EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32010D0014

2010/597/UE: Decyzja Europejskiego Banku Centralnego z dnia 16 Września 2010 r. w sprawie weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej oraz powtórnego wprowadzania do obiegu banknotów euro (EBC/2010/14)

OJ L 267, 9.10.2010, p. 1–20 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
Special edition in Croatian: Chapter 10 Volume 007 P. 71 - 90

In force: This act has been changed. Current consolidated version: 09/01/2020

ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/597/oj

9.10.2010   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 267/1


DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 16 Września 2010 r.

w sprawie weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej oraz powtórnego wprowadzania do obiegu banknotów euro

(EBC/2010/14)

(2010/597/UE)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 128 ust. 1,

uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwany dalej „Statutem ESBC”), w szczególności jego art. 16,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)

Zgodnie z art. 128 ust. 1 Traktatu oraz art. 16 Statutu ESBC, Europejski Bank Centralny (EBC) ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro w Unii. Prawo to obejmuje kompetencję do podejmowania działań mających na celu ochronę wiarygodności banknotów euro jako środka płatniczego.

(2)

Ochrona wiarygodności banknotów euro oraz umożliwienie właściwego wykrywania fałszerstw wymaga utrzymywania banknotów euro znajdujących się w obiegu w dobrym stanie, tak aby możliwa była łatwa i wiarygodna weryfikacja ich autentyczności; w związku z czym konieczne jest sprawdzanie jakości obiegowej banknotów euro. Ponadto banknoty euro budzące wątpliwości co do autentyczności powinny być szybko wykrywane i przekazywane właściwym organom krajowym.

(3)

Pierwotnie art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1338/2001 z dnia 28 czerwca 2001 r. ustanawiającego środki niezbędne dla ochrony euro przed fałszowaniem (1) zobowiązywał instytucje kredytowe i inne odpowiednie instytucje do wycofywania z obiegu wszystkich otrzymywanych przez nie banknotów euro, o których wiedzą lub mają wystarczające powody podejrzewać, że są fałszywe.

(4)

W celu określenia zharmonizowanych standardów ponownego wprowadzania do obiegu banknotów euro, w 2005 r. EBC opublikował ramowe zasady postępowania z banknotami euro powracającymi z obiegu, ustanawiające jednolite zasady i procedury weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej banknotów euro (2), obejmujące również standardy operacyjne dotyczące urządzeń do obsługi banknotów. EBC przyjął następnie jednolite procedury testowania urządzeń do obsługi banknotów przez KBC.

(5)

Rozporządzenie (WE) nr 1338/2001 zostało zmienione (3) poprzez rozszerzenie zakresu jego adresatów oraz nałożenie na nich obowiązku weryfikacji autentyczności banknotów euro, które otrzymują i które zamierzają ponownie wprowadzić do obiegu, tak aby zapewnić wykrywanie fałszerstw. W tym zakresie rozporządzenie (WE) nr 1338/2001 stanowi, że – w odniesieniu do banknotów euro – weryfikacja ta odbywa się zgodnie z procedurami określonymi przez EBC. Procedury te należy zatem określić w akcie prawnym.

(6)

Z zastrzeżeniem kompetencji państw członkowskich do nakładania sankcji na instytucje, o których mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001, które nie wypełniają obowiązków nałożonych na nie na mocy tego przepisu, Eurosystem musi mieć możliwość podejmowania odpowiednich działań administracyjnych zapewniających przestrzeganie procedur określonych przez EBC oraz uniemożliwiających obchodzenie zasad i procedur ustanowionych w niniejszej decyzji skutkujące ryzykiem niewykrycia lub ponownego wprowadzenia do obiegu banknotów fałszywych lub nienadających się do obiegu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Zakres

Niniejsza decyzja określa jednolite zasady i procedury dotyczące weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej banknotów euro oraz ich ponownego wprowadzania do obiegu zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001.

Artykuł 2

Definicje

Użyte w niniejszej decyzji określenia oznaczają:

1)

„KBC” – krajowy bank centralny państwa członkowskiego, którego walutą jest euro;

2)

„podmioty zajmujące się obsługą gotówki” – instytucje i podmioty gospodarcze, o których mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001;

3)

„ponowne wprowadzanie do obiegu” – czynności podejmowane przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki, polegające na pośrednim lub bezpośrednim ponownym wprowadzaniu do obiegu banknotów euro, które podmioty te otrzymały od ludności w ramach płatności, jako depozyt na rachunku bankowym lub od innego podmiotu zajmującego się obsługą gotówki;

4)

„urządzenie do obsługi banknotów” – obsługiwane przez klienta lub przez personel urządzenie, zdefiniowane w załączniku I;

5)

„typ urządzenia do obsługi banknotów” – urządzenie do obsługi banknotów, które można wyróżnić spośród innych urządzeń do obsługi banknotów opisanych w załączniku I;

6)

„jednolite procedury testowania” – procedury testowania określone przez EBC, stosowane przez KBC do testowania poszczególnych typów urządzeń do obsługi banknotów;

7)

„wykwalifikowany personel” – pracowników podmiotów zajmujących się obsługą gotówki, którzy: a) posiadają znajomość różnych zabezpieczeń banknotów euro przeznaczonych dla społeczeństwa określonych i podanych do wiadomości przez Eurosystem, oraz możliwość ich zweryfikowania; oraz b) posiadają znajomość kryteriów sortowania wymienionych w załączniku IIIb oraz możliwość weryfikowania banknotów euro zgodnie z tymi kryteriami;

8)

„fałszywe banknoty euro” – podrobione banknoty, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1338/2001;

9)

„urządzenie wypłacające banknoty” – samoobsługowe urządzenie, które przy użyciu karty bankowej lub w inny sposób wypłaca banknoty euro, obciążając rachunek bankowy, takie jak np. bankomat wydający gotówkę. Za urządzenie wypłacające banknoty uważa się również terminale samoobsługowe (ang. self-checkout terminals – ScoTs) umożliwiające płacenie za towary lub usługi przy użyciu karty bankowej, gotówki lub innych instrumentów płatniczych, które posiadają funkcję wypłaty gotówki;

10)

„właściwe organy krajowe” – organy określone w art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1338/2001;

11)

„banknoty euro nienadające się do obiegu” – banknoty, które oceniono jako nienadające się do powtórnego wprowadzenia do obiegu po sprawdzeniu ich jakości obiegowej, o którym mowa w art. 6;

12)

„instytucja kredytowa” – instytucję kredytową zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. odnoszącej się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (4).

Artykuł 3

Zasady ogólne

1.   Podmioty zajmujące się obsługą gotówki realizują spoczywający na nich obowiązek weryfikowania autentyczności oraz jakości obiegowej banknotów w sposób zgodny z procedurami określonymi w niniejszej decyzji.

2.   Jeżeli w proces ponownego wprowadzenia do obiegu tych samych banknotów euro zaangażowane są dwa podmioty zajmujące się obsługą gotówki lub większa ich liczba, podmiot odpowiedzialny za weryfikację autentyczności i jakości obiegowej tych banknotów wyznacza się zgodnie z przepisami krajowymi, a w ich braku – w drodze porozumienia umownego pomiędzy tymi podmiotami.

3.   Weryfikację autentyczności i jakości obiegowej przeprowadza typ urządzenia do obsługi banknotów, który uzyskał pozytywny wynik testu w KBC, lub ręcznie wykwalifikowany personel.

4.   Banknoty euro mogą być ponownie wprowadzane do obiegu za pośrednictwem urządzeń obsługiwanych przez klienta lub urządzeń wypłacających banknoty wyłącznie po zweryfikowaniu ich autentyczności oraz jakości obiegowej przez typ urządzenia do obsługi banknotów, który uzyskał pozytywny wynik testu w KBC, oraz po ich uznaniu za autentyczne i nadające się do obiegu. Wymóg ten nie ma jednak zastosowania do banknotów euro dostarczonych podmiotowi zajmującemu się obsługą gotówki bezpośrednio przez KBC lub inny podmiot zajmujący się obsługą gotówki, który dokonał już weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej tych banknotów euro we wskazany sposób.

5.   Podmioty zajmujące się obsługą gotówki mogą wprowadzać do użytku urządzenia obsługiwane przez personel – w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej, oraz urządzenia obsługiwane przez klienta, wyłącznie po ich przetestowaniu z wynikiem pozytywnym przez KBC oraz umieszczeniu w wykazie publikowanym na stronie internetowej EBC zgodnie z art. 9 ust. 2. Z urządzeń tych korzysta się w oparciu o standardowe ustawienia fabryczne, włączając w to wszelkie ich aktualizacje, które przeszły z wynikiem pomyślnym odpowiednie testy, chyba że KBC i podmiot zajmujący się obsługą gotówki uzgodnią zastosowanie bardziej restrykcyjnych ustawień.

6.   Banknoty euro, które przeszły weryfikację autentyczności i jakości obiegowej i zostały uznane za autentyczne i nadające się do obiegu przez wykwalifikowany personel, ale nie przez typ urządzenia do obsługi banknotów, który uzyskał pozytywny wynik testu w KBC, wprowadza się powtórnie do obiegu wyłącznie w kasach.

7.   Niniejszej decyzji nie stosuje się do weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej banknotów euro przeprowadzanej przez KBC.

Artykuł 4

Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro w urządzeniach do obsługi banknotów

1.   Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro w urządzeniach obsługiwanych przez klienta określono w załączniku IIa.

2.   Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro w urządzeniach obsługiwanych przez personel określono w załączniku IIb.

Artykuł 5

Wykrywanie fałszywych banknotów euro

Banknoty, które nie zostały uznane za prawdziwe banknoty euro w ramach klasyfikacji przeprowadzonej zgodnie z załącznikiem IIa lub IIb albo w wyniku ręcznej weryfikacji autentyczności przeprowadzonej przez wykwalifikowany personel, przekazywane są przez podmioty zajmujące się obsługą banknotów niezwłocznie – w terminach określonych przepisami krajowymi, ale w każdym przypadku nie później niż w ciągu 20 dni roboczych – właściwym organom krajowym.

Artykuł 6

Wykrywanie banknotów nienadających się do obiegu

1.   Weryfikację jakości obiegowej przeprowadza się zgodnie z minimalnymi standardami określonymi w załącznikach IIIa i IIIb.

2.   KBC może, po poinformowaniu EBC, określić bardziej restrykcyjne standardy w odniesieniu do jednego lub większej liczby nominałów banknotów euro, o ile działanie takie jest uzasadnione – na przykład pogorszeniem jakości banknotów euro znajdujących się w obiegu w danym państwie członkowskim.

3.   Banknoty euro nienadające się do obiegu przekazuje się KBC z uwzględnieniem przepisów krajowych.

Artykuł 7

Wyjątki

1.   KBC mogą udzielać niewielkim oddziałom, filiom lub agencjom instytucji kredytowych o niskim poziomie operacji gotówkowych zezwoleń na przeprowadzanie przez wykwalifikowany personel ręcznej weryfikacji jakości obiegowej banknotów euro, które mają zostać ponownie wprowadzone do obiegu za pośrednictwem urządzeń obsługiwanych przez klienta lub urządzeń wypłacających banknoty, o ile weryfikacja autentyczności jest przeprowadzana przez typ urządzenia do obsługi banknotów, który uzyskał pozytywny wynik testu w KBC. Wnioskując o udzielenie takiego zezwolenia, instytucje kredytowe przedstawiają KBC swojego państwa członkowskiego dowody potwierdzające, że oddział, filia lub agencja, której taki wniosek dotyczy, jest niewielkim oddziałem, filią lub agencją o niskim poziomie operacji gotówkowych. Każdy z KBC zapewnia, aby liczba banknotów euro weryfikowanych ręcznie w powyższy sposób nie przekraczała maksymalnie 5 % całkowitej liczby banknotów euro wprowadzanych do obiegu za pośrednictwem urządzeń obsługiwanych przez klienta lub urządzeń wypłacających banknoty. KBC rozstrzyga, czy próg 5 % będzie miał zastosowanie do każdej z instytucji kredytowych z osobna, czy też na poziome krajowym do wszystkich instytucji kredytowych łącznie.

2.   W przypadku zaistnienia wyjątkowej sytuacji skutkującej poważnym zakłóceniem podaży banknotów euro w państwie członkowskim, ręczną weryfikację autentyczności i jakości obiegowej banknotów euro wprowadzanych do obiegu za pośrednictwem urządzeń obsługiwanych przez klienta lub urządzeń wypłacających banknoty może tymczasowo przeprowadzać wykwalifikowany personel podmiotów zajmujących się obsługą gotówki, pod warunkiem że odpowiedni KBC zgodzi się co do wyjątkowości sytuacji.

Artykuł 8

Obowiązki Eurosystemu

1.   W celu umożliwienia producentom konstruowania urządzeń do obsługi banknotów, które będą w stanie pomyślnie przejść jednolite procedury testowania oraz spełnić nowe wymagania, przed emisją oraz po emisji nowej serii banknotów Eurosystem dostarcza producentom określone przez siebie informacje dotyczące banknotów euro oraz ich zabezpieczeń do odczytu maszynowego.

2.   W celu umożliwienia personelowi podmiotów zajmujących się obsługą gotówki odbycia niezbędnych szkoleń, przed emisją oraz po emisji nowej serii banknotów euro Eurosystem dostarcza tym podmiotom określone przez siebie informacje dotyczące banknotów euro oraz ich zabezpieczeń przeznaczonych dla społeczeństwa.

3.   Eurosystem wspiera proces szkolenia personelu podmiotów zajmujących się obsługą gotówki, tak aby wykwalifikowany personel posiadał kompetencje w zakresie sprawdzania banknotów euro pod względem autentyczności i jakości obiegowej.

4.   W razie potrzeby Eurosystem informuje podmioty zajmujące się obsługą gotówki o zagrożeniach fałszerstwami; Eurosystem może również wymagać od tych podmiotów podjęcia odpowiednich działań, włączając w to czasowy zakaz ponownego wprowadzania do obiegu danych nominałów banknotów.

5.   W razie potrzeby Eurosystem informuje o zagrożeniach fałszerstwami producentów urządzeń do obsługi banknotów.

Artykuł 9

Jednolite procedury Eurosystemu w zakresie testowania urządzeń do obsługi banknotów

1.   Typy urządzeń do obsługi banknotów podlegają testom prowadzonym przez KBC zgodnie z jednolitymi procedurami testowania.

2.   Wykaz wszystkich pomyślnie przetestowanych typów urządzeń do obsługi banknotów dostępny jest na stronie internetowej EBC w okresie ważności wyników testów określonym w ust. 3. Typ urządzenia do obsługi banknotów, który w tym czasie utraci zdolność wykrywania wszystkich znanych Eurosystemowi fałszywych banknotów euro, zostanie usunięty z wykazu zgodnie z procedurą określoną przez EBC.

3.   W przypadku pomyślnego przejścia testów przez dany typ urządzenia do obsługi banknotów, ich rezultat jest ważny w strefie euro przez jeden rok, licząc od końca miesiąca, w którym został opublikowany na stronie EBC, pod warunkiem że w tym okresie ten typ urządzenia zachowa zdolność wykrywania wszystkich fałszywych banknotów euro znanych Eurosystemowi.

4.   Eurosystem nie ponosi odpowiedzialności w przypadku gdy pomyślnie przetestowany typ urządzenia do obsługi banknotów będzie niezdolny do ich klasyfikacji i obsługi zgodnie z załącznikiem IIa lub IIb.

Artykuł 10

Działania monitorujące i korygujące Eurosystemu

1.   Z zastrzeżeniem wymogów prawa krajowego, KBC są upoważnione (i) do przeprowadzania inspekcji na miejscu, w tym inspekcji niezapowiedzianych, w pomieszczeniach podmiotów zajmujących się obsługą gotówki w celu monitorowania ich urządzeń do obsługi banknotów, w szczególności zdolności tych urządzeń do weryfikowania autentyczności i jakości obiegowej oraz do ustalenia posiadacza rachunku w przypadku banknotów euro budzących wątpliwości co do autentyczności oraz banknotów euro o niepotwierdzonej autentyczności; oraz (ii) do weryfikacji procedur określających działanie i kontrolę urządzeń do obsługi banknotów, postępowanie ze zweryfikowanymi banknotami euro oraz procedur określających działania dla każdego rodzaju ręcznej weryfikacji autentyczności oraz jakości obiegowej.

2.   Z zastrzeżeniem wymogów prawa krajowego, KBC są upoważnione do pobierania próbek obsługiwanych banknotów euro w celu poddania tych banknotów weryfikacji we własnych pomieszczeniach.

3.   W przypadku wykrycia w wyniku inspekcji na miejscu prowadzonej przez KBC uchybień w przestrzeganiu postanowień niniejszej decyzji, zażąda on podjęcia w określonym czasie przez podmiot zajmujący się obsługą gotówki działań korygujących. Do czasu usunięcia uchybień, KBC, który zażądał ich usunięcia, może w imieniu EBC zakazać podmiotowi zajmującemu się obsługą gotówki ponownego wprowadzania do obiegu danych nominałów banknotów. Jeżeli uchybienia wynikają z defektu typu urządzenia do obsługi banknotów, może to prowadzić do jego usunięcia z wykazu, o którym mowa w art. 9 ust. 2.

4.   W przypadku gdy podmiot zajmujący się obsługą gotówki nie współpracuje z KBC w zakresie przeprowadzanej inspekcji, zostanie to uznane za uchybienie w przestrzeganiu postanowień niniejszej decyzji.

Artykuł 11

Obowiązki sprawozdawcze

W celu umożliwienia EBC oraz KBC monitorowania przestrzegania przepisów niniejszej decyzji przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki oraz nadzoru nad przebiegiem czynności w zakresie cyklu obiegu gotówki, podmioty zajmujące się obsługą gotówki (i) informują KBC z wyprzedzeniem na piśmie, w tym w drodze elektronicznej, o uruchomieniu danego typu urządzenia do obsługi banknotów; oraz (ii) przekazują KBC informacje określone w załączniku IV.

Artykuł 12

Koszty

1.   Eurosystem nie zwraca podmiotom zajmującym się obsługą gotówki kosztów poniesionych przez te podmioty w celu wypełniania postanowień niniejszej decyzji.

2.   Eurosystem nie rekompensuje dodatkowych kosztów poniesionych przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki w związku z emisją banknotów euro ze zmienionymi lub nowymi zabezpieczeniami.

Artykuł 13

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2011 r. Każdy z KBC może zdecydować o ustanowieniu dla podmiotów zajmujących się obsługą gotówki w jego państwie członkowskim okresu przejściowego dotyczącego przekazywania danych statystycznych zgodnie z załącznikiem IV. Załącznik IV stosuje się najpóźniej od dnia 1 stycznia 2012 r.

2.   Podmiotom zajmującym się obsługą gotówki w państwach członkowskich, które wprowadzą euro w dniu 1 stycznia 2011 r. lub po tej dacie, przysługuje roczny okres przejściowy na zastosowanie niniejszej decyzji, licząc od daty wprowadzenia euro.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 16 września 2010 r.

Jean-Claude TRICHET

Prezes EBC


(1)  Dz.U. L 181 z 4.7.2001, s. 6.

(2)  Postępowanie z banknotami euro powracającymi z obiegu: ramowe zasady wykrywania fałszerstw oraz sortowania banknotów według jakości przez instytucje kredytowe i podmioty zawodowo zajmujące się obsługą gotówki.

(3)  Rozporządzeniem Rady (WE) nr 44/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1338/2001 ustanawiające środki niezbędne dla ochrony euro przed fałszowaniem (Dz.U. L 17 z 22.1.2009, s. 1).

(4)  Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1.


ZAŁĄCZNIK I

URZĄDZENIA DO OBSŁUGI BANKNOTÓW

1.   Ogólne wymogi techniczne

1.1.   Dla uznania za urządzenie do obsługi banknotów, dane urządzenie musi być zdolne do sortowania wiązek banknotów, klasyfikacji pojedynczych banknotów euro oraz fizycznego oddzielania banknotów euro zgodnie z ich klasyfikacjami bez udziału operatora urządzenia, z zastrzeżeniem załączników IIa i IIb. Urządzenia do obsługi banknotów muszą posiadać wymaganą liczbę wydzielonych kieszeni wyjściowych lub innego rodzaju środki zapewniające wiarygodne oddzielenie sortowanych banknotów euro.

1.2.   Urządzenia do obsługi banknotów muszą mieć możliwość modyfikacji ustawień, aby mogły w wiarygodny sposób wykrywać nowe rodzaje falsyfikatów. Dodatkowo w razie potrzeby urządzenia te muszą mieć możliwość modyfikacji ustawień w celu dostosowania do bardziej lub mniej rygorystycznych standardów sortowania według jakości obiegowej.

2.   Kategorie urządzeń do obsługi banknotów

Urządzenia do obsługi banknotów dzielą się na urządzenia obsługiwane przez klienta oraz urządzenia obsługiwane przez personel:

Tabela 1

Urządzenia obsługiwane przez klienta

A.   Urządzenia obsługiwane przez klienta, w których deponowana jest gotówka, zapewniające identyfikację klienta

1.

Urządzenia do przyjmowania banknotów z funkcją weryfikacji autentyczności (ang. cash-in machines, CIM)

Urządzenia do przyjmowania banknotów z funkcją sprawdzania autentyczności pozwalają klientom na wpłatę banknotów euro na ich rachunek bankowy przy użyciu karty bankowej lub innych środków, nie posiadają jednak żadnych funkcji pozwalających na wypłacanie gotówki. Urządzenia te weryfikują banknoty euro pod względem autentyczności oraz umożliwiają ustalenie posiadacza rachunku; weryfikacja jakości obiegowej jest opcjonalna

2.

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów pracujące w obiegu zamkniętym (ang. cash-recycling machines, CRM)

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów pracujące w obiegu zamkniętym pozwalają klientom na wpłatę banknotów euro na ich rachunek bankowy oraz na wypłatę banknotów euro z ich rachunków bankowych, przy użyciu karty bankowej lub innych środków. Urządzenia te sprawdzają autentyczność oraz jakość obiegową banknotów euro, jak również umożliwiają ustalenie posiadacza rachunku. Dla wypłat gotówki urządzenia te mogą wykorzystywać autentyczne i nadające się do obiegu banknoty euro, które zostały wpłacone przez innych klientów w poprzednich transakcjach

3.

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów (ang. combined cash-in machines, CCM)

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów niepracujące w obiegu zamkniętym pozwalają klientom na wpłatę banknotów euro na ich rachunki bankowe oraz na wypłatę banknotów euro z tych rachunków, przy użyciu karty bankowej lub innych środków. Urządzenia te weryfikują banknoty euro pod względem autentyczności oraz umożliwiają ustalenie posiadacza rachunku; weryfikacja jakości obiegowej jest opcjonalna. Do wypłat gotówki urządzenia te nie wykorzystują banknotów euro, które zostały wpłacone przez innych klientów w poprzednich transakcjach, lecz jedynie banknoty euro, które zostały w nich umieszczone oddzielnie

B.   Pozostałe urządzenia obsługiwane przez klienta

4.

Urządzenia do wydawania banknotów z funkcją weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej (bankomaty)

Bankomaty są urządzeniami wypłacającymi banknoty, które weryfikują autentyczność i jakość obiegową banknotów euro przed wypłaceniem ich klientom. Bankomaty wykorzystują banknoty euro umieszczone w nich przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki lub inne systemy automatyczne (np. automaty do sprzedaży)


Tabela 2

Urządzenia obsługiwane przez personel

1.

Sortery

Sortery weryfikują autentyczność i jakość obiegową banknotów euro

2.

Urządzenia do sprawdzania autentyczności banknotów

Urządzenia do sprawdzania autentyczności banknotów weryfikują autentyczność banknotów euro

3.

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności i jakości obiegowej banknotów (ang. teller assistant recycling machines, TARM)

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności i jakości obiegowej banknotów są obsługiwanymi przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki urządzeniami do przyjmowania i wydawania banknotów pracującymi w obiegu zamkniętym (CRM), które weryfikują banknoty euro pod względem autentyczności i jakości obiegowej. Dla wypłat gotówki urządzenia te mogą wykorzystywać autentyczne banknoty euro, które zostały wpłacone przez innych klientów w poprzednich transakcjach. Dodatkowo przechowują one banknoty euro w bezpiecznym miejscu, jak również pozwalają podmiotom zajmującym się obsługą gotówki na uznawanie lub obciążanie rachunków bankowych ich klientów

4.

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności banknotów (ang. teller assistant machines, TAM)

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności banknotów są urządzeniami obsługiwanymi przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki, które weryfikują banknoty euro pod względem autentyczności. Dodatkowo urządzenia te przechowują banknoty euro w bezpiecznym miejscu, jak również pozwalają podmiotom zajmującym się obsługą gotówki na uznawanie lub obciążanie rachunków bankowych ich klientów

W przypadkach gdy klienci wprowadzają banknoty euro w celu zdeponowania ich w urządzeniach kasjerskich z funkcją sprawdzania autentyczności i jakości obiegowej banknotów lub w urządzeniach kasjerskich z funkcją sprawdzania autentyczności banknotów, albo pobierają banknoty euro wypłacone przez te urządzenia, urządzenia te powinny być uważane za urządzenia obsługiwane przez klientów i powinny klasyfikować oraz obsługiwać banknoty euro zgodnie z załącznikiem IIa.

3.   Typy urządzeń do obsługi banknotów

Eurosystem przeprowadza testy typów urządzeń do obsługi banknotów. Typy urządzeń do obsługi banknotów rozróżniane są według zastosowanych w nich systemów detektorów, oprogramowania oraz innych składników wykorzystywanych dla wykonywania ich głównych funkcji. Funkcjami tymi są: (a) potwierdzanie autentyczności autentycznych banknotów euro; (b) wykrywanie i oddzielanie banknotów euro podejrzanych co do autentyczności; (c) wykrywanie i oddzielanie banknotów euro nienadających się do obiegu od banknotów euro nadających się do obiegu, jeśli ma to zastosowanie; oraz (d) identyfikowanie przedmiotów rozpoznanych jako banknoty euro podejrzane co do autentyczności oraz, jeśli ma to zastosowanie, banknotów euro, których autentyczność nie została jednoznacznie potwierdzona.


ZAŁĄCZNIK IIa

KLASYFIKACJA I POSTĘPOWANIE Z BANKNOTAMI EURO PRZEZ URZĄDZENIA OBSŁUGIWANE PRZEZ KLIENTA

Banknoty euro podlegają zaklasyfikowaniu do jednej z następujących kategorii oraz fizycznemu rozdzieleniu według kategorii. Urządzenia, które nie weryfikują banknotów euro pod względem jakości obiegowej nie muszą dokonywać rozróżnienia pomiędzy kategoriami 4a i 4b.

Tabela 1

Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro przez urządzenia obsługiwane przez klienta, do których gotówka jest wpłacana w połączeniu z identyfikacją klienta

Kategoria

Charakterystyka

Postępowanie

1

Przedmioty nierozpoznane jako banknoty euro

Nierozpoznane jako banknoty euro ze względu na następujące cechy:

banknoty inne niż euro

przedmioty podobne do banknotów euro

błędny wizerunek lub format;

duży zagięty róg (rogi) lub brakująca część (części)

błąd urządzenia w zakresie pobrania lub transportu

Zwrot przez urządzenie klientowi

2

Banknoty euro podejrzane co do autentyczności

Rozpoznany wizerunek i format, ale co najmniej jedna ze sprawdzanych przez urządzenie cech umożliwiających potwierdzenie autentyczności nie jest wykryta bądź nie spełnia zadanych parametrów

Wycofanie z obiegu

Jak najszybsze przekazanie w celu sprawdzenia autentyczności właściwym organom krajowym – wraz z informacją o posiadaczu rachunku, nie później niż w ciągu 20 dni roboczych od ich wpłaty do urządzenia. Nie dokonywać uznania rachunku posiadacza

3

Banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności.

Rozpoznany wizerunek i format, ale nie wszystkie cechy umożliwiające potwierdzenie autentyczności zostały sprawdzone przez urządzenie ze względu na odchylenia od zadanej jakości lub tolerancji. W większości przypadków są to banknoty euro nienadające się do obiegu

Wycofanie z obiegu

Banknoty euro zostają oddzielone od pozostałych i jak najszybciej dostarczone właściwym organom krajowym, nie później niż w ciągu 20 dni roboczych od ich wpłaty do urządzenia.

Informacje o posiadaczu rachunku należy przechowywać przez osiem tygodni od momentu wykrycia banknotu euro przez urządzenie. Informacje te udostępnia się na żądanie właściwym organom krajowym. Możliwe jest również, w porozumieniu z kompetentnymi organami krajowymi, udostępnienie tym organom wraz z banknotami euro informacji umożliwiających ustalenie posiadacza rachunku.

Można uznać rachunek posiadacza

4a

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne i nadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności i jakości obiegowej wykonywane przez urządzenie dały wynik pozytywny

Można powtórnie wprowadzić do obiegu.

Uznanie rachunku posiadacza

4b

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne, ale nienadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności wykonywane przez urządzenie dały wynik pozytywny. Przynajmniej jeden test pod względem jakości obiegowej dał wynik negatywny

Nie można powtórnie wprowadzić do obiegu, banknoty podlegają zwrotowi do KBC

Uznanie rachunku posiadacza

Banknoty euro kategorii 2 i 3 nie są zwracane klientowi przez urządzenie w przypadku gdy urządzenie pozwala na anulowanie wpłaty. Zatrzymywanie takich banknotów euro w przypadku anulowania transakcji może być dokonywane przez składowanie ich w tymczasowej komorze w urządzeniu.

KBC może uzgodnić z podmiotem zajmującym się obsługą gotówki, że banknoty euro kategorii 3 nie będą fizycznie oddzielane od banknotów euro kategorii 4a lub 4b oraz że w takiej sytuacji wszystkie te trzy kategorie będą traktowane jako banknoty euro kategorii 3.

Tabela 2

Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro przez inne urządzenia obsługiwane przez klienta

Kategoria

Charakterystyka

Postępowanie

A

(i)

Przedmioty nierozpoznane jako banknoty euro; lub

(ii)

banknoty euro podejrzane co do autentyczności; lub

(iii)

banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności

(i)

Nierozpoznane jako banknoty euro ze względu na następujące cechy:

banknoty inne niż euro

przedmioty podobne do banknotów euro

błędny wizerunek lub format

duży zagięty róg (rogi) lub brakującą część(-ci)

błąd urządzenia w zakresie pobrania lub transportu

(ii)

Zidentyfikowane jako banknoty euro podejrzane co do autentyczności, gdyż rozpoznano wizerunek i format, ale co najmniej jedna ze sprawdzanych przez urządzenie cech umożliwiających potwierdzenie autentyczności nie została wykryta bądź nie spełnia zadanych parametrów

(iii)

Banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności, co do których rozpoznano wizerunek i format, ale nie wszystkie sprawdzane przez urządzenie cechy umożliwiające potwierdzenie autentyczności zostały rozpoznane ze względu na odchylenia od zadanej jakości lub tolerancji. W większości przypadków są to banknoty euro nienadające się do obiegu

Wycofanie z obiegu

Niezwłocznie dostarczyć w celu sprawdzenia właściwym organom krajowym, nie później niż w ciągu 20 dni roboczych od ich wykrycia przez urządzenie

B1

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne i nadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności i jakości obiegowej wykonane przez urządzenie dały wynik pozytywny.

Można wypłacić klientom

B2

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne, ale nienadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności wykonywane przez urządzenie dały wynik pozytywny. Przynajmniej jeden test pod względem jakości obiegowej dał wynik negatywny.

Nie można wypłacić klientom, banknoty podlegają zwrotowi do KBC


ZAŁĄCZNIK IIb

SPOSÓB KLASYFIKACJI I POSTĘPOWANIA Z BANKNOTAMI EURO PRZEZ URZĄDZENIA OBSŁUGIWANE PRZEZ PERSONEL

Banknoty euro podlegają zaklasyfikowaniu do jednej z następujących kategorii oraz fizycznemu rozdzieleniu według kategorii. Urządzenia, które nie weryfikują banknotów euro pod względem jakości obiegowej nie muszą dokonywać rozróżnienia pomiędzy kategoriami B1 i B2.

Sposób klasyfikacji i postępowania z banknotami euro przez urządzenia obsługiwane przez personel

Kategoria

Charakterystyka

Dalsze postępowanie

A

(i)

Przedmioty nierozpoznane jako banknoty euro;

(ii)

banknoty euro podejrzane co do autentyczności; lub

(iii)

banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności

(i)

Nierozpoznane jako banknoty euro ze względu na następujące cechy:

banknoty inne niż euro

przedmioty podobne do banknotów euro

błędny wizerunek lub format

duży zagięty róg (rogi) lub brakującą część(-ci)

błąd urządzenia w zakresie pobrania lub transportu

(ii)

Zidentyfikowane jako banknoty euro podejrzane co do autentyczności, gdyż rozpoznano wizerunek i format, ale co najmniej jedna ze sprawdzanych przez urządzenie cech umożliwiających potwierdzenie autentyczności nie została wykryta bądź nie spełnia zadanych parametrów

(iii)

Banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności, co do których rozpoznano wizerunek i format, ale nie wszystkie sprawdzane przez urządzenie cechy umożliwiające potwierdzenie autentyczności zostały rozpoznane ze względu na odchylenia od zadanej jakości lub tolerancji. W większości przypadków są to banknoty euro nienadające się do obiegu

Zwrot przez urządzenie operatorowi do dalszej oceny i postępowania

(i)

przedmioty nierozpoznane jako banknoty euro: po ocenie wzrokowej przez pracownika należy oddzielić od banknotów euro podejrzanych co do autentyczności oraz od banknotów euro o niepotwierdzonej autentyczności;

(ii)

banknoty euro podejrzane co do autentyczności; oraz

(iii)

banknoty euro o niepotwierdzonej autentyczności: zostają oddzielone od pozostałych i jak najszybciej dostarczone właściwym organom krajowym w celu ostatecznego sprawdzenia autentyczności, nie później niż w ciągu 20 dni roboczych od ich wprowadzenia do urządzenia

B1

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne i nadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności i jakości obiegowej wykonywane przez urządzenie dały wynik pozytywny

Można powtórnie wprowadzić do obiegu.

Uznanie tą kwotą rachunku posiadacza

B2

Banknoty euro rozpoznane jako autentyczne i nienadające się do obiegu

Wszystkie testy autentyczności wykonywane przez urządzenie dały wynik pozytywny. Przynajmniej jeden test pod względem jakości obiegowej dał wynik negatywny

Nie można powtórnie wprowadzić do obiegu, banknoty podlegają zwrotowi do KBC.

Uznanie tą kwotą rachunku posiadacza

Szczegółowe zasady klasyfikacji i sortowania dla niektórych urządzeń obsługiwanych przez personel

1.   Sortery klasyfikują i fizycznie sortują banknoty euro według kategorii A, B1 oraz B2 zgodnie z załącznikiem IIb, przy czym w celu uniknięcia interwencji operatora urządzenia potrzebne są co najmniej trzy wydzielone kieszenie wyjściowe.

2.   Sortery posiadające wyłącznie dwie wydzielone kieszenie wyjściowe mogą jednak sortować i klasyfikować banknoty, jeśli spełnione są poniższe wymagania:

a)

weryfikacja autentyczności i jakości obiegowej dokonywana jest w tym samym cyklu. W tym cyklu każdy banknot euro kategorii B1 musi być oddzielony do jednej stacjonarnej kieszeni wyjściowej, podczas gdy banknoty euro kategorii A oraz B2 muszą zostać oddzielone do osobnej stacjonarnej kieszeni wyjściowej, która nie ma żadnego fizycznego kontaktu z banknotami euro kategorii B1;

b)

jeśli w drugiej kieszeni wyjściowej stwierdzona zostanie obecność banknotu euro kategorii A, operator musi dokonać powtórnego sortowania banknotów euro z drugiej kieszeni wyjściowej. W tym drugim cyklu banknoty euro podejrzane co do autentyczności muszą zostać oddzielone od banknotów euro kategorii B2 poprzez przeniesienie tych drugich do wydzielonej kieszeni wyjściowej.

3.   Urządzenia do sprawdzania autentyczności banknotów klasyfikują i fizycznie sortują banknoty euro według kategorii A i B, przy czym w celu uniknięcia interwencji operatora urządzenia potrzebne są co najmniej dwie wydzielone kieszenie wyjściowe.

4.   Urządzenia do sprawdzania autentyczności banknotów posiadające wyłącznie jedną kieszeń wyjściową mogą jednak klasyfikować i sortować banknoty, jeśli spełnione są poniższe wymagania:

a)

za każdym razem, gdy stwierdzi się obecność banknotu euro kategorii A, urządzenie musi natychmiast zatrzymać proces sortowania oraz zatrzymać banknot euro kategorii A w położeniu uniemożliwiającym fizyczny kontakt ze zweryfikowanymi banknotami euro;

b)

wynik weryfikacji autentyczności dla każdego pojedynczego banknotu euro kategorii A musi być wskazany na wyświetlaczu;

c)

przy zatrzymaniu sortowania urządzenie musi sprawdzić obecność banknotu euro kategorii A, przy czym wznowienie sortowania może nastąpić wyłącznie po fizycznym usunięciu banknotu euro kategorii A przez operatora.

d)

przy każdym zatrzymaniu procesu sortowania operator może mieć dostęp do nie więcej niż jednego banknotu euro kategorii A.


ZAŁĄCZNIK IIIa

MINIMALNE STANDARDY DLA MASZYNOWEGO SPRAWDZANIA BANKNOTÓW EURO

Niniejszy załącznik określa minimalne standardy dla maszynowego sprawdzania jakości obiegowej banknotów euro przez urządzenia do obsługi banknotów.

W trakcie sprawdzania jakości obiegowej za nienadające się do obiegu należy uznać banknoty euro z jakimikolwiek uszkodzeniami, dla których określono obowiązkowe wymogi jakości obiegowej w poniższej tabeli.

Dopuszczalny poziom tolerancji dla maszynowej kontroli jakości obiegowej banknotów wynosi 5 %. Oznacza to, że nie więcej niż 5 % banknotów euro, które nie spełniają kryteriów jakości obiegowej może być błędnie zaklasyfikowanych przez urządzenia jako nadające się do obiegu.

Tabela 1

Wykaz kryteriów sortowania dla maszynowego sortowania według jakości obiegowej

Uszkodzenie

Opis

1.

Zabrudzenie

Ogólne zabrudzenie całej powierzchni banknotu euro

2.

Plama

Koncentracja brudu w określonym miejscu na powierzchni banknotu euro

3.

Napis, nadruk, rysunek

Dodany rysunek, napis lub inny znak napisany bądź w jakikolwiek inny sposób naniesiony na banknot euro

4.

Odbarwienie

Odbarwienia części lub całości banknotu euro np. banknot euro uprany

5.

Rozdarcie

Nie wymaga wyjaśnienia

6.

Dziura

Nie wymaga wyjaśnienia

7.

Ubytek

Banknot niekompletny; brak części banknotu euro wzdłuż co najmniej jednego brzegu (w odróżnieniu od banknotu dziurawego)

8.

Podklejenie

Części tego samego lub większej liczby banknotów euro sklejone taśmą, klejem lub w inny sposób

9.

Zagniecenia

Wielokrotne zagniecenia

10.

Wiotkość

Pogorszenie struktury papieru banknotowego skutkujące wyraźnym brakiem sztywności

11.

Zagięcia

Nie wymaga wyjaśnienia

12.

Zagięte rogi banknotu

Nie wymaga wyjaśnienia

Dodatkowe informacje dotyczące kryteriów sortowania

1.   Zabrudzenie

Zabrudzenia banknotów zwiększają ich gęstość optyczną. Poniższa tabela określa maksymalny poziom zwiększenia gęstości próbek banknotów, w porównaniu do nowych banknotów euro, który pozwala na uznanie banknotów euro za nadające się do obiegu:

Tabela 2

Poziomy gęstości optycznej

Nominał

Maksymalny poziom zwiększenia gęstości optycznej próbki w porównaniu do nowego banknotu euro

Filtr

€5

0,06

purpurowy

€10

0,06

purpurowy

€20

0,08

purpurowy

€50

0,07

purpurowy

€100

0,07

purpurowy

€200

0,04

purpurowy

€500

0,04

purpurowy

Banknoty euro niespełniające powyższych wymogów nie nadają się do obiegu. Każdy z KBC przechowuje dla celów porównawczych banknoty o poziomie zabrudzenia odpowiadającym powyższym wymogom. Pomiary gęstości optycznej banknotów euro przechowywanych dla celów porównawczych oparte są na poniższych wymogach:

ustawienia dla pomiarów gęstości optycznej: ISO 5 części 3 i 4,

standardowe ustawienia dla filtra: DIN 16536,

pomiary bezwzględne: standardowa kalibracja (wzorzec bieli),

filtr polaryzacyjny: założony,

przesłona: 3 mm,

oświetlenie: D65/2,

tło: standardowa kalibracja na podstawie (wzorzec bieli).

Zwiększenie gęstości banknotu euro wykorzystywanego dla celów porównawczych rozumiane jest jako najwyższa wartość wśród średnich z co najmniej 4 punktów pomiaru mierzonych na awersie i na rewersie banknotu w niezadrukowanej części i bez jakichkolwiek zmian znaku wodnego.

2.   Plama

Nie nadają się do obiegu banknoty euro z koncentracją brudu na powierzchni banknotu pokrywającą obszar co najmniej 9 mm na 9 mm na niezadrukowanej powierzchni banknotu lub co najmniej 15 mm na 15 mm na zadrukowanej powierzchni banknotu.

3.   Napis, nadruk, rysunek

Obecnie nie ma obowiązku wykrywania napisów, nadruków oraz rysunków.

4.   Odbarwienie

Odbarwienia mogą wystąpić na przykład w przypadku wyprania banknotu euro lub poddania go działaniu agresywnych substancji chemicznych. Tego rodzaju banknoty euro nienadające się do obiegu mogą zostać wykryte przez czujniki elementów graficznych lub czujniki ultrafioletu.

5.   Rozdarcie

Banknoty euro o rozdarciach, które są „otwarte” i znajdują się całkowicie lub częściowo poza obszarem działania elementów urządzenia odpowiedzialnych za transport mechaniczny nie nadają się do obiegu, jeżeli rozdarcia są większe, niż wskazane poniżej.

Tabela 3

Rozdarcie

Kierunek

Szerokość

Długość

Pionowy

4 mm

8 mm

Poziomy

4 mm

15 mm

Ukośny

4 mm

18 mm (1)

6.   Dziura

Banknoty euro z dziurami, które znajdują się całkowicie lub częściowo poza obszarem działania elementów urządzenia odpowiedzialnych za transport mechaniczny nie nadają się do obiegu, jeżeli powierzchnia dziury jest większa, niż 10 mm2.

7.   Ubytek

Banknoty euro o długości zmniejszonej o 6 mm lub więcej lub o szerokości zmniejszonej o 5 mm lub więcej nie nadają się do obiegu. Wszystkie pomiary odnosi się do nominalnej długości i szerokości banknotów euro.

8.   Podklejenie

Banknot podklejony powstaje poprzez złączenie części banknotu lub banknotów euro np. przy pomocy taśmy klejącej lub kleju. Banknot euro z taśmą klejącą zakrywającą powierzchnię o wymiarach większych niż 10 mm na 40 mm i grubszą niż 50 μm nie nadaje się do obiegu.

9.   Zagniecenia

Pogniecione banknoty euro można zwykle rozpoznać na podstawie zmniejszonego współczynnika odbicia lub zmniejszonej sztywności papieru banknotowego. Sortowanie według tego kryterium nie jest obowiązkowe.

10.   Wiotkość

Jeśli to możliwe, banknoty euro o bardzo niskiej sztywności powinny być sortowane jako nienadające się do obiegu. Ponieważ wiotkość zazwyczaj łączy się z zabrudzeniem, wiotkie banknoty euro zazwyczaj są wykrywane również przez czujniki zabrudzeń. Sortowanie według tego kryterium nie jest obowiązkowe.

11.   Zagięcia

Banknoty z zagięciami mogą być wykryte przez czujniki sprawdzające wielkość banknotu, z uwagi na ich mniejszą długość lub szerokość. Mogą również zostać wykryte przez czujniki grubości. Ze względu na ograniczenia techniczne, za banknoty nienadające się do obiegu uznane będą jednak tylko banknoty z zagięciami spełniającymi kryteria przewidziane dla uszkodzeń, tj. zagięcia powodujące zmniejszenie długości banknotu o ponad 6 mm lub szerokości banknotu o ponad 5 mm.

12.   Zagięte rogi banknotu

Nie nadaje się do obiegu banknot euro z zagiętymi rogami o obszarze większym, niż 130 mm2 i minimalnej długości krótszej krawędzi rogu przekraczającej 10 mm.


(1)  Pomiaru dokonuje się, wyznaczając prostą od końca rozdarcia do tego brzegu banknotu, przy którym znajduje się początek rozdarcia (rzut prostokątny), a nie mierząc długość samego rozdarcia.


ZAŁĄCZNIK IIIb

MINIMALNE STANDARDY DLA RĘCZNEGO SPRAWDZANIA JAKOŚCI OBIEGOWEJ BANKNOTÓW EURO

Niniejszy załącznik określa minimalne standardy dla ręcznego sprawdzania jakości obiegowej banknotów euro przez wykwalifikowany personel.

W trakcie sprawdzania jakości obiegowej za nienadające się do obiegu należy uznać banknoty euro uszkodzone w którykolwiek ze sposobów określonych w poniższej tabeli lub z wyraźnym uszkodzeniem jednego z rozpoznawalnych zabezpieczeń. Zagięte banknoty euro oraz banknoty euro z zagiętymi rogami mogą jednak odzyskać zdatność do obiegu przez odgięcie zagiętych części, jeśli jest to możliwe. Kontrolę jakości obiegowej przeprowadza się w drodze oceny wzrokowej poszczególnych banknotów, bez potrzeby stosowania specjalnego sprzętu.

Wykaz kryteriów sortowania dla ręcznego sprawdzania jakości obiegowej

Cecha

Opis

1.

Zabrudzenie

Dostrzegalne wzrokowo zabrudzenie powierzchni banknotu euro

2.

Plama

Dostrzegalna wzrokowo koncentracja brudu w określonym miejscu na powierzchni banknotu euro

3.

Napis, nadruk, rysunek

Dostrzegalny wzrokowo dodany rysunek, napis lub inny znak napisany bądź w jakikolwiek inny sposób naniesiony na banknot euro

4.

Odbarwienie

Dostrzegalne wzrokowo odbarwienia części lub całości banknotu euro, np. banknot euro uprany

5.

Rozdarcie

Banknot euro posiadający co najmniej jedno rozdarcie przy krawędzi

6.

Dziura

Banknot euro z przynajmniej jedną dostrzegalną wzrokowo dziurą

7.

Ubytek

Brak części banknotu euro wzdłuż co najmniej jednej krawędzi (w odróżnieniu od dziur), np. banknot z oderwanym rogiem

8.

Podklejenie

Części jednego lub większej liczby banknotów euro połączone taśmą, klejem lub w inny sposób

9.

Zagniecenia

Banknot euro z wielokrotnymi zagnieceniami na powierzchni całego banknotu, które znacząco wpływają na jego wygląd

10.

Wiotkość

Banknot euro o strukturze papieru pogorszonej w sposób powodujący wyraźny brak sztywności

11.

Banknot z zagięciami

Banknot euro, który jest zagięty, w tym banknoty euro, które nie mogą być wyprostowane

12.

Zagięte rogi banknotu

Banknot euro z przynajmniej jednym wyraźnie zagiętym rogiem


ZAŁĄCZNIK IV

GROMADZENIE DANYCH OD PODMIOTÓW ZAJMUJĄCYCH SIĘ OBSŁUGĄ GOTÓWKI

1.   Cele

Dane gromadzone są w celu umożliwienia KBC oraz EBC monitorowania odpowiednich działań podmiotów zajmujących się obsługą gotówki oraz w celu nadzoru nad przebiegiem czynności w zakresie cyklu obiegu gotówki.

2.   Zasady ogólne

2.1.   Dane o urządzeniach do obsługi banknotów są przekazywane wyłącznie, gdy urządzenia te wykorzystywane są w celu ponownego wprowadzenia banknotów do obiegu.

2.2.   Podmioty zajmujące się obsługą gotówki regularnie przekazują KBC ich państw członkowskich następujące informacje:

o miejscach, w których obsługiwana jest gotówka, takich jak oddziały, filie lub agencje, oraz

o urządzeniach do obsługi banknotów i urządzeniach wypłacających banknoty.

2.3.   Ponadto podmioty zajmujące się obsługą gotówki, które ponownie wprowadzają do obiegu banknoty euro za pomocą urządzeń do obsługi banknotów oraz urządzeń wypłacających banknoty regularnie przekazują KBC ich państw członkowskich następujące informacje:

o poziomie operacji gotówkowych (liczbie obsługiwanych banknotów euro) z udziałem urządzeń do obsługi gotówki oraz urządzeń wypłacających banknoty,

o niewielkich oddziałach, filiach lub agencjach instytucji kredytowych, gdzie liczba operacji gotówkowych jest niewielka, a jakość obiegową sprawdza się ręcznie.

3.   Typy danych i wymogi sprawozdawcze

3.1.   W zależności od ich charakteru, gromadzone dane dzielą się na dane stałe i dane operacyjne.

Dane stałe

3.2.   Dane stałe zawierają informacje dotyczące: (a) indywidualnych podmiotów zajmujących się obsługą gotówki, urządzeń do obsługi gotówki oraz urządzeń wypłacających banknoty, którymi się posługują; jak również (b) niewielkich oddziałów, filii lub agencji instytucji kredytowych.

3.3.   Dane stałe dostarczane są KBC w dniu rozpoczęcia stosowania niniejszej decyzji, a następnie co sześć miesięcy. Dostarczeniu podlegają dane określone we wzorze zawartym w dodatku 1, przy czym KBC może wymagać ich dostarczenia w innym formacie. Jeżeli taka była praktyka przed wejściem w życie niniejszej decyzji, w okresie przejściowym KBC mogą wymagać sprawozdawczości miesięcznej lub sprawozdawczości kwartalnej.

3.4.   KBC może postanowić, dla celów monitoringu, o gromadzeniu danych na poziomie lokalnym, np. na poziomie oddziałów lub filii.

3.5.   KBC może postanowić o wyłączeniu z zakresu wymogów sprawozdawczych urządzeń do obsługi banknotów euro, które wykorzystywane są wyłącznie do obsługi banknotów wypłacanych w kasach.

3.6.   Dostarczeniu podlegają dane dotyczące niewielkich oddziałów, filii lub agencji określone we wzorze zawartym w dodatku 3, przy czym KBC może wymagać ich dostarczenia w innym formacie.

Dane operacyjne

3.7.   Dane pochodzące z postępowania z banknotami euro i ponownego wprowadzania ich do obiegu przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki klasyfikowane są jako dane operacyjne.

3.8.   KBC może podjąć decyzję o wyłączeniu innych podmiotów gospodarczych, o których mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001, z obowiązku przekazywania danych operacyjnych jeśli liczba banknotów euro, które podmioty te ponownie wprowadzają do obiegu za pomocą urządzeń wypłacających banknoty jest mniejsza, niż próg określony przez KBC.

3.9.   Dane dostarcza się co sześć miesięcy. Przekazywane są one KBC najpóźniej dwa miesiące po danym okresie sprawozdawczym, tj. na koniec lutego oraz na koniec sierpnia. Mogą być one dostarczone z wykorzystaniem wzoru zawartego w dodatku 2. Jeżeli taka była praktyka przed wejściem w życie niniejszej decyzji, w okresie przejściowym KBC mogą wymagać sprawozdawczości miesięcznej lub sprawozdawczości kwartalnej.

3.10.   Dane dostarczane są przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki, które zajmują się fizyczną obsługą banknotów euro. W przypadku gdy podmiot zajmujący się obsługą gotówki zlecił sprawdzanie autentyczności oraz jakości obiegowej innemu podmiotowi zajmującemu się obsługą gotówki, dane dostarczane są przez podmiot zajmujący się obsługą gotówki wyznaczony zgodnie z art. 3 ust. 2.

3.11.   Dane przekazywane są przez podmioty zajmujące się obsługą gotówki w zestawieniach, zagregowanych na poziomie kraju oraz podzielonych ze względu na nominały banknotów euro. Dane operacyjne za niewielkie oddziały, filie lub agencje instytucji kredytowych przekazuje się oddzielnie.

3.12.   Dla celów monitoringu KBC może postanowić o gromadzeniu danych na poziomie lokalnym, np. na poziomie oddziałów lub filii.

3.13.   KBC może postanowić o wyłączeniu z zakresu wymogów sprawozdawczych banknotów euro, które są obsługiwane przez urządzenia do obsługi banknotów euro i wypłacane w kasach.

3.14.   Podmioty zajmujące się obsługą gotówki, które zleciły sprawdzanie autentyczności oraz jakości obiegowej innym podmiotom zajmującym się obsługą gotówki, mogą być wezwane do dostarczenia KBC szczegółowych informacji o podmiotach, którym zleciły wykonywanie tych czynności.

3.15.   Dostarczeniu podlegają dane dotyczące niewielkich oddziałów, filii lub agencji określone we wzorze zawartym w dodatku 3, przy czym KBC może wymagać ich dostarczenia w innym formacie i może uzgodnić z podmiotami zajmującymi się obsługą gotówki gromadzenie szerszego zakresu danych.

4.   Poufność oraz publikacja danych

4.1.   Zarówno dane stałe, jak i dane operacyjne są poufne.

4.2.   KBC oraz EBC mogą postanowić o publikacji raportów lub statystyk z wykorzystaniem danych zgromadzonych zgodnie z niniejszym załącznikiem. Publikacje takie wymagają zagregowania na takim poziomie, aby żadnych danych nie można było skojarzyć z konkretnymi podmiotami sprawozdawczymi.

DODATEK 1

WZÓR SPRAWOZDANIA

Dane stałe

Niniejsze informacje dostarczane są do:

[Nazwa KBC; dane kontaktowe dla zapytań; adres]

1.   Informacje o podmiocie zajmującym się obsługą gotówki

Nazwa podmiotu zajmującego się obsługą gotówki:

Adres siedziby:

Kod pocztowy:

Miasto:

Ulica:

Rodzaj przedsiębiorstwa:

Instytucja kredytowa

Kantor wymiany walut

Przedsiębiorstwo transportu gotówki, które nie jest instytucją płatniczą

Handlowiec (detaliczny)

Kasyno

Inne, w tym instytucje płatnicze, które nie zaliczają się do żadnej z powyższych kategorii (wskazać)

Osoby kontaktowe:

Nazwiska:

Numery telefonów:

Numery faksów:

Adresy e-mail:

Zleceniobiorca (jeśli dotyczy)

Nazwa:

Adres:

Kod pocztowy:

Miasto:

2.   Urządzenia obsługiwane przez klienta

Typ

Producent (1)

Nazwa urządzenia (1)

Metoda identyfikacji (1)

(wersja systemu wykrywania/oprogramowania)

Łączna liczba w użyciu

Urządzenia do przyjmowania banknotów z funkcją sprawdzania autentyczności pracujące w obiegu zamkniętym (CIM)

 

 

 

 

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów pracujące w obiegu zamkniętym (CRM)

 

 

 

 

Urządzenia do przyjmowania i wydawania banknotów niepracujące w obiegu zamkniętym (CCM)

 

 

 

 

Urządzenia do wydawania banknotów z funkcją weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej (bankomaty)

 

 

 

 

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności i jakości obiegowej banknotów (TARM) (2)

 

 

 

 

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności banknotów (TAM) (2)

 

 

 

 

3.   Urządzenia obsługiwane przez personel

Typ

Producent (3)

Nazwa urządzenia (3)

Metoda identyfikacji (3)

(wersja systemu wykrywania/oprogramowania)

Łączna liczba w użyciu

Sortery

 

 

 

 

Urządzenia do sprawdzania autentyczności banknotów

 

 

 

 

Urządzenia kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności i jakości obiegowej banknotów (TARM) (4)

 

 

 

 

Urządzenie kasjerskie z funkcją sprawdzania autentyczności banknotów (TAM) (4)

 

 

 

 

4.   Urządzenia wypłacające banknoty

Typ

Całkowita liczba w użyciu

Bankomaty

 

Terminale samoobsługowe

 

Inne

 


(1)  Powyższe wpisy uzupełniane są zgodnie z odpowiadającymi im wpisami na stronie internetowej EBC, chyba że EBC udostępnił indywidualny numer identyfikacyjny.

(2)  Wykorzystywane jako urządzenia obsługiwane przez klienta.

(3)  Powyższe wpisy uzupełniane są zgodnie z odpowiadającymi im wpisami na stronie internetowej EBC, chyba że indywidualny numer identyfikacyjny został udostępniony przez EBC.

(4)  Wykorzystywane wyłącznie jako urządzenia obsługiwane przez personel.

DODATEK 2

WZÓR SPRAWOZDANIA

Dane operacyjne

1.   Informacje o podmiocie zajmującym się obsługą gotówki

Nazwa podmiotu zajmującego się obsługą gotówki

 

Okres sprawozdawczy

 

2.   Dane

Proszę dostarczyć dane zagregowane na poziomie krajowym lub regionalnym, zgodnie z decyzją KBC – wyłączając niewielkie oddziały, filie lub agencje.

 

Całkowita liczba obsłużonych banknotów euro (1)

W tym oddzielono jako nienadające się do obiegu (1)

W tym ponownie wprowadzono do obiegu (2)

EUR 5

 

 

 

EUR 10

 

 

 

EUR 20

 

 

 

EUR 50

 

 

 

EUR 100

 

 

 

EUR 200

 

 

 

EUR 500

 

 

 


Liczba banknotów euro rozprowadzonych przez urządzenia do obsługi banknotów obsługiwane przez klientów oraz urządzenia wypłacające banknoty

 

Dane te są obowiązkowe dla instytucji kredytowych.


(1)  Kolumna ta odnosi się zarówno do urządzeń do obsługi banknotów obsługiwanych przez personel, jak i obsługiwanych przez klientów.

(2)  Z wyłączeniem banknotów euro zwracanych do KBC oraz banknotów euro ponownie wprowadzonych do obiegu przez kasy, które nie były sortowane za pomocą urządzeń do obsługi banknotów obsługiwanych przez personel.

DODATEK 3

NIEWIELKIE ODDZIAŁY, FILIE LUB AGENCJE INSTYTUCJI KREDYTOWYCH

Poniższe informacje dostarczane są wyłącznie przez instytucje kredytowe, które posiadają niewielkie oddziały, filie lub agencje, o których mowa w art. 7 ust. 1.

1.   Informacje o instytucji kredytowej

Nazwa instytucji kredytowej

 

Okres sprawozdawczy

 

2.   Dane

Nazwa niewielkiego oddziału, filii lub agencji

Adres

Liczba banknotów euro rozprowadzanych przez urządzenia do obsługi banknotów obsługiwane przez klientów oraz urządzenia wypłacające banknoty

 

 

 


Top