EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52016PC0064

Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony

COM/2016/064 final - 2016/038 (NLE)

Bruksela, dnia 11.2.2016

COM(2016) 64 final

2016/0038(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony


UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

·Przyczyny i cele wniosku

Załączony wniosek dotyczący decyzji Rady stanowi instrument prawny niezbędny do zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony. Państwa partnerskie Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej to Burundi, Kenia, Rwanda, Tanzania i Uganda.

Rokowania zakończono na szczeblu głównych negocjatorów w dniu 14 października 2014 r. w Brukseli. Umowa została parafowana w dniu 16 października 2014 r. w Brukseli.

Kenia korzysta z rozwiązań zawartych w rozporządzeniu w sprawie dostępu do rynku. Pozostałe państwa tego regionu korzystają obecnie z inicjatywy „wszystko oprócz broni” ze względu na swój status krajów najsłabiej rozwiniętych.

Z chwilą wejścia w życie Umowa zapewni jednolity system dostępu dla państw partnerskich EAC.

·Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek wdraża Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony 1 (umowa o partnerstwie AKP–WE), w której wezwano do zawarcia zgodnych z przepisami WTO umów o partnerstwie gospodarczym.

·Spójność z innymi politykami Unii

Umowa o partnerstwie gospodarczym z państwami EAC jest umową handlową ukierunkowaną na rozwój. Zapewnia ona asymetryczny dostęp do rynków państwom partnerskim EAC, co umożliwia im ochronę wrażliwych sektorów przed liberalizacją; oferuje szereg gwarancji i klauzulę ochrony nowych gałęzi przemysłu; zawiera postanowienia dotyczące reguł pochodzenia ułatwiających wywóz; oraz eliminuje stosowanie subsydiów wywozowych w handlu między Stronami. Postanowienia te przyczyniają się do osiągnięcia celu spójności polityki na rzecz rozwoju oraz są zgodne z art. 208 ust. 2 TFUE.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

·Podstawa prawna

Podstawę prawną niniejszej decyzji Rady stanowi Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 3 i 4 oraz art. 209 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a). 

·Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Zgodnie z art. 3 TFUE wspólną politykę handlową określono jako wyłączną kompetencję Unii.

·Proporcjonalność

Niniejszy wniosek jest niezbędny w celu wykonania międzynarodowych zobowiązań Unii określonych w umowie o partnerstwie AKP-WE.

·Wybór instrumentu

Niniejszy wniosek jest zgodny z art. 218 ust. 6 TFUE, który przewiduje przyjęcie przez Radę decyzji w sprawie zawierania umów międzynarodowych. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku.

3.WYNIKI OCEN EX-POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

·Oceny ex-post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

·Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

·Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

·Ocena skutków

Ocena wpływu umów o partnerstwie gospodarczym UE-AKP na zrównoważony rozwój została przeprowadzona w latach 2003-2007. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia w odniesieniu do tego projektu została opublikowana przez Komisję Europejską w 2002 r. w ramach zaproszenia do składania ofert. W wyniku tego zaproszenia do składania ofert pięcioletnią umowę ramową przyznano w sierpniu 2002 r. przedsiębiorstwu PWC France. Wstępną wersję ostatecznego sprawozdania z oceny wpływu na zrównoważony rozwój przedstawiono zainteresowanym stronom w Europie podczas spotkania unijnego dialogu na temat społeczeństwa obywatelskiego zorganizowanego przez Komisję Europejską w dniu 23 marca 2007 r. w Brukseli.

·Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Umowa o partnerstwie gospodarczym z państwami EAC nie jest przedmiotem procedur programu REFIT; nie wiąże się z żadnymi kosztami dla unijnych MŚP; ani nie prowadzi do powstania kwestii związanych z otoczeniem cyfrowym.

·Prawa podstawowe

Wniosek nie ma skutków dla ochrony praw podstawowych w Unii.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Cztery z pięciu państw partnerskich EAC mają status krajów najsłabiej rozwiniętych i korzystają z inicjatywy „wszystko oprócz broni”, co oferuje im bezcłowy i nieograniczony dostęp do rynku UE. Kenia korzysta z rozporządzenia w sprawie dostępu do rynku, dzięki któremu także może korzystać z bezcłowego i bezkontyngentowego dostępu do rynku UE. W związku z tym Umowa nie będzie miała wpływu na budżet, ponieważ w jej ramach państwa będą nadal korzystały z dostępu do rynku UE na takich samych warunkach.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

·Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Postanowienia instytucjonalne UPG EAC obejmują ustanowienie Wspólnej Rady UPG, która ma nadzorować proces wdrażania UPG. Rada UPG składa się z przedstawicieli Stron szczebla ministerialnego, a będzie wspomagana przez Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla.

Komitet konsultacyjny będzie wspomagał Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla w celu promowania dialogu i współpracy pomiędzy przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, sektora prywatnego oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi. UPG EAC podlega przeglądowi co pięć lat od momentu wejścia w życie.

·Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

·Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

UPG EAC zawiera przepisy dotyczące obrotu towarami, procedur celnych i ułatwień w handlu, barier technicznych w handlu, środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz rolnictwa i rybołówstwa.

Ponadto postanowienia dotyczące współpracy w zakresie realizacji polityki na rzecz rozwoju wskazują priorytetowe obszary działań mających na celu wdrożenie UPG EAC i zostały ujęte w regionalnym programie orientacyjnym na lata 2014-2020.

UPG EAC zawiera również zobowiązania w zakresie integracji regionalnej, która będzie wspierała wprowadzenie w życie unii celnej EAC.

UPG EAC przewiduje również kontynuowanie negocjacji na poziomie regionalnym w sprawie usług, polityki konkurencji, inwestycji i rozwoju sektora prywatnego, środowiska i zrównoważonego rozwoju, praw własności intelektualnej i przejrzystości w dziedzinie zamówień publicznych.

2016/0038 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 3 i 4 oraz art. 209 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej 2 ,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W dniu 12 czerwca 2002 r. Rada upoważniła Komisję do otwarcia rokowań w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym z krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku.

(2)Rokowania zostały zakończone, a umowę o partnerstwie gospodarczym między państwami partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (Republiką Burundi, Republiką Kenii, Republiką Rwandy, Zjednoczoną Republiką Tanzanii i Republiką Ugandy), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony (zwaną dalej „Umową”) parafowano w dniu 16 października 2014 r.

(3)Zgodnie z decyzją Rady nr [..] z dnia [..], 3 Umowa została podpisana w dniu [..] r., z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie.

(4)Umowa jest stosowana tymczasowo od dnia [...] r. do czasu jej wejścia w życie.

(5)W Umowie o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony 4 (umowa o partnerstwie AKP–WE) wezwano do zawarcia zgodnych z przepisami WTO umów o partnerstwie gospodarczym.

(6)Umowę należy zawrzeć w imieniu Unii,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Umowa o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony, zostaje niniejszym zawarta.

Tekst Umowy dołączony został do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Przewodniczący Rady wyznacza osobę umocowaną do dokonania w imieniu Unii Europejskiej powiadomienia, o którym mowa w art. 139 Umowy, aby wyrazić tym samym zgodę Unii Europejskiej na przystąpienie do Umowy 5 .

Artykuł 3

Umowy nie można interpretować jako przyznającej prawa lub nakładającej obowiązki, na które można bezpośrednio powoływać się w sądach i trybunałach Unii Europejskiej lub państw członkowskich.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI DLA WNIOSKÓW, KTÓRYCH WPŁYW NA BUDŻET OGRANICZA SIĘ WYŁĄCZNIE DO DOCHODÓW

1.TYTUŁ WNIOSKU:

DECYZJA RADY w sprawie zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między Państwami Partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony

2.LINIA BUDŻETOWA

Rozdział i artykuł: rozdział 12, artykuł 120

Kwota zapisana w budżecie na 2014 r.: 16 185 600 000 EUR

3.WPŁYW FINANSOWY

Wniosek nie ma wpływu finansowego

4.ŚRODKI ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH

W celu ochrony zasobów własnych Unii Europejskiej Umowa zawiera postanowienia mające na celu zapewnienie prawidłowego przestrzegania przez państwa partnerskie warunków dotyczących stosowania koncesji handlowych na mocy pkt 3 „Wpływ finansowy”, w szczególności warunków określonych w art. 16 w sprawie szczególnych postanowień dotyczących współpracy administracyjnej (tzw. klauzula OLAF) i protokole dotyczącym reguł pochodzenia (protokół 1 do Umowy) oraz protokole dotyczącym wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (protokół 2 do Umowy). Wymienione postanowienia uzupełniają przepisy celne Unii Europejskiej mające zastosowanie do wszystkich przywożonych towarów (w szczególności Kodeks Celny Unii Europejskiej i jego przepisy wykonawcze) oraz przepisy dotyczące zobowiązań państw członkowskich w zakresie kontroli zasobów własnych (w szczególności rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000).

(1)    Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3 Umowa zmieniona umową podpisaną w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r. (Dz.U. L 209 z 11.8.2005, s. 27) i umową podpisaną w Wagadugu w dniu 22 czerwca 2010 r. (Dz.U. L 287 z 4.11.2010, s. 3).
(2)    Dz.U. C […] z […], s. […].
(3)    Dz.U. L
(4)    Dz.U. 317 z 15.12.2000, s. 3 Umowa zmieniona umową podpisaną w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r. (Dz.U. L 209 z 11.8.2005, s. 27) i umową podpisaną w Wagadugu w dniu 22 czerwca 2010 r. (Dz.U. L 287 z 4.11.2010, s. 3).
(5)    Termin wejścia w życie Umowy zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przez Sekretariat Generalny Rady.
Top

Bruksela, dnia 11.2.2016

COM(2016) 64 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku w sprawie decyzji Rady

dotyczącej zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między państwami partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony


ZAŁĄCZNIK

UMOWA O PARTNERSTWIE GOSPODARCZYM

MIĘDZY PAŃSTWAMI PARTNERSKIMI WSPÓLNOTY WSCHODNIOAFRYKAŃSKIEJ (EAC), Z JEDNEJ STRONY, A UNIĄ EUROPEJSKĄ I JEJ PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI,

Z DRUGIEJ STRONY

STRONY UMOWY

REPUBLIKA BURUNDI,

REPUBLIKA KENII,

REPUBLIKA RWANDY,

ZJEDNOCZONA REPUBLIKA TANZANII,

REPUBLIKA UGANDY

(zwane dalej „państwami partnerskimi EAC”),

z jednej strony, oraz

KRÓLESTWO BELGII,

REPUBLIKA BUŁGARII,

REPUBLIKA CZESKA,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA ESTOŃSKA,

IRLANDIA,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

REPUBLIKA CHORWACJI,

REPUBLIKA WŁOSKA,

REPUBLIKA CYPRYJSKA,

REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

REPUBLIKA LITEWSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

WĘGRY,

REPUBLIKA MALTY,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

REPUBLIKA AUSTRII,

RZECZPOSPOLITA POLSKA,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

RUMUNIA,

REPUBLIKA SŁOWENII,

REPUBLIKA SŁOWACKA,

REPUBLIKA FINLANDII,

KRÓLESTWO SZWECJI,

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

ORAZ

UNIA EUROPEJSKA

(zwane dalej „UE”),

z drugiej strony,

POWOŁUJĄC SIĘ na swoje zobowiązania w ramach Światowej Organizacji Handlu, zwane dalej „porozumieniem WTO”,

UWZGLĘDNIAJĄC Porozumienie ustanawiające grupę państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), podpisane w Georgetown dnia 6 czerwca 1975 r.,

UWZGLĘDNIAJĄC Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r., zmienioną po raz pierwszy w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r. i po raz drugi w Wagadugu dnia 22 czerwca 2010 r., zwaną dalej „umową z Kotonu”,

UWZGLĘDNIAJĄC Traktat ustanawiający Wspólnotę Wschodnioafrykańską (EAC), podpisany dnia 30 listopada 1999 r. w Aruszy, oraz jego protokół w sprawie ustanowienia unii celnej Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej,

PODKREŚLAJĄC swoją chęć urzeczywistnienia pełniejszej jedności Afryki oraz osiągnięcia celów Traktatu ustanawiającego Afrykańską Wspólnotę Gospodarczą,

UWZGLĘDNIAJĄC Traktat o Unii Europejskiej (TUE) oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

ZWAŻYWSZY, że państwa partnerskie EAC oraz UE i jej państwa członkowskie są zgodne co do tego, że ich współpraca gospodarcza i handlowa ma na celu przyczynienie się do płynnej i stopniowej integracji państw AKP z gospodarką światową, z uwzględnieniem ich wyborów politycznych oraz poziomów i priorytetów rozwoju, promując w ten sposób ich zrównoważony rozwój oraz przyczyniając się do eliminacji ubóstwa w państwach partnerskich EAC,

POTWIERDZAJĄC, że umowa o partnerstwie gospodarczym (UPG) jest zgodna z celami i zasadami umowy z Kotonu, w szczególności z postanowieniami jej części 3, tytuł II w sprawie współpracy gospodarczej i handlowej,

POTWIERDZAJĄC, że UPG ma być instrumentem rozwoju promującym zrównoważony wzrost, prowadzącym do zwiększania produkcji w państwach partnerskich EAC i ich potencjału w zakresie podaży, wspierającym transformację strukturalną gospodarek państw partnerskich EAC oraz ich dywersyfikację i konkurencyjność, a także rozwój handlu, inwestycji, technologii i tworzenie miejsc pracy w państwach partnerskich EAC,

PODKREŚLAJĄC potrzebę zapewnienia szczególnego wsparcia dla integracji regionalnej oraz zagwarantowania specjalnego i zróżnicowanego traktowania wszystkich państw partnerskich EAC, przy jednoczesnym utrzymaniu specjalnego traktowania najsłabiej rozwiniętych państw partnerskich EAC,

UZNAJĄC, że poprawa standardu życia w państwach partnerskich EAC wymaga znacznych inwestycji,

UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:

CZĘŚĆ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ARTYKUŁ 1

Zakres Umowy

Strony ustanawiają Umowę o partnerstwie gospodarczym (UPG). Umowa ta obejmuje następujące części:

a)Postanowienia ogólne

b)Handel towarami

c)Rybołówstwo

d)Rolnictwo

e)Współpraca gospodarcza i współpraca na rzecz rozwoju

f)Postanowienia instytucjonalne

g)Unikanie i rozstrzyganie sporów

h)Wyjątki ogólne

i)Postanowienia ogólne i końcowe

j)Załączniki i protokoły do Umowy

ARTYKUŁ 2

Cele

1.Celem niniejszej Umowy jest:

a)przyczynianie się do wzrostu gospodarczego i rozwoju poprzez ustanowienie silniejszego i strategicznego partnerstwa w zakresie handlu i rozwoju, zgodnego z celem zrównoważonego rozwoju;

b)wspieranie integracji regionalnej, współpracy gospodarczej i dobrych rządów w regionie EAC;

c)wspieranie stopniowej integracji państw EAC z gospodarką światową, zgodnie z ich wyborami politycznymi i priorytetami rozwoju;

d)wspieranie transformacji strukturalnej gospodarek EAC oraz ich dywersyfikacji i konkurencyjności dzięki zwiększeniu ich potencjału w zakresie produkcji, podaży i handlu;

e)zwiększenie potencjału EAC w zakresie polityki handlowej i spraw związanych z handlem;

f)ustanowienie i wdrożenie w państwach partnerskich EAC skutecznych, przewidywalnych i przejrzystych ram prawnych w zakresie handlu i inwestycji na poziomie regionalnym i stworzenie w ten sposób warunków dla wzrostu inwestycji i rozwoju sektora prywatnego; oraz

g)zacieśnianie istniejących więzi pomiędzy Stronami na zasadzie solidarności i obopólnego interesu. W tym celu, zgodnie z prawami i zobowiązaniami Stron wynikającymi z WTO, Umowa przyczynia się do zacieśnienia stosunków handlowych i gospodarczych, wspiera nową dynamikę handlu pomiędzy Stronami poprzez stopniową, asymetryczną liberalizację handlu pomiędzy nimi oraz wzmacnia, rozszerza i pogłębia współpracę we wszystkich obszarach związanych z handlem i inwestycjami.

2.Zgodnie z art. 34 i 35 umowy z Kotonu niniejsza Umowa ma również na celu:

a)sporządzenie umowy zgodnej z art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 („GATT 1994”);

b)ułatwienie kontynuacji handlu przez państwa partnerskie EAC na warunkach nie mniej korzystnych niż warunki przewidziane w ramach umowy z Kotonu;

c)ustanowienie ram i zakresu potencjalnych negocjacji dotyczących innych kwestii, w tym handlu usługami, spraw związanych z handlem, jak określono w umowie z Kotonu, oraz wszelkich innych zagadnień będących przedmiotem zainteresowania obu Stron.

ARTYKUŁ 3

Klauzula rendez-vous

Strony zobowiązują się, że w ciągu pięciu (5) lat od wejścia w życie niniejszej Umowy zakończą negocjacje w następujących obszarach:

a)handel usługami

b)zagadnienia związane z handlem, a mianowicie:

(i)polityka konkurencji;

(ii)inwestycje i rozwój sektora prywatnego;

(iii)handel, środowisko i zrównoważony rozwój;

(iv)prawa własności intelektualnej;

(v)przejrzystość zamówień publicznych;

c)wszelkie pozostałe dziedziny uzgodnione przez Strony.

ARTYKUŁ 4

Zasady

Niniejsza Umowa opiera się na następujących zasadach:

a)rozwój dorobku umowy z Kotonu;

b)wzmocnienie integracji regionalnej w regionie EAC;

c)zapewnienie asymetrii na korzyść państw partnerskich EAC w zakresie liberalizacji handlu i stosowania środków związanych z handlem i instrumentów ochrony handlu;

d)umożliwienie państwom partnerskim EAC utrzymania preferencji regionalnych z innymi krajami i regionami afrykańskimi, bez obowiązku rozszerzenia ich na UE; oraz

e)wkład w rozwój zdolności państw partnerskich EAC w zakresie produkcji, podaży i handlu.

CZĘŚĆ II HANDEL TOWARAMI

ARTYKUŁ 5

Zakres i cele

1.Postanowienia niniejszej części stosuje się do wszystkich towarów pochodzących z Unii Europejskiej oraz państw partnerskich EAC.

2.Do celów w obszarze handlu towarami należą:

a)zapewnienie towarom pochodzącym z państw partnerskich EAC dostępu do rynku UE na zasadzie całkowitego zwolnienia z ceł i kontyngentów, w bezpiecznym, długim i przewidywalnym okresie, na warunkach określonych w niniejszej Umowie;

b)postępująca i stopniowa liberalizacja w państwach partnerskich EAC rynków towarów pochodzących z UE na warunkach określonych w niniejszej Umowie; oraz

c)utrzymanie i poprawa warunków dostępu do rynku w celu zagwarantowania, by państwa partnerskie EAC w pełni czerpały korzyści z UPG.

TYTUŁ I: CŁA I SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW

ARTYKUŁ 6

Cła

1.Cła obejmują wszelkiego rodzaju należności lub opłaty nakładane w związku z przywozem towarów, w tym wszelkiego rodzaju podatki wyrównawcze lub opłaty dodatkowe związane z takim przywozem, nie obejmują jednak:

a)opłat równoważnych podatkom wewnętrznym, pobieranych zarówno od towarów przywożonych, jak i produkowanych lokalnie, zgodnych z postanowieniami art. 20;

b)środków antydumpingowych, wyrównawczych lub ochronnych stosowanych zgodnie z postanowieniami tytułu VI; oraz

c)opłat lub innych należności nałożonych zgodnie z postanowieniami art. 8.

2.Podstawową stawką celną, na podstawie której dokonywane mają być kolejne obniżki, jest stawka wskazana w taryfie celnej każdej Strony dla poszczególnych produktów.

ARTYKUŁ 7

Klasyfikacja towarów

1.Klasyfikacja towarów w handlu objętym niniejszą Umową jest spójna z odpowiednią nomenklaturą taryfową każdej Strony, zgodnie z Międzynarodową konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów („HS”).

2.W ciągu trzech miesięcy do zmiany taryfy lub zmiany HS, stosowanych ceł oraz odpowiedniej nomenklatury dotyczącej danych produktów wymienionych w załączniku I i II strony przekazują sobie wszelkie konieczne informacje.

ARTYKUŁ 8

Opłaty i inne należności

Wysokość opłat i innych należności, o których mowa w art. 6 lit. c), ograniczona jest do zbliżonych kosztów świadczonych usług; opłaty i inne należności nie stanowią pośredniej ochrony produktów krajowych lub opodatkowania przywozu dla celów fiskalnych. Opłat i należności związanych z handlem nie nakłada się w przypadku usług konsularnych.

ARTYKUŁ 9

Reguły pochodzenia

Do celów niniejszej części termin „pochodzący” oznacza kwalifikujący się według reguł pochodzenia określonych w protokole 1 do niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 10

Cła na produkty pochodzące z państw partnerskich EAC

Produkty pochodzące z państw partnerskich EAC przywożone do UE są zwolnione z ceł, zgodnie z warunkami określonymi w załączniku I.

ARTYKUŁ 11

Cła na produkty pochodzące z UE

Produkty pochodzące z UE przywożone są do państw partnerskich EAC zgodnie z warunkami określonymi w harmonogramie liberalizacji ceł w załączniku II.

ARTYKUŁ 12

Zamrożenie ceł

1.Strony zgadzają się nie podwyższać ceł stosowanych do produktów objętych liberalizacją w ramach niniejszej Umowy, z wyjątkiem środków przyjętych zgodnie z art. 48, 49 i 50.

2.Aby zachować perspektywy szerszej integracji regionalnej w Afryce, w ramach Rady UGP Strony mogą podjąć decyzję o zmianie wysokości ceł ustalonych w załączniku II (a), II (b) oraz II (c), jakie mogą być stosowane do produktów pochodzących z UE przywożonych do państw partnerskich EAC. Strony zapewniają, że wszelkie takie zmiany nie prowadzą do niezgodności niniejszej Umowy z wymogami art. XXIV GATT 1994.

ARTYKUŁ 13

Przemieszczanie towarów

1.Cła na towary pochodzące z terytorium jednej Strony należy pobierać na terytorium drugiej Strony tylko jeden raz.

2.Wszelkie cło zapłacone przy przywozie do państwa partnerskiego EAC jest zwracane w całości, jeżeli towary opuszczają terytorium państwa partnerskiego EAC będącego miejscem pierwszego przywozu i zostają przewiezione do innego państwa partnerskiego EAC. Cło płacone jest w państwie partnerskim EAC, gdzie następuje konsumpcja towarów.

3.Strony zgadzają się współpracować w celu ułatwienia przemieszczania towarów i uproszczenia procedur celnych.

ARTYKUŁ 14

Cła i podatki wywozowe

1.Strony nie wprowadzają żadnych nowych ceł ani podatków związanych z wywozem towarów na terytorium drugiej Strony, które przekraczają cła lub podatki nałożone na produkty podobne przeznaczone do sprzedaży wewnętrznej.

2.Niezależnie od ust. 1 państwa partnerskie EAC, po powiadomieniu UE, mogą nałożyć tymczasowe cło lub podatek związane z wywozem towarów w następujących sytuacjach:

a)w celu wsparcia rozwoju przemysłu krajowego;

b) w celu utrzymania stabilności waluty w przypadku, gdy wzrost światowych cen towarów eksportowych stwarza ryzyko zawyżenia wartości waluty; lub

c)w celu ochrony dochodów, bezpieczeństwa żywnościowego i środowiska naturalnego.

3.Takie podatki należy pobierać od ograniczonej liczby produktów i w ograniczonym czasie, a po 48 miesiącach Rada UPG dokonuje ich przeglądu w celu przedłużenia.

4.Od wejścia w życie niniejszej Umowy wszelkie korzystniejsze traktowanie obejmujące podatki stosowane przez państwa partnerskie EAC w odniesieniu do dowolnego produktu przeznaczonego na wywóz do dowolnej znaczącej gospodarki handlowej lub związane z takimi podatkami przyznaje się produktowi podobnemu przeznaczonemu na terytorium UE.

5.Do celów artykułów 14 i 15 „znacząca gospodarka handlowa” oznacza dowolny kraj rozwinięty lub dowolny kraj, którego udział w światowym wywozie towarów przekraczał 1 % w roku poprzedzającym wejście w życie umowy o wolnym handlu, o której mowa w art. 15, lub dowolną grupę krajów działających indywidualnie, wspólnie lub w ramach umowy o wolnym handlu, której wspólny udział w światowym wywozie towarów przekraczał 1,5 % w roku poprzedzającym wejście w życie umowy o wolnym handlu, o której mowa w art. 15 1 .

ARTYKUŁ 15

Korzystniejsze traktowanie wynikające z umowy o wolnym handlu

1.W odniesieniu do towarów objętych niniejszą częścią UE przyznaje państwom partnerskim EAC wszelkie korzystniejsze traktowanie mające zastosowanie w wyniku zawarcia przez UE umowy o wolnym handlu ze stronami trzecimi po podpisaniu niniejszej Umowy.

2.W odniesieniu do towarów objętych niniejszą częścią państwa partnerskie EAC przyznają UE wszelkie korzystniejsze traktowanie mające zastosowanie w wyniku zawarcia przez państwa partnerskie EAC umowy o wolnym handlu z dowolną znaczącą gospodarką handlową po podpisaniu niniejszej Umowy. Jeśli UE jest w stanie wykazać, że otrzymuje traktowanie mniej korzystne niż traktowanie, jakie państwa partnerskie EAC przyznały dowolnej innej znaczącej gospodarce handlowej, Strony – w zakresie, w jakim jest to możliwe – przeprowadzają konsultacje i wspólnie podejmują decyzję o wykonaniu postanowień niniejszego ustępu, oddzielnie dla każdego przypadku.

3.Postanowienia niniejszej części nie zobowiązują Stron do wzajemnego rozszerzenia jakiegokolwiek preferencyjnego traktowania wynikającego z członkostwa jednej ze Stron w umowie o wolnym handlu ze stroną trzecią w dniu podpisania niniejszej Umowy.

4.Postanowień ust. 2 nie stosuje się do porozumień handlowych między państwami partnerskimi EAC a grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku lub innymi krajami i regionami afrykańskimi.

5.Do celów niniejszego artykułu „umowa o wolnym handlu” oznacza umowę istotnie liberalizującą handel i znacznie zmniejszającą środki dyskryminacyjne lub zakazującą wprowadzania nowych środków dyskryminacyjnych lub środków bardziej dyskryminacyjnych między stronami z chwilą wejścia w życie takiej umowy albo w rozsądnych ramach czasowych.

ARTYKUŁ 16

Szczególne postanowienia dotyczące współpracy administracyjnej

1.Strony zgadzają się, że współpraca administracyjna jest niezbędna do wdrażania i kontroli preferencyjnego traktowania przyznanego na mocy niniejszej części, i podkreślają swoje zobowiązanie do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć w sprawach celnych i związanych z cłami.

2.W przypadku gdy Strona stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy administracyjnej lub nieprawidłowości bądź nadużycia, Strona ta może tymczasowo zawiesić odpowiednie traktowanie preferencyjne danego produktu lub produktów zgodnie z niniejszym artykułem.

3.Do celów niniejszego artykułu brak współpracy administracyjnej oznacza między innymi:

a)powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia danego produktu lub produktów;

b)powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników;

c)powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia na przeprowadzenie w ramach współpracy administracyjnej misji służących weryfikacji autentyczności dokumentów lub prawidłowości informacji mających znaczenie dla przyznania danego traktowania preferencyjnego.

4.Stwierdzenie nieprawidłowości lub nadużyć może mieć miejsce między innymi, jeśli nastąpił gwałtowny, nieuzasadniony, wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający normalne możliwości produkcyjne i wywozowe drugiej Strony, w połączeniu z posiadaniem obiektywnych informacji dotyczących nieprawidłowości lub nadużyć.

5.Zastosowanie czasowego zawieszenia podlega następującym warunkom:

a)Strona, która na podstawie obiektywnych informacji stwierdziła brak współpracy administracyjnej lub nieprawidłowości lub nadużycia, bezzwłocznie powiadamia o tym Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz, w celu znalezienia rozwiązania zadowalającego obie Strony, rozpoczyna konsultacje w ramach Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla na podstawie wszelkich stosownych informacji i obiektywnych ustaleń.

b)W przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje, o których mowa powyżej, w ramach Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla i nie osiągnęły zadowalającego rozwiązania w ciągu trzech (3) miesięcy od przekazania powiadomienia, Strona zainteresowana może tymczasowo zawiesić odpowiednie traktowanie preferencyjne danych produktów. Informację o tymczasowym zawieszeniu bezzwłocznie podaje się do wiadomości Rady UPG.

c)Tymczasowe zawieszenia przewidziane w niniejszym artykule ograniczają się do środków niezbędnych do ochrony interesów finansowych zainteresowanej Strony. Środki te nie przekraczają okresu sześciu (6) miesięcy, który może zostać przedłużony. Stanowią one przedmiot okresowych konsultacji w ramach Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla, w szczególności w celu ich zniesienia bezzwłocznie po ustaniu warunków, które przyczyniły się do ich zastosowania.

6.Równocześnie z powiadomieniem Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla zgodnie z ust. 5 lit. a) niniejszego artykułu, zainteresowana Strona powinna opublikować zawiadomienie dla importerów w swoim dzienniku urzędowym. Zawiadomienie dla importerów powinno zawierać informację, że w odniesieniu do danego produktu stwierdzono, na podstawie obiektywnych informacji, brak współpracy administracyjnej lub istnienie nieprawidłowości lub nadużyć.

ARTYKUŁ 17

Postępowanie w przypadku błędów administracyjnych

W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień protokołu 1 w sprawie definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej, jeżeli błąd ten wywiera skutki w zakresie ceł przywozowych, Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich możliwych działań w celu rozwiązania takiego problemu.

ARTYKUŁ 18

Ustalanie wartości celnej

1.Artykuł VII GATT 1994 oraz Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII GATT 1994 określają zasady dotyczące ustalania wartości celnej stosowane do wymiany handlowej między Stronami.

2.Strony współpracują w celu wypracowania wspólnego podejścia do kwestii dotyczących ustalania wartości celnej.

TYTUŁ II: ŚRODKI POZATARYFOWE

ARTYKUŁ 19

Zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych

1.Z chwilą wejścia w życie niniejszej Umowy między Stronami zniesione zostają wszelkie zakazy lub ograniczenia przywozowe, wywozowe lub dotyczące sprzedaży na wywóz inne niż cła, podatki, opłaty i inne należności przewidziane w art. 6, niezależnie od tego, czy wprowadzone są w ramach kontyngentów, pozwoleń na przywóz lub na wywóz lub innych środków. Żadne takie nowe środki nie są wprowadzane w handlu między Stronami. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają postanowień tytułu VI niniejszej części.

2.Postanowienia ust. 1 niniejszego artykułu nie dotyczą następujących kwestii:

a)zakazów lub ograniczeń wywozowych stosowanych tymczasowo w celu zapobieżenia poważnym niedoborom żywności lub innych produktów niezbędnych dla umawiającej się strony dokonującej wywozu lub złagodzenia takich niedoborów;

b)zakazów lub ograniczeń przywozowych i wywozowych koniecznych dla zastosowania norm lub regulacji w zakresie klasyfikacji, szeregowania lub wprowadzania do obrotu towarów w handlu międzynarodowym.

ARTYKUŁ 20

Traktowanie narodowe podatków i uregulowań wewnętrznych

1.Produkty przywożone pochodzące z jednej Strony nie podlegają, w sposób bezpośredni ani pośredni, podatkom wewnętrznym lub innym opłatom wewnętrznym wszelkiego rodzaju poza tymi, jakie się stosuje, bezpośrednio lub pośrednio, do podobnych produktów krajowych drugiej Strony. Ponadto Strony nie stosują w inny sposób podatków wewnętrznych lub innych opłat wewnętrznych dla ochrony swojej odnośnej produkcji.

2.Produkty przywożone pochodzące z jednej Strony są traktowane w sposób nie mniej uprzywilejowany niż podobne produkty krajowe drugiej Strony w odniesieniu do wszystkich przepisów ustawowych i wykonawczych lub wymogów mających wpływ na ich wewnętrzną sprzedaż, oferty sprzedaży, zakup, transport, dystrybucję lub wykorzystanie. Postanowienia niniejszego ustępu nie stanowią przeszkody dla stosowania zróżnicowanych wewnętrznych opłat transportowych, opartych wyłącznie na gospodarczym wykorzystaniu środków transportu, a nie na pochodzeniu produktu.

3.Żadna ze Stron nie ustanawia ani nie utrzymuje wewnętrznych regulacji ilościowych dotyczących mieszania, przetwarzania lub wykorzystywania produktów w ustalonych ilościach lub proporcjach, co wymaga, bezpośrednio lub pośrednio, aby określona ilość lub proporcja produktu będącego przedmiotem regulacji musiała zostać dostarczona ze źródeł krajowych. Ponadto żadna ze Stron nie stosuje wewnętrznych regulacji ilościowych dla ochrony swojej odnośnej produkcji.

4.Postanowienia niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla wypłaty subsydiów wyłącznie dla producentów krajowych, włączając wypłaty dla producentów krajowych pochodzące z wpływów z podatków wewnętrznych lub opłat wewnętrznych stosowanych zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu oraz subsydiów realizowanych poprzez zamówienia rządowe produktów krajowych.

5.Postanowień niniejszego artykułu nie stosuje się do przepisów ustawowych i wykonawczych, procedur lub praktyk dotyczących zamówień publicznych.

ARTYKUŁ 21

Dobre zarządzanie w kwestiach podatkowych

Strony uznają znaczenie współpracy w dziedzinie zasad dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych za pośrednictwem odpowiednich organów zgodnie z odnośnymi krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

TYTUŁ III: WSPÓŁPRACA CELNA I UŁATWIENIA W HANDLU

ARTYKUŁ 22

Zakres i cele

1.Strony uznają znaczenie kwestii współpracy celnej i ułatwień w handlu w związku ze zmieniającymi się warunkami globalnej wymiany handlowej i zgadzają się:

a)zacieśniać współpracę, zagwarantować odpowiednie przepisy prawne i procedury, a także zdolności administracyjne właściwych organów do osiągnięcia celu, jakim jest promowanie ułatwień w handlu;

b)że państwa partnerskie EAC potrzebują okresów przejściowych oraz działań w zakresie budowania zdolności, aby sprawnie wdrożyć postanowienia niniejszego tytułu.

2.Celem niniejszego tytułu jest:

a)ułatwienie handlu między Stronami;

b)promowanie harmonizacji prawa i procedur celnych na szczeblu regionalnym;

c)zapewnienie wsparcia państwom partnerskim EAC w celu wzmocnienia ułatwień w handlu;

d)zapewnienie administracjom celnym państw partnerskich EAC wsparcia we wdrażaniu niniejszej Umowy i innych międzynarodowych najlepszych praktyk celnych;

e)zacieśnienie współpracy pomiędzy administracjami celnymi Stron i innym powiązanymi służbami granicznymi.

ARTYKUŁ 23

Współpraca celna i wzajemna pomoc administracyjna

1.Dla zapewnienia zgodności z postanowieniami niniejszego tytułu i aby skutecznie odpowiedzieć na cele wyznaczone w art. 22, Strony:

a)wymieniają informacje na temat prawa i procedur celnych;

b)opracowują wspólne inicjatywy we wspólnie uzgodnionych obszarach;

c)współpracują w następujących obszarach:

(i)modernizacja systemów i procedur celnych, jak również skrócenie czasu odprawy celnej;

(ii)uproszczenie i harmonizacja procedur celnych oraz formalności handlowych, w tym związanych z przywozem, wywozem i tranzytem;

(iii)wzmocnienie regionalnych systemów tranzytowych;

(iv)zwiększenie przejrzystości zgodnie z art. 24 ust. 3;

(v)budowanie zdolności, w tym pomoc finansowa i techniczna dla państw partnerskich EAC;

(vi)wszelkie inne obszary dotyczące ceł uzgodnione przez Strony;

d)określenie, w miarę możliwości, wspólnych stanowisk w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu w międzynarodowych organizacjach, takich jak WTO, Światowa Organizacja Celna (WCO), Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju (UNCTAD);

e)propagowanie koordynacji działań wśród wszystkich zaangażowanych podmiotów, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.

2.Niezależnie od postanowień ust. 1 Strony udzielają sobie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych zgodnie z postanowieniami protokołu 2.

ARTYKUŁ 24

Przepisy i procedury celne

1.Strony uzgadniają, że ich odpowiednie przepisy i procedury handlowe i celne opierają się międzynarodowych instrumentach i normach mających zastosowanie w dziedzinie ceł i handlu, w tym na zasadniczych elementach zmienionej Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego (konwencji z Kioto), zasadniczych elementach Ram standardów dla zabezpieczenia i uproszczenia handlu globalnego opracowanych przez WCO, zbiorze danych WCO oraz konwencji w sprawie HS.

2.Strony uzgadniają, że ich odpowiednie przepisy i procedury handlowe i celne opierają się na:

a)potrzebie ochrony i ułatwienia legalnego handlu poprzez skuteczne egzekwowanie wymogów określonych w przepisach prawa celnego oraz postępowanie zgodnie z tymi wymogami;

b)potrzebie unikania zbędnych i dyskryminacyjnych obciążeń dla podmiotów gospodarczych, na potrzebie ochrony przed nadużyciami i korupcją oraz na potrzebie tworzenia dalszych ułatwień dla podmiotów gospodarczych ściśle przestrzegających przepisów i procedur celnych;

c)potrzebie stosowania jednolitego dokumentu administracyjnego lub jego elektronicznego odpowiednika do celów składania deklaracji celnych odpowiednio w UE oraz w państwach partnerskich EAC;

d)stosowaniu nowoczesnych technik celnych, w tym oceny ryzyka, uproszczonych procedur wprowadzenia i zwalniania towarów, kontroli po zwolnieniu towarów i audytów;

e)stopniowym rozwoju systemów, łącznie z systemami opartymi na technologii informacyjnej, w przypadku operacji wywozowych, przywozowych i tranzytowych, aby ułatwić elektroniczną wymianę danych między podmiotami gospodarczymi, administracjami celnymi oraz pozostałymi instytucjami;

f)zasadzie, że kary nałożone w przypadku niewielkiego naruszenia przepisów celnych lub wymogów proceduralnych są proporcjonalne oraz że ich stosowanie nie powoduje nieuzasadnionych opóźnień w odprawie celnej;

g)systemie wiążących orzeczeń w sprawach celnych, w szczególności w sprawie klasyfikacji taryfowej oraz reguł pochodzenia, zgodnych z zasadami określonymi w odpowiednim prawodawstwie regionalnym lub krajowym;

h)potrzebie stosowania opłat i należności, które odpowiadają usługom świadczonym w związku z poszczególnymi transakcjami i które nie są ustalane ad valorem. Opłat i należności nie nakłada się w przypadku usług konsularnych w odniesieniu do handlu towarami;

i)znoszeniu wszelkich wymogów dotyczących obowiązkowych inspekcji przedwysyłkowych określonych w porozumieniu WTO w sprawie inspekcji przedwysyłkowej lub podobnych kontroli;

j)znoszeniu wszystkich wymogów dotyczących obowiązkowego korzystania z usług pośredników celnych oraz na przejrzystych, niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych zasadach dotyczących licencjonowania takich pośredników.

3.W celu usprawnienia metod pracy oraz zapewnienia przejrzystości i skuteczności czynności celnych Strony:

a)podejmują dalsze działania na rzecz uproszenia i standaryzacji dokumentacji i formalności handlowych, aby umożliwić szybkie zwalnianie i odprawę towarów;

b)zapewniają skuteczne, szybkie i niedyskryminacyjne procedury przewidujące prawo do odwołania się od działań, orzeczeń i decyzji administracyjnych organów celnych i innych podmiotów mających wpływ na przywóz, wywóz lub tranzyt towarów. Takie procedury muszą być łatwo dostępne dla wszystkich przedsiębiorstw;

c)zapewniają spójność działań poprzez stosowanie środków odzwierciedlających zasady odpowiednich międzynarodowych konwencji i instrumentów.

ARTYKUŁ 25

Ułatwianie przemieszczania w ramach tranzytu

1.Strony gwarantują swobodny tranzyt towarów przez swoje terytorium, przy wykorzystaniu najbardziej odpowiednich tras. Wszelkie ograniczenia, kontrole lub wymagania muszą mieć charakter niedyskryminacyjny, proporcjonalny oraz muszą być stosowane jednolicie.

2.Strona ma prawo wymagać, aby ruch tranzytowy przez jej terytorium rozpoczynał w odpowiednim urzędzie celnym i odbywał się po wyznaczonych trasach. Jeśli Strona wymaga korzystania z wyznaczonych tras, musi w pełni przestrzegać postanowień art. V ust. 3 GATT 1994.

3.Bez uszczerbku dla uzasadnionych kontroli celnych, Strony przyznają towarom będącym przedmiotem tranzytu na ich terytorium traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane towarom krajowym.

4.Strony ustanawiają transportowe procedury celne zezwalające na tranzyt towarów bez uiszczania opłat celnych ani innych opłat o skutku równoważnym, pod warunkiem dostarczenia odpowiednich zabezpieczeń zgodnie z odpowiednimi przepisami regionalnego lub krajowego prawa celnego.

5.Strony promują i wdrażają regionalne uzgodnienia tranzytowe.

6.Strony propagują koordynację działań wśród wszystkich zaangażowanych podmiotów, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.

7.Prawodawstwo Stron opiera się na odpowiednich normach i instrumentach międzynarodowych dotyczących tranzytu.

ARTYKUŁ 26

Relacje ze środowiskiem biznesu

Strony postanawiają:

a)dopilnować, by wszelkie przepisy, procedury oraz opłaty i należności były udostępniane publicznie, o ile to możliwe w formie elektronicznej lub za pomocą innych właściwych środków, a także w miarę możliwości przedstawiać wszelkie stosowne wyjaśnienia;

b)systematycznie przeprowadzać terminowe konsultacje z przedstawicielami handlu na temat wniosków ustawodawczych oraz procedur dotyczących kwestii celnych i handlowych;

c)przyjmować nowe lub zmienione przepisy lub procedury w sposób, który umożliwia przedsiębiorstwom handlowym należyte do nich przygotowanie i dostosowanie się;

d)udostępniać publicznie właściwe komunikaty administracyjne, zawierające wymagania organów i procedury wjazdowe, a także wskazujące godziny pracy i procedury robocze urzędów celnych w portach i na przejściach granicznych oraz punkty kontaktowe udzielające informacji;

e)wspierać współpracę między podmiotami gospodarczymi i właściwymi organami poprzez wykorzystywanie bezstronnych, dostępnych publicznie procedur takich jak protokoły ustaleń oparte na protokołach ogłoszonych przez WCO;

f)dopilnować, by ich odnośne wymogi i procedury celne oraz powiązane z nimi wymogi i procedury nadal odpowiadały potrzebom podmiotów handlowych, były zgodne z najlepszymi praktykami i w jak najmniejszym stopniu ograniczały wymianę handlową.

ARTYKUŁ 27

Postanowienia przejściowe

1.W związku z potrzebą wzmocnienia zdolności państw partnerskich EAC w obszarze ceł i ułatwień w handlu oraz bez uszczerbku dla zobowiązań wynikających z członkostwa w WTO Strony postanawiają, że od momentu wejścia w życie niniejszej Umowy państwa partnerskie EAC korzystają z pięcioletniego (5-letniego) okresu przejściowego, aby sprostać obowiązkom, o których mowa w art. 23, 24 i 25.

2.Wspomniany okres przejściowy może być przedłużony za zgodą Rady UPG.

ARTYKUŁ 28

Harmonizacja norm celnych na poziomie regionalnym

Strony uznają znaczenie konsolidacji i harmonizacji norm celnych oraz środków ułatwiających handel podejmowanych na poziomie regionalnym, w tym potrzebę zapoczątkowania w odpowiednich przypadkach reform w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu.

ARTYKUŁ 29

Komitet Specjalny ds. Celnych i Ułatwień w Handlu

1.Strony niniejszym ustanawiają Komitet Specjalny ds. Celnych i Ułatwień w Handlu złożony z ich przedstawicieli,

a)który zbiera się w terminie i zgodnie z porządkiem obrad uzgodnionym wcześniej przez Strony;

b)któremu przewodniczy na zmianę jedna ze Stron;

c)który podlega Radzie UPG.

2.Zadania Komitetu Specjalnego ds. Celnych i Ułatwień w Handlu obejmują:

a)monitorowanie wdrażania postanowień niniejszego tytułu oraz protokołu w sprawie reguł pochodzenia;

b)zapewnienie forum konsultacyjnego i dyskusyjnego w zakresie wszystkich spraw dotyczących ceł, w tym reguł pochodzenia, ogólnych procedur celnych, ustalenia wartości celnej, klasyfikacji taryfowej, tranzytu oraz wzajemnej pomocy administracyjnej;

c)wspieranie współpracy w zakresie rozwoju, stosowania i egzekwowania reguł pochodzenia i pokrewnych procedur celnych, ogólnych procedur celnych oraz wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych;

d)wspieranie współpracy w zakresie budowania zdolności i pomocy technicznej;

e)wszystkie pozostałe kwestie dotyczące niniejszego tytułu uzgodnione przez Strony.

TYTUŁ IV: ŚRODKI SANITARNE I FITOSANITARNE

ARTYKUŁ 30

Zakres i definicje

1.Postanowienia niniejszego tytułu mają zastosowanie do środków objętych Porozumieniem w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych WTO (zwanym dalej „porozumieniem WTO SPS”).

2.Do celów niniejszego tytułu zastosowanie mają definicje zawarte w porozumieniu WTO SPS oraz definicje Komisji Kodeksu Żywnościowego, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt oraz Międzynarodowej konwencji ochrony roślin, chyba że postanowiono inaczej.

ARTYKUŁ 31

Cele

Do celów w obszarze stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych należą:

a)ułatwienie Stronom handlu międzyregionalnego oraz wewnątrzregionalnego, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony zdrowia lub życia ludzi, zwierząt i roślin zgodnie z postanowieniami porozumienia WTO SPS;

b)zajęcie się problemami wynikającymi ze stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych w przypadku sektorów i produktów priorytetowych, przy należytym uwzględnieniu integracji regionalnej;

c)ustanowienie procedur i sposobów działania w celu ułatwienia współpracy w dziedzinie środków sanitarnych i fitosanitarnych;

d)zapewnienie przejrzystości w odniesieniu do środków sanitarnych i fitosanitarnych mających zastosowanie w handlu pomiędzy Stronami oraz wewnątrz Stron;

e)promowanie wewnątrzregionalnej harmonizacji środków z normami międzynarodowymi, zgodnie z porozumieniem WTO SPS, oraz opracowanie odpowiednich strategii oraz ram prawnych, regulacyjnych i instytucjonalnych wśród państw partnerskich EAC;

f)zwiększenie aktywnego udziału państw partnerskich EAC w Komisji Kodeksu Żywnościowego, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt oraz Międzynarodowej konwencji ochrony roślin;

g)propagowanie konsultacji i wymian między instytucjami oraz laboratoriami w państwach partnerskich EAC oraz w UE;

h)ułatwianie rozwijania zdolności w zakresie wyznaczania i wdrażania norm regionalnych i krajowych, zgodnie z międzynarodowymi wymogami, w celu ułatwienia integracji regionalnej;

i)zapewnienie i wzmocnienie zdolności państw partnerskich EAC w zakresie wdrażania i monitorowania środków sanitarnych i fitosanitarnych, zgodnie z postanowieniami tytułu VI w części V dotyczącej współpracy gospodarczej i współpracy na rzecz rozwoju; oraz

j)promowanie transferu technologii.

ARTYKUŁ 32

Prawa i obowiązki

1.Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z międzynarodowych
traktatów i umów, których są stronami, w odniesieniu do niniejszego tytułu.

2.Każda ze Stron:

a)ma suwerenne prawo wdrażania środków sanitarnych i fitosanitarnych, pod warunkiem że są one zgodne z postanowieniami porozumienia WTO SPS;

b)zanim wprowadzi wszelkie nowe środki sanitarne i fitosanitarne, konsultuje się z drugą Stroną za pomocą mechanizmów notyfikacji przewidzianych w porozumieniu WTO SPS oraz, w odpowiednim przypadku, poprzez punkty kontaktowe Stron;

c)wspiera drugą Stronę w gromadzeniu informacji koniecznych do podjęcia merytorycznie uzasadnionych decyzji;

d)promuje powiązania pomiędzy instytucjami oraz laboratoriami w państwach partnerskich EAC oraz w UE, a także wspólne przedsięwzięcia i wspólne prace badawcze i rozwojowe.

ARTYKUŁ 33

Uzasadnienie naukowe wprowadzanych środków

Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego tytułu Strony gwarantują, że wprowadzenie, zmiana lub modyfikacja dowolnych środków sanitarnych i fitosanitarnych na ich terytorium będą uzasadnione naukowo i zgodne z porozumieniem WTO SPS.

ARTYKUŁ 34

Harmonizacja

1.Strony dążą do osiągnięcia harmonizacji swoich odnośnych zasad i procedur dotyczących określania własnych środków sanitarnych i fitosanitarnych, w tym inspekcji,
testów i procedur certyfikacji, zgodnie z porozumieniem WTO
SPS.

2.Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla opracuje sposoby wspierania i monitorowania wspomnianego procesu harmonizacji.

ARTYKUŁ 35

Równoważność

Strony stosują zasady równoważności zgodnie z postanowieniami porozumienia WTO SPS. W tym celu każda ze Stron zapewnia drugiej Stronie, na jej wniosek, rozsądny dostęp na potrzeby inspekcji, testów i innych odpowiednich procedur.

ARTYKUŁ 36

Podział na strefy i przedziały

Strony uznają, w poszczególnych przypadkach, wyznaczone obszary wolne od chorób i szkodników lub obszary niewielkiego rozpowszechnienia chorób i szkodników jako potencjalne źródła produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, uwzględniając postanowienia art. 6 porozumienia WTO SPS.

ARTYKUŁ 37

Notyfikacje, zapytania i przejrzystość

1.Strony stosują środki sanitarne i fitosanitarne w przejrzysty sposób zgodnie z porozumieniem WTO SPS.

2.Strony uznają znaczenie skutecznych mechanizmów konsultacyjnych, notyfikacyjnych i wymiany informacji w odniesieniu do środków SPS zgodnie z porozumieniem WTO SPS.

3.Strona dokonująca przywozu informuje Stronę dokonującą wywozu o wszelkich zmianach w wymogach sanitarnych i fitosanitarnych, które mogą wpływać na handel, objętych zakresem niniejszego tytułu. Strony zobowiązują się ustanowić mechanizmy wymiany takich informacji.

ARTYKUŁ 38

Ocena zgodności

Do celów zapewnienia zgodności z normami dotyczącymi środków sanitarnych i fitosanitarnych Strony uzgadniają procedury oceny zgodności.

ARTYKUŁ 39

Wymiana informacji i przejrzystość warunków wymiany handlowej

Współpraca obejmuje:

1.wymianę informacji na temat zmian w środkach sanitarnych i fitosanitarnych mogących mieć wpływ na produkty, których wywóz ma znaczenie dla dowolnej ze Stron, oraz konsultacje w tym zakresie;

2.wymianę informacji w innych obszarach, które mogą mieć znaczenie dla stosunków handlowych Stron, w tym komunikatów w ramach wczesnego ostrzegania, opinii naukowych oraz informacji na temat wydarzeń naukowych, na konkretny wniosek;

3.wczesne powiadamianie, w celu zapewnienia, by państwa partnerskie EAC były informowane o nowych środkach sanitarnych i fitosanitarnych, które mogą objąć wywóz z tych państw do UE. System ten opiera się na istniejących mechanizmach wynikających z obowiązków w ramach WTO, w szczególności art. 7 porozumienia WTO SPS;

4.promowanie przejrzystości w zakresie kontroli wyrywkowych, analiz oraz działań podejmowanych w następstwie kontroli urzędowych w odniesieniu do paszy i żywności dowolnej ze Stron.

ARTYKUŁ 40

Właściwe organy

1.Odpowiednie organy Stron odpowiedzialne za środki sanitarne i fitosanitarne są właściwymi organami w państwach partnerskich EAC i UE do wdrażania środków, o których mowa w niniejszym tytule.

2.Właściwe organy, o których mowa w ust. 1, pełnią rolę powierzoną im w porozumieniu WTO SPS.

3.Strony przekazują sobie informacje w sprawie właściwych organów, o których mowa w ust. 1, oraz w sprawie wszelkich zmian w tej kwestii.

TYTUŁ V: NORMY, PRZEPISY TECHNICZNE I OCENA ZGODNOŚCI

ARTYKUŁ 41

Zakres i definicje

1.Postanowienia niniejszego tytułu stosuje się do opracowywania, przyjmowania i stosowania przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności określonych w Porozumieniu w sprawie barier technicznych w handlu („porozumienie TBT”).

2.Do celów niniejszego tytułu zastosowanie mają definicje zawarte w porozumieniu TBT.

ARTYKUŁ 42

Prawa i obowiązki

1.Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z porozumienia TBT z uwzględnieniem swoich praw i zobowiązań wynikających z ustaleń międzynarodowych, których zarówno państwa partnerskie EAC, jak i UE lub jej państwa członkowskie są stronami, w tym w szczególności ustaleń dotyczących ochrony środowiska i bioróżnorodności.

2.Strony zapewniają, aby przygotowanie, przyjmowanie oraz stosowanie przepisów technicznych nie odbywało się w celu tworzenia niepotrzebnych barier w handlu między Stronami lub nie przynosiło takiego skutku, zgodnie z porozumieniem TBT.

ARTYKUŁ 43

Umowy o wzajemnym uznawaniu

Strony mogą negocjować umowy o wzajemnym uznawaniu w sektorach stanowiących przedmiot wspólnego interesu gospodarczego.

ARTYKUŁ 44

Przejrzystość i notyfikacja

1.Strony potwierdzają swoje obowiązki w zakresie notyfikowania i wymiany informacji dotyczących przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności zgodnie z porozumieniem TBT.

2.Strony wymieniają – za pośrednictwem punktów informacyjnych – informacje na temat kwestii, które mogą mieć znaczenie dla ich stosunków handlowych, w tym komunikatów w ramach wczesnego ostrzegania, opinii naukowych oraz informacji dotyczących wydarzeń naukowych.

3.Strony mogą współpracować w ustanawianiu i utrzymywaniu punktów informacyjnych oraz w tworzeniu i prowadzeniu wspólnych baz danych.

ARTYKUŁ 45

Harmonizacja

Strony starają się harmonizować swoje normy, przepisy techniczne i procedury oceny zgodności.

ARTYKUŁ 46

Ocena zgodności

1.Strony potwierdzają swoje zobowiązania w zakresie oceny zgodności wynikające z porozumienia TBT.

2.Strony mogą rozważyć, biorąc pod uwagę zakres wzajemnego dopasowania swoich przepisów technicznych, norm i infrastruktury oceny zgodności, podjęcie negocjacji w sprawie umów o wzajemnym uznawaniu procedur oceny zgodności.

ARTYKUŁ 47

Techniczne organy regulacyjne

1.Organy regulacyjne państw partnerskich EAC są właściwymi organami państw partnerskich EAC w zakresie wdrażania środków, o których mowa w niniejszym tytule, odpowiedzialnymi za dopilnowanie lub nadzorowanie wdrażania normalizacji, metrologii, akredytacji oraz oceny zgodności oraz posiadającymi kompetencje w tym zakresie.

2.Organem w UE odpowiedzialnym za wdrażanie postanowień niniejszego rozdziału jest Komisja Europejska.

3.Państwa partnerskie EAC, zgodnie z niniejszą Umową, powiadamiają UE
o swoich odnośnych technicznych organach regulacyjnych.

TYTUŁ VI: ŚRODKI OCHRONY HANDLU

ARTYKUŁ 48

Środki antydumpingowe i wyrównawcze

1.Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, żadne z postanowień niniejszej Umowy nie stanowi przeszkody dla wprowadzenia przez UE lub państwa partnerskie EAC, indywidualnie lub zbiorowo, środków antydumpingowych lub wyrównawczych zgodnie z odpowiednimi porozumieniami WTO. Do celów niniejszego artykułu pochodzenie produktów ustala się zgodnie z niepreferencyjnymi regułami pochodzenia obowiązującymi na terytorium Stron.

2.Przed nałożeniem na produkty przywożone z terytorium jednej ze Stron ostatecznych ceł antydumpingowych lub wyrównawczych Strony rozważają możliwość wprowadzenia konstruktywnych rozwiązań przewidzianych w odpowiednich porozumieniach WTO.

3.Jeżeli środek antydumpingowy lub wyrównawczy został wprowadzony przez jedną ze Stron, istnieje tylko jedna instytucja kontroli sądowej, właściwa także w sprawach odwoławczych.

4.Jeżeli środki antydumpingowe lub wyrównawcze mogą być wprowadzone na poziomie regionalnym i na poziomie krajowym, Strony zapewniają, w stosownych przypadkach, aby takie środki nie były stosowane jednocześnie względem tego samego produktu przez władze regionalne, z jednej strony, i władze krajowe, z drugiej strony.

5.Przed wszczęciem każdego dochodzenia odpowiednia Strona powiadamia Stronę dokonującą wywozu o otrzymaniu właściwie udokumentowanej skargi.

6.Postanowienia niniejszego artykułu stosuje się do wszystkich dochodzeń wszczętych po wejściu w życie niniejszej Umowy.

7.Do wszelki sporów dotyczących środków antydumpingowych lub wyrównawczych zastosowanie mają zasady WTO w zakresie rozstrzygania sporów.

ARTYKUŁ 49

Wielostronne środki ochronne

1.Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego artykułu, żadne z postanowień niniejszej Umowy nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez państwa partnerskie EAC i UE środków zgodnie z art. XIX GATT 1994, Porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych i art. 5 Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa załączonego do Porozumienia z Marrakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu (zwanego dalej „Porozumieniem WTO w sprawie rolnictwa”). Do celów niniejszego artykułu pochodzenie produktów ustala się zgodnie z niepreferencyjnymi regułami pochodzenia obowiązującymi na terytorium Stron.

2.Niezależnie od postanowień ust. 1, biorąc pod uwagę ogólne cele niniejszej Umowy dotyczące rozwoju oraz niewielki rozmiar gospodarek państw partnerskich EAC, UE wyklucza przywóz z państw partnerskich EAC ze stosowania jakichkolwiek środków podejmowanych zgodnie z art. XIX GATT 1994, Porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych i art. 5 Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.

3.Postanowienia ust. 2 obowiązują przez okres pięciu (5) lat od daty wejścia w życie niniejszej Umowy. Nie później niż sto dwadzieścia (120) dni przed końcem tego okresu Rada UPG dokona przeglądu wykonania tych postanowień, biorąc pod uwagę potrzeby państw partnerskich EAC w zakresie rozwoju, w celu ustalenia, czy przedłużyć ich stosowanie na kolejny okres.

4.Postanowienia ust. 1 podlegają Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów zawartemu w ramach WTO.

ARTYKUŁ 50

Dwustronne środki ochronne

1.Po zbadaniu innych rozwiązań Strona może zastosować środki ochronne o ograniczonym czasie obowiązywania, które stanowią odstępstwo od postanowień art. 10 i 11, na warunkach określonych w niniejszym artykule i zgodnie z określonymi w nim procedurami.

2.Środki ochronne, o których mowa w ust. 1, mogą być wprowadzone, jeśli przywóz produktu pochodzącego z jednej Strony na terytorium drugiej Strony odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować:

a)poważną szkodę dla krajowego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących na terytorium Strony dokonującej przywozu; lub

b)zakłócenia w sektorze gospodarczym, szczególnie jeżeli zakłócenia te stwarzają poważne problemy społeczne lub trudności, które mogą spowodować znaczne pogorszenie sytuacji gospodarczej Strony dokonującej przywozu; lub

c)zakłócenia na rynkach podobnych lub bezpośrednio konkurujących produktów rolnych 2 albo w mechanizmach regulacji tych rynków.

3.Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, nie przekraczają poziomu niezbędnego dla naprawienia lub uniknięcia poważnej szkody lub zakłóceń, jak określono w ust. 2 i 5 lit. b). Środki ochronne Strony dokonującej przywozu mogą obejmować wyłącznie jedno lub kilka z następujących działań:

a)zawieszenie dalszego obniżania stawki cła przywozowego dla danego produktu, jak przewidziano w niniejszej Umowie,

b)zwiększenie ceł dla danego produktu do poziomu nieprzekraczającego cła stosowanego dla innych członków WTO; oraz

c)wprowadzenie kontyngentów taryfowych na dany produkt.

4.Nie naruszając postanowień ust. 1–3, jeśli przywóz jakiegokolwiek produktu pochodzącego z państw partnerskich EAC odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że w przypadku jednego lub kilku najbardziej oddalonych regionów UE powoduje on lub może powodować sytuacje opisane w ust. 2, UE może wprowadzić środki nadzoru lub środki ochronne ograniczone do danego regionu lub regionów, zgodnie z procedurami określonymi w ust. 6–9.

5.a)Nie naruszając postanowień ust. 1–3, jeśli przywóz jakiegokolwiek produktu pochodzącego z UE odbywa się w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować jedną z sytuacji opisanych powyżej w ust. 2 w odniesieniu do państw partnerskich EAC, państwa partnerskie EAC mogą wprowadzić środki nadzoru lub środki ochronne ograniczone do ich terytorium, zgodnie z procedurami określonymi w ust. 6–9.

b)Państwa partnerskie EAC mogą zastosować środki ochronne, zgodnie z procedurami określonymi w ust. 6–9, jeżeli przywóz produktu pochodzącego UE na ich terytorium odbywa się na skutek obniżenia ceł w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje on lub może powodować zakłócenia w funkcjonowaniu powstającego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących. Postanowienie to obowiązuje jedynie przez okres dziesięciu (10) lat od daty wejścia w życie niniejszej Umowy. Rada UPG może przedłużyć ten okres o maksymalnie pięć (5) lat.

6.a)Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, utrzymywane są wyłącznie przez okres niezbędny dla uniknięcia lub naprawienia poważnej szkody lub zakłóceń, jak określono powyżej w ust. 2, 4 i 5.

b)Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, są stosowane przez okres nie dłuższy niż dwa (2) lata. Jeżeli nadal występują okoliczności uzasadniające stosowanie środków ochronnych, środki takie mogą zostać przedłużone maksymalnie o kolejne dwa (2) lata. Jeżeli jednak państwa partnerskie EAC stosują środek ochronny lub jeżeli UE stosuje środek ochronny ograniczony do terytorium jednego lub kilku ze swoich regionów najbardziej oddalonych, środki takie mogą być stosowane przez okres nieprzekraczający czterech lat, a gdy nadal występują okoliczności uzasadniające stosowanie środków ochronnych, mogą one zostać przedłużone o kolejne cztery (4) lata.

c)Środki ochronne, o których mowa w niniejszym artykule, stosowane przez okres dłuższy niż jeden (1) rok zawierają wyraźne elementy prowadzące do stopniowego ich zniesienia, najpóźniej z końcem wyznaczonego terminu.

d)Żadnych środków ochronnych, o których mowa w niniejszym artykule, nie stosuje się do przywozu produktu, do którego taki środek stosowano wcześniej, przez okres co najmniej jednego (1) roku, licząc od dnia wygaśnięcia jego stosowania.

7.W celu wykonania powyższych ustępów stosuje się następujące postanowienia:

a)w przypadku gdy Strona uważa, że występuje jedna z okoliczności określonych w ust. 2, 4 lub 5, niezwłocznie przekazuje ona sprawę do rozpatrzenia Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla;

b)Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla może wydawać zalecenia w celu zaradzenia zaistniałej sytuacji; jeżeli Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla nie wydał zaleceń w celu zaradzenia zaistniałej sytuacji lub jeżeli zadowalające rozwiązanie nie zostało znalezione w ciągu trzydziestu (30) dni od powiadomienia tego Komitetu, wówczas Strona dokonująca przywozu może przyjąć odpowiednie środki w celu zaradzenia sytuacji zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu;

c)przed podjęciem jakichkolwiek środków określonych w niniejszym artykule lub w przypadkach przewidzianych w ust. 8 niniejszego artykułu państwa partnerskie EAC dostarczają Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla, możliwie jak najszybciej, wszelkie istotne informacje niezbędne do dokładnego zbadania sytuacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez zainteresowane Strony;

d)w wyborze środków ochronnych zgodnie z niniejszym artykułem pierwszeństwo należy przyznać tym, które w najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowanie niniejszej Umowy;

e)wszelkie środki ochronne podjęte na podstawie niniejszego artykułu są niezwłocznie zgłaszane na piśmie Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla i są przedmiotem okresowych konsultacji w ramach tego organu, w szczególności w celu ustalenia harmonogramu ich zniesienia, gdy tylko okoliczności na to pozwalają.

8.W przypadku wystąpienia wyjątkowych okoliczności wymagających podjęcia niezwłocznych działań zainteresowana Strona dokonująca przywozu może tymczasowo zastosować środki przewidziane w ust. 3, 4 lub 5, nie stosując się do wymogów ust. 7. Takie działanie może zostać podjęte na maksymalny okres stu osiemdziesięciu (180) dni, gdy środki są wprowadzane przez UE, oraz na maksymalny okres dwustu (200) dni, gdy środki są wprowadzane przez państwa partnerskie EAC lub gdy środki podjęte przez UE ograniczają się do jednego lub kilku z regionów najbardziej oddalonych. Okres stosowania takiego tymczasowego środka liczony jest jako część okresu początkowego i przedłużenia, o którym mowa w ust. 6. Przy wprowadzaniu takich środków tymczasowych należy uwzględnić interes wszystkich zainteresowanych Stron, w tym poziom ich rozwoju. Zainteresowana Strona dokonująca przywozu zawiadamia drugą zainteresowaną Stronę i niezwłocznie przekazuje sprawę do rozpatrzenia Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla.

9.Jeżeli Strona dokonująca przywozu stosuje w odniesieniu do przywozu danego produktu procedurę administracyjną mającą na celu szybkie dostarczenie informacji na temat tendencji w zakresie przepływów handlowych mogących powodować problemy określone w niniejszym artykule, niezwłocznie zawiadamia o tym Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla.

10.Strony nie będą powoływały się na Porozumienie WTO w celu uniemożliwienia przyjęcia przez jedną ze Stron środków ochronnych zgodnych z postanowieniami niniejszego artykułu.

CZĘŚĆ III RYBOŁÓWSTWO

TYTUŁ I: POSTANOWIENIA OGÓLNE

ARTYKUŁ 51

Zakres i zasady stosowania

1.Współpraca w zakresie handlu w sektorze rybołówstwa i rozwoju tego sektora obejmuje rybołówstwo morskie, śródlądowe i akwakulturę.

2.Strony uznają, że rybołówstwo należy do kluczowych zasobów gospodarczych państw partnerskich EAC, jest znaczącym elementem gospodarek państw partnerskich EAC i posiada znaczny potencjał z punktu widzenia regionalnego rozwoju gospodarczego oraz ograniczania ubóstwa. Jest ono także ważnym źródłem żywności oraz dewiz.

3.Strony uznają ponadto, że zasoby rybne są przedmiotem szczególnego zainteresowania zarówno UE, jak i państw partnerskich EAC oraz zgadzają się współpracować, w ich obopólnym interesie, na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybołówstwa i zarządzania nim, uwzględniając skutki gospodarcze, środowiskowe i społeczne.

4.Strony zgadzają się, że właściwa strategia promująca wzrost gospodarczy w sektorze rybołówstwa i zwiększająca jego wkład w gospodarkę państw partnerskich EAC, przy uwzględnieniu jej długoterminowej stabilności, polega na podnoszeniu wartości dodanej działań w ramach tego sektora.

ARTYKUŁ 52

Zasady współpracy

1.Zasady współpracy w dziedzinie rybołówstwa obejmują:

a)wspieranie rozwoju i wzmocnienie integracji regionalnej;

b)zachowanie dorobku umowy z Kotonu;

c)zapewnienie specjalnego i zróżnicowanego traktowania;

d)uwzględnienie najlepszych dostępnych informacji naukowych przy ocenie zasobów i zarządzaniu zasobami;

e)zapewnienie funkcjonującego systemu monitorującego skutki środowiskowe, gospodarcze i społeczne w państwach partnerskich EAC;

f)zapewnienie zgodności z obowiązującym prawem krajowym i odpowiednimi instrumentami międzynarodowymi, w tym z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), porozumieniami regionalnymi i subregionalnymi;

g)zapewnienie ochrony szczególnych potrzeb tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego / rybołówstwa na własne potrzeby i przyznawanie im pierwszeństwa.

2.Te zasady przewodnie powinny przyczyniać się do zrównoważonego i odpowiedzialnego rozwoju życia na lądzie, zasobów morskich i akwakultury oraz zoptymalizowania korzyści płynących z tego sektora dla obecnych i przyszłych pokoleń, poprzez zwiększone inwestycje, budowanie zdolności i lepszy dostęp do rynku.

3.Strony współpracują w celu zapewnienia, aby wsparcie finansowe i wsparcie innego rodzaju były przeznaczone na poprawę konkurencyjności i zdolności produkcyjnej fabryk przetwórczych, dywersyfikację branży rybackiej oraz rozwój i poprawę infrastruktury portowej w państwach partnerskich EAC.

4.Szczegółowe obszary współpracy wskazano w tytule IV części V niniejszej Umowy.

TYTUŁ II: RYBOŁÓWSTWO MORSKIE

ARTYKUŁ 53

Zakres i cele

1.Postanowienia niniejszego tytułu mają zastosowanie do wykorzystywania morskich zasobów rybnych, ich ochrony oraz zarządzania tymi zasobami w celu zoptymalizowania korzyści płynących z rybołówstwa dla państw partnerskich EAC poprzez inwestycje, budowanie zdolności i lepszy dostęp do rynku.

2.Celami współpracy są:

a)promocja zrównoważonego rozwoju sektora rybołówstwa i zarządzania nim;

b)wzmocnienie współpracy w celu zapewnienia zrównoważonej eksploatacji zasobów rybnych i zarządzania nimi jako trwałego fundamentu integracji regionalnej, biorąc pod uwagę gatunki międzystrefowe i migrujące, dzielone między przybrzeżne państwa partnerskie EAC, oraz uwzględniając fakt, że żadne z państw partnerskich EAC nie jest w stanie samodzielnie zapewnić zrównoważonego rozwoju tych zasobów;

c)zapewnienie bardziej sprawiedliwego podziału korzyści płynących z sektora rybołówstwa;

d)zapewnienie skutecznego monitorowania, kontroli i nadzoru (MCS), niezbędnych dla zwalczania nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych (NNN) połowów;

e)promowanie efektywnego wykorzystania i ochrony żywych zasobów morskich oraz zarządzania nimi w wyłącznej strefie ekonomicznej (WSE) i na wodach, gdzie państwa partnerskie EAC posiadają jurysdykcję opartą na instrumentach międzynarodowych, w tym UNCLOS, mając na uwadze korzyści społeczne i gospodarcze Stron;

f)promocja i rozwój handlu regionalnego i międzynarodowego opartego na najlepszych praktykach;

g)stworzenie dla państw partnerskich EAC sprzyjających warunków, łącznie z infrastrukturą i budowaniem zdolności, umożliwiających im sprostanie rygorystycznym wymogom rynkowym dotyczącym zarówno rybołówstwa przemysłowego, jak i łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

h)wspieranie polityk krajowych i regionalnych zmierzających do podwyższenia produktywności i konkurencyjności sektora rybołówstwa; oraz

i)tworzenie powiązań z innymi sektorami gospodarki.

ARTYKUŁ 54

Zarządzanie rybołówstwem i zagadnienia dotyczące ochrony

1.W celu uniknięcia albo odwrócenia niepożądanych skutków, takich jak nadmierna zdolność połowowa i nadmierna eksploatacja łowisk, a także niepożądanego wpływu na ekosystem i tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, przy ustalaniu poziomu maksymalnego podtrzymywalnego połowu, zdolności połowowej i innych strategii zarządzania należy stosować zasadę ostrożnego zarządzania zasobami.

2.W celu ochrony swoich wód terytorialnych i zapewnienia zrównoważonego charakteru tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego każde państwo partnerskie EAC może podjąć odpowiednie środki, w tym ograniczenia sezonowe i ograniczenia dotyczące narzędzi połowowych.

3.Strony wspierają członkostwo wszystkich zainteresowanych państw partnerskich EAC w Komisji ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim (IOTC) i innych odpowiednich organizacjach rybołówstwa. Zainteresowane państwa partnerskie EAC wraz z UE koordynują działania zapewniające zarządzanie wszystkimi gatunkami ryb i ich ochronę, łącznie z zasobami tuńczyka i zasobami gatunków podobnych do tuńczyka, oraz ułatwiają odpowiednie badania naukowe.

4.Jeżeli z punktu widzenia właściwej krajowej instytucji zarządzającej brak jest wystarczających dowodów naukowych do określenia limitów i poziomów docelowych zrównoważonych połowów w wyłącznej strefie ekonomicznej (WSE) państw partnerskich EAC, Strony, w porozumieniu z właściwą instytucją krajową oraz IOTC, a także, w stosownych przypadkach, z innymi regionalnymi organizacjami ds. rybołówstwa, wspierają takie badania naukowe.

5.Strony zgadzają się podjąć właściwe środki w przypadku, gdy wynikiem wzrostu nakładów są poziomy połowów przekraczające zrównoważony poziom docelowy, ustanowiony przez właściwy organ krajowy.

6.Aby chronić międzystrefowe zasoby rybne oraz zasoby daleko migrujących gatunków ryb, a także zarządzać tymi zasobami, UE i państwa partnerskie EAC zapewniają przestrzeganie przez jednostki pływające pod ich banderą odpowiednich krajowych, regionalnych i subregionalnych środków z zakresu zarządzania rybołówstwem oraz odpowiednich krajowych przepisów ustawowych i wykonawczych.

ARTYKUŁ 55

Zarządzanie jednostkami pływającymi i porozumienia dotyczące okresu po połowach

1.Zarządzanie jednostkami pływającymi i porozumienia dotyczące okresu po połowach wynikające z uregulowań w ramach IOTC i wszelkich innych odpowiednich regionalnych organizacji ds. rybołówstwa zostaną poddane obserwacji. Państwa partnerskie EAC i UE ustanawiają minimalne zasady i warunki dotyczące monitorowania, kontroli i nadzoru statków rybackich UE pływających po wodach państw partnerskich EAC, obejmujące następujące kwestie:

a)Dla wszystkich państw partnerskich EAC zostanie ustanowiony system monitorowania statków (VMS); wszystkie państwa partnerskie EAC będą używały zgodnego VMS. UE udzieli państwom partnerskim EAC nieposiadającym VMS wsparcia w ustanowieniu zgodnego systemu.

b)Poza obowiązkowym zgodnym systemem VMS wszystkie przybrzeżne państwa partnerskie EAC w porozumieniu z UE opracują mechanizmy zapewniające skuteczne monitorowanie, kontrolę i nadzór (MCS); UE wesprze państwa partnerskie EAC w stworzeniu i wdrożeniu takiego uzgodnionego systemu.

c)UE i państwa partnerskie EAC mają prawo umieszczenia obserwatorów na wodach krajowych lub międzynarodowych w ramach wyraźnie określonych procedur dotyczących umieszczania obserwatorów. Obserwatorzy opłacani są przez rządy krajowe; wszystkie koszty ponoszone na pokładzie pokrywane są jednak przez właściciela statku. UE wniesie wkład w koszty szkolenia obserwatorów.

d)Zostaną opracowane i będą stosowane wspólne systemy sprawozdawczości dotyczącej działalności połowowej w całym regionie, na minimalnych warunkach ustanowionych w zakresie sprawozdawczości.

e)Wyładunek lub przeładunek połowów dokonywany przez wszystkie jednostki pływające w ramach państwa partnerskiego EAC następuje w portach lub na obszarze portów zewnętrznych. Przeładunek na morzu jest niedozwolony, z wyjątkiem przeładunków na szczególnych warunkach określonych przez odpowiednią regionalną organizację ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO). Strony współpracują w celu rozwinięcia i zmodernizowania infrastruktury wyładunku lub przeładunku w portach państw partnerskich EAC, w tym możliwości rozwoju produktów rybnych.

f)Sprawozdawczość w zakresie odrzutów jest obowiązkowa. Należy unikać odrzutów poprzez stosowanie selektywnych metod połowowych zgodnie z zasadami IOTC i regułami odpowiednich regionalnych organizacji ds. rybołówstwa. W miarę możliwości przyłowy zostają sprowadzone na brzeg.

2.Strony zgadzają się współpracować na rzecz rozwoju i realizacji krajowych/regionalnych programów szkoleniowych dla obywateli EAC w celu umożliwienia ich efektywnego udziału w przemyśle rybnym. W przypadku wynegocjowania przez UE dwustronnej umowy w sprawie połowów wspiera się zatrudnianie obywateli EAC. Do praw marynarzy zaokrętowanych na europejskich jednostkach pływających zastosowanie ma Deklaracja Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotycząca podstawowych zasad i praw w pracy.

3.Strony podejmują skoordynowane starania zmierzające do poprawy działań służących zapobieganiu i eliminowaniu połowów NNN oraz zniechęcaniu do takich połowów i podejmują w tym celu właściwe środki. Statki rybackie prowadzące połowy NNN powinny być konfiskowane, a ich właściciele powinni być ścigani przez właściwe organy. Nie powinny mieć możliwości ponownych połowów na wodach państw partnerskich EAC bez otrzymania wcześniejszej zgody od państwa bandery i zainteresowanych państw partnerskich EAC oraz, w stosownych przypadkach, od zainteresowanej RFMO.

TYTUŁ III: RYBOŁÓWSTWO ŚRÓDLĄDOWE I ROZWÓJ AKWAKULTURY

ARTYKUŁ 56

Zakres i cele

1.Postanowienia niniejszego tytułu stosuje się do rybołówstwa śródlądowego, rozwoju wybrzeża i akwakultury w państwach partnerskich EAC w odniesieniu do budowania zdolności, transferu technologii, norm dotyczących środków sanitarnych i fitosanitarnych, inwestycji i finansowania, ochrony środowiska oraz ram prawnych i regulacyjnych.

2.Celami współpracy w dziedzinie rybołówstwa śródlądowego i rozwoju akwakultury będą promocja zrównoważonej eksploatacji śródlądowych zasobów rybnych, wsparcie produkcji w zakresie akwakultury, usunięcie ograniczeń związanych z podażą, poprawa jakości ryb i produktów rybnych w celu spełnienia norm w zakresie środków sanitarnych i fitosanitarnych, poprawa dostępu do rynku UE, zaradzenie wewnątrzregionalnym barierom w handlu, przyciągnięcie kapitału i inwestycji w sektorze, tworzenie potencjału i wsparcie dostępu do pomocy finansowej dla inwestorów prywatnych w zakresie rybołówstwa śródlądowego i rozwoju akwakultury.

CZĘŚĆ IV: ROLNICTWO

ARTYKUŁ 57

Zakres i definicje

1.Postanowienia niniejszej części mają zastosowanie do upraw oraz zwierząt gospodarskich, w tym owadów użytkowych.

2.Do celów niniejszej części i tytułu II części V stosuje się następujące definicje:

a)rolnictwo obejmuje uprawy, zwierzęta gospodarskie i owady użytkowe;

b)produkty rolne oznaczają produkty objęte załącznikiem I do Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa;

c)finansowanie rolnictwa oznacza zapewnianie zasobów finansowych na rzecz działań związanych z rolnictwem obejmujących cały łańcuch wartości, takich jak dostawy środków produkcji, usługi rolne, produkcja, magazynowanie, dystrybucja, przetwarzanie produktów i obrót;

d)środki produkcji rolnej oznaczają wszelkie substancje lub materiały, wyposażenie i narzędzia wykorzystywane w produkcji i obchodzeniu się z produktami rolnymi;

e)technologia rolnictwa zrównoważonego oznacza technologię opracowaną ze szczególnym uwzględnieniem jej skutków środowiskowych, społecznych i gospodarczych;

f)bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe oznacza, że wszyscy ludzie mają stały fizyczny i gospodarczy dostęp do bezpiecznej, wystarczającej i bogatej w składniki odżywcze żywności, aby zaspokoić swoje potrzeby i wieść produktywne i zdrowe życie;

g)zabezpieczenie źródeł utrzymania definiuje się jako odpowiedni i zrównoważony dostęp do dochodów i zasobów w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb w sprawiedliwy sposób (w tym odpowiedni dostęp do żywności, wody pitnej, placówek służby zdrowia, możliwości kształcenia i mieszkalnictwa oraz czas na udział w życiu społecznym i integrację społeczną);

h)katastrofa naturalna jest konsekwencją klęski żywiołowej, np. suszy, trzęsienia ziemi, osuwiska, wybuchu wulkanu, powodzi, inwazji szkodników i chorób;

i)drobni producenci rolni to producenci o ograniczonych zasobach, posiadający niewielkie gospodarstwo rolne poniżej dwóch (2) hektarów, których skala działania jest zbyt mała, by przyciągnąć usługi potrzebne do znacznego zwiększenia produktywności i możliwości rynkowych;

j)zrównoważony rozwój w kontekście niniejszej części obejmuje zarządzanie bazą zasobów naturalnych dla rozwoju gospodarczego i społecznego i ochronę tej bazy w taki sposób, aby zaspokoić potrzeby obecnego pokolenia i przyszłych pokoleń.

ARTYKUŁ 58

Cele

1.Strony ustalają, że podstawowym celem niniejszej części jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju rolnego, który obejmuje m.in. bezpieczeństwo żywnościowe, zabezpieczenie źródeł utrzymania, rozwój obszarów wiejskich oraz ograniczanie ubóstwa w państwach partnerskich EAC.

2.Celem niniejszej części jest:

a)wspieranie współpracy między Stronami w celu tworzenia dobrobytu oraz poprawy jakości życia osób zaangażowanych w działalność rolniczą poprzez zwiększenie produkcji, produktywności i udziału w rynku;

b)poprawa bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego w państwach partnerskich EAC dzięki promowaniu zwiększania wartości oraz zwiększaniu plonów, jakości, bezpieczeństwa, integracji rynkowej, handlu, dostępności i dostępu;

c)przyczynianie się do zapewnienia pracy zarobkowej w całym łańcuchu wartości zmodernizowanego sektora rolnictwa;

d)rozwój nowoczesnych i konkurencyjnych gałęzi przemysłu rolnego;

e)promowanie zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych i kulturalnych oraz zarządzania tymi zasobami poprzez rozwijanie przyjaznych środowisku zrównoważonych technologii poprawiających produktywność rolną;

f)przyczynianie się do konkurencyjności poprzez promowanie zwiększania wartości w łańcuchu dostaw, aby zapewnić dostęp do rynków;

g)poprawa dochodów producentów poprzez rozwijanie na rynku obrotu produktami rolnymi o wartości dodanej;

h)ułatwianie dostosowań sektora rolnictwa i gospodarki rolnej, aby sprostać globalnym zmianom gospodarczym;

i)mobilizowanie i wzrost wyników ekonomicznych drobnych producentów rolnych poprzez budowanie zdolności organizacji rolników;

j)poprawa handlu i ułatwienia rynkowe dla towarów rolnych w celu zwiększenia przychodów z handlu zagranicznego;

k)poprawa infrastruktury w państwach partnerskich EAC w celu zwiększenia produkcji, wydajności, obrotu i dystrybucji środków produkcji rolnej oraz produktów rolnych, ze szczególnym uwzględnieniem magazynowania, szeregowania, przeładowywania, pakowania i transportowania.

ARTYKUŁ 59

Zasady ogólne

1.Strony uznają znaczenie rolnictwa dla gospodarek państw partnerskich EAC jako głównego źródła utrzymania dla większości mieszkańców tych państw, jako głównego czynnika zapewniającego bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe, potencjalny sektor wysokiego wzrostu oraz wartości dodanej, jak również jako źródło dochodów z wywozu.

2.W związku z wielofunkcyjną rolą rolnictwa w gospodarce państw partnerskich EAC Strony uzgadniają, że będą stosować kompleksowe podejście w tej dziedzinie jako podstawę zrównoważonego rozwoju.

3.Strony ustalają, że będą współpracować, aby promować zrównoważony wzrost sektora rolnego, uwzględniając jego wieloaspektowość oraz różnorodność warunków gospodarczych, społecznych, środowiskowych i strategii rozwojowych w państwach partnerskich EAC.

4.Strony uznają, że pogłębiona integracja sektora rolnego w państwach partnerskich EAC przyczyni się do rozszerzenia rynków wewnątrzregionalnych oraz zwiększy możliwości w zakresie inwestycji i rozwoju sektora prywatnego.

5.Strony uznają znaczenie wspierania produkcji rolnej, wspierania zwiększania wartości, a także promowania handlu produktami rolnymi oraz inicjatyw dotyczących rozwijania rynku poprzez odpowiednie instrumenty i zapewnienie właściwych ram regulacyjnych w celu reagowania na zmieniające się warunki rynkowe. W tym względzie Strony ustalają, że będą współpracować, aby przyciągnąć do państw partnerskich EAC konieczne inwestycje.

6.Strony uzgadniają, że priorytety w zakresie rolnictwa, o których mowa w tej części, będą jasno powiązane z ogólnymi regionalnymi ramami politycznymi w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz ograniczania ubóstwa, aby zapewnić spójność i nadrzędność programu rozwoju regionalnego.

ARTYKUŁ 60

Kompleksowy dialog

1.Strony ustanowią kompleksowy dialog UE–EAC na temat polityki rolnej i rozwoju obszarów wiejskich (zwany dalej „dialogiem na temat rolnictwa”) w odniesieniu do wszystkich kwestii objętych niniejszą częścią. W ramach dialogu na temat rolnictwa monitorowane będą postępy we wdrażaniu niniejszej części; będzie on również forum wymiany i współpracy w zakresie odnośnych krajowych polityk rolnych Stron, a w szczególności roli rolnictwa w państwach partnerskich EAC w podnoszeniu dochodów gospodarstw rolnych, poprawie bezpieczeństwa żywnościowego, zrównoważonym wykorzystywaniu zasobów, rozwoju obszarów wiejskich oraz zapewnieniu wzrostu gospodarczego.

2.Dialog na temat rolnictwa prowadzony jest w ramach Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla ustanowionego na mocy art. 106.

3.Za porozumieniem Strony ustanawiają procedury robocze i metody pracy w ramach dialogu na temat rolnictwa.

ARTYKUŁ 61

Integracja regionalna

Strony uznają, że integracja sektora rolnego państw partnerskich EAC, poprzez stopniowe znoszenie istniejących barier, zapewnienie odpowiednich ram prawnych i instytucjonalnych oraz harmonizację i ujednolicenie polityk, przyczyni się do pogłębiania procesu integracji regionalnej, a tym samym – do rozszerzenia rynków regionalnych, co zwiększy możliwości w zakresie inwestycji i możliwości rozwoju sektora prywatnego.

ARTYKUŁ 62

Polityki ułatwiające realizację zakładanych celów

Strony uznają znaczenie przyjęcia i wdrożenia polityk i reform instytucjonalnych dla umożliwienia i ułatwienia osiągnięcia celów niniejszego rozdziału.

ARTYKUŁ 63

Zrównoważony rozwój rolnictwa

Strony podejmują współpracę w celu osiągnięcia zrównoważonego rozwoju rolnictwa, ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia dla podatnej na zagrożenia ludności wiejskiej w państwach partnerskich EAC w świetle zmieniających się globalnych trendów w produkcji i handlu, jak również gustów i upodobań konsumentów.

ARTYKUŁ 64

Bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe

1.Strony uzgadniają, że postanowienia niniejszej Umowy umożliwiają państwom partnerskim EAC wdrożenie skutecznych środków uzyskania bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz zrównoważonego rozwoju rolnictwa, jak również rozbudowę komercyjnych rynków rolnych w regionie w celu zapewnienia wspomnianego bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego.

2.Strony dopilnowują, by działania podejmowane na podstawie niniejszej części miały na celu wzmacnianie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego na poziomie gospodarstw domowych oraz na szczeblu krajowym i regionalnym.

ARTYKUŁ 65

Zarządzanie łańcuchem wartości

Strony uzgadniają, że będą posiadać regionalną strategię zwiększającą zdolności w zakresie podaży w rolnictwie, wskazującą będą podsektory rolnictwa o wysokiej wartości, w przypadku których dany region dysponuje przewagą konkurencyjną i może wykorzystywać inwestycje ułatwiające przejście od przewagi komparatywnej do przewagi konkurencyjnej.

ARTYKUŁ 66

Systemy wczesnego ostrzegania

Strony uznają potrzebę ustawienia, udoskonalania i rozbudowy systemów informacyjnych dotyczących bezpieczeństwa żywnościowego, w tym krajowych systemów wczesnego ostrzegania, systemów oceny podatności na zagrożenia i systemów monitorujących, jak również potrzebę wdrożenia działań na rzecz budowania zdolności, w powiązaniu z istniejącymi mechanizmami międzynarodowymi i regionalnymi oraz za pomocą tych mechanizmów.

ARTYKUŁ 67

Technologia

Strony uznają znaczenie nowoczesnych i zrównoważonych technologii rolnych i zgadzają się rozwijać i promować wykorzystanie takich nowoczesnych technologii, które obejmują:

a)zrównoważone technologie nawadniania i fertygacji;

b)kulturę tkankową i mikrorozmnażanie;

c)udoskonalony materiał siewny;

d)sztuczne unasiennianie;

e)integrowaną ochronę roślin;

f)opakowanie produktów;

g)czynności, jakim poddaje się produkty rolne po zbiorach;

h)laboratoria akredytowane;

i)biotechnologie;

j)ocenę ryzyka i zarządzanie ryzykiem.

ARTYKUŁ 68

Krajowe środki z zakresu polityki

1.Każda Strona zapewnia przejrzystość w dziedzinie wsparcia rolnictwa w odniesieniu do handlu produktami rolnymi. W tym celu w ramach dialogu na temat rolnictwa UE przedstawia państwom partnerskim EAC regularne sprawozdania dotyczące podstawy prawnej, formy i kwot takiego wsparcia. Informacje w tym zakresie uważa się za przekazane, jeżeli zostały one upublicznione przez Strony lub w ich imieniu na ogólnodostępnej stronie internetowej.

2.Od momentu wejścia w życie niniejszej Umowy UE nie przyznaje subsydiów wywozowych na wszystkie produkty rolne do państw partnerskich EAC. Po 48 miesiącach Rada UPG dokonuje przeglądu tego zakazu.

3.Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla bada ponadto problemy, które mogą wynikać w związku ze wzajemnym dostępem produktów rolnych obu Stron do ich rynków. Komitet może wydać zalecenia Radzie UPG zgodnie z art. 107.

ARTYKUŁ 69

Produkcja towarów rolnych i obrót tymi towarami

1.Strony uznają wyzwania, z jakimi mierzą się państwa partnerskie EAC ze względu na swoją zależność, w przypadku przychodów z handlu zagranicznego, od wywozu podstawowych towarów rolnych, które podlegają dużym wahaniom cen i malejącemu obrotowi handlowemu.

2.Strony postanawiają:

a)wzmocnić partnerstwo publiczno-prywatne w inwestycjach na rzecz produkcji i przetwarzania towarów rolnych oraz obrotu nimi;

b)współpracować na rzecz budowania zdolności w zakresie dostępu do rynków niszowych i ułatwiania zgodności z normami towarowymi w celu spełnienia takich wymogów rynkowych;

c)wspierać zróżnicowanie produkcji rolnej i wywożonych produktów w państwach partnerskich EAC;

d)zwiększać dochody producentów poprzez rozwijanie na rynku obrotu produktami rolnymi o wartości dodanej.

ARTYKUŁ 70

Monitorowanie

Strony uzgadniają, że Rada UPG dokonuje przeglądu wykonania przez Strony zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy oraz monitoruje ich wykonanie. Rada UPG zapewnia skuteczny nadzór nad wywiązywaniem się Stron z obowiązków poprzez zapewnienie przejrzystości oraz daje im możliwość oceny stopnia, w jakim zobowiązania te przyczyniają się do osiągnięcia wyznaczonego celu długoterminowego, jakim jest sprawiedliwy i oparty na prawach rynku system handlu produktami rolnymi.

ARTYKUŁ 71

Kraje będące importerami netto żywności

1.Strony uznają znaczenie zaradzenia problemom państw partnerskich EAC będących importerami żywności netto. W związku z tym celem niniejszego artykułu jest pomoc krajom, które są importerami netto żywności, w opracowaniu programów mających zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe.

2.Strony postanawiają:

a)zająć się problemami w zakresie produkcji, magazynowania i dystrybucji żywności w regionie EAC;

b)pozyskiwać pomoc żywnościową od państw partnerskich EAC oraz innych regionalnych wspólnot gospodarczych w Afryce;

c)poprawić koordynację pomocy żywnościowej.

3.Strony uzgodnią utrzymanie odpowiedniego poziomu pomocy żywnościowej, uwzględniając interesy beneficjentów pomocy żywnościowej, oraz zapewniają, że środki wspomniane w ust. 2 nie będą w sposób niezamierzony zakłócać dostaw pomocy żywnościowej mającej zaradzić sytuacjom nadzwyczajnym.

4.Strony dopilnowują, aby pomoc żywnościowa była dostarczana w pełnej zgodności ze środkami zapobiegającymi niekorzystnym przesunięciom w handlu, co obejmuje:

a)zagwarantowanie, że wszystkie transakcje pomocy żywnościowej wynikają z faktycznych potrzeb i mają postać darowizn;

b)zapewnienie, by takie transakcje nie były związane, bezpośrednio ani pośrednio, z wywozem na warunkach handlowych produktów rolnych lub innych towarów i usług.

ARTYKUŁ 72

Znaczenie określonych sektorów

1.Strony uznają, że:

a)zapewnienie odpowiedniego dostępu do żywności, czystej i bezpiecznej woda pitnej, placówek służby zdrowia, możliwości kształcenia, mieszkalnictwa, możliwości udziału w życiu społecznymi i integracji społecznej jest istotne dla zabezpieczenia źródeł utrzymania ludności wiejskiej;

b)rozwój infrastruktury rolnej, m.in. związanej z produkcją, przetwarzaniem, obrotem i dystrybucją, odgrywa kluczową rolę w rozwoju obszarów wiejskich państw partnerskich EAC oraz w integracji regionalnej;

c)usługi wsparcia technicznego, takie jak badania naukowe w dziedzinie rolnictwa oraz szkolenia w zakresie upowszechniania wiedzy oraz usług doradczych, są istotne dla zwiększenia wydajności rolnictwa;

d)instrumenty finansowania rolnictwa stanowią ważny środek przekształcenia tego sektora w państwach partnerskich EAC. Finansowanie jest potrzebne, aby zapewnić rozwój technologii rolnych, udostępnić kredyty i ubezpieczenia rolne, rozbudować infrastrukturę, zapewnić rynki oraz szkolić rolników; oraz

e)zrównoważony rozwój obszarów wiejskich ma duże znaczenie dla poprawy poziomu życia ludności wiejskiej w państwach partnerskich EAC.

2.Strony zgadzają się współpracować w dziedzinach takich jak zabezpieczenie źródeł utrzymania, infrastruktura rolna, usługi wsparcia technicznego, usługi finansowania rolnictwa oraz rozwój obszarów wiejskich, zgodnie z postanowieniami tytułu II części V.

ARTYKUŁ 73

Wymiana informacji i konsultacje

1.Strony uzgadniają, że będą wymieniać doświadczenia, informacje i najlepsze praktyki oraz przeprowadzać konsultacje we wszystkich kwestiach związanych z dążeniem do osiągnięcia celów niniejszej części.

2.Strony postanawiają:

a)wymieniać informacje na temat produkcji rolnej, konsumpcji i handlu oraz na temat rozwoju rynku dla produktów rolnych;

b)wymieniać informacje na temat możliwości i zachęt inwestycyjnych w sektorze rolnym, w tym w odniesieniu do działalności prowadzonej na małą skalę;

c)wymieniać między sobą informacje na temat polityk rolnych oraz przepisów ustawowych i wykonawczych;

d)prowadzić dialog na temat zmian politycznych i instytucjonalnych niezbędnych do wzmacniania transformacji sektora rolnictwa, jak również opracowania i wdrożenia regionalnych polityk w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w dążeniu do integracji regionalnej;

e)wymieniać informacje na temat nowych odpowiednich technologii oraz polityk i środków związanych z jakością produktów rolnych.

ARTYKUŁ 74

Oznaczenia geograficzne

1.Strony uznają znaczenie oznaczeń geograficznych dla zrównoważonego rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

2.Strony zgadzają się współpracować w zakresie określenia, uznawania i rejestracji produktów, które mogłyby korzystać z ochrony przysługującej produktom objętym oznaczeniami geograficznymi, oraz w zakresie wszelkich innych działań mających na celu ochronę takich produktów.

CZĘŚĆ V: WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA I WSPÓŁPRACA NA RZECZ ROZWOJU

ARTYKUŁ 75

Postanowienia ogólne

1.Zgodnie z art. 34 i 35 umowy o partnerstwie AKP–UE, podpisanej w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r., z dotychczasowymi zmianami, Strony potwierdzają, że rozwój współpracy na rzecz rozwoju jest kluczowym elementem ich partnerstwa oraz istotnym czynnikiem realizacji celów niniejszej Umowy.

2.Strony zgadzają się zająć potrzebami rozwojowymi państw partnerskich EAC poprzez zwiększanie zdolności produkcyjnych i w zakresie dostaw, promowanie transformacji strukturalnej i konkurencyjności ich gospodarek oraz zwiększanie dywersyfikacji gospodarczej i wartości dodanej, w celu promowania zrównoważonego rozwoju i wspierania integracji regionalnej.

3.Strony zobowiązują się do współpracy w celu ułatwienia wykonania niniejszej Umowy i do wspierania integracji regionalnej oraz strategii na rzecz rozwoju. Strony uzgadniają, że oprócz regionalnych i krajowych strategii rozwoju państw partnerskich EAC podstawą wspomnianej współpracy będzie część dotycząca współpracy gospodarczej i współpracy na rzecz rozwoju oraz matryca rozwoju UPG. Matryca wraz z odpowiednimi bazowymi poziomami odniesienia, wskaźnikami i celami odzwierciedlającymi potrzeby wskazane przez państwa partnerskie EAC w momencie złożenia podpisów zostają załączone do niniejszej Umowy jako załącznik III(a) oraz załącznik III(b). Są one aktualizowane w drodze przeglądu co pięć (5) lat. Współpraca przyjmuje formę wsparcia finansowego i niefinansowego na rzecz państw partnerskich EAC.

4.Finansowanie UE dotyczące współpracy na rzecz rozwoju między państwami partnerskimi EAC a UE wspierające wykonywanie niniejszej Umowy odbywa się zgodnie z zasadami i odpowiednimi procedurami określonymi w umowie z Kotonu, w szczególności procedurami programowania Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz w ramach kolejnych odpowiednich instrumentów finansowanych z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. W tym zakresie, z uwzględnieniem nowych wyzwań wynikających z silniejszej integracji regionalnej i konkurencji na światowych rynkach, Strony uzgadniają, że jednym z priorytetów będzie wspieranie wdrażania niniejszej Umowy. Strony uzgadniają mobilizację instrumentów finansowych przewidzianych w umowie z Kotonu, aby zmaksymalizować oczekiwane korzyści z niniejszej Umowy.

5.Do celów wykonania niniejszej Umowy Strony zobowiązują się wspólnie oraz indywidualnie do uruchomienia środków zgodnie z wytycznymi określonymi w postanowieniach szczegółowych odnośnego tytułu X.

6.Zgodnie z Deklaracją paryską w sprawie skuteczności pomocy przyjętą w 2005 r. Strony zgadzają się wykorzystać i wspierać, w stosownych przypadkach, dostępne na poziomie krajowym lub regionalnym mechanizmy przekazywania, fundusze lub udogodnienia służące kierowaniu zasobami i koordynowaniu nimi w celu wykonania niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 76

Cele

Współpraca gospodarcza i współpraca na rzecz rozwoju mają na celu:

a)poprawę konkurencyjności gospodarek państw partnerskich EAC;

b)budowanie zdolności w zakresie dostaw oraz umożliwienie sprawnego wdrożenia niniejszej Umowy;

c)przekształcenie struktury gospodarek państw partnerskich EAC dzięki ustanowieniu silnej, konkurencyjnej i zróżnicowanej podstawy gospodarczej poprzez zwiększenie produkcji, dystrybucji, transportu i obrotu;

d)rozwijanie zdolności handlowych oraz atrakcyjności inwestycyjnej;

e)wzmacnianie handlu, polityk inwestycyjnych i regulacji w tym zakresie;

f)pogłębianie integracji regionalnej.

ARTYKUŁ 77

Obszary współpracy

Współpraca gospodarcza i współpraca na rzecz rozwoju obejmują następujące obszary:

a)infrastruktura;

b)rolnictwo i zwierzęta gospodarskie;

c)rozwój sektora prywatnego;

d)rybołówstwo;

e)zasoby wodne i środowisko;

f)kwestie dotyczące dostępu do rynku:

(i)środki sanitarne i fitosanitarne (SPS);

(ii)bariery techniczne w handlu (TBT);

(iii)cła i ułatwienia w handlu w państwach partnerskich EAC;

g)środki dostosowawcze UPG;

h)uruchamianie środków.

TYTUŁ I: INFRASTRUKTURA

ARTYKUŁ 78

Zakres i cele

1.Współpraca w zakresie rozbudowy infrastruktury fizycznej obejmuje w szczególności transport, energię oraz technologie informacyjno-komunikacyjne.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele:

a)zwiększenie konkurencyjności państw partnerskich EAC;

b)zaradzenie ograniczeniom po stronie podaży na poziomie instytucjonalnym, krajowym i regionalnym; oraz

c)rozwijanie partnerstw publiczno-prywatnych.

ARTYKUŁ 79

Transport

1.Współpraca w zakresie transportu obejmuje transport drogowy, kolejowy, lotniczy i wodny.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele:

a)poprawa połączeń krajowych i regionalnych w celu ułatwienia regionalnej integracji gospodarczej;

b)rozwój, restrukturyzacja, rozbudowa i modernizacja trwałych i efektywnych systemów transportu państw partnerskich EAC;

c)poprawa przepływu osób i towarów; oraz

d)zapewnienie lepszego dostępu do rynków za pośrednictwem transportu drogowego, lotniczego, morskiego, wodnego śródlądowego i kolejowego. 

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)zarządzanie systemami transportu;

b)poprawa, rozwój i modernizacja infrastruktury na wszystkich poziomach, w tym rozwój sieci infrastruktury intermodalnej;

c)wzmocnienie zdolności instytucjonalnych, technicznych i administracyjnych państw partnerskich EAC w zakresie norm, zapewniania jakości, metrologii oraz usług oceny zgodności;

d)transfer i rozwój technologii, innowacje, wymiana informacji, sieci informacyjne i wprowadzanie do obrotu;

e)wspieranie partnerstw, powiązań i wspólnych przedsięwzięć między podmiotami gospodarczymi;

f)poprawa bezpieczeństwa i niezawodności sektora transportu, w tym prognoz meteorologicznych, zarządzania niebezpiecznymi towarami oraz podejmowania działań w sytuacjach wyjątkowych;

g)opracowanie regionalnych polityk transportowych i ram regulacyjnych.

ARTYKUŁ 80

Energia

1.Współpraca w sektorze energetycznym obejmuje udział sektora publicznego i prywatnego w produkcji, przesyle i dystrybucji energii oraz w transgranicznym handlu energią.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele:

a)rozwój, zwiększenie i rozszerzenie zdolności regionalnych w zakresie produkcji energii;

b)wzrost liczby alternatywnych źródeł energii;

c)rozwój, zwiększenie i rozbudowa sieci;

d)rozwój, zwiększenie i rozszerzenie dystrybucji i przesyłu energii;

e)poprawa dostępu państw partnerskich EAC do nowoczesnych, efektywnych, niezawodnych, różnorodnych, zrównoważonych i odnawialnych źródeł czystej energii po konkurencyjnych cenach;

f)wzmocnienie potencjału w zakresie produkcji i dystrybucji energii oraz zarządzania energią na poziomie krajowym i regionalnym;

g)promowanie wzajemnych połączeń energetycznych zarówno wewnątrz państw partnerskich EAC, jak i na zewnątrz, w celu maksymalnego wykorzystania energii; oraz

h)działania na rzecz utworzenia otoczenia sprzyjającego przyciąganiu inwestycji w sektorze energetycznym.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)zdolności w zakresie produkcji, przesyłu i dystrybucji w odniesieniu do istniejących źródeł energii, w szczególności energii wodnej, naftowej i biomasy;

b)dywersyfikacja koszyka energetycznego w celu uwzględnienia innych potencjalnych źródeł energii, które są akceptowane pod względem społecznym i środowiskowym oraz zmniejszają zależność od ropy naftowej;

c)rozwój infrastruktury energetycznej, również na obszarach wiejskich;

d)rozwój odpowiednich reform prawa i polityki w dziedzinie energii, w tym komercjalizacja i prywatyzacja;

e)wzajemne połączenia regionalne i międzyregionalne oraz współpraca w zakresie produkcji i dystrybucji energii;

f)budowanie zdolności w zakresie zasobów ludzkich, poprawa zarządzania, standardów usług oraz struktur instytucjonalnych;

g)rozwój i transfer technologii, badania i rozwój, innowacje, wymiana informacji oraz rozwój baz danych i sieci;

h)partnerstwa, powiązania i wspólne przedsięwzięcia.

ARTYKUŁ 81

Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT)

1.Współpraca w sektorze ICT obejmuje: rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych, konkurencyjności oraz innowacji, a także płynne przejście do społeczeństwa informacyjnego.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele:

a)rozwój sektora ICT;

b)zwiększenie wkładu ICT w ułatwianie handlu poprzez e-usługi, e-handel, administrację elektroniczną, e-zdrowie, bezpieczne transakcje oraz inne sektory społeczno-gospodarcze.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)dostępność i efektywność kosztowa ICT na poziomie krajowym, regionalnym i globalnym;

b)upowszechnianie nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych;

c)wspieranie rozwoju ram prawnych i regulacyjnych w zakresie ICT;

d)rozwój, transfer i zastosowanie technologii, badania i rozwój, innowacje, wymiana informacji, sieci informacyjne i wprowadzanie do obrotu;

e)budowanie zdolności w zakresie zasobów ludzkich, poprawa standardów usług oraz struktur instytucjonalnych;

f)partnerstwa, powiązania i wspólne przedsięwzięcia między podmiotami gospodarczymi;

g)promowanie i wspieranie rozwoju rynków niszowych dotyczących usług wspomaganych przez ICT.

TYTUŁ II: ROLNICTWO

ARTYKUŁ 82

Zakres i cele

1.Współpraca w ramach niniejszego tytułu ma zastosowanie do upraw oraz zwierząt gospodarskich, w tym owadów użytkowych.

2.Strony ustalają, że głównym celem niniejszego tytułu jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju rolnego, który obejmuje m.in. bezpieczeństwo żywnościowe, zabezpieczenie źródeł utrzymania, rozwój obszarów wiejskich oraz ograniczanie ubóstwa w państwach partnerskich EAC.

3.Pozostałe cele niniejszego tytułu określono w art. 58 części IV.

ARTYKUŁ 83

Obszary współpracy

1.Strony potwierdzają znaczenie sektora rolnictwa dla gospodarek państw partnerskich EAC i uzgadniają, że będą współpracować na rzecz promowania przekształcenia tych gospodarek w celu zwiększenia ich konkurencyjności, zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz rozwoju obszarów wiejskich, a także w celu ułatwienia dostosowań rolnictwa i gospodarki na obszarach wiejskich do skutków wdrożenia niniejszej Umowy, ze szczególnym uwzględnieniem drobnych producentów rolnych.

2.Strony postanawiają współpracować w następujących dziedzinach:

a) integracja regionalna:

poprawa dostępu do rynków regionalnych i międzynarodowych dla produktów rolnych, w tym rozwój systemów rynkowych i strategii rozwoju rynku;

b) polityki ułatwiające realizację zakładanych celów:

(i)rozwój krajowych i regionalnych polityk rolnych, ram prawnych i regulacyjnych, budowanie potrzebnych zdolności oraz wsparcie rozwoju instytucjonalnego;

(ii)budowanie zdolności w państwach partnerskich EAC w celu pełnego wykorzystania zwiększonych możliwości wymiany handlowej i maksymalizacji korzyści płynących z reform handlowych;

c) zrównoważony rozwój rolnictwa:

(i)podejmowanie wspólnych działań w regionie, m.in. w zakresie produkcji nawozów, produkcji nasion, zwiększenia stanu zwierząt gospodarskich oraz zwalczenia chorób roślin i zwierząt;

(ii)promowanie i wzmocnienie przetwarzania, obrotu, dystrybucji i transportu (PMDT) oraz postępowania z produktami rolnymi;

(iii)budowanie zdolności w celu spełnienia norm międzynarodowych dotyczących produkcji rolnej, opakowań oraz środków sanitarnych i fitosanitarnych;

d) infrastruktura rolna:

(i)rozwój infrastruktury wspierającej rolnictwo, w tym zrównoważonych systemów nawadniania, odzyskiwania wody, magazynowania i zarządzania, obrotu i szeregowania;

(ii)rozwój infrastruktury badawczej i szkoleniowej, zaplecze magazynowe, łączniki i gminne drogi dojazdowe;

(iii)rozwój infrastruktury przetwórstwa rolnego;

(iv)powołanie ośrodka meteorologicznego na potrzeby rolnictwa w państwach partnerskich EAC;

(v)rozwój nowoczesnej infrastruktury rynkowej na potrzeby poszerzenia krajowych i regionalnych rynków;

e) bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe:

(i)budowanie zdolności wspólnot wiejskich i miejskich w celu poprawy źródeł utrzymania, eliminacji ubóstwa oraz zapewnienia zrównoważonego rozwoju;

(ii)zróżnicowanie produkcji rolnej i rozwój produktów zaspokajających potrzeby państw partnerskich EAC w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego;

(iii)opracowanie i wdrożenie programów prowadzących do podniesienia produkcji i wydajności w sektorze rolnictwa, ze szczególnym uwzględnieniem drobnych producentów rolnych;

(iv)budowanie zdolności do zapewnienia bezpieczeństwa żywności w skali krajowej i regionalnej; oraz

(v)opracowanie i wdrożenie programów dostosowań społecznych w regionach, w których wystąpiły katastrofy naturalne;

f) zarządzanie łańcuchem wartości:

(i)promowanie wykorzystania zrównoważonych technologii rolnych i zapewnienie koniecznych środków produkcji dla gospodarstw rolnych;

(ii)zwiększenie produkcji, wydajności oraz konkurencyjności sektora rolnictwa dzięki promocji gałęzi przemysłu rolnego;

(iii)zwiększenie wartości dodanej produktów rolnych w całym łańcuchu dostaw tych produktów w celu spełnienia wymogów rynków krajowych, regionalnych i międzynarodowych; oraz

(iv)promocja rozwoju działalności w obszarach przetwarzania, obrotu, dystrybucji i transportu produktów rolnych;

g) systemy wczesnego ostrzegania:

(i)budowanie zdolności pod względem dostępności i rozpowszechniania informacji na temat prawdopodobnych skutków zbliżających się katastrof z dużym wyprzedzeniem z myślą o podejmowaniu środków awaryjnych i wczesnym reagowaniu;

(ii)rozbudowa krajowych i regionalnych systemów informacyjnych oraz zarządzanie tymi systemami;

(iii)rozbudowa, wzmocnienie i połączenie systemów wczesnego ostrzegania oraz planów awaryjnych i strategii zarządzania kryzysowego w przypadku klęsk żywiołowych na szczeblu krajowym i regionalnym; oraz

(iv)działania na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia tej zmiany
w państwach partnerskich EAC;

h) produkcja towarów rolnych i obrót tymi towarami:

(i)budowanie zdolności w zakresie dostępu do rynków niszowych i ułatwianie zgodności z normami towarowymi w celu spełnienia takich wymogów rynkowych;

(ii)zróżnicowanie produkcji rolnej i wywożonych produktów w państwach partnerskich EAC;

(iii)rozwój nowoczesnej infrastruktury rynkowej na potrzeby poszerzenia krajowych i regionalnych rynków; oraz

(iv)opracowanie programów dotyczących sposobów pakowania i etykietowania produktów umożliwiających producentom w państwach partnerskich EAC zapewnienie sobie wyższych cen wywożonych towarów;

i) rozwój obszarów wiejskich:

(i)budowanie zdolności grup rolników w całym łańcuchu wartości w rolnictwie;

(ii)poprawa udogodnień transportowych, komunikacyjnych i rynkowych na potrzeby obrotu środkami produkcji rolnej i produktami rolnymi;

(iii)usuwanie barier społeczno-kulturowych takich jak różnice językowe, różnice w poziomach umiejętności pisania i czytania, dyskryminacja ze względu na płeć, różnice w opiece zdrowotnej, które wpływają na charakter systemów rolniczych;

(iv)poprawa dostępu rolników do usług kredytowych oraz zarządzanie zasobami naturalnymi i kulturalnymi; oraz

(v)rozwój odpowiednich środków z zakresu polityki w celu wspierania dostępu drobnych producentów rolnych do odpowiednich środków produkcji we właściwym czasie;

j) kraje będące importerami netto żywności:

zajęcie się problemami w zakresie produkcji, magazynowania i dystrybucji żywności w państwach partnerskich EAC;

k) zabezpieczenie źródeł utrzymania:

(i)budowanie zdolności w zakresie rozwoju usług społecznych dla ludności na obszarach wiejskich i podmiejskich;

(ii)poprawa całkowitych dochodów gospodarstw domowych z produkcji rolnej, m.in. poprzez jej zróżnicowanie, zwiększenie wartości dodanej, zatrudnienie poza gospodarstwem rolnym i zastosowanie nowych zrównoważonych technologii rolnych w państwach partnerskich EAC;

(iii)zwiększenie wydajności sektora rolnictwa w państwach partnerskich EAC; oraz

(iv)zwiększenie wykorzystania zrównoważonych technologii rolnych;

l) usługi wsparcia technicznego:

UE zobowiązuje się do zapewnienia odpowiednich zasobów i pomocy technicznej na potrzeby budowania zdolności w państwach partnerskich EAC w przewidywalny i zrównoważony sposób w następujących obszarach:

(i)poprawa innowacyjności oraz transferu technologii i wiedzy, badania i rozwój;

(ii)rozwój i zwiększenie mechanizacji sektora rolnictwa w państwach partnerskich EAC;

(iii)tworzenie zakładów rolniczych środków produkcji oraz ustanowienie systemów dystrybucji w państwach partnerskich EAC;

(iv)promowanie i zwiększenie inwestycji w badania naukowe w dziedzinie rolnictwa, usługi upowszechniania wiedzy rolniczej, szkolenia oraz rozpowszechnianie wyników badań naukowych wśród rolników;

(v)ustanowienie i wzmocnienie regionalnych centrów doskonałości, w tym ośrodka meteorologicznego na potrzeby rolnictwa oraz laboratoriów biotechnologicznych, analitycznych i diagnostycznych w zakresie upraw, zwierząt gospodarskich i gruntów; oraz

(vi)poprawa dostępu do usług w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w tym usług hodowli zwierząt gospodarskich, usług weterynaryjnych oraz usług ochrony roślin;

m) usługi finansowania rolnictwa:

(i)poprawa usług finansowania drobnych producentów rolnych, przetwórców i przedsiębiorstw handlowych na obszarach wiejskich;

(ii)rozwój mechanizmów i funduszy o prawdziwie regionalnym charakterze na rzecz rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich;

(iii)rozwój instytucji mikrofinansowych i programów ubezpieczeń na potrzeby rolnictwa;

(iv)ułatwienie przetwórcom, przedsiębiorstwom handlowym i rolnikom dostępu do kredytów bankowych i kredytów oferowanych przez inne instytucje finansowe; oraz

(v)wspieranie instytucji finansowych państw partnerskich EAC obsługujących sektor rolnictwa i ułatwiających dostęp sektora prywatnego do rynków finansowym w celu pozyskiwania kapitału krótko- i długoterminowego;

n) oznaczenia geograficzne:

(i)opracowanie strategii politycznych i ram prawnych w zakresie oznaczeń geograficznych;

(ii)przyjęcie regulacji dotyczących oznaczeń geograficznych;

(iii)opracowanie kodeksu postępowania w zakresie definiowania produktów pod względem pochodzenia;

(iv)ułatwianie lokalnym organizacjom i instytucjom koordynacji działań lokalnych zainteresowanych podmiotów w odniesieniu do oznaczeń geograficznych i zgodności produktów;

(v)budowanie zdolności w zakresie identyfikacji, rejestracji, obrotu, identyfikowalności i zgodności produktów posiadających oznaczenie geograficzne; oraz

(vi)rozwijanie wszelkich innych dziedzin współpracy w ramach niniejszego punktu, które mogą się pojawić w przyszłości.

TYTUŁ III: ROZWÓJ SEKTORA PRYWATNEGO

ARTYKUŁ 84

Zakres i cele

1.Współpraca w zakresie rozwoju sektora prywatnego obejmuje promowanie inwestycji i rozwój przedsiębiorczości.

2.Celem niniejszego tytułu jest:

a)utworzenie otoczenia sprzyjającego inwestycjom i prywatnej przedsiębiorczości, w tym rozwojowi nowych gałęzi przemysłu, bezpośrednim inwestycjom zagranicznym (FDI) i transferowi technologii;

b)zwiększenie zdolności w zakresie podaży, konkurencyjności i zwiększania wartości dodanej;

c)poprawa dostępu do środków na finansowanie inwestycji udostępnianych przez instytucje finansowe UE, takie jak Europejski Bank Inwestycyjny;

d)budowanie zdolności i zapewnienie wsparcia instytucjonalnego na rzecz prywatnych instytucji finansowania rozwoju takich jak agencje wspierające inwestycje, organizacje parasolowe, izby handlowe, stowarzyszenia, punkty kontaktowe i instytucje ułatwiające handel;

e)rozwój i wzmocnienie polityki oraz ram prawnych i regulacyjnych wspierających i chroniących inwestycje;

f)udoskonalenie mechanizmów wsparcia i mechanizmów realizacji celów udostępnianych sektorowi prywatnemu przez wspólne instytucje AKP–UE, m.in. przez Centrum Techniczne ds. Współpracy w dziedzinie Rolnictwa i Obszarów Wiejskich (CTA), w celu promowania inwestycji w państwach partnerskich EAC; oraz

g)stworzenie i wzmocnienie partnerstw, wspólnych przedsięwzięć, podwykonawstwa, outsourcingu oraz powiązań.

ARTYKUŁ 85

Wspieranie inwestycji

Strony zgadzają się wspierać inwestycje w państwach partnerskich EAC w następujących obszarach:

a)wspieranie reform dotyczących strategii politycznych oraz ram prawnych i regulacyjnych;

b)wspieranie wzmacniania zdolności instytucjonalnych, w szczególności budowanie zdolności agencji wspierających inwestycje w państwach partnerskich EAC oraz instytucji zaangażowanych w promowanie i ułatwienie inwestycji zagranicznych i lokalnych;

c)wspieranie utworzenia odpowiednich struktur administracyjnych, w tym punktów kompleksowej obsługi na potrzeby napływu i podejmowania inwestycji;

d)wpieranie tworzenia i zapewnianie ciągłości przewidywalnych i bezpiecznych warunków dla inwestycji;

e)wspieranie wysiłków państw partnerskich EAC w zakresie opracowania instrumentów generujących przychody w celu uruchomienia zasobów inwestycyjnych;

f)ustanowienie i wspieranie programów ubezpieczeń od ryzyka jako mechanizmu ograniczającego ryzyko w celu zwiększenia zaufania inwestorów w państwach partnerskich EAC;

g)wspieranie tworzenia mechanizmów wymiany informacji pomiędzy agencjami inwestycyjnymi państw partnerskich EAC i ich odpowiednikami w UE;

h)zachęcanie sektora prywatnego UE do inwestowania w państwach partnerskich EAC;

i)pomoc w opracowywaniu odpowiednich ram i instrumentów finansowych dostosowanych do potrzeb inwestycyjnych MŚP; oraz

j)ułatwianie nawiązywania partnerstw dzięki wspólnym przedsięwzięciom i finansowaniu kapitału.

ARTYKUŁ 86

Rozwój przedsiębiorczości

Strony postanawiają współpracować w zakresie rozwoju przedsiębiorczości w państwach partnerskich EAC poprzez wspieranie:

a)dialogu biznesowego, współpracy i partnerstw między sektorem prywatnym w państwach EAC i w UE;

b)wysiłków na rzecz promowania mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) oraz na rzecz włączania ich w główną działalność gospodarczą;

c)działań na rzecz wydajnej produkcji i obrotu przedsiębiorstw w państwach partnerskich EAC;

d)wdrażania strategii rozwoju sektora prywatnego w państwach partnerskich EAC;

e)działań promujących korzystne warunki rozwoju i wzrostu MMŚP;

f)zdolności podmiotów sektora prywatnego w zakresie spełniania norm międzynarodowych;

g)ochrony innowacji przed piractwem; oraz

h)zdolności państw partnerskich EAC w zakresie poszukiwania, wydobywania i wprowadzania do obrotu zasobów naturalnych.

TYTUŁ IV: RYBOŁÓWSTWO

ARTYKUŁ 87

Zakres współpracy

Współpraca w zakresie rybołówstwa obejmuje rybołówstwo morskie, śródlądowe i akwakulturę.

ARTYKUŁ 88

Obszary współpracy w zakresie rybołówstwa morskiego

1.Współpraca w zakresie rybołówstwa morskiego obejmuje:

a)zarządzanie rybołówstwem i zagadnienia dotyczące ochrony;

b)zarządzanie jednostkami pływającymi i porozumienia dotyczące okresu po połowach;

c)środki finansowe i handlowe; oraz

d)rozwój rybołówstwa, produktów rybołówstwa i akwakultury morskiej.

2.UE przyczyni się do uruchomienia zasobów w celu zacieśniania współpracy w określonych dziedzinach na poziomie krajowym i regionalnym, w tym wsparcia budowania zdolności na poziomie regionalnym.

3.Z zastrzeżeniem postanowień części III niniejszej Umowy oraz art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)rozwój i poprawa infrastruktury na potrzeby magazynowania, wprowadzania do obrotu i dystrybucji ryb i produktów rybnych;

b)budowanie zdolności na szczeblu krajowym i regionalnym w celu spełnienia wymogów technicznych w zakresie SPS, TBT oraz analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli, rozwój systemów kontroli, monitorowania i nadzoru na potrzeby WSE państw partnerskich EAC, jak również wprowadzenie programów certyfikacji dla określonych typów rybołówstwa morskiego oraz zarządzanie tymi programami;

c)inwestycje i transfer technologii w obszarze działalności połowowej, przetwórstwa ryb i usług portowych, rozwój i udoskonalanie infrastruktury portowej, zróżnicowanie rybołówstwa w celu uwzględniania gatunków innych niż tuńczyk, których połowów się nie prowadzi lub prowadzi w ograniczonym zakresie;

d)wspólne przedsięwzięcia i powiązania, w szczególności z MMŚP i podmiotami zajmującymi się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym w ramach łańcucha dostaw w rybołówstwie;

e)zapewnienie wartości dodanej produktów rybnych; oraz

f)prace badawcze i rozwojowe dotyczące oceny zasobów i poziomów zrównoważonych połowów.

4.Strony zobowiązują się współpracować na rzecz promowania wspólnych przedsięwzięć zajmujących się działalnością połowową, przetwórstwem ryb i usługami portowymi, wzmacniać zdolności produkcyjne, poprawić konkurencyjność sektora rybołówstwa i pokrewnych gałęzi przemysłu i usług, ulepszać dalsze przetwarzanie, rozwijać i udoskonalać infrastrukturę portową oraz zwiększyć zróżnicowanie rybołówstwa w celu uwzględniania gatunków innych niż tuńczyk, których połowów się nie prowadzi lub prowadzi w ograniczonym zakresie.

ARTYKUŁ 89

Rybołówstwo śródlądowe i rozwój akwakultury

Współpraca w zakresie rybołówstwa śródlądowego i rozwoju akwakultury obejmuje wkład UE w następujących dziedzinach:

a)budowanie zdolności i rozwój rynku eksportowego poprzez:

(i)budowanie zdolności w zakresie produkcji przemysłowej i rzemieślniczej, przetwórstwa i dywersyfikacji produktów przyczyniające się do wzmocnienia konkurencyjności regionalnego rybołówstwa śródlądowego i akwakultury. Można to osiągnąć przykładowo przez utworzenie ośrodków badawczo-rozwojowych, zajmujących się rozwojem akwakultury, mając na uwadze gospodarstwa rybackie prowadzące działalność komercyjną;

(ii)budowanie zdolności w zakresie zarządzania siecią rynków eksportowych, łącznie z wprowadzeniem i zarządzaniem systemami certyfikacji dla specjalnych linii produktów; oraz wdrożenie promocji rynkowej, zwiększanie wartości dodanej i redukcja strat w produktach rybnych po zakończeniu połowów;

(iii)wzrost potencjału w regionie, przykładowo poprzez poprawę funkcjonowania instytucji właściwych w zakresie rybołówstwa, stowarzyszeń przedsiębiorstw handlowych i rybaków, w celu uczestnictwa w handlu w sektorze rybołówstwa z UE i programach szkoleniowych dotyczących rozwoju produktu i oznaczania marką;

b)rozwój infrastruktury poprzez:

(i)rozwój i poprawę infrastruktury w zakresie rybołówstwa śródlądowego i akwakultury;

(ii)poprawę dostępu do finansowania infrastruktury, w tym wszystkich rodzajów wyposażenia;

c)rozwój technologii poprzez:

(i)rozwój zdolności technicznych, w tym promowanie technologii zapewniających wartość dodaną, przykładowo poprzez transfer technologii w zakresie rybołówstwa z UE do państw partnerskich EAC;

(ii)poprawę zdolności zarządzania rybołówstwem w regionie, np. poprzez badania i systemy gromadzenia danych oraz poprzez wkład w odpowiednie technologie zarządzania w czasie połowów i po ich zakończeniu;

d)rozwój ram prawnych i regulacyjnych poprzez:

(i)rozwój regulacji z zakresu rybołówstwa śródlądowego i akwakultury oraz systemów monitorowania, kontroli i nadzoru;

(ii)rozwój odpowiednich instrumentów prawnych i regulacyjnych w zakresie praw własności intelektualnej oraz budowanie zdolności ich wdrożenia w ramach handlu międzynarodowego;

(iii)ochronę oznakowań ekologicznych i własności intelektualnej;

e)inwestycje i finansowanie poprzez:

(i)wspieranie wspólnych przedsięwzięć i innych form inwestycji mieszanych pomiędzy zainteresowanymi podmiotami Stron, np. w celu stworzenia sposobów identyfikacji inwestorów zainteresowanych działalnością wspólnych przedsięwzięć w sektorze rybołówstwa śródlądowego i akwakultury;

(ii)wkład w zapewnianie dostępu do instrumentów kredytowych przeznaczonych na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz rybołówstwa śródlądowego na skalę przemysłową;

f)ochrona środowiska i zasobów w zakresie rybołówstwa poprzez:

(i)działania gwarantujące, że handel rybami wspiera ochronę środowiska, zabezpiecza przed uszczupleniem zasobów ryb i zapewnia utrzymanie różnorodności biologicznej oraz ostrożne wprowadzanie gatunków egzotycznych do akwakultury; przykładowo poprzez możliwość wprowadzenia gatunków egzotycznych tylko do zarządzanych/zamkniętych przestrzeni w porozumieniu ze wszystkimi zainteresowanymi krajami sąsiedzkimi;

g)działania społeczno-ekonomiczne i działania mające na celu ograniczanie ubóstwa poprzez:

(i)wspieranie rybaków prowadzących działalność na małą i średnią skalę, przetwórców i przedsiębiorstw handlowych prowadzących działalność w zakresie rybołówstwa dzięki rozwijaniu zdolności państw partnerskich EAC do uczestnictwa w handlu z UE;

(ii) uczestnictwo grup o mniejszym znaczeniu w przemyśle rybnym, np. poprzez promocję równego traktowania kobiet i mężczyzn w rybołówstwie, w szczególności poprzez rozwijanie zdolności kobiet prowadzących przedsiębiorstwa handlowe, zaangażowanych lub zamierzających zaangażować się w działalność w zakresie rybołówstwa. Procesy te obejmą także inne grupy defaworyzowane, mogące podjąć działalność w zakresie rybołówstwa, mając na uwadze zrównoważony rozwój społeczno-ekonomiczny.

TYTUŁ V: ZASOBY WODNE I ŚRODOWISKO

ARTYKUŁ 90

Zakres i cele

1.Współpraca w ramach niniejszego tytułu obejmuje zasoby naturalne, w szczególności zasoby wodne, środowisko oraz różnorodność biologiczną.

2.Celem współpracy w ramach niniejszego tytułu jest:

a)wzmocnienie powiązań między kwestiami handlowymi i środowiskowymi;

b)wsparcie w zakresie wdrażania porozumień, konwencji i traktatów międzynarodowych dotyczących środowiska;

c)zapewnienie równowagi pomiędzy kwestiami zarządzania środowiskiem i ograniczania ubóstwa;

d)ochrona środowiska naturalnego oraz poprawa ochrony różnorodności biologicznej i zachowania dorobku genetycznego;

e)promowanie sprawiedliwych i zrównoważonych sposobów wykorzystania zasobów naturalnych;

f)ułatwienie zrównoważonego korzystania ze wspólnych zasobów i zachęcanie do niego;

g)promowanie zaangażowania sektora publicznego i prywatnego w zarządzanie zasobami naturalnymi. 

ARTYKUŁ 91

Zasoby wodne

1.Współpraca w dziadzinie zasobów wodnych obejmuje nawadnianie, wytwarzanie energii wodnej, produkcję i dostawy wody, a także ochronę zlewni rzek.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele współpracy:

a)rozwój zrównoważonej gospodarki wodnej i zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych w państwach partnerskich EAC w celu poprawy źródeł utrzymania ludności tych państw;

b)promowanie współpracy regionalnej w zakresie zrównoważonego wykorzystywania transgranicznych zasobów wodnych;

c)rozbudowa infrastruktury wodociągowej do celów produkcji.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)rozwój infrastruktury wodociągowej w regionie;

b)opracowanie stosownych ram prawnych i regulacyjnych;

c)zintegrowane gospodarowanie zasobami wodnymi;

d)budowanie zdolności w zakresie zasobów ludzkich, poprawa standardów usług, zarządzanie wodą oraz struktury instytucjonalne;

e)tworzenie partnerstw, powiązań i wspólnych przedsięwzięć między podmiotami gospodarczymi;

f)wspieranie rozwoju, transferu i zastosowania technologii, badań i rozwoju, innowacji, wymiany informacji oraz tworzenia sieci informacyjnych;

g)rozwój kontroli zanieczyszczenia wody, uzdatnianie i ochrona, oczyszczanie ścieków i usługi sanitarne;

h)promowanie zrównoważonych systemów nawadniania.

ARTYKUŁ 92

Środowisko

1.Współpraca w zakresie środowiska obejmuje ochronę środowiska oraz zrównoważone nim zarządzanie, jak również wdrażanie polityk ochrony środowiska związanych z handlem.

2.W dziedzinie tej wyznaczono następujące cele współpracy:

a)ochrona, przywrócenie i zachowanie środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej (flory, fauny i genetycznych zasobów bakteryjnych, w tym ich ekosystemów);

b)rozwój przemysłu w państwach partnerskich EAC wykorzystującego technologie przyjazne dla środowiska;

c)wspieranie rozwoju, transferu i zastosowania technologii, badania i rozwój oraz wymiana informacji.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)wdrażanie porozumień, konwencji i traktatów międzynarodowych dotyczących środowiska;

b)wzmocnienie i promowanie sprawiedliwego i zrównoważonego wykorzystania środowiska i różnorodności biologicznej, ich ochrony oraz zarządzania nimi, również w dziedzinie lasów i zasobów dzikiej fauny i flory;

c)wzmocnienie ram instytucjonalnych i prawnych oraz zdolności w zakresie rozwijania, wdrażania i egzekwowania przepisów ustawowych i wykonawczych, norm i polityk w dziedzinie środowiska oraz zarządzania nimi;

d)tworzenie partnerstw, powiązań i wspólnych przedsięwzięć między podmiotami gospodarczymi;

e)zapobieganie i przeciwdziałanie naturalnym katastrofom ekologicznym oraz utracie różnorodności biologicznej;

f)promowanie rozwoju, dostosowania, transferu i zastosowania technologii, badania i rozwój, innowacje;

g)ochrona i zarządzanie zasobami przybrzeżnymi i morskimi oraz krajowymi i rodzimymi dzikimi zasobami biologicznymi i genetycznymi;

h)rozwój alternatywnych i przyjaznych środowisku działalności i źródeł utrzymania;

i)produkcja i ułatwianie handlu towarami i usługami, w przypadku których istotne jest oznakowanie ekologiczne;

j)wymiana informacji dotyczących produktów i związanych z nimi wymogów w odniesieniu do procesu produkcji, transportu, wprowadzania do obrotu i oznakowania oraz tworzenie sieci w tym zakresie;

k)rozwój infrastruktury dotyczącej produktów przyjaznych środowisku;

l)włączenie społeczności lokalnych w zarządzanie różnorodnością biologiczną, zasobami leśnymi oraz zasobami dzikiej fauny i flory;

m)rozwój gospodarki odpadami oraz unieszkodliwianie odpadów przemysłowych i niebezpiecznych odpadów chemicznych;

n)promowanie udziału zainteresowanych podmiotów w międzynarodowym dialogu na temat środowiska.

TYTUŁ VI: ŚRODKI SANITARNE I FITOSANITARNE

ARTYKUŁ 93

Zakres i cele

1.Współpraca w ramach niniejszego tytułu obejmuje wsparcie i budowanie zdolności w zakresie harmonizacji, podziału na strefy oraz na przedziały, oceny zgodności, wymiany informacji oraz przejrzystości warunków wymiany handlowej.

2.Celem współpracy w ramach niniejszego tytułu jest:

a)ułatwienie Stronom handlu międzyregionalnego oraz wewnątrzregionalnego, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony zdrowia lub życia ludzi, zwierząt i roślin zgodnie z postanowieniami porozumienia WTO SPS;

b)zajęcie się problemami wynikającymi ze stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) w przypadku sektorów i produktów priorytetowych, przy należytym uwzględnieniu integracji regionalnej;

c)określenie procedur i sposobów działania w celu ułatwienia współpracy w dziedzinie środków sanitarnych i fitosanitarnych;

d)zapewnienie przejrzystości w odniesieniu do środków sanitarnych i fitosanitarnych mających zastosowanie w handlu pomiędzy Stronami oraz wewnątrz Stron;

e)promowanie wewnątrzregionalnej harmonizacji środków z normami międzynarodowymi, zgodnie z porozumieniem WTO SPS, oraz opracowanie odpowiednich strategii oraz ram prawnych, regulacyjnych i instytucjonalnych wśród państw partnerskich EAC;

f)zwiększenie aktywnego udziału państw partnerskich EAC w Komisji Kodeksu Żywnościowego, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE) oraz Międzynarodowej konwencji ochrony roślin (IPPC);

g)propagowanie konsultacji i wymian między instytucjami oraz laboratoriami w EAC i UE;

h)ułatwianie rozwijania zdolności w zakresie wyznaczania i wdrażania norm regionalnych i krajowych, zgodnie z międzynarodowymi wymogami, w celu ułatwienia integracji regionalnej;

i)zapewnienie i wzmocnienie zdolności państw partnerskich EAC w zakresie wdrażania i monitorowania środków sanitarnych i fitosanitarnych, zgodnie z niniejszym artykułem; oraz

j)promowanie transferu technologii.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)wspieranie państw partnerskich EAC w przestrzeganiu środków sanitarnych i fitosanitarnych, z uwzględnieniem kwestii takich jak rozwój odpowiednich ram regulacyjnych, strategie polityczne, kwestie dotyczące pracy odpowiednich międzynarodowych organów normalizacyjnych, szkolenia, spotkania informacyjne, budowanie zdolności oraz pomoc techniczna;

b)wspieranie harmonizacji środków sanitarnych i fitosanitarnych w państwach partnerskich EAC oraz powołania krajowych komitetów koordynujących odpowiedzialnych za te środki, jak również promowanie zdolności sektora publicznego i prywatnego w zakresie kontroli sanitarnej. Obszary priorytetowe obejmują rozwój i wdrożenie programu jakości, szkolenia, spotkania informacyjne, a także tworzenie, rozbudowę, modernizację i akredytację laboratoriów;

c)wsparcie w kwestiach dotyczących pracy odpowiednich międzynarodowych organów normalizacyjnych. Współpraca w tym zakresie może obejmować szkolenia, spotkania informacyjne, budowanie zdolności oraz pomoc techniczną;

d)współpraca w dziedzinie rybołówstwa w celu opracowania zharmonizowanych regionalnych zasad, przepisów i norm dotyczących produktów rybnych z zamiarem wspierania handlu między Stronami oraz w regionie EAC;

e)wsparcie na rzecz działań promujących współpracę pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za środki sanitarne i fitosanitarne w państwach partnerskich EAC oraz ich odpowiednikami w UE;

f)wsparcie wdrożenia porozumienia SPS, w szczególności poprzez wzmocnienie właściwych organów oraz punktów notyfikacyjnych i informacyjnych w państwach partnerskich EAC;

g)wpieranie wymiany informacji.

ARTYKUŁ 94

Harmonizacja

1.Strony dążą do osiągnięcia harmonizacji swoich odnośnych zasad i procedur dotyczących określania własnych środków sanitarnych i fitosanitarnych, w tym inspekcji, testów i procedur certyfikacji, zgodnie z porozumieniem WTO.

2.Państwa partnerskie EAC opracują, z pomocą UE, program i harmonogram harmonizacji norm dotyczących środków sanitarnych i fitosanitarnych.

3.W stosownych przypadkach Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla opracuje sposoby wspierania i monitorowania wspomnianego procesu harmonizacji w regionach.

ARTYKUŁ 95

Podział na strefy i przedziały

Strony uznają, w poszczególnych przypadkach, wyznaczone obszary wolne od chorób i szkodników lub obszary niewielkiego rozpowszechnienia chorób i szkodników jako potencjalne źródła produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, uwzględniając postanowienia art. 6 porozumienia WTO SPS.

ARTYKUŁ 96

Specjalne i zróżnicowane traktowanie oraz pomoc techniczna

1.UE zgadza się udzielać pomocy technicznej i zapewnić specjalne i zróżnicowane traktowanie zgodnie z art. 9 i 10 porozumienia WTO SPS.

2.Strony współpracują, aby zaspokoić szczególne potrzeby państw partnerskich EAC powstałe w związku z wprowadzeniem w życie postanowień niniejszego tytułu.

3.Strony ustalają, że w zakresie pomocy technicznej następujące obszary traktowane są priorytetowo:

a)budowanie w sektorze publicznym i prywatnym w państwach partnerskich EAC zdolności technicznych umożliwiających kontrole sanitarne i fitosanitarne, włącznie ze szkoleniami i organizowaniem spotkań informacyjnych dotyczących inspekcji, certyfikacji, nadzoru i kontroli;

b)wzmocnienie zdolności technicznych dla wdrażania i monitorowania środków SPS, włącznie z promowaniem większego wykorzystania norm międzynarodowych;

c)rozwój zdolności w dziedzinie analizy ryzyka, harmonizacji, zgodności, badań, certyfikacji, monitorowania pozostałości, identyfikowalności oraz akredytacji, włącznie z modernizacją lub instalowaniem laboratoriów i innego wyposażenia, aby pomóc państwom partnerskim EAC w spełnianiu norm międzynarodowych;

d)wsparcie udziału państw partnerskich EAC w pracach odpowiednich międzynarodowych organach normalizacyjnych;

e)zwiększenie zdolności państw partnerskich EAC w zakresie uczestnictwa w procesach notyfikacji.

TYTUŁ VII: BARIERY TECHNICZNE W HANDLU

ARTYKUŁ 97

Zakres i cele

1.Współpraca w ramach niniejszego tytułu obejmuje opracowywanie, przyjmowane i stosowanie przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności określonych w Porozumieniu w sprawie barier technicznych w handlu zawartym w ramach WTO (zwanym dalej „porozumieniem WTO TBT”).

2.Celem współpracy w ramach niniejszego tytułu jest:

a)stopniowa eliminacja barier technicznych w handlu w celu ułatwienia wymiany handlowej między Stronami oraz między państwami partnerskimi EAC;

b)wzmocnienie integracji regionalnej państw partnerskich EAC dzięki harmonizacji norm, przepisów technicznych i procedur oceny zgodności stosowanych w tych państwach, zgodnie z porozumieniem WTO TBT;

c)promowanie stosowania w szerszym zakresie międzynarodowych przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności, w tym szczególnych środków sektorowych;

d)rozwijanie powiązań funkcjonalnych pomiędzy instytucjami normalizacyjnymi, regulacyjnymi i odpowiedzialnymi za ocenę zgodności w państwach partnerskich EAC i w UE oraz podejmowanie wspólnych przedsięwzięć i prac badawczo-rozwojowych;

e)zwiększenie dostępu do rynku dla produktów pochodzących z państw partnerskich EAC dzięki poprawie bezpieczeństwa, jakości i konkurencyjności tych produktów;

f)promowanie szerszego wykorzystania międzynarodowych najlepszych praktyk w odniesieniu do przepisów technicznych oraz międzynarodowych norm i procedur oceny zgodności;

g)zapewnienie, aby przygotowanie, przyjmowanie i stosowanie norm i przepisów technicznych odbywało się w sposób przejrzysty i nie tworzyło niepotrzebnych barier w handlu między Stronami, zgodnie z postanowieniami porozumienia WTO TBT;

h)wspieranie rozwoju odpowiednich ram regulacyjnych, strategii politycznych i reform w państwach partnerskich EAC w celu zapewnienia zgodności z międzynarodowymi praktykami;

i)wsparcie państw partnerskich EAC we wdrażaniu porozumienia WTO TBT i spełnianiu wymogów partnerów handlowych w zakresie TBT w kontekście tego porozumienia.

3.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)wspieranie działań promujących stosowanie w szerszym zakresie międzynarodowych przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności, w tym szczególnych środków sektorowych obowiązujących na terytorium Stron;

b)wspieranie budowania zdolności państw partnerskich EAC w obszarach normalizacji, metrologii, akredytacji oraz procedur oceny zgodności, również poprzez wsparcie modernizacji i tworzenia laboratoriów i innych odpowiednich instytucji, jak i pozyskiwanie odpowiedniego wyposażenia;

c)wspieranie zarządzania jakością i zapewniania jakości w wybranych sektorach istotnych dla państw partnerskich EAC;

d)wspieranie udziału organów normalizacyjnych i technicznych organów regulacyjnych w państwach partnerskich EAC w pracach międzynarodowych organów normalizacyjnych oraz zwiększenie znaczenia norm międzynarodowych jako podstawy przepisów technicznych;

e)wspieranie wysiłków organów odpowiedzialnych za ocenę zgodności w państwach partnerskich EAC w celu uzyskania międzynarodowej akredytacji;

f)rozwijanie powiązań funkcjonalnych pomiędzy Stronami, tj. pomiędzy ich instytucjami normalizacyjnymi, certyfikującymi i odpowiedzialnymi za ocenę zgodności;

g)wspieranie wysiłków na rzecz wypracowania wspólnego porozumienia w sprawie praktyk regulacyjnych, w tym w sprawie:

(i)przejrzystości przygotowywania, przyjmowania i stosowania przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności;

(ii)konieczności i proporcjonalności środków regulacyjnych i odnośnych procedur oceny zgodności, które mogą obejmować wykorzystanie deklaracji zgodności wystawianej przez dostawcę;

(iii)wykorzystania międzynarodowych norm jako podstawy definiowania przepisów technicznych, z wyjątkiem sytuacji, w których takie międzynarodowe normy byłyby nieskutecznymi lub niewłaściwymi środkami realizacji uzasadnionych celów;

(iv)stosowania przepisów technicznych i działań związanych z nadzorem rynku; oraz

(v)ustanowienia mechanizmów i metod weryfikacji przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności;

h)identyfikacja, priorytetyzacja oraz wsparcie rozwoju koniecznej infrastruktury technicznej i transferu technologii pod kątem metrologii, normalizacji, testowania, certyfikacji i akredytacji w celu wzmocnienia przepisów technicznych;

i)wspomaganie współpracy technicznej i naukowej oraz współpracy dotyczącej przepisów, m.in. w drodze wymiany informacji, doświadczeń oraz danych, celem podwyższenia jakości i poziomu przepisów technicznych oraz skutecznego wykorzystania zasobów regulacyjnych;

j)działania sprzyjające spójności i ujednoliceniu przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności;

k)promowanie i zachęcania do współpracy dwustronnej między odpowiednimi organizacjami Stron odpowiedzialnymi za metrologię, normalizację, testowanie, certyfikację i akredytację;

l)promowanie współpracy między Stronami i między państwami partnerskimi EAC w związku z pracami odpowiednich instytucji, organizacji i forów międzynarodowych zajmujących się kwestiami TBT.

TYTUŁ VIII: CŁA I UŁATWIENIA W HANDLU

ARTYKUŁ 98

Zakres i cele

1.Strony uznają znaczenie współpracy w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu w związku ze zmieniającymi się warunkami globalnej wymiany handlowej.

2.Strony zgadzają się zacieśniać współpracę w celu zagwarantowania odpowiednich przepisów prawnych, procedur i zdolności administracyjnych właściwych organów, jak również realizować cel, jakim jest promowanie ułatwień w handlu.

3.Strony potwierdzają, że w celu osiągnięcia wspomnianych celów potrzebne są odpowiednie zdolności administracyjne. Strony zgadzają się, że państwa partnerskie EAC będą potrzebować okresów przejściowych oraz działań w zakresie budowania zdolności, aby sprawnie wdrożyć postanowienia niniejszego tytułu.

4.Celem współpracy w ramach niniejszego tytułu jest:

a)ułatwienie handlu między Stronami;

b)promowanie harmonizacji prawa celnego i procedur celnych na szczeblu regionalnym;

c)zapewnienie wsparcia państwom partnerskim EAC w celu wzmocnienia ułatwień w handlu;

d)zapewnienie administracji celnej państw partnerskich EAC wsparcia we wdrażaniu niniejszej Umowy i innych międzynarodowych najlepszych praktyk celnych;

e)zacieśnienie współpracy pomiędzy administracjami celnymi Stron i innymi powiązanymi służbami granicznymi.

5.Z zastrzeżeniem postanowień art. 75 Strony uzgadniają, że będą współpracowały w następujących dziedzinach:

a)wymiana informacji na temat prawa i procedur celnych;

b)opracowywanie wspólnych inicjatyw we wspólnie uzgodnionych obszarach;

c)wspieranie:

(i)modernizacji systemów i procedur celnych, jak również skrócenia czasu odprawy celnej;

(ii)uproszczenia i harmonizacji procedur celnych oraz formalności handlowych, w tym związanych z przywozem, wywozem i tranzytem;

(iii)wzmacniania regionalnych systemów tranzytowych;

(iv)zwiększania przejrzystości zgodnie z art. 134;

(v)budowania zdolności, w tym pomocy finansowej i technicznej na rzecz państw partnerskich EAC w tej dziedzinie; oraz

(vi)wszelkich innych obszarów dotyczących ceł uzgodnionych przez Strony;

d)określenie, w miarę możliwości, wspólnych stanowisk w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu w międzynarodowych organizacjach, takich jak WTO, WCO, ONZ i UNCTAD;

e)propagowanie koordynacji działań wszystkich zaangażowanych podmiotów, zarówno na poziomie wewnętrznym, jak i międzynarodowym.

6.Strony udzielają sobie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych zgodnie z postanowieniami protokołu 1 oraz reguł pochodzenia w następujący sposób:

a)wprowadzenie procedur i praktyk odzwierciedlających międzynarodowe instrumenty i normy mające zastosowanie w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu, takich jak zasady WTO oraz instrumenty i normy WCO;

b)wdrożenie działań mających na celu konsolidację i harmonizację norm celnych i środków ułatwiających handel;

c)stosowanie nowoczesnych technik celnych, w tym oceny ryzyka, wiążących orzeczeń, procedur uproszczonych, kontroli po zwolnieniu towarów i metod przeprowadzania audytu;

d)automatyzacja procedur celnych i handlowych, w tym elektroniczna wymiana danych celnych i handlowych;

e)szkolenia funkcjonariuszy celnych i innych odpowiednich urzędników sektora publicznego i prywatnego w dziedzinie ceł i ułatwień w handlu; oraz

f)wszelkie inne obszary wskazane przez Strony.

Tytuł IX: ŚRODKI DOSTOSOWAWCZE UPG

ARTYKUŁ 99

Zakres i cele

1.Strony uznają, że eliminacja lub znaczące obniżenie ceł przewidziane w niniejszej Umowie będzie dla państw partnerskich EAC wyzwaniem. Strony uzgadniają, że zaradzenie temu szczególnemu wyzwaniu wymaga utworzenia specjalnych ram kompensacyjnych.

2.Strony uznają również, że wdrożenie niniejszej Umowy może skutkować potencjalnymi wyzwaniami, m.in. natury społecznej, gospodarczej i środowiskowej, w gospodarkach państw partnerskich EAC. Strony ustalają, że zaradzenie tym wyzwaniom wymaga działań w ramach współpracy gospodarczej i współpracy na rzecz rozwoju.

3.Współpraca w ramach niniejszego tytułu ma na celu zaradzenie faktycznym i potencjalnym wyzwaniom związanym z koniecznością dostosowań w związku z wdrażaniem niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 100

Obszary współpracy

1.W odniesieniu do strat dochodów związanych z obniżeniem ceł UE:

a)angażuje się we wzmocniony dialog na temat środków i reform w zakresie dostosowań budżetowych; 

b)ustanawia metody współpracy w celu wsparcia reformy budżetowej;

c)zapewnia zasoby finansowe, aby tymczasowo pokryć uzgodnione straty w dochodach rządowych wynikające ze zniesienia lub znacznego obniżenia ceł.

2.Aby zapewnić gospodarkom państw partnerskich EAC pełne korzyści z niniejszej Umowy, UE zgadza się dążyć wraz z państwami partnerskimi EAC do podjęcia odpowiedniej współpracy mającej na celu:

a)poprawę konkurencyjności sektorów produkcyjnych w państwach partnerskich EAC;

b)zwiększenie zdolności produkcyjnych i zawodowych siły roboczej w państwach partnerskich EAC, w tym szkolenie pracowników, którzy utracili pracę w wyniku zamknięcia przedsiębiorstw, lub wyposażanie ich w nowe umiejętności potrzebne do wykonywania innej pracy;

c)wspieranie działań na rzecz zrównoważonego środowiska;

d)budowanie zdolności umożliwiających zwiększenie dyscypliny makroekonomicznej;

e)łagodzenie potencjalnego wpływu na bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe, rozwój obszarów wiejskich, zabezpieczenie źródeł utrzymania i dochodów z wywozu w państwach partnerskich EAC;

f)zajęcie się innymi ewentualnymi obszarami współpracy związanymi z wyzwaniami wynikającymi z wdrożenia niniejszej Umowy.

TYTUŁ X: URUCHAMIANIE ŚRODKÓW

ARTYKUŁ 101

Zasady i cele

1.Uznając zaangażowanie UE na rzecz wdrożenia niniejszej Umowy oraz wysiłki państw partnerskich EAC, by sfinansować swoje potrzeby rozwojowe, Strony uzgadniają, że będą podejmować działania, wspólnie i indywidualnie, aby uruchomić środki finansowe w celu wsparcia wdrożenia niniejszej Umowy, integracji regionalnej oraz strategii rozwojowych państw partnerskich EAC.

2.Celem wspólnego uruchamiania środków jest uzupełnienie, wsparcie i promowanie – w duchu współzależności – wysiłków państw partnerskich EAC w zakresie poszukiwania alternatywnych źródeł finansowania działań służących integracji regionalnej i realizacji strategii rozwojowych, w szczególności matrycy rozwoju UPG, zawartej w niniejszej Umowie.

ARTYKUŁ 102

Obowiązki

1.Państwa partnerskie EAC:

a)terminowo i w sposób przewidywalny przeznaczają środki pochodzące z ich mechanizmów finansowych na wsparcie integracji regionalnej, strategii rozwojowych związanych z UPG oraz projektów ujętych w matrycy rozwoju UPG;

b)opracowują swoje strategie rozwojowe z należytym uwzględnieniem swojego prawa do ustalania kierunku i kolejności tych strategii i priorytetów;

c)powołują fundusz UPG, na który wpływać będą środki związane z UPG;

d)uwzględniają priorytety wskazane w matrycy rozwoju UPG w strategiach regionalnych i krajowych.

2.Państwa partnerskie EAC określają zasady i regulacje dotyczące zarządzania tym funduszem w celu zapewnienia przejrzystości, rozliczalności i odpowiedniego stosunku wartości do ceny przy wykorzystywaniu wspomnianych zasobów. Bez uszczerbku dla wkładów innych partnerów do funduszu EAC UPG przekazywanie środków UE będzie zależało od pozytywnej oceny procedur operacyjnych funduszu przez UE.

3.UE przeznacza środki terminowo i w przewidywalny sposób, uwzględniając w szczególności ograniczenia państw partnerskich EAC po stronie podaży związane z wdrożeniem niniejszej Umowy, w tym luki w finansowaniu wskazane w matrycy rozwoju UPG, za pośrednictwem:

a)Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) (instrumenty krajowe i regionalne);

b)budżetu UE;

c)wszelkich innych instrumentów wykorzystywanych do wdrożenia unijnej oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA).

UE dąży ponadto do terminowego i przewidywalnego uruchamiania środków pochodzących z państw członkowskich.

4.Strony wspólnie zobowiązują się do działań na rzecz uruchomienia następujących środków:

a)funduszy innych darczyńców (wielostronnych i dwustronnych);

b)dotacji, pożyczek preferencyjnych, partnerstw publiczno-prywatnych oraz instrumentów specjalnych;

c)wszelkich innych zasobów ODA udostępnionych przez partnerów działających na rzecz rozwoju.

CZĘŚĆ VI: POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE

ARTYKUŁ 103

Zakres i cel

1.Postanowienia niniejszej części mają zastosowanie do Rady UPG, Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla oraz wszelkich instytucji i komitetów, które mogą zostać powołane na mocy niniejszej Umowy. 

2.Celem niniejszej części jest ustanowienie instytucji, które ułatwią osiągnięcie celów niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 104

Rada UPG

1.Niniejszym wraz z wejściem w życie Umowy ustanawia się Radę UPG.

2.Rada UPG składa się z przedstawicieli Stron na szczeblu ministerialnym.

3.Rada UPG przyjmuje swój regulamin w ciągu sześciu (6) miesięcy od wejścia w życie niniejszej Umowy.

4.Radzie UPG przewodniczy wspólnie dwoje przedstawicieli, po jednym z każdej ze Stron, zgodnie z zasadami określonymi w jej regulaminie wewnętrznym.

5.Rada UPG spotyka się w regularnych odstępach czasu, nieprzekraczających dwóch (2) lat, oraz w trybie nadzwyczajnym za zgodą Stron, gdy wymagają tego okoliczności.

6.Rada UPG jest odpowiedzialna za:

a)stosowanie i wdrażanie niniejszej Umowy oraz monitorowanie postępów w osiąganiu jej celów;

b)analizowanie wszelkich istotnych problemów pojawiających się w związku z niniejszą Umową, jak również wszelkich innych kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i mających wpływ na handel między Stronami, bez uszczerbku dla praw przewidzianych w części VII; oraz

c)analizowanie wniosków i zaleceń Stron dotyczących zmian do Umowy i jej przeglądu.

ARTYKUŁ 105

Uprawnienia Rady UPG

1.Rada UPG jest uprawniona do podejmowania decyzji i przyjmowania zaleceń Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla na piśmie, za porozumieniem.

2.Podjęte decyzje są wiążące dla Stron, które podejmują wszelkie środki niezbędne do ich wykonania zgodnie z regulaminem wewnętrznym każdej ze Stron.

3.Rada UPG ustanawia i przyjmuje w ciągu sześciu (6) miesięcy od wejścia w życie niniejszej Umowy wewnętrzny regulamin wymagany do powołania organu arbitrażowego.

4.W kwestiach, w odniesieniu do których państwo partnerskie EAC działa indywidualnie, przyjęcie takich decyzji przez Radę UPG wymaga zgodny danego państwa partnerskiego EAC.

ARTYKUŁ 106

Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla

1.Niniejszym wraz z wejściem w życie Umowy ustanawia się Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla.

2.W skład komitetu wchodzą stali sekretarze lub główni sekretarze z państw partnerskich EAC i przedstawiciele UE w randze urzędników wyższego szczebla.

3.Z zastrzeżeniem wytycznych, które może wydać Rada UPG, Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla spotyka się co najmniej raz do roku i może odbywać posiedzenia nadzwyczajne w terminie uzgodnionym przez Strony, jeśli wymagają tego okoliczności. Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla zbiera się również przed posiedzeniami Rady UPG.

4.Komitetowi przewodniczy wspólnie dwoje przedstawicieli, po jednym z każdej ze Stron.

5.Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla jest odpowiedzialny za:

a)wspieranie Rady UPG w wykonywaniu jej obowiązków;

b)przyjmowanie i analizowanie sprawozdań komitetów specjalnych, sprawozdań z sesji roboczych, sprawozdań grup zadaniowych lub innych organów powołanych przez Komitet na pomocy art. 107 ust. 1, jak również za koordynację ich działań i wydawanie zaleceń do rozważenia przez Radę UPG;

c)przedstawianie sprawozdań i zaleceń dotyczących wdrażania niniejszej Umowy Radzie UPG, bądź z inicjatywy własnej, bądź na wniosek Rady UPG, bądź na wniosek jednej ze Stron;

d)w obszarze handlu:

(i)nadzór nad wdrożeniem i właściwym stosowaniem postanowień Umowy oraz odpowiedzialność za nie, a także omawianie i zalecanie obszarów współpracy w tym zakresie;

(ii)podejmowanie działań mających na celu unikanie oraz rozwiązywanie sporów, które mogą wyniknąć w związku z interpretacją lub stosowaniem Umowy, zgodnie z postanowieniami tytułu I części VII;

(iii)wspieranie Rady UPG w wykonywaniu zadań, w tym przedstawianie zaleceń w sprawie decyzji podejmowanych przez Radę UPG;

(iv)monitorowanie rozwoju integracji regionalnej oraz stosunków gospodarczych i handlowych pomiędzy Stronami;

(v)monitorowanie i ocenę wpływu wdrażania niniejszej Umowy na zrównoważony rozwój Stron;

(vi)omawianie i podejmowanie działań, które mogą ułatwiać handel, inwestycje oraz warunki prowadzenia działalności gospodarczej pomiędzy Stronami; oraz

(vii)omawianie wszelkich spraw dotyczących niniejszej Umowy oraz wszystkich kwestii mogących wpłynąć na osiąganie jej celów;

e)w obszarze rozwoju:

(i)wspieranie Rady UPG w wykonywaniu jej zadań dotyczących zagadnień związanych ze współpracą na rzecz rozwoju, podlegających niniejszej Umowie;

(ii)monitorowanie wdrażania postanowień dotyczących współpracy określonych w niniejszej Umowie i koordynowanie takich działań ze stronami trzecimi będącymi darczyńcami;

(iii)wydawanie zalecenia w zakresie współpracy handlowej pomiędzy Stronami;

(iv)dokonywanie okresowych przeglądów obszarów współpracy, które określono w niniejszej Umowie, oraz wydawanie w stosownych przypadkach zaleceń dotyczących uwzględnienia nowych priorytetów; oraz

(v)analizę i omawianie zagadnień związanych ze współpracą dotyczących integracji regionalnej i wdrożenia niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 107

Uprawnienia Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla

1.W ramach pełnionych obowiązków Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla:

a)ustanawia i nadzoruje wszelkie komitety specjalne, sesje robocze, grupy zadaniowe lub inne organy zajmujące się sprawami podlegającymi jego kompetencjom, wydaje im wytyczne oraz ustala ich skład, obowiązki i regulaminy wewnętrzne, o ile w niniejszej Umowie nie przewidziano inaczej;

b)podejmuje decyzje lub przyjmuje zalecenia w przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie lub w przypadku, gdy takie uprawnienia wykonawcze zostały mu przyznane przez Radę UPG; w takim przypadku Komitet podejmuje decyzje lub wydaje zalecenia zgodnie z warunkami określonymi w art. 105; oraz

c)rozważa wszelkie kwestie w ramach niniejszej Umowy i podejmuje właściwe działania celem wypełnienia swoich zadań.

2.Komitet zbiera się na specjalnych sesjach roboczych, aby wykonywać zadania przewidziane w ust. 1 lit. a).

3.Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny w ciągu trzech (3) miesięcy od wejścia w życie niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 108

Komitet Konsultacyjny UPG

1.Niniejszym powołuje się Komitet Konsultacyjny UPG, którego zadaniem jest wspieranie Rady Urzędników Wysokiego Szczebla w promowaniu dialogu i współpracy pomiędzy przedstawicielami sektora prywatnego, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym społeczności akademickich, oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi. Wspomniane dialog i współpraca uwzględniają wszelkie kwestie objęte niniejszą Umową pojawiające się w związku z jej wdrażaniem.

2.O uczestnictwie w pracach Komitetu Konsultacyjnego UPG decyduje Rada UPG, po otrzymaniu zalecenia od Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla, w celu zapewnienia szerokiej reprezentacji wszystkich zainteresowanych stron.

3.Komitet Konsultacyjny UPG prowadzi swoją działalność w oparciu o konsultacje z Komitetem Urzędników Wysokiego Szczebla lub z własnej inicjatywy i wydaje zalecenia Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla. W posiedzeniach Komitetu Konsultacyjnego UPG uczestniczą przedstawiciele Stron.

4.Komitet Konsultacyjnego UPG przyjmuje swój regulamin wewnętrzny w ciągu trzech (3) miesięcy od momentu powołania, w porozumieniu z Komitetem Urzędników Wysokiego Szczebla.

CZĘŚĆ VII: UNIKANIE I ROZSTRZYGANIE SPORÓW

ARTYKUŁ 109

Zakres i cel

1.Niniejsza część ma zastosowanie w przypadku wszelkich sporów dotyczących interpretacji i stosowania postanowień niniejszej Umowy, chyba że postanowiono inaczej.

2.Celem niniejszej części jest uniknięcie i rozstrzygnięcie w dobrej wierze wszelkich sporów między Stronami dotyczących interpretacji i zastosowania niniejszej Umowy oraz osiągnięcie, o ile to możliwe, wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

TYTUŁ I: UNIKANIE SPORÓW

ARTYKUŁ 110

Konsultacje

1.Strony podejmują konsultacje i dokładają starań, aby rozwiązać wszelkie spory dotyczące interpretacji i stosowania niniejszej Umowy w dobrej wierze w celu osiągnięcia wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

2.Strona wnioskuje o przeprowadzenie konsultacji, przesyłając drugiej Stronie pisemny wniosek, z kopią do Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla, w którym to wniosku wskazuje sporny środek oraz postanowienia Umowy, z którymi – w jej opinii – środek ten jest sprzeczny.

3.Konsultacje odbywają się na terytorium Strony, przeciwko której wysunięto zarzut, i przeprowadzane są w terminie dwudziestu (20) dni od daty złożenia wniosku. Konsultacje uznaje się za zakończone w ciągu sześćdziesięciu (60) dni od daty otrzymania wniosku przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, chyba że obie Strony postanawiają je kontynuować. Wszystkie informacje ujawnione podczas konsultacji są poufne.

4.Konsultacje w nagłych przypadkach, w tym tych dotyczących towarów nietrwałych lub sezonowych, przeprowadza się tak szybko, jak to w praktyce możliwe, i w każdym wypadku w ciągu piętnastu (15) dni od daty otrzymania wniosku i uznaje się za zakończone w ciągu trzydziestu (30) dni od daty otrzymania wniosku, chyba że obie Strony postanawiają je kontynuować.

5.Jeśli Strona, do której kierowany jest wniosek, nie odpowiedziała na wniosek o konsultacje w ciągu dziesięciu (10) dni od daty jego otrzymania lub jeśli w terminie określonym w ust. 3 powyżej lub w stosownych przypadkach w ust. 4 konsultacje się nie odbyły, lub po ich zakończeniu nie osiągnięto porozumienia w sprawie wspólnie uzgodnionego rozwiązania, każda ze Stron może wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w drodze arbitrażu zgodnie z art. 112.

6.Strony mogą uzgodnić zmianę terminów, o których mowa w ust. 3–5 powyżej, ze względu na trudności, jakie napotyka jedna ze Stron, lub ze względu na złożony charakter sprawy.

ARTYKUŁ 111

Mediacje

1.Jeśli w wyniku konsultacji nie osiągnięto wspólnie uzgodnionego rozwiązania, Strony mogą, za obopólną zgodą, odwołać się do mediatora. Jeżeli Strony nie postanowią inaczej, zakres objęty mediacjami ogranicza się do sprawy, której dotyczy wniosek o konsultacje.

2.Każda ze Stron może przystąpić do arbitrażu na mocy art. 112 bez przystępowania do mediacji.

3.Jeżeli Strony nie wyznaczą osoby mediatora w ciągu piętnastu (15) dni od daty porozumienia w sprawie złożenia wniosku o mediację, przewodniczący Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla lub osoba przez niego delegowana wyznacza mediatora w drodze losowania spośród grona osób figurujących na liście, o której mowa w art. 125, niebędących obywatelami żadnej ze Stron. Wyboru dokonuje się w ciągu dwudziestu pięciu (25) dni od daty złożenia porozumienia w sprawie wniosku o mediację oraz w obecności przedstawiciela każdej ze Stron. Mediator zwołuje spotkanie ze Stronami nie później niż trzydzieści (30) dni od daty jego wyznaczenia. Mediator otrzymuje oświadczenia od Stron nie później niż piętnaście (15) dni przed spotkaniem i wydaje opinię nie później niż czterdzieści pięć (45) dni od daty jego wyznaczenia.

4.Opinia mediatora może zawierać zalecenie dotyczące tego, jak rozstrzygnąć spór, zgodne z postanowieniami niniejszej Umowy. Opinia mediatora ma charakter niewiążący.

5.Strony mogą porozumieć się w sprawie zmiany terminów określonych w ust. 3. Mediator może również podjąć decyzję o zmianie tych terminów na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy, uwzględniając trudności, jakie napotyka dana Strona, lub ze względu na złożony charakter sprawy.

6.Postępowanie obejmujące mediację, w szczególności wszystkie ujawnione informacje oraz stanowiska, jakie Strony zajęły podczas postępowania, są poufne.

TYTUŁ II: ROZSTRZYGANIE SPORÓW

ARTYKUŁ 112

Wszczęcie procedury arbitrażowej

1.Jeżeli Stronom nie uda się rozstrzygnąć sporu w drodze konsultacji przewidzianych w art. 110, Strona skarżąca może powiadomić o wszczęciu procedury powołania organu arbitrażowego, który ustanawia się zgodnie z art. 113.

2.Powiadomienie o powołaniu organu arbitrażowego przedkłada się na piśmie Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, oraz Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla. Strona skarżąca określa w swoim powiadomieniu szczególne środki będące przedmiotem sporu oraz wyjaśnia, w jaki sposób środki te naruszają postanowienia niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 113

Powołanie organu arbitrażowego

1.W skład organu arbitrażowego wchodzi trzech arbitrów.

2.W ciągu dziesięciu (10) dni od daty złożenia do Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla powiadomienia o powołaniu organu arbitrażowego Strony konsultują się w celu osiągnięcia porozumienia co do jego składu.

3.Jeżeli Strony nie są w stanie porozumieć się w tej kwestii w czasie wyznaczonym w ust. 2, w ciągu pięciu (5) dni każda ze Stron wybiera arbitra z listy arbitrów ustanowionej na mocy art. 125. Jeżeli jednej ze Stron nie uda się wyznaczyć swojego arbitra, jego wyboru z wykazu danej Strony ustanowionego na mocy art. 125 dokonuje w drodze losowania, na wniosek drugiej Strony, przewodniczący Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla lub delegowana przez niego osoba.

4.Jeżeli Strony nie osiągną porozumienia co do przewodniczącego organu arbitrażowego w terminie określonym w ust. 2, w ciągu pięciu (5) dni od momentu swojego powołania dwoje arbitrów powołuje trzeciego arbitra z listy ustanowionej na podstawie art. 125 w funkcji przewodniczącego organu arbitrażowego oraz zawiadamia Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o tym powołaniu. Jeżeli przewodniczący organu arbitrażowego nie zostanie powołany, każda Strona pomoże wystąpić z wnioskiem do przewodniczącego Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla lub delegowanej przez niego osoby o wyznaczenie w ciągu pięciu (5) dni przewodniczącego organu arbitrażowego w drodze losowania spośród osób figurujących w wykazie osób mogących pełnić funkcję przewodniczącego będącym częścią listy ustanowionej na mocy art. 125

5.Za datę powołania organu arbitrażowego uznaje się dzień wyznaczenia trzech arbitrów i przyjęcia przez nich nominacji zgodnie z regulaminem wewnętrznym.

ARTYKUŁ 114

Sprawozdanie okresowe organu arbitrażowego

1.Zgodnie z zasadą ogólną organ arbitrażowy zgłasza Stronom sprawozdanie okresowe zawierające zarówno część opisową, jak i jego ustalenia i wnioski, nie później niż w ciągu dziewięćdziesięciu (90) dni od daty jego powołania. Jeżeli organ arbitrażowy uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, jego przewodniczący zobowiązany jest powiadomić o tym na piśmie Strony oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin przedstawienia sprawozdania okresowego. W żadnym przypadku sprawozdanie nie może zostać przedstawione później niż w ciągu stu dwudziestu (120) dni od daty powołania organu arbitrażowego. Każda ze Stron może na piśmie złożyć do organu arbitrażowego swoje komentarze dotyczące szczegółowych aspektów sprawozdania okresowego w ciągu piętnastu (15) dni od jego notyfikacji.

2.W nagłych wypadkach, włączając w to przypadki związane z towarami łatwo psującymi się lub sezonowymi, organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby przedstawić sprawozdanie okresowe w ciągu trzydziestu (30) dni i w każdym przypadku nie później niż w ciągu czterdziestu pięciu (45) dni od daty jego powołania. Strona może w ciągu siedmiu (7) dni od przekazania sprawozdania okresowego złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego o dokonanie przeglądu konkretnych elementów sprawozdania.

3.Po rozważeniu wszelkich pisemnych uwag dotyczących sprawozdania okresowego przedstawionych przez Strony organ arbitrażowy może zmienić swoje sprawozdanie oraz przeprowadzić wszelkie dalsze badania, jakie uzna za właściwe. Ostateczne orzeczenie organu arbitrażowego musi zawierać analizę argumentów przedstawionych na etapie przeglądu okresowego i jasno odpowiadać na pytania i uwagi Stron.

ARTYKUŁ 115

Orzeczenie organu arbitrażowego

1.Organ arbitrażowy:

a)w ciągu stu dwudziestu (120) dni od daty swojego powołania powiadamia Strony oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o swoim orzeczeniu;

b)niezależnie od postanowień lit. a) powyżej, jeżeli wskazany termin nie może być dotrzymany, przewodniczący organu arbitrażowego powiadamia o tym na piśmie Strony oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin wydania orzeczenia. W każdym przypadku decyzję należy wydać nie później niż w ciągu stu pięćdziesięciu (150) dni od daty powołania organu arbitrażowego.

2.W nagłych wypadkach, włączając w to przypadki związane z towarami łatwo psującymi się i sezonowymi, organ arbitrażowy:

a)przekazuje swoje orzeczenie w ciągu sześćdziesięciu dni (60) dni od daty swojego powołania;

b)może wydać orzeczenie wstępne stwierdzające, czy dany przypadek jest pilny, tak szybko, jak to w praktyce możliwe, i w każdym wypadku w terminie siedmiu (7) dni od daty swojego powołania.

3.Orzeczenie organu arbitrażowego musi zawierać zalecenia co do sposobu, w jaki Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, może przywrócić zgodność z postanowieniami Umowy.

4.Niezależnie od postanowień ust. 6–10 dotyczących rozsądnego przedziału czasu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, podejmuje bezzwłocznie i w dobrej wierze wszelkie środki konieczne, aby wykonać orzeczenia organu arbitrażowego.

5.Jeśli bezzwłoczne wykonanie orzeczenia nie jest możliwe, Strony dokładają wszelkich starań, aby ustalić termin wykonania orzeczenia. W takim przypadku Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie później niż w ciągu dwudziestu jeden (21) dni od przekazania orzeczenia organu arbitrażowego Stronom zawiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o czasie, jakiego będzie potrzebować na zastosowanie się do orzeczenia.

6.Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć co do rozsądnego przedziału czasu, w którym należy wykonać orzeczenie organu arbitrażowego, Strona skarżąca składa w ciągu czternastu (14) dni od powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pisemny wniosek do organu arbitrażowego w celu ustalenia długości rozsądnego przedziału czasu. O złożeniu takiego wniosku należy powiadomić jednocześnie drugą Stronę oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla. W ciągu dwudziestu jeden (21) dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy przekazuje swoje orzeczenie Stronom oraz Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla.

7.Jeżeli organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedurę określoną w art. 113. Termin przekazania orzeczenia wynosi trzydzieści pięć (35) dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6.

8.Ustalając długość rozsądnego przedziału czasu, organ arbitrażowy bierze pod uwagę okres niezbędny Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, do przyjęcia w zwykłych okolicznościach środków prawnych lub administracyjnych porównywalnych do tych, które Strona ta określiła jako niezbędne do wykonania orzeczenia, i w szczególności uwzględnia możliwe trudności państw partnerskich EAC związane z brakiem koniecznych zdolności.

9.Rozsądny przedział czasu może zostać przedłużony za zgodą obu Stron.

ARTYKUŁ 116

Przegląd środków podjętych w celu wykonania orzeczenia organu arbitrażowego

1.Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przed upływem rozsądnego przedziału czasu powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o wszelkich środkach, które podjęła w celu wykonania orzeczenia organu arbitrażowego.

2.Jeśli Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie dopełni obowiązku wynikającego z ust. 1 powyżej przed upływem rozsądnego przedziału czasu, Strona skarżąca, po powiadomieniu drugiej Strony oraz Komitetu Urzędników Wysokiego Szczebla, może przyjąć odpowiednie środki zgodnie z art. 118 ust. 2.

3.W przypadku braku porozumienia między Stronami co do tego, czy Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, dostosowała się do postanowień niniejszej Umowy, dowolna ze Stron może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego o wydanie orzeczenia w tej sprawie. Wniosek taki określa szczególne środki przedmiotowe oraz dokładnie wyjaśnia, w jaki sposób środki te naruszają postanowienia niniejszej Umowy oraz orzeczenie organu arbitrażowego lub dlaczego środki te są zgodne z tymi postanowieniami i orzeczeniem.

4.Organ arbitrażowy dokłada starań, aby przekazać swoje orzeczenie w ciągu czterdziestu pięciu (45) dni od daty otrzymania takiego wniosku. W nagłych wypadkach, w tym w przypadkach związanych z towarami łatwo psującymi się i sezonowymi, organ arbitrażowy przekazuje swoje orzeczenie w ciągu trzydziestu (30) dni od daty złożenia wniosku.

5.Jeżeli organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie w ciągu piętnastu (15) dni, stosuje się procedurę określoną w art. 113. W takim przypadku termin przekazania orzeczenia wynosi osiemdziesiąt (80) dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 powyżej.

ARTYKUŁ 117

Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania orzeczenia

1.Jeśli przed upływem rozsądnego przedziału czasu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie powiadomi o podjęciu środków służących wykonaniu orzeczenia organu arbitrażowego lub jeśli organ arbitrażowy uzna, że środek zgłoszony na mocy art. 116 ust. 1 jest niezgodny z obowiązkami Strony, przeciwko której wysunięto zarzut, w świetle postanowień niniejszej Umowy, Strony skarżąca – po powiadomieniu drugiej Strony – jest uprawniona do przyjęcia odpowiednich środków.

2.Wprowadzając takie środki, Strona skarżąca dokłada starań, by wybrać środki, które w najmniejszym stopniu wpływają na osiągnięcie celów niniejszej Umowy, oraz bierze pod uwagę ich wpływ na gospodarkę Strony, przeciwko której wysunięto zarzut. Ponadto, jeżeli UE uzyskuje prawo do przyjęcia takich środków, wybiera środki mające na celu, by państwa partnerskie EAC, których środki uznano za naruszające postanowienia niniejszej Umowy, zastosowały się do jej postanowień.

3.W dowolnym momencie po wygaśnięciu rozsądnego przedziału czasu Strona skarżąca może zwrócić się do Strony, przeciwko której wysunięto zarzut, o przestawienie propozycji tymczasowej rekompensaty; Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przedstawia taką propozycję.

4.Rekompensata lub środki odwetowe mają charakter tymczasowy i stosuje się je jedynie do czasu wycofania środka uznanego za sprzeczny z postanowieniami niniejszej Umowy lub do czasu zmiany takiego środka w sposób zapewniający jego zgodność z tymi postanowieniami lub też do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Strony.

ARTYKUŁ 118

Przegląd środków podjętych w celu wykonania orzeczenia po przyjęciu odpowiednich środków

1.Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia drugą Stronę oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o wszelkich środkach podjętych w celu wykonania orzeczenia organu arbitrażowego oraz o wniosku o zakończenie stosowania przez Stronę skarżącą odpowiednich środków.

2.Jeżeli Strony w ciągu trzydziestu (30) dni od daty złożenia takiego powiadomienia nie osiągną porozumienia w kwestii zgodności zgłoszonego środka z postanowieniami niniejszej Umowy, Strona skarżąca może zwrócić się do organu arbitrażowego z pisemnym wnioskiem o wydanie orzeczenia w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku należy powiadomić drugą Stronę oraz Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla. W ciągu czterdziestu pięciu (45) dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy przekazuje swoje orzeczenie Stronom oraz Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla.

3.Jeżeli organ arbitrażowy uzna, że środek podjęty w celu wykonania orzeczenia jest niezgodny z postanowieniami niniejszej Umowy, to ustala, czy Strona skarżąca może utrzymać stosowanie odpowiednich środków. Jeśli organ arbitrażowy uzna, że środki podjęte w celu wykonania orzeczenia są zgodne z postanowieniami niniejszej Umowy, stosowanie odpowiednich środków należy przerwać natychmiast po wydaniu orzeczenia.

4.Jeżeli organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedurę określoną w art. 113. Termin przekazania orzeczenia wynosi sześćdziesiąt (60) dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

TYTUŁ III: POSTANOWIENIA WSPÓLNE

ARTYKUŁ 119

Wspólnie uzgodnione rozwiązanie

Strony mogą w dowolnym momencie wspólnie uzgodnić rozwiązanie sporu podlegającego niniejszej części oraz powiadomić Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla o tym rozwiązaniu. Jeżeli rozwiązanie wymaga zatwierdzenia zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi każdej ze Stron, powiadomienie odwołuje się do tego wymogu, a postępowanie zostaje zawieszona. W przypadku braku wymogu takiego zatwierdzenia lub z chwilą powiadomienia o zakończeniu odpowiednich procedur krajowych postępowanie zostaje zakończone.

ARTYKUŁ 120

Regulamin wewnętrzny

Procedury rozstrzygania sporów reguluje regulamin wewnętrzny, który Rada UPG przyjmuje w ciągu sześciu (6) miesięcy od wejścia w życie niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 121

Informacje i doradztwo techniczne

Organ arbitrażowy na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy może z dowolnego źródła, w tym również od Stron zaangażowanych w spór, uzyskać informacje, jakie uzna za stosowne dla postępowania arbitrażowego. Organ arbitrażowy ma także prawo w razie potrzeby zwrócić się o opinię do specjalistów. Zainteresowane osoby fizyczne lub prawne mające siedzibę na terytorium Stron oraz inne osoby trzecie mogą składać organowi arbitrażowemu opinie amicus curiae zgodnie z regulaminem wewnętrznym. Wszelkie uzyskane w ten sposób informacje należy ujawnić obu Stronom, dając im możliwość zgłoszenia uwag.

ARTYKUŁ 122

Język oświadczeń

1.Wszelkie oświadczenia Stron w formie pisemnej i ustnej składane są w dowolnym języku urzędowym Stron.

2.Strony dokładają wszelkich starań, by ustalić wspólny język roboczy, który będzie stosowany podczas szczególnych postępowań podlegających niniejszej części. Jeżeli Strony nie są w stanie porozumieć się w kwestii wspólnego języka roboczego, każda ze Stron organizuje i ponosi koszty tłumaczenia oświadczeń pisemnych oraz tłumaczenia ustnego podczas posiedzeń na język, który wybrała Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, o ile nie jest to urzędowy język tej Strony 3 .

ARTYKUŁ 123

Reguły interpretacji

1.Organy arbitrażowe interpretują postanowienia niniejszej Umowy zgodnie z zasadami wykładni międzynarodowego prawa publicznego, łącznie z zasadami określonymi w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów.

2.Interpretacje i orzeczenia arbitrażowe nie mogą rozszerzać ani ograniczać praw i obowiązków przewidzianych w postanowieniach niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 124

Procedura wydawania orzeczeń przez organ arbitrażowy

1.Organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby jego decyzje podejmowane były w drodze konsensusu. W przypadku, gdy decyzja nie może być podjęta w drodze konsensusu, sprawa będąca przedmiotem decyzji rozstrzygana jest większością głosów.

2.W orzeczeniu organu arbitrażowego podaje się fakty ustalone w sprawie, odniesienie do odpowiednich postanowień niniejszej Umowy oraz uzasadnienie wszelkich ustaleń, zaleceń i wniosków. Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla podaje orzeczenia organu arbitrażowego do wiadomości publicznej.

3.Orzeczenia organu arbitrażowego są ostateczne i wiążące dla Stron.

ARTYKUŁ 125

Lista arbitrów

1.Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla nie później niż w ciągu sześciu (6) miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej Umowy sporządza listę co najmniej piętnastu (15) osób pragnących i mogących pełnić rolę arbitrów. Lista ta składa się z trzech wykazów: wykazu każdej ze Stron wskazującego osoby mogące pełnić funkcję arbitra; wykazu osób niebędących obywatelami żadnej ze Stron, które mają pełnić rolę przewodniczącego organu arbitrażowego. Każdy z wykazów obejmuje co najmniej pięć (5) nazwisk. Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla gwarantuje, że na liście znajduje się zawsze taka liczba osób zgodnie z regulaminem wewnętrznym.

2.Jeśli nie sporządzono jednego z wykazów lub nie zawiera on wystarczającej liczby nazwisk w momencie powiadomienia zgodnie z art. 113 ust. 2, wyboru arbitrów dokonuje się w drodze losowania spośród osób, które zostały oficjalnie zaproponowane do umieszczenia na odnośnych wykazach jednej lub obu Stron. Jeśli tylko jedna Strona zaproponuje nazwiska, wybór trojga arbitrów następuje w drodze losowania spośród zaproponowanych osób.

3.Jeśli nie ustalono listy arbitrów zgodnie z ust. 1 powyżej ani nie zaproponowano nazwisk arbitrów zgodnie z art. 2, Strona, która wszczęła postępowanie arbitrażowe, zwraca się do Sekretarza Generalnego Stałego Trybunału Arbitrażowego, by działał w charakterze organu powołującego.

4.Arbitrzy posiadają specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie w dziedzinie prawa i handlu międzynarodowego. Są to osoby niezależne, działające w imieniu własnym, nieprzyjmujące poleceń żadnego rządu czy organizacji oraz niepowiązane z rządem żadnej ze Stron, a ich postępowanie powinno być zgodne z kodeksem postępowania znajdującym się w załączniku do regulaminu wewnętrznego, który Rada UPG przyjmuje w ciągu sześciu (6) miesięcy od wejścia w życie niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 126

Związek z rozstrzyganiem sporów w ramach WTO

1.Organy arbitrażowe ustanowione na mocy niniejszej Umowy nie rozstrzygają w sporach dotyczących praw i obowiązków Stron wynikających z porozumień WTO.

2.Odwołanie do postanowień niniejszej Umowy dotyczących rozstrzygania sporów pozostaje bez uszczerbku dla ewentualnych działań w ramach WTO, w tym również działań z zakresu rozstrzygania sporów. Jeżeli jednak jedna ze Stron w odniesieniu do konkretnego środka wszczęła postępowanie o rozstrzygnięcie sporu – czy to na mocy niniejszego tytułu, czy to porozumienia WTO – do czasu zakończenia tego postępowania nie może ona wszcząć postępowania o rozstrzygnięcie sporu w odniesieniu do tego samego środka z tytułu drugiej z wymienionych podstaw prawnych. Ponadto Strona nie może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia zobowiązania, które jest jednakowe na mocy niniejszej Umowy i na mocy porozumienia WTO, z tytułu obu podstaw prawnych. W takim przypadku, po wszczęciu postępowania o rozstrzygnięcie sporu, Strona nie dochodzi na drugim forum roszczeń z tytułu naruszenia zobowiązania, które jest jednakowe na mocy drugiego porozumienia, chyba że wybrane forum z powodów proceduralnych lub sądowniczych nie umożliwi dokonania ustaleń dotyczących roszczeń związanych z naruszeniem tego zobowiązania.

3.W odniesieniu do konkretnego środka Strona może wszcząć postępowanie o rozstrzygnięcie sporu bądź na podstawie niniejszej części, bądź na podstawie porozumienia WTO:

a)postępowanie o rozstrzygnięcie sporu na mocy niniejszej części uznaje się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu arbitrażowego na mocy art. 112 i uznaje się je za zakończone, gdy organ arbitrażowy przekaże swoją decyzję Stronom i Komitetowi Urzędników Wysokiego Szczebla na mocy art. 115 lub gdy osiągnięto porozumienie w sprawie wspólnie uzgodnionego rozwiązania zgodnie z art. 119;

b)postępowanie o rozstrzygnięcie sporu w ramach porozumienia WTO uznaje się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu arbitrażowego na mocy art. 6 Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów w ramach WTO i uznaje się je za zakończone, gdy Organ Rozstrzygania Sporów przyjmie sprawozdanie organu oraz, w zależności od przypadku, sprawozdanie Organu Apelacyjnego, zgodnie z art. 16 i 17 ust. 14 tego Uzgodnienia.

4.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wyklucza możliwości zawieszenia realizacji zobowiązań przez jedną ze Stron, jeśli zezwala na to Organ Rozstrzygania Sporów WTO. Porozumienie WTO nie stanowi przeszkody dla zawieszenia przez dowolną ze Stron zobowiązań w ramach niniejszej Umowy.

ARTYKUŁ 127

Terminy

1.Wszystkie terminy, o których mowa w niniejszej części, w tym terminy dotyczące przekazywania orzeczenia przez organ arbitrażowy, liczy się w dniach kalendarzowych od dnia następującego po wykonaniu czynności lub wystąpieniu faktu, do którego się odnoszą.

2.Każdy termin, o którym mowa w niniejszej części, można przedłużyć za porozumieniem Stron.

CZĘŚĆ VIII: WYJĄTKI OGÓLNE

ARTYKUŁ 128

Ogólna klauzula wyjątkowa

Z zastrzeżeniem wymogu zakazującego stosowania takich środków w sposób służący arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji między Stronami, w których obowiązują te same warunki, bądź sposób stanowiący ukryte ograniczenie dla handlu międzynarodowego, żadne postanowienie niniejszej Umowy nie może być interpretowane w sposób uniemożliwiający wprowadzanie lub egzekwowanie przez UE lub państwa partnerskie środków:

a)niezbędnych dla ochrony bezpieczeństwa publicznego oraz moralności lub utrzymania porządku publicznego;

b)niezbędnych dla ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin;

c)odnoszących się do przywozu lub wywozu złota lub srebra;

d)niezbędnych dla zapewnienia przestrzegania przepisów ustawowych lub wykonawczych, które nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszej Umowy, łącznie z tymi odnoszącymi się do egzekwowania prawa celnego, realizacji monopoli funkcjonujących zgodnie z art. II ust. 4 i z art. XVII GATT, ochrony patentów, znaków handlowych i praw autorskich oraz zapobiegania oszukańczym praktykom;

e)odnoszących się do produktów pracy więźniów;

f)niezbędnych do ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej;

g)wiążących się z zachowaniem zużywalnych zasobów naturalnych, jeżeli środki te są realizowane w połączeniu z ograniczeniami dotyczącymi produkcji lub konsumpcji krajowej;

h)podejmowanych w ramach realizacji obowiązków wynikających z jakiejkolwiek międzyrządowej umowy towarowej zgodnej z kryteriami przedstawionymi umawiającym się stronom GATT nieodrzuconych przez nie bądź zgodnej z kryteriami przedstawionymi Stronom i nieodrzuconych przez nie 4 ;

i)obejmujących ograniczenia wywozu materiałów krajowych koniecznych dla zapewnienia niezbędnych ilości takich materiałów dla krajowego przemysłu przetwórczego w okresie, gdy cena krajowa takiego materiału jest utrzymywana na poziomie niższym niż cena światowa w ramach rządowego programu stabilizacji. Ograniczenia takie nie mogą jednak pociągać za sobą zwiększenia wywozu danej krajowej gałęzi przemysłu lub jej ochrony oraz nie mogą odstępować od postanowień niniejszej Umowy odnoszących się do niedyskryminacji;

j)niezbędnych do nabycia lub dystrybucji produktów, w zakresie których istnieje ogólny lub lokalny niedobór, pod warunkiem zgodności wszelkich takich środków z zasadą mówiącą, że UE lub państwa partnerskie EAC mają prawo do godziwej części międzynarodowej podaży takich produktów oraz pod warunkiem, że wszelkie takie środki niezgodne z innymi postanowieniami niniejszej Umowy zostaną zaniechane natychmiast po ustaniu okoliczności uzasadniających ich stosowanie.

ARTYKUŁ 129

Wyjątki ze względów bezpieczeństwa

1.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako:

a)wymagające od UE lub państw partnerskich EAC dostarczenia jakichkolwiek informacji, których ujawnienie uważa się za sprzeczne z podstawowymi interesami bezpieczeństwa; lub

b)uniemożliwiające UE lub państwom partnerskim EAC podjęcie jakiegokolwiek działania uznanego za niezbędne dla ochrony jego podstawowych interesów bezpieczeństwa:

(i)odnoszącego się do materiałów rozszczepialnych lub materiałów służących do ich uzyskania;

(ii)odnoszącego się do handlu bronią, amunicją i sprzętem wojskowym oraz do handlu innymi towarami i materiałami, który jest prowadzony bezpośrednio lub pośrednio do celów dostarczania rezerw dla obiektów wojskowych;

(iii)odnoszącego się do zakupów publicznych niezbędnych dla bezpieczeństwa narodowego lub dla celów obronności kraju;

(iv)podjętego w czasie wojny lub w obliczu innego zagrożenia w stosunkach międzynarodowych; lub

c)uniemożliwiające UE lub państwom partnerskim EAC podjęcie jakichkolwiek działań w celu wykonania zobowiązań wynikających z Karty Narodów Zjednoczonych służących utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. 

2.Komitet Urzędników Wysokiego Szczebla jest informowany w najszerszym możliwym zakresie o środkach stosowanych na mocy ust. 1 lit. b) i c) powyżej oraz o ich wygaśnięciu.

ARTYKUŁ 130

Podatki

1.Żadne z postanowień niniejszej Umowy lub innych uzgodnień przyjętych na mocy niniejszej Umowy nie może być interpretowane w sposób, który przeszkodziłby Stronom w zastosowaniu odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego w zróżnicowanym traktowaniu podatników znajdujących się w odmiennej sytuacji, w szczególności pod względem ich miejsca zamieszkania lub miejsca inwestowania przez nich kapitału.

2.Żadne z postanowień niniejszej Umowy lub innych uzgodnień przyjętych na mocy niniejszej Umowy nie może być interpretowane jako przeszkoda dla wprowadzenia lub egzekwowania przez Strony jakiegokolwiek środka mającego na celu zapobieganie unikaniu lub uchylaniu się od płacenia podatków wynikających z postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowywania lub innych porozumień podatkowych lub krajowego ustawodawstwa podatkowego.

3.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wpływa na prawa i obowiązki Stron wynikające z jakiejkolwiek konwencji podatkowej. W przypadku niezgodności pomiędzy taką konwencją a niniejszą Umową pierwszeństwo w zakresie dotyczącym niezgodności mają postanowienia takiej konwencji.

CZĘŚĆ IX: POSTANOWIENIA OGÓLNE I KOŃCOWE

ARTYKUŁ 131

Trudności w zrównoważeniu bilansu płatniczego

1.W przypadku gdy Strona napotyka poważne trudności w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych lub jeśli grożą jej taki trudności, może podjąć lub utrzymać środki ograniczające w odniesieniu do handlu towarami.

2.Strony dokładają starań, by uniknąć stosowania środków ograniczających, o których mowa w ust. 1.

3.Wszelkie środki ograniczające podjęte lub utrzymywane zgodnie z niniejszym artykułem muszą być niedyskryminujące, obowiązywać przez ograniczony czas i nie wykraczać poza to, co jest konieczne w celu poprawy sytuacji w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych. Środki te muszą być zgodne odpowiednio z warunkami określonymi w porozumieniach WTO oraz ze statutem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW).

4.Strona, która utrzymuje lub przyjęła środki ograniczające lub wszelkie ich zmiany, niezwłocznie powiadamia o nich drugą Stronę i Radę UPG oraz przedstawia, najszybciej jak to możliwe, harmonogram ich znoszenia.

5.Rada UPG przeprowadza bezzwłocznie konsultacje, w ramach których ocenia się sytuację w zakresie bilansu płatniczego zainteresowanej Strony oraz ograniczenia wprowadzone lub utrzymywane zgodnie z niniejszym artykułem, mając na względzie m.in. czynniki takie jak:

a)istota i zakres trudności w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych;

b)zewnętrzne warunki gospodarcze i handlowe;

c)możliwe alternatywne środki naprawcze.

6.Konsultacje dotyczą zgodności wszelkich środków ograniczających z ust. 3 i 4. Uwzględnia się wszystkie dane statystyczne oraz inne ustalenia przedstawione przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy w odniesieniu do walut, rezerw pieniężnych oraz bilansu płatniczego, a wnioski opiera na ocenie Funduszu dotyczącej sytuacji w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych zainteresowanej Strony podejmującej lub utrzymującej dany środek.

ARTYKUŁ 132

Definicja Stron i wypełnienie zobowiązań

1.Stronami niniejszej Umowy są umawiające się strony Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Wschodnioafrykańską, zwane „państwami partnerskimi EAC”, z jednej strony, oraz Unia Europejska lub jej państwa członkowskie albo Unia Europejska i jej państwa członkowskie, w ich właściwych obszarach kompetencji określonych w Traktacie o Unii Europejskiej i Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwane „UE”, z drugiej strony.

2.Do celów niniejszej Umowy określenie „Strona” odnosi się, odpowiednio, do państw partnerskich EAC działających wspólnie lub do UE. Określenie „Strony” odnosi się do państw partnerskich EAC działających wspólnie i do UE.

3.Państwa partnerskie EAC mogą upoważnić jednego ze swoich przedstawicieli do działania w ich imieniu we wszystkich sprawach objętych niniejszą Umową, w których postanowiły występować wspólnie.

4.Strony podejmują wszelkie wymagane środki o charakterze ogólnym lub szczególnym w celu wypełnienia swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy oraz przestrzegają celów określonych w niniejszej Umowie.

ARTYKUŁ 133

Punkty kontaktowe

1.W celu ułatwienia komunikacji związanej ze skutecznym wykonywaniem niniejszej Umowy po jej wejściu w życie Strony wyznaczają punkt kontaktowy na potrzeby wymiany informacji. Wyznaczenie punktu kontaktowego na potrzeby wymiany informacji pozostaje bez uszczerbku dla wyznaczania poszczególnych właściwych organów na mocy szczegółowych postanowień niniejszej Umowy.

2.Na wniosek punktu kontaktowego na potrzeby wymiany informacji każda ze Stron wskazuje urząd lub urzędnika odpowiedzialnych za wszelkie kwestie dotyczące wdrożenia niniejszej Umowy i udziela koniecznego wsparcia, aby ułatwić komunikację z wnioskującą Stroną.

3.W zależności od przypadku każda ze Stron na wniosek drugiej Strony, w miarę możliwości prawnych, udziela informacji i niezwłocznie odpowiada na wszelkie pytania związane z istniejącym lub zaproponowanym środkiem, który może wpłynąć na handel pomiędzy Stronami.

ARTYKUŁ 134

Przejrzystość i poufność

1.Każda ze Stron dba o to, aby wszelkie przepisy ustawowe i wykonawcze, procedury oraz decyzje administracyjne ogólnego zastosowania, a także wszelkie zobowiązania międzynarodowe dotyczące jakiejkolwiek kwestii handlowej objętej niniejszą Umową były niezwłocznie publikowane lub publicznie udostępniane oraz podawane do wiadomości drugiej Strony.

2.Nie naruszając postanowień niniejszej Umowy dotyczących przejrzystości, informacje, o których mowa w niniejszym artykule, uznaje się za opublikowane, jeśli zostały udostępnione Sekretariatowi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej oraz Komisji Europejskiej lub WTO lub gdy zostały udostępnione na oficjalnej, publicznie i bezpłatnie dostępnej witrynie internetowej Stron.

3.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wymaga od którejkolwiek ze Stron udostępniania informacji poufnych, których ujawnienie utrudniłoby egzekwowanie prawa lub byłoby w inny sposób niezgodne z interesem publicznym, lub które naruszałoby zgodne z prawem interesy handlowe indywidualnych przedsiębiorstw, państwowych czy prywatnych, z wyjątkiem zakresu, w jakim ich ujawnienie może być konieczne w kontekście postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu objętego częścią VII niniejszej Umowy. Jeżeli takie ujawnienie zostaje uznane za konieczne przez organ ustanowiony zgodnie z art. 113 części VII, organ ten zapewnia pełne przestrzeganie poufności.

ARTYKUŁ 135

Regiony najbardziej oddalone Unii Europejskiej

1.Uwzględniając bliskość geograficzną regionów najbardziej oddalonych Unii Europejskiej i państw partnerskich EAC oraz w celu wzmocnienia gospodarczych i społecznych powiązań pomiędzy tymi regionami a państwami partnerskimi EAC, Strony dokładają wszelkich starań, by ułatwić współpracę we wszystkich obszarach objętych niniejszą Umową pomiędzy regionami najbardziej oddalonymi UE i państwami partnerskimi EAC.

2.Do osiągnięcia celów określonych w ust. 1 niniejszego artykułu dąży się również, jeżeli jest to możliwe, poprzez wspieranie wspólnego uczestnictwa państw partnerskich EAC i regionów najbardziej oddalonych UE w ramach szczególnych programów UE w obszarach objętych niniejszą Umową.

3.UE dokłada wszelkich starań, aby zapewnić koordynację pomiędzy różnymi instrumentami finansowymi polityki spójności i rozwoju UE w celu wspierania współpracy pomiędzy państwami partnerskimi EAC i regionami najbardziej oddalonymi UE w obszarach objętych niniejszą Umową.

4.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia UE stosowania istniejących środków służących poprawie strukturalnej sytuacji gospodarczej i społecznej regionów najbardziej oddalonych zgodnie z art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

ARTYKUŁ 136

Związki z innymi umowami

1.Z wyjątkiem postanowień dotyczących współpracy na rzecz rozwoju zawartych w tytule II części 3 umowy z Kotonu, w przypadku wszelkich niezgodności pomiędzy postanowieniami niniejszej Umowy a postanowieniami tytułu II części 3 umowy z Kotonu charakter nadrzędny mają postanowienia niniejszej Umowy.

2.Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako uniemożliwiające przyjęcie przez Stronę odpowiednich środków spójnych z postanowieniami niniejszej Umowy i zgodnych z umową z Kotonu.

ARTYKUŁ 137

Związki z porozumieniami WTO

Strony zgadzają się, że żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wymaga od nich działania w sposób niezgodny z postanowieniami WTO.

ARTYKUŁ 138

Powiadomienia

Powiadomienia wymagane na mocy niniejszej Umowy sporządza się na piśmie i przesyła odpowiednio do Sekretariatu Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej oraz Komisji Europejskiej.

ARTYKUŁ 139

Wejście w życie

1.Niniejszą umowę podpisuje się i ratyfikuje lub zatwierdza zgodnie z mającymi zastosowanie zasadami konstytucyjnymi lub wewnętrznymi oraz procedurami poszczególnych Stron.

2.Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu wewnętrznych procedur prawnych, o których mowa w ust. 1.

3.Powiadomienia o wejściu w życie są wysyłane do Sekretarza Generalnego Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, w przypadku państw partnerskich EAC, oraz do Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej, w przypadku UE, będących wspólnie depozytariuszami niniejszej Umowy. Każdy z depozytariuszy powiadamia drugiego depozytariusza o ostatnim instrumencie ratyfikacji, którego złożenie oznacza zakończenie wewnętrznych procedur prawnych do celów wejścia w życie niniejszej Umowy.

4.Do czasu wejścia w życie niniejszej Umowy państwa partnerskie EAC i UE mogą tymczasowo stosować postanowienia niniejszej Umowy, które wchodzą w zakres ich odpowiednich kompetencji. Może to nastąpić przez tymczasowe stosowanie, tam, gdzie jest to możliwe, albo przez ratyfikację Umowy.

5.Stosowanie tymczasowe jest zgłaszane depozytariuszom. Niniejszą Umowę stosuje się tymczasowo dziesięć (10) dni po tym, jak Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu wewnętrznych procedur prawnych niezbędnych do tego celu.

6.Jeśli postanowienie niniejszej Umowy jest stosowane zgodnie z ust. 4, wszelkie odniesienia w takim postanowieniu do daty wejścia w życie niniejszej Umowy należy rozumieć jako odniesienia do dnia, od którego Strony zgadzają się stosować to postanowienie zgodnie z ust. 4.

7.Niezależnie od postanowień ust. 4 państwa partnerskie EAC i UE mogą jednostronnie podjąć kroki w celu stosowania niniejszej Umowy, przed jej tymczasowym stosowaniem, w zakresie, w jakim jest to wykonalne.

ARTYKUŁ 140

Wypowiedzenie

1.Każda ze Stron niniejszej Umowy może powiadomić drugą Stronę na piśmie o zamiarze wypowiedzenia niniejszej Umowy.

2.Wypowiedzenie staje się skuteczne po roku od powiadomienia.

ARTYKUŁ 141

Terytorialny zakres stosowania

Niniejsza Umowa ma zastosowanie, z jednej strony, do terytoriów, do których stosuje się Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz, z drugiej strony, do terytorium państw partnerskich EAC. Odniesienia do „terytorium” zawarte w niniejszej Umowie należy rozumieć w taki sposób.

ARTYKUŁ 142

Klauzula przeglądowa

1.Niniejsza Umowa podlega przeglądowi co pięć (5) lat od momentu wejścia w życie.

2.W zakresie dotyczącym wykonania niniejszej Umowy każda ze Stron może przedstawiać sugestie służące uregulowaniu współpracy w zakresie handlu, z uwzględnieniem doświadczenia nabytego w czasie jej stosowania.

3.Niezależnie od postanowień ust. 1 Strony uzgadniają, że można dokonać przeglądu niniejszej Umowy w związku z wygaśnięciem umowy z Kotonu.

ARTYKUŁ 143

Klauzula dotycząca wprowadzania zmian

1.Strony mogą uzgodnić na piśmie wprowadzenie zmian do niniejszej Umowy. Każda ze Stron może przedkładać Radzie UPG propozycje zmian do niniejszej Umowy w celu ich rozpatrzenia. Druga Strona może przedstawić swoje uwagi do zmian w ciągu dziewięćdziesięciu (90) od daty otrzymania odnośnej propozycji.

2.Jeśli Rada UPG przyjmie zmiany do niniejszej Umowy, zmiany te zostaną przedstawione Stronom do ratyfikacji, zaakceptowania lub zatwierdzenia zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi lub przepisami wewnętrznymi.

3.Zmiany wchodzą w życie po wymianie przez Strony pisemnych powiadomień poświadczających, że spełniły one swe odpowiednie mające zastosowanie wymogi prawne i zakończyły procedury, w uzgodnionym przez Strony terminie.

ARTYKUŁ 144

Przystąpienie nowych państw do Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej

1.Każde nowe państwo partnerskie EAC staje się stroną niniejszej Umowy z dniem przystąpienia do EAC, w drodze klauzuli zawartej w Akcie przystąpienia. Jeśli Akt przystąpienia do EAC nie przewiduje takiego automatycznego przystąpienia państwa partnerskiego EAC do niniejszej Umowy, zainteresowane państwo partnerskie EAC przystępuje do niej, składając Akt przystąpienia w Sekretariacie Generalnym Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, który przesyła jego uwierzytelnione odpisy UE.

2.Strony dokonują przeglądu skutków przystąpienia nowych państw partnerskich EAC w odniesieniu do niniejszej Umowy. Rada UPG może zdecydować o podjęciu wszelkich środków przejściowych lub środków wprowadzających zmiany, które mogą okazać się konieczne.

ARTYKUŁ 145

Przystąpienie nowych państw członkowskich do Unii Europejskiej

1.Każde nowe państwo członkowskie UE staje się stroną niniejszej Umowy z dniem przystąpienia do UE w drodze klauzuli zawartej w Akcie przystąpienia. Jeśli Akt przystąpienia do Unii nie przewiduje takiego automatycznego przystąpienia państwa członkowskiego UE do niniejszej Umowy, dane państwo członkowskie UE przystępuje do niej, składając Akt przystąpienia w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej, który przesyła jego uwierzytelnione odpisy państwom partnerskim EAC.

2.Strony dokonują przeglądu skutków przystąpienia nowych państw członkowskich UE w odniesieniu do niniejszej Umowy. Rada UPG może zdecydować o podjęciu wszelkich środków przejściowych lub środków wprowadzających zmiany, które mogą okazać się konieczne.

ARTYKUŁ 146

Teksty autentyczne

Niniejszą Umowę sporządzono w następujących językach Stron: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, irlandzkim, kiswahili, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny.

ARTYKUŁ 147

Załączniki

Załączniki i protokoły do niniejszej Umowy stanowią jej integralną część.

Załącznik I

Cła na produkty pochodzące z państw partnerskich EAC

Załącznik II

Cła na produkty pochodzące z UE

Załącznik III (a)

Matryca rozwoju EAC w ramach UPG

Załącznik III (b)

Poziomy odniesienia, cele i wskaźniki w zakresie rozwoju

Załącznik IV

Wspólna deklaracja dotycząca państw, które ustanowiły unię celną z Unią Europejską

Protokół 1

w sprawie definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej

Protokół 2

dotyczący wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych

(1)    Odnośne obliczenia przeprowadza się w oparciu o oficjalne dane WTO na temat eksporterów wiodących w światowym handlu towarami (z wyłączeniem handlu wewnątrzunijnego).
(2)    Do celów niniejszego artykułu produkty rolne oznaczają produkty objęte załącznikiem I do Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.
(3)    Dla celów niniejszego artykułu językami urzędowymi są języki wymienione w art. 146.
(4)    Wyjątek określony w niniejszej literze odnosi się również do wszelkich umów towarowych zgodnych z zasadami zatwierdzonymi przez Radę Społeczno-Gospodarczą w rezolucji 30 (IV) z dnia 28 marca 1947 r.
Top

Bruksela, dnia 11.2.2016

COM(2016) 64 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku w sprawie decyzji Rady

dotyczącej zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między państwami partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony


ZAŁĄCZNIK I

CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE Z PAŃSTW PARTNERSKICH EAC

1.Nie naruszając postanowień ust. 4, z chwilą wejścia w życie niniejszej Umowy całkowicie znosi się cła UE (zwane dalej „cłami UE”) na wszystkie produkty z działów 1–97 Systemu Zharmonizowanego, z wyjątkiem działu 93, pochodzące z państw partnerskich EAC. W odniesieniu do produktów objętych działem 93 UE nadal stosuje stawkę należności celnej stosowaną względem kraju najbardziej uprzywilejowanego (zwaną dalej „stawką KNU”).

2.Przywóz produktów objętych pozycją taryfową 1701 pochodzących z jakiegokolwiek państwa partnerskiego EAC, które jest uznawane przez Organizację Narodów Zjednoczonych za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych, podlega postanowieniom art. 51 1 .

3.Od dnia 1 października 2015 r. do celów stosowania postanowień art. 50 uznaje się, iż zakłócenia na rynkach produktów objętych pozycją taryfową 1701 mają miejsce w sytuacji, gdy cena rynkowa białego cukru w UE przez dwa kolejne miesiące spada poniżej poziomu 80 procent średniej ceny rynkowej białego cukru w UE w poprzednim roku gospodarczym.

4.Ustęp 1 nie ma zastosowania do produktów objętych pozycją taryfową 1701 i 0803 0019 pochodzących z państw partnerskich EAC oraz dopuszczonych do obrotu we francuskich departamentach zamorskich. Niniejsze postanowienie obowiązuje przez okres dziesięciu (10) lat od daty wejścia w życie niniejszej Umowy. Okres ten zostaje przedłużony na kolejny okres dziesięciu (10) lat, chyba że Strony postanowią inaczej.

(1)    W tym celu i w drodze odstępstwa od art. 50 dane państwo uznawane przez Organizację Narodów Zjednoczonych za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych może podlegać środkom ochronnym.
Top

Bruksela, dnia 11.2.2016

COM(2016) 64 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku w sprawie decyzji Rady

dotyczącej zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między państwami partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC) z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony


ZAŁĄCZNIK II – CZĘŚĆ 1

CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE Z UE

1.Cła mające zastosowanie do produktów pochodzących z UE przywożonych na terytoria państw partnerskich EAC, dotyczące towarów wymienionych w załączniku II(a) zostają zniesione z chwilą wejścia w życie niniejszej Umowy.

2.Cła mające zastosowanie do produktów pochodzących z UE przywożonych na terytorium państwa partnerskiego EAC, dotyczące towarów wymienionych w załączniku II(b) są znoszone stopniowo zgodnie z następującym harmonogramem:

siedem lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 80 % cła podstawowego;

osiem lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 70 % cła podstawowego;

dziewięć lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 60 % cła podstawowego;

dziesięć lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 50 % cła podstawowego;

jedenaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 40 % cła podstawowego;

dwanaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 30 % cła podstawowego;

trzynaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 20 % cła podstawowego;

czternaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 10 % cła podstawowego;

piętnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy pozostałe cła zostają zniesione.

3.Cła mające zastosowanie do produktów pochodzących z UE przywożonych na terytoria państw partnerskich EAC, dotyczące towarów wymienionych w załączniku II(c) są znoszone stopniowo zgodnie z następującym harmonogramem:

dwanaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 95 % cła podstawowego;

trzynaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 90 % cła podstawowego;

czternaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 85 % cła podstawowego;

piętnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 80 % cła podstawowego;

szesnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 70 % cła podstawowego;

siedemnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 65 % cła podstawowego;

osiemnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 60 % cła podstawowego;

dziewiętnaście lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 55 % cła podstawowego;

dwadzieścia lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 50 % cła podstawowego;

dwadzieścia jeden lat po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 40 % cła podstawowego;

dwadzieścia dwa lata po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 30 % cła podstawowego;

dwadzieścia trzy lata po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 20 % cła podstawowego;

dwadzieścia cztery lata po wejściu w życie niniejszej Umowy każde cło jest zmniejszane do 10 % cła podstawowego;

dwadzieścia pięć lat po wejściu w życie niniejszej Umowy pozostałe cła zostają zniesione.

4.Cła mające zastosowanie do produktów pochodzących z UE przywożonych na terytoria państw partnerskich EAC, dotyczące towarów wymienionych w załączniku II(d) są wyłączone z systemu znoszenia ceł przedstawionego w niniejszym załączniku.

Top

Bruksela, dnia 11.2.2016

COM(2016) 64 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku w sprawie decyzji Rady

dotyczącej zawarcia Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) między państwami partnerskimi Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC), z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony


ZAŁĄCZNIK IIa – CZEŚĆ 2

CŁA NA PRODUKTY POCHODZĄCE Z UE

Kod HS, 8 cyfr

Kod HS, 6 cyfr

Wyszczególnienie

Stawka celna

Rok zobowiązania wobec UE

01012100

010121

-- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01013010

010130

--- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01022100

010221

-- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01023100

010231

-- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01029010

010290

-- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01031000

010310

- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01041010

010410

--- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

01042010

010420

--- Zwierzęta hodowlane czystorasowe

0 %

T0

05111000

051110

- Nasienie bydlęce

0 %

T0

05119110

051191

--- Ikra i mlecz z ryb

0 %

T0

05119120

051191

--- Odpadki rybne

0 %

T0

05119910

051199

--- Nasienie zwierzęce, inne niż bydlęce

0 %

T0

06011000

060110

- Cebulki, bulwy, korzenie bulwiaste, pędy podziemne, korony i kłącza, w stanie uśpienia roślin

0 %

T0

06012000

060120

- Cebulki, bulwy, korzenie bulwiaste, pędy podziemne, korony i kłącza, w stanie wegetacji lub kwitnienia; rośliny cykorii i jej korzenie

0 %

T0

06021000

060210

- Nieukorzenione sadzonki i zrazy

0 %

T0

06022000

060220

- Drzewa, krzewy i krzaki gatunków rodzących jadalne owoce lub orzechy, nawet szczepione

0 %

T0

06023000

060230

- Rododendrony i azalie, nawet szczepione

0 %

T0

06024000

060240

- Róże, nawet szczepione

0 %

T0

06029000

060290

- Pozostałe

0 %

T0

10011100

100111

-- Nasiona

0 %

T0

10011900

100119

-- Pozostałe

0 %

T0

10019100

100191

-- Nasiona

0 %

T0

10021000

100210

- Nasiona

0 %

T0

10029000

100290

- Pozostałe

0 %

T0

10031000

100310

- Nasiona

0 %

T0

10041000

100410

- Nasiona

0 %

T0

10049000

100490

- Pozostałe

0 %

T0

12091000

120910

- Nasiona buraków cukrowych

0 %

T0

12092100

120921

-- Nasiona lucerny (alfalfa)

0 %

T0

12092200

120922

-- Nasiona koniczyny (Trifolium spp.)

0 %

T0

12092300

120923

-- Nasiona kostrzewy

0 %

T0

12092400

120924

-- Nasiona wiechliny łąkowej (Poa pratensis L.)

0 %

T0

12092500

120925

-- Nasiona rajgrasu (Lolium multiflorum Lam., Lolium perenne L.)

0 %

T0

12092900

120929

-- Pozostałe

0 %

T0

12093000

120930

- Nasiona roślin zielnych (ziołowych) hodowanych głównie dla ich kwiatów

0 %

T0

12099100

120991

-- Nasiona warzyw

0 %

T0

12099900

120999

-- Pozostałe

0 %

T0

12101000

121010

- Szyszki chmielowe, niemielone, niesproszkowane ani nie w formie granulek

0 %

T0

12102000

121020

- Szyszki chmielowe, mielone, sproszkowane lub w formie granulek; lupulina

0 %

T0

12119010

121190

-- Do użytku farmaceutycznego np. Cinchona Bark

0 %

T0

13012000

130120

- Guma arabska

0 %

T0

13019000

130190

- Pozostałe

0 %

T0

13021100

130211

-- Opium

0 %

T0

13021200

130212

-- Z lukrecji

0 %

T0

13021300

130213

-- Z chmielu

0 %

T0

13021900

130219

-- Pozostałe

0 %

T0

13022000

130220

- Substancje pektynowe, pektyniany i pektany

0 %

T0

13023100

130231

-- Agar-agar

0 %

T0

13023200

130232

-- Śluzy i zagęszczacze, nawet modyfikowane, pochodzące z chleba świętojańskiego, nasion chleba świętojańskiego lub z nasion rośliny guar

0 %

T0

13023900

130239

-- Pozostałe

0 %

T0

15029000

150290

- Pozostałe

0 %

T0

15050000

150500

Tłuszcz z wełny oraz substancje tłuszczowe otrzymane z niego (włącznie z lanoliną)

0 %

T0

15071000

150710

- Olej surowy, nawet odgumowany

0 %

T0

15081000

150810

- Olej surowy

0 %

T0

15091000

150910

- Z pierwszego tłoczenia

0 %

T0

15111000

151110

- Olej surowy

0 %

T0

15131100

151311

-- Olej surowy

0 %

T0

15132100

151321

-- Olej surowy

0 %

T0

15141100

151411

-- Olej surowy

0 %

T0

15149100

151491

-- Olej surowy

0 %

T0

15151100

151511

-- Olej surowy

0 %

T0

15200000

152000

Glicerol surowy; wody glicerolowe i ługi glicerolowe

0 %

T0

15220000

152200

Degras; pozostałości powstałe przy obróbce substancji tłuszczowych oraz wosków zwierzęcych lub roślinnych

0 %

T0

18031000

180310

- Nieodtłuszczona

0 %

T0

18032000

180320

- Odtłuszczona całkowicie lub częściowo

0 %

T0

18040000

180400

Masło, tłuszcz i olej, kakaowe

0 %

T0

18050000

180500

Proszek kakaowy, niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego

0 %

T0

19053210

190532

--- Opłatki sakralne

0 %

T0

19059010

190590

--- Puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych

0 %

T0

25020000

250200

Piryty żelazowe niewyprażone

0 %

T0

25030000

250300

Siarka wszystkich rodzajów, inna niż siarka sublimowana, strącona i koloidalna

0 %

T0

25041000

250410

- W proszku lub płatkach

0 %

T0

25049000

250490

- Pozostały

0 %

T0

25051000

250510

- Piaski krzemionkowe i piaski kwarcowe

0 %

T0

25059000

250590

- Pozostałe

0 %

T0

25061000

250610

- Kwarc

0 %

T0

25062000

250620

- Kwarcyt

0 %

T0

25081000

250810

- Bentonit

0 %

T0

25083000

250830

- Glina ogniotrwała

0 %

T0

25084000

250840

- Pozostałe gliny

0 %

T0

25085000

250850

- Andaluzyt, cyjanit i sylimanit

0 %

T0

25086000

250860

- Mullit

0 %

T0

25087000

250870

- Ziemie szamotowe lub dynasowe

0 %

T0

25090000

250900

Kreda

0 %

T0

25101000

251010

- Niemielone

0 %

T0

25102000

251020

- Mielone

0 %

T0

25111000

251110

- Naturalny siarczan baru (baryt)

0 %

T0

25112000

251120

- Naturalny węglan baru (witeryt)

0 %

T0

25120000

251200

Skały krzemionkowe kopalne (na przykład ziemia okrzemkowa, trypla i diatomit) i podobne ziemie krzemionkowe, nawet kalcynowane, o pozornej gęstości 1 lub mniejszej

0 %

T0

25131000

251310

- Pumeks

0 %

T0

25132000

251320

- Szmergiel, naturalny korund, naturalny granat i pozostałe naturalne materiały ścierne

0 %

T0

25140000

251400

Łupek, nawet wstępnie obrobiony lub tylko pocięty przez piłowanie lub inaczej na bloki lub płyty o kształcie prostokątnym (włączając kwadratowy)

0 %

T0

25151100

251511

-- Surowy lub wstępnie obrobiony

0 %

T0

25151200

251512

-- Tylko pocięty przez piłowanie lub inaczej, na bloki lub płyty o kształcie prostokątnym (włączając kwadratowy)

0 %

T0

25152000

251520

- Ekausyna i pozostałe wapienne kamienie pomnikowe lub budowlane; alabaster

0 %

T0

25161100

251611

-- Surowy lub wstępnie obrobiony

0 %

T0

25161200

251612

-- Tylko pocięty przez piłowanie lub inaczej, na bloki lub płyty o kształcie prostokątnym (włączając kwadratowy)

0 %

T0

25162000

251620

- Piaskowiec

0 %

T0

25169000

251690

- Pozostałe kamienie pomnikowe lub budowlane

0 %

T0

25201000

252010

- Gips; anhydryt

0 %

T0

25202000

252020

- Spoiwa gipsowe

0 %

T0

26011100

260111

-- Nieaglomerowane

0 %

T0

26011200

260112

-- Aglomerowane

0 %

T0

26012000

260120

- Piryty żelazowe wyprażone

0 %

T0

26020000

260200

Rudy i koncentraty manganu, włączając żelazonośne rudy i koncentraty manganu o zawartości manganu 20 % lub większej, w przeliczeniu na suchą masę

0 %

T0

26030000

260300

Rudy i koncentraty miedzi

0 %

T0

26040000

260400

Rudy i koncentraty niklu

0 %

T0

26050000

260500

Rudy i koncentraty kobaltu

0 %

T0

26060000

260600

Rudy i koncentraty glinu

0 %

T0

26070000

260700

Rudy i koncentraty ołowiu

0 %

T0

26080000

260800

Rudy i koncentraty cynku

0 %

T0

26090000

260900

Rudy i koncentraty cyny

0 %

T0

26100000

261000

Rudy i koncentraty chromu

0 %

T0

26110000

261100

Rudy i koncentraty wolframu

0 %

T0

26121000

261210

- Rudy i koncentraty uranu

0 %

T0

26122000

261220

- Rudy i koncentraty toru

0 %

T0

26131000

261310

- Prażone

0 %

T0

26139000

261390

- Pozostałe

0 %

T0

26140000

261400

Rudy i koncentraty tytanu

0 %

T0

26151000

261510

- Rudy i koncentraty cyrkonu

0 %

T0

26159000

261590

- Pozostałe

0 %

T0

26161000

261610

- Rudy i koncentraty srebra

0 %

T0

26169000

261690

- Pozostałe

0 %

T0

26171000

261710

- Rudy i koncentraty antymonu

0 %

T0

26179000

261790

- Pozostałe

0 %

T0

26180000

261800

Żużel granulowany (piasek żużlowy) z produkcji żeliwa lub stali

0 %

T0

26190000

261900

Żużel (inny niż żużel granulowany), zgorzeliny i pozostałe odpady z produkcji żeliwa lub stali

0 %

T0

26201100

262011

-- Cynk twardy (kamień galwaniczny)

0 %

T0

26201900

262019

-- Pozostałe

0 %

T0

26202100

262021

-- Szlamy z benzyny etylizowanej i szlamy z przeciwstukowych związków ołowiu

0 %

T0

26202900

262029

-- Pozostałe

0 %

T0

26203000

262030

- Zawierające głównie miedź

0 %

T0

26204000

262040

- Zawierające głównie glin

0 %

T0

26206000

262060

- Zawierające arsen, rtęć, tal lub ich mieszaniny, w rodzaju stosowanych do ekstrakcji arsenu lub tych metali, lub do produkcji ich związków chemicznych

0 %

T0

26209100

262091

-- Zawierające antymon, beryl, kadm, chrom lub ich mieszaniny

0 %

T0

26209900

262099

-- Pozostałe

0 %

T0

26211000

262110

- Popiół i pozostałości spopielenia odpadów komunalnych

0 %

T0

26219000

262190

- Pozostałe

0 %

T0

27090000

270900

Oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z minerałów bitumicznych, surowe

0 %

T0

27101210

271012

--- Benzyna silnikowa (gazolina), zwykła

0 %

T0

27101220

271012

--- Benzyna silnikowa (gazolina), premium

0 %

T0

27101230

271012

--- Benzyna lotnicza

0 %

T0

27101240

271012

--- Paliwo typu benzyny do silników odrzutowych

0 %

T0

27101250

271012

--- Benzyna o specjalnej temperaturze wrzenia i benzyna lakiernicza

0 %

T0

27101290

271012

--- Pozostałe oleje lekkie i preparaty

0 %

T0

27101910

271019

--- Częściowo rafinowane, w tym ropa naftowa po odpędzeniu lekkich składników

0 %

T0

27101921

271019

---- Paliwo typu nafty do silników odrzutowych

0 %

T0

27101922

271019

---- Nafta oświetleniowa

0 %

T0

27101929

271019

---- Pozostałe oleje średnie i preparaty

0 %

T0

27101931

271019

---- Oleje napędowe (samochodowe, lekkie, bursztynowe do wysokoobrotowych silników)

0 %

T0

27101932

271019

---- Olej napędowy (ciężki przemysłowy, czarny, do niskoobrotowych i stałych silników)

0 %

T0

27101939

271019

---- Pozostałe oleje napędowe

0 %

T0

27101941

271019

---- Oleje opałowe pozostałościowe (ze zwierząt morskich, do pieców przemysłowych i podobne oleje opałowe) o lepkości kinematycznej wynoszącej 125 centystokesów

0 %

T0

27101942

271019

---- Oleje opałowe pozostałościowe (ze zwierząt morskich, do pieców przemysłowych i podobne oleje opałowe) o lepkości kinematycznej wynoszącej 180 centystokesów

0 %

T0

27101943

271019

---- Oleje opałowe pozostałościowe (ze zwierząt morskich, do pieców przemysłowych i podobne oleje opałowe) o lepkości kinematycznej wynoszącej 280 centystokesów

0 %

T0

27101949

271019

---- Pozostałe oleje pozostałościowe

0 %

T0

27101955

271019

---- Oleje transformatorowe

0 %

T0

27101957

271019

---- Olej biały - czysty technicznie

0 %

T0

27102000

271020

- Oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z minerałów bitumicznych (inne niż surowe) oraz preparaty gdzie indziej niewymienione ani niewłączone, zawierające 70 % masy lub więcej olejów ropy naftowej lub olejów otrzymywanych z minerałów bitumicznych, których te oleje stanowią składniki zasadnicze preparatów, zawierające biodiesel, inne niż oleje odpadowe

0 %

T0

27122000

271220

- Parafina zawierająca mniej niż 0,75 % masy oleju

0 %

T0

27129000

271290

- Pozostałe

0 %

T0

27131200

271312

-- Kalcynowany

0 %

T0

28011000

280110

- Chlor

0 %

T0

28012000

280120

- Jod

0 %

T0

28013000

280130

- Fluor; brom

0 %

T0

28020000

280200

Siarka, sublimowana lub strącona; siarka koloidalna

0 %

T0

28030000

280300

Węgiel (sadze oraz inne postacie węgla, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone)

0 %

T0

28041000

280410

- Wodór

0 %

T0

28042100

280421

-- Argon

0 %

T0

28042900

280429

-- Pozostałe

0 %

T0

28043000

280430

- Azot

0 %

T0

28045000

280450

- Bor; tellur

0 %

T0

28046100

280461

-- Zawierający nie mniej niż 99,99 % masy krzemu

0 %

T0

28046900

280469

-- Pozostałe

0 %

T0

28047000

280470

- Fosfor

0 %

T0

28048000

280480

- Arsen

0 %

T0

28049000

280490

- Selen

0 %

T0

28051100

280511

-- Sód

0 %

T0

28051200

280512

-- Wapń

0 %

T0

28051900

280519

-- Pozostałe

0 %

T0

28053000

280530

- Metale ziem rzadkich, skand i itr, nawet ich mieszaniny lub stopy

0 %

T0

28054000

280540

- Rtęć

0 %

T0

28061000

280610

- Chlorowodór (kwas chlorowodorowy)

0 %

T0

28062000

280620

- Kwas chlorosulfonowy

0 %

T0

28080000

280800

Kwas azotowy; mieszaniny nitrujące

0 %

T0

28091000

280910

- Pentatlenek difosforu

0 %

T0

28092000

280920

- Kwas fosforowy i kwasy polifosforowe

0 %

T0

28100000

281000

Tlenki boru; kwasy borowe

0 %

T0

28112200

281122

-- Ditlenek krzemu

0 %

T0

28112900

281129

-- Pozostałe

0 %

T0

28121000

281210

- Chlorki i tlenochlorki

0 %

T0

28129000

281290

- Pozostałe

0 %

T0

28131000

281310

- Disiarczek węgla

0 %

T0

28139000

281390

- Pozostałe

0 %

T0

28141000

281410

- Amoniak bezwodny

0 %

T0

28142000

281420

- Amoniak w roztworze wodnym

0 %

T0

28151100

281511

-- Stały

0 %

T0

28151200

281512

-- W roztworze wodnym (ług sodowy lub ciekła soda kaustyczna)

0 %

T0

28152000

281520

- Wodorotlenek potasu (potaż żrący)

0 %

T0

28153000

281530

- Nadtlenki sodu lub potasu

0 %

T0

28161000

281610

- Wodorotlenek i nadtlenek magnezu

0 %

T0

28164000

281640

- Tlenki, wodorotlenki i nadtlenki, strontu lub baru

0 %

T0

28170010

281700

--- Tlenek cynku

0 %

T0

28170020

281700

--- nadtlenek cynku

0 %

T0

28181000

281810

- Elektrokorund (korund sztuczny), nawet niezdefiniowany chemicznie

0 %

T0

28182000

281820

- Tlenek glinu inny niż elektrokorund

0 %

T0

28183000

281830

- Wodorotlenek glinu

0 %

T0

28191000

281910

- Tritlenek chromu

0 %

T0

28199000

281990

- Pozostałe

0 %

T0

28201000

282010

- Ditlenek manganu

0 %

T0

28209000

282090

- Pozostałe

0 %

T0

28211000

282110

- Tlenki i wodorotlenki żelaza

0 %

T0

28212000

282120

- Pigmenty mineralne

0 %

T0

28220000

282200

Tlenki i wodorotlenki kobaltu; techniczne tlenki kobaltu

0 %

T0

28230000

282300

Tlenki tytanu

0 %

T0

28241000

282410

- Tlenek ołowiu (II) (glejta, masykot)

0 %

T0

28249000

282490

- Pozostałe

0 %

T0

28251000

282510

- Hydrazyna i hydroksyloamina i ich sole nieorganiczne

0 %

T0

28252000

282520

- Tlenek i wodorotlenek litu

0 %

T0

28253000

282530

- Tlenki i wodorotlenki wanadu

0 %

T0

28254000

282540

- Tlenki i wodorotlenki niklu

0 %

T0

28255000

282550

- Tlenki i wodorotlenki miedzi

0 %

T0

28256000

282560

- Tlenki germanu i ditlenek cyrkonu

0 %

T0

28257000

282570

- Tlenki i wodorotlenki molibdenu

0 %

T0

28258000

282580

- Tlenki antymonu

0 %

T0

28259000

282590

- Pozostałe

0 %

T0

28261200

282612

-- Glinu

0 %

T0

28261900

282619

-- Pozostałe

0 %

T0

28263000

282630

- Heksafluoroglinian sodu (syntetyczny kriolit)

0 %

T0

28269000

282690

- Pozostałe

0 %

T0

28271000

282710

- Chlorek amonu

0 %

T0

28272000

282720

- Chlorek wapnia

0 %

T0

28273100

282731

-- Magnezu

0 %

T0

28273200

282732

-- Glinu

0 %

T0

28273500

282735

-- Niklu

0 %

T0

28273900

282739

-- Pozostałe

0 %

T0

28274100

282741

-- Miedzi

0 %

T0

28274900

282749

-- Pozostałe

0 %

T0

28275100

282751

-- Bromki sodu lub potasu

0 %

T0

28275900

282759

-- Pozostałe

0 %

T0

28276000

282760

- Jodki i tlenojodki

0 %

T0

28281000

282810

- Techniczny podchloryn (chloran (I)) wapnia i pozostałe podchloryny (chlorany (I)) wapnia

0 %

T0

28289000

282890

- Pozostałe

0 %

T0

28291100

282911

-- Sodu

0 %

T0

28291900

282919

-- Pozostałe

0 %

T0

28299000

282990

- Pozostałe

0 %

T0

28301000

283010

- Siarczki sodu

0 %

T0

28309000

283090

- Pozostałe

0 %

T0

28311000

283110

- Sodu

0 %

T0

28319000

283190

- Pozostałe

0 %

T0

28321000

283210

- Siarczyny sodu

0 %

T0

28322000

283220

- Pozostałe siarczyny

0 %

T0

28323000

283230

- Tiosiarczany

0 %

T0

28331100

283311

-- Siarczan disodu

0 %

T0

28331900

283319

-- Pozostałe

0 %

T0

28332100

283321

-- Magnezu

0 %

T0

28332200

283322

-- Glinu

0 %

T0

28332400

283324

-- Niklu

0 %

T0

28332500

283325

-- Miedzi

0 %

T0

28332700

283327

-- Baru

0 %

T0

28332900

283329

-- Pozostałe

0 %

T0

28333000

283330

- Ałuny

0 %

T0

28334000

283340

- Nadtlenosiarczany (nadsiarczany)

0 %

T0

28341000

283410

- Azotyny

0 %

T0

28342100

283421

-- Potasu

0 %

T0

28342900

283429

-- Pozostałe

0 %

T0

28351000

283510

- Podfosforyny (fosforany I) i fosforyny (fosforany III)

0 %

T0

28352200

283522

-- Mono- lub disodu

0 %

T0

28352400

283524

-- Potasu

0 %

T0

28352500

283525

-- Wodoroortofosforan wapnia (fosforan diwapnia)

0 %

T0

28352600

283526

-- Pozostałe fosforany wapnia

0 %

T0

28352900

283529

-- Pozostałe

0 %

T0

28353100

283531

-- Trifosforan sodu (tripolifosforan sodu)

0 %

T0

28353900

283539

-- Pozostałe

0 %

T0

28362000

283620

- Węglan sodu

0 %

T0

28363000

283630

- Wodorowęglan sodu (kwaśny węglan sodu)

0 %

T0

28364000

283640

- Węglany potasu

0 %

T0

28365000

283650

- Węglan wapnia

0 %

T0

28366000

283660

- Węglan baru

0 %

T0

28369100

283691

-- Węglany litu

0 %

T0

28369200

283692

-- Węglan strontu

0 %

T0

28369900

283699

-- Pozostałe

0 %

T0

28371100

283711

-- Sodu

0 %

T0

28371900

283719

-- Pozostałe

0 %

T0

28372000

283720

- Cyjanki złożone

0 %

T0

28391100

283911

-- Metakrzemiany sodu

0 %

T0

28391900

283919

-- Pozostałe

0 %

T0

28399000

283990

- Pozostałe

0 %

T0

28401100

284011

-- Bezwodny

0 %

T0

28401900

284019

-- Pozostałe

0 %

T0

28402000

284020

- Pozostałe borany

0 %

T0

28403000

284030

- Nadtlenoborany (nadborany)

0 %

T0

28413000

284130

- Dichromian sodu

0 %

T0

28415000

284150

- Pozostałe chromiany i dichromiany; nadtlenochromiany

0 %

T0

28416100

284161

-- Nadmanganian potasu

0 %

T0

28416900

284169

-- Pozostałe

0 %

T0

28417000

284170

- Molibdeniany

0 %

T0

28418000

284180

- Wolframiany

0 %

T0

28419000

284190

- Pozostałe

0 %

T0

28421000

284210

- Krzemiany podwójne lub złożone, włącznie z glinokrzemianami, nawet niezdefiniowanymi chemicznie

0 %

T0

28429000

284290

- Pozostałe

0 %

T0

28431000

284310

- Koloidy metali szlachetnych

0 %

T0

28432100

284321

-- Azotan srebra

0 %

T0

28432900

284329

-- Pozostałe

0 %

T0

28433000

284330

- Związki złota

0 %

T0

28439000

284390

- Pozostałe związki; amalgamaty

0 %

T0

28441000

284410

- Naturalny uran i jego związki; stopy, dyspersje (włącznie z cermetalami), produkty ceramiczne oraz mieszaniny zawierające naturalny uran lub naturalne związki uranu

0 %

T0

28442000

284420

- Uran wzbogacony w U 235 oraz jego związki; pluton oraz jego związki; stopy, dyspersje (włącznie z cermetalami), produkty ceramiczne i mieszaniny zawierające uran wzbogacony w U 235, pluton lub związki tych produktów

0 %

T0

28443000

284430

- Uran zubożony w U 235 i jego związki; tor i jego związki; stopy, dyspersje (włącznie z cermetalami), produkty ceramiczne oraz mieszaniny zawierające uran zubożony w U 235, tor lub związki tych produktów

0 %

T0

28444000

284440

- Pierwiastki, izotopy i związki promieniotwórcze, inne niż objęte podpozycją 284410, 284420 lub 284430; stopy, dyspersje (włącznie z cermetalami), produkty ceramiczne i mieszaniny zawierające te pierwiastki, izotopy lub związki; pozostałości promieniotwórcze

0 %

T0

28445000

284450

- Zużyte (napromieniowane) elementy paliwowe (wsady) do reaktorów jądrowych (Euratom)

0 %

T0

28451000

284510

- Ciężka woda (tlenek deuteru) (Euratom)

0 %

T0

28459000

284590

- Pozostałe

0 %

T0

28461000

284610

- Związki ceru

0 %

T0

28469000

284690

- Pozostałe

0 %

T0

28470000

284700

Nadtlenek wodoru, nawet zestalony mocznikiem

0 %

T0

28480000

284800

Fosforki, nawet niezdefiniowane chemicznie, z wyłączeniem żelazofosforu

0 %

T0

28491000

284910

- Wapnia

0 %

T0

28492000

284920

- Krzemu

0 %

T0

28499000

284990

- Pozostałe

0 %

T0

28500000

285000

Wodorki, azotki, azydki, krzemki i borki, nawet niezdefiniowane chemicznie, inne niż związki, które są również węglikami objętymi pozycją 2849

0 %

T0

28521000

285210

- Zdefiniowane chemicznie

0 %

T0

28529000

285290

- Pozostałe

0 %

T0

28530000

285300

Pozostałe związki nieorganiczne (włącznie z wodą destylowaną lub wodą do pomiarów przewodnictwa oraz wodą o podobnej czystości); ciekłe powietrze (nawet pozbawione gazów szlachetnych); sprężone powietrze; amalgamaty, inne niż amalgamaty metali szlachetnych

0 %

T0

29011000

290110

- Nasycone

0 %

T0

29012100

290121

-- Etylen

0 %

T0

29012200

290122

-- Propen (propylen)

0 %

T0

29012300

290123

-- Buten (butylen) oraz jego izomery

0 %

T0

29012400

290124

-- Butadien-1,3 i izopren

0 %

T0

29012900

290129

-- Pozostałe

0 %

T0

29021100

290211

-- Cykloheksan

0 %

T0

29021900

290219

-- Pozostałe

0 %

T0

29022000

290220

- Benzen

0 %

T0

29023000

290230

- Toluen

0 %

T0

29024100

290241

-- o-Ksylen

0 %

T0

29024200

290242

-- m-Ksylen

0 %

T0

29024300

290243

-- p-Ksylen

0 %

T0

29024400

290244

-- Mieszaniny izomerów ksylenu

0 %

T0

29025000

290250

- Styren

0 %

T0

29026000

290260

- Etylobenzen

0 %

T0

29027000

290270

- Kumen

0 %

T0

29029000

290290

- Pozostałe

0 %

T0

29031100

290311

-- Chlorometan (chlorek metylu) i chloroetan (chlorek etylu)

0 %

T0

29031200

290312

-- Dichlorometan (chlorek metylenu)

0 %

T0

29031300

290313

-- Chloroform (trichlorometan)

0 %

T0

29031400

290314

-- Tetrachlorek węgla

0 %

T0

29031500

290315

-- Dichlorek etylenu (ISO) (1,2-dichloroetan)

0 %

T0

29031910

290319

- - - 1,1,1-Trichloroetan (metylochloroform)

0 %

T0

29031990

290319

- - - Pozostałe

0 %

T0

29032100

290321

-- Chlorek winylu (chloroetylen)

0 %

T0

29032200

290322

-- Trichloroetylen

0 %

T0

29032300

290323

-- Tetrachloroetylen (perchloroetylen)

0 %

T0

29032900

290329

-- Pozostałe

0 %

T0

29033100

290331

-- Dibromek etylenu (ISO) (1,2-dibromoetan)

0 %

T0

29033910

290339

- - - Bromometan (bromek metylu)

0 %

T0

29033990

290339

- - - Pozostałe

0 %

T0

29037100

290371

-- Chlorodifluorometan

0 %

T0

29037200

290372

-- Dichlorotrifluoroetany

0 %

T0

29037300

290373

-- Dichlorofluoroetany

0 %

T0

29037400

290374

-- Chlorodifluoroetany

0 %

T0

29037500

290375

-- Dichloropentafluoropropany

0 %

T0

29037600

290376

-- Bromochlorodifluorometan, bromotrifluorometan i dibromotetrafluoroetany

0 %

T0

29037700

290377

-- Pozostałe, perfluorowcowane tylko fluorem i chlorem

0 %

T0

29037800

290378

-- Pozostałe pochodne perfluorowcowane

0 %

T0

29037900

290379

-- Pozostałe

0 %

T0

29038100

290381

-- 1,2,3,4,5,6-heksachlorocykloheksan (HCH (ISO)), włącznie z lindanem (ISO, INN)

0 %

T0

29038200

290382

-- Aldryna (ISO), chlordan (ISO) i heptachlor (ISO)

0 %

T0

29038900

290389

-- Pozostałe

0 %

T0

29039100

290391

-- Chlorobenzen, o-dichlorobenzen i p-dichlorobenzen

0 %

T0

29039200

290392

-- Heksachlorobenzen (ISO) i DDT (ISO) (klofenotan (INN), 1,1,1-trichloro-2,2-bis(p-chlorofenylo)etan)

0 %

T0

29039900

290399

-- Pozostałe

0 %

T0

29041000

290410

- Pochodne zawierające tylko grupy sulfonowe, ich sole i estry etylowe

0 %

T0

29042000

290420

- Pochodne zawierające tylko grupy nitrowe lub tylko nitrozowe

0 %

T0

29049000

290490

- Pozostałe

0 %

T0

29051100

290511

-- Metanol (alkohol metylowy)

0 %

T0

29051200

290512

-- Propan-1-ol (alkohol propylowy) i propan-2-ol (alkohol izopropylowy)

0 %

T0

29051300

290513

-- Butan-1-ol (alkohol n-butylowy)

0 %

T0

29051400

290514

-- Pozostałe butanole

0 %

T0

29051600

290516

-- Oktanol (alkohol oktylowy) i jego izomery

0 %

T0

29051700

290517

-- Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy), oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy)

0 %

T0

29051900

290519

-- Pozostałe

0 %

T0

29052200

290522

-- Alifatyczne alkohole terpenowe

0 %

T0

29052900

290529

-- Pozostałe

0 %

T0

29053100

290531

-- Glikol etylenowy (etanodiol)

0 %

T0

29053200

290532

-- Glikol propylenowy (propano-1,2-diol)

0 %

T0

29053900

290539

-- Pozostałe

0 %

T0

29054100

290541

-- 2-Etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol (trimetylolopropan)

0 %

T0

29054200

290542

-- Pentaerytrytol

0 %

T0

29054300

290543

-- Mannit

0 %

T0

29054400

290544

-- D-sorbit (sorbitol)

0 %

T0

29054500

290545

-- Glicerol

0 %

T0

29054900

290549

-- Pozostałe

0 %

T0

29055100

290551

-- Etchlorwinol (INN)

0 %

T0

29055900

290559

-- Pozostałe

0 %

T0

29061100

290611

-- Mentol

0 %

T0

29061200

290612

-- Cykloheksanol, metylocykloheksanole i dimetylocykloheksanole

0 %

T0

29061300

290613

-- Sterole i inozyty

0 %

T0

29061900

290619

-- Pozostałe

0 %

T0

29062100

290621

-- Alkohol benzylowy

0 %

T0

29062900

290629

-- Pozostałe

0 %

T0

29071100

290711

-- Fenol (hydroksybenzen) i jego sole

0 %

T0

29071200

290712

-- Krezole i ich sole

0 %

T0

29071300

290713

-- Oktylofenol, nonylofenol i ich izomery; ich sole

0 %

T0

29071500

290715

-- Naftole i ich sole

0 %

T0

29071900

290719

-- Pozostałe

0 %

T0

29072100

290721

-- Rezorcyna i jej sole

0 %

T0

29072200

290722

-- Hydrochinon (chinol) i jego sole

0 %

T0

29072300

290723

-- 4,4′-Izopropylidenodifenol (bisfenol A, difenylolopropan) i jego sole

0 %

T0

29072900

290729

-- Pozostałe

0 %

T0

29081100

290811

-- Pentachlorofenol (ISO)

0 %

T0

29081900

290819

-- Pozostałe

0 %

T0

29089100

290891

-- Dinoseb (ISO) i jego sole

0 %

T0

29089200

290892

-- 4,6-Dinitro-o-krezol (DNOC (ISO)) i jego sole

0 %

T0

29089900

290899

-- Pozostałe

0 %

T0

29091100

290911

-- Eter dietylu (eter etylowy)

0 %

T0

29091900

290919

-- Pozostałe

0 %

T0

29092000

290920

- Etery cykloalkanowe, cykloalkenowe i cykloterpenowe i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29093000

290930

- Etery aromatyczne i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29094100

290941

-- 2,2′-Oksydietanol (glikol dietylenowy, digol)

0 %

T0

29094300

290943

-- Etery monobutylowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego

0 %

T0

29094400

290944

-- Pozostałe etery monoalkilowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego

0 %

T0

29094900

290949

-- Pozostałe

0 %

T0

29095000

290950

- Eterofenole, eteroalkoholofenole oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29096000

290960

- Nadtlenki alkoholowe, nadtlenki eterowe, nadtlenki ketonowe oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29101000

291010

- Oksiran (tlenek etylenu)

0 %

T0

29102000

291020

- Metylooksiran (tlenek propylenu)

0 %

T0

29103000

291030

- 1-Chloro-2,3-epoksypropan (epichlorohydryna)

0 %

T0

29104000

291040

- Dieldryna (ISO, INN)

0 %

T0

29109000

291090

- Pozostałe

0 %

T0

29110000

291100

Acetale i półacetale, nawet z inną tlenową grupą funkcyjną oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29121100

291211

-- Metanal (formaldehyd)

0 %

T0

29121200

291212

-- Etanal (acetaldehyd)

0 %

T0

29121900

291219

-- Pozostałe

0 %

T0

29122100

291221

-- Benzaldehyd

0 %

T0

29122900

291229

-- Pozostałe

0 %

T0

29124100

291241

-- Wanilina (aldehyd 4-hydroksy-3-metoksybenzoesowy)

0 %

T0

29124200

291242

-- Etylowanilina (aldehyd 3-etoksy-4-hydroksybenzoesowy)

0 %

T0

29124900

291249

-- Pozostałe

0 %

T0

29125000

291250

- Cykliczne polimery aldehydów

0 %

T0

29126000

291260

- Paraformaldehyd

0 %

T0

29130000

291300

Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne produktów objętych pozycją 2912

0 %

T0

29141100

291411

-- Aceton

0 %

T0

29141200

291412

-- Butanon (keton metylowo-etylowy)

0 %

T0

29141300

291413

-- 4-Metylopentan-2-on (keton metylowo-izobutylowy)

0 %

T0

29141900

291419

-- Pozostałe

0 %

T0

29142200

291422

-- Cykloheksanon i metylocykloheksanony

0 %

T0

29142300

291423

-- Jonony i metylojonony

0 %

T0

29142900

291429

-- Pozostałe

0 %

T0

29143100

291431

-- Fenyloaceton (fenylopropan-2-on)

0 %

T0

29143900

291439

-- Pozostałe

0 %

T0

29144000

291440

- Ketonoalkohole i ketonoaldehydy

0 %

T0

29145000

291450

- Ketonofenole i ketony z inną tlenową grupą funkcyjną

0 %

T0

29146100

291461

-- Antrachinon

0 %

T0

29146900

291469

-- Pozostałe

0 %

T0

29147000

291470

- Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

0 %

T0

29151100

291511

-- Kwas mrówkowy

0 %

T0

29151200

291512

-- Sole kwasu mrówkowego

0 %

T0

29151300

291513

-- Estry kwasu mrówkowego

0 %

T0

29152100

291521

-- Kwas octowy

0 %

T0

29152400

291524

-- Bezwodnik octowy

0 %

T0

29152900

291529

-- Pozostałe

0 %

T0

29153100

291531

-- Octan etylu

0 %

T0

29153200

291532

-- Octan winylu

0 %

T0

29153300

291533

-- Octan n-butylu

0 %

T0

29153600

291536

-- Octan dinosebu (ISO)

0 %

T0

29153900

291539

-- Pozostałe

0 %

T0

29154000

291540

- Kwasy mono-, di- lub trichlorooctowe, ich sole i estry

0 %

T0

29155000

291550

- Kwas propionowy, jego sole i estry

0 %

T0

29156000

291560

- Kwasy butanowe, kwasy pentanowe, ich sole i estry

0 %

T0

29157000

291570

- Kwas palmitynowy, kwas stearynowy, ich sole i estry

0 %

T0

29159000

291590

- Pozostałe

0 %

T0

29161100

291611

-- Kwas akrylowy i jego sole

0 %

T0

29161200

291612

-- Estry kwasu akrylowego

0 %

T0

29161300

291613

-- Kwas metakrylowy i jego sole

0 %

T0

29161400

291614

-- Estry kwasu metakrylowego

0 %

T0

29161500

291615

-- Kwasy oleinowy, linolowy i linolenowy, ich sole i estry

0 %

T0

29161600

291616

-- Binapakryl (ISO)

0 %

T0

29161900

291619

-- Pozostałe

0 %

T0

29162000

291620

- Monokarboksylowe kwasy cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne

0 %

T0

29163100

291631

-- Kwas benzoesowy, jego sole i estry

0 %

T0

29163200

291632

-- Nadtlenek benzoilu i chlorek benzoilu

0 %

T0

29163400

291634

-- Kwas fenylooctowy i jego sole

0 %

T0

29163900

291639

-- Pozostałe

0 %

T0

29171100

291711

-- Kwas szczawiowy, jego sole i estry

0 %

T0

29171200

291712

-- Kwas adypinowy, jego sole i estry

0 %

T0

29171300

291713

-- Kwas azelainowy, kwas sebacynowy, ich sole i estry

0 %

T0

29171400

291714

-- Bezwodnik maleinowy

0 %

T0

29171900

291719

-- Pozostałe

0 %

T0

29172000

291720

- Cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe kwasy polikarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne

0 %

T0

29173200

291732

-- Ortoftalany dioktylu

0 %

T0

29173300

291733

-- Ortoftalany dinonylu lub didecylu

0 %

T0

29173400

291734

-- Pozostałe estry kwasu ortoftalowego

0 %

T0

29173500

291735

-- Bezwodnik ftalowy

0 %

T0

29173600

291736

-- Kwas tereftalowy i jego sole

0 %

T0

29173700

291737

-- Tereftalan dimetylu

0 %

T0

29173900

291739

-- Pozostałe

0 %

T0

29181100

291811

-- Kwas mlekowy, jego sole i estry

0 %

T0

29181200

291812

-- Kwas winowy

0 %

T0

29181300

291813

-- Sole i estry kwasu winowego.

0 %

T0

29181400

291814

-- Kwas cytrynowy

0 %

T0

29181500

291815

-- Sole i estry kwasu cytrynowego

0 %

T0

29181600

291816

-- Kwas glukonowy, jego sole i estry

0 %

T0

29181800

291818

-- Chlorobenzylat (ISO)

0 %

T0

29181900

291819

-- Pozostałe

0 %

T0

29182100

291821

-- Kwas salicylowy i jego sole

0 %

T0

29182200

291822

-- Kwas o-acetylosalicylowy, jego sole i estry

0 %

T0

29182300

291823

-- Pozostałe estry kwasu salicylowego i ich sole

0 %

T0

29182900

291829

-- Pozostałe

0 %

T0

29183000

291830

- Kwasy karboksylowe z aldehydową lub ketonową grupą funkcyjną, ale bez innej tlenowej grupy funkcyjnej, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz ich pochodne

0 %

T0

29189100

291891

-- 2,4,5-T (ISO) (kwas 2,4,5-trichlorofenoksyoctowy), jego sole i estry

0 %

T0

29189900

291899

-- Pozostałe

0 %

T0

29191000

291910

- Fosforan (V) tris(2,3-dibromopropylu)

0 %

T0

29199000

291990

- Pozostałe

0 %

T0

29201100

292011

-- Paration (ISO) i paration-metyl (ISO) (metyloparation)

0 %

T0

29201900

292019

-- Pozostałe

0 %

T0

29209000

292090

- Pozostałe

0 %

T0

29211100

292111

-- Metyloamina, di- lub trimetyloamina oraz ich sole

0 %

T0

29211900

292119

-- Pozostałe

0 %

T0

29212100

292121

-- Etylenodiamina i jej sole

0 %

T0

29212200

292122

-- Heksametylenodiamina i jej sole

0 %

T0

29212900

292129

-- Pozostałe

0 %

T0

29213000

292130

- Cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe mono- lub poliaminy i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29214100

292141

-- Anilina i jej sole

0 %

T0

29214200

292142

-- Pochodne aniliny i ich sole

0 %

T0

29214300

292143

-- Toluidyny i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29214400

292144

-- Difenyloamina i jej pochodne; jej sole

0 %

T0

29214500

292145

-- 1-Naftyloamina (α-naftyloamina), 2-naftyloamina (β-naftyloamina) i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29214600

292146

-- Amfetamina (INN), benzfetamina (INN), deksamfetamina (INN), etilamfetamina (INN), fenkamfamina (INN), lefetamina (INN), lewamfetamina (INN), mefenoreks (INN) i fentermina (INN); ich sole

0 %

T0

29214900

292149

-- Pozostałe

0 %

T0

29215100

292151

-- o-, m-, p-Fenylenodiamina, diaminotolueny i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29215900

292159

-- Pozostałe

0 %

T0

29221100

292211

-- Monoetanoloamina i jej sole

0 %

T0

29221200

292212

-- Dietanoloamina i jej sole

0 %

T0

29221300

292213

-- Trietanoloamina i jej sole

0 %

T0

29221400

292214

-- Dekstropropoksyfen (INN) i jego sole

0 %

T0

29221900

292219

-- Pozostałe

0 %

T0

29222100

292221

-- Kwasy aminohydroksynaftalenosulfonowe i ich sole

0 %

T0

29222900

292229

-- Pozostałe

0 %

T0

29223100

292231

-- Amfepramon (INN), metadon (INN) i normetadon (INN); ich sole

0 %

T0

29223900

292239

-- Pozostałe

0 %

T0

29224100

292241

-- Lizyna i jej estry; ich sole

0 %

T0

29224200

292242

-- Kwas glutaminowy i jego sole

0 %

T0

29224300

292243

-- Kwas antranilowy (kwas o-aminobenzoesowy) i jego sole

0 %

T0

29224400

292244

-- Tylidyna (INN) i jej sole

0 %

T0

29224900

292249

-- Pozostałe

0 %

T0

29225000

292250

- Aminoalkoholofenole, fenoloaminokwasy i pozostałe związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną

0 %

T0

29231000

292310

- Cholina i jej sole

0 %

T0

29232000

292320

- Lecytyny i pozostałe fosfoaminolipidy

0 %

T0

29239000

292390

- Pozostałe

0 %

T0

29241100

292411

-- Meprobamat (INN)

0 %

T0

29241200

292412

-- Fluoroacetamid (ISO), monokrotofos (ISO) i fosfamidon (ISO)

0 %

T0

29241900

292419

-- Pozostałe

0 %

T0

29242100

292421

-- Ureiny i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29242300

292423

-- Kwas 2-acetamidobenzoesowy (kwas N-acetyloantranilowy) i jego sole

0 %

T0

29242400

292424

-- Etynamat (INN)

0 %

T0

29242900

292429

-- Pozostałe

0 %

T0

29251100

292511

-- Sacharyna i jej sole

0 %

T0

29251200

292512

-- Glutetymid (INN)

0 %

T0

29251900

292519

-- Pozostałe

0 %

T0

29252100

292521

-- Chlordimeform (ISO)

0 %

T0

29252900

292529

-- Pozostałe

0 %

T0

29261000

292610

- Akrylonitryl

0 %

T0

29262000

292620

- 1-Cyjanoguanidyna (dicyjanodiamid)

0 %

T0

29263000

292630

- Fenproporeks (INN) i jego sole; półprodukt metadonu (INN) (4-cyjano-2-dimetyloamino-4,4-difenylobutan)

0 %

T0

29269000

292690

- Pozostałe

0 %

T0

29270000

292700

Diazo-, azo- lub azoksyzwiązki

0 %

T0

29280000

292800

Pochodne organiczne hydrazyny lub hydroksyloaminy

0 %

T0

29291000

292910

- Izocyjaniany

0 %

T0

29299000

292990

- Pozostałe

0 %

T0

29302000

293020

- Tiokarbaminiany i ditiokarbaminiany

0 %

T0

29303000

293030

- Tiuram (mono-, di- lub tetrasulfidy)

0 %

T0

29304000

293040

- Metionina

0 %

T0

29305000

293050

- Kaptafol (ISO) i metamidofos (ISO)

0 %

T0

29309000

293090

- Pozostałe

0 %

T0

29311000

293110

- Tetrametyloołów i tetraetyloołów

0 %

T0

29312000

293120

- Związki tributylocyny

0 %

T0

29319000

293190

- Pozostałe

0 %

T0

29321100

293211

-- Tetrahydrofuran

0 %

T0

29321200

293212

-- Aldehyd 2-furylowy (furoaldehyd, furfural)

0 %

T0

29321300

293213

-- Alkohol furfurylowy i alkohol tetrahydrofurfurylowy

0 %

T0

29321900

293219

-- Pozostałe

0 %

T0

29322000

293220

- Laktony

0 %

T0

29329100

293291

-- Izosafrol

0 %

T0

29329200

293292

-- 1-(1,3-Benzodioksol-5-ilo)propan-2-on

0 %

T0

29329300

293293

-- Piperonal

0 %

T0

29329400

293294

-- Safrol

0 %

T0

29329500

293295

-- Tetrahydrokannabinole (wszystkie izomery)

0 %

T0

29329900

293299

-- Pozostałe

0 %

T0

29331100

293311

-- Fenazon (antypiryna) i jego pochodne

0 %

T0

29331900

293319

-- Pozostałe

0 %

T0

29332100

293321

-- Hydantoina i jej pochodne

0 %

T0

29332900

293329

-- Pozostałe

0 %

T0

29333100

293331

-- Pirydyna i jej sole

0 %

T0

29333200

293332

-- Piperydyna i jej sole

0 %

T0

29333300

293333

-- Alfentanyl (INN), anilerydyna (INN), bezytramid (INN), bromazepam (INN), difenoksyna (INN), difenoksylat (INN), dipipanon (INN), fentanyl (INN), ketobemidon (INN), metylfenidat (INN), pentazocyna (INN), petydyna (INN), półprodukt A petydyny (INN), fencyclidyna (INN) (PCP), fenoperydyna (INN), pipradrol (INN), pirytramid (INN), propiram (INN) i trimeperydyna (INN); ich sole

0 %

T0

29333900

293339

-- Pozostałe

0 %

T0

29334100

293341

-- Leworfanol (INN) i jego sole

0 %

T0

29334900

293349

-- Pozostałe

0 %

T0

29335200

293352

-- Malonylomocznik (kwas barbiturowy) i jego sole

0 %

T0

29335300

293353

-- Allobarbital (INN), amobarbital (INN), barbital (INN), butalbital (INN), butobarbital, cyklobarbital (INN), metylfenobarbital (INN), pentobarbital (INN), fenobarbital (INN), sekbutabarbital (INN), sekobarbital (INN) i winylbital (INN); ich sole

0 %

T0

29335400

293354

-- Pozostałe pochodne malonylomocznika (kwasu barbiturowego); ich sole

0 %

T0

29335500

293355

-- Loprazolam (INN), meklokwalon (INN), metakwalon (INN) i zipeprol (INN); ich sole

0 %

T0

29335900

293359

-- Pozostałe

0 %

T0

29336100

293361

-- Melamina

0 %

T0

29336900

293369

-- Pozostałe

0 %

T0

29337100

293371

-- 6-Heksanolaktam (epsilon-kaprolaktam)

0 %

T0

29337200

293372

-- Klobazam (INN) i metyprylon (INN)

0 %

T0

29337900

293379

-- Pozostałe laktamy

0 %

T0

29339100

293391

-- Alprazolam (INN), kamazepam (INN), chlordiazepoksyd (INN), klonazepam (INN), klorazepan, delorazepam (INN), diazepam (INN), estazolam (INN), loflazepan etylu (INN), fludiazepam (INN), flunitrazepam (INN), flurazepam (INN), halazepam (INN), lorazepam (INN), lormetazepam (INN), mazindol (INN), medazepam (INN), midazolam (INN), nimetazepam (INN), nitrazepam (INN), nordazepam (INN), oxazepam (INN), pinazepam (INN), prazepam (INN), pyrowaleron (INN), temazepam (INN), tetrazepam (INN) i triazolam (INN); ich sole

0 %

T0

29339900

293399

-- Pozostałe

0 %

T0

29341000

293410

- Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień tiazolowy (nawet uwodorniony)

0 %

T0

29342000

293420

- Związki zawierające w strukturze benzotiazolowy układ pierścieniowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej

0 %

T0

29343000

293430

- Związki zawierające w strukturze fenotiazynowy układ pierścieniowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej

0 %

T0

29349100

293491

-- Aminoreks (INN), brotizolam (INN), klotiazepam (INN), kloksazolam (INN), dekstromoramid (INN), haloksazolam (INN), ketazolam (INN), mezokarb (INN), oksazolam (INN), pemolina (INN), fendymetrazyna (INN), fenmetrazyna (INN) i sufentanil (INN); ich sole

0 %

T0

29349900

293499

-- Pozostałe

0 %

T0

29350000

293500

Sulfonamidy

0 %

T0

29362100

293621

-- Witaminy A i ich pochodne

0 %

T0

29362200

293622

-- Witamina B1 i jej pochodne

0 %

T0

29362300

293623

-- Witamina B2 i jej pochodne

0 %

T0

29362400

293624

-- D- lub DL-kwas pantotenowy (witamina B3 lub witamina B5) i jego pochodne

0 %

T0

29362500

293625

-- Witamina B6 i jej pochodne

0 %

T0

29362600

293626

-- Witamina B12 i jej pochodne

0 %

T0

29362700

293627

-- Witamina C i jej pochodne

0 %

T0

29362800

293628

-- Witamina E i jej pochodne

0 %

T0

29362900

293629

-- Pozostałe witaminy i ich pochodne

0 %

T0

29369000

293690

- Pozostałe, włącznie z naturalnymi koncentratami

0 %

T0

29371100

293711

-- Somatotropina, jej pochodne i analogi strukturalne

0 %

T0

29371200

293712

-- Insulina i jej sole

0 %

T0

29371900

293719

-- Pozostałe

0 %

T0

29372100

293721

-- Kortyzon, hydrokortyzon, prednizon (dehydrokortyzon) i prednizolon (dehydrohydrokortyzon)

0 %

T0

29372200

293722

-- Fluorowcowane pochodne hormonów kory nadnerczy

0 %

T0

29372300

293723

-- Estrogeny i progestogeny

0 %

T0

29372900

293729

-- Pozostałe

0 %

T0

29375000

293750

- Prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, ich pochodne i analogi strukturalne

0 %

T0

29379000

293790

- Pozostałe

0 %

T0

29381000

293810

- Rutyna (rutin) i jej pochodne

0 %

T0

29389000

293890

- Pozostałe

0 %

T0

29391100

293911

-- Koncentraty ze słomy makowej; buprenorfina (INN), kodeina, dihydrokodeina (INN), etylomorfina, etorfina (INN), heroina, hydrokodon (INN), hydromorfon (INN), morfina, nikomorfina (INN), oksykodon (INN), oksymorfon (INN), folkodyna (INN), tebakon (INN) i tebaina; ich sole

0 %

T0

29391900

293919

-- Pozostałe

0 %

T0

29392000

293920

- Alkaloidy kory chinowej i ich pochodne; ich sole

0 %

T0

29393000

293930

- Kofeina i jej sole

0 %

T0

29394100

293941

-- Efedryna i jej sole

0 %

T0

29394200

293942

-- Pseudoefedryna (INN) i jej sole

0 %

T0

29394300

293943

-- Katyna (INN) i jej sole

0 %

T0

29394400