KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 24.2.2026

COM(2026) 105 final

2026/0065(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

UZASADNIENIE

W niniejszym wniosku Komisja zwraca się do Rady o upoważnienie do zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W dniu 14 listopada 2022 r. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję A/RES/ES-11/5 1 zatytułowaną „Naprawienie szkód i zadośćuczynienie za agresję przeciwko Ukrainie”. W rezolucji Zgromadzenie Ogólne uznało, że Federacja Rosyjska musi zostać pociągnięta do odpowiedzialności za wszelkie naruszenia prawa międzynarodowego w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie, w tym za agresję naruszającą Kartę Narodów Zjednoczonych, a także za wszelkie naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i prawa międzynarodowego dotyczącego praw człowieka. Zgromadzenie Ogólne uznało ponadto, że Federacja Rosyjska musi ponieść konsekwencje prawne wszystkich swoich czynów międzynarodowo bezprawnych, w tym dokonać reparacji za krzywdy i za wszelkie szkody spowodowane takimi czynami.

W rezolucji uznano ponadto potrzebę ustanowienia, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego mechanizmu reparacji za szkody, straty lub krzywdy spowodowane czynami międzynarodowo bezprawnymi popełnionymi przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie. Zgromadzenie Ogólne ONZ zaleciło również utworzenie przez państwa członkowskie, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego rejestru szkód. W ramach tego rejestru szkód gromadzone byłyby udokumentowane dowody i informacje o roszczeniach dotyczące szkód, strat lub krzywd wyrządzonych wszelkim osobom fizycznym i prawnym, których to dotyczy, a także państwu ukraińskiemu, w wyniku czynów międzynarodowo bezprawnych popełnionych przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie. Rejestr szkód wspierałby także gromadzenie dowodów i zapewniałby koordynację w tym zakresie. Zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ państwa przyjęły podejście etapowe, decydując się najpierw na ustanowienie rejestru, a następnie pozostałych elementów mechanizmu odszkodowawczego: komisji do spraw roszczeń oraz funduszu kompensacyjnego.

W dniu 12 maja 2023 r. Komitet Ministrów Rady Europy przyjął rezolucję CM/Res(2023)3 2 ustanawiającą Poszerzone porozumienie częściowe w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy (zwanego dalej „Rejestrem”). W maju 2023 r. 3 Unia przystąpiła do Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru jako stowarzyszony członek założyciel, a następnie w lipcu 2024 r. 4 zmieniła swój status i stała się uczestnikiem. Zmiana statusu i związane z tym wnoszenie rocznego wkładu obowiązkowego są wyrazem silnego zaangażowania Unii w działania prowadzone w ramach Rejestru.

Rejestr oficjalnie rozpoczął działalność w dniu 2 kwietnia 2024 r. przy okazji konferencji ministerialnej pt. „Przywrócenie wymiaru sprawiedliwości dla Ukrainy”. Zainteresowane państwa zgodziły się wówczas rozpocząć dyskusje na temat projektu instrumentu dotyczącego utworzenia komisji do spraw roszczeń. Komisja do spraw roszczeń, jako organ administracyjny, miałaby w oparciu o prace Rejestru weryfikować i oceniać kwalifikujące się roszczenia i podejmować decyzje w ich sprawie, a także ustalać kwotę odszkodowania należnego w każdym przypadku. Sekretariat Rejestru przygotował „wstępny projekt” instrumentu ustanawiającego przyszłą Komisję do spraw Roszczeń (zwany dalej „projektem instrumentu”). W okresie od lipca 2024 r. do stycznia 2025 r. Sekretariat Rejestru wraz z Ukrainą i Niderlandami zorganizował cztery posiedzenia przygotowawcze w celu wymiany wstępnych opinii na temat projektu instrumentu i jego dalszych wersji. Do udziału w tych posiedzeniach zaproszono wszystkie 94 państwa, które głosowały za przyjęciem wyżej wymienionej rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Dnia 17 marca 2025 r. Rada przyjęła decyzję upoważniającą Komisję do uczestnictwa, w imieniu Unii, w negocjacjach w sprawie projektu instrumentu ustanawiającego Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy 5 .

We wspomnianych czterech posiedzeniach poświęconych negocjacjom, zorganizowanych w Hadze w okresie marzec – wrzesień 2025 r., uczestniczyło około 55 delegacji, w tym Unia Europejska i jej wszystkie państwa członkowskie. Pierwsze trzy z tych posiedzeń zwołano w formie międzyrządowego komitetu negocjacyjnego ds. traktatu międzynarodowego w celu ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy. Komisja Europejska, w ścisłej koordynacji z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ), aktywnie uczestniczyła w negocjacjach na podstawie celów wyznaczonych w wytycznych negocjacyjnych Rady i regularnie informowała Grupę Roboczą ds. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie i Rady Europy (COSCE) zgodnie ze wspomnianą wyżej decyzją.

Na trzecim posiedzeniu międzyrządowy komitet negocjacyjny postanowił opracować traktat międzynarodowy jako otwartą konwencję Rady Europy (zwaną dalej „Konwencją”). W związku z tym czwarta runda negocjacji, przeprowadzona we wrześniu 2025 r., stanowiła pierwsze posiedzenie Komitetu ad hoc ds. ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy (CAHEC). CAHEC omówił wówczas i wstępnie zatwierdził Konwencję, regulamin, rezolucję i Akt Końcowy. Dnia 22 października 2025 r. Komitet Ministrów Rady Europy wstępnie przyjął Konwencję 6 .

Dnia 16 grudnia 2025 r. Rada przyjęła decyzję (UE) 2025/2655 7 upoważniającą Komisję do podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie. We wspomnianej decyzji upoważniono również do podpisania Aktu Końcowego konferencji dyplomatycznej i zatwierdzono przyjęcie rezolucji, w której określono niezbędne ustalenia dotyczące rozpoczęcia funkcji Komisji do spraw Roszczeń i wykonywania jej mandatu.

Po porozumieniu osiągniętym podczas konferencji dyplomatycznej zorganizowanej w dniu 15 grudnia 2025 r. w Hadze, dotyczącej drobnych technicznych zmian w projekcie Konwencji, w dniu 16 grudnia 2025 r. formalnie przyjęto Konwencję, rezolucję i Akt Końcowy. W dniu 16 grudnia pod Konwencją podpisały się 34 państwa i Unia Europejska. W dniu 19 grudnia do grona sygnatariuszy dołączyło kolejne państwo i obecnie ich liczba wynosi 36.

Konferencja dyplomatyczna uznała, że Federacja Rosyjska musi ponieść konsekwencje prawne wszelkich swoich czynów międzynarodowo bezprawnych, w tym dokonać reparacji za krzywdy i za wszelkie szkody spowodowane takimi czynami. Konferencja dyplomatyczna zachęciła też wszystkich uczestników konferencji do dalszego poszukiwania – w tym na poziomie międzynarodowym i zgodnie z prawem międzynarodowym – możliwych źródeł dla zapewnienia finansowania odszkodowania ustalonego i przyznanego przez Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy na podstawie Konwencji.

Jak stwierdzono w rezolucji konferencji dyplomatycznej, Rada Europy, we współpracy z Rejestrem Szkód, ma za zadanie powołać zespół przygotowawczy do spraw uruchomienia Komisji do spraw Roszczeń. W tym kontekście dnia 16 grudnia 2025 r. Unia Europejska zapowiedziała, że wniesie dobrowolny wkład w wysokości do 1 mln EUR, aby wspierać te działania przygotowawcze.

W następstwie konferencji dyplomatycznej, która odbyła się w dniu 16 grudnia 2025 r., zwrócono się do zainteresowanych państw i Unii Europejskiej o zawarcie Konwencji. Celem niniejszego wniosku jest zatem uzyskanie od Rady upoważnienia do zawarcia Konwencji i tym samym umożliwienie Unii zostanie członkiem Komisji do spraw Roszczeń zgodnie z art. 27 ust. 1 Konwencji.

W myśl art. 10 ust. 1 lit. a) Konwencji Rada Komisji do spraw Roszczeń powinna składać się z nie mniej niż dziewięciu i nie więcej niż 15 członków, którzy zasiadają w niej przez trzy lata na zasadzie rotacji. Zgodnie z art. 30 ust. 3 Konwencji po spełnieniu warunków jej wejścia w życie Zgromadzenie powinno wyznaczyć pierwszych dziewięciu członków wchodzących w skład Rady. Następnie Zgromadzenie powinno wyznaczyć dodatkowych członków w miarę sukcesywnie rosnącej liczby składanych dokumentów ratyfikacji lub przyjęcia Konwencji, jak przewidziano w art. 10 ust. 1 lit. c) Konwencji. W interesie Unii leży zatem znalezienie się w gronie pierwszych dziewięciu stron wyrażających zgodę na związanie się Konwencją, aby zostać jednym z początkowych dziewięciu członków Rady.

Treść Konwencji:

Tekst Konwencji, załączony do niniejszego wniosku, stanowi, co następuje:

1)Komisja do spraw Roszczeń jest niezależnym organem z międzynarodową osobowością prawną w ramach instytucjonalnych Rady Europy. Komisja do spraw Roszczeń stanowi drugi, po Rejestrze Szkód, element międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego. Funkcje Rejestru powinny być kontynuowane przez Komisję do spraw Roszczeń, która staje się następcą prawnym Rejestru i przejmuje jego platformę cyfrową, dane i archiwa.

2)W Konwencji doprecyzowano, że choć odnosi się ona do czynów międzynarodowo bezprawnych popełnionych przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie w dniu 24 lutego 2022 r. lub po tej dacie, nie zwalnia to Federacji Rosyjskiej z odpowiedzialności za czyny międzynarodowo bezprawne w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie w dniu 20 lutego 2014 r. lub po tej dacie ani nie wyklucza możliwości przyszłej zmiany tej Konwencji i rozszerzenia jej zakresu czasowego do dnia 20 lutego 2014 r.

3)Członkiem Komisji do spraw Roszczeń może zostać każde państwo członkowskie Rady Europy, każde inne państwo oraz Unia Europejska, które uczestniczyły w konferencji dyplomatycznej, a także każde inne państwo, które głosowało za rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych ES-11/5 z dnia 14 listopada 2022 r. Po wejściu w życie Konwencji jej strony mogą zaprosić do przystąpienia do niej dowolne państwo lub dowolną organizację integracji regionalnej. Członkowie są zobowiązani wnosić roczne wkłady przeznaczone na finansowanie Komisji do spraw Roszczeń, do czasu gdy Federacja Rosyjska zacznie ponosić te koszty. Obserwatorzy mogą zasadniczo uczestniczyć bez prawa głosu; niemniej jednak obserwatorzy wnoszący dobrowolnie duże wkłady uzyskują prawa głosu w odniesieniu do konkretnych sprawozdań finansowych i budżetu.

4)Jeżeli Federacja Rosyjska będzie ubiegać się o członkostwo, musi zadeklarować, że przyjmie odpowiedzialność za wszystkie szkody, zobowiąże się do finansowania odszkodowań i zgodzi się zwrócić wszystkim członkom i obserwatorom koszty, jakie ponieśli od daty wejścia w życie Konwencji.

5)Konwencja stanowi, że organem zarządzającym Komisji do spraw Roszczeń jest Zgromadzenie, w którego skład wchodzą wszyscy członkowie tej Komisji. Zgromadzenie nadzoruje wykonywanie mandatu Komisji do spraw Roszczeń, powołuje i upoważnia jej najważniejsze organy i urzędników oraz przyjmuje regulamin i budżet. Zgromadzenie zbiera się w siedzibie Komisji do spraw Roszczeń, chyba że Zgromadzenie postanowi inaczej. Pierwsze posiedzenie Zgromadzenia ma zostać zwołane w ciągu roku od wejścia w życie Konwencji.

6)Konwencja stanowi ponadto, że Rada składa się z nie mniej niż dziewięciu i nie więcej niż 15 członków, którzy zasiadają w niej przez trzy lata na zasadzie rotacji. Zgromadzenie ustala pierwszych dziewięciu członków wchodzących w skład Rady na swoim pierwszym posiedzeniu lub jak najszybciej po nim. Rada Komisji do spraw Roszczeń odpowiada za wykonywanie mandatu Komisji i w związku z tym mianuje Komisarzy i ustanawia Zespoły, przyjmuje zasady i procedury dotyczące roszczeń i odszkodowań oraz pod nadzorem Zgromadzenia przyjmuje lub odsyła decyzje w sprawie odszkodowań zgodnie z rekomendacjami Zespołów.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek jest spójny z działaniami podejmowanymi przez Unię w odpowiedzi na rozpoczętą w lutym 2022 r. wojnę napastniczą Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. We wniosku podkreślono zobowiązanie Unii do przestrzegania prawa międzynarodowego, zapewnienia rozliczalności za popełnione zbrodnie prawa międzynarodowego w Ukrainie i przeciwko Ukrainie, a także do wspierania prawa Ukrainy do sprawiedliwości i pełnego odszkodowania.

W szczególności wniosek bezpośrednio opiera się na zobowiązaniu Unii do ustanowienia międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego na rzecz Ukrainy, w tym do udziału w Rejestrze Szkód. Rejestr, zapowiedziany na czwartym szczycie szefów państw i rządów Rady Europy w Reykjaviku w dniach 16–17 maja 2023 r., służy gromadzeniu udokumentowanych dowodów oraz informacji o roszczeniach dotyczących szkód, strat lub krzywd wyrządzonych wszelkim osobom fizycznym i prawnym, których to dotyczy, a także państwu ukraińskiemu w dniu 24 lutego 2022 r. lub po tym dniu na terytorium Ukrainy w wyniku czynów międzynarodowo bezprawnych popełnionych przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie. Jak wspomniano powyżej, Unia przystąpiła do Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru jako stowarzyszony członek założyciel, a następnie w lipcu 2024 r. pogłębiła swoje zaangażowanie, stając się jej pełnoprawnym uczestnikiem.

Dnia 9 lipca 2025 r. Komitet Ministrów zatwierdził przedłużenie zakresu czasowego Rejestru na okres po maju 2026 r. w drodze przyjęcia rezolucji CM/Res(2025)3 8 potwierdzającej ustanowienie Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

Jak przewidziano w Konwencji, a także w rezolucji CM/Res(2023)3 ustanawiającej Poszerzone porozumienie częściowe w sprawie Rejestru Szkód, przeniesienie prac Rejestru do Komisji do spraw Roszczeń obejmuje platformę cyfrową Rejestru, w tym wszelkie zapisane w niej informacje o roszczeniach i zawarte tam dowody, a także wszelką inną dokumentację, archiwa oraz informacje o ruchomościach i nieruchomościach. Wspomniane przeniesienie powinno obejmować między innymi rachunki bankowe, sprzęt informatyczny, oprogramowanie i wszelkie licencje na nie, umowy oraz ustalenia dotyczące Rejestru, a także wszelkie powiązane dane, w taki sposób, aby Komisja do spraw Roszczeń stała się następcą prawnym Rejestru.

Wsparcie finansowe Unii na rzecz utworzenia międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego dla Ukrainy było możliwe głównie za sprawą rozporządzenia (UE) 2024/792 (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie Instrumentu na rzecz Ukrainy”) 9 , przyjętego na podstawie art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Instrument na rzecz Ukrainy ma na celu między innymi „wspieranie inicjatyw, organów i organizacji zaangażowanych we wspieranie i egzekwowanie demokracji, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i działań antykorupcyjnych w Ukrainie” (art. 3 ust. 2 lit. i)) oraz „wzmocnienie przestrzegania prawa międzynarodowego” (art. 3 ust. 2 lit. h)). Zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia w sprawie Instrumentu na rzecz Ukrainy Unia wspierała i wspiera finansowo „procesy, które promują sprawiedliwość, poszukiwanie prawdy, kompleksową odbudowę pokonfliktową na rzecz inkluzywnego i pokojowego społeczeństwa, a także gromadzenie dowodów zbrodni popełnionych podczas wojny”, takie jak Rejestr Szkód i Międzynarodowe Centrum Ścigania Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie (ICPA).

W dniu 14 stycznia 2026 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie rozporządzenia wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia pożyczki na potrzeby wsparcia Ukrainy na lata 2026 i 2027 10 . Wniosek ma zapewnić utworzenie nowego instrumentu, aby odpowiedzieć na pilne potrzeby Ukrainy i przekazać wsparcie unijne w kwocie 90 mld EUR w formie pożyczki, która będzie spłacana z reparacji należnych od Federacji Rosyjskiej. Motyw 24 wniosku stanowi, że Ukraina może wykorzystać taką pomoc makrofinansową na pomoc w sfinansowaniu odszkodowań, w formie reparacji, dla osób poszkodowanych w wyniku nielegalnych działań Rosji, w tym za pośrednictwem Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy ustanowionej pod auspicjami Rady Europy.

W dniu 14 stycznia 2026 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie Instrumentu na rzecz Ukrainy 11 , na podstawie art. 212 TFUE, jako jednego z instrumentów mających umożliwić przekazanie pakietu wsparcia finansowego w kwocie 90 mld EUR na rzecz Ukrainy.

•Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek jest zgodny z szerzej rozumianymi strategiami Unii na rzecz Ukrainy i służy osiągnięciu odrębnych, ale wzajemnie wzmacniających się celów w ramach szerszej struktury odpowiedzialności w odniesieniu do nielegalnej wojny napastniczej Federacji Rosyjskiej.

Dnia 2 lutego 2023 r. Komisja zapowiedziała utworzenie ICPA w strukturach Eurojustu. ICPA, utworzone w lipcu 2023 r., odgrywa ważną rolę w usprawnieniu prowadzonych przez Ukrainę i pięć państw członkowskich dochodzeń krajowych w sprawie zbrodni agresji, gdyż ICPA zabezpiecza dowody i ułatwia przygotowywanie spraw połączonych na potrzeby przyszłych postępowań przed Specjalnym Trybunałem.

W okresie między styczniem 2023 r. a marcem 2025 r. Unia uczestniczyła w Grupie Głównej ds. Utworzenia Specjalnego Trybunału do spraw Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie (zwanej dalej „Grupą Główną”), która omówiła tryb utworzenia trybunału uprawnionego do prowadzenia dochodzeń, ścigania i osądzenia osób ponoszących największą odpowiedzialność za zbrodnie agresji przeciwko Ukrainie.

W dniu 9 maja 2025 r. ministrowie ds. zagranicznych i inni przedstawiciele uczestników Grupy Głównej spotkali się we Lwowie i przyjęli deklarację lwowską, w której zobowiązali się do ustanowienia specjalnego trybunału przy Radzie Europy, do jego szybkiego uruchomienia i wspierania jego skutecznego funkcjonowania, jednocześnie uznając istotny wkład Komisji i Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych w cały proces.

W dniu 25 czerwca 2025 r. Ukraina i Rada Europy podpisały umowę ustanawiającą specjalny trybunał 12 . Następnie w Radzie Europy trwały prace nad sfinalizowaniem aktów prawnych niezbędnych do utworzenia specjalnego trybunału, przede wszystkim Rozszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Komitetu Zarządzającego Specjalnego Trybunału.

O zaangażowaniu Unii we wspieranie Ukrainy i dążenie do rozliczalności za zbrodnie międzynarodowe popełnione w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie świadczy również wsparcie Unii na rzecz zespołu przygotowawczego ds. Specjalnego Trybunału w kwocie 10 mln EUR na okres 24 miesięcy począwszy od stycznia 2026 r. 13 za pośrednictwem Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR – „Globalny wymiar Europy”) 14 .

Niniejszy wniosek stanowi również uzupełnienie aktywnego udziału Unii w platformach koordynacyjnych, takich jak założona przez UE, USA i Wielką Brytanię grupa doradcza ds. masowych aktów okrucieństwa, która udziela fachowego wsparcia Prokuraturze Generalnej Ukrainy, oraz Grupa Dialogu stanowiąca centrum koordynacji wsparcia ze strony organizacji międzynarodowych, podmiotów społeczeństwa obywatelskiego i darczyńców na rzecz ukraińskiego wymiaru sprawiedliwości.

Wreszcie niniejszy wniosek jest spójny z polityką Unii polegającą na stosowaniu coraz szerzej zakrojonych środków ograniczających przeciwko Federacji Rosyjskiej w celu zwiększenia kosztów, które Federacja Rosyjska ma ponieść w związku ze swoimi nielegalnymi działaniami, i ograniczenia jej zdolności do kontynuowania agresji 15 . Aby usprawnić egzekwowanie środków ograniczających, Unia utworzyła między innymi grupę zadaniową „Freeze and Seize” oraz przyjęła dyrektywę (UE) 2024/1226 16 , która harmonizuje definicję unijnych środków ograniczających i sankcje karne za ich naruszanie. Komisja wyznaczyła ponadto wysłannika UE ds. sankcji, który ma zapewnić ciągłość współpracy na wysokim szczeblu z państwami trzecimi w zakresie przeciwdziałania uchylaniu się od unijnych środków ograniczających, w szczególności środków przyjętych przeciwko Federacji Rosyjskiej, lub obchodzeniu ich, a także opublikowała wytyczne dla organów krajowych i podmiotów prywatnych dotyczące wykładni odpowiednich przepisów unijnych.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

Proceduralną podstawą prawną przyjęcia decyzji Rady upoważniającej do zawarcia Konwencji jest art. 218 ust. 6 lit. a) pkt (v) TFUE, który stanowi, że Rada powinna przyjąć decyzję w sprawie zawarcia umowy po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Jak zapisano we wspomnianych wyżej rezolucjach Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz w preambule Konwencji, Komisja do spraw Roszczeń ma zostać powołana, aby zagwarantować – zgodnie z prawem międzynarodowym – że ofiary agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, z jawnym pogwałceniem art. 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych, otrzymają należyte odszkodowanie za szkody, jakie poniosły w wyniku czynów międzynarodowo bezprawnych Rosji. Ustanowienie tego mechanizmu wpisuje się zatem w szerzej zakrojone wysiłki społeczności międzynarodowej na rzecz zapewnienia poszanowania praw człowieka i zasad prawa międzynarodowego, a także międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Z perspektywy Unii uczestnictwo w tym mechanizmie odpowiada określonym w art. 21 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej celom leżącym u podstaw działań zewnętrznych Unii.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

Zawarcie Konwencji przez Unię wymaga wniosku dotyczącego decyzji Rady zgodnie z art. 218 ust. 6 TFUE, na mocy której Rada może upoważnić do zawarcia umowy międzynarodowej.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

Zgodnie z prawem międzynarodowym i Konwencją koszty pracy Komisji do spraw Roszczeń powinna ponosić Federacja Rosyjska. Konwencja przewiduje, że do czasu gdy Federacja Rosyjska stanie się członkiem Komisji, Komisja do spraw Roszczeń powinna być finansowana z rocznych wkładów jej członków i wkładów dobrowolnych, bez uszczerbku dla możliwości odzyskania odnośnych kosztów od Federacji Rosyjskiej.

W związku z tym zawarcie przez Unię Konwencji wymaga wnoszenia rocznego wkładu. Choć data wejścia w życie Konwencji pozostaje niepewna, zakłada się, że do 2028 r. nie będzie wymagany pełen roczny budżet Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy. Jak wskazano w decyzji Rady (UE) 2025/2655 w sprawie podpisania Konwencji, oczekuje się, że roczny wkład Unii na rzecz Komisji do spraw Roszczeń wyniesie 3 mln EUR w szczytowych latach działalności. Wkład obowiązkowy Unii może być wnoszony w ramach Instrumentu „Globalny wymiar Europy”, z zastrzeżeniem wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028-2034, a następnie wkład ten będzie określany w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania.

Jak zapowiedziano na konferencji dyplomatycznej w dniu 16 grudnia 2025 r., Unia będzie opłacać koszty Zespołu Przygotowawczego w Radzie Europy, przy udziale Rejestru Szkód, aby przygotować uruchomienie Komisji do spraw Roszczeń. Wspomniane koszty wyniosą 880 000 EUR w okresie 18 miesięcy i będą pokrywane przy wykorzystaniu filaru szybkiego reagowania w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR – „Globalny wymiar Europy”). Z wkładu dobrowolnego Unii pokryte zostaną koszty związane z utworzeniem Zespołu Przygotowawczego przy Komisji do spraw Roszczeń, a także z umożliwianiem prac Komitetu Przygotowawczego zgodnie z rezolucją załączoną do decyzji Rady (UE) 2025/2655.

W międzyczasie Unia będzie nadal wnosić swój roczny obowiązkowy wkład na rzecz Rejestru Szkód w latach 2026–2027 na mocy rozporządzenia (UE) 2024/792 ustanawiającego Instrument na rzecz Ukrainy.

Szczegółowe informacje o wpływie finansowym niniejszego wniosku podano w załączonej ocenie skutków finansowych regulacji.

5.    ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Artykuł 1 dotyczy zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

W art. 2 określono datę wejścia w życie decyzji.

·Tekst Konwencji i depozytariusz

Tekst Konwencji przedkłada się Radzie wraz z niniejszym wnioskiem.

W myśl Traktatów do Komisji należy dokonanie notyfikacji, o której mowa w art. 37 Konwencji, w celu wyrażenia zgody Unii na związanie się Konwencją.

2026/0065 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212 w związku z jego art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 17 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W dniu 16 grudnia 2025 r. zgodnie z decyzją Rady (UE) 2025/2655 18 Komisja podpisała, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencję w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy („Konwencja” lub „Komisja do spraw Roszczeń”), z zastrzeżeniem jej zawarcia. W ramach konferencji dyplomatycznej zorganizowanej w Hadze Komisja podpisała również Akt Końcowy i zatwierdziła przyjęcie rezolucji określającej niezbędne ustalenia dotyczące rozpoczęcia funkcji Komisji do spraw Roszczeń i wykonywania jej mandatu.

(2)W Konwencji zwraca się uwagę, że Komisja do spraw Roszczeń stanowi drugi element międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego, który ma zastąpić Rejestr Szkód dla Ukrainy, którego prace zostaną przeniesione do Komisji do spraw Roszczeń tak szybko, jak to możliwe, po jej utworzeniu. W Konwencji uznaje się ponadto, że trzeci element międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego może również obejmować przyszły fundusz kompensacyjny upoważniony do wypłaty odszkodowań za szkody, straty lub krzywdy spowodowane czynami międzynarodowo bezprawnymi popełnionymi przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie.

(3)Po rozpoczęciu niczym niesprowokowanej i nieuzasadnionej wojny napastniczej prowadzonej przez Federację Rosyjską przeciwko Ukrainie Rada Europejska, w swoich konkluzjach z dnia 24 lutego 2022 r., z całą mocą potępiła agresję wojskową Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i potwierdziła, że Federacja Rosyjska ponosi pełną odpowiedzialność za ten akt agresji oraz za wszelkie zniszczenia i ofiary śmiertelne, które spowoduje, i zostanie pociągnięta do odpowiedzialności za swoje czyny 19 .

(4)Dnia 14 listopada 2022 r. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) przyjęło rezolucję A/RES/ES-11/5 20 , w której uznało, że Federację Rosyjską należy pociągnąć do odpowiedzialności za wszelkie naruszenia prawa międzynarodowego w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie. Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało ponadto, że Federacja Rosyjska musi ponieść konsekwencje prawne wszystkich swoich czynów międzynarodowo bezprawnych, w tym dokonać reparacji za krzywdy i za wszelkie szkody spowodowane takimi czynami. W tym kontekście Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało potrzebę ustanowienia, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego mechanizmu reparacji szkód, strat lub krzywd wynikających z czynów międzynarodowo bezprawnych Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie. W tym celu Zgromadzenie Ogólne ONZ zaleciło utworzenie przez państwa członkowskie, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego rejestru szkód, w ramach którego gromadzone byłyby udokumentowane dowody oraz informacje o roszczeniach dotyczących szkód, strat lub krzywd wyrządzonych wszelkim osobom fizycznym i prawnym, których to dotyczy, a także państwu ukraińskiemu, w wyniku czynów międzynarodowo bezprawnych popełnionych przez Federację Rosyjską w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie, a także który wspierałby gromadzenie dowodów i zapewniałby koordynację w tym względzie.

(5)W dniu 12 maja 2023 r. Komitet Ministrów Rady Europy przyjął rezolucję CM/Res(2023)3 21 ustanawiającą Poszerzone porozumienie częściowe w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy („Rejestr Szkód”). Jak stwierdzono w tej rezolucji, ustanowienie rejestru szkód stanowi pierwszy krok w kierunku utworzenia międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego, który może obejmować komisję do spraw roszczeń i fundusz kompensacyjny. Tym samym w rezolucji CM/Res(2023)3 uznaje się, że Rejestr Szkód, w tym jego platforma cyfrowa zawierająca wszystkie zapisane na niej dane dotyczące roszczeń i dowodów, mają stanowić integralną część mechanizmu odszkodowawczego, który ma zostać ustanowiony na mocy odrębnego instrumentu międzynarodowego we współpracy z Ukrainą oraz odpowiednimi organizacjami i organami międzynarodowymi.

(6)Dnia 11 maja 2023 r. 22 Unia przystąpiła do Rejestru Szkód jako stowarzyszony członek założyciel, a następnie dnia 22 lipca 2024 r. 23 zmieniła swój status na pełnoprawnego uczestnika.

(7)W dniu 29 lutego 2024 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły rozporządzenie (UE) 2024/792 ustanawiające Instrument na rzecz Ukrainy 24 , w którym przewidziano między innymi finansowanie inicjatyw i organów zaangażowanych we wspieranie i egzekwowanie międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w Ukrainie. Obejmuje to między innymi wkład finansowy Unii na rzecz Rejestru Szkód.

(8)W 2024 r. Biuro Prezydenta Ukrainy, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów oraz Rejestr Szkód dla Ukrainy zaprosiły państwa, które poparły przyjęcie rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/ES-11/5, na posiedzenia przygotowawcze w Hadze w sprawie międzynarodowego instrumentu w celu ustanowienia Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy.

(9)Dnia 17 marca 2025 r. Rada przyjęła decyzję (UE) 2025/702 25 upoważniającą Komisję do uczestnictwa, w imieniu Unii, w negocjacjach w sprawie międzynarodowego instrumentu ustanawiającego Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy.

(10)W okresie od marca do września 2025 r. około 55 delegacji, w tym Unia Europejska i jej wszystkie państwa członkowskie, uczestniczyło w czterech rundach negocjacji w Hadze. Pierwsze trzy rundy odbyły się w ramach międzyrządowego komitetu negocjacyjnego ds. traktatu międzynarodowego w celu ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy, a podczas posiedzeń tego komitetu wymieniono poglądy na temat projektu traktatu, zakończono kilka czytań tekstu tego projektu i przedstawiono jego kolejne zmienione wersje.

(11)Podczas trzeciej rundy negocjacji w lipcu 2025 r. międzyrządowy komitet negocjacyjny podjął decyzję o opracowaniu międzynarodowego instrumentu w celu ustanowienia Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy, w formie Konwencji Rady Europy otwartej również dla państw-stron niebędących członkami Rady Europy i dla Unii Europejskiej. Następnie międzyrządowy komitet negocjacyjny przekazał swoje prace Komitetowi ad hoc ds. ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy pod auspicjami Rady Europy („Komitet ad hoc”). Komitet ad hoc szczegółowo przeanalizował i tymczasowo zatwierdził Konwencję, a także regulamin konferencji dyplomatycznej w celu przyjęcia Konwencji, rezolucję określającą niezbędne ustalenia dotyczące rozpoczęcia funkcji Komisji do spraw Roszczeń i wykonywania jej mandatu oraz Akt Końcowy, który miał zostać przyjęty na konferencji dyplomatycznej w Hadze w dniu 16 grudnia 2025 r. Akt Końcowy obejmował – w formie dodatków – Konwencję, rezolucję i sprawozdanie z posiedzenia konferencji dyplomatycznej.

(12)W dniu 22 października 2025 r. Komitet Ministrów Rady Europy tymczasowo przyjął Konwencję 26 w celu jej przyjęcia i otwarcia do podpisu przy okazji konferencji dyplomatycznej w dniu 16 grudnia 2025 r.

(13)Konwencja, zgodnie z jej art. 30, jest otwarta do ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia przez wszystkie państwa członkowskie Rady Europy, Unii Europejskiej i wszystkie inne państwa, które uczestniczyły w konferencji dyplomatycznej w dniu 16 grudnia 2025 r., oraz wszystkie inne państwa, które głosowały za rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych A/RES/ES-11/5. Do Konwencji, zgodnie z jej art. 31, mogą przystąpić, po jej wejściu w życie, również inne państwa i organizacje integracji regionalnej.

(14)Unia zdecydowanie dąży do zapewnienia, aby Federacja Rosyjska poniosła konsekwencje prawne swoich czynów międzynarodowo bezprawnych przeciwko Ukrainie, w tym aby dokonała reparacji za wszelkie szkody, straty lub krzywdy spowodowane takimi czynami. Unia powinna zatem zatwierdzić Konwencję w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zatwierdza się Konwencję w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy 27 .

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie [następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej].

Sporządzono w Brukseli dnia r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa3

1.3.Cel(e)3

1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)3

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)3

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ3

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów3

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego6

1.7.Planowane metody wykonania budżetu6

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA8

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości8

2.2.System zarządzania i kontroli8

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli8

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia8

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)8

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom9

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY10

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ10

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki12

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne12

3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu12

3.2.1.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel17

3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych22

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne24

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu24

3.2.3.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel24

3.2.3.3.Ogółem środki24

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie25

3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu25

3.2.4.2.Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel26

3.2.4.3.Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem26

3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi28

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi28

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu28

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody29

4.Wymiar cyfrowy29

4.1.Wymogi cyfrowe30

4.2.Dane30

4.3.Rozwiązania cyfrowe31

4.4.Ocena interoperacyjności31

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie32

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa 

1.3.Cel(e)

1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy: 

 nowego działania 

 nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 29  

 przedłużenia bieżącego działania 

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

 Ograniczony czas trwania

–    ze skutkiem od dnia wejścia w życie Konwencji [YYYY] do czasu wypełnienia przez Komisję do spraw Roszczeń swojego mandatu, czas trwania ma wynosić 10 lat [YYYY]. 

–    Czas trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na płatności.

 Nieograniczony czas trwania

–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od RRRR r. do RRRR r.,

–po którym następuje faza operacyjna.

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 

 Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

– w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii

–    przez agencje wykonawcze

 Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

 Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

– państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym

– organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)

– Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu

– organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego

– organom prawa publicznego

– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, w zakresie, w jakim są im zapewnione odpowiednie gwarancje finansowe

– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego i zapewniono odpowiednie gwarancje finansowe

– podmiotom lub osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym

–podmiotom mającym siedzibę w państwie członkowskim, podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego lub prawu Unii i kwalifikującym się, zgodnie z przepisami sektorowymi, do powierzenia im wykonywania środków finansowych Unii lub gwarancji budżetowych, w zakresie, w jakim podmioty te są kontrolowane przez podmioty prawa publicznego lub podmioty podlegające prawu prywatnemu świadczące usługi użyteczności publicznej, a także posiadają odpowiednie gwarancje finansowe w formie odpowiedzialności solidarnej organów kontrolnych lub równoważne gwarancje finansowe, które mogą być ograniczone, w odniesieniu do każdego działania, do maksymalnej kwoty wsparcia Unii.

Uwagi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

2.2.System zarządzania i kontroli 

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Proponowane nowe linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej

3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.1.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu

3.2.3.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel

3.2.3.3.Ogółem środki

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte ze środków dyrekcji generalnej już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej

3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC)

3.2.4.2.Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel

3.2.4.3.Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

Opis zadań do wykonania:

3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

Wniosek/inicjatywa:

–    może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

–    wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF

–    wymaga rewizji WRF

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu 

Wniosek/inicjatywa:

–    nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–    przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

 
3.3.    Szacunkowy wpływ na dochody 

–    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

–    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–    wpływ na zasoby własne

–    wpływ na dochody inne

–    Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).

4.Wymiar cyfrowy

4.1.Wymogi cyfrowe

4.2.Dane

4.3.Rozwiązania cyfrowe

4.4.Ocena interoperacyjności

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie

(1)    Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/ES-11/5, OP2-OP.

(2)    Rezolucja CM/Res(2023)3 ustanawiająca Poszerzone porozumienie częściowe w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, przyjęta przez Komitet Ministrów w dniu 12 maja 2023 r. na 1466. posiedzeniu Delegatów Ministrów.

(3)    Decyzja Komisji z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie udziału UE jako stowarzyszonego członka założyciela w Poszerzonym porozumieniu częściowym w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy w ramach instytucjonalnych Rady Europy. C(2023) 3241.

(4)    Decyzja Rady (UE) 2024/2045 z dnia 22 lipca 2024 r. dotycząca stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w ramach organów Rady Europy w odniesieniu do statusu Unii Europejskiej w ramach rozszerzonego porozumienia częściowego w sprawie rejestru szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy Dz.U. L, 2024/2045, 24.7.2024.

(5)    Decyzja Rady (UE) 2025/702 z dnia 17 marca 2025 r. upoważniająca Komisję Europejską do uczestnictwa, w imieniu Unii, w negocjacjach w sprawie międzynarodowego instrumentu ustanawiającego Międzynarodową Komisję ds. Roszczeń dla Ukrainy. Dz.U. L, 2025/702, 8.4.2025.

(6)    CM(2025)139-final - [1541/10.1] Komitet ad hoc ds. ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy (CAHEC) – Projekt Konwencji w sprawie Utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy (Strasbourg, 22 października 2025 r.).

(7)    Decyzja Rady (UE) 2025/2655 z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy. Dz.U. L, 2025/2655, 23.12.2025.

(8)    Rezolucja CM/Res(2025)3 potwierdzająca ustanowienie Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, przyjęta przez Komitet Ministrów w dniu 9 lipca 2025 r. na 1534. posiedzeniu Delegatów Ministrów.

(9)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/792 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu na rzecz Ukrainy. Dz.U. L, 2024/792, 29.2.2024.

(10)    Wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia pożyczki na potrzeby wsparcia Ukrainy na lata 2026 i 2027. Bruksela, dnia 14 stycznia 2026 r. COM(2026) 20 final.

(11)    Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2024/792 w sprawie ustanowienia Instrumentu na rzecz Ukrainy. Bruksela, dnia 14 stycznia 2026 r. COM(2026) 22 final.

(12)    CM(2025)104-final – [1532/2.3] Konsekwencje agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę – Umowa między Radą Europy a Ukrainą w sprawie ustanowienia Specjalnego Trybunału do spraw Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie. (Strasburg, 24 czerwca 2025 r.).

(13)    Decyzja wykonawcza Komisji w sprawie finansowania wieloletniego planu działania na rzecz wsparcia przygotowań do uruchomienia Specjalnego Trybunału do spraw Zbrodni Agresji na lata 2025 – 2026. Bruksela, 4.12.2025 r., C(2025) 8248 final.

(14)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

(15)    Najnowsze akty prawne: Decyzja Rady (WPZiB) 2026/260 z dnia 29 stycznia 2026 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2024/2643 w sprawie środków ograniczających w związku z destabilizującymi działaniami Rosji. Dz.U. L, 2026/260, 29.1.2026; Decyzja Rady (WPZiB) 2025/2648 z dnia 22 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany decyzji 2014/512/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Dz.U. L, 2025/2648, 23.12.2025; Decyzja Rady (WPZiB) 2025/2572 z dnia 15 grudnia 2025 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2024/2643 w sprawie środków ograniczających w związku z destabilizującymi działaniami Rosji. Dz.U. L, 2025/2572, 15.12.2025.

(16)    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1226 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia przestępstw związanych z naruszeniem unijnych środków ograniczających i sankcji za takie naruszenia oraz zmiany dyrektywy (UE) 2018/1673. Dz.U. L, 2024/1226, 29.4.2024.

(17)    Zgoda opublikowana w Dz.U. C, , , s. .

(18)    Decyzja Rady (UE) 2025/2655 z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy. Dz.U. L, 2025/2655, 23.12.2025.

(19)    Posiedzenie specjalne Rady Europy (dnia 24 lutego 2022 r.) – Konkluzje, EUCO 18/22.

(20)    Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/ES-11/5, OP2-OP.

(21)    Rezolucja CM/Res(2025)3 potwierdzająca ustanowienie Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, przyjęta przez Komitet Ministrów w dniu 9 lipca 2025 r. na 1534. posiedzeniu Delegatów Ministrów.

(22)    Decyzja Komisji z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie udziału UE jako stowarzyszonego członka założyciela w Poszerzonym porozumieniu częściowym w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy w ramach instytucjonalnych Rady Europy. C(2023) 3241.

(23)    Decyzja Rady (UE) 2024/2045 z dnia 22 lipca 2024 r. dotycząca stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w ramach organów Rady Europy w odniesieniu do statusu Unii Europejskiej w ramach Poszerzonego porozumienia częściowego w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Dz.U. L, 2024/2045, 24.7.2024.

(24)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/792 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu na rzecz Ukrainy (Dz.U. L, 2024/792, 29.2.2024.

(25)    Decyzja Rady (UE) 2025/702 z dnia 17 marca 2025 r. upoważniająca Komisję Europejską do uczestnictwa, w imieniu Unii, w negocjacjach w sprawie międzynarodowego instrumentu ustanawiającego Międzynarodową Komisję ds. Roszczeń dla Ukrainy. Dz.U. L, 2025/702, 8.4.2025.

(26)    CM(2025)139-final - [1541/10.1] Komitet ad hoc ds. ustanowienia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy (CAHEC) – Projekt Konwencji w sprawie Utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy (Strasbourg, 22 października 2025 r.).

(27)    Tekst Konwencji został opublikowany w Dz.U. L, [...].

(28)    Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(29)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(30)    Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(31)    Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.

(32)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.

(33)    Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.

(34)    Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(35)

   Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(36)    Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(37)    Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej i przy zastosowaniu mechanizmu sterowania. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.

(38)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(39)    Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)”.

(40)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 24.2.2026

COM(2026) 105 final

ZAŁĄCZNIK

do wniosku w sprawie

decyzji Rady

dotyczącej zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

ZAŁĄCZNIK

Seria Traktatów Rady Europy – nr 229

Konwencja w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

Haga, 16.12.2025 r.

Preambuła

Sygnatariusze niniejszej Konwencji,

przypominając o obowiązkach wszystkich państw wynikających z artykułu 2 Karty Narodów Zjednoczonych, w tym o obowiązku powstrzymania się w swych stosunkach międzynarodowych od stosowania groźby lub użycia siły przeciwko nietykalności terytorium albo niepodległości politycznej któregokolwiek państwa, lub wszelkiego innego sposobu, niezgodnego z zasadami Narodów Zjednoczonych oraz o obowiązku załatwiania swych sporów międzynarodowych przy pomocy środków pokojowych;

wyrażając poważne zaniepokojenie utratą życia, przesiedleniami ludności cywilnej, katastrofalnymi zniszczeniami infrastruktury i zasobów naturalnych, utratą własności publicznej i prywatnej oraz klęską gospodarczą spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę;

mając na uwadze znaczenie utrzymania i umacniania międzynarodowego pokoju opartego na wolności, równości, sprawiedliwości i poszanowaniu praw człowieka oraz rozwijania przyjaznych stosunków między narodami niezależnie od ich systemów politycznych, gospodarczych i społecznych lub ich poziomu rozwoju;

przywołując rezolucję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych ES-11/1 z dnia 2 marca 2022 roku zatytułowaną „Agresja przeciwko Ukrainie”, w której to rezolucji Zgromadzenie Ogólne z całą mocą potępiło agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę stanowiącą naruszenie artykułu 2 ustępu 4 Karty Narodów Zjednoczonych;

przywołując artykuły Komisji Prawa Międzynarodowego o odpowiedzialności państw za czyny międzynarodowo bezprawne oraz przypominając o spoczywającym na państwie odpowiedzialnym obowiązku pełnego naprawienia szkody spowodowanej czynem międzynarodowo bezprawnym;

przywołując rezolucję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych 60/147 z dnia 16 grudnia 2005 roku, w której Zgromadzenie Ogólne przyjęło Podstawowe zasady i wytyczne dotyczące prawa do środka ochrony prawnej i naprawy szkody dla ofiar rażących naruszeń prawa międzynarodowego praw człowieka i poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego;

przywołując rezolucję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych ES-11/5 z dnia 14 listopada 2022 roku zatytułowaną „Naprawienie szkód i zadośćuczynienie za agresję przeciwko Ukrainie”, w której to rezolucji Zgromadzenie Ogólne uznało, że Federacja Rosyjska musi zostać pociągnięta do odpowiedzialności za wszelkie naruszenia prawa międzynarodowego w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie, w tym za agresję Federacji Rosyjskiej naruszającą Kartę Narodów Zjednoczonych, jak również wszelkie naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i prawa międzynarodowego praw człowieka;

przypominając, że w rezolucji ES-11/5 Zgromadzenie Ogólne uznało ponadto, że Federacja Rosyjska musi ponieść konsekwencje prawne wszelkich swoich czynów międzynarodowo bezprawnych, w tym dokonać reparacji za krzywdy i wszelkie szkody spowodowane takimi czynami;

przypominając, że Zgromadzenie Ogólne uznało ponadto potrzebę ustanowienia, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego mechanizmu reparacji za szkody, straty lub krzywdy spowodowane czynami międzynarodowo bezprawnymi Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie;

przypominając, że Zgromadzenie Ogólne zaleciło utworzenie przez państwa członkowskie, we współpracy z Ukrainą, międzynarodowego rejestru szkód, w ramach którego będą gromadzone udokumentowane dowody i informacje o roszczeniach dotyczące szkód, strat lub krzywd wyrządzonych wszelkim osobom fizycznym i prawnym, których to dotyczy, a także państwu ukraińskiemu przez czyny międzynarodowo bezprawne Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie, a także który wspierałby gromadzenie dowodów i zapewniałby koordynację w tym zakresie;

przyjmując z zadowoleniem utworzenie Rejestru Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie w drodze rezolucji  CM/Res(2023)3 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 12 maja 2023 roku ustanawiającej Poszerzone porozumienie częściowe w sprawie Rejestru Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie, potwierdzone rezolucją  CM/Res(2025)3 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 9 lipca 2025 roku;

odnotowując również, że Rejestr Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie działa oraz przyjmuje, przetwarza i rejestruje roszczenia zgodnie ze swoim Statutem;

przywołując Statut Rejestru Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie, stanowiący, że prace Rejestru, w tym platforma cyfrowa i wszelkie zapisane na niej dane na temat roszczeń i dowodów, mają stanowić pierwszy element przyszłego międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego, który zostanie powołany odrębnym instrumentem międzynarodowego we współpracy z Ukrainą;

odnotowując, że niniejsza Konwencja jest takim instrumentem międzynarodowym i że tworzy Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy, stanowiącą drugi element międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego, który może również obejmować, jako trzeci element, przyszły fundusz kompensacyjny upoważniony do wypłaty odszkodowania za szkody, straty lub krzywdy wyrządzone przez czyny międzynarodowo bezprawne Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie;

odnotowując, że chociaż niniejsza Konwencja odnosi się do czynów międzynarodowo bezprawnych Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie popełnionych w dniu 24 lutego 2022 roku lub po tym dniu, nie zwalnia to Federacji Rosyjskiej z odpowiedzialności za jej czyny międzynarodowo bezprawne w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie popełnione w dniu 20 lutego 2014 roku lub po tym dniu ani nie wyklucza możliwości przyszłej zmiany niniejszej Konwencji, by umożliwić rozszerzenie jej zakresu czasowego, na okres rozpoczynający się od dnia 20 lutego 2014 roku;

zobowiązując się do wprowadzenia w życie postanowień niniejszej Konwencji zgodnie z prawem międzynarodowym;

uzgodniły niniejszą otwartą Konwencję Rady Europy w następującym brzmieniu:

CZĘŚĆ I — STOSOWANA TERMINOLOGIA

Artykuł 1 – Definicje

Do celów niniejszej Konwencji:

a)„Zgromadzenie” oznacza Zgromadzenie Członków Komisji ustanowione zgodnie z artykułem 7 niniejszej Konwencji;

b)„Roszczenia” w rozumieniu artykułu 3 niniejszej Konwencji oznaczają roszczenia zgłoszone do Rejestru Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie zgodnie z jego zasadami oraz, po przeniesieniu prac Rejestru do Komisji na podstawie części VII niniejszej Konwencji, roszczenia zgłoszone zgodnie z zasadami i procedurami, o których mowa w artykule 25 niniejszej Konwencji;

c)„Komisja” oznacza Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy ustanowioną niniejszą Konwencją;

d)„Komisarz” oznacza osobę mianowaną członkiem Zespołu zgodnie z art. 11 niniejszej Konwencji;

e)„Rada” oznacza Radę Komisji ustanowioną zgodnie z artykułem 10 niniejszej Konwencji;

f)„Dyrektor Wykonawczy” oznacza Dyrektora Wykonawczego Komisji mianowanego zgodnie z artykułem 14 niniejszej Konwencji;

g)„Komitet Finansowy” oznacza Komitet Finansowy Komisji ustanowiony zgodnie z artykułem 8 niniejszej Konwencji;

h)„Podmiot wnoszący duży wkład” oznacza każdego Członka, który w danym roku budżetowym wnosi wkład do budżetu Komisji na najwyższym poziomie wkładów obowiązkowych, ustalonym na podstawie kryteriów określonych w rezolucji (94)31 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 4 listopada 1994 roku;

i)„Członek” oznacza państwo lub organizację integracji regionalnej, które stały się członkami Komisji, zostając stroną niniejszej Konwencji zgodnie z jej artykułem 27, 28, 30 lub 31;

j)„Obserwator” oznacza państwo, organizację integracji regionalnej lub organizację międzynarodową, które stały się obserwatorami Komisji zgodnie z artykułem 27 ustęp 2 niniejszej Konwencji;

k)„Zespół” oznacza zespół Komisarzy ustanowiony zgodnie z artykułem 12 niniejszej Konwencji;

l)„Organizacja integracji regionalnej” oznacza organizację utworzoną przez suwerenne państwa danego regionu, której jej państwa członkowskie przekazały kompetencje w sprawach regulowanych niniejszą Konwencją;

m)„Rejestr Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie” lub „Rejestr” oznacza Rejestr Szkód spowodowanych przez agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie ustanowiony w drodze rezolucji  CM/Res(2023)3 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 12 maja 2023 roku, potwierdzonej rezolucją  CM/Res(2025)3 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 9 lipca 2025 roku;

n)„Regulamin” oznacza regulamin pracy Komisji przyjęty przez Radę zgodnie z artykułem 10 ustęp 2 litera c) niniejszej Konwencji i zatwierdzony przez Zgromadzenie zgodnie z artykułem 7 ustęp 4 litera c) niniejszej Konwencji;

o)„Sekretariat” oznacza Sekretariat Komisji ustanowiony zgodnie z artykułem 13 niniejszej Konwencji.

CZĘŚĆ II – UTWORZENIE, MANDAT I FUNKCJE MIĘDZYNARODOWEJ KOMISJI DO SPRAW ROSZCZEŃ DLA UKRAINY

Artykuł 2 – Utworzenie Międzynarodowej Komisji do spraw Roszczeń dla Ukrainy

Niniejszym tworzy się Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy jako niezależny organ w ramach instytucjonalnych Rady Europy.

Artykuł 3 – Mandat i funkcje Komisji

1.Komisja jest organem administracyjnym, który podejmuje decyzje w zakresie Roszczeń o odszkodowanie za szkody, straty lub krzywdy wyrządzone przez czyny międzynarodowo bezprawne Federacji Rosyjskiej w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie, w tym agresji Federacji Rosyjskiej naruszającej Kartę Narodów Zjednoczonych, jak również wszelkich popełnionych przez nią naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego i prawa międzynarodowego praw człowieka:

a)w dniu 24 lutego 2022 roku lub po tym dniu;

b)i.na terytorium Ukrainy w jej uznanych międzynarodowo granicach, obejmującym jej terytorium lądowe, przestrzeń powietrzną, wody wewnętrzne i morze terytorialne;

ii.    w wyłącznej strefie ekonomicznej Ukrainy i na jej szelfie kontynentalnym, zgodnie z prawem międzynarodowym i, w stosownych przypadkach, z prawodawstwem krajowym Ukrainy; lub

iii.    wobec wszelkich statków powietrznych lub statków pływających podlegających jurysdykcji Ukrainy; oraz

c)wszelkim zainteresowanym osobom fizycznym i prawnym oraz państwu ukraińskiemu, w tym jego władzom regionalnym i lokalnym oraz podmiotom będącym własnością państwową lub kontrolowanym przez państwo.

2.Do celów niniejszej Konwencji mandat Komisji, o którym mowa w ustępie 1 powyżej, oznacza, że Komisja rozpatruje, ocenia i podejmuje decyzje w zakresie Roszczeń oraz określa kwotę odszkodowania należnego w każdym przypadku.

3.Komisja zajmuje się wszystkimi kwestiami administracyjnymi, finansowymi, proceduralnymi, faktycznymi, prawnymi i politycznymi niezbędnymi do podejmowania decyzji w zakresie Roszczeń i określania kwoty odszkodowania należnego w każdym przypadku.

4.Komisja przyjmuje jako podstawę działania, że Federacja Rosyjska na mocy prawa międzynarodowego ponosi odpowiedzialność za wszelkie szkody, straty lub krzywdy wyrządzone przez jej czyny międzynarodowo bezprawne w Ukrainie lub przeciwko Ukrainie zgodnie z ustępem 1 powyżej.

5.Decyzje Komisji, w tym dotyczące kwot odszkodowania ustalonych i przyznanych zgodnie z niniejszą Konwencją, są ostateczne. Decyzje dotyczące kwot odszkodowania powinny odzwierciedlać rzetelną i sprawiedliwą ocenę oraz ustalenie wartości Roszczenia.

6.Decyzje Komisji, w zakresie, w jakim dotyczą jej funkcjonowania, są uznawane przez wszystkich jej Członków za ostatecznie rozstrzygające wszystkie kwestie faktyczne i prawne w odniesieniu do Roszczenia.

CZĘŚĆ III – STATUS PRAWNY I SIEDZIBA

Artykuł 4 – Osobowość prawna

1.Komisja posiada międzynarodową osobowość prawną.

2.W związku z tym Komisja posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w zakresie niezbędnym do wykonywania jej funkcji i mandatu oraz ochrony jej interesów, w szczególności zdolność do zawierania umów, zdolność do nabywania i zbywania mienia ruchomego i nieruchomego oraz zdolność sądową.

Artykuł 5 – Siedziba

1.Siedziba Komisji znajduje się na terytorium jednej ze stron niniejszej Konwencji.

2.Status i funkcjonowanie Komisji w państwie przyjmującym reguluje umowa z państwem przyjmującym zawarta między tym państwem a Komisją.

3.Komisja posiada biuro w Ukrainie w celu wspierania Zgromadzenia, Rady i Zespołów w wykonywaniu ich funkcji.

4.Komisja zawiera z Ukrainą porozumienia i/lub umowy regulujące status i funkcjonowanie biura Komisji w Ukrainie.

5.Zgromadzenie może zadecydować o utworzeniu biur Komisji w każdym innym państwie pod warunkiem wyrażenia zgody przez to państwo.

Artykuł 6 – Przywileje i immunitety

1.Komisja, w tym jej biuro w Ukrainie i wszelkie biura w innych państwach, korzystają na terytorium każdego państwa będącego Członkiem z przywilejów i immunitetów niezbędnych do wykonywania jej funkcji i mandatu.

2.Państwa będące Członkami stosują na swoim terytorium zasady określone w Porozumieniu ogólnym w sprawie przywilejów i immunitetów Rady Europy w odniesieniu do Komisji, jej biur, Dyrektora Wykonawczego, innych członków Sekretariatu oraz ekspertów współpracujących z Komisją, w szczególności:

a)artykuły 3–7 Porozumienia ogólnego w sprawie przywilejów i immunitetów Rady Europy – w odniesieniu do Komisji, w tym jej biur, mienia i aktywów; 

b)artykuł 18 Porozumienia ogólnego w sprawie przywilejów i immunitetów Rady Europy – w odniesieniu do Dyrektora Wykonawczego i innych członków Sekretariatu;

c)artykuł 18 litery a) i e) Porozumienia ogólnego w sprawie przywilejów i immunitetów Rady Europy – w odniesieniu do ekspertów współpracujących z Komisją.

3.Państwa będące Członkami stosują na swoim terytorium takie same przywileje i immunitety, jak przewidziane w artykule 16 Porozumienia ogólnego w sprawie przywilejów i immunitetów Rady Europy, w odniesieniu do Komisarzy podczas wykonywania przez nich działań na rzecz Komisji.

4.Przedstawicielom Członków w organach Komisji, Komisarzom, Dyrektorowi Wykonawczemu, innym członkom Sekretariatu oraz ekspertom współpracującym z Komisją przyznaje się na terytorium każdego państwa będącego Członkiem immunitet uniemożliwiający podjęcie postępowania prawnego jakiegokolwiek rodzaju w związku z wypowiedziami ustnymi lub pisemnymi oraz czynnościami wykonanymi przez nich w ramach wypełniania zadań, a immunitet taki obowiązuje nawet po wygaśnięciu mandatu danej osoby.

5.Każde państwo będące Członkiem może, w drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Rady Europy, oświadczyć, że immunitet uniemożliwiający podjęcie postępowania prawnego przyznany danej osobie na podstawie ustępu 2, 3 i 4 powyżej nie ma zastosowania w przypadku naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym przez taką osobę lub w przypadku szkody spowodowanej przez pojazd silnikowy należący do takiej osoby lub przez nią prowadzony.

6.Przywileje i immunitety:

a)Komisarzy mogą zostać uchylone przez Zgromadzenie;

b)Dyrektora Wykonawczego, innych członków Sekretariatu oraz ekspertów współpracujących z Komisją mogą zostać uchylone przez Sekretarza Generalnego Rady Europy.

7.Immunitet, o którym mowa w ustępie 2 litera a) powyżej, może zostać uchylony przez Zgromadzenie. Takie uchylenie immunitetu nie obejmuje środków egzekucyjnych ani środków konfiskaty w odniesieniu do mienia Komisji, w tym jej platformy cyfrowej i wszystkich danych dotyczących Roszczeń i dowodów, w którym to przypadku konieczne jest odrębne uchylenie immunitetu przez Zgromadzenie.

8.W przypadku wypowiedzenia niniejszej Konwencji przez któregokolwiek Członka lub w przypadku rozwiązania niniejszej Konwencji Członkowie nadal przyznają immunitety, o których mowa w niniejszym artykule.

CZĘŚĆ IV – STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Artykuł 7 – Zgromadzenie

1.W skład Zgromadzenia wchodzą wszyscy Członkowie Komisji.

2.Zgromadzenie zbiera się w siedzibie Komisji, chyba że Zgromadzenie postanowi inaczej. Pierwsze posiedzenie Zgromadzenia zwołuje depozytariusz niniejszej Konwencji w ciągu roku od jej wejścia w życie.

3.Zgromadzenie wybiera Przewodniczącego i dwóch Wiceprzewodniczących na okres trzech lat. Przewodniczący Zgromadzenia lub, w przypadku nieobecności Przewodniczącego, jeden z Wiceprzewodniczących kieruje pracami Zgromadzenia i wykonuje inne obowiązki zgodnie z regulaminem przyjętym przez Zgromadzenie.

4.Zgromadzenie:

a)ponosi ogólną odpowiedzialność za wykonywanie mandatu Komisji i nadzoruje pracę organów Komisji;

b)zaleca Członkom, organom Komisji, a także organom pomocniczym, o których mowa w literze i) poniżej, środki służące osiągnięciu celów Komisji;

c)zatwierdza Regulamin pracy Komisji przyjęty przez Radę zgodnie z artykułem 10 ustęp 2 litera c) niniejszej Konwencji;

d)określa członków Rady zgodnie z artykułem 10 niniejszej Konwencji;

e)zatwierdza wykaz kandydatów na Komisarzy i aktualizuje go co najmniej raz w roku;

f)na swoim pierwszym posiedzeniu, a następnie w zależności od potrzeby, wybiera Dyrektora Wykonawczego do mianowania przez Sekretarza Generalnego Rady Europy;

g)upoważnia Dyrektora Wykonawczego do przeniesienia Rejestru do Komisji zgodnie z artykułami 24 i 25 niniejszej Konwencji w terminie, jaki Zgromadzenie uzna za stosowny, z uwzględnieniem konsekwencji dla rocznych ustalonych wkładów Członków;

h)na podstawie rekomendacji Rady upoważnia Radę do ustanowienia Zespołów i mianowania wymaganych Komisarzy w terminie, jaki Zgromadzenie uzna za stosowny, z uwzględnieniem konsekwencji dla ustalonych rocznych wkładów Członków;

i)na podstawie rekomendacji Rady i/lub Dyrektora Wykonawczego ustanawia wszelkie organy pomocnicze niezbędne do wykonywania funkcji Komisji;

j)przyjmuje roczną wysokość wkładów;

k)przyjmuje roczny budżet Komisji;

l)przyjmuje roczne sprawozdanie finansowe Komisji;

m)przyjmuje roczne sprawozdanie z działalności Komisji; oraz

n)pełni wszelkie inne funkcje powierzonemu na mocy niniejszej Konwencji oraz wszelkie inne funkcje niezbędne do wykonywania mandatu Komisji, które nie zostały powierzone na mocy niniejszej Konwencji Radzie, Zespołom Komisarzy, Dyrektorowi Wykonawczemu lub Sekretariatowi. Zgromadzenie może przekazać Radzie niektóre lub wszystkie z tych pozostałych funkcji.

5.Zgromadzenie zbiera się tak często, jak to konieczne, lecz co najmniej raz w roku. Zgromadzenie zbiera się, gdy tak postanowi, na wniosek Rady lub na wniosek któregokolwiek z Członków, jeżeli taki wniosek popiera jedna trzecia Członków. Przewodniczący ma prawo zwoływać nadzwyczajne posiedzenia Zgromadzenia w razie pilnej potrzeby. Z zastrzeżeniem ustępu 6 poniżej przy podejmowaniu decyzji przez Zgromadzenie wymagana jest obecność większości wszystkich Członków.

6.Zgromadzenie może podejmować decyzje w drodze procedury pisemnej i z użyciem elektronicznych środków łączności określonych w regulaminie Zgromadzenia.

7.Zgromadzenie może ustanowić komitety doradcze wspierające jego prace w konkretnych dziedzinach mających znaczenie dla Zgromadzenia lub dla całej Komisji.

8.Zgromadzenie przyjmuje swój regulamin oraz wszelkie inne przepisy lub ustalenia niezbędne do wykonywania swoich funkcji.

9.Sekretariat pełni funkcję sekretariatu Zgromadzenia.

Artykuł 8 – Komitet Finansowy

1.Zgromadzenie ustanawia Komitet Finansowy jako organ pomocniczy Zgromadzenia. Komitet Finansowy:

a)określa roczne ustalone wkłady Członków zgodnie z artykułem 23 ustęp 3 niniejszej Konwencji;

b)doradza Sekretariatowi przy przygotowywaniu budżetu Komisji;

c)poddaje przeglądowi przygotowany przez Sekretariat projekt budżetu Komisji na następny rok i składa sprawozdanie Zgromadzeniu;

d)poddaje przeglądowi wkłady podmiotów innych niż Członkowie i Obserwatorzy oraz zezwala na przyjęcie tych wkładów zgodnie z artykułem 23 ustęp 4 niniejszej Konwencji;

e)przedstawia Zgromadzeniu rekomendacje dotyczące innych istotnych kwestii finansowych; oraz

f)wykonuje wszelkie inne zadania związane z kwestiami finansowymi powierzone mu przez Zgromadzenie.

2.Komitet Finansowy składa się z przedstawicieli:

a)wszystkich Członków, którzy są Podmiotami wnoszącymi duży wkład do budżetu Komisji; 

b)innych Członków i Obserwatorów wnoszących wkład do budżetu Komisji w kwocie co najmniej równej obowiązkowym wkładom Podmiotów wnoszących duży wkład w roku budżetowym, za który wniosły taki wkład;