KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 12.6.2025
COM(2025) 306 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące wykonania uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych na podstawie art. 46 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu innych środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego w napojach alkoholowych, a także uchylającego rozporządzenie (WE) nr 110/2008
1.Wprowadzenie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu innych środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego w napojach alkoholowych, a także uchylające rozporządzenie (WE) nr 110/2008 ustanawia wspólne ramy prawne dla napojów spirytusowych produkowanych w Unii. W szczególności zawiera ono przepisy dotyczące definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych oraz ich kontroli i nadzoru nad nimi oraz jest aktem podstawowym dla unijnych systemów oznaczeń geograficznych w sektorze napojów spirytusowych.
Rozporządzenie dostosowuje prawodawstwo UE dotyczące napojów spirytusowych do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w zakresie przepisów, które mają zostać przyjęte przez Komisję (akty delegowane i wykonawcze).
Oprócz dostosowania do TFUE rozporządzenie poprawia i aktualizuje ramy ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wcześniej uregulowane rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89. Obowiązujące przepisy dotyczące ochrony, procedur rejestracji, zmiany i cofnięcia rejestracji oznaczeń geograficznych w sektorze napojów spirytusowych, a także przepisy dotyczące rejestru, zostają zastąpione nowymi przepisami i procedurami opierającymi się na bardziej wyczerpujących i dobrze przetestowanych procedurach dotyczących produktów rolnych i środków spożywczych.
Rozporządzenie (UE) 2019/787 upoważnia Komisję do przyjmowania aktów delegowanych uzupełniających lub zmieniających niektóre z tych przepisów oraz, w odniesieniu do niektórych aktów, nakłada na Komisję obowiązek informowania współprawodawców o wykonaniu przewidzianych w nich przekazanych uprawnień.
W szczególności, zgodnie z art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/787, Komisji powierza się na okres pięciu lat, począwszy od dnia 24 maja 2019 r., uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących następujących kwestii:
a)w art. 33 ust. 1: Ustanowienie powszechnie dostępnego elektronicznego rejestru oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych uznanych w ramach niniejszego systemu (zwanego dalej „rejestrem”);
b)w art. 33 ust. 2 akapit czwarty: ustanowienie dodatkowych szczegółowych przepisów dotyczących formy i treści rejestru oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych;
c)w art. 41 ust. 1 lit. a): określenie dalszych warunków, jakie należy spełnić w odniesieniu do wniosków o rejestrację oznaczenia geograficznego, o których mowa w art. 23 i 24 tego rozporządzenia; również w przypadkach, gdy obszar geograficzny obejmuje więcej niż jedno państwo;
d)w art. 41 ust. 1 lit. b): określenie dalszych warunków, jakie należy spełnić w odniesieniu do wstępnych procedur krajowych, o których mowa w art. 24 tego rozporządzenia, rozpatrywania wniosków przez Komisję, procedury sprzeciwu i cofnięcia rejestracji oznaczeń geograficznych, również w przypadkach, gdy obszar geograficzny obejmuje więcej niż jedno państwo;
e)w art. 41 ust. 2: ustanowienie warunków i wymogów proceduralnych dotyczących zmian na poziomie Unii i zmian standardowych, w tym zmian tymczasowych, w specyfikacji produktu, o których mowa w art. 31 tego rozporządzenia.
Komisja ma obowiązek przyjęcia aktu delegowanego ustanawiającego powszechnie dostępny rejestr elektroniczny (art. 33 ust. 1) do dnia 8 czerwca 2021 r.
Komisja jest zobowiązana do sporządzenia sprawozdania dotyczącego przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed upływem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień musi zostać automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
Rozporządzenie (UE) 2019/787 weszło w życie w dniu 24 kwietnia 2019 r. Od dnia 25 maja 2021 r. miało ono zastosowanie ogólne, ale wszystkie przepisy dotyczące oznaczeń geograficznych, z wyjątkiem niektórych przepisów dotyczących krajowego etapu procedury rejestracji (art. 24 ust. 4 akapit trzeci i art. 24 ust. 5–7), zaczęły obowiązywać z dniem 8 czerwca 2019 r.
W niniejszym sprawozdaniu opisano działalność Komisji w okresie od dnia 8 czerwca 2019 r.
2.Wykonywanie przekazanych uprawnień
Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych były wykonywane w celu zapewnienia prawidłowego i skutecznego funkcjonowania rozporządzenia (UE) 2019/787 oraz sprawnego przejścia z systemu regulowanego rozporządzeniem Rady (WE) nr 110/2008 na nowy system.
Komisja korzystała z tych uprawnień z umiarem i przyjęła jedno rozporządzenie, a mianowicie rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235 z dnia 12 maja 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 o przepisy dotyczące wniosków o rejestrację oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, zmian w specyfikacji produktu, cofnięcia rejestracji i rejestru
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235 zawiera szczegółowe przepisy, w których określono dodatkowe wymogi dotyczące jednolitego dokumentu (art. 2, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. a) rozp. 2019/787), dokumentacji wniosku państwa członkowskiego (art. 3, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. a) rozp. 2019/787), dopuszczalności wniosku (art.4, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. b) rozp. 2019/787), krajowego okresu przejściowego (art. 5, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. b) rozp. 2019/787), wniosków o zmiany na poziomie Unii w specyfikacjach produktów (art. 6, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 2 rozp. 2019/787), dopuszczalności wniosków o zatwierdzenie zmian na poziomie Unii (art. 7, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 2 rozp. 2019/787), zmian standardowych w specyfikacji produktu (art. 8, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 2 rozp. 2019/787), związku między zmianą na poziomie Unii a zmianą standardową (art. 9, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 2 rozp. 2019/787), zmian tymczasowych w specyfikacji produktu (art. 10, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 2 rozp. 2019/787), procedury cofnięcia rejestracji (art. 11, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. b) rozp. 2019/787), dopuszczalności wniosków o cofnięcie rejestracji (art. 12, przekazane uprawnienia na podstawie art. 41 ust. 1 lit. b) rozp. 2019/787) oraz rejestru (art. 13, przekazane uprawnienia na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 rozp. 2019/787).
Podczas procesu przygotowywania aktów zasięgnięto opinii ekspertów w ramach grupy ekspertów ds. napojów spirytusowych, wyznaczonych przez każde państwo członkowskie. Komisja zapewniła jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
W dniu 12 maja 2021 r. Komisja przyjęła rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235, przestrzegając terminu sporządzenia rejestru oznaczeń geograficznych w sektorach napojów spirytusowych określonego w art. 33 ust. 1. Przyjęte rozporządzenie delegowane zostało następnie zgłoszone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, aby umożliwić tym instytucjom wyrażenie sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od powiadomienia o akcie.
Ani Parlament Europejski, ani Rada nie wniosły sprzeciwu wobec przekazanego rozporządzenia delegowanego. Po upływie terminu, rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235 zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 270 z dnia 29 lipca 2021 r. i weszło w życie dnia 1 sierpnia 2021 r.
3.Obecna sytuacja
Za pomocą wspomnianego wyżej rozporządzenia delegowanego w sposób zadowalający osiągnięto cel, jakim jest uzupełnienie i zmiana rozporządzenia (UE) 2019/787 o przepisy niezbędne do zapewnienia jego prawidłowego i skutecznego funkcjonowania.
Państwa członkowskie nie wystosowały żadnych wniosków o przekazanie Komisji dalszych uprawnień ani o cofnięcie przekazanych uprawnień. Nie wyrażono żadnych oczekiwań co do zmiany równowagi uprawnień określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/787. W okresie tym nie wpłynął również żaden wniosek o zmianę któregokolwiek z dwóch wspomnianych rozporządzeń delegowanych.
Rozporządzenie (UE) 2019/787 dało początek procesowi stopniowej harmonizacji unijnych przepisów proceduralnych i przepisów dotyczących ochrony oznaczeń geograficznych w sektorach rolnych, a zakończyło go przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143
z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1151/2012. Rozporządzenie (UE) 2024/1143 ustanawia jednolite unijne ramy dotyczące oznaczeń geograficznych we wszystkich sektorach rolnych, tj. w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych, i określa jednolity zbiór przepisów dotyczących ochrony i przepisów proceduralnych, które mają zastosowanie do tych trzech sektorów. Zmienia ono rozporządzenie (UE) 2019/787, a zakres zmian sprawia, że przepisy dotyczące ochrony, procedur (rejestracji, zmiany i cofnięcia rejestracji oznaczenia geograficznego) oraz rejestru oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych znajdują się obecnie wyłącznie w rozporządzeniu (UE) 2024/1143.
Rozporządzenie (UE) 2024/1143 uchyliło art. 33 ust. 1 i 2rozporządzenia (UE) 2019/787.
Nie uchyliło ono art. 41 rozporządzenia (UE) 2019/787, ponieważ ta podstawa prawna była niezbędna do uchylenia rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/1235 w celu przyjęcia nowego rozporządzenia delegowanego Komisji uzupełniającego rozporządzenie (UE) 2024/1143, które ma ogólne zastosowanie do trzech sektorów rolnictwa.
W związku z tym 30 października 2024 r. przyjęto dwa rozporządzenia delegowane Komisji: rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/27 z dnia 30 października 2024 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 o przepisy dotyczące rejestracji i ochrony oznaczeń geograficznych, gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie oraz uchylające rozporządzenie delegowane (UE) nr 664/2014 oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/29 z dnia 30 października 2024 r. uchylające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1235 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 o przepisy dotyczące wniosków o rejestrację oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, zmian w specyfikacji produktu, cofnięcia rejestracji i rejestru.
Przepisy dotyczące procedur rejestracji, zmiany i cofnięcia rejestracji oznaczeń geograficznych w sektorze napojów spirytusowych, zawarte w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2021/1235, zostały uchylone i zastąpione odpowiednimi przepisami rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27. Przepisy dotyczące rejestru oznaczeń geograficznych w sektorze napojów spirytusowych, które były zawarte w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2021/1235, uchylono i zastąpiono odpowiednimi przepisami rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/26 z dnia 30 października 2024 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 w odniesieniu do rejestracji, zmian, cofnięć rejestracji, egzekwowania ochrony, etykietowania i powiadomień dotyczących oznaczeń geograficznych i gwarantowanych tradycyjnych specjalności oraz zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/34 w odniesieniu do oznaczeń geograficznych w sektorze wina oraz uchylającego rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 668/2014 i (UE) 2021/1236.
Podsumowując, art. 31 rozporządzenia (UE) 2019/787 został uchylony. Art. 41 rozporządzenia (UE) 2019/787 należy uznać za nieaktualny, ponieważ zawiera uprawnienia, które nie będą już wykorzystywane, gdyż zastąpiono je odpowiednimi uprawnieniami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2024/1143. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235, które było jedynym aktem delegowanym przyjętym na podstawie uprawnień przewidzianych w art. 46 ust. 3, zostało uchylone.
W związku z powyższym Komisja nie może korzystać z uprawnienia na mocy art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/787, które upoważnia Komisję do przyjmowania aktów delegowanych.
Z tych względów Komisja nie wnosi o przedłużenie przekazania uprawnień.
4.WNIOSKI
W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem Komisja skorzystała z uprawnień przekazanych jej na mocy art. 33 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/787. Na podstawie tych uprawnień przyjęto rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/1235, które od tego czasu zostało uchylone rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2025/29. Uchylono art. 33 rozporządzenia (UE) 2019/787. Art. 41 należy uznać za nieaktualny. Komisja nie wnosi o przedłużenie okresu przekazania wspomnianych wyżej uprawnień i zwraca się do Parlamentu Europejskiego i Rady o zapoznanie się z niniejszym sprawozdaniem.
