Kompleksowy unijny zestaw narzędzi na rzecz bezpiecznego i zrównoważonego handlu elektronicznego

1.Tendencje i wyzwania związane z przywozem produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego

Handel elektroniczny stał się integralną częścią zakupów dokonywanych przez konsumentów w internecie. 70 % Europejczyków regularnie kupuje produkty przez internet 1 , zarówno w sklepach internetowych należących do sprzedawców, jak i za pośrednictwem internetowych platform handlowych. 76 % konsumentów uważa, że do 2030 r. rozwiązania z zakresu zakupów i sprzedaży produktów i usług przez internet będą jedną z najważniejszych technologii cyfrowych w Europie2.

W ostatnich latach w szczególności internetowe platformy handlowe notowały znaczny wzrost, przy czym podmioty międzynarodowe oraz liczne przedsiębiorstwa europejskie zyskały status liderów regionalnych. Oferty na internetowych platformach handlowych obejmują szeroką gamę produktów, często atrakcyjnych ze względu na niskie ceny oraz prosty proces zakupu, z szybką i tanią dostawą. Internetowe platformy handlowe otworzyły międzynarodowy handel towarami konsumpcyjnymi: łączą one konsumentów z wieloma różnymi sprzedawcami, od ugruntowanych marek po drobnych producentów i przedsiębiorstwa typu start-up w UE i na całym świecie. Często stosują one hybrydowy model biznesowy, działając nie tylko w charakterze pośredników między konsumentami a przedsiębiorstwami, ale również prowadząc sprzedaż bezpośrednio do konsumentów i wspierając rozbudowane sieci produkcji i dystrybucji poza UE.

Handel elektroniczny to przestrzeń innowacji handlowych i cyfrowych, obejmująca spersonalizowane oferty i zalecenia, a także optymalizację, rozwiązania marketingowe i aplikacje dla konsumentów oparte na sztucznej inteligencji.

Ilość towarów w handlu elektronicznym przywożonych bezpośrednio do konsumentów w UE gwałtownie wzrosła w ostatnich latach i oczekuje się, że będzie nadal rosła w szybkim tempie, dzięki obecnemu zwolnieniu z należności celnych w przypadku przesyłek o niskiej wartości (do 150 EUR). Według danych z unijnego nadzoru w 2024 r. do UE przywieziono 4,6 mld takich produktów o niskiej wartości. Była to liczba prawie dwukrotnie wyższa niż w 2023 r. (2,4 mld) i ponad trzykrotnie wyższa niż w 2022 r. (1,4 mld). Odpowiada to nawet 12 mln drobnych przedmiotów dziennie.

W 2024 r. 91 % wszystkich przesyłek o wartości do 150 EUR trafiających do UE w ramach handlu elektronicznego pochodziło z Chin, a w latach 2023–2024 ich wolumen wzrósł ponad dwukrotnie – z 1,9 mld do 4,17 mld sztuk. Ten skokowy wzrost zbiega się z niezwykle szybkim rozwojem niektórych internetowych platform handlowych. W szczególności przedsiębiorstwa Temu i SHEIN rozwijały się na rynku UE w tempie wykładniczym – w 2024 r. w ciągu kilku miesięcy liczba ich użytkowników w UE wzrosła do ponad 75 mln. Podaż towarów o niskiej wartości, dostępnych za pośrednictwem takich internetowych platform handlowych, napędzana wszechobecnymi reklamami internetowymi, niskimi cenami i bardzo szybkimi dostawami, wywołała z kolei duży popyt.

Szybki wzrost przywozu produktów dostarczanych bezpośrednio do konsumentów wiąże się z poważnymi wyzwaniami, które wymagają pilnej uwagi, w szczególności w przypadkach gdy produkty przywożone mogą nie spełniać wymogów prawa UE. Na przykład około połowy podrabianych produktów skonfiskowanych na granicach UE, które to produkty naruszały prawa własności intelektualnej MŚP, zakupiono w internecie 2 .

Rosnąca ilość produktów, które są niebezpieczne, podrabiane lub w inny sposób niezgodne z przepisami, prowadzi do poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia konsumentów, ma szkodliwy wpływ na środowisko i sprzyja nieuczciwej konkurencji wobec przedsiębiorstw prowadzących legalną działalność, co w sposób istotny oddziałuje na konkurencyjność UE w poszczególnych sektorach. Ponadto władze nie są w stanie podołać obciążeniu, jakie stwarza sama liczba przywożonych produktów dostarczanych bezpośrednio do konsumentów w UE.

1.1.Bezpieczeństwo produktów i ich zgodność z przepisami

Niebezpieczne, podrobione lub w inny sposób niezgodne z przepisami produkty wpływają na codzienne życie ludzi. Sami konsumenci postrzegają obecność niegodnych zaufania sprzedawców internetowych jako jedno z najistotniejszych wyzwań internetowych, które mają na nich osobiście największy wpływ 3 . Istnieje poważne zagrożenie dla ich zdrowia i bezpieczeństwa, w tym dla bezpieczeństwa dzieci, ze względu na ich szczególne potrzeby i podatność na zagrożenia.

Według danych Eurobarometru Europejczycy kupują w internecie głównie ubrania, obuwie, akcesoria, ale także kosmetyki i produkty kosmetyczne 4 . Jeżeli takie produkty nie są zgodne z przepisami UE lub właściwymi przepisami krajowymi, mogą one wywołać poważne konsekwencje zdrowotne, np. wynikające z obecności szkodliwych substancji w zabawkach lub kosmetykach, poziomu substancji chemicznych zawartych w ubraniach lub meblach, ze stosowania sfałszowanych produktów leczniczych, niedozwolonych (syntetycznych) środków odurzających i nowych substancji psychoaktywnych, a także sterydów przyspieszających przyrost tkanki mięśniowej i preparatów wspomagających potencję.

Istnieją również bezpośrednie zagrożenia dla bezpieczeństwa: przestępcy wykorzystują duży wolumen towarów przywożonych w ramach handlu elektronicznego do celów dystrybucji nielegalnych towarów, takich jak niedozwolone (syntetyczne) środki odurzające i prekursory narkotyków, materiały wybuchowe, broń palna lub broń i części drukowane w technologii 3D. Często dystrybuują je w małych paczkach sprzedawanych w szarej i ciemnej sieci, a niekiedy za pośrednictwem otwartych internetowych platform handlowych. Walka z wykorzystaniem handlu elektronicznego jako sieci dystrybucji dla przestępców ma istotne znaczenie dla skutecznego przeciwdziałania zmieniającym się zagrożeniom bezpieczeństwa.

1.2.Zrównoważony rozwój

Skokowy wzrost przywozu produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego dostarczanych bezpośrednio do konsumentów ma również bardzo poważny negatywny wpływ na klimat i środowisko. Bardzo niskie ceny detaliczne niektórych produktów sprzedawanych przez internet nie odzwierciedlają szerszych kosztów środowiskowych związanych z produkcją, bezpośrednią wysyłką i pełnym cyklem życia produktu.

Do kosztów środowiskowych zaliczają się również zwiększone zanieczyszczenie i oddziaływanie na klimat będące wynikiem wykorzystania niektórych materiałów lub energii z paliw kopalnych w produkcji towarów. Ponadto takie towary są często niskiej jakości, co oznacza, że nie są energooszczędne, trwałe i nie mogą być łatwo naprawiane.

Produkty te są często wysyłane do konsumentów jako przesyłki indywidualne. Praktyka ta wiąże się ze znacznym śladem węglowym. Potęgowany jest on również przez krótki okres użytkowania produktów, praktyki handlowe, takie jak szybka moda, potencjalne zwroty produktów oraz duże ilości zwróconych lub niesprzedanych produktów, które zostają zniszczone.

Pod koniec krótkiego cyklu życia produkty niezgodne z przepisami i ich opakowania stwarzają problemy w gospodarowaniu odpadami. W ich przypadku prawdopodobne jest, że nie uiszczono opłat na pokrycie kosztów przetwarzania odpadów, a ponadto często produkty takie nie nadają się do recyklingu ze względu na materiały, z których je wykonano.

1.3.Nieuczciwa konkurencja i utrata konkurencyjności

Wzrost przywozu produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego dostarczanych bezpośrednio do konsumentów doprowadził też do zaostrzenia konkurencji, w tym między sprzedawcami z UE a sprzedawcami mającymi siedziby poza UE, kierującymi swoją ofertę do konsumentów w UE. Konkurencja ta może jednak stać się nieuczciwa, ograniczając równe warunki działania dla przedsiębiorstw prowadzących legalną działalność. Jeżeli niektórzy sprzedawcy nie spełniają unijnych wymogów w zakresie bezpieczeństwa produktów i ochrony konsumentów, unikają w ten sposób kosztów zapewnienia niezbędnej jakości, bezpieczeństwa materiałów oraz właściwego prowadzenia dokumentacji i sprawozdawczości. Dotyczy to również przedsiębiorstw, które nie stosują unijnych norm środowiskowych lub nie przyczyniają się do gospodarowania odpadami. Sprzedawcy stosujący się do wymogów ponoszą jednak te koszty, które wynikają ze złożonego otoczenia prawnego, i znajdują się w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej w porównaniu z przedsiębiorstwami handlowymi, które nie przestrzegają przepisów.

Ponadto przedsiębiorstwa przestrzegające prawa ponoszą straty bezpośrednie. Jeżeli MŚP pada ofiarą np. fałszerstwa lub piractwa, ma o 34 % mniejsze szanse przetrwania niż MŚP, które nie doświadczyły żadnego naruszenia praw własności intelektualnej 5 . Łącznie skutkuje to wysokimi stratami dla poszczególnych gałęzi przemysłu: przemysł odzieżowy traci prawie 12 mld EUR w sprzedaży rocznej (5,2 % obrotu), przemysł kosmetyczny 3 mld EUR (4,8 % sprzedaży), a przemysł zabawkarski 1 mld EUR (8,7 % sprzedaży) 6 .

Ponadto sprzedawcy towarów z państw trzecich korzystają ze zwolnienia z należności celnych 7 , jeżeli bezpośrednio do konsumentów w UE dostarczane są towary o wartości do 150 EUR (tj. towary o niskiej wartości). Wymownym przykładem takiej rozbieżności są ubrania: powyżej tej zadeklarowanej wartości podlegają one należnościom celnym przywozowym w wysokości 12 % ich wartości. Takie towary kupowane są masowo na szybko rozwijających się platformach handlowych, takich jak AliExpress, Temu i SHEIN, ale są również dostępne na innych platformach handlowych, a także w sklepach internetowych sprzedawców bezpośrednich.

1.4.UE dysponuje kompleksowymi ramami prawnymi

UE posiada kompleksowy zbiór przepisów regulujących cały cykl życia produktu przywożonego do UE i określających obowiązki zaangażowanych podmiotów. Niedawno zaktualizowano kilka aktów prawnych, a inne zmiany, w szczególności dotyczące ceł i ochrony środowiska, są obecnie przedmiotem negocjacji.

Sprzedawcy produktów z państw trzecich, którzy bezpośrednio wysyłają swoje towary do konsumentów w UE, są zasadniczo odpowiedzialni za zapewnienie zgodności z prawem produktów, które wprowadzają do obrotu w Unii. Muszą one np. być zgodne z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktów, przepisami dotyczącymi ochrony konsumentów oraz wszelkimi innymi obowiązkami wynikającymi z prawa unijnego lub krajowego. W przypadku większości produktów konsumpcyjnych sprzedawcy są również zobowiązani do posiadania odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego w UE, co jest ułatwieniem dla egzekwowania przepisów UE 8 .

Wszyscy sprzedawcy muszą również spełniać wymogi rozszerzonej odpowiedzialności producenta poprzez wnoszenie wkładu finansowego w gospodarowanie swoimi produktami, gdy staną się one odpadami. Dotyczy to sprzętu elektrycznego i elektronicznego, baterii i opakowań. Wraz z przyjęciem zmienionej dyrektywy ramowej w sprawie odpadów 9 wymóg ten powinien zostać rozszerzony na wyroby włókiennicze, wyroby związane z branżą włókienniczą i produkty obuwnicze.

Każdorazowo, gdy ich działalność ukierunkowana jest na konsumentów w UE, internetowe platformy handlowe – niezależnie od tego, czy mają siedzibę w UE, czy też nie – ponoszą odpowiedzialność, jeżeli nie wywiązują się ze swoich szczególnych obowiązków jako pośrednicy w sprzedaży towarów, w szczególności na podstawie aktu o usługach cyfrowych 10 , a także innych przepisów, takich jak rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów 11 w odniesieniu do produktów niebezpiecznych, dyrektywa w sprawie ekoprojektu 12 , rozporządzenie w sprawie etykietowania energetycznego 13 14 , rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin 15 , rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku 16 oraz unijne przepisy dotyczące ochrony konsumentów. Największe platformy, określone w akcie o rynkach cyfrowych jako „strażnicy dostępu” 17 , muszą również przestrzegać szeregu nakazów i zakazów dotyczących postępowania na rynku 18 .

Pod pewnymi warunkami platformy handlowe mogą również ponosić odpowiedzialność za sprzedaż produktów niezgodnych z przepisami lub niebezpiecznych. Są one zwolnione z odpowiedzialności za niezgodne z prawem postępowanie sprzedawców, ale pod pewnymi warunkami – jeżeli nie są świadome niezgodności z prawem treści, które udostępniają lub, w przypadku gdy uzyskają taką faktyczną wiedzę, jeżeli podejmują niezwłocznie działania w celu usunięcia produktu. W każdym razie warunkowe zwolnienie z odpowiedzialności ma zastosowanie tylko wtedy, gdy platforma handlowa pośredniczy w sprzedaży produktu, co nie ma miejsca na przykład wtedy, gdy sprzedawca działa pod kontrolą platformy handlowej lub jej podlega. Platformy handlowe mogą również ponosić odpowiedzialność za naruszenia prawa ochrony konsumentów, jeżeli przedstawiają oferty sprzedawców w sposób, który mógłby wzbudzić u konsumenta przekonanie, że produkt oferuje sama platforma handlowa.

2.UE jest dobrze przygotowana do sprostania temu wyzwaniu, ale potrzebuje całościowego i dobrze skoordynowanego podejścia

Europa jest dobrze przygotowana do sprostania wyzwaniom związanym z przywozem produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego dostarczanych bezpośrednio do konsumentów. Potrzebne są jednak dalsze działania zapewniające prawidłowe stosowanie przepisów UE, a także gwarantujące, że system egzekwowania przepisów będzie skuteczny i odporny oraz nie ulegnie przeciążeniu ze względu na ilość towarów o niskiej wartości sprzedawanych przez internet i zalewających rynek.

W niniejszym komunikacie Komisja przedstawia całościowe podejście do ryzyka i zakłóceń wynikających z dużego wolumenu przywozu takich produktów. Podejście to musi być kompleksowe i obejmować dobrze skoordynowany zestaw działań, obejmujący w szczególności instytucje europejskie, państwa członkowskie i wszystkie właściwe organy krajowe.

Po pierwsze, Komisja proponuje szereg zmian strukturalnych w ramach regulacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem reformy celnej i środków na rzecz ochrony środowiska. Wzywając współustawodawcę do wsparcia pilnego przyjęcia wniosku w sprawie reformy celnej, Komisja rozpoczyna niniejszym refleksję nad sposobami dalszego wzmocnienia proponowanych środków poprzez dodatkowe wsparcie na rzecz organów celnych, np. nową niedyskryminacyjną opłatę manipulacyjną za towary przywożone do UE bezpośrednio do konsumentów (sekcja 2.1 .1). Jeżeli chodzi o ochronę środowiska, Komisja będzie wspierać wdrażanie rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów oraz skuteczne stosowanie istniejących przepisów dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Komisja wzywa współustawodawcę do przyjęcia ukierunkowanego przeglądu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów i zaproponuje dalsze przepisy, m.in. w postaci aktu w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym (sekcja 2.1.2 ).

Ponadto Komisja podkreśla, że wysoki priorytet nadano skoordynowanym działaniom w zakresie egzekwowania przepisów skierowanym przeciwko skokowemu wzrostowi ilości niebezpiecznych, podrobionych lub w inny sposób niezgodnych z przepisami produktów sprzedawanych przez internet i przywożonych do UE. W działaniach tych należy w pełni wykorzystać ambitne ramy regulacyjne UE, a także należy zapewnić odpowiednią koordynację tych działań między organami celnymi, organami nadzoru rynku i innymi właściwymi organami krajowymi. Komisja przedstawia konkretne kroki na rzecz zapewnienia skutecznej współpracy i ukierunkowanych działań (sekcja 2.2 ).

Poza tym Europa posiada najbardziej solidne na świecie ramy regulacyjne dotyczące sposobu prezentowania produktów konsumentom w internecie oraz wyraźnie określające, jakie są obowiązki internetowych platform handlowych. Jak podkreślono w wytycznych politycznych przewodniczącej 19 , zasadnicze znaczenie mają szybkość, spójność i uproszczenie, zwłaszcza dla stworzenia równych warunków działania dla mniejszych przedsiębiorstw i utrzymania proporcjonalnych obciążeń regulacyjnych. Komisja skoncentruje się na solidnym egzekwowaniu i komplementarności przepisów cyfrowych, wspieranych dobrze skoordynowanymi działaniami wszystkich właściwych organów (sekcja 2.3 ).

Co więcej, narzędzia cyfrowe mogą być kluczowymi czynnikami umożliwiającymi osiągnięcie celów niniejszego komunikatu. Komisja zapowiada środki na rzecz wsparcia nowoczesnego i odpornego zestawu narzędzi nadzorczych, w szczególności poprzez wykorzystanie cyfrowego paszportu produktu, narzędzi sztucznej inteligencji do wykrywania nielegalnych towarów, a także wspólnych baz danych (sekcja 2.4 ).

Ponadto dla wzmocnienia pozycji i ochrony konsumentów, w tym małoletnich, oraz wspierania prowadzących legalną działalność przedsiębiorstw w oferowaniu w UE produktów zgodnych z wymogami zasadnicze znaczenie mają działania uświadamiające i edukacyjne (sekcja 2.5 ).

Poza tym środkom takim musi towarzyszyć dialog z partnerami międzynarodowymi i państwami trzecimi, z których pochodzą produkty przywożone. Oprócz tego Komisja będzie nadal monitorować praktyki handlowe państw trzecich i zachowuje czujność wobec nieuczciwych praktyk handlowych (sekcja 2.6 ). 

2.1.Reformy strukturalne mające na celu ograniczenie przywozu produktów niezgodnych z przepisami i ochronę środowiska

2.1.1.Pakiet reform celnych 

Gwałtownemu wzrostowi przywozu produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego dostarczanych bezpośrednio do konsumentów w UE, którzy z punktu widzenia przepisów celnych stają się importerami, nie towarzyszą zwiększone zdolności w zakresie obsługi na granicy. W 2024 r. organy w zaledwie sześciu państwach członkowskich 20 były odpowiedzialne za nadzór nad 89 % bezpośrednio przywożonych towarów sprzedawanych przez internet. Chociaż organy celne stanowią pierwszą linię obrony na granicy przed przywozem produktów niezgodnych z przepisami i potencjalnie niebezpiecznych, problemem jest dla nich sama wielkość przywozu produktów kupionych za pośrednictwem handlu elektronicznego, generującego już ponad 97 % wszystkich zgłoszeń przywozowych 21 . Staje się jasne, że obecne procedury i narzędzia celne nie są już adekwatne do zakładanych celów i że dostępne zasoby nie są wystarczające, aby skutecznie uporać się z samym wolumenem paczek generowanym przez przepływy w handlu elektronicznym.

W maju 2023 r. Komisja zaproponowała ambitny pakiet reform celnych 22 , obejmujący (i) nowy unijny kodeks celny (UKC), (ii) wniosek 23 dotyczący zniesienia zwolnienia celnego w odniesieniu do przywozu towarów o wartości nieprzekraczającej 150 EUR i wprowadzenia uproszczonego traktowania taryfowego przesyłek o niskiej wartości oraz (iii) wniosek 24 w sprawie VAT dotyczący rozszerzenia zakresu „punktu kompleksowej obsługi importu” (IOSS) na wszystkie towary, niezależnie od ich wartości. 

Wnioski mają na celu strukturalną poprawę zdolności organów celnych UE w zakresie nadzorowania i kontrolowania przepływu towarów wprowadzanych do unii celnej i opuszczających ją, począwszy od produktów sprzedawanych przez internet i dostarczanych bezpośrednio do konsumentów. Krajowe organy celne będą wspierane przez nowy Urząd UE ds. Celnych (EUCA), który będzie prowadził unijne centrum danych celnych.

Unijne centrum danych celnych zapewni unijne środowisko elektroniczne umożliwiające podmiotom składanie sprawozdań organom celnym oraz integrujące dane pochodzące z innych organów. Umożliwi to osiągnięcie zdolności do zarządzania ryzykiem na szczeblu UE. Na podstawie tych informacji EUCA będzie w stanie kontrolować towary, identyfikować potencjalne zagrożenia jeszcze przed załadunkiem towarów do transportu lub ich fizycznym przybyciem do UE oraz wydawać państwom członkowskim zalecenia dotyczące kontroli. Pozwoli to organom celnym na uzyskanie pełnego obrazu łańcuchów dostaw i przewidywanie kontroli przywozu i wywozu. W rezultacie egzekwowanie zgodności z wymogami dotyczącymi produktów będzie bardziej ukierunkowane i skuteczniejsze. Unijne centrum danych celnych umożliwi pogłębioną współpracę z innymi organami poprzez wymianę danych, a tym samym ułatwi skoordynowane kontrole.

Wnioski przewidują dostosowanie przepisów dotyczących VAT i przepisów celnych oraz stanowią, że internetowe platformy handlowe i sprzedawcy zarejestrowani w IOSS stają się „uznanymi importerami” pobierającymi odpowiednie opłaty celne i VAT, zapewniającymi zgodność towarów wprowadzanych na obszar celny z innymi wymogami UE oraz dostarczającymi dane organom celnym w momencie sprzedaży, przed przybyciem towarów na granicę UE. W 2024 r. udział podmiotów zarejestrowanych w IOSS w przywozie towarów o wartości do 150 EUR wyniósł 92 %. Ponadto podmioty zarejestrowane w IOSS mają zgłaszać całą sprzedaż w UE do unijnego centrum danych celnych i być nadzorowane przez państwo członkowskie rejestracji (nie zaś przez 27 potencjalnych państw członkowskich przeznaczenia), zarówno do celów VAT, jak i rozliczeń celnych.

Komisja wzywa współustawodawcę do bezzwłocznego przyjęcia wniosku w sprawie reformy celnej i jest gotowa współpracować z nim w celu przeanalizowania dalszych środków służących skuteczniejszemu uporaniu się z problemem przytłaczającego wolumenu małych przesyłek i wsparciu organów celnych.

Po pierwsze, Komisja jest gotowa przeanalizować wraz ze współustawodawcami wprowadzenie niedyskryminacyjnej opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do produktów, które w ramach handlu elektronicznego przywożone są do UE bezpośrednio do konsumentów, aby zaradzić rosnącym kosztom nadzoru nad zgodnością takich przesyłek z przepisami UE. Taka opłata manipulacyjna powinna uwzględniać istotny efekt zewnętrzny tego nowego modelu biznesowego, tj. potrzebę innego, wzmocnionego podejścia do zapewnienia zgodności ogromnej liczby pojedynczych paczek, którego to podejścia koszty powinny być internalizowane przez detalistów i pośredników czerpiących korzyści z tego handlu. W związku z tym taką opłatę manipulacyjną powinien ponosić importer, tj. internetowy detalista lub pośrednik, a nie konsumenci w punkcie dostawy przywożonej paczki.

Ponadto należy wziąć pod uwagę wnioski wyciągnięte w związku z zagrożeniami zidentyfikowanymi w priorytetowym obszarze kontroli 25 , a także to, czy EUCA może wspierać skuteczniejsze kontrole celne, zgodnie ze swoją misją w zakresie wsparcia operacyjnego na rzecz organów celnych państw członkowskich. W tym celu konieczne będzie odpowiednie wyposażenie EUCA pod względem zdolności operacyjnej do zaspokojenia potrzeb w zakresie handlu elektronicznego, aby poprawić zgodność z przepisami towarów przywożonych w ramach handlu elektronicznego.

Ze względu na ogromny wzrost wolumenu, który miał miejsce w krótkim czasie, oraz na fakt, że wolumen ten nadal rośnie i nie widać żadnych oznak sugerujących, że miałby przestać rosnąć, Komisja jest gotowa współpracować ze współustawodawcami w celu przyjęcia reformy celnej już w 2026 r., w tym w przygotowaniach do ustanowienia EUCA oraz unijnego centrum danych celnych, z należytym uwzględnieniem ograniczeń finansowych wynikających z obecnych wieloletnich ram finansowych.

2.1.2.Jasne zasady i odpowiedzialne praktyki w zakresie ochrony środowiska

Konieczne jest również, aby UE zintensyfikowała wysiłki na rzecz ograniczenia wpływu, jaki na klimat i środowisko wywiera przywóz produktów o niskiej wartości dostarczanych bezpośrednio do konsumentów.

Unijne wymogi dotyczące ekoprojektu i etykietowania energetycznego zachęcają producentów do wprowadzania innowacji i dostarczania bardziej efektywnych produktów, umożliwiają konsumentom dokonywanie świadomych wyborów oraz przyczyniają się do zmniejszenia ogólnego zużycia energii i emisji. Szacuje się, że każdego roku z powodu nieprzestrzegania przepisów dochodzi do utraty korzyści na kwotę ponad 10 mld EUR 26 .

Na podstawie rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów 27 (ESPR) wprowadzone zostaną ambitniejsze wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do produktów wprowadzanych do obrotu w UE. Pierwszy plan prac ESPR zaplanowano na kwiecień 2025 r. – określone zostaną w nim priorytetowe grupy produktów do celów przyjęcia wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem aspektów związanych ze zrównoważonymi opcjami dostawy i transportu powrotnego. Następnie w lipcu 2025 r. zostaną wprowadzone przepisy dotyczące niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych, w tym zakazu niszczenia niesprzedanych wyrobów włókienniczych i obuwia. Wyroby włókiennicze znajdą się wśród pierwszych grup produktów, które zostaną uwzględnione w akcie delegowanym.

Wymogi dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producenta zawarto w rozporządzeniu w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych 28 , w rozporządzeniu w sprawie baterii i zużytych baterii 29 oraz w dyrektywie w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego 30 , a także w rozporządzeniu w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych 31 . Komisja wzywa współustawodawcę do bezzwłocznego przyjęcia ukierunkowanego przeglądu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, wprowadzającego w szczególności wymogi dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do wyrobów włókienniczych i obuwia.

Ukierunkowany przegląd dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, wraz z planowanym aktem delegowanym, który ma zostać przyjęty na mocy rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i ma dotyczyć kryteriów zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do wyrobów włókienniczych, pozwoli określić elementy niezbędne do ekomodulacji wkładów finansowych wnoszonych na rzecz systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta przez podmioty wprowadzające wyroby włókiennicze do obrotu: im większa zrównoważoność, tym niższe będą opłaty. Podmioty prowadzące handel elektroniczny poza UE i w jej granicach będą podlegać tym samym przepisom, mając zapewnione równe warunki działania i takie same zachęty do wprowadzania na rynek UE bardziej zrównoważonych produktów.

Komisja planuje zaproponować akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym i w tym kontekście przeanalizuje możliwości dalszego rozwijania rozwiązań dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta, w tym punktu kompleksowej obsługi w zakresie rejestracji producentów, dalszej harmonizacji przepisów UE oraz objęcia systemami rozszerzonej odpowiedzialności producenta innych kategorii produktów. Pracując nad wnioskiem dotyczącym aktu w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, Komisja zwróci szczególną uwagę na środki służące skutecznemu egzekwowaniu przepisów w praktyce.

Wymogi mające zastosowanie do produktów, opakowań i gospodarowania odpadami powinny być skutecznie egzekwowane również wtedy, gdy towary są wprowadzane do obrotu za pośrednictwem handlu elektronicznego. W tym celu w całej UE potrzebna jest efektywna sieć organów egzekwujących przepisy dotyczące ochrony środowiska, w tym inspektorów i policji. Należy zintensyfikować działania w zakresie egzekwowania prawa i współpracę między europejskimi organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów.

Komisja przeanalizuje możliwości zagwarantowania, że skutecznie stosowany będzie zakaz niszczenia niektórych produktów konsumpcyjnych i wypełniane będą związane z nim obowiązki w zakresie przejrzystości w handlu elektronicznym, w tym przez platformy z państw trzecich. Będzie również wspierać państwa członkowskie i podmioty gospodarcze w zapewnianiu, aby towary podrobione usuwano wyłącznie w ostateczności, zamiast tego koncentrując się na ich przygotowaniu do ponownego użycia lub recyklingu 32 .

2.2.Ukierunkowane środki: zwiększona skoordynowana kontrola przywożonych towarów 

W trybie pilnym Komisja będzie wspierać szereg ukierunkowanych działań, które wykorzystują zdolności wielu organów w zakresie skoordynowanego egzekwowania wszystkich odpowiednich przepisów UE, prowadząc do natychmiastowych rezultatów, a także dalsze gromadzenie dowodów i nieustające wysiłki na rzecz zapewnienia długoterminowej zgodności z przepisami.

2.2.1.Priorytetowy obszar kontroli celnej na rzecz krótkoterminowych wyników i skoordynowanych działań w zakresie egzekwowania przepisów

Komisja będzie koordynować kontrole celne w ramach priorytetowego obszaru kontroli 33 , koncentrując się na zakupionych za pośrednictwem internetowych platform handlowych i dostarczanych bezpośrednio do konsumentów w UE produktach z państw trzecich, w przypadku których to produktów występują poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa i ryzyko niezgodności 34 . 

W ramach tego ograniczonego w czasie działania organy celne we współpracy z organami nadzoru rynku i innymi właściwymi organami zintensyfikują kontrole przywozu tych produktów w celu oceny ich bezpieczeństwa i zgodności z przepisami dotyczącymi rynku wewnętrznego oraz wykrywania potencjalnego handlu towarami nielegalnymi i niebezpiecznymi, a także będą wymieniać informacje na temat niezgodności.

Bezpośrednim celem jest rozwiązanie problemu braku zgodności z przepisami i zapewnienie, aby te niebezpieczne i niezgodne z przepisami produkty nie były wprowadzane do obrotu, a także zniechęcanie organizacji przestępczych do wykorzystywania handlu elektronicznego jako szlaku przemytu. W ramach działania należy zgromadzić dalsze dowody dotyczące produktów niezgodnych z przepisami i zaangażowanych podmiotów. Działanie powinno niezwłocznie przynieść wyniki w zakresie rozwiązania problemu braku zgodności z przepisami i zapewnienia, aby te niebezpieczne i niezgodne produkty nie były wprowadzane do obrotu.

Dla powodzenia priorytetowego obszaru kontroli kluczowe znaczenie będą miały zaangażowanie i koordynacja między organami. Organy celne będą ukierunkowywać i zawieszać zwolnienia odpowiednich przesyłek. Organy nadzoru rynku, występując w charakterze ekspertów w zakresie odpowiednich grup produktów, oraz – w razie potrzeby – wspólnie z innymi wyspecjalizowanymi organami, będą ustalać, czy kontrolowane produkty są zgodne ze wszystkimi odpowiednimi przepisami. Konieczne będzie wykorzystanie wszystkich dostępnych narzędzi i systemów w sposób skoordynowany w celu wyboru przesyłek, rozpatrywania spraw, stwierdzania niezgodności z przepisami i przeprowadzania kolejnych ocen 35 . Na podstawie analizy ryzyka wynikającej z tych ustaleń przyszłe kontrole będą w sposób ciągły intensyfikowane w odniesieniu do niektórych podmiotów gospodarczych, towarów lub przepływów handlowych, stosownie do przypadku. Im wyższy wskaźnik nieprzestrzegania przepisów, tym wyższy powinien być poziom czujności na kolejnych etapach, z myślą o poprawie egzekwowania przepisów i silniejszym odstraszaniu, co przyczyni się do stworzenia równych warunków działania dla przedsiębiorstw, które ponoszą koszty przestrzegania przepisów.

W przypadku gdy podmiot gospodarczy nie podjął odpowiednich i proporcjonalnych działań naprawczych w celu usunięcia niezgodności z przepisami, a niezgodność wydaje się mieć charakter systematyczny, organy nadzoru rynku wzywa się do skorzystania ze środków naprawczych dostępnych na mocy rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku, w tym wycofania z obrotu i odzyskania produktów, zakazu udostępniania ich na rynku, a także nałożenia kar odzwierciedlających również systematyczny charakter niezgodności 36 .

To działanie w ramach priorytetowego obszaru kontroli będzie wspierane przez grupę ekspertów celnych 37 , w ścisłej współpracy z właściwymi organami nadzoru rynku i nowym zespołem ekspertów w ramach sojuszu celnego UE na rzecz granic (EUCABET).

Równolegle kontynuowane będą działania takie jak te, które prowadzi Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych w celu zwalczania schematów nadużyć finansowych w handlu elektronicznym, np. nadużywania przepisów związanych z IOSS.

W perspektywie średnioterminowej fakty i dowody zgromadzone w ramach priorytetowego obszaru kontroli powinny zostać przedstawione szerszemu gronu organów i wspierać działania w zakresie egzekwowania prawa prowadzone w sposób skoordynowany przez organy celne, organy nadzoru rynku, organy ds. ochrony środowiska, ochrony konsumentów i usług cyfrowych. W szczególności priorytetowy obszar kontroli może wspierać egzekwowanie aktu o usługach cyfrowych i działania Sieci ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (CSN).

Ustalenia poczynione w ramach priorytetowego obszaru kontroli powinny również stanowić podstawę trzeciego wieloletniego programu prac instrumentu wsparcia finansowego na rzecz sprzętu do kontroli celnej 38 , który ma zostać przyjęty w 2025 r., w tym specjalnego zaproszenia do składania wniosków dotyczących handlu elektronicznego z budżetem w wysokości 100 mln EUR 39 .

Komisja wzywa wszystkie państwa członkowskie do uczestnictwa w priorytetowym obszarze kontroli i opublikuje publiczne sprawozdanie na temat wyciągniętych wniosków i ustaleń.

2.2.2.Wspólne działania na rzecz egzekwowania przepisów w zakresie bezpieczeństwa produktów, walki z podrabianiem i poprawy bezpieczeństwa

Rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku i rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów zapewniają organom nadzoru rynku w państwach członkowskich niezbędne uprawnienia wykonawcze, w tym w odniesieniu do produktów sprzedawanych przez internet. Organy te mogą np. wydawać nakazy usunięcia niebezpiecznych lub niezgodnych z przepisami produktów ze sklepów internetowych i internetowych platform handlowych. Informacje o badanych produktach i powiązanych środkach należy podawać w systemie informacyjnym i komunikacyjnym do celów nadzoru rynku (ICSMS), a państwa członkowskie powinny zgłaszać środki wprowadzone w odniesieniu do produktów niebezpiecznych do unijnego systemu „Safety Gate” 40 – systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach nieżywnościowych zarządzanego przez Komisję.

Korzystając z pierwszych doświadczeń z priorytetowego obszaru kontroli, Komisja rozpocznie specjalne skoordynowane działanie na rzecz bezpieczeństwa produktów (CASP), otwarte dla wszystkich państw członkowskich, w celu poprawy współpracy strukturalnej między organami celnymi a organami nadzoru rynku w odniesieniu do produktów lub kategorii produktów sprzedawanych przez internet, wspólnej oceny ryzyka i określenia odpowiednich środków naprawczych. Ponadto w 2025 r. Komisja zaproponuje również w ramach Sieci ds. Bezpieczeństwa Konsumentów prowadzenie wspólnych działań w zakresie testowania produktów, co umożliwiłoby także organom nadzoru rynku pobieranie pod ukrytą tożsamością próbek produktów sprzedawanych w internecie. Komisja wzywa państwa członkowskie do zapewnienia ich aktywnego uczestnictwa w tych działaniach.

W drugim kwartale 2025 r. Sieć ds. Bezpieczeństwa Konsumentów przeprowadzi pierwszą akcję kontrolną dotyczącą bezpieczeństwa produktów 41 , aby sprawdzać i egzekwować zgodność z przepisami wystawionych na sprzedaż produktów należących do kategorii najczęściej zamawianych przez internet. Korzystając z unijnego narzędzia eSurveillance udostępnionego przez Komisję, organy skoncentrują się na kompletności informacji na temat bezpieczeństwa zawartych w ofercie produktu, w tym danych osoby odpowiedzialnej w UE, oraz na wykrywaniu produktów, o których informacje przekazano już do unijnego systemu „Safety Gate”.

Komisja pracuje również nad wzmocnieniem Europejskiej Sieci Laboratoriów Celnych (CLEN) 42 , która ma zasadnicze znaczenie dla wspierania pracy organów nadzoru rynku, organów ds. zdrowia i organów celnych. Komisja ustanawia również unijne jednostki badawcze na podstawie rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku w celu zwiększenia zdolności organów nadzoru rynku w państwach członkowskich w zakresie testowania produktów 43 .

Wśród nowych działań przeciwko podrabianym i innym nielegalnym produktom Komisja wspiera przygotowania do utworzenia nowej europejskiej multidyscyplinarnej platformy przeciwko zagrożeniom przestępstwami (EMPACT) na lata 2026–2029. Należy w związku z tym wykorzystać koordynację między organami egzekwowania prawa, w tym policją, organami celnymi i prokuratorami, w celu zwalczania szkodliwych, niezgodnych z przepisami i nielegalnych produktów powiązanych z działalnością przestępczą. Ponadto Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nadal prowadzi dochodzenia w sprawie odbywającego się w ramach handlu elektronicznego nielegalnego przywozu towarów podrobionych szkodliwych dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów.

Komisja wspiera również europejskie innowacje (konsorcjum europejskich innowatorów, przemysłu i władz) w celu opracowania nowatorskich europejskich technologii na rzecz bezpieczeństwa handlu elektronicznego 44 .

2.3.Zdecydowane egzekwowanie przepisów UE chroniących konsumentów w internecie

UE dysponuje wyjątkowym w skali światowej, kompleksowym zbiorem przepisów mających na celu ochronę konsumentów w internecie i jasno określających obowiązki internetowych platform handlowych. Egzekwowanie dorobku prawnego w zakresie ochrony konsumentów, a także nowego aktu o usługach cyfrowych i aktu o rynkach cyfrowych stanowią dla Komisji zadanie o wysokim priorytecie. Skoordynowane działania i ścisła współpraca mają kluczowe znaczenie – dotyczy to wszystkich organów, a także wszystkich zainteresowanych stron, o czym świadczą niedawne czynności sprawdzające 45 , jak również ram takich jak unijny zestaw narzędzi przeciwko podrabianiu produktów 46 .

2.3.1.Obowiązki internetowych platform handlowych: akt o usługach cyfrowych

Akt o usługach cyfrowych ustanawia ogólnounijne przepisy dotyczące pośredników internetowych, w tym internetowych platform handlowych, łączących sprzedawców z konsumentami. Przepisy te mają na celu zapewnienie, aby przedsiębiorcy mogli sprzedawać produkty wyłącznie na internetowych platformach handlowych, które spełniają odpowiednie wymogi dotyczące m.in. bezpieczeństwa produktów.

Internetowe platformy handlowe mają obowiązek przeciwdziałania sprzedaży nielegalnych towarów za ich pośrednictwem. Obejmuje to np. obowiązek wprowadzenia przyjaznych dla użytkownika mechanizmów zgłaszania i działania oraz rozpatrywania skarg, obowiązek współpracy z zaufanymi podmiotami sygnalizującymi, zakaz stosowania zwodniczych interfejsów, przepisy dotyczące reklamy oraz szczegółowe obowiązki w zakresie przejrzystości, w tym sposób, w jaki produkty są rekomendowane konsumentom.

Ponadto platformy mają obowiązek stosowania zasady „znaj swojego klienta biznesowego”, co powinno zniechęcać sprzedawców niespełniających wymogów do oferowania produktów w UE za pośrednictwem platform handlowych oraz zapewnić praktyczne wsparcie w identyfikacji przedsiębiorców, którzy nie stosują przepisów UE. W praktyce platformy handlowe muszą gromadzić informacje o przedsiębiorcach, zanim zaoferują oni swoje produkty na platformie. Dane te obejmują np. tożsamość i dane kontaktowe przedsiębiorcy, informacje o jego rachunku płatniczym, rejestracji handlowej oraz własne poświadczenie przedsiębiorcy, w którym zobowiązuje się on do oferowania wyłącznie produktów zgodnych z przepisami UE. Platformy handlowe powinny dołożyć wszelkich starań, aby do dnia 17 lutego 2025 r. zgromadzić i ocenić informacje od przedsiębiorców obecnych na danej platformie już rok wcześniej, tj. 17 lutego 2024 r. Platformy mają obowiązek stałego zwracania się o informacje i przeprowadzenia podobnych kontroli w odniesieniu do każdego przedsiębiorcy podejmującego współpracę z daną platformą, zanim będzie on mógł oferować produkty w UE.

Pełniąc funkcję nadzorczą, Komisja zwraca szczególną uwagę na wypełnianie tego obowiązku jako kluczowego instrumentu zniechęcającego nieuczciwych sprzedawców do podejmowania działań wymierzonych w konsumentów w UE. Informacje uzyskane od przedsiębiorcy mają zasadnicze znaczenie dla konsumentów, ale również dla własnych działań naprawczych prowadzonych przez platformę, np. polegających na zawieszaniu przedsiębiorców, którzy powtórnie oferują nielegalne towary. Ponadto mogą być przydatne dla właściwych organów, np. w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów. Akt o usługach cyfrowych ułatwia egzekwowanie nakazów wydanych przez właściwe organy sądowe lub administracyjne, dotyczących usunięcia nielegalnych treści, w tym nielegalnych produktów oferowanych przez sprzedawców.

Platformy handlowe są również zobowiązane do zapewnienia „zgodności w fazie projektowania”, tj. ich interfejs musi umożliwiać przedsiębiorcom dostarczanie wszystkich wymaganych informacji przed zawarciem umowy oraz innych informacji dotyczących zgodności i bezpieczeństwa produktów na mocy mającego zastosowanie prawa Unii. Muszą również informować konsumentów w przypadku zakupie nielegalnego produktu za pośrednictwem ich usług.

Komisja wskazała 25 platform internetowych, w tym kilka internetowych platform handlowych 47 , jako bardzo duże platformy internetowe i wyszukiwarki internetowe 48 , gdyż średnio korzysta z nich miesięcznie w UE 45 mln odbiorców. Muszą one wprowadzić solidne środki w celu oceny i ograniczania ryzyka związanego z projektowaniem ich usług, ich funkcjonowaniem i korzystaniem z nich. Obejmuje to konieczność oceny i ograniczania ryzyka związanego z rozpowszechnianiem towarów niezgodnych z przepisami, ryzyka dla wysokiego poziomu ochrony konsumentów w UE lub ryzyka dla zdrowia publicznego, małoletnich i dobrostanu fizycznego osób fizycznych.

Komisja uznaje za wysoce priorytetowe działania w zakresie egzekwowania przepisów związane z takim ryzykiem na wyznaczonych internetowych platformach handlowych i zacieśnia współpracę i koordynację z właściwymi organami krajowymi.

Komisja wszczęła czynności sprawdzające na podstawie aktu o usługach cyfrowych w odniesieniu do przedsiębiorstw SHEIN 49 i Amazon 50 oraz formalnie wszczęła postępowania przeciwko przedsiębiorstwom AliExpress (14 marca 2024 r.) 51 i Temu (31 października 2024 r.) 52 . Uzupełnieniem tego drugiego postępowania jest również skoordynowane działanie w ramach sieci CPC 53 .

Komisja będzie nadal monitorować przestrzeganie przepisów i, w razie potrzeby, wszczynać postępowania, w ramach których mogłaby skoncentrować się na najbardziej skutecznych środkach, takich jak obowiązek stosowania zasady „znaj swojego klienta biznesowego”, systematyczne przestrzeganie przez internetowe platformy handlowe nakazów usunięcia lub nakazów udzielenia informacji otrzymanych od właściwych organów, wspieranie ich skoordynowanych działań oraz stosowanie przepisów, które egzekwują. Komisja zwraca szczególną uwagę na hybrydowy model biznesowy niektórych platform handlowych, tj. sytuacje, w których działają one jako pośrednicy i same również są sprzedawcami bezpośrednimi lub sprawują kontrolę nad sprzedawcami 54 .

Komisja będzie również opierać się na skoordynowanych działaniach, takich jak priorytetowy obszar kontroli oraz działania prowadzone w ramach sieci CPC, i zapozna się z ich ustaleniami istotnymi dla czynności sprawdzających prowadzonych na podstawie aktu o usługach cyfrowych.

Będzie również dążyć do zwiększenia swoich zdolności przez umowy z innymi organami i jednostkami organizacyjnymi Unii posiadającymi odpowiednią wiedzę fachową, takie jak porozumienie robocze z Urzędem Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), w celu wspierania swoich działań w zakresie egzekwowania przepisów w odniesieniu do platform handlu elektronicznego, które mogą stwarzać systemowe ryzyko zalania Unii towarami podrobionymi.

Zasadnicze znaczenie ma zbudowanie w całej UE efektywnej sieci organów odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów, skoordynowanie ich wysiłków, wymiana informacji, usprawnienie działań oraz zwiększenie ogólnego wpływu działań w zakresie egzekwowania prawa i nadzoru regulacyjnego. W państwach członkowskich za egzekwowanie aktu o usługach cyfrowych odpowiedzialni są koordynatorzy ds. usług cyfrowych. Należy również skutecznie zaangażować inne właściwe organy, w szczególności posiadające wiedzę fachową i odnośne kompetencje w zakresie bezpieczeństwa produktów, zgodności z przepisami i ochrony konsumentów. Od czasu rozpoczęcia prac w lutym 2024 r., Europejska Rada ds. Usług Cyfrowych stała się kluczową siecią organów regulacyjnych wspierających współpracę – posiada ona specjalną grupę roboczą ds. ochrony konsumentów, zapewniającą powiązanie z siecią CPC.

Aby gromadzić dowody w bardziej znaczący sposób, niektóre państwa członkowskie podjęły inicjatywę ustanowienia współpracy międzysektorowej za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. handlu elektronicznego na szczeblu krajowym, obejmującej koordynatorów ds. usług cyfrowych, organy ds. ochrony konsumentów, nadzoru rynku i organy celne. Komisja jest gotowa wesprzeć utworzenie takich grup zadaniowych we wszystkich państwach członkowskich w 2025 r. z pomocą urzędników ds. aktu o usługach cyfrowych działających w przedstawicielstwach Komisji oraz zapewnić, aby grupy te wnosiły wkład w prace Europejskiej Rady ds. Usług Cyfrowych oraz w krajowe i prowadzone przez Komisję działania w zakresie egzekwowania przepisów na mocy aktu o usługach cyfrowych.

Równolegle do tych wysiłków Komisja oceni również, w terminie do listopada 2025 r., jak akt o usługach cyfrowych współgra z innymi aktami prawnymi, takimi jak dorobek prawny UE w zakresie ochrony konsumentów i przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów 55 . W stosownych przypadkach sprawozdaniu temu może towarzyszyć wniosek dotyczący uproszczenia obowiązujących przepisów.

2.3.2.Obowiązki przedsiębiorców i innych przedsiębiorstw internetowych: wspieranie przestrzegania i egzekwowanie przepisów dotyczących ochrony konsumentów

Niezależnie od tego, czy prowadzą sprzedaż za pośrednictwem internetowych platform handlowych, przedsiębiorcy, którzy oferują swoje towary i usługi w UE, w tym przedsiębiorcy mający siedzibę w państwach trzecich, muszą przestrzegać unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumentów 56 . Przepisy te mają zastosowanie w internecie tak samo jak poza internetem i zapewniają najwyższy standard ochrony konsumentów, np. zabezpieczając konsumentów w UE przed oszukańczymi praktykami i nadużyciami oraz umożliwiając im podejmowanie świadomych decyzji i unikanie ukrytych kosztów lub ryzyka.

Ponadto internetowe platformy handlowe mogą wpływać na decyzje konsumentów za pośrednictwem swoich interfejsów, w tym poprzez określanie rankingu wyników wyszukiwania, przedstawianie rekomendacji, ale również poprzez stosowanie zwodniczych interfejsów, uzależniających koncepcji oraz agresywnych lub niechcianych spersonalizowanych reklam. Akt o usługach cyfrowych zakazuje stosowania zwodniczych interfejsów na internetowych platformach handlowych i reguluje inne praktyki, nakładając obowiązki np. w odniesieniu do projektowania interfejsów i systemów rekomendacji oraz ujawniania informacji konsumentom, a także zakazując platformom prezentowania określonych rodzajów spersonalizowanych reklam.

Internetowe platformy handlowe podlegają również ogólnym przepisom unijnego prawa ochrony konsumentów, które mają zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców i zakazują nieuczciwych praktyk handlowych, wpływających na wybory dokonywane przez konsumentów. W ocenie adekwatności w zakresie sprawiedliwości cyfrowej 57 stwierdzono, że oparte w dużej mierze na zasadach podejście, które przyjęto w przepisach dotyczących ochrony konsumentów, nie zapewnia wystarczającej pewności prawa w odniesieniu do ich stosowania w środowisku cyfrowym w stopniu wykraczającym poza to, co przewidziano w akcie o usługach cyfrowych. Komisja planuje zaproponować akt w sprawie sprawiedliwości cyfrowej, aby wzmocnić ochronę konsumentów w ukierunkowany sposób, nadając bardziej konkretny charakter zasadom zapisanym w obowiązujących przepisach dotyczących ochrony konsumentów i wypełniając stwierdzone luki.

Za egzekwowanie przepisów dotyczących ochrony konsumentów odpowiedzialne są krajowe organy ochrony konsumentów lub sądy krajowe. Mogą one np. nakazać korektę, wyłączenie lub usunięcie stron internetowych bądź kont w mediach społecznościowych zawierających wprowadzające w błąd treści, a także nakazać zamknięcie kont przedsiębiorców niechętnych współpracy.

Komisja współpracuje z siecią współpracy w zakresie ochrony konsumenta (CPC), obejmującą organy odpowiedzialnych za egzekwowanie unijnych przepisów w zakresie ochrony konsumentów. Komisja może ostrzegać sieć CPC, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że doszło do naruszenia prawa UE. Komisja koordynuje takie działania w przypadku, gdy naruszenie dotyczy dużej części konsumentów w UE. Sieć CPC przeprowadziła szereg działań 58 i może podejmować nowe działania przeciwko przedsiębiorcom zaangażowanym w handel elektroniczny na podstawie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W tym kontekście toczy się postępowanie przeciwko przedsiębiorstwu Temu.

3 lutego 2025 r. sieć CPC i Komisja poinformowały również przedsiębiorstwo SHEIN o rozpoczęciu skoordynowanych działań w celu zbadania, czy ta internetowa platforma handlowa i zarazem internetowy detalista przestrzega niektórych obowiązków wynikających z unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumentów 59 . Trwające wspólne czynności sprawdzające prowadzone przez sieć CPC są koordynowane przez Komisję.

Komisja podtrzymuje swoje zobowiązanie do wspierania i koordynowania działań sieci CPC w zakresie egzekwowania przepisów z wykorzystaniem wszystkich dostępnych narzędzi. Na przykład zdolności w zakresie sztucznej inteligencji oferowane przez zestaw narzędzi do gromadzenia dowodów eLab posłużą do przeprowadzania jednoczesnych automatycznych kontroli głównych internetowych platform handlowych. Komisja planuje udostępnić wyniki takich kontroli sieci CPC, która będzie mogła podjąć decyzję o podjęciu działań następczych w zakresie egzekwowania prawa na podstawie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

Zgodnie z ustaleniami zawartymi w niedawnym sprawozdaniu 63  dotyczącym stosowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów Komisja rozważa przegląd rozporządzenia 64 w celu dalszego wzmocnienia egzekwowania unijnego prawa ochrony konsumentów, w szczególności w odniesieniu do powszechnych nielegalnych praktyk, niezależnie od tego, czy sprawcy mają siedzibę w Unii czy poza nią, z myślą o zapewnieniu równych warunków działania.

2.3.3.Rozstrzyganie sporów dotyczących handlu elektronicznego

Pomimo wszelkich wysiłków nieuchronnie wystąpią sytuacje, w których towary niezgodne z przepisami będą nabywane w UE, i ważne jest, aby konsumenci mieli dostęp do znaczących środków odwoławczych. Przyjęte w październiku 2024 r. nowe ramy odpowiedzialności za produkty wadliwe będą miały zastosowanie od końca 2026 r. 65 i zagwarantują, że zawsze będzie istnieć osoba odpowiedzialna za produkty w przypadku, gdy producent nie ma siedziby w UE. Akt o usługach cyfrowych również zapewnia konsumentom i ich przedstawicielom narzędzia umożliwiające zgłaszanie internetowym platformom handlowym nielegalnych towarów i dochodzenie roszczeń.

Ponadto Komisja zaproponowała przegląd dyrektywy w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów (ADR) 66  w celu zapewnienia, aby przepisy dotyczące pozasądowego rozstrzygania sporów były dostosowane do potrzeb ery cyfrowej, w tym w przypadku, gdy spory dotyczą przedsiębiorców spoza UE. Komisja wzywa współustawodawców do bezzwłocznego przyjęcia zmienionej dyrektywy w sprawie ADR, a także do przyjęcia towarzyszącego jej zalecenia promującego rzetelne wymogi jakościowe dotyczące postępowań rozstrzygania sporów, oferowanych przez internetowe platformy handlowe i unijne organizacje gospodarcze. 67

2.3.4.Zapewnienie alternatywnym podmiotom możliwości rynkowych, aby dotrzeć do konsumentów w internecie w UE: akt o rynkach cyfrowych

Europejskie MŚP stały się w dużym stopniu zależne od platform internetowych, w tym internetowych platform handlowych. Akt o rynkach cyfrowych daje alternatywnym przedsiębiorstwom, w tym małym internetowym platformom handlowym, możliwość zyskania statusu kolejnej preferowanej platformy. Aby możliwość ta stała się realna, przedsiębiorstwa muszą np. mieć możliwość przenoszenia się między platformami bez utraty danych. Akt o rynkach cyfrowych zobowiązuje strażników dostępu 68 do zapewnienia możliwości przenoszenia danych w czasie rzeczywistym użytkownikom końcowym i upoważnionym osobom trzecim, a także dostępu do danych użytkownikom biznesowym i upoważnionym osobom trzecim.

W ramach swoich uprawnień wynikających z aktu o rynkach cyfrowych Komisja będzie priorytetowo traktować skuteczne egzekwowanie przepisów i nadzór w odniesieniu do strażników dostępu, w tym w zakresie praktyk, które mają wpływ na europejski sektor handlu elektronicznego, w celu zapewnienia, aby strażnicy dostępu wywiązywali się ze swoich obowiązków dotyczących wprowadzania środków służących zagwarantowaniu zgodności ze wspomnianym aktem. Komisja będzie korzystać ze wszystkich narzędzi zapewnianych przez akt o rynkach cyfrowych, w tym w stosownych przypadkach zatrudniać ekspertów i audytorów, aby uzyskać dostęp do algorytmów strażników dostępu i nadzorować ich zgodność z przepisami.

2.4.Lepsze zdolności nadzorcze dzięki narzędziom cyfrowym 

Rozwiązania cyfrowe mogą być kluczowymi czynnikami umożliwiającymi nadzór nad środowiskiem handlu elektronicznego, wspierającymi władze i działających zgodnie z prawem uczestników rynku, co zapewni zgodność z prawem UE.

Po pierwsze, Komisja priorytetowo traktuje skuteczne wdrożenie cyfrowego paszportu produktu, przewidziane w rozporządzeniu w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, rozporządzeniu w sprawie baterii i innych odpowiednich przepisach sektorowych. Z czasem paszportu takiego wymagać będzie większość towarów fizycznych wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku w UE. W rozporządzeniu w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów przewidziano przyjęcie sektorowych aktów delegowanych, które stopniowo ustanowią wymogi dotyczące ekoprojektu i wprowadzą cyfrowy paszport produktu dla określonych grup produktów. Pierwszy plan prac określający, które produkty będą traktowane priorytetowo w nadchodzących latach, zostanie przyjęty w kwietniu 2025 r. Zapewni to bezprecedensową przejrzystość i identyfikowalność we wszystkich łańcuchach wartości produktów oraz odpowiednie informacje, dotyczące m.in. technicznego działania produktu, jego pochodzenia, materiałów, wpływu na środowisko oraz zalecenia dotyczące naprawy, recyklingu i unieszkodliwiania, za pomocą systemu nakładającego na uczestniczące przedsiębiorstwa minimalne obciążenia administracyjne.

Komisja będzie również dążyć do przedstawienia wniosku w sprawie wykorzystania systemu cyfrowego paszportu produktu także w innych obszarach polityki, w których posłużyłby on jako punkt wprowadzania dalszych informacji i dokumentów dotyczących poszczególnych produktów, takich jak certyfikaty zgodności.

Cyfrowy paszport produktu, wraz z unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł, a następnie unijnym centrum danych celnych, uprości również pracę organów celnych, organów nadzoru rynku i podmiotów gospodarczych przy wprowadzaniu produktu na rynek UE. Dzięki połączeniu w ramach jednego identyfikatora odpowiednich informacji dotyczących oceny zgodności i identyfikowalności organy celne będą mogły skuteczniej weryfikować, czy w cyfrowym paszporcie produktu podano wszystkie niezbędne informacje o produkcie. Organy celne będą również korzystać z informacji udostępnianych za pośrednictwem cyfrowego paszportu produktu do celów zarządzania ryzykiem i do ukierunkowania prowadzonych kontroli. Nie tylko obniży to koszty ponoszone przez krajowe organy odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów, ale również znacznie poprawi bezpieczeństwo produktów na całym jednolitym rynku i uprości działalność przedsiębiorstw przestrzegających przepisów.

Ponadto w wykrywaniu nielegalnych produktów właściwe organy, a niekiedy internetowe platformy handlowe, wspiera szereg narzędzi informatycznych i baz danych. Komisja przygotowuje projekt mający na celu usprawnienie istniejących baz danych, w tym, w pierwszej kolejności, unijnego systemu „Safety Gate” i systemu zarządzania ryzykiem celnym, i stworzenie z nich jednolitego interoperacyjnego systemu, który zwiększy synergię między informacjami gromadzonymi przez poszczególne organy oraz zapewni interoperacyjność z cyfrowym paszportem produktu. Powinien on ułatwić szybsze wykrywanie produktów niezgodnych z przepisami i śledzenie ich przez odpowiednie organy. To powinno umożliwić internetowym platformom handlowym skuteczniejsze reagowanie na zagrożenia i wprowadzenie wyrywkowych kontroli produktów.

Poza tym Komisja oddaje do dyspozycji organów nadzoru rynku nowe roboty indeksujące wykorzystujące sztuczną inteligencję. System e-Surveillance Webcrawler jest już dostępny i służy do zgłaszania pojawiających się ponownie produktów niebezpiecznych już zarejestrowanych w systemie „Safety Gate” oraz generuje automatyczne żądania usunięcia. Komisja opracowała roboty indeksujące w celu identyfikacji produktów, które nie są zgodne z wymogami dotyczącymi ekoprojektu i etykietowania energetycznego. Komisja planuje również udostępnienie w 2025 r. innego robota indeksującego w celu zautomatyzowanego wyszukiwania na internetowych platformach handlowych produktów potencjalnie niezgodnych z przepisami 69 .

2.5.Wzmocnienie pozycji konsumentów, lepsze informowanie przedsiębiorców i zachęcanie do podejmowania dobrowolnych działań

Podnoszenie świadomości, edukacja i informowanie to solidne narzędzia umożliwiające konsumentom dokonywanie wyborów zgodnych z ich interesami i wartościami, a także skuteczne instrumenty zniechęcające przedsiębiorców do angażowania się w sprzedaż produktów niebezpiecznych, podrobionych lub w inny sposób niezgodnych z przepisami.

Komisja wspiera szereg środków mających na celu informowanie konsumentów w internecie. Na przykład wymogi dotyczące ekoprojektu dla wyrobów włókienniczych i innych produktów wynikające z rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów zapewnią konsumentom lepsze informacje o aspektach zrównoważonego rozwoju, takich jak wpływ na środowisko, zużycie energii, możliwość naprawy lub trwałość. Ponadto w ramach zbliżającego się etapu programu szkolenia instruktorów programu „ConsumerPro” Komisja będzie wspierać szkolenie w państwach członkowskich specjalistów ds. konsumentów, dzięki czemu organizacje konsumenckie będą w stanie udzielać w praktyce większej ilości osobistych porad w zakresie zrównoważonych nawyków zakupowych.

Poza tym wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia 70 w sprawie inicjatywy „CountEmissions EU” ma na celu zwiększenie przejrzystości w zakresie realizacji dostaw poprzez ustanowienie wspólnych zasad rozliczania emisji gazów cieplarnianych z usług transportowych.

Od 20 lat Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich (ECC-Net), której jednym z założycieli była Komisja, edukuje konsumentów w UE w zakresie ich praw na jednolitym rynku i pomaga im w rozstrzyganiu sporów transgranicznych 71 . Sieć ECC-Net zintensyfikuje swoje kampanie uświadamiające na temat praw konsumentów, potencjalnych zagrożeń i mechanizmów odwoławczych w związku z zakupami przez internet, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorców spoza UE. Może również współpracować z internetowymi platformami handlowymi.

UE dysponuje również szeregiem innych ramowych systemów służących podnoszeniu świadomości, wzajemnej pomocy i podejmowaniu dobrowolnych działań przez internetowe platformy handlowe i inne platformy internetowe, społeczeństwo obywatelskie i przedstawicieli przemysłu. Należą do nich na przykład system dobrowolnych zobowiązań do zapewnienia bezpieczeństwa produktów (Product Safety Pledge+) 72 w którym uczestniczy 11 platform, Protokół ustaleń w sprawie sprzedaży podrobionych towarów w internecie, łączący internetowe platformy handlowe i marki, a także Forum UE ds. Internetu, które początkowo skupiało się zwalczaniu treści o charakterze terrorystycznym w internecie, ale obejmuje również działania i pakiet wiedzy w zakresie zwalczania sprzedaży narkotyków w internecie, dostarczając danych wywiadowczych na temat słów kluczowych i taktyki stosowanej przez internetowych handlarzy narkotyków.

2.6.Współpraca dwustronna i kwestie handlowe

Obawy, na które zwróciła uwagę Komisja w niniejszym komunikacie i które wynikają z przywozu przesyłek o niskiej wartości, są podzielane na całym świecie. W innych jurysdykcjach analizuje się lub zastosowano już środki, takie jak obniżenie lub zniesienie wyłączeń de minimis z taryf celnych, wprowadzenie podatku VAT od przesyłek de minimis lub wzmocnienie własnych ram regulacyjnych w zakresie platform handlu elektronicznego.

Niezwykle ważnym środkiem jest również lepsze edukowanie sprzedawców w państwach trzecich. Na przykład, biorąc pod uwagę dużą liczbę produktów przywożonych z Chin, Komisja będzie kontynuować działania uświadamiające i szkoleniowe na temat unijnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów skierowane do przedsiębiorstw chińskich za pośrednictwem projektu SPEAC (bezpieczne nieżywnościowe produkty konsumpcyjne w UE i Chinach), w którym od 2021 r. wzięło udział ponad 800 000 uczestników.

W szerszym ujęciu Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości i Konsumentów Komisji Europejskiej oraz Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej podpisały porozumienie administracyjne w sprawie współpracy w zakresie bezpieczeństwa produktów oraz towarzyszący mu plan działania w sprawie bezpieczeństwa nieżywnościowych produktów konsumpcyjnych sprzedawanych przez internet.

Jednocześnie Komisja jest zawsze gotowa zastosować odpowiednie środki w celu zapewnienia przestrzegania norm UE oraz ochrony europejskich konsumentów i przedsiębiorstw.

Jeżeli przemysł UE przedstawi wystarczające dowody na to, że przywóz towarów po cenach dumpingowych lub subsydiowanych powoduje szkodę, Komisja przeanalizuje dostępne możliwości, w tym w ramach instrumentów ochrony handlu. Ponadto Komisja oceni wszelkie dowody na istnienie systemów nielegalnego subsydiowania, w szczególności subsydiów wywozowych na towary i subsydiów na odpowiednie usługi oferowane w UE, w świetle właściwych przepisów. W tym kontekście Komisja rozważy wszystkie możliwości dochodzenia roszczeń na mocy przepisów międzynarodowych i prawa UE.

3.Podsumowanie

W lipcu 2024 r. przewodnicząca Ursula von der Leyen ogłosiła, że priorytetem Komisji jest zajęcie się „wyzwaniami dotyczącymi platform handlu elektronicznego w celu umożliwienia konsumentom i przedsiębiorstwom czerpania korzyści z równych warunków działania, których fundamentem powinny być skuteczne kontrole celne, podatkowe i kontrole bezpieczeństwa oraz standardy w zakresie zrównoważoności” 73 . W niniejszym komunikacie Komisja przedstawia kompleksowy unijny zestaw narzędzi, w tym szereg skoordynowanych środków służących osiągnięciu tego celu. Ich pilny charakter znajduje potwierdzenie w skokowym wzroście wolumenu niezgodnych z przepisami produktów przywożonych do UE, w szkodach, jakich przynoszą one konsumentom i przedsiębiorstwom, w ich wpływie na środowisko oraz w obciążeniach nakładanych przez nie na organy państw członkowskich.

Komisja kładzie nacisk na potrzebę podjęcia wspólnych i pilnych działań przy aktywnym wsparciu ze strony współustawodawców, państw członkowskich i ich organów krajowych, a także odpowiedzialnych podmiotów z branży, organizacji konsumenckich i partnerów międzynarodowych.

W ciągu roku Komisja oceni skutki działań zapowiedzianych w niniejszym komunikacie. W świetle wyników i w porozumieniu z odpowiednimi organami państw członkowskich i zainteresowanymi stronami Komisja rozważy, czy istniejące ramy i działania w zakresie egzekwowania przepisów, które mają zastosowanie do przywożonych towarów w handlu elektronicznym, dostarczanych bezpośrednio do konsumentów, są odpowiednie, czy też konieczne są dalsze działania i wnioski w celu spójnego wdrażania i solidnego egzekwowania przepisów UE.

(1) Dane Eurobarometru za 2023 r. dostępne na stronie E-commerce statistics for individuals - Statistics Explained [„Statystyki dotyczące handlu elektronicznego dla osób fizycznych – wyjaśnienie statystyk”].

(2) EUIPO i OECD, „Misuse of E-Commerce for Trade in Counterfeits” [„Nadużywanie handlu elektronicznego do sprzedaży towarów podrabianych”], 2021, EUIPO_OECD_misuse-e-commerce-trade-in-counterfeits_study_en.pdf (europa.eu) . Towary podrobione stanowią 5,8 % wszystkich towarów przywożonych do UE, zob. EUROPOL i EUIPO, „Intellectual Property Crime Threat Assessment” [„Ocena zagrożenia przestępstwami przeciwko własności intelektualnej”], sprawozdanie z 2022 r. Intellectual property crime threat assessment 2022_2.pdf (europa.eu) .

(3) 27 % ankietowanych konsumentów uznało, że „niegodni zaufania sprzedawcy internetowi” mają na nich osobiście największy wpływ – był to czwarty problem na liście, poprzedzany przez niewłaściwe wykorzystanie danych osobowych, dezinformację cyfrową i niewystarczającą ochronę małoletnich. Cyfrowa dekada – lipiec 2024 r. – badanie Eurobarometr .

(4) 44 % klientów internetowych kupowało lub zamawiało ubrania, obuwie i akcesoria, a 18 % nabywało „produkty kosmetyczne i pielęgnacyjne” E-commerce statistics for individuals – Statistics Explained .

(5) OECD/EUIPO (2023), „Risks of Illicit Trade in Counterfeits to Small and Medium-Sized Firms, Illicit Trade” [„Ryzyko związane z nielegalnym handlem podrobionymi produktami dla małych i średnich przedsiębiorstw – Nielegalny handel”], OECD Publishing, Paryż, https://doi.org/10.1787/fa6d5089-en .

(6)   Wpływ gospodarczy podrabiania towarów w sektorach odzieży, kosmetyków i zabawek w UE – EUIPO (europa.eu) .

(7) W art. 23 rozporządzenia nr 1186/2009 określono próg zwolnienia z należności celnych przywozowych wynoszący 150 EUR. Komisja zaproponowała zmianę tych przepisów – zob. poniżej, s. 6 oraz EU Customs Reform - European Commission [„Reforma celna UE – Komisja Europejska”].

(8)  Komisja opublikuje wkrótce sprawozdanie dotyczące wdrożenia wymogu posiadania w UE odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego w odniesieniu do niektórych produktów, zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) 2019/1020.

(9) Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów, COM(2023) 420 final.

(10) Więcej informacji na temat obowiązków internetowych platform handlowych można znaleźć w sekcji 2.3.1 .

(11) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

(12) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią. 

(13) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE.

(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE) 2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE.

(15) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2865 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin.

(16) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011.

(17)   Strażnicy dostępu wyznaczeni na podstawie aktu o rynkach cyfrowych .

(18) Więcej informacji można znaleźć w sekcji 2.3.4 .

(19)     https://commission.europa.eu/about/commission-2024-2029_pl .

(20) Niderlandy, Belgia, Francja, Węgry, Włochy i Niemcy; źródło: dane z nadzoru UE.

(21) Źródło: dane z nadzoru UE.

(22) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny kodeks celny i Urząd Unii Europejskiej ds. Celnych oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 952/2013 – COM(2023) 258 final.

(23) Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2658/87 w odniesieniu do wprowadzenia uproszczonego traktowania taryfowego sprzedaży na odległość towarów oraz rozporządzenie (WE) nr 1186/2009 w odniesieniu do zniesienia progu zwolnienia z należności celnych.

(24) Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do przepisów dotyczących VAT odnoszących się do podatników ułatwiających sprzedaż na odległość towarów importowanych.

(25) Zob. sekcja 2.2.1 .

(26) Zob. np. Europejski Trybunał Obrachunkowy 2020/1, sprawozdanie specjalne Unijne działania w zakresie ekoprojektu i etykietowania energetycznego – istotny wkład w poprawę efektywności energetycznej, niemniej osłabiony znacznymi opóźnieniami i nieprzestrzeganiem przepisów . 

(27) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE) 2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE.

(28) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.

(29) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii.

(30) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (przekształcenie).

(31) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniające dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 517/2014.

(32)

Zalecenie Komisji (UE) 2024/915 z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie środków mających na celu przeciwdziałanie podrabianiu i poprawę egzekwowania praw własności intelektualnej.

(33) Jak przewiduje art. 46 ust. 3 unijnego kodeksu celnego.

(34) Dokładny wykaz produktów zostanie określony w porozumieniu z państwami członkowskimi.

(35)      Np. system zarządzania ryzykiem celnym (CRMS2), system kontroli importu (ICS2), unijny system „Safety Gate”, system informacyjny i komunikacyjny do celów nadzoru rynku (ICSMS), skomputeryzowany system, o którym mowa w art. 133 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/625 (TRACES), oraz system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF).

(36) Por. art. 16, 19 i 41 rozporządzenia (UE) 2019/2020 w sprawie nadzoru rynku.

(37) Grupa ekspertów celnych – sekcja ds. kontroli i zarządzania ryzykiem, złożona z ekspertów ds. zarządzania ryzykiem z państw członkowskich, spotykająca się z udziałem organów nadzoru rynku.

(38) W ramach pierwszych dwóch wieloletnich programów prac (odpowiednio na lata 2021–2022 i 2023–2024) Komisja przeznaczyła już ponad 550 mln EUR na przejścia graniczne i laboratoria celne. Z uwagi na fakt, że w obecnych WRF dostępnych jest jeszcze ponad 440 mln EUR, w ramach program nadal wspierany i priorytetowo traktowany będzie handel elektroniczny. W celu dalszego wzmocnienia takich kontroli nacisk zostanie położony również na interoperacyjność (wymianę informacji) i współdzielenie sprzętu z innymi organami (w szczególności organami nadzoru rynku).

(39) Pula ta przeznaczona jest na finansowanie kontroli handlu elektronicznego przez organy celne UE, ale kwalifikuje się również sprzęt wykorzystywany wspólnie przez organy celne i organy nadzoru rynku lub organy ds. zdrowia.

(40)   https://ec.europa.eu/safety-gate/#/screen/home .

(41) Jednoczesne skoordynowane działania kontrolne.

(42) Racjonalizacja, koordynacja i optymalizacja wykorzystania zasobów ludzkich i technicznych wśród laboratoriów celnych UE, zajmujących się głównie niedozwolonymi środkami odurzającymi i narkotykami, ale także żywnością i napojami, wyrobami włókienniczymi lub innymi artykułami przemysłowymi, tworzywami sztucznymi i innymi chemikaliami.

(43) Unijne jednostki badawcze wyznaczono na podstawie art. 21 rozporządzenia (UE) 2019/1020 w kilku sektorach produktów, w tym w sektorze zabawek, urządzeń radiowych i ekoprojektu/etykietowania energetycznego.

(44) Obejmuje to finansowane przez UE projekty badawcze PARSEC (bezpieczeństwo paczek i listów w odniesieniu do przepływów pocztowych i przesyłek ekspresowych), iFLOWS (zaawansowane technologie skanowania i wykrywania nielegalnych materiałów na potrzeby usług pocztowych i przepływów przesyłek ekspresowych) oraz ODYSSEUS.

(45) Zob. skoordynowane czynności sprawdzające przeciwko przedsiębiorstwu Temu prowadzone przez Komisję Europejską na podstawie aktu o usługach cyfrowych oraz przez sieć współpracy w zakresie ochrony konsumenta (sieć CPC) na podstawie przepisów ochrony konsumentów, zob. poniżej, s. 16.

(46) Zalecenie Komisji (UE) 2024/915 z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie środków mających na celu przeciwdziałanie podrabianiu i poprawę egzekwowania praw własności intelektualnej.

(47) Amazon, AliExpress, Apple AppStore, Booking, Google Shopping, Google Play, SHEIN, Temu i Zalando.

(48)   https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/policies/list-designated-vlops-and-vloses .

(49)       https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/commission-requests-information-online-marketplaces-temu-and-shein-compliance-digital-services-act .

(50)       https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/commission-sends-request-information-amazon-under-digital-services-act  
https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/commission-requests-information-amazon-under-digital-services-act .

(51)   https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/commission-opens-formal-proceedings-against-aliexpress-under-digital-services-act .

(52)     https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-opens-formal-proceedings-against-temu-under-digital-services-act .  

(53) Zob. poniżej i na stronie https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_24_5707 .

(54)  W przypadku produktów sprzedawanych bezpośrednio przez internetową platformę handlową lub w przypadku gdy sprawuje ona kontrolę nad sprzedawcą, dostawca może ponieść odpowiedzialność za sprzedaż nielegalnych produktów, zgodnie z art. 6 aktu o usługach cyfrowych.

(55) Zgodnie z art. 91 aktu o usługach cyfrowych.

(56) Np. dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, dyrektywa 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/771 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów, zmieniająca rozporządzenie (UE) 2017/2394 oraz dyrektywę 2009/22/WE i uchylająca dyrektywę 1999/44/WE.

(57)     Dokument roboczy służb Komisji – Ocena adekwatności unijnego prawa ochrony konsumentów w zakresie sprawiedliwości cyfrowej | Komisja Europejska .

(58) Np. skoordynowane działania sieci CPC przeciwko przedsiębiorstwom AliExpress lub Wish: https://commission.europa.eu/live-work-travel-eu/consumer-rights-and-complaints/enforcement-consumer-protection/coordinated-actions/market-places-and-digital-services_en#aliexpress-and-wish .

(59)  Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych, dyrektywa w sprawie praw konsumentów, dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, dyrektywa w sprawie podawania cen oraz dyrektywa o handlu elektronicznym. Rozpoczęcie takich skoordynowanych działań pozostaje bez uszczerbku dla wyciągniętych następnie wniosków.

(60) Zob. powyżej, s.14 

(61)   Taming Temu [„Poskromić Temu”] | Europejska Organizacja Konsumentów .

(62)   https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/it/ip_24_5707 .

(63) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52024DC0311 .

(64) https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13535-Consumer-protection-strengthened-enforcement-cooperation_pl .

(65) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2853 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe i uchylenia dyrektywy Rady 85/374/EWG.

(66)

Wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2013/11/UE w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz dyrektywy (UE) 2015/2302, (UE) 2019/2161 i (UE) 2020/1828.

(67) Zalecenie Komisji (UE) 2023/2211 z dnia 17 października 2023 r. w sprawie wymogów jakościowych dotyczących postępowań rozstrzygania sporów, oferowanych przez internetowe platformy handlowe i unijne organizacje gospodarcze. 

(68) W tym np. platformy Google Shopping, Amazon Marketplace, Meta Marketplace. Zob. pełny wykaz strażników dostępu wyznaczonych na podstawie aktu o rynkach cyfrowych .

(69) Robot ten powinien sprawdzać oferty produktów i opinie konsumentów, wykorzystując słowa kluczowe wskazujące na potencjalną niezgodność, wybrane przez inspektorów nadzoru rynku, oraz generując wykazy produktów potencjalnie niezgodnych.

(70)   Policz emisje z transportu – „CountEmissions EU” .

(71) https://commission.europa.eu/live-work-travel-eu/consumer-rights-and-complaints/resolve-your-consumer-complaint/european-consumer-centres-network-ecc-net_pl .

(72)   Zobowiązanie do zapewnienia bezpieczeństwa produktów – Komisja Europejska .

(73)   Wytyczne polityczne na lata 2024–2029 | Komisja Europejska .