KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 23.9.2026

COM(2026) 516 final

2026/0293(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii, dotycząca pisemnego powiadomienia złożonego przez Węgry w odniesieniu do decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z 15 grudnia 2022 r.

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

1.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii („rozporządzenie w sprawie warunkowości”) 1 przewiduje w art. 4 ust. 1, że „[o]dpowiednie środki są przyjmowane w przypadku stwierdzenia, że naruszenia zasad państwa prawnego w państwie członkowskim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii”.

2.18 września 2022 r., w następstwie procedury wszczętej 27 kwietnia 2022 r., Komisja Europejska („Komisja”) zaproponowała Radzie przyjęcie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech („wniosek Komisji”) 2 . Ustalenia Komisji dotyczyły zamówień publicznych, skuteczności ścigania przestępstw i zwalczania korupcji na Węgrzech, przejrzystości i ryzyka konfliktu interesów w odniesieniu do fundacji zarządzania aktywami interesu publicznego i podmiotów przez nie utrzymywanych.

3.Decyzją wykonawczą (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. („decyzja wykonawcza Rady”) 3 Rada oceniła stan wdrożenia środków zaradczych zaproponowanych w toku procedury przez Węgry i stwierdziła, że w ramach pewnych środków zaradczych nadal obserwuje się poważne niedociągnięcia, zagrożenia i uchybienia, co sprawia, że nie są one adekwatne w odniesieniu do ustaleń pierwotnie przedstawionych przez Komisję.

4.W szczególności Rada uznała, że poważne niedociągnięcia nadal poważnie osłabiają adekwatność środków zaradczych, które mają charakter horyzontalny, strukturalny i systemowy i mają zasadnicze znaczenie dla zaradzenia systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych, skuteczności ścigania przestępstw i zwalczania korupcji na Węgrzech. Uznano zatem, że te niedociągnięcia zagrażają skuteczności wszystkich środków zaradczych. Jako że stwierdzone przypadki niezgodności odnosiły się do naruszeń o charakterze systemowym, uznano, że w dużej mierze wpływają one – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii i na ochronę interesów finansowych Unii.

5.W art. 2 ust. 1 decyzji wykonawczej Rady ustanowiono zawieszenie 55 % zobowiązań budżetowych w ramach trzech programów operacyjnych polityki spójności, które miały być realizowane głównie w drodze zamówień publicznych 4 . W art. 2 ust. 2 zakazano, w odniesieniu do budżetu Unii wykonywanego w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego, zaciągania zobowiązań prawnych wobec trustu interesu publicznego utworzonego na podstawie węgierskiej ustawy IX z 2021 r. o fundacjach zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujących zadania publiczne („ustawa o trustach interesu publicznego”) lub wobec podmiotu utrzymywanego przez taki trust interesu publicznego. W art. 3 decyzji wykonawczej Rady zobowiązano Węgry do informowania Komisji co trzy miesiące o wdrożeniu środków zaradczych. 

6.13 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, wobec braku pisemnego powiadomienia ze strony Węgier Komisja z własnej inicjatywy dokonała ponownej oceny sytuacji („decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny”) 5 , biorąc pod uwagę informacje przekazane przez Węgry w kontekście kwartalnych sprawozdań na podstawie art. 3 decyzji wykonawczej Rady, a także wszelkie inne wiarygodne źródła informacji dostępne Komisji do tego czasu. W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny stwierdzono, że Węgry nie zaradziły sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków ochrony budżetu. 

7.2 grudnia 2024 r. Węgry przedłożyły Komisji pisemne powiadomienie dotyczące zmian w ustawie o trustach interesu publicznego, w którym zwróciły się o całkowite lub częściowe uchylenie środka przewidzianego w art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady w sprawie trustów interesu publicznego i utrzymywanych przez nie podmiotów. Przy tej okazji Węgry nie powiadomiły Komisji o żadnych innych środkach zaradczych w celu poprawy sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środka na podstawie art. 2 ust. 1 decyzji wykonawczej Rady.

2.Pisemne powiadomienie przedłożone przez Węgry na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości

9.9 września 2026 r. Węgry przekazały Komisji pisemne powiadomienie na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

10.W powiadomieniu tym Węgry twierdzą, że do czasu jego przedłożenia w pełni i odpowiednio wdrożono zobowiązania podjęte w ramach siedemnastu środków zaradczych wymienionych w decyzji wykonawczej Rady (z wyjątkiem jednego elementu środka zaradczego dotyczącego Arachne). Ponadto Węgry odniosły się do wdrożenia trzech nowych środków zaradczych: (i) uczestnictwa we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (EPPO), (ii) wzmocnienia uczciwości, przejrzystości i konkurencyjności na rynku zamówień publicznych oraz (iii) przyjęcia przepisów zapewniających przejrzystość beneficjentów rzeczywistych podmiotów i wyjaśniających wykorzystanie dotacji publicznych.

11.Na tej podstawie Węgry twierdzą, że warunki przyjęcia środków określone w art. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości przestały być spełniane, i zwracają się o uchylenie środków zawartych w art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej Rady.

3.Wnioski z oceny Komisji Europejskiej

12.Komisja oceniła środki zaradcze przedłożone przez Węgry wraz z dowodami na ich poparcie, na które składają się obowiązujące przepisy i niedawne zmiany legislacyjne oraz powiązane środki wykonawcze. 

13.Te zmiany legislacyjne obejmują środki mające na celu wzmocnienie uprawnień Urzędu ds. Etyki i zapewnienie mu dostępu do danych niezbędnych do wykonywania jego zadań; ustanowienie kompleksowego systemu składania oświadczeń majątkowych; poprawę przejrzystości i przeciwdziałanie ryzyku konfliktu interesów związanego z funkcjonowaniem trustów interesu publicznego do czasu ich likwidacji; rozszerzenie kontroli sądowej w odniesieniu do decyzji organów prowadzących postępowania przygotowawcze i prokuratury; wzmocnienie kontroli wsparcia finansowego Unii; zwiększenie przejrzystości zamówień publicznych i ogólnego wykorzystania wydatków publicznych.

14.Węgry przyjęły również nowe środki zaradcze. Na przykład jednym z kluczowych środków naprawczych jest przystąpienie do Prokuratury Europejskiej, która będzie mogła prowadzić postępowania przygotowawcze w sprawie ewentualnych przestępstw popełnionych po czerwcu 2021 r., co przyczyni się do skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w odniesieniu do przestępstw naruszających interesy finansowe Unii i ich skutecznego ścigania. Obejmie to cały okres od momentu przyjęcia tych środków przez Radę w 2022 r. Ponadto nowe przepisy dotyczące własności rzeczywistej wspierają walkę z korupcją dzięki zaostrzonym standardom rozliczalności, które umożliwiają kontrolę publiczną. Węgry jeszcze bardziej zaostrzyły przepisy dotyczące zamówień publicznych, aby poprawić przejrzystość, ułatwić konkurencję oraz zapobiegać korupcji i konfliktom interesów.

15.W ramach pakietu przyjętych środków zaradczych przedłożonego wraz z obecnym pisemnym powiadomieniem Węgry w wielu przypadkach wykroczyły poza zobowiązania podjęte w 2022 r. Na przykład obowiązujący system składania oświadczeń majątkowych przyznaje obecnie Urzędowi ds. Etyki znacznie szersze uprawnienia weryfikacyjne oraz – w porównaniu z pierwotnymi zobowiązaniami – rozszerza obowiązki w zakresie składania oświadczeń majątkowych, a także sankcje za niewypełnienie tych obowiązków, na większą liczbę urzędników wysokiego ryzyka. Te dodatkowe zobowiązania, wraz z całkowicie nowymi środkami zaradczymi, skuteczniej służą celowi, do osiągnięcia którego miały przyczynić się konkretne, ukierunkowane środki zaradcze.

16.Po dokonaniu łącznej oceny wszystkich środków zaradczych i ich wdrożenia, ze szczególnym uwzględnieniem środków, które – jak uznano w decyzji wykonawczej Rady – mają charakter horyzontalny, strukturalny i systemowy, Komisja stwierdza, że Węgry wykazały, iż wyeliminowały wcześniej stwierdzone niedociągnięcia i uchybienia.

2026/0293 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii, dotycząca pisemnego powiadomienia złożonego przez Węgry w odniesieniu do decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z 15 grudnia 2022 r.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii („rozporządzenie w sprawie warunkowości”) 7 , w szczególności jego art. 7 ust. 1 i 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.PROCEDURA

(1)15 grudnia 2022 r. na wniosek Komisji (zwany dalej „wnioskiem Komisji”) 8 Rada przyjęła decyzję wykonawczą (UE) 2022/2506 w sprawie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech („decyzja wykonawcza Rady”) 9 . Debaty Rady opierały się na wniosku Komisji i jego uzasadnieniu, a także na komunikacie Komisji do Rady z 30 listopada 2022 r. („komunikat Komisji”) 10 oraz na zaktualizowanej ocenie Komisji z 9 grudnia 2022 r. 11

(2)Zgodnie z motywami 11–14 decyzji wykonawczej Rady Komisja stwierdziła, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego występują poważne systemowe nieprawidłowości, uchybienia i niedociągnięcia, koncentracja udzielanych zamówień, niestosowanie przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych i konfliktu interesów w przypadku fundacji zarządzania aktywami interesu publicznego („trustów interesu publicznego”) i podmiotów przez nie zarządzanych, a także brak przejrzystości w zarządzaniu funduszami przez te trusty. Dodatkowe problemy były związane z ograniczeniami skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych i ścigania w przypadkach domniemanej działalności przestępczej, a także z organizacją prokuratury i brakiem funkcjonujących i skutecznych ram antykorupcyjnych. Stwierdzone nieprawidłowości, uchybienia i niedociągnięcia uznano za szeroko rozpowszechnione i wzajemnie powiązane.

(3)W decyzji wykonawczej Rady oceniono wdrożenie środków zaradczych, które Węgry zobowiązały się wprowadzić w trakcie procedury, oraz ich „kluczowe etapy wdrażania”, które odzwierciedlały kluczowe zobowiązania, jakie miały zostać zrealizowane w harmonogramach przedłożonych przez Węgry 12 . We wniosku Komisji uznano, że te środki zaradcze, rozpatrywane łącznie, zasadniczo będą w stanie uwzględnić poczynione w procedurze ustalenia dotyczące systemowych nieprawidłowości, uchybień i niedociągnięć w zamówieniach publicznych, ryzyka konfliktu interesów oraz obawy dotyczące trustów interesu publicznego, a także przyczyn dodatkowych dotyczących prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń oraz ram antykorupcyjnych, pod warunkiem że wszystkie środki zostaną prawidłowo i skutecznie wdrożone 13 .

(4)Pomimo szeregu kroków podjętych przez Węgry Rada stwierdziła, że w przypadku szeregu środków zaradczych utrzymują się znaczące niedociągnięcia, zagrożenia i uchybienia. W szczególności stwierdzono, że poważne niedociągnięcia nadal poważnie osłabiają adekwatność środków zaradczych, które mają charakter horyzontalny, strukturalny i systemowy oraz zasadnicze znaczenie dla zaradzenia systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych, skuteczności ścigania przestępstw i zwalczania korupcji na Węgrzech 14 .

(5)W decyzji wykonawczej Rady przypomniano, że środki zaradcze – z jedynym wyjątkiem, jakim jest środek dotyczący trustów interesu publicznego – muszą być oceniane w całości i na podstawie kryteriów jakościowych, a nie tylko ilościowych, pod kątem ich ogólnej adekwatności do położenia kresu przedmiotowej sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków ochrony budżetu 15 .

(6)Na tej podstawie Rada stwierdziła, że odpowiednie środki zaradcze, o których powiadomiły Węgry w trakcie procedury w 2022 r., brane pod uwagę jako całość, w przyjętej formie i z uwzględnieniem ich szczegółów, oraz z uwagi na wynikającą stąd niepewność co do ich stosowania w praktyce nie eliminują stwierdzonych naruszeń zasad państwa prawnego. Jako że stwierdzone przypadki niezgodności odnoszą się do naruszeń o charakterze systemowym, w decyzji wykonawczej Rady uznano, że w dużej mierze wpływają one – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii i na ochronę interesów finansowych Unii 16 .

(7)Jeżeli chodzi o stwierdzone naruszenia dotyczące trustów interesu publicznego, Rada stwierdziła, że w węgierskich ramach regulacyjnych występują niedociągnięcia, a podjęte kroki nie wyeliminowały ryzyka wystąpienia konfliktów interesów, które miał wyeliminować środek zaradczy. Środek zaradczy przyjęty przez Węgry uznano za nieadekwatny, co wiąże się z poważnym ryzykiem dla budżetu Unii 17 .

(8)Na tej podstawie w art. 2 ust. 1 decyzji wykonawczej Rady ustanowiono zawieszenie 55 % zobowiązań budżetowych w ramach trzech programów operacyjnych polityki spójności, które miały być realizowane głównie w drodze zamówień publicznych 18 . Ponadto w art. 2 ust. 2 zakazano, w odniesieniu do budżetu Unii wykonywanego w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego, zaciągania zobowiązań prawnych wobec trustu interesu publicznego utworzonego na podstawie ustawy o trustach interesu publicznego lub wobec podmiotu utrzymywanego przez taki trust. Co więcej, art. 3 stanowi, że Węgry informują Komisję do 16 marca 2023 r., a następnie co trzy miesiące, o wdrożeniu środków zaradczych, które zobowiązały się wdrożyć.

(9)Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości „[d]ane państwo członkowskie może w dowolnym momencie przyjąć nowe środki zaradcze i przedłożyć Komisji pisemne powiadomienie zawierające dowody wskazujące, że warunki określone w art. 4 przestały być spełniane”.

(10)Zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości „[n]a wniosek danego państwa członkowskiego, lub z własnej inicjatywy i najpóźniej po roku od przyjęcia środków przez Radę, Komisja dokonuje ponownej oceny sytuacji w danym państwie członkowskim, biorąc pod uwagę ewentualne dowody przedłożone przez dane państwo członkowskie, a także adekwatność nowych środków zaradczych przyjętych przez dane państwo członkowskie”. Ponadto ten sam przepis stanowi, że Komisja „przedkłada Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej w sprawie uchylenia przyjętych środków”, jeżeli uzna, że warunki określone w art. 4 przestały być spełniane, lub „wniosek dotyczący decyzji wykonawczej dostosowującej przyjęte środki”, jeżeli uzna, że częściowo zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków. Wreszcie „[j]eżeli Komisja uzna, że nie zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, kieruje do danego państwa członkowskiego decyzję wraz z uzasadnieniem i informuje o tym Radę”.

(11)13 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości oraz wobec braku pisemnego powiadomienia ze strony Węgier o konieczności uchylenia środków, Komisja przyjęła z własnej inicjatywy decyzję w sprawie ponownej oceny sytuacji („decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny”) 19 . W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny stwierdzono, że pomimo regularnej wymiany informacji między Komisją a władzami węgierskimi Węgry nie zaradziły sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków ochrony budżetu. W związku z tym Komisja nie zaproponowała Radzie uchylenia ani dostosowania środków przyjętych na podstawie art. 2 decyzji wykonawczej Rady.

(12)2 grudnia 2024 r. Węgry przedłożyły Komisji pisemne powiadomienie na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości dotyczące zmian w ustawie o trustach interesu publicznego, które należy uznać za nowy środek zaradczy. W tym pisemnym powiadomieniu rząd Węgier zwrócił się o całkowite lub częściowe uchylenie środka przewidzianego w art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady w sprawie trustów interesu publicznego. Węgry nie powiadomiły Komisji o żadnych innych nowych środkach zaradczych w celu poprawy sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środka na podstawie art. 2 ust. 1 decyzji wykonawczej Rady.

(13)16 grudnia 2024 r. Komisja przyjęła decyzję C(2024) 9140 final („decyzja Komisji z 2024 r.”) 20 , w której stwierdziła, że nie zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środka na podstawie art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady. W decyzji tej Komisja wymieniła szereg dostosowań (lub środków o równoważnym skutku) środka zaradczego zaproponowanego przez Węgry, które będą konieczne do stwierdzenia, że w odniesieniu do trustów interesu publicznego i podmiotów przez nie utrzymywanych sytuacja została wystarczająco naprawiona. W decyzji Komisji z 2024 r. wymieniono również elementy, które przyczyniłyby się do skuteczności środka zaradczego zaproponowanego przez Węgry 21 .

(14)9 września 2026 r. Węgry przekazały Komisji nowe pisemne powiadomienie na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości („pisemne powiadomienie”), w którym stwierdziły, że warunki przyjęcia środków określone w art. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości przestały być spełniane. W pisemnym powiadomieniu rząd Węgier zwrócił się o całkowite uchylenie środków ochrony budżetu przewidzianych w decyzji wykonawczej Rady oraz o zniesienie związanego z tym obowiązku sprawozdawczego.

2.ŚRODKI ZARADCZE

(15)W pisemnym powiadomieniu, zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości, Węgry stwierdziły, że w pełni i odpowiednio wdrożono zobowiązania podjęte w ramach środków zaradczych przyjętych lub zaproponowanych w przeszłości na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. Na tej podstawie Węgry argumentowały, że wszystkie systemowe nieprawidłowości, uchybienia i niedociągnięcia stwierdzone wcześniej w decyzji wykonawczej Rady zostały skutecznie wyeliminowane oraz że warunki określone w art. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości przestały być spełniane 22 .

(16)Ponadto Węgry przyjęły dalsze środki zaradcze. Większość przeszłych lub nowych środków zaradczych przyjęto, zmieniono lub wdrożono ustawą XVIII z 2026 r. o zmianie niektórych ustaw niezbędnej do uzyskania dostępu do funduszy Unii Europejskiej („ustawa zbiorcza”), która została przyjęta 23 czerwca 2026 r. 23 , oraz ustawą XXXV z 2026 r., przyjętą 28 lipca 2026 r. 24  

(17)Do celów prezentacji w niniejszej decyzji ocenia się najpierw środek zaradczy dotyczący trustów interesu publicznego, a następnie pozostałe istniejące środki zaradcze oraz dodatkowe nowe środki zaradcze.

2.1.Zapewnienie przejrzystości wykorzystania unijnego wsparcia przez fundacje zarządzania aktywami interesu publicznego

(18)W decyzji wykonawczej Rady wskazano na obawy co do niestosowania przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych i konfliktu interesów w przypadku trustów interesu publicznego i podmiotów przez nie utrzymywanych, a także co do braku przejrzystości w zarządzaniu funduszami przez te trusty 25 . Jak wspomniano w motywie (7) powyżej, Rada stwierdziła, że w ramach regulacyjnych występują niedociągnięcia, które nie zostały wyeliminowane. W praktyce nadal nie wyeliminowano ryzyka wystąpienia konfliktów interesów, któremu miał zaradzić środek zaradczy dotyczący trustów interesu publicznego.

(19)W decyzji Komisji z 2024 r. przypomniano o konkretnych, nadal niesuniętych niedociągnięciach występujących w tych ramach regulacyjnych. Zasadniczo, pomimo pewnych środków wprowadzonych przez Węgry, „urzędnicy najwyższego szczebla” mogą nadal zasiadać w zarządach trustów interesu publicznego, a urzędnicy wyższego szczebla pełniący funkcje polityczne może nadal wykonywać inną pracę za wynagrodzeniem podczas zasiadania w takich zarządach. Stwierdzono, że stworzyło to sytuację, w której urzędnicy wyższego szczebla pełniący funkcje polityczne mogli uczestniczyć w podejmowaniu decyzji dotyczących wydatkowania środków publicznych na rzecz podmiotów, w których sami są zatrudnieni i posiadają kluczowe uprawnienia decyzyjne 26 .

(20)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedłożyły zmiany konstytucyjne i legislacyjne, w połączeniu z przepisami wykonawczymi, mające na celu (i) likwidację trustów interesu publicznego (w dwóch etapach) oraz (ii) przeciwdziałanie istniejącemu strukturalnemu ryzyku konfliktu interesów do czasu likwidacji wszystkich trustów interesu publicznego. Rząd węgierski uważa, że zmiany te zapewniłyby niezbędne gwarancje ochrony budżetu Unii przed ryzykiem konfliktu interesów, a nawet wykraczałyby poza to, co jest absolutnie niezbędne, kładąc kres samemu istnieniu trustów interesu publicznego.

2.1.1.Likwidacja trustów interesu publicznego

(21)15 czerwca 2026 r. Węgry przyjęły szesnastą zmianę ustawy zasadniczej, która weszła w życie 20 czerwca 2026 r. 27 Szesnasta zmiana ustanowiła konstytucyjną podstawę procesu likwidacji przez (i) uchylenie dotychczasowego art. 38 ust. 6 ustawy zasadniczej, w którym uznano trusty interesu publicznego za część konstytucyjnych ram regulujących aktywa państwowe, (ii) ustanowienie, że aktywa przyznane przez państwo na rzecz trustów interesu publicznego, a także wpływy z nich oraz wszelkie zastępujące je aktywa po likwidacji tych trustów należy zwrócić nieodpłatnie do państwa jako następcy prawnego pod tytułem ogólnym, (iii) ustanowienie, że prawa założyciela trustu interesu publicznego, w tym prawo do likwidacji takiego podmiotu, muszą być wykonywane przez państwo, oraz (iv) ustanowienie, że szczegółowe zasady regulujące funkcjonowanie, likwidację i wykonywanie obowiązków publicznych muszą być określone w ustawie.

(22)W celu wdrożenia szesnastej zmiany w podtytule 32 ustawy zbiorczej wprowadzono zmiany do ustawy o trustach interesu publicznego (zwanej dalej „ustawą o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami”) 28 . Zmiany te przewidywały między innymi przeniesienie praw założyciela do trustów interesu publicznego na państwo 29 , reprezentowane przez ministra wyznaczonego decyzją rządu nr 1214/2026 (z dnia 29 czerwca) 30 , oraz ustanowienie dwóch odrębnych procedur mających na celu likwidację (i) do 31 sierpnia 2026 r. działalności trustów interesu publicznego, które nie prowadzą w ramach zadania publicznego działań w zakresie szkolnictwa wyższego („trustów interesu publicznego niezwiązanych ze szkolnictwem wyższym”), oraz (ii) do 1 sierpnia 2027 r. działalności trustów interesu publicznego, które prowadzą w ramach zadania publicznego działania w zakresie szkolnictwa wyższego („trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym”) 31 .

(23)W odniesieniu do trustów interesu publicznego niezwiązanych ze szkolnictwem wyższym, które określono w załączniku 2 do ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami, nowy art. 25/A tej ustawy przewiduje przyjęcie – na podstawie pierwotnej decyzji ministra posiadającego prawa założyciela – decyzji rządu w celu określenia między innymi daty likwidacji przedmiotowych trustów interesu publicznego do 31 lipca 2026 r., określenia pozostałych zadań, które mogą zostać przejęte i być realizowane przez organy państwa (jeżeli takie istnieją), wyznaczenia podmiotu publicznego otrzymującego aktywa i przejmującego wspomniane zadania oraz wyznaczenia agenta rozrachunkowego.

(24)W tym względzie decyzja rządu nr 1226/2026, przyjęta 14 lipca 2026 r. 32 , przewiduje likwidację wszystkich trustów interesu publicznego niezwiązanych ze szkolnictwem wyższym ze skutkiem od 31 lipca 2026 r. W decyzji określono również zadania publiczne, które mają zostać zachowane i przekazane z powrotem państwu, wyznaczono właściwych ministrów i organy budżetowe, które przejmą te zadania, wyznaczono agentów rozrachunkowych do nadzorowania procesu likwidacji oraz określono sposób wykonywania praw własności w odniesieniu do przedsiębiorstw i aktywów powracających do własności państwa.

(25)Ponadto w dekrecie rządowym nr 134/2026 33 określono szczegółowe zasady regulujące przekazywanie obowiązków publicznych związanych z badaniami historycznymi i ochroną dziedzictwa kulturowego, wykonywanych przez dwa trusty interesu publicznego niezwiązane ze szkolnictwem wyższym: Fundację na rzecz Badań nad Historią i Społeczeństwem Europy Środkowej i Wschodniej oraz Fundację im. Lajosa Batthyányego.

(26)W szczególności w odniesieniu do ubiegania się o finansowanie unijne lub otrzymywania takiego finansowania, zgodnie z art. 25/I ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami, w przypadku projektów lub programów dotacji współfinansowanych przez Unię Europejską organy budżetowe będące beneficjentami zastępują trusty interesu publicznego niezwiązane ze szkolnictwem wyższym po przejęciu ich zadań.

(27)Choć ustawa o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą trusty interesu publicznego niezwiązane ze szkolnictwem wyższym ulegają likwidacji, przewiduje ona również możliwość kontynuacji działalności tego podmiotu prawnego na wniosek co najmniej jednego założyciela niebędącego podmiotem państwowym. W takim przypadku fundacja może kontynuować działalność jako zwykła fundacja zarządzania aktywami regulowana odpowiednimi przepisami albo jako zwykła fundacja regulowana węgierskim kodeksem cywilnym. Taka kontynuacja nie skutkuje jednak zachowaniem statusu podmiotu jako trustu interesu publicznego w rozumieniu ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami 34 .

(28)W przypadku niezłożenia ważnego wniosku o kontynuację art. 25/B ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami stanowi, że właściwy sąd musi usunąć fundację ze swojego rejestru z dniem 31 sierpnia 2026 r., ze skutkiem od tego dnia. W takiej sytuacji dany trust interesu publicznego niezwiązany ze szkolnictwem wyższym całkowicie przestaje istnieć jako podmiot prawny. Biorąc pod uwagę, że nie złożono takich wniosków, wszystkie trusty interesu publicznego niezwiązane ze szkolnictwem wyższym, określone w załączniku 2 do ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami, zostały całkowicie wykreślone z rejestru jako podmioty prawne w dniu 31 sierpnia 2026 r., ze skutkiem od tego dnia, zgodnie z art. 25/B ust. 1 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami 35 .

(29)W odniesieniu do trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym przyjętą 2 lipca 2026 r. decyzją rządu nr 1219/2026, która weszła w życie 3 lipca 2026 r., wyznaczono Ministra Edukacji i Spraw Dzieci jako organ wykonujący – wyłącznie w imieniu państwa węgierskiego – prawa założyciela w odniesieniu do wszystkich trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym 36 .

(30)Ponadto w pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że likwidacja trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym wymaga odrębnej i dłuższej procedury, aby nie zakłócać bieżących działań w zakresie szkolnictwa wyższego, w tym przyznawania stypendiów, świadczenia usług klinicznych i działalności w zakresie opieki zdrowotnej.

(31)Z tego powodu, inaczej niż w przypadku trustów interesu publicznego niezwiązanych ze szkolnictwem wyższym, ustawa zbiorcza nie zawiera szczegółowych przepisów dotyczących natychmiastowej likwidacji trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym. Natomiast art. 31/G ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami stanowi, że zasady rozliczania trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym, a także wykonywania przez nie obowiązków publicznych i innych zadań oraz ich likwidacji zostaną określone w odrębnym akcie nie później niż do 1 sierpnia 2027 r.

2.1.2.Przepisy mające na celu przeciwdziałanie ryzyku konfliktu interesów

(32)Równolegle ze zmianami dotyczącymi likwidacji trustów interesu publicznego ustawą zbiorczą wprowadzono inne przepisy zmieniające zarządzanie trustami interesu publicznego i podmiotami przez nie utrzymywanymi, ze szczególnym uwzględnieniem przeciwdziałania ryzyku konfliktu interesów w całym pozostałym okresie istnienia trustów interesu publicznego i podmiotów przez nie utrzymywanych.

(33)Zgodnie z pisemnym powiadomieniem zmiany te odzwierciedlają decyzję Komisji z 2024 r. w części, w której wymieniono dostosowania (lub środki o równoważnym skutku) niezbędne do wprowadzenia konkretnych zmian w ustawie o trustach interesu publicznego, zaproponowanych przez Węgry w grudniu 2024 r., oraz elementy, które przyczyniłyby się do ich skuteczności, zgodnie z motywami 49 i 50 tej decyzji.

(34)O ile zgodnie z pierwotną ustawą o trustach interesu publicznego mandat członka rady powierników lub członka rady nadzorczej był nieograniczony w czasie, to zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami czas trwania ich mandatu, jak również mandatu członka kadry kierowniczej osoby prawnej ustanowionej lub utrzymywanej przez trust interesu publicznego 37 , jest ograniczony do czterech lat. Mandat może zostać odnowiony tylko raz, na okres do czterech dodatkowych lat; odnowienie może nastąpić wyłącznie w ramach jednej rady powierników lub rady nadzorczej lub w ramach jednej osoby prawnej ustanowionej lub utrzymywanej przez trust interesu publicznego 38 . Ograniczenie czasu trwania mandatu dotyczy również obecnych członków rad powierników lub rad nadzorczych, którzy zostali już wyznaczeni z zastrzeżeniem, że jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy zbiorczej ich kadencja trwała już ponad cztery lata, zgodnie z procedurą określoną w ustawie o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami musi zakończyć się ona w dniu wyznaczenia nowego członka 39 . Aby zapewnić uporządkowaną kontynuację działalności trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym i podmiotów przez nie utrzymywanych, w art. 31/I ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami ustanowiono system przejściowy: stosowanie tej ogólnej zasady w odniesieniu do kadry kierowniczej podmiotów utrzymywanych przez trusty interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym zawiesza się do 1 sierpnia 2027 r., zgodnie z harmonogramem określonym w art. 31/G dotyczącym likwidacji wspomnianych trustów interesu publicznego.

(35)Zgodnie z nowymi ustępami dodanymi do art. 15 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami członków rady powierników i członków rady nadzorczej trustu interesu publicznego musi wyznaczyć posiadacz praw założyciela w drodze otwartego zaproszenia do składania wniosków. Kandydaci muszą posiadać dyplom ukończenia studiów wyższych, wykazywać się niezależnością, uczciwością, bezstronnością i prawością oraz nie mogą podlegać okolicznościom powodującym konflikt interesów 40 . Członkowie ci, jak również członkowie kadry kierowniczej osoby prawnej ustanowionej lub utrzymywanej przez trust interesu publicznego, mogą zostać wyznaczeni jedynie wówczas, gdy w opinii wydanej w ciągu 15 dni od otrzymania wniosku od posiadacza praw założyciela Państwowa Izba Kontroli potwierdzi ich niezależność, uczciwość, bezstronność i prawość 41 . Jeżeli Państwowa Izba Kontroli stwierdzi, że osoba, która została już powołana, nie spełnia tych kryteriów, osoba ta nie może wykonywać praw wynikających z pełnionej funkcji ani otrzymywać wynagrodzenia. W przypadku osób, których mandat rozpoczął się przed wejściem w życie ustawy zbiorczej, w terminie 15 dni roboczych od tej daty osoba wykonująca prawa założyciela musi zwrócić się do Państwowej Izby Kontroli o sprawdzenie ich niezależności, uczciwości, bezstronności i prawości. Jeżeli kryteria te nie są spełnione, Państwowa Izba Kontroli musi wszcząć procedurę zakończenia sprawowania funkcji przez daną osobę przed osobą wykonującą prawa założyciela 42 .

(36)W art. 15 ust. 1b ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami wprowadzono zakaz pełnienia przez niektóre kategorie urzędników funkcji członków rady powierników, rady nadzorczej lub kadry kierowniczej osoby prawnej ustanowionej lub utrzymywanej przez trust interesu publicznego 43 . Ten sam przepis wprowadził również dla tych samych kategorii urzędników roczny okres karencji. Przestrzeganie tych przepisów przez obecnych członków rady powierników, rady nadzorczej i kadry kierowniczej ostatecznie sprawdza Urząd ds. Etyki 44 . Jeżeli przepisy te nie są przestrzegane, Urząd ds. Etyki musi wszcząć procedurę zakończenia sprawowania funkcji przez daną osobę przed osobą wykonującą prawa założyciela 45 .

(37)Art. 15/A ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami nakłada na członków rady powierników, członków rady nadzorczej i członków kadry kierowniczej obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego w terminie 30 dni od dnia powołania, a następnie co dwa lata oraz w terminie 30 dni od dnia zakończenia kadencji, a także załączenia każdorazowo oświadczenia majątkowego ich bliskich krewnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, zamieszkujących z nimi w tym samym gospodarstwie domowym. Osoby, które nie złożyły oświadczenia majątkowego, nie mogą wykonywać praw wynikających z pełnionej funkcji ani otrzymywać wynagrodzenia. Oświadczenia majątkowe są weryfikowane przez Urząd ds. Etyki. W przypadku gdy oświadczenie majątkowe zawiera fałszywe dane lub fakty podane umyślnie, Urząd ds. Etyki musi zainicjować wygaśnięcie mandatu danej osoby przed osobą wykonującą prawa założyciela. Zgodnie z art. 31/E ust. 1 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego ma również zastosowanie do obecnych członków rady powierników i rady nadzorczej, a także do kadry kierowniczej, w tym osób, których kadencja została zakończona z mocy prawa po wygaśnięciu ich mandatu.

(38)Odpowiedzialność Urzędu ds. Etyki za weryfikację oświadczeń majątkowych ustanowiona na mocy ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami znajduje odzwierciedlenie w zmianach do ustawy XXVII z 2022 r. o kontroli wykorzystania środków budżetowych Unii Europejskiej 46 („ustawa o Urzędzie ds. Etyki”) wprowadzonych ustawą zbiorczą. Nowe przepisy ustanawiają m.in. specjalną procedurę weryfikacji oświadczeń majątkowych, umożliwiającą Urzędowi ds. Etyki dostęp do danych i uzyskanie informacji niezbędnych do ich weryfikacji, jak opisano bardziej szczegółowo w motywach (59)–(62) poniżej.

(39)Podobnie art. 15/B ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami nakłada na członków rady powierników, członków rady nadzorczej i członków kadry kierowniczej obowiązek złożenia oświadczenia o braku konfliktu interesów w terminie 30 dni od powołania, a następnie co dwa lata oraz w terminie 30 dni od zakończenia kadencji. Osoby, które nie złożyły oświadczenia o braku konfliktu interesów, nie mogą wykonywać praw wynikających z pełnionej funkcji ani otrzymywać wynagrodzenia. Urząd ds. Etyki musi zweryfikować oświadczenie o braku konfliktu interesów, a w przypadku stwierdzenia takiego konfliktu – wszcząć procedurę zakończenia sprawowania funkcji przez daną osobę przed osobą wykonującą prawa założyciela. Sekcja 31/E ust. 1 ustawy o trustach interesu publicznego ze zmianami, o której mowa w motywie (37), ma również zastosowanie do oświadczeń o braku konfliktu interesów.

2.1.3.Ocena

(40)Na podstawie oceny Komisji Rada uważa, że przepisy mające na celu przeciwdziałanie strukturalnemu ryzyku konfliktu interesów skutecznie odzwierciedlają dostosowania (lub środki o równoważnym skutku) niezbędne do wprowadzenia konkretnych zmian w ustawie o trustach interesu publicznego, które Węgry zaproponowały w grudniu 2024 r., oraz elementy, które przyczyniłyby się do ich skuteczności, zgodnie z motywami 49 i 50 wspomnianej decyzji. Jak stwierdzono w motywie (13) powyżej, dostosowania te uznano za konieczne, aby stwierdzić, że sytuacja, która doprowadziła do przyjęcia środka na podstawie art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady, została wystarczająco naprawiona.

(41)Przepisy te weszły w życie między 29 czerwca a 31 lipca 2026 r. 47 , przed datą przedłożenia Komisji pisemnego powiadomienia, są bezwarunkowe i mają zastosowanie bez żadnych ograniczeń do wszystkich trustów interesu publicznego i podmiotów przez nie ustanowionych lub utrzymywanych. Podobnie, w przeciwieństwie do środka zaradczego zaproponowanego w grudniu 2024 r., przepisy te nie wprowadzają rozróżnienia między przepisami mającymi zastosowanie do podmiotów kwalifikujących się do wsparcia finansowego UE lub już je otrzymujących. Elementy te spełniają wymogi określone w pierwszych trzech tiret motywu 49 decyzji Komisji z 2024 r.

(42)Wymogi określone w pozostałych tiret motywu 49 decyzji Komisji z 2024 r. są również spełnione w następujący sposób:

a)Tiret czwarte, dotyczące czas trwania mandatu – przez przepisy opisane w motywie (34) powyżej.

b)Tiret piąte, dotyczące stosowania przepisów do nowych i obecnych członków rady powierników lub rady nadzorczej lub do członków kadry kierowniczej – przez przepisy opisane w motywach (34) i (38) powyżej.

c)Tiret szóste i dziewiąte, dotyczące braku konfliktu interesów i kontroli kwalifikowalności – przez przepisy opisane w motywie (35) powyżej.

d)Tiret siódme, dziesiąte, jedenaste i dwunaste, dotyczące oświadczeń majątkowych i oświadczeń o braku konfliktu interesów oraz związanych z nimi kontroli – przez przepisy opisane w motywach (37) – (38) powyżej.

e)Tiret ósme, dotyczące kontroli kwalifikowalności przeprowadzanej przed uznaniem danego trustu interesu publicznego lub podmiotu za kwalifikujące się do ubiegania się o finansowanie unijne, odnosi się do szczególnych warunków określonych w proponowanych środkach zaradczych z grudnia 2024 r., jednak cel tego przepisu zostaje osiągnięty, o ile wszystkie opisane powyżej przepisy mają natychmiastowe zastosowanie i przewidują krótkie okresy na przeprowadzenie kontroli w odniesieniu do obecnych członków, w przypadku których ewentualny konflikt interesów mógłby narazić budżet Unii na ryzyko.

(43)Ponadto przepisy opisane w motywach (34) i (35) są również zgodne z dodatkowymi elementami określonymi w motywie 50 decyzji Komisji z 2024 r., dotyczącymi maksymalnego czasu trwania mandatu i możliwości jego odnowienia, wprowadzenia okresu karencji oraz włączenia burmistrzów do kategorii urzędników, których funkcji nie można łączyć z członkostwem w radzie powierników lub radzie nadzorczej trustów interesu publicznego ani ze sprawowaniem funkcji członka kadry kierowniczej.

(44)Ponadto likwidacja trustów interesu publicznego, która wykracza poza opisane już zmiany w przepisach mających zastosowanie w całym pozostałym okresie istnienia trustów interesu publicznego, spowoduje zerwanie powiązania z podmiotami przez nie utrzymywanymi lub ustanowionymi. Doprowadzi to do ostatecznej likwidacji właśnie tych podmiotów, które podlegały przepisom stwarzającym ryzyko konfliktu interesów w kontekście wykonania budżetu Unii. W związku z tym w przypadku trustów interesu publicznego, które już zlikwidowano, tj. trustów interesu publicznego niezwiązanych ze szkolnictwem wyższym, nie występują już naruszenia zasad państwa prawnego stwierdzone na podstawie decyzji wykonawczej Rady, oraz związane z nimi ryzyko dla interesów finansowych Unii; wynika to również z faktu, że aktywa zostały przekazane z powrotem państwu i zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące wykorzystania wsparcia unijnego (w tym przepisy dotyczące zamówień publicznych, dostępu do danych, konfliktów interesów itp.). W przypadku trustów interesu publicznego, które będą nadal istnieć najpóźniej do 1 sierpnia 2027 r., tj. trustów interesu publicznego związanych ze szkolnictwem wyższym, wprowadzono odpowiednie przepisy mające zastosowanie do wszystkich osób pełniących funkcje lub zatrudnionych przez te trusty oraz do osób prawnych ustanowionych lub utrzymywanych przez nie, które zapewniają zgodność z przepisami art. 61 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, niezależnie od ich innej działalności i funkcji, w tym w rządzie węgierskim.

(45)Ponadto trusty interesu publicznego podlegają wymogom dotyczącym informacji publicznej, w tym zgodnie ze zmianą ustawy CXII z 2011 r., art. 37/C ust. 1 lit. c), w której wprowadzono wyraźny wymóg, aby fundacje zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujące zadania publiczne oraz osoby prawne przez nie ustanowione lub utrzymywane regularnie publikowały w centralnym rejestrze służącym przejrzystości szeroki zestaw informacji dotyczących swojej działalności (zob. sekcja 2.17 poniżej).

(46)Na podstawie oceny Komisji Rada uważa, że Węgry wdrożyły ten środek zaradczy i wprowadziły dodatkowe środki, aby wyeliminować niedociągnięcia wskazane w decyzji wykonawczej Rady w odniesieniu do ram prawnych trustów interesu publicznego.

2.2.Skuteczniejsze zapobieganie niezgodnościom z prawem i nieprawidłowościom związanym z wdrażaniem funduszy unijnych oraz skuteczniejsze wykrywanie i korygowanie tych niezgodności i nieprawidłowości dzięki nowo utworzonemu Urzędowi ds. Etyki

(47)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do ustanowienia nowego Urzędu ds. Etyki, którego celem będzie wzmocnienie zapobiegania nadużyciom finansowym, konfliktom interesów i korupcji oraz innym niezgodnościom z prawem i nieprawidłowościom we wdrażaniu wszelkiego wsparcia finansowego Unii oraz wykrywanie i korygowanie tych zjawisk. W decyzji wykonawczej Rady utworzenie Urzędu ds. Etyki uznano za środek horyzontalny, który służy zaradzeniu systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych zagrażającym interesom finansowym Unii 48 .

(48)Mimo że Węgry podjęły szereg kroków, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań, w motywie 36 decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że niedociągnięcia, zagrożenia i uchybienia zmniejszają skuteczność, niezależność i zdolność Urzędu ds. Etyki do zaradzenia systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych naruszających interesy finansowe Unii, powołując się w szczególności na: „(i) brak jasnego przepisu stwierdzającego, że Urząd ds. Etyki zachowa swoje kompetencje po wycofaniu projektu z unijnego finansowania; (ii) niedociągnięcia w systemie w przypadku kontroli sądowej decyzji instytucji zamawiających, które działają niezgodnie z zaleceniami Urzędu ds. Etyki; (iii) niedociągnięcia w procedurze odwoływania członków; (iv) związek między bezpośrednimi uprawnieniami a uprawnieniami nadzorczymi Urzędu ds. Etyki w odniesieniu do różnych grup zgłaszających oraz brak przeniesienia uprawnień na Urząd ds. Etyki umożliwiających weryfikację oświadczeń majątkowych członków rządu; (v) ograniczony zasięg związany z niewłączeniem wszystkich „urzędników wysokiego ryzyka” w zakres uprawnień weryfikacyjnych Urzędu ds. Etyki w odniesieniu do oświadczeń majątkowych”. Na tej podstawie uznano, że stwierdzone niedociągnięcia, w szczególności niedociągnięcia ograniczające uprawnienia Urzędu ds. Etyki, są „na tyle poważne, że istotnie zmniejszają zdolność tego Urzędu do zaradzenia systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych zagrażającym interesom finansowym Unii” 49 .

(49)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że w pełni uwzględniły pięć punktów wymienionych w motywie 36 decyzji wykonawczej Rady, w szczególności przez zmianę ustawy o Urzędzie ds. Etyki i przyjęcie przepisów szczegółowych w ramach ustawy XXXV z 2026 r.

(50)Jeśli chodzi o punkt pierwszy, art. 3 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, zmienionej art. 150 ustawy zbiorczej, stanowi, że „w przypadku wycofania środka, procedury lub projektu z finansowania unijnego kompetencje Urzędu [ds. Etyki] zostają utrzymane”.

(51)Jeśli chodzi o punkt drugi, w decyzji wykonawczej Rady odniesiono się do komunikatu Komisji, w którym stwierdzono, że chociaż Urząd ds. Etyki jest uprawniony do wszczęcia postępowania przed Radą Arbitrażową ds. Zamówień Publicznych (zwaną dalej „PPAB”) w związku z nieprawidłowościami w zamówieniach publicznych oraz do poddania decyzji PPAB kontroli sądowej, mające zastosowanie ramy prawne nie przewidują zawieszenia przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego do czasu zakończenia postępowania PPAB. Ponadto nie umożliwiają one Urzędowi ds. Etyki zakwestionowania braku wydania decyzji przez PPAB w wyznaczonym terminie. W tym względzie ustawą zbiorczą zmieniono przepisy ustawy CXLIII z 2015 r. o zamówieniach publicznych (zwanej dalej „ustawą o zamówieniach publicznych”), stanowiąc, że (i) w przypadku gdy Urząd ds. Etyki wszczął postępowanie przed Radą Arbitrażową ds. Zamówień Publicznych, musi ona zarządzić zawieszenie danego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli Urząd ds. Etyki wystąpi z takim wnioskiem, oraz (ii) Urząd ds. Etyki może poddać decyzję kontroli sądowej, jeżeli upłynie termin na wydanie decyzji przez Komisję ds. Zamówień Publicznych, a decyzja nie została jeszcze podjęta 50

(52)Punkt trzeci dotyczył odwołania prezesa i wiceprezesów Urzędu ds. Etyki na podstawie orzeczenia sądu – przy czym termin jego wykonania określono na 30 dni – oraz niejasności co do tego, czy wniesienie skargi na taką procedurę odwołania miałoby skutek zawieszający w odniesieniu do samego odwołania. Ustawą zbiorczą zmieniono art. 39 ust. 6 i art. 39 ust. 7 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, wydłużając ten termin do 60 dni oraz stanowiąc, że odwołanie ze skutkiem zawieszającym można wnieść w przypadku, gdy sąd zakończy stosunek prawny członka Rady Urzędu ds. Etyki.

(53)Jeśli chodzi o punkt czwarty i piąty, dotyczące uprawnień weryfikacyjnych Urzędu ds. Etyki w odniesieniu do oświadczeń majątkowych, Węgry zreformowały swój system składania oświadczeń majątkowych i rozwiązały te kwestie, jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w sekcji 2.4.3 poniżej.

(54)Ponadto w pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły szereg dalszych zmian legislacyjnych i zmian dotyczących zarządzania, personelu i skuteczności Urzędu ds. Etyki.

(55)Aby poprawić zarządzanie i zapewnić ciągłość działania, w art. 32 ust. 1 i art. 33 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki przewidziano zwiększenie liczby członków Rady Urzędu ds. Etyki oraz przepisy dotyczące procesu decyzyjnego Rady. W nowych art. 35 ust. 2 i art. 37 ust. 2a ustawy o Urzędzie ds. Etyki wprowadzono ukierunkowane zmiany w przepisach regulujących wybór członków Rady Urzędu ds. Etyki, stanowiąc, że komitet ds. kwalifikowalności powinien przyjąć system rankingowy, oraz ograniczając swobodę decyzyjną prezesa Państwowej Izby Kontroli przy wyborze kwalifikujących się kandydatów. W art. 37 ust. 3 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki doprecyzowano procedurę wyboru, stanowiąc, że komitet ds. kwalifikowalności musi podjąć decyzję w sprawie wybranej spośród kandydatów listy osób uznanych za odpowiednie do objęcia stanowisk prezesa i wiceprezesa Urzędu, a tym samym kwalifikujących się do zgłoszenia na te stanowiska, sporządzonej z uwzględnieniem osiągnięć zawodowych, wiedzy fachowej i kwalifikacji, oraz ustalić ranking kandydatów 51 .

(56)Ponadto, zgodnie z pierwotnymi zobowiązaniami w ramach tego środka zaradczego, Węgry zwiększyły liczbę pracowników Urzędu ds. Etyki, aby dostosować ją do zadań i działań Urzędu oraz zwiększyć jego efektywność 52 .

(57)Urząd ds. Etyki również opublikował swoje sprawozdania zgodnie z ustawą o Urzędzie ds. Etyki. W 2023 r. rozpoczęto ocenę ryzyka w zakresie uczciwości w kontekście ochrony funduszy unijnych, obejmującą ocenę aktualnej sytuacji w zakresie uczciwości systemu zamówień publicznych na Węgrzech 53 . W ramach tej oceny opracowano sprawozdanie umożliwiające Urzędowi ds. Etyki uzyskanie kompleksowego obrazu szczególnych zagrożeń dla uczciwości w odniesieniu do wdrażania wsparcia finansowego z budżetu Unii, w tym w dziedzinie zamówień publicznych, które uwzględniono przy przygotowywaniu pierwszego rocznego sprawozdania analitycznego 54 . Taką samą ocenę przeprowadzono w 2024 r. 55 Urząd ds. Etyki regularnie publikuje również swoje roczne sprawozdania analityczne dotyczące uczciwości 56 , na które rząd węgierski udzielił odpowiedzi zgodnie ze wspomnianą ustawą 57 . Ponadto 10 lutego 2026 r. Rada Urzędu ds. Etyki zatwierdziła sprawozdanie ad hoc koncentrujące się na centralnym systemie zamówień publicznych 58 .

(58)Dane przekazane przez Węgry dotyczące zgłoszeń sygnalistów 59 i dochodzeń dowodzą prawidłowego funkcjonowania Urzędu ds. Etyki zgodnie z wymogami środka zaradczego. Węgry poinformowały również o postępach poczynionych w zakresie umów o współpracy z węgierskimi organami i instytucjami 60 . Postępy te są szczególnie istotne dla skuteczności zadań i działań Urzędu ds. Etyki.

(59)Ponadto Węgry stwierdziły, że Urząd ds. Etyki ustanowił warunki techniczne i instytucjonalne niezbędne do prowadzenia rejestru wykonawców wykluczonych z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego zgodnie z wymogami rozdziału IV ustawy o Urzędzie ds. Etyki 61 . Wymagało to bezpośredniego połączenia danych z odpowiednimi rejestrami, a mianowicie z rejestrem informacji o spółkach, rejestrem beneficjentów rzeczywistych, rejestrem karnym i rejestrem przedsiębiorców prywatnych. Zostały one wdrożone 62 , a w węgierskim elektronicznym systemie zamówień publicznych uruchomiono interfejs rejestru wykonawców 63 . W tym względzie, zgodnie z art. 69 ust. 4 i 5 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, przyjęto decyzję rządu nr 1246/2026 (z dnia 7 sierpnia) potwierdzającą pełną dostępność danych w rejestrze oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości nr 1/2026 (z dnia 11 sierpnia) w sprawie wejścia w życie odpowiednich artykułów ustawy o Urzędzie ds. Etyki 64 . W piśmie z 31 sierpnia 2026 r. 65 prezes Urzędu ds. Etyki szacuje, na podstawie dostępnych danych, że Urząd ds. Etyki będzie musiał przeprowadzić ponad pięćset procedur rejestracji, przy czym pierwsze takie procedury już wszczęto. Urząd ds. Etyki przedstawi sprawozdanie z postępów w zakresie procedur rejestracji w następnym rocznym sprawozdaniu analitycznym dotyczącym uczciwości 66 .

(60)Jeśli chodzi o dostęp Urzędu ds. Etyki do informacji, zmiany w art. 18 ustawy o Urzędzie ds. Etyki dodatkowo rozszerzają gwarancje skutecznego dostępu Urzędu ds. Etyki do danych i rejestrów. Zgodnie ze zmienionymi przepisami Urząd ds. Etyki musi w toku dochodzenia ocenić wszystkie istotne informacje i może zwrócić się o udostępnienie danych do każdej osoby lub organizacji zaangażowanej w sprawę.

(61)Dostęp do danych można zapewnić w drodze formalnych wniosków skierowanych do odpowiednich organów albo – jeżeli jest to prawnie dozwolone i technicznie możliwe – przez bezpośredni dostęp do baz danych lub rejestrów, co umożliwia skuteczne i kompleksowe gromadzenie informacji. Nowe przepisy zapewniają, aby w toku prowadzonego postępowania Urząd ds. Etyki mógł przetwarzać wszelkie dane osobowe oraz, w niezbędnym zakresie, dane stanowiące tajemnice prawnie chronione – w tym w szczególności tajemnice skarbowe, bankowe i handlowe – a także dane objęte tajemnicą zawodową, pod warunkiem że takie dane są istotne dla dochodzenia, a ich przetwarzanie jest niezbędne do jego skutecznego prowadzenia 67 .

(62)Ponadto ramy prawne ustanawiają dla wszystkich zainteresowanych podmiotów jasne obowiązki w zakresie współpracy. Administrator danych objęty dochodzeniem, a także każda inna organizacja lub osoba, której ono dotyczy, są zobowiązani zastosować się do wniosku Urzędu ds. Etyki o udostępnienie danych w terminie określonym przez Urząd, nieprzekraczającym 30 dni, przy zapewnieniu w niektórych przypadkach minimalnych gwarancji proceduralnych. W przypadku gdy dane, których dotyczy wniosek, nie są dostępne lub nie mogą zostać ujawnione na mocy mającego zastosowanie prawa, podmiot, do którego skierowano wniosek, musi w tym samym terminie poinformować o tym Urząd ds. Etyki. Ponadto, aby zapewnić skuteczność tych uprawnień, Urzędowi przyznano skuteczne uprawnienia w zakresie egzekwowania przepisów na drodze sądowej: w przypadku niezastosowania się do wniosków o udostępnienie danych Urząd może wszcząć przed sądem postępowanie administracyjne w związku z nieprzestrzeganiem przepisów, przy czym sądy są zobowiązane do podjęcia decyzji w terminie 30 dni 68 . Ponadto Urząd ds. Etyki ma możliwość zwrócenia się do władz lub organów krajowych o wszczęcie procedur weryfikacji oświadczeń o braku konfliktu interesów i podejrzeń związanych z zarządzaniem funduszami unijnymi.

(63)W świetle przepisów, które weszły w życie, oraz elementów określonych powyżej, uwzględniając ustalenia przedstawione w sekcji 2.4.3 poniżej, a także opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry wypełniły zobowiązania w ramach środka zaradczego dotyczącego Urzędu ds. Etyki oraz wyeliminowały niedociągnięcia i uchybienia wskazane w motywie 36 decyzji wykonawczej Rady.

2.3.Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Korupcji

(64)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do ustanowienia Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji, której zadaniem będzie m.in. analiza obowiązujących środków antykorupcyjnych i przygotowywanie propozycji usprawnienia zapobiegania korupcji, wykrywania jej, prowadzenia postępowań przygotowawczych w jej sprawie oraz jej ścigania i karania 69 . Ramy regulacyjne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji zawarto w ustawie o Urzędzie ds. Etyki.

(65)Biorąc pod uwagę szereg zmian, w oparciu o ocenę przeprowadzoną przez Komisję, w swojej decyzji wykonawczej Rada stwierdziła, że Węgry zrealizowały odnośne kluczowe etapy wdrażania i że ramy regulacyjne związane z Grupą Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji stanowią wypełnienie zobowiązań podjętych w ramach środka zaradczego 70 .

(66)W swojej decyzji w sprawie ponownej oceny Komisja uznała jednak, że rząd węgierski nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia braku zgody na środki zaproponowane przez Grupę Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji w sprawozdaniu rocznym za 2022 r., wbrew zobowiązaniu szczegółowemu podjętemu w ramach środka zaradczego 71 .

(67)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły ponadto dowody potwierdzające, że Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Korupcji funkcjonuje w pełni i skutecznie zgodnie z wymogami środka zaradczego oraz że ustawa zbiorcza wprowadziła w życie szereg propozycji przedstawionych przez Grupę Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji, wykraczając również poza zobowiązania podjęte w ramach pierwotnego środka zaradczego. 

(68)2 marca 2026 r., zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o Urzędzie ds. Etyki (która reguluje również Grupę Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji) oraz zgodnie z zobowiązaniem podjętym w ramach środka zaradczego 72 , Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Korupcji przyjęła sprawozdanie roczne za 2025 r. i opublikowała je na swojej stronie internetowej 73 . 13 sierpnia 2026 r., zgodnie ze środkiem zaradczym i art. 52 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, rząd węgierski odpowiedział na propozycje zawarte w tym sprawozdaniu, uwzględniając je, w szczególności podczas przygotowywania nowej krajowej strategii zapobiegania korupcji 74 . Przedstawił również bardziej szczegółowe uzasadnienie w odpowiedzi na sprawozdania roczne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji w świetle decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny.

(69)Chociaż Grupie Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji nie udało się przyjąć sprawozdania rocznego w 2025 r., reformy wewnętrzne usprawniły jej strukturę operacyjną i metody pracy. 2 marca 2026 r. ponownie przyjęto sprawozdanie roczne 75 .

(70)Co więcej, ustawa o Urzędzie ds. Etyki zmieniona ustawą zbiorczą wdraża propozycje przedstawione przez Grupę Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji w sprawozdaniu rocznym za rok 2024, mające na celu poprawę efektywności działania Grupy 76 .

(71)Ponadto art. 57 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, zmienionej ustawą zbiorczą, stanowi, że członków reprezentujących organy państwowe wyznacza się na kadencję nieprzekraczającą pięciu lat, przy czym ich powołanie może zostać w każdej chwili odwołane 77 . Dodatkowo wśród członków reprezentujących organy państwowe w pracach może również uczestniczyć – jako osoba zaproszona na stałe – osoba wyznaczona przez dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Audytu Funduszy Europejskich („EUTAF”) 78 . Członkowie reprezentujący organy państwowe nadal nie będą otrzymywać odrębnego wynagrodzenia; natomiast członkom reprezentującym podmioty niepaństwowe przysługuje honorarium odpowiadające kwocie wynagrodzenia przewidzianego dla członków reprezentujących organizacje pozarządowe komitetów monitorujących węgierskie programy operacyjne 79 . Ponadto w przypadku nieobecności członek reprezentujący podmiot niepaństwowy może udzielić pełnomocnictwa do reprezentowania innemu członkowi, którego prawa i obowiązki muszą być identyczne z prawami i obowiązkami nieobecnego członka 80 .

(72)Zmieniony art. 58 ustawy o Urzędzie ds. Etyki stanowi, że mandat członków będących przedstawicielami podmiotów niepaństwowych może wygasnąć w drodze wycofania ich zaproszenia, jeżeli przestaną oni spełniać kryteria wyboru, lub wygasa z mocy prawa pięć lat po ich powołaniu 81 – termin ten ma również zastosowanie do wcześniej powołanych członków niereprezentujących rządu. W art. 61 ust. 5 ustawy o Urzędzie ds. Etyki, zmienionej ustawą zbiorczą, doprecyzowano, że Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Korupcji samodzielnie ustanawia swój regulamin dotyczący organizacji i funkcjonowania oraz roczny plan prac na wniosek swojego przewodniczącego, tj. prezesa Urzędu ds. Etyki 82 . 

(73)Jeśli chodzi o obecne funkcjonowanie Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji, zdaniem prezesa Urzędu ds. Etyki, pełniącego funkcję jej przewodniczącego, powróciła ona do pełnego składu po mianowaniu nowego członka niereprezentującego rządu. Jednocześnie po utworzeniu nowego rządu skład przedstawicieli rządu uległ znaczącej zmianie. Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Korupcji odbyła posiedzenie inauguracyjne 8 lipca 2026 r. i rozpoczęła przygotowania do wdrożenia zmian legislacyjnych, które weszły w życie 26 sierpnia 2026 r., w tym do zmiany regulaminu oraz do planowania prac tematycznych na 2026 r. 83 Biorąc pod uwagę decyzję wykonawczą Rady, zmiany legislacyjne oraz zmiany przedstawione w niniejszej sekcji, Rada, opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, uważa, że Węgry w pełni wdrożyły środek zaradczy dotyczący Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji.

2.4.Wzmocnienie ram antykorupcyjnych

(74)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do wzmocnienia ram antykorupcyjnych przez przyjęcie szeregu strategii i aktów dotyczących zwalczania nadużyć finansowych i korupcji oraz przez reformę systemu oświadczeń majątkowych. Ten środek zaradczy ma charakter horyzontalny i systemowy oraz służy zwalczaniu korupcji i zapewnieniu przejrzystości w sferze politycznej. Rada uznała go więc za jeden z głównych środków zaradczych 84 . Niektóre punkty tej ostatniej reformy, dotyczące weryfikacji oświadczeń majątkowych, stanowiły część zobowiązań podjętych w ramach środka zaradczego dotyczącego Urzędu ds. Etyki, o którym mowa w sekcji 2.2.

2.4.1.Strategia w zakresie zwalczania nadużyć finansowych oraz strategia antykorupcyjna

(75)Węgry zobowiązały się do przyjęcia do 30 września 2022 r. strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych oraz strategii antykorupcyjnej w odniesieniu do wsparcia unijnego, w których określone zostaną role i obowiązki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, konfliktom interesów i korupcji podmiotów zaangażowanych we wdrażanie wszelkiego wsparcia finansowego Unii oraz wykrywania i korygowania tych zjawisk. W decyzji wykonawczej Rady odniesiono się do oceny Komisji i uznano, że pomimo niedochowania uzgodnionego terminu Węgry wypełniły zobowiązania określone w ramach środka zaradczego 85 .

(76)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły dowody na to, że w 2024 r. przyjęły zmienioną wersję tej strategii i związanego z nią planu działania, obejmującą całe wsparcie finansowe Unii, w tym fundusze rolne 86 , oraz że ogólnie wdrażanie przebiega zgodnie z planem 87 . W zmienionej strategii nadal wskazuje się role i obowiązki poszczególnych podmiotów zaangażowanych we wdrażanie wsparcia finansowego Unii na Węgrzech związane z zapobieganiem nadużyciom finansowym, konfliktom interesów i korupcji oraz wykrywaniem i korygowaniem tych zjawisk, a także przedstawia się kompleksową ocenę głównych zagrożeń, czynników i praktyk związanych z nadużyciami finansowymi, konfliktami interesów i korupcją. W planie działania uzupełniającym strategię określono konkretne działania i terminy ich realizacji, wskazano organy odpowiedzialne za ich realizację i monitorowanie oraz określono niezbędne ustalenia dotyczące regularnego przeglądu planu działania 88 .

(77)Ponadto w 2022 r. rząd Węgier zobowiązał się również do przyjęcia nowej krajowej strategii antykorupcyjnej i planu działania oraz do pełnego wdrożenia wszystkich działań w ramach istniejącej krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2020–2022 do 30 czerwca 2023 r. 89 W grudniu 2023 r. w decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny poinformowano, że proces zmierzający do zakończenia prac nad nową krajową strategią antykorupcyjną jest nadal w toku, a przed jej przyjęciem należy wyeliminować pewne niedociągnięcia; nie było również jasne, czy rząd węgierski systematycznie prowadził konsultacje z odpowiednimi zainteresowanymi stronami. Komisja stwierdziła wówczas, że ramy antykorupcyjne nie zostały dotychczas wzmocnione zgodnie z podjętymi zobowiązaniami, ponieważ opóźnieniu uległo przyjęcie nowej krajowej strategii antykorupcyjnej i powiązanego z nią planu działania, w tym przyjęcie odstraszającego systemu sankcji 90 .

(78)W pisemnym powiadomieniu Węgry poinformowały o pełnej realizacji krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2020–2022, a także o zaangażowaniu Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji oraz konsultacjach z organizacjami krajowymi, OECD i GRECO mających na celu przygotowanie kolejnej krajowej strategii antykorupcyjnej i planu działania 91 . Węgry przedstawiły dowody na to, że 14 lutego 2024 r. przyjęły średnioterminową krajową strategię antykorupcyjną na lata 2024–2025 oraz plan działania dotyczący jej realizacji (z siedmioipółmiesięcznym opóźnieniem) – dokumenty te weszły w życie następnego dnia – jednocześnie powołano komitet monitorujący mający zapewnić nadzór nad realizacją strategii i planu działania 92 . Zgodnie ze sprawozdaniem rządu węgierskiego dotyczącym oceny realizacji krajowej strategii antykorupcyjnej i planu działania 93 , mimo osiągnięcia pewnych wyników na mniejszą skalę, wdrożenie istotnych części tych dokumentów było niewystarczające. Niektórych kluczowych zobowiązań nie zrealizowano w ogóle (na przykład reformy systemowej przepisów dotyczących lobbingu i zjawiska „drzwi obrotowych”), inne zrealizowano jedynie częściowo (na przykład w zakresie przepisów dotyczących prezentów protokolarnych i kodeksów zawodowych) lub zrealizowano je dopiero znacznie po upływie terminów określonych w krajowej strategii antykorupcyjnej i planie działania (w szczególności zobowiązania związane z oświadczeniami majątkowymi) 94 .

(79)Oprócz działań podjętych przez Węgry w ostatnich miesiącach, kraj ten zgłosił zamiar przyjęcia do 15 listopada 2026 r. nowej krajowej strategii antykorupcyjnej i planu działania, biorąc pod uwagę ustalenia z realizacji krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2024–2025 i propozycje Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji, a także w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami 95 . W nowej krajowej strategii antykorupcyjnej i planie działania należy przedstawić środki mające na celu wyeliminowanie pozostałych niedociągnięć.

2.4.2.Oświadczenia majątkowe

(80)W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że zgodnie ze środkiem zaradczym Węgry rozszerzyły zakres podmiotowy oświadczeń majątkowych o osoby pełniące wyższe funkcje polityczne i członków Zgromadzenia Narodowego, a także o krewnych zamieszkałych w tym samym gospodarstwie domowym. Stwierdzono jednak również, że w ramach regulacyjnych dotyczących oświadczeń majątkowych na Węgrzech nadal występują istotne niedociągnięcia, zagrożenia i uchybienia, a w szczególności: (i) brak jasności i pewności prawa w odniesieniu do obowiązków ujawniania informacji dotyczących nieruchomości, w tym nieruchomości znajdujących się poza jurysdykcją Węgier; (ii) brak jasności co do podmiotowego, przedmiotowego i czasowego zakresu oświadczenia o stanie majątkowym, dochodach i interesach ekonomicznych niektórych członków kadry kierowniczej, urzędników i członków Zgromadzenia Narodowego oraz osób, z którymi pozostają w związku małżeńskim lub nieformalnym, i dzieci zamieszkujących w tym samym gospodarstwie domowym; (iii) brak w ramach prawnych wyraźnego odniesienia do utworzenia systemu oświadczeń majątkowych składanych drogą elektroniczną w formacie cyfrowym, które mają być przechowywane w publicznej bazie danych z możliwością przeszukiwania bez uiszczania opłat ani konieczności rejestracji.

(81)Na tej podstawie Rada stwierdziła, że stwierdzone niedociągnięcia tworzą możliwe luki prawne i w konsekwencji osłabiają skuteczność środka zaradczego 96 . Niedociągnięć tych nadal nie wyeliminowano na koniec 2023 r., kiedy to Komisja przyjęła decyzję w sprawie ponownej oceny 97 .

(82)Jeżeli chodzi o weryfikację oświadczeń majątkowych, w decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że skuteczność środka zaradczego dotyczącego Urzędu ds. Etyki, o którym mowa w sekcji 2.2 powyżej, została zmniejszona m.in. z powodu (i) braku związku między bezpośrednimi uprawnieniami a uprawnieniami nadzorczymi Urzędu ds. Etyki w odniesieniu do różnych grup zgłaszających oraz brak przeniesienia uprawnień na Urząd ds. Etyki umożliwiających weryfikację oświadczeń majątkowych członków rządu, a także (ii) ograniczonego zasięgu związanego z niewłączeniem wszystkich „urzędników wysokiego ryzyka” w zakres uprawnień weryfikacyjnych Urzędu ds. Etyki w odniesieniu do oświadczeń majątkowych. Niedociągnięć tych również nadal nie wyeliminowano na koniec 2023 r., kiedy to Komisja przyjęła decyzję w sprawie ponownej oceny 98 .

(83)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły dowody na to, że obecnie istnieje kompleksowy i spójny system regulacyjny dotyczący oświadczeń majątkowych 99 .

(84)Urząd ds. Etyki posiada obszerne uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i weryfikacji oświadczeń majątkowych, a także podejmowania działań administracyjnych w następstwie ustaleń poczynionych w toku tych czynności 100 .

(85)Po pierwsze, w art. 19/A ust. 1 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki wyraźnie określono wykaz urzędników wysokiego ryzyka, których oświadczenia majątkowe podlegają weryfikacji przez ten Urząd 101 . Przyjmując podejście oparte na analizie ryzyka, Urząd ds. Etyki jest zobowiązany – w ramach oceny ryzyka w zakresie uczciwości – do ciągłej identyfikacji urzędników wysokiego ryzyka podlegających obowiązkom w zakresie oświadczeń majątkowych, w przypadku których poziom ryzyka w zakresie uczciwości jest wysoki, w celu określenia priorytetu i częstotliwości weryfikacji 102 .

(86)Zgodnie z art. 19/A ust. 2 lit. a) zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki Urząd ten dysponuje wyłącznymi kompetencjami do bezpośredniej weryfikacji oświadczeń majątkowych urzędników wyższego szczebla pełniących funkcje polityczne, którzy nie są członkami Zgromadzenia Narodowego, na podstawie art. 183 ustawy CXXV z 2018 r. o administracji rządowej („ustawy o administracji rządowej”)  103 , a także ich krewnych zamieszkałych w tym samym gospodarstwie domowym. W przypadku innych urzędników wysokiego ryzyka kompetencje te są dzielone z innymi organami wyznaczonymi do weryfikacji oświadczeń majątkowych w odpowiednich aktach sektorowych. W tym ostatnim przypadku Urząd ds. Etyki może bezpośrednio weryfikować oświadczenia majątkowe i nie jest uzależniony od weryfikacji dokonywanej przez inne organy na wniosek, co stanowi uprawnienie, które w przypadku niepublicznych oświadczeń majątkowych wykracza poza pierwotne zobowiązania.

(87)Urząd ds. Etyki może przeprowadzić procedurę weryfikacji niezależnie lub w ramach procedury dochodzeniowej oraz powinien regularnie wszczynać procedury z urzędu na podstawie swojej oceny ryzyka w zakresie uczciwości. Szczegółowe przepisy zapewniają Urzędowi ds. Etyki dostęp do oświadczeń majątkowych przechowywanych przez inne organy oraz procedurę angażowania osoby objętej dochodzeniem, w tym możliwość zwrócenia się przez Urząd ds. Etyki o dodatkowe informacje i dokumenty 104 .

(88)Aby weryfikować oświadczenia majątkowe, Urząd ds. Etyki ma szeroki dostęp do danych i informacji. W tym zakresie Urząd ds. Etyki ma obecnie bezpośredni i nieograniczony dostęp do 44 rejestrów 105 za pośrednictwem centralnej magistrali usług rządowych; może również zwrócić się o dostęp do wszystkich informacji uznanych za niezbędne do weryfikacji, na podstawie przepisów opisanych w motywach (60) – (62) powyżej. Po zakończeniu procesu weryfikacji Urząd ds. Etyki dokonuje oceny ustaleń w sprawozdaniu i w zależności od wyniku wszczyna procedurę sankcji (szczegółowe informacje znajdują się w motywach (96)–(99)) 106 .

(89)Po drugie, jeżeli chodzi o obowiązki ujawniania informacji w oświadczeniach majątkowych, załącznik 1 do ustawy XXXVI z 2012 r. o Zgromadzeniu Narodowym („ustawy o Zgromadzeniu Narodowym”) 107 , zmienionej ustawą zbiorczą, obecnie wyraźnie stanowi, że w oświadczeniu majątkowym należy również zgłaszać nieruchomości znajdujące się poza jurysdykcją Węgier.

(90)Po trzecie, jeżeli chodzi o zakres podmiotowy, przedmiotowy i czasowy oświadczeń majątkowych niektórych urzędników, art. 183 ust. 1 ustawy o administracji rządowej oraz art. 90 ust. 1 i 2 zmienionej ustawy o Zgromadzeniu Narodowym stanowią, że urzędnicy wyższego szczebla pełniący funkcje polityczne nieposiadający mandatu członka Zgromadzenia Narodowego i członkowie Zgromadzenia Narodowego, w tym urzędnicy wyższego szczebla pełniący funkcje polityczne zgodnie z art. 184 ustawy o administracji rządowej, muszą złożyć oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od objęcia urzędu, a następnie corocznie do 31 stycznia, odzwierciedlające stan na dzień 31 grudnia poprzedniego roku, a także w terminie 30 dni od wygaśnięcia ich mandatu (przy czym okres przechowywania tych oświadczeń wynosi trzy lata).

(91)Krewni w rozumieniu ustawy V z 2013 r. – Kodeks cywilny (zwanej dalej „kodeksem cywilnym”) 108 zamieszkujący z tymi urzędnikami w tym samym gospodarstwie domowym muszą złożyć niepubliczne oświadczenia majątkowe o tej samej treści. Uprawnienia do weryfikacji oświadczeń majątkowych krewnych są zgodne z przepisami mającymi zastosowanie do urzędnika 109 . Poza wymogami środka zaradczego inni urzędnicy wysokiego ryzyka również podlegają tym samym wymogom w zakresie oświadczeń majątkowych, a przepisy dotyczące ich krewnych zamieszkałych w tym samym gospodarstwie domowym mają również zastosowanie do tych innych urzędników wysokiego ryzyka, w przypadku których przepisy sektorowe odnoszą się do przepisów ustawy o Zgromadzeniu Narodowym 110 .

(92)Po czwarte, w odniesieniu do systemu oświadczeń majątkowych składanych drogą elektroniczną w formacie cyfrowym, które mają być przechowywane w publicznej bazie danych z możliwością wyszukiwania, art. 90 zmienionej ustawy o Zgromadzeniu Narodowym określa zasady elektronicznego składania oświadczeń majątkowych przez członków Zgromadzenia Narodowego oraz nakłada na Biuro Zgromadzenia Narodowego obowiązek zapewnienia funkcjonowania elektronicznego systemu rejestracji i powiązanego interfejsu użytkownika w odniesieniu do ustrukturyzowanego wprowadzania danych. Przepis ten jasno określa, że ma on zastosowanie do oświadczeń majątkowych każdej osoby, która składa takie oświadczenie zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o Zgromadzeniu Narodowym, a także do jej krewnych zamieszkałych w tym samym gospodarstwie domowym, których oświadczenia należy dołączyć do oświadczeń tych urzędników. Podejście to uzupełniają zasady sektorowe dotyczące różnych urzędników wysokiego ryzyka 111 , w tym art. 183 ust. 1 ustawy o administracji rządowej, z późniejszymi zmianami, w odniesieniu do urzędników wyższego szczebla pełniących funkcje polityczne nieposiadających mandatu członka Zgromadzenia Narodowego. Wykracza to poza bardziej ograniczone zobowiązania w ramach środka zaradczego w odniesieniu do zakresu podmiotowego stosowania.

(93)Zgodnie z art. 94 ust. 2 zmienionej ustawy o Zgromadzeniu Narodowym jawna wersja oświadczenia majątkowego (z wyłączeniem oświadczeń majątkowych krewnych) jest publikowana przez Komisję ds. Immunitetu Zgromadzenia Narodowego na stronie internetowej Zgromadzenia Narodowego, gdzie jest dostępna bezpłatnie i bez wymogu rejestracji 112 . W przypadku oświadczeń majątkowych złożonych w okresie od 1 sierpnia 2022 r. do 26 sierpnia 2026 r. (przed wejściem w życie nowych przepisów) dostęp zapewnia się w sposób umożliwiający wyszukiwanie na stronie internetowej Zgromadzenia Narodowego, bez konieczności uiszczania opłat ani dokonania rejestracji.

(94)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły dodatkowe dowody na uruchomienie systemu. Rząd wyznaczył przedsiębiorstwo mające opracować elektroniczny system składania oświadczeń majątkowych 113 , a system zawierający wymagane funkcje wyszukiwania zaczął funkcjonować w sierpniu 2026 r. Dalsze udoskonalone funkcje 114 mają zostać udostępnione do końca 2026 r., przed złożeniem oświadczeń majątkowych, które należy złożyć do 31 stycznia 2027 r.

(95)Ponadto, zgodnie ze swoimi zobowiązaniami, Węgry ustanowiły system sankcji związanych z naruszeniem obowiązków w zakresie ujawniania oświadczeń majątkowych. Jeżeli chodzi o sankcje karne, w art. 305/A ustawy C z 2012 r. – Kodeks karny („kodeks karny”) 115 , zmienionej ustawą zbiorczą, ustanowiono odpowiedzialność karną każdej osoby, która (i) na wezwanie właściwego podmiotu nie wywiązuje się z własnej winy z obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego w terminie określonym prawem lub (ii) w ramach wypełniania obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego ukrywa swoją sytuację finansową przez złożenie oświadczenia zawierającego nieprawdziwe informacje dotyczące istotnego faktu, zatajenie prawdziwego faktu lub w jakikolwiek inny sposób.

(96)To, czy zostaną nałożone sankcje administracyjne, zależy od sprawozdania Urzędu ds. Etyki sporządzonego po zakończeniu procedury weryfikacji oświadczenia majątkowego. Zgodnie z art. 19/A ust. 8 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki możliwe są trzy skutki:

1)jeżeli osoba objęta dochodzeniem nie wywiązała się z obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego lub umyślnie, fałszywie lub niezgodnie z prawdą przekazała istotne dane w oświadczeniu majątkowym, może to prowadzić do jej odwołania;

2)jeżeli Urząd ds. Etyki stwierdzi niedociągnięcia o charakterze wyłącznie administracyjnym, które nie wchodzą w zakres tiret pierwszego, można nałożyć grzywnę 116 ;

3)jeżeli nie stwierdzono żadnych niedociągnięć lub uznano, że są one nieznaczne, dochodzenie zostaje zamknięte, przy czym – w przypadku nieznacznych niedociągnięć – jest to uwarunkowane wykonaniem zalecenia lub propozycji Urzędu ds. Etyki, mających na celu zapewnienie kompletności oświadczenia majątkowego.

(97)W razie odwołania osób, w odniesieniu do których Urząd ds. Etyki posiada wyłączne kompetencje do weryfikacji oświadczeń majątkowych, Urząd ten informuje o wyniku dochodzenia przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego (w przypadku odwołania premiera) lub premiera (w przypadku wszystkich innych urzędników wyższego szczebla pełniących funkcje polityczne nieposiadających mandatu członka Zgromadzenia Narodowego), który następnie wszczyna procedurę odwołania 117 . Jeżeli chodzi o nakładanie grzywien, Urząd ds. Etyki może sam wszcząć postępowanie z urzędu 118 .

(98)Jeżeli chodzi o osoby, w odniesieniu do których Urząd ds. Etyki ma kompetencje dzielone w zakresie weryfikacji oświadczeń majątkowych, przepisy sektorowe uzupełniają przepisy proceduralne dotyczące sankcji administracyjnych. W przypadku gdy bezpośrednie odwołanie z inicjatywy Urzędu ds. Etyki lub nałożenie grzywny bezpośrednio przez ten Urząd nie jest możliwe ze względu na status konstytucyjny i ochronę urzędu danej osoby lub ze względu na fakt, że dane funkcje należą do konstytucyjnie niezależnych organów chronionych zasadą podziału władzy, te zasady sektorowe przewidują nałożenie sankcji administracyjnych przez właściwy organ 119 . Jeżeli w toku procedury wszczętej na wniosek Urzędu ds. Etyki właściwy organ dojdzie do odmiennych wniosków niż organ Urząd ds. Etyki, ma on obowiązek przedstawić ich szczegółowe uzasadnienie oraz poinformować o nich Urząd. Urząd ds. Etyki podaje swoje sprawozdanie wraz z otrzymanymi informacjami do wiadomości publicznej 120 . W przypadku gdy Urząd ds. Etyki może bezpośrednio podjąć decyzję o nałożeniu grzywny, podaje swoją decyzję do wiadomości publicznej, podając imię i nazwisko oraz mandat danej osoby 121 .

(99)Urząd ds. Etyki może zwrócić się o usunięcie nieznacznych lub nieistotnych niedociągnięć zgodnie z art. 19/A ust. 8 lit. b)bb) zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki. W przypadku urzędników wysokiego ryzyka, do których przepisy ustawy o Zgromadzeniu Narodowym mają zastosowanie bezpośrednio lub przez odniesienie w aktach sektorowych (w tym w przypadku urzędników wyższego szczebla pełniących funkcje polityczne na podstawie art. 183 ustawy o administracji rządowej), ustawa o Zgromadzeniu Narodowym uzupełnia tę zasadę i przewiduje, że korekty należy dokonać niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 15 dni, w drodze zgłoszenia uzupełniającego 122 .

2.4.3.Ocena

(100)Jak opisano w sekcji 2.4.1, Węgry wzmocniły swoje ramy antykorupcyjne i przyjęły strategię zwalczania nadużyć finansowych i strategię antykorupcyjną w odniesieniu do wsparcia unijnego oraz powiązany plan działania, a także ich przegląd zgodnie z pierwotnym zobowiązaniem. Biorąc jednak pod uwagę niedociągnięcia dotyczące nowej krajowej strategii antykorupcyjnej i planu działania na lata 2024–2025, nie wszystkie zobowiązania zostały wypełnione, w związku z czym nie można uznać, że środek zaradczy został w pełni zrealizowany. W tym względzie środek zaradczy należy ocenić z uwzględnieniem jego względnego znaczenia dla ochrony budżetu Unii i innych, centralnych środków zaradczych dotyczących zwalczania korupcji, a także wszelkich innych nowych środków zaradczych w tym zakresie.

(101)Jak opisano w sekcji 2.4.2., Węgry ustanowiły kompleksowy system składania oświadczeń majątkowych obejmujący odstraszający i proporcjonalny system sankcji. Urząd ds. Etyki, utworzony jako jeden z centralnych środków zaradczych 123 , który oceniono w motywie (62) powyżej jako zrealizowany, otrzymał obszerne uprawnienia do weryfikacji oświadczeń majątkowych i działań następczych w związku z weryfikacją, wykraczające poza pierwotne zobowiązania Węgier i wzmacniające system weryfikacji. W związku z tym, opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry wypełniły zobowiązania podjęte w ramach tego środka zaradczego w odniesieniu do oświadczeń majątkowych i uzupełniły je dodatkowymi zabezpieczeniami służącymi wzmocnieniu ram antykorupcyjnych.

2.5.Wprowadzenie specjalnej procedury w przypadku szczególnych przestępstw związanych z wykonywaniem władzy publicznej lub zarządzaniem majątkiem publicznym

(102)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się ustanowić nową procedurę kontroli sądowej dotyczącą szczególnych przestępstw związanych z wykonywaniem władzy publicznej lub zarządzaniem majątkiem publicznym 124 . Zasadniczo w przypadku konkretnych przestępstw związanych z korupcją i praktykami korupcyjnymi nowa procedura miała umożliwić kontrolę sądową decyzji prokuratury lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o oddaleniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub zakończeniu postępowania karnego 125 . Rada uznała ten środek zaradczy za środek horyzontalny, którego celem jest zaradzenie problemom strukturalnym związanych ze skutecznością ścigania przestępstw na Węgrzech oraz zapewnienie podejmowania skutecznych i odstraszających środków w celu ochrony interesów finansowych Unii, zgodnie z art. 325 TFUE. Jest to zatem jeden z głównych środków zaradczych mających na celu wyeliminowanie obaw zgłoszonych przez Komisję 126 .

(103)Węgry zobowiązały się również do (i) przydzielenia do 31 grudnia 2022 r. dodatkowych specjalnych stanowisk sądowi odpowiedzialnemu za kontrolę sądową decyzji prokuratury lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o oddaleniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub zakończeniu postępowania karnego oraz (ii) przeprowadzenia przeglądu funkcjonowania procedury do 31 grudnia 2023 r. i, w razie potrzeby, do zapewnienia przyjęcia zmian w ramach prawnych po konsultacjach z Komisją do 30 czerwca 2024 r. 127 Oba te zobowiązania miały zostać zrealizowane po dacie przyjęcia decyzji wykonawczej Rady.

(104)W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że pomimo wprowadzenia nowej procedury kontroli sądowej w ustawie XC z 2017 r. o kodeksie postępowania karnego (zwanej dalej „kodeksem postępowania karnego”) 128 przepisy szczegółowe pozostawiają w procedurze margines swobody, co może zagrozić skuteczności i ogólnej adekwatności środka zaradczego. W szczególności (i) mające zastosowanie przepisy nie określają jasno skutków prawnych dla prokuratora wynikających z wydania orzeczenia sądowego uchylającego jego decyzję w następstwie wniosku o kontrolę; (ii) w sprawach, w których można złożyć wniosek o ściganie, kodeks postępowania karnego wymaga zbadania podstawy takiego wniosku przez sąd rozpoznający sprawę na posiedzeniu niejawnym i bez zapoznawania się z dowodami, co ma charakter dodatkowy względem wstępnego badania podstaw formalnych; (iii) w kodeksie postępowania karnego nie sprecyzowano czasowego zakresu stosowania nowych przepisów, a w szczególności nie sprecyzowano, czy nowa procedura będzie miała również zastosowanie do (nieprzedawnionych) przestępstw popełnionych przed 1 stycznia 2023 r. 129 Komisja potwierdziła tę ocenę w swojej decyzji w sprawie ponownej oceny 130 .

(105)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że te trzy punkty zostały rozwiązane wprowadzonymi ustawą zbiorczą zmianami w kodeksie postępowania karnego 131 . Węgry stwierdziły, że ogólnym celem jest wzmocnienie proceduralnych ram prawnych, zwiększenie przejrzystości postępowań karnych i roli proceduralnej Urzędu ds. Etyki oraz zapewnienie skuteczniejszego nadzoru sądowego.

(106)Jeżeli chodzi o pierwszy punkt motywu (104) powyżej, art. 817/G ust. 3 zmienionego kodeksu postępowania karnego stanowi, że po wydaniu przez sąd stosownego orzeczenia w sprawie wniosku o kontrolę prokuratura lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze muszą kontynuować postępowanie na podstawie uzasadnienia tego orzeczenia sądu, a w przypadku niewykrycia konkretnych kwestii – usunąć niedociągnięcia stwierdzone w tym samym orzeczeniu sądu. Postępowanie nie może zostać zakończone ponownie, jeżeli w przypadku niewykrycia uchybienia stwierdzone w orzeczeniu sądu nie zostały usunięte, chyba że nie było to możliwe z przyczyn niezależnych od prokuratury lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze.

(107)Ponadto w takim przypadku organ prowadzący postępowanie przygotowawcze musi w terminie dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania przygotowawczego lub kontynuowania postępowania, a następnie co dwa miesiące, przekazać prokuraturze akta postępowania przygotowawczego oraz złożyć sprawozdanie z postępów w postępowaniu przygotowawczym. Co więcej, prokuratura musi przekazać sądowi właściwemu do rozpoznania wniosku o kontrolę wszystkie akta sprawy określone w ustawie, które odnoszą się do sprawozdania organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze.

(108)Jeżeli na podstawie przedłożonych akt sąd właściwy do rozpoznania wniosku o kontrolę stwierdzi, że postępowanie przygotowawcze w sposób oczywisty nie uwzględnia uzasadnienia orzeczenia sądu, musi zgłosić to naczelnikowi prokuratury i zwrócić się o zastosowanie środków. W kolejnym sprawozdaniu z przebiegu postępowania przygotowawczego należy również poinformować sąd rozpoznający wniosek o kontrolę o środkach zastosowanych w odpowiedzi na takie zgłoszenie.

(109)Ponadto w przypadku ponownego zakończenia postępowania i z zastrzeżeniem warunków określonych w ustawie XC z 2017 r. z późniejszymi zmianami procedura kontroli sądowej umożliwia wniesienie aktu oskarżenia do właściwego sądu, który rozstrzyga co do istoty sprawy po zapoznaniu się z dowodami.

(110)Jeżeli chodzi o drugi punkt motywu (103) i (104) powyżej, Węgry stwierdziły, że sąd właściwy do rozpoznania wniosku o ponowną kontrolę może oddalić ten wniosek postanowieniem, które nie jest rozstrzygające, wyłącznie na podstawie formalnych warunków wstępnych 132 . Następnie sąd właściwy do rozpoznania wniosku o ponowną kontrolę może jedynie w ograniczonym zakresie zbadać podstawy wniosku o ściganie. Musi on zbadać, czy osoba wskazana we wniosku o ściganie jako oskarżona może być zasadnie podejrzana o popełnienie przestępstwa. Ocena ta opiera się na aktach sprawy oraz danych, dokumentach i oświadczeniach załączonych przez osobę uprawnioną do złożenia wniosku o ściganie. Ponadto, jeżeli sąd właściwy do rozpoznania wniosku o ponowną kontrolę stwierdzi, że oskarżony wydaje się mieć immunitet, a immunitet ten nie zostanie uchylony, sąd musi oddalić wniosek o ściganie w całości lub w części 133 . Zdaniem Węgier rozwiązanie to zapewnia, aby kontrola merytoryczna nie służyła jako orzeczenie w trybie prejudycjalnym wydane przez sąd, który następnie wyda orzeczenie co do istoty sprawy, lecz funkcjonowała jako odrębna kontrola sądowa. W ten sposób funkcje sądownicze są oddzielone, zagwarantowana jest bezstronność postępowania, a także spójność gwarancji nieodłącznie związanych z odrębnym postępowaniem.

(111)Jeżeli chodzi o trzeci punkt motywu (104) powyżej, ustawa zbiorcza stanowi, że przepisy określone w rozdziale CV/A kodeksu postępowania karnego mają również zastosowanie do (nieprzedawnionych) przestępstw popełnionych przed 1 stycznia 2023 r. W ramach dodatkowej gwarancji rozdział CV/A ma również zastosowanie do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego po 31 grudnia 2022 r., jeżeli zawiadomienie to dotyczy tego samego czynu co czyn będący przedmiotem wcześniejszego zawiadomienia, które złożono i w sprawie którego odmówiono wszczęcia postępowania (lub w przypadku którego zakończono postępowanie przygotowawcze) przed 1 stycznia 2023 r. 134

(112)Jeżeli chodzi o dwa zobowiązania, o których mowa w motywie (103) powyżej, utworzono dwa nowe stanowiska sędziowskie w wydziale śledczym Centralnego Sądu Rejonowego w Budzie, który jest sądem właściwym do nakazania wszczęcia lub kontynuowania postępowania karnego na podstawie rozdziału CV/A ustawy XC z 2017 r. Odpowiednie ogłoszenia o naborze opublikowano w 2023 r. w pierwszym wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego. Oba stanowiska zostały obsadzone 15 lipca 2023 r. w drodze mianowania. Ponadto od 1 lutego 2023 r. Węgry utworzyły dwa nowe stanowiska sekretarza sądowego w ramach jurysdykcji sądu dla miasta stołecznego Budapeszt. Zdaniem Węgier obecna liczba sędziów umożliwia ciągłą rotację przydzielania spraw, a kierownictwo wydziału stale monitoruje przestrzeganie terminów rozpatrywania spraw.

(113)Węgry stwierdziły, że nie zakończono przeglądu funkcjonowania procedury do 31 grudnia 2023 r. Chociaż obowiązek przeprowadzenia takiego przeglądu ustanowiono w 2021 r. 135 , sprawozdanie przyjęto dopiero 17 czerwca 2026 r. 136 , po przesłaniu kwestionariuszy policji, Krajowej Administracji Podatkowej i Celnej jako organom prowadzącym postępowania przygotowawcze, Prokuraturze Generalnej i Krajowemu Biuru Sądownictwa, po zaangażowaniu Urzędu ds. Etyki i Węgierskiej Izby Adwokackiej w przygotowanie przeglądu oraz po konsultacji z Krajową Radą Sądownictwa. W sprawozdaniu stwierdzono, że nie ma potrzeby wprowadzania zmian do ram prawnych, biorąc pod uwagę zmiany wprowadzone ustawą zbiorczą (w przygotowaniu w momencie przyjmowania sprawozdania) zgodnie z uwagami otrzymanymi od Urzędu ds. Etyki, Węgierskiej Izby Adwokackiej i Prokuratury Generalnej.

(114)Jak wyjaśniono w niniejszej sekcji, Węgry wyeliminowały utrzymujące się uchybienia stwierdzone w decyzji wykonawczej Rady oraz zapewniły wydziałowi śledczemu Centralnego Sądu Rejonowego w Budzie odpowiedni personel. Choć przegląd procedury specjalnej przeprowadzono dopiero w czerwcu 2026 r., a nie do końca 2023 r. zgodnie z pierwotnym zobowiązaniem, nie zmienia to faktu, że skutecznie przyjęto niezbędne zmiany w tej procedurze i że jej cele zostały obecnie osiągnięte. Ponadto, jak opisano bardziej szczegółowo poniżej w sekcji 2.18, uczestnictwo Węgier we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (EPPO) pozytywnie przyczyniło się do realizacji tego środka zaradczego, ponieważ wzmacnia szersze ramy antykorupcyjne i ramy ścigania przestępstw, w których środek ten funkcjonuje.

(115)W związku z tym, opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry wypełniły zobowiązania podjęte w ramach tego środka zaradczego.

2.6.Wzmocnienie mechanizmów audytu i kontroli w celu zagwarantowania należytego wykorzystania wsparcia unijnego

(116)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do wzmocnienia mechanizmów audytu i kontroli w celu zagwarantowania należytego wykorzystania unijnego wsparcia poprzez włączenie do odpowiednich regulacji krajowych przepisów zaostrzających zasady i procedury, tak by skuteczniej zapobiegać konfliktom interesów związanym z wykorzystywaniem unijnych środków zgodnie z art. 61 rozporządzenia finansowego 137 wykrywać takie konflikty interesów i je eliminować, co obejmuje także skuteczny mechanizm kontroli ważności oświadczeń o braku konfliktu interesów.

(117)W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że Węgry podjęły szereg kroków, by wypełnić swoje zobowiązania. W szczególności Węgry ustanowiły Departament ds. Audytu Wewnętrznego i Etyki w celu wzmocnienia mechanizmów audytu i kontroli oraz zagwarantowania należytego wykorzystania funduszy UE, a także zapewniły mu gwarancje niezależności i skuteczności. Węgry zmieniły również ramy regulacyjne EUTAF 138 . W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny odniesiono się jednak do niedociągnięć w realizacji szeregu zobowiązań w ramach tego środka zaradczego 139 .

(118)Węgry stwierdziły, że przyjęły jasny zestaw zasad i procedur związanych z zapobieganiem konfliktom interesów, ich wykrywaniem i korygowaniem 140 zgodnie z art. 61 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 141 i powiązanym zawiadomieniem Komisji 142 . Przepisy te dotyczą również zadań i obowiązków organów zaangażowanych w zarządzanie funduszami unijnymi i ich kontrolę oraz ich roli w zapobieganiu konfliktom interesów, ich wykrywaniu i korygowaniu 143 .

(119)Jeżeli chodzi o ramy operacyjne dotyczące biura Departamentu ds. Audytu Wewnętrznego i Etyki, Węgry wprowadziły szereg usprawnień w jego praktycznym funkcjonowaniu i zasobach, tak aby mógł on skuteczniej wykonywać swoje zadania i obowiązki. W związku z tym w lipcu 2026 r. ukończono zaktualizowaną wersję metodyki, aby zapewnić skuteczność dochodzeń w sprawie konfliktów interesów 144 . Ponadto Węgry stwierdziły, że Departament ds. Audytu Wewnętrznego i Etyki stale prowadzi działalność zgodnie ze swoim mandatem i wnosi wiedzę fachową w zakresie wzmocnionych ram dotyczących konfliktów interesów 145 .

(120)Jeżeli chodzi o EUTAF, którego ramy regulacyjne i funkcjonowanie oceniono jako zgodne ze zobowiązaniami podjętymi w ramach środka zaradczego w 2022 r. 146 , dyrektor generalny potwierdził w swoim piśmie 147 , że EUTAF działa skutecznie, a jego budżet jest odpowiedni. Dyrektor generalny EUTAF potwierdził również, że dysponuje niezbędnymi zasobami finansowymi i ludzkimi, aby chronić swoją niezależność i wykonywać swoje zadania zgodnie z wymogami środka zaradczego 148 .

(121)Zgodnie z zobowiązaniem podjętym w ramach tego środka zaradczego Węgry wprowadziły system oświadczeń o braku konfliktu interesów dla pracowników zaangażowanych w podejmowanie decyzji dotyczących poszczególnych projektów oraz jasne zasady dotyczące konfliktu interesów mające zastosowanie do wszystkich pracowników zaangażowanych w przygotowanie, realizację oraz audyt i kontrolę wsparcia UE 149 , a także do ostatecznych odbiorców, instytucji zamawiających, wykonawców, podwykonawców i firm konsultingowych. Węgry stwierdziły również, że przewiduje się uproszczenie tych przepisów mające na celu zmniejszenie obciążenia administracyjnego po stronie beneficjenta 150 .

(122)Jeśli chodzi o rotację pracowników na newralgicznych stanowiskach, Narodowe Centrum Rozwoju musi zapewnić zarówno rotację, jak i nadzór nad pracownikami na tych stanowiskach, zwłaszcza nad pracownikami, którzy zajmują się nieprawidłowościami, kontrolami i oceną ryzyka 151 . 2 czerwca 2023 r. przyjęto centralną metodykę rotacji, którą zaktualizowano 23 lutego 2026 r.; określono w niej cele, zakres i procedury rotacji, uwzględniając nie tylko pracowników zajmujących się zarządzaniem nieprawidłowościami, kontrolami i oceną ryzyka, ale także stanowiska wiążące się z bezpośrednim kontaktem z beneficjentami lub w inny sposób uznane przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla za newralgiczne 152 .

(123)Aby udoskonalić pierwszą metodykę z 2 czerwca 2023 r. i zapewnić bardziej rygorystyczne rozwiązania w zakresie nadzoru nad newralgicznymi stanowiskami, 8 stycznia 2026 r. Węgry opublikowały drugą metodykę 153 . Organizacje przedłożyły powiązane plany działania w lutym 2026 r. i muszą składać sprawozdania roczne do 15 października 154 .

(124)Ponadto Węgry stwierdziły, że podczas następnego przeglądu, który ma się odbyć na początku 2027 r., planują połączyć dwie centralne metody określające procedury rotacji i nadzoru nad pracownikami na newralgicznych stanowiskach 155 . Podejście to będzie zmierzać w kierunku szerszego systemu nadzoru opartego na analizie ryzyka, uzupełnionego o szkolenia, kanały sygnalizowania nieprawidłowości i środki naprawcze, co odzwierciedla pogląd, że istniejące mechanizmy kontroli zapewniają już znaczną ochronę.

(125)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, zobowiązaniach, które zostały wdrożone już w 2022 r., oraz ostatnich zmianach legislacyjnych i wydarzeniach, Rada uważa, że Węgry zrealizowały ten środek zaradczy.

2.7.Zmniejszenie odsetka postępowań o udzielenie zamówienia z jedną ofertą finansowanych z funduszy unijnych

(126)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do zmniejszenia do dnia 31 grudnia 2022 r. odsetka finansowanych z funduszy unijnych i zakończonych w 2022 r. postępowań o udzielenie zamówienia z jedną ofertą do odsetka niższego niż 15 %, obliczonego zgodnie z metodyką tabeli wyników rynku wewnętrznego, oraz do utrzymania tego celu bez ograniczeń czasowych. W przypadku gdyby odsetek przetargów z jedną ofertą przekroczył 15 % w danym roku kalendarzowym lub gdyby Węgry stwierdziły poważne ryzyko przekroczenia wymaganego poziomu w danym roku, Węgry zobowiązały się do zaproponowania w terminie czterech miesięcy dodatkowych środków w celu ułatwienia ograniczenia liczby takich przetargów i zmniejszenia tego odsetka poniżej progu 15 % oraz do poinformowania Urzędu ds. Etyki i Komisji. W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że Węgry zrealizowały wymagany kluczowy etap wdrażania, i nie stwierdzono żadnych uchybień ani niedociągnięć 156 . W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny odnotowano, że Węgry zgłosiły, iż w 2022 r. zmniejszyły odsetek postępowań o udzielenie zamówienia z jedną ofertą finansowanych z funduszy unijnych do poziomu poniżej 15 % 157 .

(127)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że do tej pory cel ten był osiągany co roku 158 .

(128)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry zrealizowały ten środek zaradczy.

2.8.Zmniejszenie udziału finansowanych z budżetu państwa postępowań o udzielenie zamówienia z jedną ofertą

(129)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r., podobnie jak w przypadku poprzedniego środka zaradczego opisanego w motywie (126) powyżej, Węgry zobowiązały się do (i) stopniowego (w trzech etapach) zmniejszenia do 31 grudnia 2024 r. odsetka finansowanych z budżetu państwa i zamkniętych w danym roku kalendarzowym postępowań o udzielenie zamówienia publicznego z jedną ofertą do poziomu poniżej 15 %, mierzonego zgodnie z metodyką tabeli wyników rynku wewnętrznego, (ii) bezwarunkowego osiągnięcia wyżej wymienionego celu w kolejnych latach i utrzymania go bezterminowo, oraz (iii) w przypadku gdyby odsetek przetargów z jedną ofertą przekroczył 15 % w danym roku kalendarzowym – do zaproponowania w terminie czterech miesięcy dodatkowych środków w celu ułatwienia ograniczenia liczby takich przetargów i zmniejszenia tego odsetka poniżej progu 15 % oraz do poinformowania Urzędu ds. Etyki i Komisji. W decyzji wykonawczej Rady nie przeanalizowano ani nie oceniono tego środka zaradczego, ponieważ Komisja zobowiązała się do monitorowania jego realizacji na podstawie kwartalnych sprawozdań Węgier 159 .

(130)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że cel, jakim jest zmniejszenie odsetka finansowanych z budżetu państwa i zamkniętych w danym roku kalendarzowym postępowań o udzielenie zamówienia publicznego z jedną ofertą do poziomu poniżej 15 % nie został osiągnięty. Odsetek finansowanych z budżetu państwa postępowań o udzielenie zamówienia publicznego z jedną ofertą wyniósł natomiast 31,3 % w 2022 r., 28,95 % w 2023 r., 22,3 % w 2024 r. i 22 % w 2025 r. 160

(131)Zgodnie ze środkiem zaradczym Węgry przyjęły w latach 2024, 2025 i 2026 dodatkowe środki w celu ułatwienia ograniczenia liczby przetargów z jedną ofertą i zmniejszenia odsetka poniżej progu 15 %. W szczególności Węgry co roku uzupełniały plan działania na rzecz zwiększenia poziomu konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych dodatkowymi środkami służącymi temu celowi 161 . Do tej pory środki te nie przyniosły jednak zamierzonych rezultatów.

(132)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada stwierdza, że chociaż wskaźnik ten znacznie spadł, cel nigdy nie został osiągnięty. Jednocześnie Węgry w odpowiednim czasie informowały Komisję i przez trzy kolejne lata przyjmowały środki, aby spróbować osiągnąć ten cel. Choć środka zaradczego nie można uznać za w pełni zrealizowany, należy go ocenić z uwzględnieniem jego względnego znaczenia dla ochrony budżetu Unii i innych, centralnych środków zaradczych dotyczących zamówień publicznych, a także wszelkich innych nowych środków zaradczych dotyczących zamówień publicznych.

2.9.Opracowanie narzędzia do zgłaszania przetargów z jedną ofertą służącego monitorowaniu i zgłaszaniu postępowań o udzielanie zamówienia publicznego z jedną ofertą

(133)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się opracować, do 30 września 2022 r., nowe narzędzie monitorowania i zgłaszania służące badaniu, jaki odsetek postępowań o udzielenie zamówienia, w ramach których złożono tylko jedną ofertę, jest finansowany z zasobów krajowych lub przy unijnym wsparciu lub z obu tych źródeł, oraz do bezterminowego utrzymania tego narzędzia. Ministerstwu odpowiedzialnemu za zamówienia publiczne powierzono zadanie przygotowania pisemnego sprawozdania na podstawie informacji zgromadzonych za pomocą tego narzędzia i corocznego publikowania go na stronie internetowej elektronicznego systemu zamówień publicznych („EKR”), udostępnionej ogółowi społeczeństwa bezpłatnie i bez konieczności rejestracji. W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że narzędzie do zgłaszania ofert z jedną ofertą zostało opracowane i funkcjonuje zgodnie z wymogami środka zaradczego 162 .

(134)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że sprawozdanie z audytu EUTAF z 26 czerwca 2026 r. 163 , oparte również na poprzednich audytach, potwierdza, że narzędzie monitorowania i zgłaszania pozostaje w pełni funkcjonalne i operacyjne, że jego funkcje są zgodne z metodyką tabeli wyników rynku wewnętrznego oraz że dane w systemie są dokładne i kompletne. Ponadto Węgry przedstawiły dowody na to, że Departament Monitorowania Zamówień Publicznych Narodowego Centrum Rozwoju, za pośrednictwem którego Minister Finansów wykonuje swoje obowiązki w zakresie zamówień publicznych, wypełniał w każdym danym roku obowiązek sprawozdawczy, o którym mowa powyżej 164 .

(135)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry zrealizowały ten środek zaradczy.

2.10.Opracowanie elektronicznego systemu zamówień publicznych w celu zwiększenia przejrzystości

(136)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r., aby zwiększyć przejrzystość zamówień publicznych, Węgry zobowiązały się stworzyć i opublikować na stronie internetowej EKR bazę danych zawierającą, w ustrukturyzowanej formie, informacje na temat wszystkich ogłoszeń o udzieleniu zamówienia w ramach postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, w tym numery identyfikacyjne przedsiębiorstw i nazwy każdego z członków konsorcjów i podwykonawców. Ta baza danych ma być regularnie aktualizowana oraz jest udostępniana publicznie do pobrania bez opłaty. W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że ten środek zaradczy został zrealizowany 165 . W komunikacie Komisji odniesiono się do dalszych zmian wymagających dłuższego terminu wdrożenia 166 .

(137)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły dowody na to, że EKR pozostaje w pełni funkcjonalny oraz że baza danych jest aktualna, możliwa do pobrania, nadaje się do odczytu maszynowego i każdy ma do niej dostęp 167 .

(138)Oprócz realizacji zobowiązań, jak opisano w sekcji 2.19 poniżej, zmiany wprowadzone ustawą zbiorczą wprowadziły pojęcie „przejrzystego podmiotu gospodarczego”, aby we wszystkich zamówieniach publicznych, nawet w przypadku złożonych struktur własnościowych, ujawniano beneficjenta rzeczywistego i strukturę własnościową oferentów. Informacje te są również widoczne w EKR.

(139)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry utrzymują EKR zgodnie z podjętymi zobowiązaniami i dokonały dalszych usprawnień z myślą o zwiększeniu przejrzystości.

2.11.Opracowanie ram pomiaru efektywności służących ocenie skuteczności i opłacalności zamówień publicznych

(140)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do opracowania ram pomiaru efektywności służących ocenie skuteczności i opłacalności zamówień publicznych, które miały zacząć funkcjonować do 30 listopada 2022 r. Węgry zobowiązały się również do utrzymania bezwarunkowo i bezterminowo regularnego stosowania ram pomiaru efektywności i publikowania uzyskanych na ich podstawie wyników 168 . W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że Węgry wypełniły swoje zobowiązania dotyczące tego środka zaradczego 169 .

(141)W pisemnym powiadomieniu Węgry potwierdziły, że ramy pomiaru efektywności nadal obowiązują i są stosowane 170 . Grupa robocza, w której skład weszli niezależni eksperci i przedstawiciele organizacji pozarządowych, była w pełni zaangażowana w opracowywanie ram i nadal odgrywała aktywną rolę w przygotowywaniu corocznych analiz 171 . Ponadto Węgry przedstawiły dowody na to, że sprawozdania z wyników węgierskich ram pomiaru efektywności w zakresie zamówień publicznych są publikowane co roku od 2023 r. na stronie internetowej EKR 172 .

(142)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry zrealizowały ten środek zaradczy.

2.12.Przyjęcie planu działania na rzecz zwiększenia poziomu konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych

(143)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do przyjęcia do 31 marca 2023 r. kompleksowego planu działania („plan działania”) mającego na celu poprawę poziomu konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych, który będzie poddawany corocznemu przeglądowi i w wyniku którego można będzie wprowadzić zmiany w istniejących działaniach lub nowe działania. Plan działania, wyniki jego przeglądu i roczny stan realizacji przewidzianych w nim środków są niezwłocznie podawane do wiadomości publicznej. W decyzji wykonawczej Rady nie przeanalizowano ani nie oceniono tego środka zaradczego, ponieważ Komisja zobowiązała się do monitorowania jego realizacji na podstawie kwartalnych sprawozdań Węgier 173 .

(144)31 marca 2023 r. Węgry przyjęły plan działania, który obejmował 14 środków mających na celu poprawę konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych 174 . W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny Komisja uznała, że działania określone w planie działania wydają się odpowiednie, aby zaradzić wielu niedociągnięciom wyeliminowanym w przeszłości, i jeżeli zostaną odpowiednio wdrożone, mogą zwiększyć przejrzystość, jakość danych i dostęp do informacji. Komisja zauważyła jednak, że Węgry, zgodnie z zobowiązaniem podjętym w ramach środka zaradczego, powinny zapewnić skuteczne monitorowanie postępów w realizacji działań w ramach planu działania. Można to osiągnąć przez określenie konkretnych i wymiernych celów rocznych oraz przypisanie do każdego działania odpowiednich wskaźników 175 .

(145)W pisemnym powiadomieniu Węgry przedstawiły dowody na przeprowadzenie dotychczas trzech corocznych przeglądów planu działania 176 . Do dnia przekazania pisemnego powiadomienia Węgry zgłosiły pełną realizację 28 działań, przy czym 11 działań jest nadal w toku, a jedno działanie zamknięto bez osiągnięcia zamierzonego celu 177 . Ostatni roczny przegląd planu działania przyjęto 23 marca 2026 r. i uzupełniono go o pięć dodatkowych środków mających na celu zwiększenie konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych 178 .

(146)Wydaje się, że zmieniony plan działania zawiera istotne i znaczące aktualizacje, które pokazują, że przeprowadzono rzetelną ocenę sytuacji w terenie, w tym warunków sektorowych. Aktualizacje te mają na celu wyeliminowanie stwierdzonych niedociągnięć i potwierdzenie, że monitorowanie postępów w realizacji planu działania jest skuteczne.

(147)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry nadal wypełniają swoje zobowiązania dotyczące ustanowienia, corocznego przeglądu i realizacji planu działania.

2.13.Szkolenia dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw dotyczące praktyk w zakresie zamówień publicznych

(148)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do zapewnienia bezpłatnych szkoleń w zakresie zamówień publicznych dla co najmniej 2 200 mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw („MŚP”), aby ułatwić im udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. W decyzji wykonawczej Rady nie przeanalizowano ani nie oceniono tego środka zaradczego, ponieważ Komisja zobowiązała się do monitorowania jego realizacji na podstawie kwartalnych sprawozdań Węgier 179 .

(149)Pierwszym terminem, którego należało dotrzymać, był 31 marca 2024 r., kiedy to rząd powinien był zorganizować szkolenia dla 1 000 MŚP. Rząd zobowiązał się również do zapewnienia takich szkoleń do 30 czerwca 2026 r. dla co najmniej 1 200 kolejnych MŚP. Węgry zobowiązały się także do monitorowania i oceny skuteczności i wartości dodanej programu oraz do wprowadzenia mechanizmu działań następczych w celu uzyskania informacji zwrotnych od uczestników. Wyniki mechanizmu monitorowania miały zostać uwzględnione w decyzji, która ma zostać podjęta do 31 lipca 2026 r., czy kontynuować program szkoleniowy i czy konieczne są jakiekolwiek zmiany w tym programie.

(150)W decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny Komisja uznała, że wdrażanie tego środka zaradczego postępuje w odpowiednim czasie 180 .

(151)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że program szkoleń zaczął funkcjonować 30 czerwca 2023 r. 181 Choć nie dotrzymano pierwszego terminu – do 31 marca 2024 r. tylko 268 MŚP pomyślnie ukończyło szkolenia – do 30 września 2024 r. ukończyło je 1 342 MŚP, a do 31 marca 2026 r. w szkoleniach w ramach programu wzięło udział ponad 2 500 MŚP 182 .

(152)Węgry zgromadziły obszerne informacje zwrotne od użytkowników oraz oceniły skuteczność i wartość dodaną programu. Na tej podstawie postanowiły kontynuować program w przyszłości z pewnymi zmianami i ulepszeniami, biorąc pod uwagę informacje zgromadzone w okresie wdrażania 183 .

(153)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada stwierdza, że pierwszy cel pośredni dotyczący przeszkolonych przedsiębiorstw osiągnięto po upływie pierwotnie wyznaczonego terminu, jednak ostateczny cel został osiągnięty. Rada z zadowoleniem przyjmuje stałe zaangażowanie Węgier w zapewnianie możliwości szkoleniowych służących zwiększeniu konkurencji, zwłaszcza wśród MŚP, w dziedzinie zamówień publicznych.

2.14.Ustanowienie systemu wsparcia dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw mającego na celu rekompensatę kosztów związanych z uczestnictwem w zamówieniach publicznych

(154)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się, że do 31 marca 2023 r. ustanowią i uruchomią system wsparcia zapewniający rekompensaty ryczałtowe – w oparciu o obiektywne, niedyskryminacyjne i przejrzyste kryteria wyboru – dla co najmniej 1 800 kwalifikujących się MŚP do 30 czerwca 2026 r. w odniesieniu do kosztów, jakie przedsiębiorstwa te ponoszą w związku z uczestnictwem w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, aby ułatwić im udział w zamówieniach publicznych i zmniejszyć bariery wejścia.

(155)Węgry zobowiązały się ponadto do przeprowadzenia oceny śródokresowej do 30 września 2024 r. oraz oceny końcowej na zakończenie programu wsparcia do 31 lipca 2026 r., w tym oceny wartości dodanej i skuteczności programu oraz odnośnych sektorów. W decyzji wykonawczej Rady nie przeanalizowano ani nie oceniono tego środka zaradczego, ponieważ Komisja zobowiązała się do monitorowania jego realizacji na podstawie kwartalnych sprawozdań Węgier 184 .

(156)W decyzji w sprawie ponownej oceny Komisja zwróciła uwagę na niedociągnięcia w koncepcji systemu wsparcia, które zagrażają wywiązaniu się z zobowiązań w ramach środka zaradczego 185 .

(157)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że do końca okresu programowania wsparcie otrzymało jedynie 1 477 uczestników 186 . W wyniku rozmów z Komisją pierwotne zaproszenie do składania wniosków (z 31 marca 2023 r.) zmieniono 11 stycznia 2024 r., aby w większym stopniu skupić się na mikroprzedsiębiorstwach i małych przedsiębiorstwach. 20 grudnia 2024 r. wprowadzono kolejną zmianę mającą na celu wyeliminowanie obaw dotyczących zarzutów nadużyć finansowych podnoszonych w mediach 187 . Ocena śródokresowa została przeprowadzona ze znacznym opóźnieniem i opierała się jedynie na niewielkiej próbie wypełnionych kwestionariuszy od uczestników 188 , co ograniczyło jej wykorzystanie w drugiej fazie programu. W przypadku oceny końcowej, która została nieznacznie opóźniona, nie zebrano żadnych dalszych informacji zwrotnych od uczestników, co oznacza, że nie uwzględniono okresu jedenastu miesięcy 189 .

(158)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada stwierdza, że środka zaradczego nie można uznać za w pełni zrealizowany. W tym względzie środek zaradczy należy ocenić z uwzględnieniem jego względnego znaczenia dla ochrony budżetu Unii i innych, centralnych środków zaradczych dotyczących zamówień publicznych, a także wszelkich innych nowych środków zaradczych dotyczących zamówień publicznych.

2.15.Stosowanie Arachne, narzędzia Komisji do punktowej oceny ryzyka

(159)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się do stosowania procedur systematycznego i szerokiego korzystania ze wszystkich funkcji jednolitego narzędzia do eksploracji danych i punktowej oceny ryzyka („Arachne”, obecnie „Arachne+”), które Komisja udostępnia państwom członkowskim w odniesieniu do wszelkiego wsparcia unijnego i we wszystkich okresach programowania, w celu skutecznego zapobiegania konfliktom interesów, nadużyciom finansowym, korupcji, podwójnemu finansowaniu i innym nieprawidłowościom oraz ich wykrywania. Wszystkie właściwe organy audytowe i kontrolne musiały również uzyskać pełny dostęp do zbiorów danych wprowadzonych do tego narzędzia 190 .

(160)Chociaż w decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że środek został wówczas zrealizowany 191 , w decyzji Komisji w sprawie ponownej oceny stwierdzono, że najwyraźniej nie wszystkie dane dotyczące całego finansowania unijnego zostały przesłane, a w praktyce zasygnalizowano niedociągnięcia w korzystaniu z Arachne 192 .

(161)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że zmiany ram regulacyjnych 193 przewidują obowiązek (i) terminowego wprowadzania przez organy co dwa miesiące do systemu Arachne+ wszystkich danych w polach danych określonych w mających zastosowanie przepisach UE (w tym również w odniesieniu do wspólnej polityki rolnej [„WPR”]), (ii) szerokiego wykorzystywania Arachne+ przez wszystkie organy zarządzające, kontrolne i audytowe (polegającego na przeprowadzaniu dodatkowych kontroli w przypadku zasygnalizowania ryzyka przez Arachne+ oraz na uwzględnianiu sygnałów o ryzyku generowanych przez ten system w procedurach decyzyjnych), a także (iii) zapewnienia, aby odpowiednie organy audytowe na Węgrzech oraz w odpowiednich służbach i organach kontrolnych Komisji miały pełny dostęp do funkcji Arachne+.

(162)Uznając, że danych dotyczących WPR nie przesyłano w całości, terminowo ani regularnie, Węgry przedłożyły plan działania, który obejmuje określenie i opis zadań, odpowiedzialnych stron, a także terminy, niezbędne zasoby, kryteria powodzenia oraz metodę i harmonogram monitorowania przesyłania danych dotyczących WPR i korzystania z narzędzia przez odpowiednie organy i podmioty 194 , przy czym ostatnie działania mają zostać wdrożone do 31 grudnia 2026 r. 195 W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że przedstawią dalsze aktualne informacje na temat realizacji planu działania do końca 2026 r. poza ramami procedury przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie warunkowości 196 .

(163)Zgodnie z pierwotnym zobowiązaniem w ramach tego środka zaradczego, w odniesieniu do wsparcia unijnego na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/1060 (z wyjątkiem celu „Europejska współpraca terytorialna”) i RRF, 31 sierpnia 2026 r. EUTAF wydał sprawozdanie z audytu zawierające opinię bez zastrzeżeń na temat adekwatności procedur zapewniających wprowadzanie co dwa miesiące pełnego zestawu informacji do Arachne+, faktu, że dane były faktycznie przesyłane w całości, oraz wprowadzenia przez organy krajowe rozwiązań zapewniających systematyczne podejmowanie przez nie działań następczych w związku z punktową oceną ryzyka generowaną przez Arachne+ 197 .

(164)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada stwierdza, że chociaż dane dotyczące części wsparcia finansowego Unii nie zostały jeszcze wprowadzone do narzędzia, a praktyczne ustalenia mające na celu zapewnienie wprowadzenia do Arachne+ wszystkich danych w polach danych określonych w mających zastosowanie przepisach UE oraz ich pełne i skuteczne wykorzystanie w praktyce w odniesieniu do całego wsparcia w ramach WPR zostanie zakończone dopiero do końca 2026 r., Węgry zmieniły niezbędne akty ustawodawcze i wykazały zaangażowanie na rzecz szybkiego i poważnego wyeliminowania pozostałych niedociągnięć za pomocą planu działania. Choć środka zaradczego nie można uznać za w pełni zrealizowany, należy go ocenić z uwzględnieniem wszystkich pozostałych środków zaradczych.

2.16.Zacieśnienie współpracy z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych

(165)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się wzmocnić współpracę z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych („OLAF”) poprzez wyznaczenie właściwego organu krajowego, który będzie wspierał OLAF w przeprowadzaniu kontroli na miejscu i jeżeli podmiot gospodarczy podlegający tym kontrolom odmówi współpracy. Węgry zobowiązały się również wprowadzić odstraszające sankcje finansowe, które mają być nakładane, gdy podmiot gospodarczy odmawia współpracy z OLAF-em w ramach prowadzonych przez ten organ kontroli i inspekcji na miejscu. W decyzji wykonawczej Rady Rada uznała, że Węgry wypełniły swoje zobowiązania dotyczące tego środka zaradczego 198 .

(166)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że ponieważ w odniesieniu do tego środka zaradczego nie stwierdzono żadnych dodatkowych niedociągnięć, środek ten należy uznać za zrealizowany: Krajowa Administracja Podatkowa i Celna nadal jest właściwym organem krajowym, który pomaga OLAF-owi w przeprowadzaniu kontroli na miejscu na Węgrzech, stosując przepisy umożliwiające OLAF-owi skuteczne przeprowadzanie kontroli na miejscu i różnego rodzaju inspekcji, w szczególności przez zapewnienie egzekwowania przepisów, np. zabieranie rzeczy na miejsce, występowanie o informacje, sprawdzanie tożsamości i wprowadzanie pozwoleń w celu zabezpieczenia dowodów. Już w 2022 r. Węgry wprowadziły odstraszające sankcje finansowe na wypadek, gdy podmiot gospodarczy odmawia współpracy z OLAF‑em do celów inspekcji i kontroli na miejscu 199 .

(167)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry zrealizowały ten środek zaradczy.

2.17.Przyjęcie aktu ustawodawczego zapewniającego większą przejrzystość wydatków publicznych

(168)W ramach środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry zobowiązały się, że do dnia 31 października 2022 r. przyjmą akt ustawodawczy zapewniający zwiększoną przejrzystość wydatków publicznych dzięki nałożeniu na wszystkie organy publiczne obowiązku proaktywnego publikowania w centralnym rejestrze – do którego dostęp ma być bezpłatny – określonego zestawu informacji dotyczących wykorzystania środków publicznych 200 .

(169)W decyzji wykonawczej Rady stwierdzono, że Węgry zrealizowały odnośne kluczowe etapy wdrażania pomimo opóźnienia. Jednak w ramach regulacyjnych nadal istnieje niedociągnięcie, które osłabia ich skuteczność, a mianowicie brak obowiązku, by wszystkie instytucje zamawiające publikowały informacje w przypadku braku danych na temat „organu odpowiedzialnego” za wydatki publiczne, instytucji zamawiającej lub usługodawców, dostawców i dostawców zdolności wytwórczych w minimalnym zestawie danych, które mają być wysyłane do centralnego rejestru 201 .

(170)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że zmiany legislacyjne wyeliminowały dwa niedociągnięcia wskazane w decyzji wykonawczej Rady, a mianowicie dotyczące (i) zakresu podmiotowego podmiotów publikujących dane na platformie centralnego rejestru informacji publicznych oraz (ii) dostępnych minimalnych zbiorów danych 202 .

(171)Po pierwsze, w art. 37/C ust. 1 ustawy CXII z 2011 r. o prawie do samostanowienia w zakresie informacji oraz o swobodnym dostępie do informacji („ustawy o wolności informacji”), zmienionej ustawą zbiorczą, rozszerzono zakres podmiotowy publikacji, tak aby obejmował on w szerokim zakresie organy wykonujące obowiązki publiczne (obejmując co najmniej osoby prawne wpisane do rejestru skarbu państwa, podmioty gospodarcze będące własnością publiczną i utworzone przez nie fundacje, fundacje zarządzania aktywami utworzone przez państwo, trusty interesu publicznego oraz osoby prawne ustanowione lub utrzymywane przez nie, Sieć Badawczą HUN-REN).

(172)Po drugie, w art. 37/C ust. 3 ustawy o swobodnym dostępie do informacji, zmienionej ustawą zbiorczą, rozszerzono kategorie danych przeznaczonych do publikacji na platformie centralnego rejestru informacji publicznych, zgodnie z pierwotnymi zobowiązaniami.

(173)Zgodnie z zobowiązaniem dotyczącym publikowania zbiorów danych w centralnym rejestrze w otwartym, interoperacyjnym formacie nadającym się do odczytu maszynowego, umożliwiającym masowe pobieranie oraz sortowanie, przeszukiwanie, ekstrakcję, porównywanie i ponowne wykorzystywanie danych 203 , art. 37/C ust. 1 ustawy o swobodnym dostępie do informacji został zmieniony art. 27 ust. 1 ustawy zbiorczej i wszedł w życie 26 sierpnia 2026 r. 31 sierpnia 2026 r. Węgry zakończyły również opracowywanie funkcji rejestru 204 .

(174)W związku z tym, opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry wypełniły zobowiązania podjęte w ramach tego środka zaradczego.

2.18.Udział we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia EPPO

(175)Oprócz poinformowania o realizacji środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry poinformowały 29 maja 2026 r. Komisję w pisemnym powiadomieniu o swoim zamiarze udziału we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej. Węgry wystąpiły z wnioskiem, aby rozporządzenie (UE) 2017/1939 miało zastosowanie na Węgrzech w odniesieniu do przestępstw wchodzących w zakres kompetencji EPPO, popełnionych przed przystąpieniem Węgier do wzmocnionej współpracy, 1 czerwca 2021 r. lub po tej dacie, czyli po dniu, w którym EPPO podjęła swoje zadania związane z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz z wnoszeniem i popieraniem oskarżeń.

(176)Decyzją (UE) 2026/1701 z dnia 10 lipca 2026 r. Komisja potwierdziła uczestnictwo Węgier we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej oraz fakt, że rozporządzenie (UE) 2017/1939 ma zastosowanie na Węgrzech w odniesieniu do wszelkich przestępstw wchodzących w zakres kompetencji Prokuratury Europejskiej, które popełniono po 1 czerwca 2021 r. 205

(177)W pisemnym powiadomieniu Węgry stwierdziły, że ich niedawne przystąpienie do EPPO, w połączeniu ze środkiem zaradczym zmieniającym szczególne postępowanie karne opisane powyżej w sekcji 2.5, w znacznym stopniu przyczynia się do wyeliminowania niedociągnięć stwierdzonych w decyzji wykonawczej Rady w odniesieniu do skuteczności ścigania przestępstw, ze szczególnym uwzględnieniem skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawie przestępstw związanych z korupcją i przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, a także potrzeby wzmocnienia walki z korupcją 206 . Uczestnictwo w Prokuraturze Europejskiej należy uznać za dodatkowy środek zaradczy podjęty w sposób przekrojowy w celu wyeliminowania niedociągnięć stwierdzonych w decyzji wykonawczej Rady. Węgry ustanawiają obecnie krajowe ramy prawne i instytucjonalne dotyczące ich uczestnictwa w EPPO

(178)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że uczestnictwo w EPPO jest środkiem zaradczym o charakterze centralnym, który dodatkowo zwiększa skuteczność prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawie przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii na Węgrzech, a tym samym przyczynia się w sposób horyzontalny do ochrony budżetu Unii.

2.19.Wzmocnienie uczciwości, przejrzystości i konkurencyjności na rynku zamówień publicznych

(179)Oprócz sprawozdawczości na temat wdrożenia środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry przedstawiły w pisemnym powiadomieniu przyjęcie szeregu zmian do ustawy o zamówieniach publicznych mających na celu (i) zwiększenie konkurencji i przejrzystości procedur oraz (ii) przeciwdziałanie ryzyku korupcji i konfliktom interesów w dziedzinie zamówień publicznych 207 .

(180)Zgodnie ze zmianami instytucje zamawiające są obecnie zobowiązane do corocznego publikowania danych dotyczących realizacji zamówienia, udostępniania dokumentów zamówienia wraz z ogłoszeniem o wszczęciu postępowania bez konieczności wcześniejszej rejestracji w EKR 208 , a w przypadku koncesji – do zapisywania na piśmie i publikowania wyników wstępnego badania rynku, obliczeń dotyczących zwrotu z inwestycji koncesjonariusza oraz środków podjętych w celu ochrony konkurencji 209 .

(181)Nowe środki regulacyjne mające na celu zapobieganie korupcji obejmują wykluczenie z postępowań o udzielenie zamówienia podmiotów gospodarczych, które nie kwalifikują się jako „przejrzyste podmioty gospodarcze” zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 10a ustawy o zamówieniach publicznych zmienionej art. 78 ustawy zbiorczej 210 , wyraźną możliwość ustanowienia przez instytucje zamawiające warunków antykorupcyjnych związanych z realizacją zamówień 211 oraz obowiązkowe włączenie klauzuli umownej zobowiązującej zwycięskiego oferenta do współpracy w celu ograniczenia ryzyka przestępstw korupcyjnych 212 .

(182)Zmienione przepisy dotyczące konfliktu interesów ustanawiają domniemanie takiego konfliktu, w przypadku gdy osoba działająca w imieniu instytucji zamawiającej jest beneficjentem rzeczywistym podmiotu gospodarczego uczestniczącego w postępowaniu, i przewidują, że krewnych urzędników wysokiego szczebla, o których mowa w ustawie Prawo zamówień publicznych, należy uznać za znajdujących się w sytuacji konfliktu interesów 213 .

(183)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że zmiany wprowadzone do ram zamówień publicznych są pozytywnymi środkami mającymi na celu skuteczne zwiększenie przejrzystości i konkurencji w zamówieniach publicznych na Węgrzech oraz dalsze wzmocnienie ogólnych antykorupcyjnych ram prawnych na Węgrzech.

2.20.Przepisy zapewniające przejrzystość beneficjentów rzeczywistych podmiotów i wyjaśniające wykorzystanie dotacji publicznych

(184)Oprócz sprawozdawczości na temat wdrożenia środków zaradczych przyjętych w 2022 r. Węgry przedłożyły w pisemnym powiadomieniu informacje o przyjęciu nowych przepisów mających na celu dalsze wzmocnienie ochrony interesów finansowych Unii i budżetu UE przez zapewnienie przejrzystości beneficjentów rzeczywistych i doprecyzowanie kwestii wykorzystania środków publicznych 214 .

(185)W tym względzie ustawą zbiorczą zmieniono szereg przepisów innych ustaw w celu: (i) zmiany definicji beneficjenta rzeczywistego mającej uwzględnić przepisy szczegółowe dotyczące prywatnych funduszy inwestycyjnych, które mają obowiązek informowania o swoim beneficjencie rzeczywistym zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1624 215 ; (ii) włączenia dziennikarzy i organizacji społeczeństwa obywatelskiego do wykazu osób fizycznych lub prawnych, które uznaje się za mające uzasadniony interes w dostępie do danych dotyczących beneficjentów rzeczywistych, przy czym organizacje społeczeństwa obywatelskiego mają w szczególności uzasadniony interes ex lege w dostępie do informacji o beneficjentach rzeczywistych 216 ; (iii) zapewnienia, aby organy odpowiedzialne za zarządzanie funduszami unijnymi i ich kontrolę na Węgrzech miały możliwość gromadzenia informacji na temat beneficjentów rzeczywistych funduszy private equity i ich weryfikacji co najmniej od dnia 1 lutego 2020 r. 217 ; (iv) doprecyzowania i rozszerzenia zakresu stosowania takich przepisów w odniesieniu do urzędników publicznych i podmiotów publicznych 218 .

(186)Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że ten środek zaradczy dodatkowo wzmacnia przejrzystość i antykorupcyjne ramy prawne w odniesieniu do wykorzystania funduszy unijnych na Węgrzech.

3.WNIOSKI

(187)W świetle powyższych elementów i analiz oraz opierając się na ocenie przeprowadzonej przez Komisję, Rada uważa, że Węgry podjęły szereg kroków, by zrealizować środki zaradcze, które przyjęły w 2022 r., oraz w celu wyeliminowania znaczących niedociągnięć, zagrożeń i uchybień, które w dalszym ciągu występowały w przypadku szeregu środków zaradczych.

(188)Węgry przedstawiły dowody potwierdzające realizację tych środków zaradczych, które mają charakter horyzontalny, strukturalny i systemowy oraz mają zasadnicze znaczenie dla zaradzenia systemowym naruszeniom zasad państwa prawnego w odniesieniu do zamówień publicznych, skuteczności ścigania przestępstw i zwalczania korupcji (zob. sekcje 2.2, 2.4 i 2.5 powyżej).

(189)Węgry przyjęły również nowe środki zaradcze, które mają podobne zasadnicze znaczenie, biorąc pod uwagę ich skutki na obszarach dotkniętych naruszeniami zasad państwa prawnego i związane z nimi ryzyko dla finansowania unijnego. W szczególności uczestnictwo Węgier w EPPO usprawnia skuteczne prowadzenie postępowań przygotowawczych w odniesieniu do przestępstw naruszających interesy finansowe Unii oraz ich skuteczne ściganie, a tym samym przyczynia się w sposób przekrojowy do ochrony budżetu Unii 219 . Fakt, że na wniosek Węgier Komisja postanowiła, iż rozporządzenie (UE) 2017/1939 ma zastosowanie na Węgrzech w odniesieniu do przestępstw popełnionych 1 czerwca 2021 r. lub po tej dacie, oznacza, że postępowania przygotowawcze EPPO mogą obejmować cały okres od przyjęcia środków przez Radę w 2022 r. Ponadto nowe przepisy dotyczące własności rzeczywistej wspierają walkę z korupcją dzięki zaostrzonym standardom rozliczalności umożliwiającym kontrolę publiczną 220 .

(190)Ponadto dzięki wprowadzonym obecnie środkom zaradczym Węgry podjęły zdecydowane kroki w celu zwiększenia przejrzystości i konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych przez szereg skoordynowanych i ukierunkowanych działań, zarówno w zakresie dalszego wdrażania niektórych środków zaradczych w ostatnich latach 221 , jak i nowych kroków podjętych w ramach ostatniej reformy ustawy o zamówieniach publicznych 222 .

(191)Jest to również podejście przyjęte przez Węgry w odniesieniu do wcześniej stwierdzonych niedociągnięć w krajowych ramach regulacyjnych dotyczących trustów interesu publicznego, które zmieniono nie tylko w celu przeciwdziałania ryzyku konfliktu interesów, ale również w celu stopniowej całkowitej likwidacji trustów interesu publicznego.

(192)Choć niektóre środki nie pozwoliły w pełni zrealizować pierwotnie zakładanych zobowiązań i celów 223 , w wielu przypadkach Węgry wykroczyły poza zakres zobowiązań podjętych na rok 2022. W szczególności obowiązujący obecnie system składania oświadczeń majątkowych nadaje znacznie szersze uprawnienia weryfikacyjne Urzędowi ds. Etyki i rozszerza obowiązki w zakresie składania oświadczeń majątkowych, a także sankcje za ich nieprzestrzeganie, pierwotnie przewidziane jedynie dla mniejszej grupy osób, na szeroki krąg urzędników wysokiego ryzyka. Uprawnienia Urzędu ds. Etyki zostały również wzmocnione w innych przypadkach, w szczególności w odniesieniu do dostępu do danych, co ma kluczowe znaczenie dla skutecznego wykonywania jego zadań nadzorczych. Te dodatkowe zobowiązania, wraz z nowymi środkami zaradczymi, lepiej i skutecznie służą celowi, który starano się osiągnąć za pomocą konkretnych, doraźnych środków zaradczych.

(193)W związku z tym, w świetle powyższej oceny, należy stwierdzić, że środki zaradcze zgłoszone przez Węgry, rozpatrywane jako całość, w postaci, w jakiej zostały przyjęte, oraz w świetle ich szczegółów, skutecznie usuwają stwierdzone naruszenia zasad państwa prawnego i chronią budżet Unii.

(194)Rada uważa zatem, że warunki określone w art. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości przestały być spełniane oraz że środki przyjęte decyzją wykonawczą Rady powinny zostać uchylone zgodnie z art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia. W związku z tym należy również znieść obowiązki sprawozdawcze związane z art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości oraz z wdrażaniem środków zaradczych,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Warunki przyjęcia odpowiednich środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech określone w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 przestały być spełniane.

Artykuł 2

Zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 uchyla się środki określone w art. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2056 z dnia 15 grudnia 2022 r.

Artykuł 3

Art. 3 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2056 z dnia 15 grudnia 2022 r. przestaje mieć zastosowanie ze skutkiem od dnia notyfikacji niniejszej decyzji.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier i staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1)    Dz.U. L 433 z 22.12.2020, s. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj .

(2)    Wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady w sprawie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech, COM(2022) 485 final, 18.09.2022.

(3)    Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech (Dz.U. L 325 z 20.12.2022, s. 94, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2022/2506/oj.

(4)    Zob. motywy 20 i 21 decyzji wykonawczej Rady. Przedmiotowe programy to Program Operacyjny na rzecz Środowiska i Efektywności Energetycznej Plus, Program Operacyjny na rzecz Zintegrowanego Transportu Plus, Program Operacyjny na rzecz Rozwoju Terytorialnego i Rozwoju Obszarów Zasiedlonych Plus.

(5)    C(2023) 8999 final, decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, z inicjatywy Komisji, spełnienia warunków określonych w art. 4 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w następstwie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. dotyczącej Węgier, 13.12.2023, dostępna pod adresem https://commission.europa.eu/document/83f08b3a-bf4a-4462-a361-88d44692452b_pl .

(6)    Decyzja Komisji z dnia 16 grudnia 2024 r. na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii, dotycząca pisemnego powiadomienia złożonego przez Węgry w odniesieniu do art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z 15 grudnia 2022 r., dostępna pod adresem https://commission.europa.eu/document/download/8003e1ad-8e79-4238-bf76-af1fcd2b5efe_en?filename=20241216%20Decision%20on%20PITs%20notification%20-%20EN.pdf .

(7)    Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1.

(8)    Wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady w sprawie środków ochrony budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego na Węgrzech, COM(2022) 485 final, 18.9.2022.

(9)    Decyzja wykonawcza Rady, s. 94–109.

(10)    Komunikat Komisji do Rady w sprawie środków zaradczych zgłoszonych przez Węgry na podstawie rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 służących ochronie budżetu Unii, COM(2022) 687 final.

(11)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 33.

(12)    W ramach trzynastu środków zaradczych przewidzianych w decyzji wykonawczej Rady wyznaczono kluczowe etapy wdrażania, które Węgry miały zrealizować do 19 listopada 2022 r. – zob. motyw 27 decyzji wykonawczej Rady.

(13)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 29.

(14)    Decyzja wykonawcza Rady, motywy 55–56.

(15)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 57.

(16)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 58.

(17)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 62.

(18)    Decyzja wykonawcza Rady, motywy 20–21. Przedmiotowe programy to Program Operacyjny na rzecz Środowiska i Efektywności Energetycznej Plus, Program Operacyjny na rzecz Zintegrowanego Transportu Plus, Program Operacyjny na rzecz Rozwoju Terytorialnego i Rozwoju Obszarów Zasiedlonych Plus.

(19)    C(2023) 8999 final, decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, z inicjatywy Komisji, spełnienia warunków określonych w art. 4 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w następstwie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. dotyczącej Węgier, 13.12.2023, dostępna pod adresem https://commission.europa.eu/document/83f08b3a-bf4a-4462-a361-88d44692452b_pl .

(20)    Decyzja Komisji z dnia 16 grudnia 2024 r. na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii, dotyczącą pisemnego powiadomienia złożonego przez Węgry w odniesieniu do art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z 15 grudnia 2022 r., dostępna pod adresem https://commission.europa.eu/document/download/8003e1ad-8e79-4238-bf76-af1fcd2b5efe_en?filename=20241216%20Decision%20on%20PITs%20notification%20-%20EN.pdf .

(21)    Decyzja Komisji z 2024 r., motywy 49 i 50.

(22)    Pisemne powiadomienie, s. 2.

(23)    Załącznik 1.2 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 80 z 2026 r. („ustawa zbiorcza”). Wszystkie przepisy ustawy zbiorczej weszły w życie.

(24)    Załącznik 1.22 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 102 z 2026 r. Przepisy dotyczące środków zaradczych ocenionych w ramach niniejszej decyzji weszły w życie do 26 sierpnia 2026 r. Przepisy dotyczące środków zaradczych ocenionych w ramach niniejszej decyzji weszły w życie do 26 sierpnia 2026 r. Przepisy tej ustawy dotyczące środków zaradczych weszły w życie. Zob. art. 58 ustawy XXXVV.

(25)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 11.

(26)    Decyzja Komisji z 2024 r., motywy 12–16, odnoszące się do decyzji wykonawczej Rady, motywy 42, 43 i 62 oraz do komunikatu Komisji, pkt 70.

(27)    Załącznik 4.4 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 74 z 2026 r.

(28)    Załącznik 4.5 do pisemnego powiadomienia – Ustawa o trustach interesu publicznego (obowiązująca od 29 czerwca 2026 r.).

(29)    Zob. art. 129 ustawy zbiorczej zastępujący art. 7 ust. 1–3 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(30)    Załącznik 4.6 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1214/2026 (29 czerwca), Dziennik Urzędowy nr 81 z 2026 r. Decyzja rządu weszła w życie 30 czerwca 2026 r.

(31)    Zob. art. 135 ustawy zbiorczej, wprowadzający art. 31/G ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(32)    Załącznik 4.10 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1226/2026 (14 lipca), Dziennik Urzędowy nr 89 z 2026 r.

(33)    Załącznik 4.12 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 120 z 2026 r.

(34)    Zob. art. 134 ustawy zbiorczej, wprowadzający art. 25/C ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(35)    Załącznik 4.13 do pisemnego powiadomienia – Dowody dotyczące wyrejestrowanych trustów interesu publicznego, co potwierdza publicznie dostępny rejestr organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Rejestr ten uznaje się za autentyczny i wiarygodny zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy CLXXXI z 2021 r.

(36)    Załącznik 4.8 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1219/2026 (2 lipca), Dziennik Urzędowy nr 84 z 2026 r.

(37)    Art. 15 ust. 1c ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami definiuje członka kadry kierowniczej osoby prawnej ustanowionej lub utrzymywanej przez trusty interesu publicznego jako członka kadry kierowniczej będącego członkiem kadry kierowniczej wyższego szczebla ds. finansów odpowiedzialnego za wykorzystanie funduszy Unii Europejskiej przez tę osobę prawną.

(38)    Art. 15 ust. 1e ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(39)    Art. 31 lit. d) ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(40)    Art. 15 ust. 1a ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(41)    Art. 15 ust. 1f ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(42)    Art. 31/F ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(43)    Do urzędników tych należą: Prezydent Republiki; członek Zgromadzenia Narodowego, rzecznik mniejszości narodowej lub poseł do Parlamentu Europejskiego wybrany na Węgrzech; burmistrzowie (w tym burmistrz Budapesztu jako stolicy Węgier) lub przewodniczący rady komitatu; urzędnicy wybrani przez Zgromadzenie Narodowe lub powołani przez Prezydenta Republiki; szczególna kategoria urzędników wyższego szczebla lub urzędników posiadających mandat polityczny.

(44)    Zgodnie z art. 31/E ust. 2 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami w terminie pięciu dni od wejścia w życie ustawy XXXV z 2026 r. (tj. 5 dni po 31 lipca 2026 r.) zainteresowane osoby muszą złożyć oświadczenie o braku konfliktu interesów w odniesieniu do art. 15 ust. 1b. W ciągu kolejnych pięciu dni oświadczenia te należy przekazać Urzędowi ds. Etyki w celu ich weryfikacji w terminie 15 dni, zgodnie z art. 15/B ust. 3 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(45)    Art. 15/B ust. 3 ustawy o trustach interesu publicznego z późniejszymi zmianami.

(46)    Załącznik 4.1 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 163 z 2022 r.

(47)    Wprowadzone odpowiednio ustawą zbiorczą i ustawą XXXV z 2026 r.

(48)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 34.

(49)    Na koniec 2023 r. Komisja oceniła uchybienia podane w tych pięciu punktach jako nadal nieusunięte. Zob. decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 21, pkt (i)–(iv).

(50)    Zob. załącznik 1.3 do pisemnego powiadomienia, art. 152 ust. 1 lit. o) i 156 ust. 2a skonsolidowanej wersji ustawy CXLIII z 2015 r. (ustawa o zamówieniach publicznych) obowiązującej od 20 sierpnia 2026 r.

(51)    Zob. art. 36 i 37 ustawy o Urzędzie ds. Etyki. Zaproszenie do zgłaszania kandydatur na nowych członków Rady opublikowano 4 lipca 2026 r. Zaproszenie do składania kandydatur było otwarte do 3 sierpnia 2026 r., Pisemne powiadomienie, s. 21. Załącznik 1.5 do pisemnego powiadomienia – Zaproszenie do zgłaszania kandydatur na stanowiska wiceprezesów Urzędu ds. Etyki_20260704.

(52)    Załącznik 1.37 do pisemnego powiadomienia – Pismo prezesa Urzędu ds. Etyki z 10 sierpnia 2026 r.

(53)    Załącznik 1.46 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie z oceny ryzyka w zakresie uczciwości z marca 2023 r.

(54)    Załącznik 1.38 do pisemnego powiadomienia – Roczne sprawozdanie dotyczące uczciwości za 2022 r.

(55)    Zob. https://integritashatosag.hu/wp-content/uploads/2025/02/Integrity-Risk-Assessment-Report-of-the-Hungarian-Public-Procurement-System-2023.pdf.

(56)    Załącznik 1.38 do pisemnego powiadomienia – Roczne sprawozdanie dotyczące uczciwości za 2022 r.; załącznik 1.39 do pisemnego powiadomienia – Roczne sprawozdanie dotyczące uczciwości za 2023 r.; załącznik 1.40 do pisemnego powiadomienia – Roczne sprawozdanie dotyczące uczciwości za 2024 r.; załącznik 1.41 do pisemnego powiadomienia – Roczne sprawozdanie dotyczące uczciwości za 2025 r.

(57)    Załącznik 1.42 do pisemnego powiadomienia – Odpowiedź rządu na roczne sprawozdanie analityczne Urzędu ds. Etyki dotyczące uczciwości za 2022 r.; załącznik 1.43 do pisemnego powiadomienia – Odpowiedź rządu na roczne sprawozdanie analityczne Urzędu ds. Etyki dotyczące uczciwości za 2023 r.; załącznik 1.44 do pisemnego powiadomienia – Odpowiedź rządu na roczne sprawozdanie analityczne Urzędu ds. Etyki dotyczące uczciwości za 2024 r.; załącznik 1.45 do pisemnego powiadomienia – Dziennik Urzędowy nr 124 z 2026 r. (odpowiedź rządu na roczne sprawozdanie analityczne Urzędu ds. Etyki za 2025 r.).

(58)    Załącznik 1.48 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie specjalne Urzędu ds. Etyki dotyczące centralnych jednostek zakupujących.

(59)    Pisemne powiadomienie, s. 64.

(60)    Pisemne powiadomienie, s. 66–69.

(61)    Pisemne powiadomienie, s. 29.

(62)    Załącznik 1.7 do pisemnego powiadomienia – Pismo prezesa Urzędu ds. Etyki z 23 lipca 2026 r. W piśmie tym potwierdzono pełną operacyjność wszystkich niezbędnych połączeń danych wymaganych do funkcjonowania rejestru, prawidłowe działanie przekazywania danych i zapytań o dane oraz pełną dostępność wszystkich danych niezbędnych do prowadzenia rejestru.

(63)    Pisemne powiadomienie, s. 30. Jest dostępny pod następującym adresem: https://ekr.gov.hu/nyilvantartasok/hu/integritas . W szczególności w art. 8 ustawy XLIII z 2021 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania ram udostępniania informacji dotyczących obowiązków identyfikacyjnych dostawców usług finansowych i innych dostawców usług, zmienionej ustawą zbiorczą, ustanowiono odpowiednią zmianę legislacyjną zapewniającą Urzędowi możliwość dokonywania zapytań w rejestrze beneficjentów rzeczywistych na podstawie numeru identyfikacji podatkowej.

(64)    Załącznik 1.8 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 108 z 2026 r.; załącznik 1.10 do pisemnego powiadomienia, Dziennik Urzędowy nr 110 z 2026 r.

(65)    Załącznik 1.12 do pisemnego powiadomienia – Pismo prezesa Urzędu ds. Etyki z 31 sierpnia 2026 r.

(66)    Pisemne powiadomienie, s. 31.

(67)    Art. 18 ust. 4 ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(68)    Art. 18 ust. 6 ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(69)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 37. Art. 50 ust. 1 ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(70)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 38. „Kluczowym elementem tego środka zaradczego było zapewnienie pełnego, zorganizowanego i skutecznego udziału, obok przedstawicieli rządu, podmiotów niepaństwowych działających w obszarze walki z korupcją. Ponadto Węgry zobowiązały się do prowadzenia szeroko zakrojonych konsultacji z krajowymi i międzynarodowymi zainteresowanymi stronami, w tym z Komisją, podczas przygotowywania projektów ustaw. Zgodnie ze środkiem zaradczym odpowiednie przepisy ustawy o Urzędzie ds. Etyki przewidują, że 50 % członków nowej Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji mają stanowić przedstawiciele podmiotów niepaństwowych wybierani w otwartej, przejrzystej, niedyskryminacyjnej procedurze wyboru na podstawie obiektywnych kryteriów dotyczących wiedzy fachowej i osiągnięć”.

(71)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 19.

(72)    W szczególności roczne sprawozdanie Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji zawiera analizę ryzyka i tendencji w zakresie korupcji i praktyk korupcyjnych, proponuje środki zaradcze i najlepsze praktyki w zakresie zapobiegania ryzyku korupcji, jej wykrywania i karania, oceniając ich zastosowanie oraz działania następcze podjęte w związku ze swoimi poprzednimi wnioskami. Zob. załącznik 2.1 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie roczne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji z 2024 r. za rok 2023; załącznik 2.2 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie roczne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji z 2025 r. za rok 2024; załącznik 2.3 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie roczne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji z 2026 r. za rok 2025.

(73)    Załącznik 2.3 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie roczne Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji z 2026 r. za rok 2025.

(74)    Załącznik 2.6 do pisemnego powiadomienia – Odpowiedź rządu na sprawozdanie Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji z 2026 r. za rok 2025.

(75)    Tamże. Sprawozdanie to obejmowało przyjęte przez Grupę Zadaniową ds. Zwalczania Korupcji w lutym 2026 r. sprawozdanie tematyczne dotyczące edukacji i podnoszenia świadomości w celu zapobiegania korupcji.

(76)    Zob. art. 51 ust. 1 ustawy o Urzędzie ds. Etyki zmieniony art. 176 ustawy zbiorczej; art. 56 ust. 1 ustawy o Urzędzie ds. Etyki zmieniony art. 169 ustawy zbiorczej.

(77)    Art. 167 ustawy zbiorczej.

(78)    Art. 168 ustawy zbiorczej.

(79)    Art. 170 ustawy zbiorczej.

(80)    Art. 56 ust. 7 zmieniony ustawą zbiorczą. Przepisy te uzupełniają istniejące zasady, zgodnie z którymi podmioty niepaństwowe stanowią co najmniej 50 % członków Grupy Zadaniowej ds. Zwalczania Korupcji i są wyraźnie niezależne od rządu, organów publicznych, partii politycznych i interesów biznesowych, wybranych w otwartej, przejrzystej, niedyskryminacyjnej procedurze wyboru na podstawie obiektywnych kryteriów dotyczących wiedzy fachowej i osiągnięć kandydatów.

(81)    Art. 58 ust. 1 lit. c) i d) ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(82)    Art. 61 ust. 5 ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(83)    Załącznik 1.37 do pisemnego powiadomienia – Pismo prezesa Urzędu ds. Etyki z 10 sierpnia 2026 r.

(84)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 41.

(85)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 41.

(86)    Załącznik 3.7 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1249/2024 (15 sierpnia 2024 r.).

(87)    Pisemne powiadomienie, s. 98–101.

(88)    Załącznik 3.7 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1249/2024 (15 sierpnia 2024 r.).

(89)    Zob. komunikat Komisji, pkt 48.

(90)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motywy 18 i 19.

(91)    Pisemne powiadomienie, s. 102–105; należy jednak zauważyć, że w następstwie obaw wyrażonych przez Komisję w decyzji w sprawie ponownej oceny nie przeprowadzono żadnych dodatkowych konsultacji z dalszymi zainteresowanymi stronami.

(92)    Załącznik 3.31 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1025/2024 (14 lutego 2024 r.).

(93)    Tamże.

(94)    Pisemne powiadomienie, s. 105–108; pełna ocena znajduje się w załączniku 3.32 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie z oceny wdrożenia krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2024–2025.

(95)    Pisemne powiadomienie, s. 13 i 108.

(96)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 41.

(97)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 21, pkt (viii), (ix) i (x).

(98)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 21 pkt (iv).

(99)    Pisemne powiadomienie, s. 36–63 i 81–98.

(100)    Zob. art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o Urzędzie ds. Etyki zmienionej ustawą zbiorczą.

(101)    Wykaz ten obejmuje: Prezydenta Republiki; dowolnego członka Zgromadzenia Narodowego, rzecznika mniejszości narodowej oraz – w przypadku gdy osoba ta nie jest członkiem Zgromadzenia Narodowego – Przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego, a także posłów do Parlamentu Europejskiego z Węgier; dowolnego burmistrza oraz burmistrza Budapesztu, dowolnego przedstawiciela samorządu lokalnego i przedstawiciela samorządu mniejszości narodowej; dowolnego członka Trybunału Konstytucyjnego; komisarza Praw Podstawowych i jego zastępcę; prezesa i wiceprezesa Państwowej Izby Kontroli; prezesa i wiceprezesa Kúrii; przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa, w tym wiceprezesa będącego sędzią lub pracownikiem wymiaru sprawiedliwości; dowolnego sędziego i asesora sądowego uprawnionego do występowania w sprawach określonych w ustawie w ramach właściwości jednego sędziego; Prokuratora Generalnego i jego zastępcę; prezesa i wiceprezesa Węgierskiego Banku Narodowego, członków Rady Walutowej oraz dowolnego członka Rady ds. Nadzoru Węgierskiego Banku Narodowego; przewodniczącego Rady Budżetowej; przewodniczącego i dowolnego członka Krajowego Komitetu Pamięci; dowolnego członka Rady ds. Mediów; następujących urzędników na mocy ustawy CXXV z 2018 r.: a) dowolnego urzędnika wyższego szczebla pełniącego funkcje polityczne nieposiadającego mandatu członka Zgromadzenia Narodowego, b) dowolnego urzędnika pełniącego funkcje polityczne, c) dowolną osobę pełniącą funkcję komisarza oraz d) dowolnego doradcę politycznego, wysokiego rangą doradcę politycznego i szefa personelu (zwanych dalej łącznie: doradcą politycznym); szefa lub zastępcę szefa niezależnego organu regulacyjnego lub autonomicznego organu administracji państwowej w rozumieniu ustawy XLIII z 2010 r., lub dowolnego członka któregokolwiek z jego kolegialnych organów decyzyjnych, w odniesieniu do których ustawa ustanawiająca niezależny organ regulacyjny lub autonomiczny organ administracji państwowej przewiduje obowiązek składania oświadczeń majątkowych; dowolną osobę zobowiązaną do złożenia oświadczenia majątkowego na podstawie ustawy o fundacjach zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujących zadania publiczne; dowolną osobę zobowiązaną do złożenia oświadczenia majątkowego na podstawie ustawy o funkcjonowaniu i zarządzaniu finansami partii politycznych; dowolną osobę zobowiązaną do złożenia oświadczenia majątkowego na podstawie art. 3 ustawy CLII z 2007 r. [obejmuje to szefów departamentów w organach ścigania lub cywilnych służbach bezpieczeństwa narodowego oraz kadrę kierowniczą wyższego szczebla przedsiębiorstw państwowych], z wyjątkiem wiceprzewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa, w którym jest on pracownikiem wymiaru sprawiedliwości; każdą inną osobę nieobjętą wyżej wymienionymi punktami, która na mocy ustawy jest zobowiązana do złożenia oświadczenia majątkowego zgodnie z ustawą o Zgromadzeniu Narodowym lub która jest objęta zakresem postępowania Urzędu ds. Etyki w sprawie oświadczenia majątkowego zgodnie z ustawą.

(102)    Zob. art. 9 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(103)    Załącznik 1.14 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana ustawy CXXV z 2018 r. o administracji rządowej (obowiązująca od 26 sierpnia 2026 r.).

(104)    Zob. art. 19/A ust. 4–7 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(105)    Pisemne powiadomienie, s. 45–47: centralny rejestr adresowy, rejestr danych osobowych i adresów obywateli, rejestr nieruchomości, rejestr niezbędny do realizacji zadań publicznych służb zatrudnienia, jednolity rejestr służb socjalnych, elektroniczne archiwum rejestru stanu cywilnego, rejestr użytkowania gruntów, krajowe mapy topograficzne średniej i małej skali, rejestr ubezpieczeń emerytalnych, rejestr ubezpieczeń zdrowotnych, centralny rejestr dokumentów podróży, rejestr ruchu drogowego, rejestr posiadaczy węgierskiego świadectwa obywatelstwa i węgierskiego świadectwa pokrewieństwa, rejestr ochrony dziedzictwa kulturowego, rejestr przedsiębiorców, rejestr organizacji pozarządowych, centralny rejestr cudzoziemców, systemy rejestracji prowadzone przez organy ds. wsparcia rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich, rejestr obligacji, rejestr osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą, urzędowy rejestr oddłużenia osób fizycznych, rejestr rolników, spółdzielni rolniczych i nieruchomości służących prowadzeniu działalności rolniczej, rejestr zabezpieczeń, rejestr osób objętych opieką prawną, rejestr cudzoziemców korzystających z administracji elektronicznej, repozytorium Zintegrowanego Systemu Legislacyjnego, ewidencja danych umownych osób otrzymujących państwowe wsparcie mieszkaniowe, rejestr świadczeń finansowych i rzeczowych, rejestr danych systemu informacji o nadzorze nad łańcuchem żywnościowym, rejestr systemu informacji o gospodarce leśnej, rejestr danych systemu wsparcia w cyklu życia, rejestr danych krajowego systemu informacji o środowisku, rejestr danych systemu zarządzania rehabilitacją, rejestr krajowej infrastruktury e-zdrowia, rejestr danych elektronicznego systemu dokumentacji wspierającego procedury wydawania pozwoleń na budowę, specjalistyczny elektroniczny system ochrony konsumentów, specjalistyczny system wsparcia ofiar i pomocy prawnej, rejestr systemu ewidencji i rejestracji kuratorów sądowych, rejestr systemu informatycznego i ewidencji kontroli, rejestr producentów pierwotnych, rejestr danych centralnego systemu informacji drogowej, rejestr systemu informacji o szkolnictwie wyższym, specjalistyczny system dla przemysłu i handlu, cyfrowy rejestr obywateli.

(106)    Zob. art. 19/A ust. 8 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(107)    Załącznik 1.18 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana ustawy XXXVI z 2012 r. o Zgromadzeniu Narodowym (obowiązująca od 26 sierpnia 2026 r.).

(108)    Ustawa V z 2013 r. – Kodeks cywilny, przyjęta w 13 lutego 2013 r.

(109)    Zob. art. 19/A ust. 3 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki. Szczegółowe informacje na temat przepisów przejściowych przedstawiono w pisemnym powiadomieniu, s. 83.

(110)    Zob. np. załącznik 1.23 do pisemnego powiadomienia, art. 9 ust. 1 i 2 ustawy CXI z 2011 r. (ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich) obowiązującej od 26 sierpnia 2026 r. oraz załącznik 1.27 do pisemnego powiadomienia, art. 157 skonsolidowanej wersji ustawy CXXXIX z 2013 r. o Węgierskim Banku Narodowym (obowiązującej od 31 lipca 2026 r.).

(111)    Tamże.

(112)    Również w tym przypadku uzupełnienie stanowią zasady sektorowe, odnosząc się do przepisów dotyczących członków Zgromadzenia Narodowego albo określając wymogi dotyczące publikacji w odniesieniu do konkretnych urzędników wysokiego ryzyka; zob. na przykład załącznik 1.17 do pisemnego powiadomienia, art. 6 ustawy CX z 2011 r. o statusie prawnym prezydenta (obowiązującej od 29 lipca 2026 r.): oświadczenia majątkowe są podawane do wiadomości publicznej na stronie internetowej kancelarii prezydenta; załącznik 1.21 do pisemnego powiadomienia, art. 11 skonsolidowanej wersji ustawy CLI z 2011 r. (ustawy o Trybunale Konstytucyjnym) obowiązującej od 26 sierpnia: oświadczenia majątkowe sędziów konstytucyjnych są publikowane na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego.

(113)    Załącznik 3.1 do pisemnego powiadomienia – Dekret nr 1/2026 (30 lipca), Dziennik Urzędowy nr 102 z 2026 r.

(114)    Obejmuje to zaawansowane opcje filtrowania, większą przejrzystość i wykaz wszystkich publicznie dostępnych oświadczeń majątkowych na stronie internetowej; zob. pisemne powiadomienie, s. 90.

(115)    Ustawa C z 2012 r. – Kodeks karny, przyjęta 25 czerwca 2012 r.

(116)    Zob. również art. 19/B ust. 2 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(117)    Zob. art. 185 ust. 3, 5 lit. a) zmienionej ustawy o administracji rządowej.

(118)    Zob. art. 19/B ust. 1 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(119)    Jedyne przypadki, w których Węgry wskazują, że nie ma możliwości nałożenia bezpośrednich ani pośrednich sankcji finansowych, dotyczą prezydenta Węgier oraz prezesa i wiceprezesów Węgierskiego Banku Narodowego jako niezależnych organów rządu.

(120)    Zob. art. 19/A ust. 9 i 10 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(121)    Zob. art. 19/B ust. 7 zmienionej ustawy o Urzędzie ds. Etyki.

(122)    Zob. art. 90 ust. 1d) zmienionej ustawy o Zgromadzeniu Narodowym.

(123)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 44.

(124)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 34.

(125)    Komunikat Komisji, pkt 71.

(126)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 44.

(127)    Komunikat Komisji, pkt 80.

(128)    Załącznik 5.2 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana ustawy XC kodeksu postępowania karnego (obowiązująca od 1 listopada 2022 r.).

(129)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 46 pkt (vi).

(130)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 21.

(131)    Zob. rozdział CV/A kodeksu postępowania karnego zmieniony art. 107–115 ustawy zbiorczej.

(132)    Zob. art. 817/N ust. 1 zmienionego kodeksu postępowania karnego.

(133)    Art. 817/O ust. 1 i art. 817/N zmienionego kodeksu postępowania karnego. Aby zapoznać się z przepisami dotyczącymi możliwości uchylenia immunitetu osoby wskazanej we wniosku o ściganie jako oskarżona, zob. art. 817/P ust. 2 zmienionego kodeksu postępowania karnego.

(134)    Zob. art. 876/C zmienionego kodeksu postępowania karnego.

(135)    Zob. pkt 56 załącznika 2 do decyzji rządu nr 1495/2021 (23 lipca), dostępnej pod adresem: https://njt.jog.gov.hu/jogszabaly/2021-1495-30-22 .

(136)    Załącznik 5.5 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie z kontroli sądowej.

(137)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (wersja przekształcona), Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj .

(138)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 47.

(139)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 20.

(140)    Zob. załącznik 15.4 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 256/2021 (18 maja) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; załącznik 15.5 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 373/2022 (29 września) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; załącznik 15.6 – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 272/2014 (5 listopada) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.

(141)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (wersja przekształcona), Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj .

(142)    Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące unikania konfliktów interesów i zarządzania takimi konfliktami na podstawie rozporządzenia finansowego, 2021/C 121/01, C/2021/2119, Dz.U. C 121 z 9.4.2021, s. 1.

(143)    Zob. pisemne powiadomienie, s. 146–150.

(144)    Załącznik 6.0 do pisemnego powiadomienia – 12. metodyka dotycząca konfliktów interesów, 12 lipca 2026 r.

(145)    Pisemne powiadomienie, s. 154–156.

(146)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 47, oraz komunikat Komisji, pkt 98.

(147)    Załącznik 6.10 do pisemnego powiadomienia – Pismo potwierdzające dyrektora generalnego EUTAF, 1 września 2026 r.; załącznik 6.11 do pisemnego powiadomienia – Budżet EUTAF na 2024 r.; załącznik 6.13 do pisemnego powiadomienia – Budżet EUTAF na 2025 r.; załącznik 6.14 do pisemnego powiadomienia – Propozycja EUTAF dotycząca planowania budżetu na 2025 r.; załącznik 6.15 do pisemnego powiadomienia – Budżet EUTAF na 2026 r.; załącznik 6.17 do pisemnego powiadomienia – Budżet EUTAF na 2023 r.

(148)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 47.

(149)    Pisemne powiadomienie, s. 157.

(150)    Pisemne powiadomienie, s. 158.

(151)    Załącznik 15.6 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 272/2014 (5 listopada) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; załącznik 15.4 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 256/2021 (18 maja) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; pkt 5(21) załącznika 15.1 do pisemnego powiadomienia – Dekret rządowy nr 373/2022 (30 września), Dziennik Urzędowy nr 159 z 2022 r.

(152)    Załącznik 6.8 do pisemnego powiadomienia – Metodyka regularnej rotacji pracowników na newralgicznych stanowiskach.

(153)    Załącznik 6.9 do pisemnego powiadomienia – Metodyka regularnego i skutecznego nadzoru nad pracownikami na newralgicznych stanowiskach.

(154)    Pisemne powiadomienie, s. 167.

(155)    Pisemne powiadomienie, s. 167–168.

(156)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 48 i komunikat Komisji, pkt 100.

(157)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 19.

(158)    Pisemne powiadomienie, s. 172–173.

(159)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 27 i komunikat Komisji, pkt 104 i 105.

(160)    Pisemne powiadomienie, s. 175. Cel wyznaczony na 2022 r. wynosił 32 %, na 2023 r. – 24 %, na 2024 r. i kolejne lata – 15 %.

(161)    Pisemne powiadomienie, s. 176–183. Jeśli chodzi o zmiany planu działania, zob. sekcja 2.12 poniżej.

(162)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 49 i komunikat Komisji, pkt 106.

(163)    Załącznik 9.0 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie z audytu EUTAF dotyczące narzędzia monitorowania i zgłaszania w odniesieniu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego z jedną ofertą, 26 czerwca 2026 r.

(164)    Pisemne powiadomienie, s. 185–188.

(165)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 50.

(166)    Komunikat Komisji, pkt 114.

(167)    Pisemne powiadomienie, s. 189–193; Załącznik 10.1 do pisemnego powiadomienia – Opinia z audytu EKR z 28 sierpnia 2026 r.; oraz załącznik 10.2 do pisemnego powiadomienia – EKR – zatwierdzenie wyszukiwania z 28 sierpnia 2026 r. Zob. poniższa strona internetowa: https://ekr.gov.hu/portal/kozbeszerzes/eredmeny-tajekoztato-hirdetmenyek .

(168)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 51, i komunikat Komisji, pkt 115.

(169)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 51.

(170)    Pisemne powiadomienie, s. 194–203.

(171)    Pisemne powiadomienie, s. 195–197.

(172)    Sprawozdanie za 2022 r.: https://ekr.gov.hu/cms/hirek/a-kozbeszerzesek-hatekonysagat-es-koltseghatekonysagat-ertekelo-teljesitmenymeresi-keretrendszer-eredmenyei-2023 .Sprawozdanie za 2023 r.: https://ekr.gov.hu/cms/hirek/a-kozbeszerzesek-hatekonysagat-es-koltseghatekonysagat-ertekelo-teljesitmenymeresi-keretrendszer-eredmenyei-2024 .Sprawozdanie za 2024 r.: https://ekr.gov.hu/cms/hirek/a-kozbeszerzesek-hatekonysagat-es-koltseghatekonysagat-ertekelo-teljesitmenymeresi-keretrendszer-eredmenyei-2025 .Sprawozdanie za 2025 r.: https://ekr.gov.hu/cms/szakmai-anyagok/teljesitmenymeresi-keretrendszer/2025/a-kozbeszerzesek-hatekonysagat-es-koltseghatekonysagat-ertekelo-teljesitmenymeresi-keretrendszer-eredmenyei-2025 .

(173)    Zob. decyzja wykonawcza Rady, motyw 27 i komunikat Komisji, pkt 122 i 123.

(174)    Pisemne powiadomienie, s. 204; załącznik 8.0 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1118/2023, Dziennik Urzędowy nr 47 z 2023 r.

(175)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motywy 27–29.

(176)    Pisemne powiadomienie, s. 204–206. W odniesieniu do 2024 r. – załącznik 8.1 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1082/2024, Dziennik Urzędowy nr 38 z 2024 r.; załącznik 8.2 do decyzji rządu nr 1086/2025, Dziennik Urzędowy nr 35 z 2025 r.; załącznik 8.3 do decyzji rządu nr 1106/2026, Dziennik Urzędowy nr 31 z 2026 r.

(177)    Pisemne powiadomienie, s. 206.

(178)    Plan działania uzupełniono o następujące nowe środki: (i) badanie instytucji zamawiających, których przez wiele lat w największym stopniu dotyczyło zjawisko przetargów z jedną ofertą; (ii) wspieranie praktyki uprzedniej analizy rynku; (iii) poszerzanie wiedzy związanej ze stawiennictwem przed organem odwoławczym; (iv) ustanowienie nowej koncepcji szkolenia oferentów; (v) przegląd i uzupełnienie wytycznych dotyczących uznawania naruszeń prawa konkurencji w zamówieniach publicznych. Zob. pisemne powiadomienie, s. 182–183.

(179)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 27 i komunikat Komisji, pkt 124 i 125.

(180)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motywy 30–33.

(181)    Pisemne powiadomienie, s. 207.

(182)    Załącznik 13.1 do pisemnego powiadomienia – MŚP, które ukończyły szkolenie.

(183)    Decyzję tę przyjęto kilka tygodni po pierwotnym terminie przewidzianym w środku zaradczym (31 lipca 2026 r.); zob. załącznik 13.4 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1270/2026, Dziennik Urzędowy nr 118 z 2026 r.

(184)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 27 i komunikat Komisji, pkt 126 i 127.

(185)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motywy 34–36.

(186)    Pisemne powiadomienie, s. 212–213.

(187)    Pisemne powiadomienie, s. 210–211.

(188)    Pisemne powiadomienie, s. 211 i załącznik 14.1 do pisemnego powiadomienia – Tymczasowa analiza systemu wsparcia, 19 lutego 2026 r. W ocenie śródokresowej wykorzystano m.in. wypełnione do 30 czerwca 2025 r. kwestionariusze 103 respondentów.

(189)    Pisemne powiadomienie, s. 212 i załącznik 14.2 do pisemnego powiadomienia – Ocena końcowa programu wsparcia, 25 sierpnia 2026 r.

(190)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 52, i komunikat Komisji, pkt 128.

(191)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 53.

(192)    Decyzja Komisji w sprawie ponownej oceny, motyw 20.

(193)    Pisemne powiadomienie, s. 214–221.

(194)    Plan działania został przyjęty w formie decyzji rządu. Zob. załącznik 15.7 do pisemnego powiadomienia – Dekret rządowy [decyzja] nr 1259/2026 (14 sierpnia), Dziennik Urzędowy nr 113 z 2026 r.

(195)    Pisemne powiadomienie, s. 223.

(196)    Zob. załącznik 15.6 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 272/2014 (5 listopada) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; załącznik 15.4 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana dekretu rządowego nr 256/2021 (18 maja) w wersji obowiązującej od 8 sierpnia 2026 r.; oraz załącznik 15.1 do pisemnego powiadomienia – Dekret rządowy nr 373/2022 (30 września), Dziennik Urzędowy nr 159 z 2022 r.

(197)    Pisemne powiadomienie, s. 222 i załącznik 15.11 do pisemnego powiadomienia – Sprawozdanie EUTAF dotyczące oceny ARACHNE. Zakres audytu obejmuje następujące programy i instrumenty: DIMOP Plus, EFOP Plus, GINOP Plus, IKOP Plus, KEHOP Plus, MAHOP Plus, TOP Plus, VOP Plus, BBA Plus, HAVE Plus, MMIA Plus, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

(198)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 53.

(199)    Pisemne powiadomienie, s. 225–227.

(200)    Decyzja wykonawcza Rady, motyw 54.

(201)    Tamże.

(202)    Pisemne powiadomienie, s. 228–246; Załącznik 17.2 do pisemnego powiadomienia – Dekret rządowy nr 128/2026 (25 sierpnia), Dziennik Urzędowy nr 117 z 2026 r.

(203)    Art. 33 ust. 1 i art. 37 lit. c) ustawy o swobodnym dostępie do informacji, zmieniony art. 27 ust. 1 ustawy zbiorczej.

(204)    Rejestr jest dostępny pod adresem https://kif.gov.hu/ .

(205)    Decyzja Komisji (UE) 2026/1701 z dnia 10 lipca 2026 r. potwierdzająca uczestnictwo Węgier we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L, 2026/1701, 13.7.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/1701/oj. Zob. również załącznik 18.3 do pisemnego powiadomienia – Decyzja rządu nr 1142/2026 (14 maja), Dziennik Urzędowy nr 47 z 2026 r.

(206)    Decyzja wykonawcza Rady, motywy 44–46.

(207)    Art. 78–97 i art. 181 ustawy zbiorczej o zmianie ustawy o zamówieniach publicznych.

(208)    Art. 39 ustawy o zamówieniach publicznych, zmieniony art. 81 ustawy zbiorczej.

(209)    Art. 120 ust. 4 ustawy o zamówieniach publicznych zmieniony art. 85 ustawy zbiorczej.

(210)    Zob. również art. 62 ust. 1 lit. kb) ppkt (kb) ustawy o zamówieniach publicznych, zakazujący udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego podmiotowi gospodarczemu, który „nie kwalifikuje się jako przejrzysty podmiot gospodarczy”, zmieniony art. 83 ustawy zbiorczej.

(211)    Art. 132 ust. 1, 4 i 5 ustawy o zamówieniach publicznych zmieniony art. 87 ustawy zbiorczej.

(212)    Art. 136 ust. 1 lit. c) ustawy o zamówieniach publicznych zmieniony art. 88 ustawy zbiorczej.

(213)    Art. 25 ust. 5 lit. b) i art. 25 ust. 6 ustawy o zamówieniach publicznych zmieniony art. 80 ustawy zbiorczej. 

(214)    Pisemne powiadomienie, s. 271–273. Załącznik 20.1 do pisemnego powiadomienia – Wersja skonsolidowana ustawy XLIII z 2021 r., ustawa o rejestrze beneficjentów rzeczywistych obowiązująca od 31 lipca 2026 r.

(215)    Na mocy art. 101 ust. 2–3 ustawy zbiorczej zmieniono art. 3 pkt 38 lit. g) i art. 48 ustawy LIII z 2017 r. o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczaniu tych zjawisk. Zob. również art. 1 ust. 1 pkt 30 i art. 1 ust. 2 ustawy XLIII z 2021 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania ram sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących obowiązków identyfikacyjnych dostawców usług finansowych i innych dostawców usług.

(216)    Na mocy art. 145 ust. 1 i 3 ustawy zbiorczej zmieniono art. 8 ustawy XLIII z 2021 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania ram sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących obowiązków identyfikacyjnych dostawców usług finansowych i innych dostawców usług.

(217)    Na mocy art. 146 ustawy zbiorczej zmieniono art. 26/C ustawy XLIII z 2021 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania ram sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących obowiązków identyfikacyjnych dostawców usług finansowych i innych dostawców usług.

(218)    W art. 9–12 ustawy zbiorczej zmieniono przepisy ustawy CLXXXI z 2007 r. o przejrzystości dotacji udzielanych ze środków publicznych.

(219)    Zob. sekcja 2.18.

(220)    Zob. sekcja 2.20.

(221)    Zob. na przykład utrzymujący się niski odsetek ofert z jedną ofertą w postępowaniach o udzielenie zamówienia finansowanych ze środków unijnych (sekcja 2.7), opracowanie i dalsze stosowanie narzędzia do zgłaszania ofert z jedną ofertą, elektroniczny system zamówień publicznych (sekcje 2.9, 2.10 i 2.11), przyjęcie planu działania na rzecz zwiększenia poziomu konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych i jego okresowe przeglądy (sekcja 2.12).

(222)    Zob. sekcja 2.19.

(223)    Zob. w szczególności krajową strategię antykorupcyjną i powiązany plan działania (sekcja 2.4); zmniejszenie odsetka procedur przetargowych z jedną ofertą finansowanych z budżetu państwa (sekcja 2.8); oraz ustanowienie systemu wsparcia dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw mającego na celu rekompensatę kosztów związanych z uczestnictwem w zamówieniach publicznych (sekcja 2.14).