EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52006XG1207(01)

Konkluzje Rady w sprawie digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych

OJ C 297, 7.12.2006, p. 1–5 (ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, NL, PL, PT, SK, SL, FI, SV)

7.12.2006   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 297/1


Konkluzje Rady w sprawie digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych

(2006/C 297/01)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

zważywszy, że:

dziedzictwo kulturowe, dorobek kulturowy oraz formy ekspresji kulturowej są ucieleśnieniem i wyrazem wspólnych i podstawowych wartości Unii Europejskich, a zarazem świadczą o zróżnicowaniu kulturowym i językowym Europy;

dorobek kulturowy ma kluczowe znaczenie społeczne i gospodarcze. Wśród obywateli, jak i w środowisku naukowym, istnieje rzeczywiste zapotrzebowanie na zasoby cyfrowe. Dzięki digitalizacji i udostępnieniu naszego dziedzictwa kulturowego w Internecie możliwe jest pobudzanie twórczych wysiłków i wspieranie działań w innych dziedzinach, takich jak uczenie się i turystyka, a tym samym wzmacnianie konkurencyjności i wzrostu w całej Europie zgodnie ze strategią lizbońską;

aby uniknąć powielania prac i stworzyć synergie, konieczne jest działanie na szczeblu Wspólnoty; w działaniu tym należy jednak uwzględnić fakt, że istnieją znaczące różnice w obecnym poziomie postępów w digitalizacji i ochronie zasobów cyfrowych oraz w stopniu koordynacji tych procesów w poszczególnych państwach członkowskich; również krajowe priorytety w tych dziedzinach różnią się między sobą.

1.   Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE

komunikat i zalecenie Komisji w sprawie digitalizacji i udostępnienia w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych; są one częścią inicjatywy „i2010: biblioteki cyfrowe”.

2.   APROBUJE

cele strategiczne leżące u podłoża zalecenia Komisji w sprawie digitalizacji i udostępnienia w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych, a także najważniejsze elementy tego zalecenia.

wizję europejskiej biblioteki cyfrowej, która będzie wielojęzycznym, wspólnym punktem dostępu do rozproszonego — zgromadzonego w różnych miejscach i przez różne organizacje — dziedzictwa kulturowego w formie cyfrowej i w której zamieszczony zostanie dorobek kulturowy wszelkiego rodzaju (teksty, materiały audiowizualne, obiekty muzealne, zapisy archiwalne itp.); wizja ta zakłada szybkie dostarczenie użytkownikom „masy krytycznej” zasobów.

3.   UZNAJE

różnorodność działań podejmowanych w państwach członkowskich w zakresie digitalizacji i udostępniania zasobów ich archiwów, bibliotek i muzeów, a także różne etapy zaawansowania tych działań.

jak cenna jest koordynacja prac zapewniana przez grupę przedstawicieli państw członkowskich ds. digitalizacji (NRG), dzięki której możliwa jest wymiana doświadczeń między państwami członkowskimi, a także monitorowanie postępów, m.in. za pomocą dynamicznego planu działania (1)

potrzebę wpisania koordynacji prac we wspólnotowe ramy instytucjonalne.

4.   PODKREŚLA,

jak kluczowe znaczenie miała praca wykonana na szczeblu europejskim przez Konferencję dyrektorów europejskich bibliotek narodowych (CENL):

dla organizacji i tworzenia Biblioteki Europejskiej (TEL) udostępniającej zbiorowe zasoby bibliotek narodowych w całej Europie;

dla kontynuacji tych działań z myślą o utworzeniu Europejskiej Biblioteki Cyfrowej

jak ważne są prace trwające nad projektami Michael (2) i Michael Plus, dotyczące opisania i połączenia cyfrowych zbiorów muzealnych, bibliotecznych i archiwalnych z różnych państw członkowskich oraz udostępniania tych zbiorów;

że przyszłe prace należy oprzeć na powyższych inicjatywach oraz inicjatywach z nimi związanych, tak by biblioteki, muzea i archiwa nawiązały zrównoważoną współpracę;

że Europejska Biblioteka Cyfrowa, prowadząc od początku przygotowania techniczne i konceptualne do przyjęcia wszelkiego rodzaju dorobku kulturowego (tekstów, materiałów audiowizualnych, obiektów muzealnych oraz zapisów archiwalnych itp.), może na wczesnych etapach działalności wykorzystywać potencjał „masy krytycznej” wielojęzycznych zasobów tekstowych;

jak ważne jest podejmowanie prac w zakresie digitalizacji, ochrony i udostępniania dorobku z pełnym poszanowaniem prawodawstwa wspólnotowego i międzynarodowego w dziedzinie własności intelektualnej.

5.   ODNOTOWUJE,

że Komisja zamierza przeprowadzić badania nad postępem digitalizacji zasobów kultury w Unii Europejskiej, a także nad skutkami społeczno-gospodarczymi długoterminowej ochrony zasobów cyfrowych oraz nad skutkami społeczno-gospodarczymi dla dóbr publicznych;

że w ramach 7. programu ramowego w zakresie badań i rozwoju Komisja zamierza współfinansować sieć ośrodków specjalizujących się w digitalizacji i ochronie zasobów cyfrowych.

6.   ZACHĘCA PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE,

aby zajęły się kwestiami związanymi z digitalizacją i udostępnianiem w Internecie dorobku kulturowego oraz kwestią ochrony zasobów cyfrowych, określonymi w zaleceniu Komisji, a w szczególności zagadnieniami, na które zwrócono uwagę w niniejszych konkluzjach;

aby w ramach pierwszego etapu działań, zgodnie ze wstępnym harmonogramem zamieszczonym w załączniku i uwzględniając różne etapy zaawansowania poszczególnych państw członkowskich:

ulepszyły strategie i precyzyjniej określiły cele krajowe w zakresie digitalizacji i ochrony zasobów cyfrowych;

współpracowały przy tworzeniu europejskiej biblioteki cyfrowej — wielojęzycznego, wspólnego punktu dostępu do rozproszonego europejskiego dziedzictwa kulturowego;

poprawiły warunki ramowe digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz ochrony zasobów cyfrowych;

wzmocniły koordynację prac związanych z digitalizacją w poszczególnych państwach członkowskich i między nimi;

współpracowały przy przeprowadzeniu skutecznego przeglądu postępów na szczeblu europejskim.

7.   ZACHĘCA KOMISJĘ, ABY:

w ramach pierwszego etapu działań i zgodnie ze wstępnym harmonogramem zamieszczonym w załączniku

pobudzała do działań mających na celu utworzenie europejskiej biblioteki cyfrowej wielojęzycznego, wspólnego punktu dostępu do rozproszonego europejskiego dziedzictwa kulturowego — i te działania koordynowała;

współpracowała w celu poprawy koordynacji polityki w zakresie digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz w zakresie ochrony zasobów cyfrowych, w szczególności poprzez utworzenie grupy przedstawicieli państw członkowskich, która korzystając ze wspólnotowych ram instytucjonalnych będzie kontynuować prace koordynacyjne prowadzone przez grupę NRG, zapewniając ciągłość działań — w tym ustanawiając skuteczne ustalenia przejściowe — i opierając się na zdobytym doświadczeniu i wiedzy fachowej;

zajęła się kwestią warunków ramowych digitalizacji, udostępniania w Internecie oraz ochrony zasobów cyfrowych;

przeprowadziła ocenę ogólnych postępów osiągniętych w państwach członkowskich w odnośnych dziedzinach, uwzględniając różne etapy zaawansowania poszczególnych państw oraz aby przeprowadziła ocenę ogólnych postępów w pracy nad utworzeniem europejskiej biblioteki cyfrowej i przedstawiła Radzie odpowiednie sprawozdanie.


(1)  Dynamiczny plan działania w zakresie koordynacji digitalizacji treści kulturowych i naukowych na szczeblu UE

(2)  Wielojęzyczny Rejestr Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego.


ZAŁĄCZNIK

DZIAŁANIA PRIORYTETOWE I WSTĘPNY (1) HARMONOGRAM

A.   Działania i cele — państwa członkowskie

1.

Ulepszenie strategii i precyzyjniejsze określenie celów krajowych w zakresie digitalizacji i ochrony zasobów cyfrowych przez:

opracowanie i aktualizację planów oraz strategii krajowych w zakresie digitalizacji dorobku kulturowego

2007

ustanowienie krajowych strategii długoterminowej ochrony i przechowywania

Połowa 2008

wyznaczenie wieloletnich celów ilościowych i jakościowych w zakresie przechowywania, digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz długoterminowej ochrony, w tym także powiązane planowanie finansowe

2007

sprawdzenie możliwości tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych w zakresie digitalizacji, a w odpowiednich przypadkach — zapoczątkowanie i propagowanie takiej współpracy

2007-2008

2.

Wzmocnienie koordynacji w poszczególnych państwach członkowskich i między nimi przez:

ustanowienie krajowych mechanizmów koordynacji działań w zakresie digitalizacji dorobku kulturowego, w tym także na szczeblu regionalnym i lokalnym

2007

wymianę informacji z innym państwami członkowskimi w celu stworzenia synergii działań — by uniknąć ich rozdrobnienia i powielania

2007-2008

opracowanie wspólnych kryteriów wyboru dorobku, który zostanie poddany digitalizacji, w celu osiągnięcia wartości dodanej na szczeblu europejskim

2007

3.

Współpraca przy tworzeniu europejskiej biblioteki cyfrowej przez:

opracowanie programów i środków zachęty dla instytucji kulturalnych, by te przekazywały do europejskiej biblioteki cyfrowej dorobek poddany digitalizacji dawniej lub w niedalekiej przeszłości

2007

zachęcenie prywatnych właścicieli dorobku, by umożliwili wyszukiwanie swoich objętych prawami autorskimi materiałów i ułatwili dostęp do nich za pośrednictwem wielojęzycznego, wspólnego punktu dostępu

2008-2009

umowy lub umowy zbiorowe między właścicielami praw autorskich a instytucjami kulturalnymi (takimi jak archiwa, biblioteki i muzea), na mocy których te ostatnie mogłyby na warunkach umownych udostępniać w Internecie materiały objęte prawami autorskimi

2009

4.

Współpraca przy przeprowadzeniu skutecznego przeglądu postępów na szczeblu europejskim przez:

ocenę — w poszczególnych państwach członkowskich — osiągniętych rezultatów i zgromadzonych doświadczeń

Wiosna 2008

poinformowanie Komisji o tych rezultatach i doświadczeniach oraz o działaniach podjętych w odpowiedzi na różne elementy jej zalecenia oraz niniejszych konkluzji w sprawie digitalizacji i udostępnienia w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych

Wiosna 2008

5.

Poprawa warunków ramowych digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz ochrony zasobów cyfrowych przez:

określenie i zapoczątkowanie działań zmierzających do wyeliminowania barier w ustawodawstwie krajowym mających wpływ na digitalizację dorobku kulturowego i jego udostępnianie w Internecie, także dla celów naukowych i badawczych lub do innego wykorzystania zależnie od odpowiednich okoliczności

2008

stworzenie mechanizmów, które ułatwią digitalizację i udostępnienie w Internecie dzieł osieroconych i dzieł, których nakład został wyczerpany, przy pełnym poszanowaniu interesów i praw właścicieli dorobku

2008

dysponowanie rozwiązaniami prawnymi lub innymi skutecznymi rozwiązaniami, które wspierają tworzenie zasobów cyfrowych; wśród tych rozwiązań powinno być przekazywanie uprawnionym instytucjom obowiązkowego egzemplarza dzieła — w formie cyfrowej — należącego do dorobku kulturowego, aktywne gromadzenie materiałów przez te instytucje (web-harvesting) z uwzględnieniem m.in. prawa wspólnotowego dotyczącego ochrony danych, a także wielokrotne powielanie i zmiana formatu lub nośnika

2009

zachęcanie instytucji kulturalnych do wprowadzania w życie odnośnych norm technicznych z zakresu ochrony zasobów cyfrowych w ramach postępu prac digitalizacyjnych prowadzonych w danej organizacji

2008

B.   Działania i cel — Komisja

1.

Pobudzanie do działań mających na celu utworzenie europejskiej biblioteki cyfrowej i ich koordynowanie przez:

koordynowanie i pobudzanie wysiłków na rzecz stworzenia wielojęzycznego, wspólnego punktu dostępu służącego upowszechnianiu dorobku kulturowego

2007 i lata kolejne

koordynowanie i pobudzanie do działań służących wypracowaniu rozwiązań kwestii odnoszących się do norm, tak by osiągnąć interoperacyjność, oraz działań służących faktycznemu umożliwieniu wielojęzycznego dostępu

2007-2008

zapewnienie forum do dyskusji z sektorem prywatnym oraz właściwymi organizacjami; celem tych dyskusji będzie określenie zasad przekazywania materiałów do wspólnego punktu dostępu

2007-2008

zapewnienie środków finansowych i środków innego rodzaju dla prowadzenia działań na szczeblu europejskim; wspieranie — w ramach 7. programu ramowego — sieci ośrodków w Europie specjalizujących się w digitalizacji i ochronie zasobów cyfrowych, uwzględniając przy tym w pełni różnice możliwości poszczególnych państw członkowskich oraz specyficzne cechy różnych rodzajów dorobku kulturowego; wspieranie — w ramach 7. programu ramowego — technologii stanowiących podstawę innowacyjnych usług, które mógłby oferować wielojęzyczny, wspólny punkt dostępu

2007 i lata kolejne

2.

Współpraca w celu poprawy koordynacji polityki w zakresie digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz w zakresie ochrony zasobów cyfrowych przez:

monitorowanie działań prowadzonych przez państwa członkowskie i wspieranie współpracy między nimi

2007 i lata kolejne

zapewnienie państwom członkowskim pomocy w określaniu problemów oraz monitorowanie elementów powodujących spowolnienie całego procesu („wąskich gardeł”) i w razie potrzeby sugerowanie środków ułatwiających ożywienie procesu digitalizacji

2008-2009

ustanowienie grupy złożonej z ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie, która korzystając ze wspólnotowych ram instytucjonalnych kontynuować będzie prace koordynacyjne grupy NRG, zapewniając ciągłość działań — w tym ustanawiając skuteczne ustalenia przejściowe — i opierając się na zdobytym doświadczeniu i wiedzy fachowej

2007

3.

Zajęcie się kwestią warunków ramowych przez:

zaproponowanie rozwiązań kwestii praw do pewnych szczególnych materiałów, takich jak dzieła osierocone i dzieła, których nakład został już wyczerpany, przy pełnym poszanowaniu interesów i praw właścicieli dorobku, oraz zapewniając, że rozwiązania te będą skuteczne w kontekście transgranicznym

2008-2009

zaproponowanie środków naprawczych na szczeblu UE — po określeniu „wąskich gardeł” — jeśli metoda „elastycznej koordynacji” nie przyniesie oczekiwanych rezultatów

2008-2009

4.

Przeprowadzenie oceny ogólnych postępów osiągniętych w UE przez:

monitorowanie postępów w państwach członkowskich oraz postępów w pracy nad utworzeniem europejskiej biblioteki cyfrowej, z wykorzystaniem zarówno wskaźników ilościowych, jak i jakościowych, na podstawie informacji zgromadzonych na szczeblu UE i poszczególnych państw członkowskich

2007 i lata kolejne

przedstawienie sprawozdania na temat postępów w państwach członkowskich oraz postępów w pracy nad wielojęzycznym, wspólnym punktem dostępu, a w szczególności przez określenie, w jakim zakresie sprawdziła się metoda „elastycznej koordynacji”

2008


(1)  Zaproponowany harmonogram działań i zamierzeń zawiera planowane daty realizacji celów przez państwa członkowskie i Komisję, ale nie ma charakteru wiążącego.


Top