EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32022R0169

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/169 z dnia 8 lutego 2022 r. zezwalające na wprowadzenie na rynek mrożonej, suszonej i sproszkowanej postaci mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jako nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 (Tekst mający znaczenie dla EOG)

C/2022/658

OJ L 28, 9.2.2022, p. 10–16 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

In force

ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2022/169/oj

9.2.2022   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 28/10


ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2022/169

z dnia 8 lutego 2022 r.

zezwalające na wprowadzenie na rynek mrożonej, suszonej i sproszkowanej postaci mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jako nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001 (1), w szczególności jego art. 12,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Rozporządzenie (UE) 2015/2283 stanowi, że nowa żywność może być wprowadzana na rynek w Unii, pod warunkiem że wydano na nią zezwolenie i została ona wpisana do unijnego wykazu.

(2)

Na podstawie art. 8 rozporządzenia (UE) 2015/2283 przyjęto rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 (2) ustanawiające unijny wykaz nowej żywności, na którą wydano zezwolenie.

(3)

W dniu 28 grudnia 2018 r. przedsiębiorstwo Fair Insects BV („wnioskodawca”) złożyło do Komisji wniosek zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/2283 dotyczący wprowadzenia na rynek w Unii mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) w postaci mrożonej, suszonej i sproszkowanej. Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o stosowanie mrożonej, suszonej i sproszkowanej postaci mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) w określonej żywności przeznaczonej dla ogółu populacji.

(4)

Wnioskodawca złożył również do Komisji wniosek o ochronę zastrzeżonych danych w odniesieniu do szeregu danych przedłożonych na poparcie wniosku. Mianowicie szczegółowego opisu procesu produkcyjnego (3), danych analitycznych dotyczących składu (4), badań stabilności (5), badania strawności białek (6), badania cytotoksyczności, w tym pełnych sprawozdań z badań (7), wykazu danych analitycznych dotyczących składu (8), oceny pobrania oraz proponowanych zastosowań i poziomów stosowania (9).

(5)

Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2015/2283 w dniu 9 sierpnia 2019 r. Komisja zwróciła się do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) o wydanie opinii naukowej poprzez dokonanie oceny mrożonych i suszonych preparatów z mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jako nowej żywności.

(6)

W dniu 7 lipca 2021 r., zgodnie z wymogami art. 11 rozporządzenia (UE) 2015/2283, Urząd przyjął opinię naukową „Safety of frozen and dried formulations from whole yellow mealworm (Tenebrio molitor larva) as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283” (Bezpieczeństwo mrożonej i suszonej postaci mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jako nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2283) (10).

(7)

W swojej opinii Urząd stwierdził, że mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jest bezpieczna w proponowanych zastosowaniach i przy proponowanych poziomach stosowania. W związku z tym opinia Urzędu daje wystarczające podstawy do stwierdzenia, że mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) w szczególnych warunkach stosowania spełnia wymogi dotyczące wprowadzania jej do obrotu zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/2283.

(8)

W opinii tej oraz opinii Urzędu „Scientific Opinion on the safety of dried yellow mealworm (Tenebrio molitor larva) as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283” (Opinia naukowa dotycząca bezpieczeństwa suszonej postaci mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) jako nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2283) (11) Urząd stwierdził również na podstawie ograniczonych opublikowanych dowodów dotyczących alergii pokarmowej związanej z owadami, że spożycie tej nowej żywności może wywołać uczulenia pierwotne i reakcje alergiczne na białka mącznika młynarka. Zgodnie z zaleceniem Urzędu dotyczącym prowadzenia badań nad alergennością larw Tenebrio molitor Komisja bada obecnie sposoby przeprowadzenia niezbędnych badań. Do czasu uzyskania danych w wyniku badań i ich oceny przez Urząd oraz ze względu na to, że do tej pory zgłoszono tylko kilka przypadków alergii na larwy Tenebrio molitor zgodnie z danymi dostępnymi dla sektora owadów (12), Komisja uważa, że w unijnym wykazie nowej żywności, która uzyskała zezwolenie, nie należy uwzględniać żadnych szczególnych wymogów dotyczących etykietowania dotyczących potencjału larw Tenebrio molitor w zakresie wywoływania uczulenia pierwotnego.

(9)

W opiniach tych Urząd stwierdził również, że spożycie tej nowej żywności może wywołać reakcje alergiczne u osób uczulonych na skorupiaki i roztocza kurzu domowego z powodu reakcji krzyżowej. Ponadto Urząd zwrócił uwagę, że nowa żywność może zawierać dodatkowe alergeny, jeżeli te alergeny występują w substracie pokarmowym podawanym owadom. Mogą to być alergeny wymienione w załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 (13). W związku z tym mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) udostępniana konsumentowi jako taka oraz żywność zawierająca te preparaty powinny być opatrzone odpowiednią etykietą zgodnie z wymogami art. 9 rozporządzenia (UE) 2015/2283 i rozporządzenia (UE) nr 1169/2011.

(10)

W swojej opinii Urząd zauważył, że szczegółowy opis procesu produkcji, dane analityczne dotyczące składu, badania stabilności, badanie strawności białek, badanie cytotoksyczności, w tym pełne sprawozdania z badań, posłużyły za podstawę do ustalenia, że dana nowa żywność jest bezpieczna. Urząd zauważył również, że nie mógłby dojść do wniosku bez tych danych, które wnioskodawca określił jako zastrzeżone.

(11)

Komisja zwróciła się do wnioskodawcy o dalsze wyjaśnienie uzasadnienia jego wniosku o ochronę zastrzeżonych danych w odniesieniu do tych danych oraz o wyjaśnienie jego wniosku o wyłączne prawo powoływania się na te dane, zgodnie z wymogami określonymi w art. 26 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2015/2283.

(12)

Wnioskodawca oświadczył, że w momencie składania wniosku miał zastrzeżone i wyłączne prawo do powoływania się na te dane na mocy prawa krajowego, w związku z czym osoby trzecie nie mogą zgodnie z prawem mieć dostępu do tych danych, wykorzystywać ich ani powoływać się na nie.

(13)

Komisja oceniła wszystkie informacje dostarczone przez wnioskodawcę i uznała, że wnioskodawca należycie uzasadnił spełnienie wymogów określonych w art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/2283. W związku z tym szczegółowy opis procesu produkcji (14), dane analityczne dotyczące składu (15), badania stabilności (16), badanie strawności białek (17), badanie cytotoksyczności, w tym pełne sprawozdania z badań (18), zawarte w dokumentacji wnioskodawcy, na których Urząd oparł swoje wnioski dotyczące bezpieczeństwa nowej żywności i bez których nie mógłby ocenić nowej żywności, nie powinny być wykorzystywane przez Urząd na rzecz kolejnego wnioskodawcy w okresie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. W związku z powyższym wyłącznie wnioskodawca powinien otrzymać zezwolenie na wprowadzanie na rynek w Unii mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) w tym okresie.

(14)

Ograniczenie zezwolenia na mrożoną, suszoną i sproszkowaną postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) oraz powoływania się na dane zawarte w dokumentacji wnioskodawcy wyłącznie do użytku wnioskodawcy nie uniemożliwia jednak innym wnioskodawcom ubiegania się o zezwolenie na wprowadzenie na rynek tej samej nowej żywności, pod warunkiem że ich wnioski będą się opierać na uzyskanych zgodnie z prawem informacjach potwierdzających na potrzeby takiego zezwolenia na mocy rozporządzenia (UE) 2015/2283.

(15)

Należy zatem odpowiednio zmienić załącznik do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470.

(16)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

1.   Mrożoną, suszoną i sproszkowaną postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor), jak określono w załączniku do niniejszego rozporządzenia, włącza się do unijnego wykazu nowej żywności, na którą wydano zezwolenie, ustanowionego rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2017/2470.

2.   Przez okres pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wyłącznie pierwotny wnioskodawca:

przedsiębiorstwo: Fair Insects BV;

adres: Industriestraat 3, 5107 NC Dongen, Niderlandy,

otrzymuje zezwolenie na wprowadzanie na rynek w Unii nowej żywności, o której mowa w ust. 1, chyba że kolejny wnioskodawca otrzyma zezwolenie na przedmiotową nową żywność bez odwoływania się do danych chronionych na podstawie art. 2 niniejszego rozporządzenia lub za zgodą przedsiębiorstwa Fair Insects BV.

3.

Wpis w unijnym wykazie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje warunki stosowania i wymogi w zakresie etykietowania określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Badania załączone do dokumentacji wniosku, na podstawie których Urząd sporządził ocenę nowej żywności określonej w art. 1, które wnioskodawca określił jako zastrzeżone i bez których nie można byłoby udzielić zezwolenia na nową żywność, nie mogą być wykorzystywane na rzecz kolejnego wnioskodawcy w okresie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia bez zgody przedsiębiorstwa Fair Insects BV.

Artykuł 3

W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 4

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 8 lutego 2022 r.

W imieniu Komisji

Ursula VON DER LEYEN

Przewodnicząca


(1)  Dz.U. L 327 z 11.12.2015, s. 1.

(2)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 z dnia 20 grudnia 2017 r. ustanawiające unijny wykaz nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności (Dz.U. L 351 z 30.12.2017, s. 72).

(3)  Sekcja 2.3 Proces produkcji, w tym aktualizacje; Dodatek C11; Dodatek C17 – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(4)  Sekcja 2.4 Dane dotyczące składu, w tym aktualizacje; Sekcja 2.9 Informacje żywieniowe, w tym aktualizacje; Dodatek B4, w tym aktualizacje; Dodatek B5, w tym aktualizacje; Dodatek C20; Dodatek D1, w tym aktualizacje; Dodatek D2, w tym aktualizacje; Dodatek D6, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(5)  Sekcja 2.4.4 Stabilność, w tym aktualizacje; Dodatek C21; Dodatek C22; Dodatek D7, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(6)  Dodatek D4, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany). Badanie DIASS (sekcja 2.8 zaktualizowana, sekcja 2.9 zaktualizowana, sekcja 2.11 zaktualizowana).

(7)  Sekcja 2.10 Informacje toksykologiczne, w tym ich aktualizacje; Dodatek D5, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(8)  Dodatek B2 – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(9)  Ocena spożycia przez Schuttelaar & Partners (sekcja 2.7 zaktualizowana); Dane dotyczące proponowanego zastosowania i poziomów stosowania oszacowane przez Schuttelaar & Partners (sekcja 2.7 zaktualizowana) – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowane);

(10)  Dziennik EFSA 2021;19(8):6778.

(11)  Dziennik EFSA 2021;19(1):6343.

(12)  Larwy Tenebrio molitor są wprowadzane na rynek w kilku państwach członkowskich w ramach środków przejściowych ustanowionych w art. 35 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/2283.

(13)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18).

(14)  Sekcja 2.3 Proces produkcji, w tym aktualizacje; Dodatek C11; Dodatek C17 – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(15)  Sekcja 2.4 Dane dotyczące składu, w tym aktualizacje; Sekcja 2.9 Informacje żywieniowe, w tym aktualizacje; Dodatek B4, w tym aktualizacje; Dodatek B5, w tym aktualizacje; Dodatek C20; Dodatek D1, w tym aktualizacje; Dodatek D2, w tym aktualizacje; Dodatek D6, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(16)  Sekcja 2.4.4 Stabilność, w tym aktualizacje; Dodatek C21; Dodatek C22; Dodatek D7, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).

(17)  Dodatek D4, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany). Badanie DIASS (sekcja 2.8 zaktualizowana, sekcja 2.9 zaktualizowana, sekcja 2.11 zaktualizowana).

(18)  Sekcja 2.10 informacje toksykologiczne, w tym ich aktualizacje; Dodatek D5, w tym aktualizacje – Fair Insects BV, 2020 (nieopublikowany).


ZAŁĄCZNIK

W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470 wprowadza się następujące zmiany:

1)

w tabeli 1 (Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie) dodaje się wpis w brzmieniu:

Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie

Warunki stosowania nowej żywności

Dodatkowe szczególne wymogi dotyczące etykietowania

Inne wymogi

Ochrona danych

„Mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor)

Określona kategoria żywności

Maksymalne poziomy (g/100 g)

wprowadzana do obrotu jako taka lub przygotowana do spożycia według instrukcji

1.

W zależności od zastosowanej postaci nowa żywność jest oznaczana na etykiecie zawierających ją środków spożywczych jako »mrożony mącznik młynarek (larwy Tenebrio molitor)«, »suszony mącznik młynarek (larwy Tenebrio molitor)« lub »sproszkowany mącznik młynarek (larwy Tenebrio molitor«.

2.

W ramach etykietowania środków spożywczych zawierających mrożoną, suszoną i sproszkowaną postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor) zamieszcza się informację, że składnik ten może powodować reakcję alergiczną u konsumentów, u których stwierdzono alergię na skorupiaki i produkty z nich uzyskane oraz na roztocza kurzu domowego. Informację tę zamieszcza się w pobliżu wykazu składników.

 

Zezwolenie wydane w dniu 1 marca 2022 r. Niniejszy wpis opiera się na zastrzeżonych dowodach naukowych i danych naukowych objętych ochroną zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) 2015/2283.

Wnioskodawca: Fair Insects BV, Industriestraat 3, 5107 NC Dongen, Niderlandy.

W okresie ochrony danych nowa żywność może być wprowadzana na rynek w Unii wyłącznie przez przedsiębiorstwo Fair Insects BV, chyba że kolejny wnioskodawca uzyska zezwolenie dotyczące przedmiotowej nowej żywności bez powoływania się na zastrzeżone dowody naukowe lub dane naukowe objęte ochroną zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) 2015/2283 lub za zgodą przedsiębiorstwa Fair Insects BV.

Data zakończenia ochrony danych: 1 marca 2027 r.”

Mrożona

Suszona i sproszkowana

Mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor)

 

 

Chleb i bułki wieloziarniste; krakersy i paluszki

30

10

Batoniki zbożowe

30

15

Produkty na bazie suszonego makaronu; dania na bazie makaronu (z wyjątkiem suszonego makaronu prażonego); pizza i dania podobne do pizzy

15

10

Produkty na bazie suszonego makaronu nadziewanego

30

15

Premiksy (suche) do wypieków

30

15

Sosy

30

10

Dania na bazie ziemniaków, roślin strączkowych

15

10

Serwatka w proszku

40

20

Analogi mięsa

80

50

Zupy i sałatki

20

5

Chipsy/chrupki

40

20

Napoje piwopodobne; mieszane napoje alkoholowe; mieszanki do produkcji napojów alkoholowych

1

1

Czekoladowe wyroby cukiernicze

30

10

Orzechy, nasiona oleiste i ciecierzyca

40

30

Mrożone produkty na bazie sfermentowanego mleka

15

5

Surowe wyroby mięsne

40

16

2)

w tabeli 2 (Specyfikacje) dodaje się wpis w brzmieniu:

Nowa żywność, na którą wydano zezwolenie

Specyfikacja

„Mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor)

Opis/definicja:

Nową żywność stanowi mrożona, suszona i sproszkowana postać mącznika młynarka (larw Tenebrio molitor). Określenie »mącznik młynarek« odnosi się do formy larwalnej Tenebrio molitor – gatunku owada z rodziny Tenebrionidae (mączniki). Innym zidentyfikowanym synonimem naukowym jest Tenebrio molitor Linnaeus.

Mącznik młynarek przeznaczony jest do spożycia przez ludzi w całości, żadne części nie są usuwane.

Przed zabiciem owadów w drodze zamrożenia wymagany jest minimalny okres wstrzymania podawania pokarmu wynoszący 24 godziny, aby umożliwić larwom wydalenie treści pokarmowej.

Nowa żywność ma być wprowadzana do obrotu w trzech różnych postaciach, a mianowicie: cała, blanszowana i mrożona larwa T. molitor (mrożona); cała, blanszowana i liofilizowana larwa T. molitor (suszona), która może mieć postać proszku (sproszkowana).

Parametry

Mrożona

Suszona i sproszkowana

Charakterystyka/skład

Popiół

0,9–1,10

3,6–4,1

Wilgotność (% w/w)

69–75

≤ 5

Białko surowe (N x 6,25) (% w/w)

14–19

54–60

Tłuszcz (% w/w)

w tym nasycone kwasy tłuszczowe (% tłuszczu)

7–12,5

20–29

27–30

20–29

Węglowodany przyswajalne (% w/w)

1–2

4–8

Włókno pokarmowe (% w/w)

1,2–3,5

4–6

Chityna (*) (% w/w)

≤ 3

4–9

Liczba nadtlenkowa (Meq O2/kg tłuszczu)

≤ 5

≤ 5

Substancje zanieczyszczające

Metale ciężkie

 

 

Ołów (mg/kg)

≤ 0,01

≤ 0,075

Kadm (mg/kg)

≤ 0,05

≤ 0,1

Mikotoksyny

 

 

Aflatoksyny (suma B1, B2, G1, G2) (μg/kg)

≤ 4

≤ 4

Aflatoksyna B1 (μg/kg)

≤ 2

≤ 2

Deoksyniwalenol (μg/kg)

≤ 200

≤ 200

Ochratoksyna A (μg/kg)

≤ 1

≤ 1

Dioksyny i PCB

 

 

Suma dioksyn i dioksynopodobnych PCB (UB, WHO-TEQ2005) (**) (pg/g tłuszczu)

≤ 0,75

≤ 0,75

Kryteria mikrobiologiczne

Ogólna liczba drobnoustrojów tlenowych (jtk/g)

≤ 105

≤ 105

Enterobacteriaceae identyfikacja wstępna) (jtk/g)

≤ 100

≤ 100

Escherichia coli (jtk/g)

≤ 50

≤ 50

Listeria monocytogenes

Brak w 25 g

Brak w 25 g

Salmonella spp.

Brak w 25 g

Brak w 25 g

Bacillus cereus (identyfikacja wstępna) (jtk/g)

≤ 100

≤ 100

Gronkowce koagulazo-dodatnie (jtk/g)

≤ 100

≤ 100

Bakterie beztlenowe redukujące siarczyny (jtk/g)

≤ 30

≤ 30

Drożdże i pleśnie (jtk/g)

≤ 100

≤ 100

(*)

Chityna obliczona jako różnica między frakcją kwaśno-detergentowego włókna a frakcją kwaśno-detergentowej ligniny (ADF-ADL), jak opisali Hahn i in. (2018).

(**)

Górna granica sumy polichlorowanych dibenzodioksyn (PCDD), polichlorowanych dibenzofuranów (PCDF) i dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli (PCB) wyrażona jako równoważnik toksyczności według Światowej Organizacji Zdrowia (z wykorzystaniem WHO-TEF z 2005 r.).

jtk: jednostki tworzące kolonię.”


Top