EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62016CJ0262
Judgment of the Court (Third Chamber) of 12 October 2017.#Shields & Sons Partnership v The Commissioners for Her Majesty's Revenue and Customs.#Request for a preliminary ruling from Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber).#Reference for a preliminary ruling — Taxation — Value added tax — Directive 2006/112/EC — Article 296(2) — Article 299 — Common flat-rate scheme for farmers — Exclusion from the common scheme — Conditions — Concept of ‘category of farmers’.#Case C-262/16.
Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 12 października 2017 r.
Shields & Sons Partnership przeciwko The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber).
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 296 ust. 2 – Artykuł 299 – Wspólny system ryczałtu dla rolników – Wyłączenie ze wspólnego systemu – Przesłanki – Pojęcie „kategorii rolników”.
Sprawa C-262/16.
Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 12 października 2017 r.
Shields & Sons Partnership przeciwko The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber).
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 296 ust. 2 – Artykuł 299 – Wspólny system ryczałtu dla rolników – Wyłączenie ze wspólnego systemu – Przesłanki – Pojęcie „kategorii rolników”.
Sprawa C-262/16.
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2017:756
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 12 października 2017 r. ( *1 )
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 296 ust. 2 – Artykuł 299 – Wspólny system ryczałtowy dla rolników – Wyłączenie ze wspólnego systemu – Przesłanki – Pojęcie „kategorii rolników””
W sprawie C‑262/16
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [sąd wyższej instancji (izba podatkowa i kanclerska), Zjednoczone Królestwo] postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 12 maja 2016 r., w postępowaniu:
Shields & Sons Partnership
przeciwko
Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: L. Bay Larsen, prezes izby, J. Malenovský, M. Safjan, D. Šváby i M. Vilaras (sprawozdawca) sędziowie,
rzecznik generalny: M. Szpunar,
sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 marca 2017 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– |
w imieniu Shields & Sons Partnership przez G. Edwardsa, wspieranego przez M.C.P. Thomasa, barrister, |
– |
w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez G. Brown i J. Kraehling, działające w charakterze pełnomocników, wspierane przez R. Chapmana, barrister, |
– |
w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa oraz S. Ghiandoni, działających w charakterze pełnomocników, |
– |
w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Owsiany-Hornung, R. Lyala oraz M. Wilderspina, działających w charakterze pełnomocników, |
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2017 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 296 ust. 2 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2006, L 347, s. 1, zwanej dalej „dyrektywą VAT”). |
2 |
Wniosek ów został złożony w ramach sporu pomiędzy Shields & Sons Partnership a Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (organem podatkowym i celnym, Zjednoczone Królestwo, zwanym dalej „organem podatkowym”) w przedmiocie unieważnienia przez ów organ wydanego na rzecz skarżącej świadectwa o udziale we wspólnym systemie ryczałtowym dla rolników (zwanego dalej „systemem ryczałtowym”). |
Ramy prawne
Prawo Unii
3 |
Tytuł XII dyrektywy VAT definiuje szczególne procedury opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT). Rozdział 2 tego tytułu, który zawiera art. 295–305 owej dyrektywy, dotyczy systemu ryczałtowego. |
4 |
Artykuł 296 dyrektywy VAT stanowi: „1. W przypadku gdy zastosowanie do rolników zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedury szczególnej przewidzianej w rozdziale 1 mogłoby powodować trudności, państwa członkowskie mogą zastosować w odniesieniu do rolników, zgodnie z niniejszym rozdziałem, system ryczałtowy mający na celu zrekompensowanie VAT zapłaconego od zakupów towarów i usług dokonanych przez rolników ryczałtowych. 2. Każde państwo członkowskie może wyłączyć z systemu ryczałtowego niektóre kategorie rolników, jak również rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedur uproszczonych przewidzianych w art. 281 nie powinno spowodować trudności administracyjnych. 3. Na zasadach i warunkach ustalanych przez każde państwo członkowskie każdy rolnik ryczałtowy ma prawo wybrać pomiędzy zastosowaniem zasad ogólnych VAT a, w zależności od sytuacji, zastosowaniem procedur uproszczonych przewidzianych w art. 281”. |
5 |
Zgodnie z art. 297 owej dyrektywy: „Jeżeli jest to konieczne, państwa członkowskie ustalają procentowe stawki zryczałtowanej rekompensaty. Państwa członkowskie mogą ustalić odrębne stawki procentowe dla leśnictwa, poszczególnych działów rolnictwa i dla rybołówstwa. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o procentowych stawkach zryczałtowanej rekompensaty ustalonych zgodnie z akapitem pierwszym przed ich wprowadzeniem w życie”. |
6 |
Artykuł 298 rzeczonej dyrektywy przewiduje: „Procentowe stawki zryczałtowanej rekompensaty określane są na podstawie danych makroekonomicznych dotyczących wyłącznie rolników ryczałtowych za poprzednie trzy lata. Wartości procentowe mogą zostać zaokrąglone o pół punktu w górę lub w dół. Państwa członkowskie mogą również zredukować takie wartości procentowe do zera”. |
7 |
Artykuł 299 tej dyrektywy ma następujące brzmienie: „Procentowe stawki zryczałtowanej rekompensaty nie mogą skutkować otrzymaniem, przez rolników ryczałtowych, zwrotów przewyższających VAT naliczony i pobrany”. |
Prawo Zjednoczonego Królestwa
8 |
Artykuł 54 Value Added Tax Act 1994 (ustawy o podatku od wartości dodanej z 1994 r., zwanej dalej „ustawą z 1994 r.”), zatytułowany „Rolnicy itp.”, stanowi:
[…] […]
którą dla celów określenia prawa osoby, na rzecz której dokonano dostawy lub świadczenia, do zwrotu na mocy art. 25 i 26 należy traktować jako VAT od dostawy lub świadczenia na rzecz tej osoby.
[…]
|
9 |
W części II pkt 1 załącznika do Value Added Tax (Flat-rate Scheme for Farmers) (Designated Activities) Order 1992 [rozporządzenia z 1992 r. w sprawie podatku od wartości dodanej (wspólny system ryczałtowy dla rolników) (określone rodzaje działalności)] wskazano hodowlę zwierząt wśród rodzajów działalności, które kwalifikują daną osobę do systemu ryczałtowego. |
10 |
Value Added Tax (Flat-rate Scheme for Farmers) (Percentage Addition) Order 1992 [rozporządzenie z 1992 r. w sprawie podatku od wartości dodanej (wspólny system ryczałtowy dla rolników) (dodatek procentowy)] ustala stawkę zryczałtowanej rekompensaty w wysokości 4%, która to stawka ma zastosowanie do wszystkich rolników korzystających z rzeczonego systemu. |
11 |
Value Added Tax Regulations 1995 (rozporządzenie z 1995 r. w sprawie podatku od wartości dodanej) zawiera przyjęty na podstawie art. 54 ustawy z 1994 r. tytuł XXIV, w którym znajdują się art. 202–211. |
12 |
Artykuł 203 rozporządzenia z 1995 r. w sprawie podatku od wartości dodanej, zatytułowany „System ryczałtowy”, przewiduje:
|
13 |
Artykuł 204 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakwalifikowanie do systemu”, przewiduje: „Przesłanki, o których mowa w art. 203, są następujące:
|
14 |
Zgodnie z art. 206 ust. 1 lit. i) rozporządzenia z 1995 r. w sprawie podatku od wartości dodanej organ podatkowy może unieważnić świadectwo o udziale danej osoby w systemie ryczałtowym, jeżeli uzna on, że jest to konieczne w celu ochrony wpływów budżetowych. |
15 |
Punkt 7.2 VAT Notice 700/46/12 (okólnika VAT 700/46/12), będącego dokumentem, który, jak wyjaśnia sąd odsyłający, nie ma mocy prawnej, lecz który organ podatkowy uznaje za definiujący kategorię rolników podlegających wyłączeniu z systemu ryczałtowego, przewiduje: „Rolnik musi wystąpić z systemu ryczałtowego w przypadku […] ustalenia, że uzyskuje on znacznie większy zwrot jako rolnik ryczałtowy, niż gdyby był zarejestrowany dla celów VAT na zasadach ogólnych”. |
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
16 |
Skarżąca w postępowaniu głównym jest spółką osobową tworzoną przez członków rodziny, prowadzącą działalność rolniczą w Irlandii Północnej (Zjednoczone Królestwo). Przedmiotem jej działalności jest hodowla bydła nabywanego od spółki powiązanej Shield Livestock Limited, które jest następnie tuczone i sprzedawane Anglo Beef Processors, będącej spółką prowadzącą ubojnię. |
17 |
Za radą tej ostatniej spółki skarżąca w postępowaniu głównym złożyła wniosek o przystąpienie do systemu ryczałtowego, który to wniosek został uwzględniony w dniu 1 maja 2004 r. Miała ona zatem możliwość podwyższenia cen sprzedaży bydła o stawkę ryczałtową w wysokości 4%, a podwyższenie to dało jej klientom możliwość dokonania odliczenia. We wniosku o przystąpienie oszacowała ona, że jej obrót wyniesie 700000 GBP (około 795760 EUR) w pierwszym roku następującym po jej przystąpieniu do systemu ryczałtowego. Przy zamknięciu roku obrachunkowego w dniu 30 czerwca 2003 r. wykazano kwotę sprzedaży w wysokości 633718 GBP (około 720410 EUR). |
18 |
W dniu 27 czerwca 2012 r. pełnomocnicy organu podatkowego spotkali się z księgowym skarżącej w postępowaniu głównym w celu ustalenia, czy skarżąca ta może nadal korzystać z systemu ryczałtowego. Podczas tego spotkania zbadano szereg sprawozdań finansowych, w szczególności rachunki zysków i strat oraz bilanse skarżącej w postępowaniu głównym, a także tabelę porównującą kwoty, które skarżąca ta uzyskała przy zastosowaniu stawki ryczałtowej w wysokości 4%, oraz kwoty, które mogłaby ona odliczyć jako podatek naliczony, gdyby była podatnikiem za zasadach ogólnych VAT. |
19 |
Pełnomocnicy organu podatkowego stwierdzili zatem, że w latach obrachunkowych od 2004/2005 do 2011/2012 skarżąca w postępowaniu głównym uzyskała z udziału w systemie ryczałtowym korzyść finansową wynoszącą 374884,23 GBP (około 426170 EUR). |
20 |
Decyzją z dnia 15 października 2012 r. organ podatkowy unieważnił świadczenie o udziale tej skarżącej w systemie ryczałtowym ze względu na to, że zyski uzyskane w wyniku zastosowania stawki zryczałtowanej rekompensaty istotnie przekraczały kwotę podatku naliczonego, jaki skarżąca w postępowaniu głównym mogłaby odliczyć, gdyby była podatnikiem na ogólnych zasadach VAT. |
21 |
W następstwie wniesienia przez skarżącą w postępowaniu głównym zażalenia organ podatkowy utrzymał w mocy tę decyzję. |
22 |
Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. First-tier Tribunal (Tax chamber) [sąd pierwszej instancji (izba podatkowa), Zjednoczone Królestwo] oddalił skargę skarżącej w postępowaniu głównym, która wniosła odwołanie do Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [sądu wyższej instancji (izba podatkowa i kanclerska), Zjednoczone Królestwo]. |
23 |
Ten ostatni sąd ustalił, że w ramach sprawy w postępowaniu głównym strony w postępowaniu głównym nie zgadzają się co do dwóch kwestii dotyczących wykładni dyrektywy VAT. |
24 |
Pierwsza kwestia dotyczy tego, czy jedynymi przypadkami, w których rolnik może zostać wyłączony z systemu ryczałtowego, są przypadki przewidziane w art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT. |
25 |
W tym względzie sąd odsyłający zauważa, iż skarżąca w postępowaniu głównym podnosi, że artykuł ów ustanawia wyczerpującą listę przesłanek, w których dane państwo członkowskie może wyłączyć rolników z systemu ryczałtowego, ponieważ dyrektywa VAT nie przyznaje państwom członkowskim żadnych uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie wyłączenia określonej osoby. Zdaniem skarżącej w postępowaniu głównym system ryczałtowy powinien być zarządzany w taki sposób, aby osiągnąć neutralność podatkową w zakresie VAT zgodnie z odpowiednimi przepisami dyrektywy VAT. Wśród tych przepisów wskazuje ona, że art. 296 ust. 2 tej dyrektywy przewiduje możliwość wyłączenia nie określonych rolników, lecz kategorii rolników oraz rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT nie powoduje trudności administracyjnych. Wreszcie zaznacza ona, że art. 299 dyrektywy VAT dotyczy wyłącznie określenia procentowych stawek zryczałtowanej rekompensaty w celu zapewnienia, iż system ryczałtowy jest w ogólnym ujęciu systemem neutralnym podatkowo, oraz że przepis ów nie umożliwia wyłączenia określonego rolnika z tego systemu. |
26 |
Organ podatkowy uważa, iż w celu zapewnienia neutralności podatkowej w zakresie VAT państwa członkowskie mogą uzależnić udział w systemie ryczałtowym od przesłanek innych niż te określone przez skarżącą w postępowaniu głównym, pod warunkiem, że nie narusza to żadnego przepisu dyrektywy VAT. Zdaniem tego organu celem systemu ryczałtowego jest jak największe zbliżenie się do neutralności podatkowej w zakresie VAT w ujęciu indywidualnym oraz w ujęciu ogólnym. Organ ów twierdzi, że pozwolenie określonym rolnikom na dalszy udział w tym systemie, podczas gdy uzyskiwana z tego korzyść jest bardzo znacząca, narusza w odniesieniu do wszystkich rolników traktowanych jako całość neutralność podatkową w zakresie VAT. |
27 |
Druga, zidentyfikowana przez sąd odsyłający kwestia, co do której strony w postępowaniu głównym się nie zgadzają, dotyczy wykładni pojęcia „kategorii rolników” w rozumieniu art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT. |
28 |
Zdaniem skarżącej w postępowaniu głównym organ podatkowy wyłączył ją z systemu ryczałtowego ze względu na jej indywidualną sytuację, a nie ze względu na jej przynależność do kategorii rolników zdefiniowanej zgodnie z art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT. Tymczasem wyraz „kategoria” określa grupę, którą można zidentyfikować na podstawie obiektywnych cech, umożliwiając w ten sposób każdemu rolnikowi ustalenie z odpowiednim stopniem pewności, czy należy do tej grupy, czy też nie. W niniejszym przypadku organ podatkowy nie zidentyfikował żadnej grupy rolników w sposób wystarczająco pewny. Uznanie zaproponowanej przez organ podatkowy kategorii za kategorię rolników w rozumieniu tego art. 296 ust. 2 przyznawałoby temu organowi uprawnienie dyskrecjonalne, gdyż taka kategoria wynika z nieprecyzyjnego brzmienia lub z brzmienia, które pozostawia rzeczonemu organowi swobodę przy podejmowaniu decyzji na podstawie subiektywnych czynników. |
29 |
Organ podatkowy uważa, że zaproponowana kategoria jest wystarczająco precyzyjna, aby stanowić kategorię rolników w rozumieniu art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT, i że jest zdefiniowana w pkt 7.2 okólnika VAT 700/46/12, zgodnie z którym z korzystania z systemu ryczałtowego mogą zostać wyłączeni rolnicy, w przypadku których ustalono, że uzyskują znacznie większy zwrot jako rolnicy podlegający systemowi ryczałtowemu, niż gdyby byli podatnikami na ogólnych zasadach VAT. Artykuł 206 ust. 1 lit. i) rozporządzenia z 1995 r. w sprawie podatku od wartości dodanej także dąży do tego celu. |
30 |
W tej sytuacji Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [sąd wyższej instancji (izba podatkowa i kanclerska)] postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
31 |
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że określa on w sposób wyczerpujący wszystkie sytuacje, w których państwo członkowskie może wyłączyć rolnika z systemu ryczałtowego, lub czy art. 299 owej dyrektywy, zasada neutralności podatkowej lub inne powody mogą uzasadniać takie wyłączenie. |
32 |
Tytułem wstępu należy zauważyć, iż w sprawie w postępowaniu głównym organ podatkowy unieważnił w indywidualnym przypadku świadectwo o udziale skarżącej w postępowaniu głównym w systemie ryczałtowym ze względu na to, że zyski uzyskane w wyniku zastosowania stawki zryczałtowanej rekompensaty istotnie przekraczały kwotę podatku naliczonego, jaką skarżąca ta mogłaby odliczyć, gdyby była podatnikiem na ogólnych zasadach VAT. |
33 |
Należy przypomnieć, że system ryczałtowy stanowi odstępstwo od ogólnego systemu dyrektywy VAT i w związku z tym powinien mieć zastosowanie wyłącznie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia swego celu (wyroki: z dnia 15 lipca 2004 r., Harbs, C‑321/02, EU:C:2004:447, pkt 27; z dnia 8 marca 2012 r., Komisja/Portugalia, C‑524/10, EU:C:2012:129, pkt 49; a także z dnia 12 października 2016 r., Nigl i in., C‑340/15, EU:C:2016:764, pkt 37). |
34 |
Wśród dwóch celów tego systemu znajduje się cel uproszczenia procedur administracyjnych dla danych rolników, który to cel należy pogodzić z celem zrekompensowania obciążania podatkiem naliczonym ponoszonego przez tych rolników przy nabyciu towarów wykorzystywanych na potrzeby prowadzonej przez nich działalności (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 marca 2012 r., Komisja/Portugalia, C‑524/10, EU:C:2012:129, pkt 50; a także z dnia 12 października 2016 r., Nigl i in., C‑340/15, EU:C:2016:764, pkt 38). |
35 |
To w świetle tych okoliczności należy udzielić odpowiedzi na pytanie pierwsze. |
36 |
W tym względzie należy zauważyć, że art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT wymienia jedynie możliwość wyłączenia z korzystania z systemu ryczałtowego niektórych kategorii rolników, a także rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT lub procedur uproszczonych przewidzianych w art. 281 owej dyrektywy nie powinno spowodować trudności administracyjnych. |
37 |
Natomiast ani cele wskazanego systemu ryczałtowego, ani kontekst, w jaki wpisuje się art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT, nie pozwalają stwierdzić, że prawodawca zamierzał uznać inne powody wyłączenia. |
38 |
Co prawda jednym z celów realizowanych przez system ryczałtowy jest umożliwienie objętym nim rolnikom zrekompensowania kosztów VAT, które rolnicy ci ponieśli ze względu na ich działalność. Jednak ryzyko nadmiernej rekompensaty VAT zostało uwzględnione w art. 299 tej dyrektywy w odniesieniu do wszystkich rolników ryczałtowych. W tym względzie artykuł ów zakazuje państwom członkowskim ustalania procentowych stawek zryczałtowanej rekompensaty w wysokości, która mogłaby skutkować otrzymaniem przez [wszystkich] rolników ryczałtowych zwrotów przewyższających VAT naliczony i pobrany. |
39 |
Ponadto art. 297–299 rzeczonej dyrektywy przewidują, że ustalenie tych procentowych stawek jest dokonywane całościowo przez każde państwo członkowskie w świetle danych makroekonomicznych dotyczących wyłącznie rolników ryczałtowych za poprzednie trzy lata. W konsekwencji art. 299 tej dyrektywy nie może uzasadniać podjęcia decyzji o wyłączeniu w indywidualnym przypadku danego rolnika z systemu ryczałtowego z uwagi na zwroty otrzymane po zastosowaniu wskazanych stawek procentowych. |
40 |
Wreszcie, o ile sąd odsyłający przywołuje możliwość unieważnienia świadectwa o udziale w systemie ryczałtowym ze względu na to, że w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym korzystanie z tego systemu narusza zasadę neutralności w zakresie VAT, o tyle należy wskazać, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 26 opinii, że prawodawca Unii w sposób świadomy oparł ów system na pewnym uogólnieniu, odstępując od tej zasady, jak mógł to skutecznie uczynić, ponieważ neutralność podatkowa, w rozumieniu, jakie to pojęcie ma w sprawie w postępowaniu głównym, nie stanowi autonomicznej zasady prawa, lecz stanowi jeden z celów realizowanych przez dyrektywę VAT, który jest w szczególności wyrażony przez art. 167 i nast. owej dyrektywy, które to artykuły ustanawiają zasadę prawa do odliczenia podatku naliczonego. |
41 |
Ponadto Trybunał orzekł już, że zasadniczo system ryczałtowy nie może zapewniać idealnej neutralności VAT, ponieważ system ów zmierza właśnie do pogodzenia tego celu z celem uproszczenia zasad, jakim podlegają rolnicy ryczałtowi (zob. podobnie wyrok z dnia 8 marca 2012 r., Komisja/Portugalia, C‑524/10, EU:C:2012:129, pkt 53). |
42 |
W tych okolicznościach nie może zostać uznane za sprzeczne z prawem Unii to, że rolnik korzystający z tego systemu otrzymuje, tak jak w niniejszej sprawie, rekompensaty VAT wyższe niż kwota podatku naliczonego, jaką mógłby odliczyć, gdyby był podatnikiem tego podatku na zasadach ogólnych lub na zasadach uproszczonego systemu opodatkowania. |
43 |
W związku z tym zasada neutralności podatkowej nie może uzasadniać środka wyłączenia z systemu ryczałtowego, takiego jak unieważnienie świadectwa o udziale w tym systemie. |
44 |
Z całości powyższych rozważań wynika, iż na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że określa on w sposób wyczerpujący wszystkie sytuacje, w których państwo członkowskie może wyłączyć rolnika z systemu ryczałtowego. |
W przedmiocie pytania drugiego
45 |
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że rolnicy, w przypadku których ustalono, że uzyskują znacznie wyższe kwoty zwrotu jako członkowie systemu ryczałtowego, niż gdyby byli podatnikami na zasadach ogólnych lub zasadach uproszczonego systemu VAT, mogą stanowić kategorię rolników w rozumieniu tego przepisu. |
46 |
W tym względzie art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT przewiduje możliwość wyłączenia rolników z systemu ryczałtowego, uściślając, że takie wyłączenie może w szczególności dotyczyć kategorii rolników, nie definiując jednak przy tym pojęcia „kategorii rolników”. |
47 |
Co prawda, pojęcie takie odnosi się do działalności prowadzonej przez danych rolników, którzy, aby tworzyć kategorię, muszą posiadać jedną lub szereg cech wspólnych. |
48 |
Nie zmienia to jednak faktu, że w świetle zasady pewności prawa kategorie rolników, o których mowa w tym art. 296 ust. 2, powinny zostać określone na podstawie obiektywnych, jasnych i precyzyjnych kryteriów przez ustawodawcę krajowego lub, w danym przypadku, przez organ władzy wykonawczej uprawniony w tym względzie przez ustawodawcę krajowego. Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 36 opinii, kryteria te powinny zostać uprzednio ustalone w ten sposób, że kategoria podlegająca wyłączeniu powinna być określona z góry i w sposób abstrakcyjny, tak by każdy rolnik przy podejmowaniu ewentualnej decyzji o przystąpieniu do systemu był w stanie ocenić, czy należy do kategorii podlegającej wyłączeniu i czy nadal będzie do tej kategorii należał w przyszłości. |
49 |
Rolnik powinien zatem mieć możliwość dokonania ex ante indywidualnej analizy swojej sytuacji w celu ustalenia, czy w świetle obiektywnych kryteriów określonych przez tego ustawodawcę rolnik ów należy do kategorii rolników wyłączonych z systemu ryczałtowego. Natomiast kategorii rolników w rozumieniu art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT nie można, bez naruszania wymogów jasności i pewności sytuacji prawnych, definiować przez odniesienie się do kryterium, które nie umożliwia danym osobom dokonania takiej indywidualnej analizy. |
50 |
W niniejszej sprawie właśnie taki jest przypadek kryterium wyłączenia z systemu ryczałtowego opartego na pojęciu „znacznie wyższej” kwoty. |
51 |
Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 296 ust. 2 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że rolnicy, w przypadku których ustalono, że uzyskują znacznie wyższą kwotę zwrotu jako członkowie systemu ryczałtowego, niż gdyby byli podatnikami na zasadach ogólnych lub zasadach uproszczonego systemu VAT, nie mogą stanowić kategorii rolników w rozumieniu tego przepisu. |
W przedmiocie kosztów
52 |
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. |
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje: |
|
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: angielski.