji z unijnymi łańcuchami wartości oraz zwiększenia bezpieczeństwa gospodarczego Unii. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem przyczynić się do wspierania takiej stopniowej integracji, m.in. przez ułatwianie udziału podmiotów gospodarczych z tych państw w ogólnounijnych łańcuchach wartości, unijnych zamówieniach publicznych, systemach wsparcia publicznego i aukcjach, w stosownych przypadkach oraz zgodnie z interesami i celami Unii.

(18)Uznając znaczenie postępów Unii w kierunku większej autonomii strategicznej i odporności, Unia powinna również uznać, ze względu na spójność, proaktywne wysiłki krajów partnerskich na rzecz priorytetowego traktowania krajowego udziału w działalności gospodarczej, podobne do środków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. W kontekście wdrażania wymogów dotyczących pochodzenia unijnego w ramach niektórych kategorii postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i systemów wsparcia publicznego Unia powinna w przemyślany sposób rozważyć warunki dotyczące materiałów pochodzących z krajów partnerskich w odniesieniu do strategicznych inwestycji finansowanych lub wspieranych przez Unię w tych krajach partnerskich, akceptując ich obecność. Oczekuje się, że to strategiczne podejście zwiększy wzajemne korzyści gospodarcze, wzmocni partnerstwa strategiczne i będzie zgodne z nadrzędnymi celami Unii w zakresie partnerstw międzynarodowych.

(19)Środki po stronie popytu powinny koncentrować się na ustanowieniu wymogów dotyczących niskoemisyjności w odniesieniu do stali, cementu i aluminium wykorzystywanych, w stosownych przypadkach, w budynkach, infrastrukturze i pojazdach silnikowych, ponieważ sektory te są najbardziej energochłonne. Ukierunkowane ogólnounijne środki po stronie popytu mogą pomóc w stworzeniu pionierskich rynków niskoemisyjnych i produkowanych w Unii produktów sektorów energochłonnych, wspierając dekarbonizację przy jednoczesnym wzmocnieniu bazy przemysłowej Unii.

(20)Sektory niższego szczebla, które odpowiadają za dużą część popytu na niektóre materiały energochłonne, takie jak sektor budowlany i motoryzacyjny, powinny być traktowane priorytetowo na mocy niniejszego rozporządzenia przy ustanawianiu wymogów dotyczących niskoemisyjności, wymogów dotyczących pochodzenia unijnego lub obu tych rodzajów wymogów. Jest to szczególnie zasadne z uwagi na to, że sektory te w znacznym stopniu podlegają zamówieniom publicznym i systemom wsparcia, podczas gdy udział energochłonnych nakładów w całkowitej wartości produkcji jest stosunkowo niewielki, a zatem minimalizuje wpływ jakichkolwiek premii cenowych.

(21)Aby zapewnić spójność regulacyjną z obowiązującymi unijnymi przepisami dotyczącymi wyrobów, stal, beton i aluminium w budownictwie należy uznać za niskoemisyjne zgodnie z wymogami określonymi w środkach wykonawczych przyjętych na podstawie rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 32 i (UE) 2024/1781 33 .

(22)W komunikacie w sprawie Paktu dla czystego przemysłu 34 podkreślono potrzebę stworzenia pionierskich rynków produktów przemysłowych o niskiej intensywności emisji gazów cieplarnianych, w tym przez promowanie takich produktów na rynku wewnętrznym dzięki ustanowieniu unijnego systemu etykietowania, począwszy od sektora stali. Należy to postrzegać w kontekście unijnych przepisów dotyczących wyrobów, które zostały już opracowane w celu wprowadzenia wymogów w zakresie etykietowania i wymogów informacyjnych, w tym kompleksowych wymogów w zakresie etykietowania produktów, które zostaną ustanowione na podstawie aktów delegowanych na podstawie rozporządzeń (UE) 2024/3110 i (UE) 2024/1781. Biorąc pod uwagę znaczenie zarówno podstawowej, jak i wtórnej produkcji stali dla długoterminowej odporności bazy przemysłowej Unii, wymogi takie powinny opierać się na klasach efektywności uwzględniających poszczególne działania na rzecz dekarbonizacji ścieżek technologicznych, a także nagradzać obieg zamknięty, dostosowując – w razie potrzeby – progi intensywności emisji na podstawie odsetka złomu wykorzystywanego w produkcji w odniesieniu do tych kategorii produktów, które zazwyczaj wymagają podstawowej produkcji stali. Powinna również istnieć możliwość uzupełniania aktów delegowanych przyjętych na podstawie rozporządzeń (UE) 2024/3110 i (UE) 2024/1781 w celu wspierania tworzenia rynków pionierskich przez ukierunkowywanie decyzji inwestycyjnych na produkty sklasyfikowane w niższej klasie efektywności w zakresie intensywności emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do produktów przemysłowych, które nie są jeszcze regulowane aktem delegowanym na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1781 ani objęte zakresem produktów uwzględnionych w planie prac przyjętym zgodnie z tym rozporządzeniem. W tym celu powinna istnieć możliwość ustanowienia dobrowolnych systemów klasyfikacji opartych na intensywności emisji gazów cieplarnianych produktów przemysłowych. Aby zapewnić integralność środowiskową i wykonalność administracyjną, ważne jest oparcie się na ugruntowanych i monitorowanych metodach rozliczania emisji. W przypadku instalacji i podinstalacji krajowych unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) zapewnia odpowiednie wskaźniki emisyjności dla produktów i granice systemowe w załączniku I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/331 35 oraz należyte zasady rozliczania emisji w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2018/2066 36 . W odniesieniu do produktów przywożonych, aby ograniczyć obciążenie administracyjne, należy umożliwić wykorzystanie danych już zweryfikowanych w kontekście mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM), zgodnie z przepisami wykonawczymi przyjętymi na podstawie art. 7 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 37 . W celu dokładnego odzwierciedlenia intensywności emisji gazów cieplarnianych produktu przemysłowego, oprócz uwzględnienia emisji bezpośrednich zwykle związanych z działalnością instalacji objętą załącznikiem I do dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 38 , należy również uwzględnić najważniejsze źródła emisji pośrednich, w tym te pochodzące z produkcji energii elektrycznej, wodoru i ciepła wykorzystywanych w procesie produkcji. Aby zapewnić spójność i ograniczyć obciążenie administracyjne, w metodach stosowanych do określania wymogów dotyczących niskoemisyjności na podstawie niniejszego rozporządzenia należy wykorzystywać dane dotyczące emisji zgłaszane w ramach EU ETS i CBAM, jeżeli są one dostępne i istotne.

(23)Aby zapewnić osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia, w szczególności stworzenie pionierskich rynków europejskich niskoemisyjnych produktów przemysłowych, należy określić minimalne obowiązkowe specyfikacje techniczne w zakresie wymogów dotyczących niskoemisyjności i pochodzenia unijnego w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Wymogi te powinny mieć zastosowanie do zamówień na te produkty w ramach zamówień publicznych na dostawy oraz w ramach zamówień publicznych na roboty budowlane, zamówień publicznych na usługi oraz koncesji, jeżeli produkty te będą wykorzystywane do działalności prowadzonej na podstawie tych zamówień. Zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych minimalne obowiązkowe specyfikacje techniczne nie powinny prowadzić do sztucznego ograniczania konkurencji ani do faworyzowania konkretnego podmiotu gospodarczego. Instytucje zamawiające i podmioty zamawiające powinny przeprowadzać postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zgodnie z dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE 39 , 2014/24/UE 40 i 2014/25/UE 41 oraz mającymi zastosowanie przepisami sektorowymi. Unijne pochodzenie produktów i komponentów należy ustalać zgodnie z unijnymi przepisami prawa celnego.

(24)Aby zapewnić wykonalność wymogów przy rozsądnych kosztach i uniknąć ograniczenia konkurencji, konieczne jest określenie warunków, na jakich instytucje zamawiające mogą, w drodze wyjątku, podjąć decyzję o niestosowaniu wymogów dotyczących niskoemisyjności i pochodzenia unijnego. Warunki te powinny obejmować przypadki, w których stosowanie takich wymogów spowodowałoby niekompatybilności techniczne w eksploatacji lub konserwacji projektu, takie jak sytuacje, w których stosowanie takich wyrobów mogłoby zagrozić spełnieniu podstawowych wymagań dotyczących prac koniecznych do wzniesienia budynku lub infrastruktury, określonych w rozporządzeniu (UE) 2024/3110. Wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć zastosowanie wyłącznie do postępowań o udzielenie zamówienia objętych zakresem stosowania dyrektywy 2014/23/UE, dyrektywy 2014/24/UE i dyrektywy 2014/25/UE, tj. do postępowań, których szacunkowa wartość osiąga lub przekracza progi określone w tych dyrektywach. W związku z tym postępowania o udzielenie zamówienia nieobjęte tymi dyrektywami, w tym postępowania o udzielenie zamówienia o wartości poniżej mających zastosowanie progów, nie powinny podlegać wymogom ustanowionym w niniejszym rozporządzeniu, co pozwoli uniknąć nieproporcjonalnych obowiązków w przypadku zamówień o niskiej wartości udzielanych przez instytucje zamawiające, w tym na szczeblu lokalnym.

(25)Pakiet motoryzacyjny przyjęty w dniu 16 grudnia 2025 r. obejmuje wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 42 w celu zapewnienia m.in. przyznawania superjednostek małym przystępnym cenowo pojazdom elektrycznym wyprodukowanym w Unii przed 2035 r. oraz zmienia cel redukcji emisji do 2035 r., przy czym pozostałe emisje mają być kompensowane wykorzystaniem stali niskoemisyjnej wyprodukowanej w Unii lub paliw odnawialnych i niskoemisyjnych. Pakiet motoryzacyjny obejmuje również [wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ekologicznie czystych pojazdów korporacyjnych], który ogranicza wsparcie finansowe na rzecz pojazdów korporacyjnych do bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów korporacyjnych „wyprodukowanych w Unii Europejskiej”. Aby zapewnić pewność prawa i spójność ze zmienionym rozporządzeniem (UE) 2019/631 oraz [wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie ekologicznie czystych pojazdów korporacyjnych], w niniejszym rozporządzeniu należy określić definicje „małych przystępnych cenowo pojazdów elektrycznych wyprodukowanych w Unii”, „stali niskoemisyjnej wyprodukowanej w Unii” oraz „korporacyjnych samochodów osobowych i dostawczych wyprodukowanych w Unii Europejskiej”.

(26)W celu uproszczenia procedur i zmniejszenia obciążeń administracyjnych weryfikacja zgodności z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu nie powinna nakładać nieproporcjonalnego obciążenia na podmioty gospodarcze lub instytucje zamawiające. System weryfikacji powinien zatem opierać się na oświadczeniu własnym podmiotów gospodarczych. Takie podejście jest spójne z ogólnymi ramami zamówień publicznych ustanowionymi dyrektywą 2014/24/UE, w szczególności z jej art. 59, który przewiduje własne oświadczenie o zgodności, z zastrzeżeniem późniejszej weryfikacji wybranego oferenta. W przypadku pojazdów producenci powinni, w momencie wydawania świadectwa zgodności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 43 , przedstawić dokument towarzyszący poświadczający zgodność pojazdów z odpowiednimi wymogami dotyczącymi pochodzenia unijnego. Dokument ten powinien być równoważny z oświadczeniem własnym i powinien stanowić część dowodów w postaci dokumentów wykazujących zgodność z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

(27)W celu zapewnienia, aby wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu pozostały odpowiednie nawet w miarę dalszego rozwoju warunków rynkowych, rozwoju technologicznego oraz celów polityki Unii w zakresie klimatu i rynku wewnętrznego, Komisja powinna być uprawniona do zmiany wymogów w oparciu o obiektywne kryteria i wyniki monitorowania. Oceniając, czy należy zmienić wymogi dotyczące pochodzenia unijnego, wymogi dotyczące niskoemisyjności lub oba te rodzaje wymogów, Komisja powinna uwzględnić zmiany w odpowiednich ramach legislacyjnych, w tym w przepisach celnych dotyczących reguł pochodzenia, systemu handlu uprawnieniami do emisji ustanowionego w dyrektywie 2003/87/WE, mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 ustanowionego w rozporządzeniu (UE) 2023/956 oraz instrumentów ochrony handlu.

(28)Inwestycje, w tym inwestycje podmiotów zagranicznych, odgrywają kluczową rolę we wspieraniu silnego rynku wewnętrznego i spójności terytorialnej, w szczególności przez promowanie innowacji i pobudzanie wzrostu gospodarczego w Unii, co ma zasadnicze znaczenie dla jej konkurencyjności. W wyjątkowych okolicznościach szczególnie duże inwestycje pochodzące z państw trzecich, które mają bardzo znaczącą pozycję rynkową w światowej zdolności produkcji, mogą jednak wiązać się z ryzykiem zakłócenia ważnych łańcuchów dostaw i bezpieczeństwa powstających sektorów strategicznych, które mają szczególne znaczenie dla rozwoju rynku wewnętrznego. Rozbieżne warunki stosowane przez państwa członkowskie w odniesieniu do takich inwestycji powodują fragmentację rynku wewnętrznego, stwarzając nierówne warunki dla inwestorów, umożliwiając inwestycje, które nie wnoszą rzeczywistej wartości dodanej do gospodarki Unii, a jednocześnie niosą za sobą znaczne ryzyko dla rozwoju i bezpieczeństwa dostaw w tych sektorach, oraz stwarzając zachętę dla inwestorów do „arbitrażu regulacyjnego”. Zezwolenie na realizację takich inwestycji bez żadnych warunków mogłoby oznaczać, że tworzenie wartości dodanej związane z wybranymi technologiami strategicznymi i innowacyjną działalnością produkcyjną pozostaje poza Unią, co ma szkodliwy wpływ na bezpieczeństwo dostaw w Unii i rozwój technologiczny w powstających sektorach strategicznych. Ponadto bezwarunkowa ekspozycja rynku wewnętrznego na tak duże inwestycje może zagrozić postępowi technologicznemu Unii niezbędnemu do jej dwojakiej transformacji i do zapewnienia jej zdolności obronnych. W związku z tym przepisy niniejszego rozporządzenia powinny zapewniać, aby tak duże inwestycje pochodzące z państw trzecich, które mają szczególnie znaczącą pozycję rynkową, nie zakłócały bezpieczeństwa dostaw i bezpieczeństwa gospodarczego Unii oraz zapewniały jej postęp technologiczny w powstających sektorach strategicznych. Jeżeli takie inwestycje nie zapewniają wystarczającego udziału Unii i transferu technologii, długoterminowe bezpieczeństwo dostaw w powstających sektorach strategicznych jest ograniczone ze względu na brak zdolności Unii niezależnych od państwa posiadającego znaczny udział w odpowiednich globalnych dostawach. Ponadto zauważono, że niektóre z takich inwestycji nie wiążą się ze znaczącym zatrudnieniem pracowników unijnych, co zagraża rozwojowi umiejętności kluczowych dla rozwoju powstających sektorów strategicznych na rynku wewnętrznym.

(29)W celu zapewnienia, aby rynek wewnętrzny pozostał atrakcyjny dla inwestycji oraz aby inwestycje wnosiły wartość dodaną dla gospodarki i społeczeństwa Unii, konieczne jest ustanowienie wspólnych warunków dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powstające sektory strategiczne. Sektory te powinny być sektorami przetwórstwa przemysłowego o potencjale innowacyjnym, w których podmioty unijne nie są światowymi liderami innowacji ani nie znajdują się blisko takiej pozycji oraz w których w stosownych przypadkach należy zapewnić zdolności i uczestnictwo Unii. Zharmonizowane kryteria powinny mieć zastosowanie do inwestorów zagranicznych z państwa trzeciego, które posiada ponad 40 % światowej zdolności produkcji w powstających sektorach strategicznych. Aby zapewnić skuteczność przepisów niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna monitorować światowe zdolności produkcji tych sektorów i publikować wyniki.

(30)Inwestycje zagraniczne od podstaw występują w przypadku, gdy inwestor zagraniczny lub jednostka zależna inwestora zagranicznego w Unii uruchamia w niej nowe zakłady lub przedsiębiorstwo. Zarówno inwestycje zagraniczne od podstaw, jak i inwestycje zagraniczne realizowane przez ponowne wykorzystanie terenów zdegradowanych powinny zostać objęte niniejszym rozporządzeniem w zakresie, w jakim wiążą się z przejęciem kontroli nad docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub unijnym składnikiem aktywów, ponieważ oba te rodzaje inwestycji mogą mieć wpływ na dobrze funkcjonujący rynek wewnętrzny.

(31)Przegląd inwestycji i stosowania zharmonizowanych warunków należy przeprowadzić zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Powinien on uwzględniać wszystkie dostępne informacje i być zgodny z zasadą proporcjonalności. Ponadto wszystkie środki wdrażane przez organy krajowe lub Komisję w odniesieniu do przeglądu inwestycji zagranicznych powinny być zgodne z prawem Unii, a w szczególności z art. 49 i 63 TFUE.

(32)W związku z tym przepisy niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie do bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powstających sektorach strategicznych zgodnie z progami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, niezależnie od mechanizmu monitorowania ustanowionego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452 44 . Ponadto przepisy niniejszego rozporządzenia powinny mieć również zastosowanie bez uszczerbku dla instrumentów unijnego prawa konkurencji, w tym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2560 45 i rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 46 .

(33)Kryteria dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych powinny obejmować inwestycje w powstających sektorach strategicznych w Unii dokonywane przez inwestorów z państw trzecich („inwestorzy zagraniczni”) w Unii. Konieczne może być jednak również uwzględnienie inwestycji w Unii dokonywanych przez podmioty, które są kontrolowane, bezpośrednio lub pośrednio, przez osobę lub podmiot z państwa trzeciego, niezależnie od lokalizacji właściciela rzeczywistego („jednostka zależna inwestora zagranicznego”), ponieważ mogą one w równym stopniu zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego, w tym jego dostawy i bezpieczeństwo gospodarcze, ze względu na kontrolę sprawowaną przez państwo trzecie mające znaczny udział w rynku. W związku z tym organy ds. inwestycji powinny stosować kryteria inwestycyjne, jeżeli są one wyraźnie potrzebne do skutecznego zapewnienia ochrony bezpieczeństwa publicznego, dostaw i bezpieczeństwa gospodarczego oraz zrównoważenia środowiskowego w Unii oraz jeżeli ma to zasadnicze znaczenie dla postępu technologicznego na rynku wewnętrznym do celów zielonej i cyfrowej transformacji oraz obronności. Ponadto, aby zapobiec obchodzeniu przepisów rozporządzenia, również w przypadku, gdy środki alternatywne nie są dostępne w rozsądnym zakresie. Aby zapewnić proporcjonalne stosowanie warunków przewidzianych w odniesieniu do inwestycji dokonywanych przez jednostkę zależną inwestora zagranicznego, Komisja powinna mieć możliwość oceny zgłoszenia i zwrócenia się do organu ds. inwestycji o ustanowienie określonych warunków. Oprócz przeglądu bezpośrednich inwestycji zagranicznych dokonanych przez jednostkę zależną inwestora zagranicznego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem inwestycje pochodzące z innych państw członkowskich Unii nie powinny podlegać spełnieniu określonych warunków, ani nie powinno się do nich zniechęcać.

(34)Konieczne jest zapewnienie trwałego powiązania między inwestorem zagranicznym a docelowym przedsiębiorstwem unijnym, niezależnie od tego, czy jest ono realizowane bezpośrednio przez inwestora zagranicznego, czy za pośrednictwem podmiotu mającego siedzibę w Unii i kontrolowanego przez inwestora zagranicznego. Nie powinno to jednak mieć zastosowania do nabywania papierów wartościowych przedsiębiorstwa, które są przeznaczone wyłącznie do celów inwestycji finansowych, bez zamiaru wywierania wpływu na zarządzanie przedsiębiorstwem i sprawowanie nad nim kontroli („inwestycje portfelowe”).

(35)Działania restrukturyzacyjne w ramach grupy przedsiębiorstw oraz inwestycje dokonane w instytucjach finansowych przy zastosowaniu instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także uprawnień do umorzenia i konwersji nie powinny być objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia. Restrukturyzacje wewnętrzne powinny być wyłączone z zakresu stosowania wyłącznie w zakresie, w jakim są przeprowadzane jedynie do celów wewnętrznej reorganizacji docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub grupy przedsiębiorstw, do której należy docelowe przedsiębiorstwo unijne, bez powodowania jakichkolwiek zmian w zakresie własności rzeczywistej lub kontroli docelowego przedsiębiorstwa unijnego. W szczególności należy wykluczyć restrukturyzację wewnętrzną, jeżeli nie prowadzi ona do sytuacji, w której nowy inwestor zagraniczny nabywa własność lub kontrolę nad docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub nad przedsiębiorstwem, które bezpośrednio lub pośrednio jest właścicielem docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub je kontroluje, jeżeli następuje wzrost udziałów posiadanych przez inwestorów zagranicznych lub jeżeli transakcja skutkuje dodatkowymi prawami inwestorów zagranicznych, które mogą prowadzić do zmiany rzeczywistego udziału co najmniej jednego inwestora zagranicznego w zarządzaniu docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub sprawowaniu nad nim kontroli.

(36)Kryteria dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych powinny mieć zastosowanie wyłącznie do bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powstających sektorach strategicznych, które osiągają próg wartości inwestycji mogący zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Należy uznać, że próg w wysokości 100 mln EUR może mieć wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego w powstających sektorach strategicznych. Takie bezpośrednie inwestycje zagraniczne objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia wiązałyby się z wysokim ryzykiem dla bezpieczeństwa i zrównoważenia środowiskowego Unii, a jednocześnie nie generowałyby wystarczającej wartości dodanej, w tym nie zapewniałyby wkładu Unii w inwestycje, wsparcia rozwoju technologicznego Unii, zatrudnienia pracowników unijnych i wkładu w unijne łańcuchy wartości na rynku wewnętrznym bez spełnienia zharmonizowanych warunków.

(37)Aby zapewnić skuteczne stosowanie niniejszego rozporządzenia, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć organ ds. inwestycji odpowiedzialny za ocenę warunków inwestycji dokonywanych przez podmioty zagraniczne w powstających sektorach strategicznych. Ponadto należy wyposażyć każde państwo członkowskie w zasoby prawne, administracyjne i finansowe, aby mogło skutecznie i niezależnie wykonywać swoje zadania, z należytym uwzględnieniem organów, które są już odpowiedzialne za wdrażanie rozporządzenia (UE) 2019/452.

(38)Aby umożliwić państwom członkowskim skuteczną identyfikację inwestycji określonych w niniejszym rozporządzeniu, inwestorzy zagraniczni powinni powiadomić właściwe organy przed nabyciem lub ustanowieniem znacznych udziałów w przedsiębiorstwach lub aktywach w Unii. Ustanowienie progu na poziomie 30 % własności lub innych praw ustanawiających kontrolę zarówno nad przedsiębiorstwami, jak i aktywami powinno zapewnić, aby mechanizm obejmował inwestycje, które mogą mieć wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

(39)Aby zminimalizować ryzyko obchodzenia przepisów w drodze fragmentarycznego lub pośredniego nabycia, w której to sytuacji kilku inwestorów zagranicznych działa w porozumieniu lub inwestycje są dokonywane za pośrednictwem podmiotów powiązanych lub złożonych struktur własności, organ ds. inwestycji powinien zagregować ich odpowiednie interesy w celu określenia wartości inwestycji i progu powodującego obowiązek zgłoszenia. Agregacja powinna mieć również zastosowanie do istniejących udziałów kapitałowych w tym samym unijnym przedsiębiorstwie lub składniku aktywów, bezpośrednich lub pośrednich, indywidualnych lub wspólnych, w celu zapewnienia należytego zgłaszania kolejnych transakcji prowadzących do znaczącego wpływu lub kontroli.

(40)Aby zapewnić udział Unii w dużych bezpośrednich inwestycjach zagranicznych pochodzących z państw trzecich o znaczącej pozycji na świecie, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić ograniczenia dotyczące zakresu własności i kontroli, które inwestorzy zagraniczni mogą nabyć w unijnych przedsiębiorstwach i aktywach. W związku z tym inwestorzy zagraniczni nie powinni, bezpośrednio ani pośrednio, ustanawiać, nabywać, posiadać ani wykonywać udziałów własnościowych przekraczających 49 % kapitału zakładowego, praw głosu lub równoważnych udziałów własnościowych w jakimkolwiek docelowym przedsiębiorstwie unijnym, a także nie powinni ustanawiać ani nabywać równoważnych praw własności, dzierżawy lub innych praw przyznających kontrolę nad unijnym składnikiem aktywów.

(41)W celu zapewnienia, aby inwestorzy zagraniczni i podmioty unijne współpracowali w powstających sektorach strategicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu wystarczającego udziału partnerów unijnych, należy określić wymogi dotyczące spółek joint venture, które powinny obejmować ustalenia umowne. W ramach spółki joint venture inwestor zagraniczny nie powinien posiadać więcej niż 49 % kapitału zakładowego, praw głosu lub równoważnych udziałów własnościowych lub innych praw przyznających kontrolę w jakimkolwiek podmiocie unijnym uczestniczącym w spółce joint venture. Warunek ten powinien również przyczynić się do budowania autonomii strategicznej Unii i zapewnić wartość dodaną dla rynku wewnętrznego.

(42)W ramach warunków zatwierdzenia bezpośredniej inwestycji zagranicznej należy ocenić, czy transfer technologii może przyczynić się do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia. W tym celu należy zachęcać inwestorów zagranicznych do udzielania docelowemu przedsiębiorstwu unijnemu, spółce joint venture lub podmiotowi prawnemu nabywającemu lub posiadającemu unijny składnik aktywów licencji na korzystanie z odpowiednich praw własności intelektualnej i know-how, które są niezbędne do prowadzenia danej działalności gospodarczej w kontekście danej bezpośredniej inwestycji zagranicznej. Inwestor zagraniczny powinien zatem zawrzeć odpowiednią umowę lub odpowiednie umowy licencyjne dotyczące własności intelektualnej z docelowym przedsiębiorstwem unijnym, spółką joint venture lub podmiotem prawnym nabywającym lub posiadającym unijny składnik aktywów. Zakres i warunki tych umów, takie jak dokładne odnośne prawa własności intelektualnej, wyłączny charakter licencji, okres obowiązywania licencji lub środki ochrony poufności, powinny być odpowiednie do okoliczności i celu niniejszego rozporządzenia oraz odnośnej inwestycji. Inwestor zagraniczny powinien zobowiązać się do udzielenia odpowiednich licencji na prawa własności intelektualnej i właściwe posiadane know-how, zgodnie z wymogami dotyczącymi danej działalności gospodarczej. Można to osiągnąć przez przedstawienie organowi ds. inwestycji, z zachowaniem poufności, opisu głównych aspektów ewentualnych umów licencyjnych.

(43)W przypadku gdy przed dokonaniem inwestycji zagranicznej docelowe przedsiębiorstwo unijne lub podmiot prawny nabywający lub posiadający unijny składnik aktywów są właścicielami praw własności intelektualnej do wynalazku, dzieła lub jakiegokolwiek innego składnika aktywów podlegającego ochronie własności intelektualnej, te prawa własności intelektualnej powinny w pełni i wyłącznie pozostawać pod kontrolą docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub podmiotu prawnego nabywającego lub posiadającego unijny składnik aktywów. Inwestor zagraniczny nie powinien rościć sobie żadnych praw własności intelektualnej ani podejmować żadnych działań, które mogłyby wpłynąć na zdolność docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub podmiotu prawnego nabywającego lub posiadającego unijny składnik aktywów do posiadania i wykonywania praw własności intelektualnej do swoich wynalazków, dzieł, znaków towarowych, wzorów lub wszelkich innych odpowiednich aktywów uzyskanych przed dokonaniem inwestycji zagranicznej. W przypadku gdy wynalazek, dzieło lub jakikolwiek inny składnik aktywów podlegający ochronie własności intelektualnej jest wynikiem współpracy między docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub podmiotem prawnym nabywającym lub posiadającym unijny składnik aktywów a inwestorem zagranicznym lub jest wynikiem utworzenia spółki joint venture, prawa własności intelektualnej powinny być współwłasnością inwestora zagranicznego, docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub podmiotu prawnego nabywającego lub posiadającego unijny składnik aktywów, w zależności od okoliczności. Warunki towarzyszące współwłasności praw własności intelektualnej należy, w miarę możliwości, określić i przekazać organowi ds. inwestycji przed zatwierdzeniem danej bezpośredniej inwestycji zagranicznej. Warunki te powinny obejmować wyjaśnienia dotyczące możliwości udzielenia przez jednego ze współwłaścicieli licencji i wszczęcia przez jednego ze współwłaścicieli postępowania w sprawie naruszenia, a także dotyczące umów finansowych w odniesieniu do zgłaszania i rejestracji praw własności intelektualnej i umów licencyjnych. W przypadku spółki joint venture nieposiadającej osobowości prawnej należy przedstawić organowi ds. inwestycji wyjaśnienia dotyczące własności intelektualnej.

(44)Konieczne jest zapewnienie, aby wiedza fachowa inwestorów zagranicznych na temat dużych bezpośrednich inwestycji zagranicznych objętych zakresem niniejszego rozporządzenia przyczyniała się do zwiększenia rozwoju technologicznego Unii zarówno w docelowym przedsiębiorstwie unijnym, spółce joint venture lub podmiocie prawnym nabywającym lub posiadającym unijny składnik aktywów, jak i poza nimi. W tym celu inwestorzy zagraniczni powinni inwestować w projekty badawczo-rozwojowe, które mają być realizowane w Unii, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby Unia czerpała korzyści z uzyskanych wyników. Należy zatem ocenić, w ramach warunków, które należy uwzględnić w celu zatwierdzenia bezpośredniej inwestycji zagranicznej, czy inwestycje inwestorów zagranicznych w badania i rozwój są odpowiednie do osiągnięcia tego celu. Takie inwestycje mogłyby być ukierunkowane na korzyść instytucji badawczych mających siedzibę w Unii, w tym w kontekście wspólnych projektów realizowanych z docelowym przedsiębiorstwem unijnym, spółką joint venture lub podmiotem prawnym nabywającym lub posiadającym unijny składnik aktywów. Inwestycji tych można również dokonywać w ramach docelowego przedsiębiorstwa unijnego, spółki joint venture lub podmiotu prawnego nabywającego lub posiadającego unijny składnik aktywów w celu rozwijania lub prowadzenia określonych działań badawczo-rozwojowych. Inwestycje te mogą również polegać na szkoleniu pracowników unijnych lub na bezpośrednim lub pośrednim wsparciu finansowym na rzecz projektów badawczo-rozwojowych realizowanych w ramach docelowego przedsiębiorstwa unijnego, spółki joint venture lub podmiotu prawnego nabywającego lub posiadającego unijny składnik aktywów. Wszelkie oceny przeprowadzane w odniesieniu do inwestycji w projekty badawczo-rozwojowe, które mają być realizowane w Unii, powinny pozostawać bez uszczerbku dla instrumentów unijnego prawa konkurencji, w tym rozporządzeń (UE) 2022/2560 i (WE) nr 139/2004.

(45)Aby promować trwałą integrację inwestycji dokonywanych przez podmioty zagraniczne z rynkiem wewnętrznym oraz rozwój umiejętności w powstających sektorach strategicznych, a także zapewnić znaczący wkład społeczny w miejscu inwestycji, na potrzeby realizacji takich inwestycji należy zatrudniać część pracowników unijnych oraz zapewniać odpowiednie szkolenia i środki budowania zdolności, z udziałem organizatorów kształcenia i szkolenia, a także partnerów społecznych. Inwestor zagraniczny powinien zapewnić osiągnięcie progów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu we wszystkich kategoriach pracowników, w tym na stanowiskach operacyjnych, technicznych, nadzorczych i kierowniczych.

(46)Aby wzmocnić zdolności przemysłowe powstających sektorów strategicznych oraz zintegrować bezpośrednie inwestycje zagraniczne z ekosystemem przemysłowym Unii, pewną część materiałów wytwarzanych w Unii należy włączyć do produktów wprowadzanych do obrotu w Unii w ramach takich inwestycji.

(47)W celu zapewnienia, aby bezpośrednie inwestycje zagraniczne spełniały co najmniej cztery z sześciu warunków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, właściwy organ ds. inwestycji powinien przeanalizować każde zgłoszenie i wydać uzasadnioną decyzję w sprawie jego zatwierdzenia lub odrzucenia. Organy ds. inwestycji powinny ustalić spełnienie warunków lub, w stosownych przypadkach, zamiar spełnienia warunków przez inwestora zagranicznego. Takie inwestycje nie powinny być realizowane bez wyraźnej zgody organu ds. inwestycji. W związku z tym inwestorzy zagraniczni powinni spełnić szereg warunków przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w odniesieniu do danej bezpośredniej inwestycji zagranicznej. Organy ds. inwestycji powinny podjąć decyzję w terminie zapewniającym zarówno efektywność proceduralną, jak i pewność prawa. W przypadku gdy jest to uzasadnione złożonością sprawy lub potrzebą uzyskania dodatkowych informacji, termin ten może zostać przedłużony z uzasadnionych i należycie uzasadnionych powodów.

(48)Państwa członkowskie powinny informować Komisję o otrzymanych zgłoszeniach, aby umożliwić jej skuteczne monitorowanie krajobrazu inwestycyjnego i zapewnienie zharmonizowanych ram inwestycyjnych na całym rynku wewnętrznym.

(49)Aby zapewnić horyzontalne stosowanie niniejszego rozporządzenia na rynku wewnętrznym, Komisja powinna mieć możliwość wydania opinii na temat tego, czy dana inwestycja spełnia warunki określone w niniejszym rozporządzeniu. Taka opinia powinna zostać udostępniona publicznie. Jeżeli organu ds. inwestycji zamierza podjąć decyzję odbiegającą od opinii Komisji, organ ds. inwestycji powinien przedłużyć proces zatwierdzenia o dodatkowe dwa miesiące, aby właściwie ocenić argumenty Komisji. Podejmując decyzję, państwa członkowskie powinny uzasadnić, w jaki sposób uwzględniły opinię Komisji.

(50)Aby zapewnić horyzontalne stosowanie niniejszego rozporządzenia w sprawie jednolitego rynku, Komisja powinna mieć możliwość dokonywania przeglądu bezpośrednich inwestycji zagranicznych z własnej inicjatywy lub z inicjatywy państwa członkowskiego, na które dana bezpośrednia inwestycja zagraniczna ma wpływ. Powinno to dotyczyć w szczególności inwestycji, które mają wpływ na kilka państw członkowskich, a także inwestycji o wysokiej wartości i inwestycji o szczególnym znaczeniu strategicznym dla Unii ze względu na ich wpływ na jednolity rynek.

(51)Organy ds. inwestycji powinny zapewnić zgodność z warunkami nie tylko w momencie zgłoszenia bezpośredniej inwestycji zagranicznej, ale również, w stosownych przypadkach, przez cały okres jej funkcjonowania, aby zapewnić maksymalizację korzyści płynących z tej bezpośredniej inwestycji zagranicznej na rynku wewnętrznym.

(52)W celu zapewnienia, aby kryteria dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powstających sektorach strategicznych pozostały odpowiednie nawet w miarę dalszego kształtowania się warunków rynkowych, rozwoju technologicznego i celów polityki konkurencyjności Unii, Komisja powinna monitorować globalne tendencje produkcyjne w sektorach strategicznych i powinna być uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych nakładających kryteria dotyczące inwestycji zagranicznych na dodatkowe sektory strategiczne. Komisja powinna ocenić w szczególności wartość progową, a także to, czy wszystkie kryteria inwestycyjne, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, są odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia.

(53)Grupowanie działalności przemysłowej w klastry może w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia oraz do wzmocnienia niektórych sektorów strategicznych na rynku wewnętrznym. Należy zatem wspierać rozwój obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej. Obszary takie powinny mieć ograniczony zasięg geograficzny, aby wspierać symbiozę przemysłową. Wyznaczając obszary, państwa członkowskie powinny, w stosownych przypadkach we współpracy z władzami regionalnymi, uwzględnić produkcję przemysłową (w szczególności w odniesieniu do niektórych sektorów strategicznych) oraz ogólny poziom rozwoju swoich regionów, ze szczególnym uwzględnieniem regionów słabiej rozwiniętych i regionów w okresie przejściowym. Ponadto, aby wzmocnić odporność, autonomię strategiczną i konkurencyjność bazy przemysłowej Unii, wyznaczanie obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej powinno być zgodne z projektami strategicznymi i innymi inicjatywami Unii, takimi jak doliny neutralności emisyjnej.

(54)Środki na rzecz przyspieszenia rozwoju przemysłu na obszarach przyspieszonego rozwoju powinny dążyć do odpowiedniej synergii z innymi inicjatywami Unii, w tym z projektami strategicznymi uznanymi w przepisach Unii, dolinami neutralności emisyjnej i możliwościami finansowania unijnego, aby dostosować priorytety strategiczne na rynku wewnętrznym i przynieść korzyści instalacjom przemysłowym mającym zasadnicze znaczenie dla autonomii strategicznej i konkurencyjności Unii. Korzyści te powinny mieć również zastosowanie do przedsiębiorstw, którym przyznano pieczęć konkurencyjności na podstawie rozporządzenia (UE) XXXX/[XX] 47 (Europejski Fundusz Konkurencyjności), chyba że państwo członkowskie wyraźnie to wykluczy.

(55)Aby umożliwić odpowiednie dostawy surowców krytycznych na potrzeby projektów realizowanych na obszarach przyspieszonego rozwoju, Europejska Rada ds. Surowców Krytycznych ustanowiona na mocy art. 35 rozporządzenia (UE) 2024/1252 powinna zapewnić platformę wymiany informacji na temat wąskich gardeł w łańcuchu dostaw związanych z surowcami krytycznymi na obszarach przyspieszonego rozwoju. Podczas realizacji projektów w odpowiednich obszarach powinna istnieć możliwość korzystania z mechanizmu wspólnych zakupów ustanowionego w art. 25 rozporządzenia (UE) 2024/1252 w celu agregacji popytu projektu na surowce strategiczne i zwiększenia jego siły negocjacyjnej z potencjalnymi sprzedawcami, zwłaszcza gdy obejmuje on małe lub średnie przedsiębiorstwa (MŚP) i małe spółki o średniej kapitalizacji.

(56)Wystarczające i terminowe dostawy energii do obszarów przyspieszonego rozwoju stanowią zasadniczy warunek podstawowy ich skutecznego wdrożenia oraz rozwoju działalności produkcyjnej. Wiarygodne i dokładne informacje na temat przyszłego zapotrzebowania na energię przyczyniają się do racjonalnego pod względem kosztów rozwoju sieci. Państwa członkowskie powinny zatem przygotować analizę dla każdego obszaru przyspieszonego rozwoju, określającą jego przyszłe potrzeby energetyczne. Taka analiza powinna służyć dostarczaniu informacji na potrzeby krajowego planowania sieci, a tym samym przyczyniać się do wyprzedzających inwestycji w sieci i szybszych połączeń energetycznych na obszarze przyspieszonego rozwoju. Przy określaniu zakresu państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę dostępność odpowiedniej infrastruktury transportowej i sieciowej. Wyniki tych ocen powinny znaleźć odzwierciedlenie w krajowych planach rozwoju sieci, aby odpowiednio uwzględnić przyszłe punkty zapotrzebowania na energię w przyszłym planowaniu sieci.

(57)W przypadku utworzenia obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej ich wyznaczenie powinno odpowiadać możliwościom uzyskania dostępu do kształcenia i szkolenia lub zorganizowania takiego kształcenia i szkolenia, tak aby zapewnić dostępność wykwalifikowanej siły roboczej.

(58)Aby promować rozwój obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej oraz przyspieszyć procedury wydawania pozwoleń niezbędne do prowadzenia działalności przemysłowej na tych obszarach, państwa członkowskie powinny ustanowić zagregowane pozwolenie podstawowe odzwierciedlające specyfikę każdego zidentyfikowanego obszaru przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej i dostosowane do sektora lub sektorów przemysłu wytwórczego, które mają być na tych obszarach wdrażane. To zagregowane pozwolenie podstawowe wydane przez organy publiczne powinno obejmować pozwolenia powszechnie wymagane w odniesieniu do takiej działalności na danym obszarze, z wyłączeniem tych pozwoleń, które dotyczą konkretnych instalacji, takich jak pozwolenia wymagane na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE 48 oraz zezwolenie na podłączenie do sieci. W związku z tym projektodawcy powinni być zobowiązani do uzyskania dodatkowych pozwoleń wyłącznie w odniesieniu do działań nieobjętych zagregowanym pozwoleniem podstawowym, a także, w razie potrzeby, ocenami oddziaływania na środowisko. W przypadku działalności, która może mieć wpływ na obszary chronione na szczeblu unijnym i krajowym, odpowiednie pozwolenia powinny być udzielane dopiero po zapewnieniu zgodności danej działalności z celami ochrony tych obszarów. Takie podejście powinno znacznie przyspieszyć procedury wydawania pozwoleń i zmniejszyć związane z nimi obciążenia administracyjne, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu norm środowiskowych.

(59)W celu ustanowienia ram służących zapewnieniu autonomii strategicznej i bezpieczeństwa gospodarczego Unii dzięki dostępowi do bezpiecznych, zrównoważonych i odpornych dostaw odpowiednich produktów wytwórczych należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE dotyczących zmian w wykazie państw trzecich, materiały z których to państw nie są traktowane jako równoważne pochodzeniu unijnemu, dotyczących wprowadzenia lub zmiany wymogów dotyczących pochodzenia unijnego i niskoemisyjności, w tym w odniesieniu do dodatkowych technologii neutralnych emisyjnie oraz produktów i usług wymienionych w załącznikach II i III, dotyczących ustanowienia na szczeblu Unii środków po stronie popytu na produkty przemysłu chemicznego, z uwzględnieniem między innymi zaleceń sojuszu na rzecz chemikaliów o krytycznym znaczeniu, dotyczących rozszerzenia kryteriów bezpośrednich inwestycji zagranicznych na dodatkowe powstające sektory strategiczne, określenia wspólnych przepisów proceduralnych w zakresie kryteriów bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz dotyczących ustanowienia systemów klasyfikacji opartych na intensywności emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do produktów. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 49 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(60)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia powinno się powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do określenia metody obliczania proporcji ilości produktów i komponentów pochodzących z Unii oraz weryfikacji zgodności z warunkami określonymi w art. 15. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 50 .

(61)Komisja powinna przeprowadzić ocenę niniejszego rozporządzenia na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie. Zgodnie z pkt 22 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. ocena taka powinna opierać się na pięciu kryteriach: skuteczności, efektywności, odpowiedniości, spójności i unijnej wartości dodanej. Powinna ona również służyć jako podstawa oceny skutków dalszych możliwych działań.

(62)Aby zapewnić wypełnianie obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, państwa członkowskie powinny przewidzieć kary nakładane na przedsiębiorstwa, które nie wypełniają swoich obowiązków. Takie kary powinny pozostawać bez uszczerbku dla szczególnych wymogów dotyczących kar określonych w niniejszym rozporządzeniu, na przykład w odniesieniu do bezpośrednich inwestycji zagranicznych, oraz powinny uzupełniać te wymogi. Konieczne jest zatem, aby państwa członkowskie ustanowiły w prawie krajowym skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary za nieprzestrzeganie przepisów niniejszego rozporządzenia. Konieczne jest również, by państwa członkowskie zapewniły projektodawcom dostęp do procedur odwoławczych na drodze administracyjnej lub sądowej, w zależności od przypadku, zgodnie z prawem krajowym.

(63)Podczas przeglądu niniejszego rozporządzenia Komisja powinna ocenić potrzebę zmiany przepisów zawartych w rozdziałach III i IV. W szczególności Komisja powinna rozważyć wprowadzenie ukierunkowanego pochodzenia unijnego w sektorach transportu o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa gospodarczego Unii, w szczególności w sektorach budowy statków i budowy taboru kolejowego. Komisja powinna również rozważyć wprowadzenie wzmocnionego przeglądu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w zakresie wyrobów lotniczych i części do nich.

(64)W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 51 , które ustanawia jednolity portal cyfrowy, ustanowiono ogólne zasady zapewniania internetowego dostępu do informacji, procedur i usług wsparcia, które mają znaczenie dla funkcjonowania rynku wewnętrznego. Aby przedsiębiorstwa oraz projektodawcy projektów przetwórstwa przemysłowego, w tym projektów transgranicznych, mogli bezpośrednio korzystać z dobrodziejstw rynku wewnętrznego bez zbędnego dodatkowego obciążenia administracyjnego, informacjami, które należy przedłożyć wszelkim odpowiednim organom w ramach procesu wydawania pozwoleń objętego niniejszym rozporządzeniem, są informacje określone w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2018/1724 określono. Powiązane procedury określono w załączniku II do tego rozporządzenia, aby zapewnić projektodawcom możliwość pełnego korzystania z procedur online i usług systemu technicznego opartego na zasadzie jednorazowości. W szczególności projektodawcy projektów przetwórstwa przemysłowego powinni mieć pełny dostęp online do wszelkich procedur związanych z procesem wydawania pozwoleń oraz powinni móc przeprowadzać te procedury również w pełni online zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1724 i załącznikiem II do tego rozporządzenia. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2018/1724.

(65)W rozporządzeniu (UE) 2024/1735 wprowadzono wymogi dotyczące odporności w odniesieniu do szeregu produktów końcowych technologii neutralnych emisyjnie. Wymogi te mają na celu zmniejszenie zależności od poszczególnych państw trzecich dostaw, ale nie są wystarczające, aby umożliwić przemysłowi Unii zwiększenie potencjału rynku wewnętrznego i ponoszenie ryzyka obchodzenia przepisów. W związku z tym, aby sprostać takim wyzwaniom, ramy legislacyjne powinny zapewniać potrzebę przyciągnięcia i zachowania technologicznego know-how w Unii przez ukierunkowaną dodatkową interwencję.

(66)Przepisy dotyczące zamówień publicznych określone w niniejszym rozporządzeniu powinny opierać się na przepisach rozporządzenia (UE) 2024/1735 w sprawie odporności oraz powinny uzupełniać je przez wprowadzenie dodatkowych wymogów dotyczących systemów magazynowania energii, technologii fotowoltaicznych, pomp ciepła, technologii lądowej i morskiej energii wiatrowej, elektrolizerów i technologii energii pochodzącej z rozszczepienia jądrowego. Takie dodatkowe wymogi powinny zapewniać, aby pewna część produktów i ich głównych konkretnych komponentów pochodziła z Unii. Podejście to powinno zapewnić wystarczającą dywersyfikację przy jednoczesnym wzmocnieniu strategicznych zdolności produkcji i suwerenności technologicznej w Unii. System weryfikacji zgodności z wymogami powinien ograniczać obciążenie administracyjne i być zgodny ze wspólną praktyką udzielania zamówień publicznych, a także z istniejącym systemem weryfikacji zgodności na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1735. Powinien on zatem opierać się na oświadczeniu własnym podmiotów gospodarczych.

(67)Oprócz uzupełnienia przepisów dotyczących zamówień publicznych zawartych w rozporządzeniu (UE) 2024/1735 niniejsze rozporządzenie powinno również zmienić te przepisy w celu zapewnienia większej pewności prawa. Zakres art. 25 rozporządzenia (UE) 2024/1735 powinien być ograniczony do tych technologii neutralnych emisyjnie, w przypadku których spodziewane jest udzielenie zamówień publicznych na odpowiednią skalę, co zwiększy jasność tego przepisu.

(68)Zgodnie z tym samym celem polityki, do którego dąży się w odniesieniu do aukcji energii ze źródeł odnawialnych na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1735, niniejsze rozporządzenie powinno rozszerzyć dodatkowe wymogi dotyczące pochodzenia unijnego na aukcje energii ze źródeł odnawialnych w odniesieniu do niektórych technologii energii odnawialnej, aby przyczynić się do wzmocnienia bazy przemysłowej Unii i zapewnienia odporności łańcuchów dostaw technologii neutralnych emisyjnie. Aby odzwierciedlić specyfikę aukcji energii ze źródeł odnawialnych, dodatkowe wymogi powinny mieć zastosowanie do technologii neutralnych emisyjnie, które są najistotniejsze w kontekście aukcji, tj. systemów magazynowania energii, technologii fotowoltaicznych, elektrolizerów, a także technologii lądowej i morskiej energii wiatrowej. W przypadku gdy wymogi dotyczące pochodzenia unijnego mają zastosowanie do aukcji, inne przepisy ustanawiające podobne wymogi dla systemów wsparcia publicznego nie powinny mieć zastosowania do tych aukcji.

(69)Aby zwiększyć skuteczność ram oraz odzwierciedlić niedawny wzrost ryzyka geopolitycznego i zakłóceń na rynku światowym, należy zwiększyć udział aukcji objętych wymogami oraz ustanowić wyższy próg kosztów w przypadku rezygnacji z tych wymogów. Powinno to również zapobiec nadmiernemu stosowaniu zwolnień i stanowić skuteczną zachętę do zwiększenia unijnej produkcji technologii energii odnawialnej.

(70)Przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe stanowią istotną część popytu na technologie neutralne emisyjnie w Unii. Systemy wsparcia publicznego mające na celu wspieranie popytu konsumentów na takie produkty są ważnymi narzędziami służącymi wzmocnieniu bezpieczeństwa gospodarczego Unii i przyspieszeniu transformacji ekologicznej. Aby oprzeć się na przepisach rozporządzenia (UE) 2024/1735 dotyczących odporności, konieczne jest uzupełnienie tych przepisów wprowadzających dodatkowe wymogi dotyczące systemów magazynowania energii, technologii fotowoltaicznych i pomp ciepła. Takie dodatkowe wymogi powinny zapewniać, aby niektóre główne konkretne komponenty, a w niektórych przypadkach cały produkt końcowy, pochodziły z Unii. Podejście to jest zgodne z ogólnym celem systemów wsparcia, jakim jest promowanie wyników pożądanych ze społecznego punktu widzenia, z myślą o poczynieniu postępów w realizacji ambitnych celów Europejskiego filaru praw socjalnych oraz celów środowiskowych i klimatycznych. Ponadto powinno ona zapewnić wystarczającą dywersyfikację, a jednocześnie wzmocnić strategiczne zdolności produkcji i suwerenność technologiczną w Unii. Organy publiczne odpowiedzialne za systemy wsparcia powinny mieć możliwość uzależnienia kwalifikowalności do systemu od spełnienia wymogów albo przyznania dodatkowej rekompensaty finansowej w przypadku spełnienia wymogów. W tym ostatnim przypadku dodatkowa rekompensata finansowa powinna mieć efekt zachęty. Jeżeli jednak chodzi o pomoc państwa, dodatkowa rekompensata finansowa nie powinna przekraczać mającej zastosowanie maksymalnej intensywności pomocy.

(71)Technologie cyfrowe nadal zmieniają sposób, w jaki wytwarzamy, dystrybuujemy i zużywamy energię. Taka ewolucja cyfrowa, choć stwarza bezprecedensowe możliwości, wprowadziła również złożoność i współzależność w nowoczesnych systemach energetycznych, które są obecnie podatne na coraz większą liczbę zagrożeń cyberbezpieczeństwa. Włączenie technologii cyfrowych do systemów energetycznych zwiększa powierzchnię ataku dla podmiotów działających w złym zamiarze, które mogą wykorzystywać słabe punkty do zakłócania operacji, kradzieży danych wrażliwych lub manipulowania rynkami energii. Takie zakłócenia nie tylko zagrażają bezpieczeństwu i stabilności naszej infrastruktury energetycznej i stałym dostawom energii, ale mają również kaskadowe skutki dla wszystkich sektorów gospodarki, które opierają się na stabilnych nakładach energii. Ponadto zakłócenia w systemie energetycznym mogą osłabić zaufanie inwestorów i zniechęcić do inwestycji w niezbędną modernizację i dążenie do dekarbonizacji. W związku z tym ochrona cyberbezpieczeństwa tych systemów ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego, utrzymania zaufania i wspierania odporności na przyszłe wyzwania.

(72)Aby zapewnić wysoki poziom cyberbezpieczeństwa, konieczne jest uniemożliwienie dostawcom wysokiego ryzyka, określonym zgodnie z [wnioskiem dotyczącym zmienionego aktu o cyberbezpieczeństwie], dostarczania kluczowych komponentów oferentom w aukcjach energii ze źródeł odnawialnych, oferentom w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego oraz produktom końcowym wspieranym w ramach interwencji rządowej objętej zakresem niniejszego rozporządzenia.

(73)Ponadto przepisy dotyczące cyberbezpieczeństwa zawarte w art. 26 rozporządzenia (UE) 2024/1735 powinny mieć zastosowanie nie tylko do 30 %, ale do wszystkich aukcji energii ze źródeł odnawialnych, biorąc pod uwagę, że cyberbezpieczeństwo ma zasadnicze znaczenie dla stabilności i integralności systemu energetycznego Unii jako całości. Luka nawet w tylko jednym elemencie cyberbezpieczeństwa systemu energetycznego może zagrozić stabilności całego systemu. Oprócz wysokiego poziomu cyberbezpieczeństwa zapewnionego w sektorach krytycznych dyrektywą (UE) 2022/2555 oraz w produktach z elementami cyfrowymi na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/2847 rozszerzenie zakresu wymogów cyberbezpieczeństwa określonych w rozporządzeniu (UE) 2024/1735 na wszystkie aukcje energii ze źródeł odnawialnych powinno jeszcze bardziej zmniejszyć podatność systemu energetycznego Unii na zagrożenia i przyczynić się do zapewnienia stabilności energetycznej i gospodarczej.

(74)Stosowanie wymogów dotyczących pochodzenia unijnego i cyberbezpieczeństwa technologii neutralnych emisyjnie powinno uzupełniać wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju i odporności określone w rozporządzeniu (UE) 2024/1735. Należy je zatem włączyć do tego rozporządzenia, aby zapewnić spójność i uprościć wdrażanie przez właściwe organy.

(75)Zgodnie ze środkami dotyczącymi zamówień publicznych, aukcji i systemów wsparcia publicznego niniejsze rozporządzenie powinno również uzupełniać rozporządzenie (UE) 2024/1735 o wymogi dotyczące pochodzenia unijnego w odniesieniu do wsparcia państw członkowskich na rzecz budowania elektrowni jądrowych i produkcji elektrolizerów wodorowych. Aby zapewnić długoterminową suwerenność Unii, bezpieczeństwo energetyczne i odporność sektora, istotne jest, aby w nowych elektrowniach jądrowych, zarówno w reaktorach wielkoskalowych, jak i w małych reaktorach modułowych, w jak największym stopniu priorytetowo traktowano technologie i komponenty pozyskiwane w Unii, przy jednoczesnym zachowaniu najwyższych standardów jakości. Taka strategia nie tylko zwiększy zdolności krajowe, ale także sprawi, że Unia stanie się wiarygodnym i konkurencyjnym podmiotem na światowym rynku jądrowym. Aby jednak zapobiec ryzyku związanemu z blokadą technologiczną, wymogi dotyczące pochodzenia unijnego w odniesieniu do elektrowni jądrowych powinny mieć zastosowanie wyłącznie do nowych obiektów, z wyłączeniem remontów i wydłużenia okresu eksploatacji istniejących elektrowni jądrowych.

(76)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2024/1735.

(77)Wodór jest kluczowym nośnikiem energii dla transformacji energetycznej w wielu zastosowaniach przemysłowych i ma zasadnicze znaczenie dla przejścia na czystsze systemy energetyczne. Aby uwzględnić pojawienie się zastosowań elektrolizerów działających na skalę gigawatową w Unii, niezbędny jest skoordynowany, wzmocniony system wsparcia.

(78)W przypadku gdy zgodnie z wymogami dotyczącymi pochodzenia unijnego pewna liczba komponentów powinna pochodzić z Unii, bez sprecyzowania które z nich, wybór należy pozostawić podmiotom gospodarczym. Zapewnia to wystarczającą konkurencję między dostawcami wymaganych komponentów i umożliwia podmiotom gospodarczym dokonywanie najbardziej opłacalnych wyborów przy stosowaniu wymogów.

(79)W rozporządzeniu (UE) 2024/3110 uprawniono Komisję do przyjmowania aktów delegowanych w celu ustanowienia wymagań dotyczących etykietowania w zakresie zrównoważenia środowiskowego dla określonych kategorii wyrobów i rodzin wyrobów budowlanych, pod warunkiem że wyrób jest zwykle wybierany przez konsumentów i że ogólna efektywność środowiskowa wyrobu nie wykazują różnic w cyklu życia w zależności od jego montażu. Należy znieść takie rygorystyczne warunki, aby umożliwić Komisji ustanowienie wymogów dotyczących etykietowania wyrobów budowlanych na podstawie ich intensywności emisji dwutlenku węgla, w tym w odniesieniu do wyrobów, które zazwyczaj nie są sprzedawane konsumentom końcowym. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2024/3110.

(80)W zakresie, w jakim którykolwiek ze środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu stanowi pomoc państwa, przepisy dotyczące takich środków pozostają bez uszczerbku dla stosowania art. 107 i 108 TFUE.

(81)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wsparcie odpornej i zdekarbonizowanej produkcji przemysłowej, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary lub skutki działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I 
POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania 

1.Niniejsze rozporządzenie ma na celu poprawę funkcjonowania rynku wewnętrznego przez ustanowienie ram wspierających rozwój, konkurencyjność i odporność unijnego przemysłu wytwórczego, ze szczególnym uwzględnieniem wybranych sektorów strategicznych, przyczyniając się przy tym do osiągnięcia unijnego celu klimatycznego, zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego oraz tworzenia, utrzymywania i dokonywania przekształceń na rzecz wysokiej jakości miejsc pracy.

2.Aby osiągnąć cel ogólny, o którym mowa w ust. 1, niniejsze rozporządzenie ustanawia środki służące:

a)przyspieszeniu procedur wydawania pozwoleń na projekty produkcji przemysłowej, w tym projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych;

b)stworzeniu rynku pionierskiego dla niektórych produktów w sektorach strategicznych przez ustanowienie wymogów dotyczących pochodzenia unijnego, wymogów dotyczących niskoemisyjności lub obu tych rodzajów wymogów w kontekście zamówień publicznych i systemów wsparcia publicznego;

c)określeniu warunków dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych w powstających sektorach strategicznych;

d)wyznaczeniu przez państwa członkowskie obszarów przyspieszonego rozwoju produkcji przemysłowej w celu pobudzenia działalności przemysłowej.

Artykuł 2
Cel dotyczący industrializacji 

Unia i państwa członkowskie dążą do zapewnienia, aby do 2035 r. przetwórstwo przemysłowe Unii odpowiadało za co najmniej 20 % produktu krajowego brutto Unii.

Artykuł 3
Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)„projekt produkcji przemysłowej” oznacza budowę, przekształcenie lub rozbudowę zakładu przemysłowego przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej sklasyfikowanej pod kodem NACE C (Przetwórstwo przemysłowe), z wyjątkiem kodu NACE C12;

2)„sektory energochłonne” oznaczają sektory wymienione w pkt 1 załącznika I;

3)„projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych” oznaczają budowę lub przekształcenie obiektu gospodarczego w zakładzie energochłonnym zdefiniowanym w art. 17 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 2003/96/WE 52 w sektorach energochłonnych wymienionych w pkt 1 załącznika I do niniejszego rozporządzenia, które to budowa lub przekształcenie znacząco i trwale zmniejszają wskaźniki emisji ekwiwalentu CO2 z procesów przemysłowych w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne;

4)„procedura wydawania pozwoleń” oznacza proces obejmujący wszystkie odpowiednie pozwolenia na budowę, rozbudowę, przekształcenie i eksploatację projektów produkcji przemysłowej, w tym pozwolenia na budowę, pozwolenia na stosowanie substancji chemicznych i zezwolenia na podłączenie do sieci zdefiniowane w art. 1 [wniosku dotyczącego dyrektywy zmieniającej dyrektywy (UE) 2018/2001, (UE) 2019/944 i (UE) 2024/1788 w odniesieniu do przyspieszenia procedur wydawania zezwoleń 53 ] oraz oceny oddziaływania na środowisko i zezwolenia środowiskowe, jeżeli są wymagane, a także obejmujący wszystkie wnioski i procedury, od potwierdzenia kompletności wniosku do powiadomienia o decyzji kompleksowej w sprawie wyniku procedury;

5)„decyzja kompleksowa” oznacza decyzję lub zestaw decyzji wydanych przez organ lub organy państwa członkowskiego, określającą lub określających, czy projektodawca jest uprawniony do budowy, rozbudowy, przekształcenia i eksploatacji projektu produkcji przemysłowej;

6)„zamówienie” oznacza zamówienia publiczne zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 5 dyrektywy 2014/24/UE 54 , zamówienia na dostawy, roboty budowlane i usługi zdefiniowane w art. 2 pkt 1 dyrektywy 2014/25/UE 55 oraz koncesje zdefiniowane w art. 5 pkt 1 dyrektywy 2014/23/UE;

7)„instytucja zamawiająca” oznacza instytucję zamawiającą zgodnie z definicją w art. 6 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE i art. 3 dyrektywy 2014/25/UE;

8)„podmiot zamawiający” oznacza podmiot zamawiający zgodnie z definicją w art. 7 dyrektywy 2014/23/UE i art. 4 dyrektywy 2014/25/UE;

9)„podmiot gospodarczy” oznacza producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora, sprzedawcę i dostawcę usług realizacji zamówień oraz, do celów postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, oznacza podmiot gospodarczy określony w art. 5 pkt 2 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 ust. 1 pkt 10 dyrektywy 2014/24/UE i art. 2 pkt 6 dyrektywy 2014/25/UE;

10)„postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego” oznacza którekolwiek z poniższych:

a)postępowanie o udzielenie koncesji na roboty budowlane lub na usługi objęte dyrektywą 2014/23/UE;

b)dowolny rodzaj postępowania o udzielenie zamówienia objęty dyrektywą 2014/24/UE lub dyrektywą 2014/25/UE w odniesieniu do udzielenia zamówienia na dostawy, roboty budowlane i usługi;

11)„intensywność emisji gazów cieplarnianych” oznacza emisje (mierzone w tonach ekwiwalentu CO2) uwalniane podczas wytwarzania produktów przemysłowych, o których mowa w art. 10 ust. 2;

12)„producent” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która wytwarza produkt lub która zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie oraz wprowadza go do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym;

13)„granica systemowa” oznacza grupę procesów chemicznych lub fizycznych uwzględnianych przy obliczaniu intensywności emisji gazów cieplarnianych związanych z produktami;

14)„prekursor” oznacza jakikolwiek materiał wsadowy do procesu produkcji, który stanowi część granic systemowych;

15)„przemysł chemiczny” oznacza działalność sklasyfikowaną w ramach kodu C20 NACE Rev. 2 (Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych), prowadzoną przez producentów mających siedzibę w Unii;

16)„zrównoważone źródła węgla” oznaczają biomasę, która spełnia kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 29 dyrektywy (UE) 2018/2001, odpady i węgiel z wychwytywania emisji dwutlenku węgla.

17)„substancja” oznacza substancję zgodnie z definicją w art. 2 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008;

18)„mieszanina” oznacza mieszaninę zgodnie z definicją w art. 2 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008;

19)„udostępnienie na rynku” oznacza każdą dostawę produktu na rynek Unii w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub wykorzystania w ramach działalności handlowej, za opłatą lub nieodpłatnie;

20)„pojazd z ogniwami paliwowymi” lub „FCV” oznacza pojazd wyposażony w mechanizm napędowy obejmujący wyłącznie przetworniki energii przekształcające energię chemiczną (pobieraną) w energię elektryczną (oddawaną) lub na odwrót oraz urządzenia elektryczne jako przetworniki energii napędowej;

21)„pojazd silnikowy” oznacza każdy pojazd kategorii M lub N określonych w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 56 ;

22)„hybrydowy pojazd elektryczny doładowywany zewnętrznie” lub „OVC-HEV” oznacza pojazd wyposażony w mechanizm napędowy obejmujący co najmniej dwie różne kategorie przetworników energii napędowej, w którym jeden z przetworników energii napędowej jest urządzeniem elektrycznym, które może być doładowywane ze źródła zewnętrznego;

23)„pojazd wyłącznie elektryczny” lub „PEV” oznacza pojazd wyposażony w mechanizm napędowy obejmujący wyłącznie urządzenia elektryczne jako przetworniki energii napędowej oraz wyłącznie systemy magazynowania energii elektrycznej wielokrotnego ładowania jako systemy magazynowania energii napędowej; 

24)„główne konkretne komponenty” oznaczają główne konkretne komponenty wymienione w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji 2025/1178 57 ;

25)„akumulator trakcyjny pojazdu” oznacza baterię do pojazdów elektrycznych specjalnie zaprojektowaną w celu dostarczania energii elektrycznej do trakcji zgodnie z definicją w art. 3 pkt 14 rozporządzenia (UE) 2023/1542 58 ;

26)„komponenty elektronicznych mechanizmów napędowych” oznaczają energoelektronikę, silniki elektryczne w transporcie i e-osie oraz ich komponenty, wirniki i stojany;

27)„główne systemy elektroniczne” oznaczają zaawansowane systemy wspomagania kierowcy (w tym lidary, radary, czujniki, kamery, ECU i platformy integracyjne), centralne jednostki obliczeniowe, bezprzewodowe systemy dostępu, pokładowe jednostki systemu informacyjno-rozrywkowego i elektroniczne układy podwozia;

28)„część pojazdu” oznacza każdą część pojazdu, w tym materiał przetworzony;

29)„zmontowanie” oznacza proces końcowego montażu pojazdu;

30)„producent pojazdu” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych;

31)„bezpośrednia inwestycja zagraniczna” oznacza dokonywaną przez inwestora zagranicznego lub jego jednostkę zależną inwestycję, w tym inwestycje od podstaw, w docelowe przedsiębiorstwo unijne lub unijny składnik aktywów w celu ustanowienia lub utrzymania trwałych i bezpośrednich powiązań między tym inwestorem zagranicznym a przedsiębiorcą lub przedsiębiorstwem, któremu udostępniany jest kapitał, lub w celu korzystania z unijnego składnika aktywów na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej w danym państwie członkowskim, w tym inwestycje, które umożliwiają skuteczne uczestnictwo w zarządzaniu spółką prowadzącą działalność gospodarczą lub w jej kontrolowaniu;

32)„inwestor zagraniczny” oznacza osobę fizyczną z państwa trzeciego, która nie jest obywatelem państwa członkowskiego, lub przedsiębiorstwo z państwa trzeciego, które zamierzają dokonać lub dokonali bezpośredniej inwestycji zagranicznej;

33)„jednostka zależna inwestora zagranicznego” oznacza przedsiębiorstwo kontrolowane, bezpośrednio lub pośrednio, przez inwestora zagranicznego, bez względu na miejsce jego siedziby;

34)„docelowe przedsiębiorstwo unijne” oznacza przedsiębiorstwo ustanowione na podstawie prawa danego państwa członkowskiego;

35)„unijny składnik aktywów” oznacza nieruchomy składnik aktywów wykorzystywany lub przeznaczony do wykorzystywania na potrzeby wytwarzania produktów na terytorium Unii;

36)„pracownik unijny” oznacza każdą osobę fizyczną, która jest stroną umowy o pracę lub pozostaje w stosunku pracy określonym przez obowiązujące w państwie członkowskim prawo, umowy zbiorowe lub przyjętą praktykę i która jest obywatelem Unii albo obywatelem państwa trzeciego legalnie przebywającym w państwie członkowskim i posiada ważne zezwolenie na pracę w momencie zatrudnienia;

37)„inwestycja portfelowa” oznacza nabycie papierów wartościowych przedsiębiorstwa, które są przeznaczone wyłącznie do celów inwestycji finansowych, bez zamiaru wywierania wpływu na zarządzanie przedsiębiorstwem lub sprawowanie nad nim kontroli;

38)„obrót” oznacza kwotę uzyskaną przez przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 59 ;

39)„materiał aktywny” oznacza materiał, który wchodzi w reakcje chemiczne, produkując energię elektryczną, podczas gdy ogniwo baterii ulega rozładowaniu, lub magazynując energię elektryczną, podczas gdy bateria jest ładowana;

40)„bateria do pojazdów elektrycznych” oznacza baterię do pojazdów elektrycznych zdefiniowaną w art. 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 60 ;

41)„dostawca” oznacza producenta z siedzibą w Unii, upoważnionego przedstawiciela producenta, który nie ma siedziby w Unii, lub importera, który wprowadza produkt do obrotu w Unii.

ROZDZIAŁ II 
WARUNKI PODSTAWOWE DLA PRODUKCJI PRZEMYSŁOWEJ I DEKARBONIZACJI

Artykuł 4
Pojedyncze punkty dostępu

1.Państwa członkowskie ustanawiają pojedynczy punkt dostępu na szczeblu krajowym do celów składania przez projektodawców jednego wniosku dotyczącego projektów produkcji przemysłowej, o których mowa w art. 5 ust. 1.

2.Pojedyncze punkty dostępu automatycznie przypisują wnioski o udzielenie pozwolenia odpowiedniemu organowi, informują wnioskodawcę o wszystkich etapach procedury wydawania pozwoleń, statusie procedury i decyzjach odpowiednich organów oraz umożliwiają wnioskodawcy sprawdzenie zgodności z obowiązującymi terminami. W tym celu pojedyncze punkty dostępu korzystają z europejskich portfeli biznesowych ustanowionych zgodnie z [wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie ustanowienia europejskich portfeli biznesowych].

Dzięki wykorzystaniu europejskich portfeli biznesowych pojedyncze punkty dostępu umożliwiają:

a)interoperacyjność i zautomatyzowaną wymianę danych między właściwymi organami;

a)ponowne wykorzystywanie danych i dokumentów będących już w posiadaniu organów publicznych;

b)zapewnienie wysokiego poziomu cyberbezpieczeństwa i integralności informacji;

c)przejrzystość i rozliczalność procedury wydawania pozwoleń.

3.Podczas ustanawiania pojedynczych punktów dostępu państwa członkowskie wykorzystują, w stosownych przypadkach, istniejącą unijną infrastrukturę cyfrową, katalogi i elementy składowe ustanowione na mocy prawa Unii.

Artykuł 5
Procedura wydawania pozwoleń

1.Państwa członkowskie ustanawiają jednolitą procedurę wydawania pozwoleń na podstawie jednego wniosku obejmującego wszystkie pozwolenia wymagane w przypadku projektów produkcji przemysłowej.

2.Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ do koordynowania procedury wydawania pozwoleń, o której mowa w ust. 1, aby zapewnić przyjęcie i wydanie decyzji kompleksowej w mającym zastosowanie terminie.

3.Nie później niż 45 dni od otrzymania wniosku o pozwolenie na realizację projektów produkcji przemysłowej właściwy organ potwierdza kompletność wniosku albo zwraca się o przekazanie ewentualnych brakujących informacji niezbędnych do rozpatrzenia wniosku.

W przypadku gdy po przedłożeniu brakujących informacji wniosek nadal uznaje się za niekompletny, właściwy organ może, w terminie 30 dni od przedłożenia żądanych brakujących informacji, zwrócić się po raz drugi o dostarczenie wszelkich brakujących informacji. Właściwy organ nie zwraca się o informacje w obszarach nieobjętych pierwszym wnioskiem o dodatkowe informacje i zwraca się o dalsze informacje tylko wtedy, gdy jest to konieczne do uzupełnienia brakujących informacji.

4.Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania w przypadku, gdy przepisy mające na celu usprawnienie procesów administracyjnych i procesów wydawania pozwoleń ustanowiono w innych aktach ustawodawczych Unii dla określonych sektorów przemysłu wytwórczego.

Artykuł 6
Projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych

1.Rozdział II sekcja II rozporządzenia (UE) 2024/1735 ma zastosowanie do wszystkich projektów dekarbonizacji sektorów energochłonnych.

2.Wszystkie projekty dekarbonizacji sektorów energochłonnych uznaje się za projekty strategiczne przyczyniające się do odporności i dekarbonizacji lub zasobooszczędności do celów [art. 14 wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko]. Stosuje się pkt I, II i III załącznika do tego rozporządzenia.

ROZDZIAŁ III 
WZMOCNIENIE STRATEGICZNYCH PRZEMYSŁOWYCH ŁAŃCUCHÓW WARTOŚCI UNII

Artykuł 7
Pochodzenie unijne

1.Do celów niniejszego rozdziału zawartość o pochodzeniu unijnym odnosi się do zawartości pochodzącej z Unii.

2.Pochodzenie produktów i komponentów określa się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013.

Artykuł 8

Zawartość równoważna zawartości o pochodzeniu unijnemu w zamówieniach publicznych

1.W odniesieniu do wymogów dotyczących pochodzenia unijnego, o których mowa w art. 11, zawartość pochodzącą z państw trzecich, z którymi Unia zawarła umowę ustanawiającą strefę wolnego handlu albo unię celną lub które są stronami Porozumienia w sprawie zamówień rządowych, w przypadku gdy na mocy tej umowy istnieją odpowiednie zobowiązania Unii, uznaje się za pochodzącą z Unii.

2.Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 30 w celu wyłączenia – w całości lub w części – państwa trzeciego z zakresu stosowania ust. 1 na podstawie któregokolwiek z następujących kryteriów:

a)to państwo trzecie nie zapewniło traktowania narodowego w odniesieniu do produktów lub podmiotów unijnych objętych umowami, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do któregokolwiek z sektorów wymienionych w załączniku I;

b)takie wyłączenie jest uzasadnione w celu uniknięcia zależności lub wszelkich innych zmian, które mogą zagrozić bezpieczeństwu dostaw danych produktów w Unii;

c)takie wyłączenie jest uzasadnione na podstawie wszelkich innych wyjątków przewidzianych w mającej zastosowanie umowie.

Artykuł 9

Zawartość równoważna zawartości o pochodzeniu unijnemu w innych formach interwencji publicznej

1.W odniesieniu do wymogów dotyczących pochodzenia unijnego określonych w art. 12 zawartość pochodzącą z państw trzecich, z którymi Unia zawarła umowę ustanawiającą strefę wolnego handlu albo unię celną, uznaje się za pochodzącą z Unii.

2.Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 30 w celu wyłączenia – w całości lub w części – państwa trzeciego z zakresu stosowania ust. 1 na podstawie któregokolwiek z następujących kryteriów:

a)to państwo trzecie nie zapewniło traktowania narodowego w odniesieniu do produktów lub podmiotów unijnych objętych umowami, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do któregokolwiek z sektorów wymienionych w załączniku I;

b)takie wyłączenie jest uzasadnione w celu uniknięcia zależności lub wszelkich innych zmian, które mogą zagrozić bezpieczeństwu dostaw danych produktów w Unii;

c)takie wyłączenie jest uzasadnione na podstawie wszelkich innych wyjątków przewidzianych w mającej zastosowanie umowie.

Artykuł 10
Produkty niskoemisyjne

1.Do celów niniejszego rozdziału produkt objęty załącznikiem II uznaje się za niskoemisyjny, jeżeli spełnia on wymogi określone w aktach delegowanych, jak następuje:

a)w przypadku wyrobów budowlanych, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2024/3110 i objętych zharmonizowaną specyfikacją techniczną lub europejską oceną techniczną – wymogi określone w aktach delegowanych przyjętych na podstawie art. 5 ust. 5 lub art. 22 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2024/3110;

b)w przypadku wszystkich innych produktów – wymogi określone w aktach delegowanych przyjętych na podstawie art. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1781, stosownie do przypadku.

2.Aby wspierać tworzenie rynków pionierskich przez ukierunkowywanie decyzji inwestycyjnych na produkty sklasyfikowane w niższej klasie efektywności w zakresie intensywności emisji gazów cieplarnianych, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez ustanowienie dobrowolnych systemów klasyfikacji opartych na intensywności emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do produktów wytwarzanych w ramach działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE („produkty przemysłowe”), gdy są one wprowadzane do obrotu w Unii, w zakresie, w jakim produkty te nie są już regulowane aktem delegowanym na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1781 ani uwzględnione w planach prac przyjętych zgodnie z tym rozporządzeniem.

Emisje i wszystkie inne istotne dane wykorzystywane do obliczania intensywności emisji gazów cieplarnianych są weryfikowane, w stosownych przypadkach, przez weryfikatorów akredytowanych na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2067 61 lub weryfikatorów akredytowanych na podstawie aktów delegowanych przyjętych na podstawie art. 18 rozporządzenia (UE) 2023/956. Emisje monitoruje się zgodnie z przepisami określonymi w rozdziale III rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2066 oraz metodami monitorowania danych i wymogami dotyczącymi jakości określonymi w załączniku VII do rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/331. W przypadku produktów przywożonych emisje można monitorować zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia (UE) 2023/956 oraz metodami monitorowania danych i wymogami dotyczącymi jakości ustanowionymi w aktach wykonawczych przyjętych na podstawie art. 7 ust. 7 lit. a) rozporządzenia (UE) 2023/956, jeżeli przewidziano w nim równoważny zbiór danych.

W takich aktach delegowanych określa się, w stosownych przypadkach, następujące elementy:

a)identyfikację produktu, w odniesieniu do którego producent może ubiegać się o etykietę intensywności emisji gazów cieplarnianych;

b)odpowiednie granice systemowe, obejmujące emisje z przemysłowego procesu wytwarzania, emisje z odpowiednich prekursorów oraz emisje ze zużycia energii elektrycznej. Emisje te rozpatruje się niezależnie od tego, czy występują w zakładzie producenta, czy w innych zakładach, uznając, że niektóre prekursory mogą być pozyskiwane z innych instalacji;

c)metodykę obliczania intensywności emisji gazów cieplarnianych danego produktu;

d)klasyfikację z klasami efektywności;

e)przepisy uzupełniające dotyczące zarządzania etykietą, w tym dotyczące właściwych podmiotów; oraz

f)przepisy uzupełniające dotyczące akredytacji, monitorowania i weryfikacji.

Opracowując te zasady, Komisja bierze pod uwagę co najmniej:

a)najnowsze mające zastosowanie wartości wskaźnika emisyjności dla produktów określone w dyrektywie 2003/87/WE;

b)dane już dostępne w ramach EU ETS i CBAM;

c)nowe przepisy unijne dotyczące rozliczania emisji, w tym emisji ze zużycia energii elektrycznej, paliw niskoemisyjnych i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego;

d)powstające technologie produkcji niskoemisyjnej, a także szacowany potencjał redukcji emisji z powstających technologii;

e)potrzebę zachęcania do wykorzystywania materiałów pochodzących z recyklingu na wszystkich ścieżkach produkcyjnych; oraz

f)dostosowanie do celów neutralności klimatycznej określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 62 .

Artykuł 11
Zamówienia publiczne 

1.Instytucje zamawiające i podmioty zamawiające wykluczają z dostępu do postępowań o udzielenie zamówienia, o których mowa w części I załącznika II i części I załącznika III, oferty złożone przez podmioty gospodarcze będące własnością podmiotu mającego siedzibę w państwach trzecich lub kontrolowane przez podmiot mający siedzibę w państwach trzecich, które nie zawarły z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej taki dostęp.

2.W przypadku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, o których mowa w części I załącznika II i części I załącznika III, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające stosują wymogi dotyczące pochodzenia unijnego i wymogi dotyczące niskoemisyjności określone w tych przepisach zgodnie z art. 8 i 10.