Obecnie obowiązująca umowa ma na celu: (i) działanie na rzecz ujednolicenia obowiązujących przepisów krajowych i międzynarodowych w zakresie fizyko-chemicznych i organoleptycznych właściwości oliwy z oliwek, oliwy z wytłoczyn z oliwek i oliwek stołowych w celu usuwania wszelkich przeszkód w handlu; (ii) prowadzenie działań w obszarze badań fizyko-chemicznych oraz organoleptycznych w celu poszerzenia wiedzy o składzie i parametrach jakościowych produktów z oliwek, mając na względzie konsolidację norm międzynarodowych oraz (iii) umacnianie roli IOC jako promującego doskonałość międzynarodowego forum naukowego w dziedzinie oliwek i oliwy z oliwek.

Unia Europejska jest stroną umowy 1 .

Rada Członków Międzynarodowej Rady ds. Oliwy z Oliwek („Rada Członków”) stanowi najwyższy organ i organ decyzyjny IOC oraz wykonuje wszelkie zadania i pełni wszelkie funkcje niezbędne do osiągnięcia celów umowy. Jako strona umowy Unia Europejska jest członkiem IOC i jest reprezentowana w Radzie Członków. Zgodnie z art. 19 ust. 2 umowy Rada Członków może podejmować decyzje zmieniające umowę. Zgodnie z art. 10 ust. 3 umowy decyzje Rady Członków dotyczące wszelkich zmian umowy są podejmowane w drodze konsensusu.

Na 120. posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r. Rada Członków postanowiła utworzyć grupę roboczą w celu omówienia ewentualnych zmian do umowy. Wniosek ten został pierwotnie przedstawiony przez Iran i Tunezję i dotyczył ewentualnych zmian w art. 11 i 32 umowy. Po konsultacji z Grupą Roboczą ds. Grup Towarowych (PROBA) delegacja Unii Europejskiej zaproponowała uwzględnienie w dyskusji innych elementów do przeglądu, związanych z art. 1, 2, 7, 16 i 17 umowy.

W art. 1 umowy mowa jest o jej ogólnych celach w odniesieniu do: normalizacji i badań, uprawy oliwek i współpracy technicznej oraz promocji produktów z oliwek, rozpowszechniania informacji i rozwoju sektora produktów z oliwek.

Art. 2 umowy zawiera definicje do celów umowy.

Art. 7 umowy określa uprawnienia i funkcje poszczególnych organów IOC, w szczególności Rady Członków i Sekretariatu Wykonawczego IOC.

W art. 11 umowy mowa jest o udziałach w IOC oraz metodzie ich obliczania, za pomocą której również określa się składkę członka.

W art. 16 mowa jest wnoszeniu składek, zawieszeniu praw głosu, wyłączeniu z umowy i zmianie harmonogramu zobowiązań finansowych.

W art. 17 mowa jest o kontrolach finansowych IOC.

W art. 32 umowy określono proces wprowadzania zmian za pośrednictwem Rady Członków, w tym sposób powiadomienia depozytariusza umowy o przyjęciu umowy przez wszystkich członków przed jej wejściem w życie.

Reforma IOC, która ma na celu dalsze dostosowanie jej do praktyk, które Unia promuje w innych międzynarodowych organach producentów żywności, jak również do zmian na światowym rynku oliwy z oliwek, leży w interesie Unii. Reforma ta powinna co najmniej doprowadzić do poprawy systemu harmonogramów dotyczących wkładów finansowych członków, a także do uproszczenia procedury ratyfikacji zmian do umowy. Reforma powinna również zaktualizować cele IOC zgodnie z realiami sektora oliwy z oliwek. Przewiduje się również dalsze niewielkie ulepszenia umowy.

Proponowana decyzja umożliwia Komisji rozpoczęcie rokowań w sprawie zmiany umowy oraz współpracę z innymi członkami w przypadku objęcia przez nich przewodniej roli w odniesieniu do wniosków dotyczących reform.

3.1.1.    Zasady

Art. 218 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje upoważnienie do podjęcia rokowań oraz, w zależności od przedmiotu przewidywanej umowy, mianowanie negocjatora lub przewodniczącego zespołu negocjatorów Unii.

Art. 218 ust. 4 TFUE stanowi, że Rada może kierować wytyczne do negocjatora oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.

3.1.2.    Zastosowanie w niniejszej sprawie

Ponieważ celem niniejszego zalecenia jest przyjęcie decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia rokowań w Radzie Członków Międzynarodowej Rady ds. Oliwy z Oliwek, proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 3 i art. 218 ust. 4 TFUE. Materialną podstawą prawną jest art. 207 ust. 4 TFUE, biorąc pod uwagę horyzontalny zakres proponowanych zmian do umowy, która dotyczy normalizacji w odniesieniu do uprawy oliwek i współpracy technicznej oraz w odniesieniu do promocji produktów z oliwek, rozpowszechniania informacji i rozwoju sektora produktów z oliwek i która została podpisana i zawarta na tej podstawie.

Art. 218 ust. 3 TFUE stanowi, że Komisja lub Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przedkładają zalecenia Radzie, która przyjmuje decyzję upoważniającą do rozpoczęcia rokowań. Biorąc pod uwagę przedmiot planowanej umowy, Komisja powinna przedstawić odpowiednie zalecenie.

Biorąc pod uwagę, że przewidywana umowa dotyczy wyłącznie kwestii spoza dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE na negocjatora należy wyznaczyć Komisję.