KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.11.2023

COM(2023) 905 final

2023/0435(COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów dyrektywy

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

{SEC(2023) 540 final} - {SWD(2023) 905 final} - {SWD(2023) 906 final} - {SWD(2023) 907 final} - {SWD(2023) 908 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami UE

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

W 2019 r. Komisja opublikowała pierwsze sprawozdanie dotyczące przepisów dyrektywy w sprawie imprez turystycznych mających zastosowanie do rezerwacji online dokonywanych w różnych punktach sprzedaży 12 . W sprawozdaniu tym zwrócono uwagę w szczególności na wyzwania dotyczące powiązanych usług turystycznych, takie jak brak jasności pojęć i trudność rozróżnienia między imprezami turystycznymi a powiązanymi usługami turystycznymi. 

W 2021 r., zgodnie z art. 26 dyrektywy, Komisja opublikowała kompleksowe sprawozdanie ze stosowania dyrektywy w sprawie imprez turystycznych 13 . W sprawozdaniu tym wykazano szereg wyzwań związanych ze stosowaniem dyrektywy w warunkach normalnych i w czasie kryzysu, w szczególności w zakresie zwrotu kosztów w czasie poważnego kryzysu, takiego jak pandemia COVID-19.

Jak zapowiedziano w Nowym programie na rzecz konsumentów z listopada 2020 r. 14 , Komisja równolegle przeprowadziła ocenę skutków dyrektywy w sprawie imprez turystycznych.

Ocena ta wykazała, że dyrektywa nadal przynosi unijną wartość dodaną. Stwierdzono, że cele dyrektywy odpowiadały oczekiwanym potrzebom podróżnych i organizatorów imprez turystycznych/sprzedawców detalicznych w chwili przyjęcia dyrektywy oraz że pozostają one aktualne. Zmiany na rynku (głównie spowodowane postępującą cyfryzacją i zmianami praktyk biznesowych), praktyczne doświadczenia w stosowaniu dyrektywy oraz problemy związane z pandemią COVID-19 ujawniły jednak, że dyrektywa nie zaspokaja w pełni niektórych potrzeb konsumentów (ochrona i zwrot zaliczek, złożoność niektórych przepisów, prezentacja informacji). Uznano, że należy podjąć dalsze działania. W związku z tym skonstatowano, że dyrektywa w sprawie imprez turystycznych jedynie częściowo skutecznie przyczynia się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz osiągnięcia wysokiego i jak najbardziej jednolitego poziomu ochrony konsumentów.

Wyzwania wskazane w ocenie można pogrupować według trzech głównych problemów.

Pierwszy problem obejmuje wyzwania związane ze zwrotami za odwołane imprezy turystyczne, zwłaszcza w czasie poważnego kryzysu. Dotyczą one przede wszystkim praktyki wpłacania zaliczek, braku płynności finansowej organizatorów w przypadku wielu równoczesnych wniosków o zwrot oraz niepewności prawa w zakresie korzystania z bonów. Ponieważ organizatorzy imprez korzystają z zaliczek otrzymanych od podróżnych, aby z góry opłacić niektóre usługi w ramach imprezy turystycznej, nie mogą oni zwrócić podróżnym kosztów w przypadku odwołania imprezy turystycznej, jeżeli sami nie otrzymają najpierw zwrotu od swoich usługodawców.

W czasie pandemii wielu organizatorów nie otrzymało (szybkich) zwrotów od usługodawców (np. linii lotniczych i hoteli), a zatem nie mogło zwrócić podróżnym kosztów w wymaganym terminie 14 dni. W dyrektywie w sprawie imprez turystycznych nie ma przepisów dotyczących zwrotu kosztów między przedsiębiorstwami w przypadku odwołania imprezy turystycznej ani przepisów regulujących korzystanie z bonów. W związku z tym, w czasie pandemii organizatorzy często narzucali podróżnym skorzystanie z bonu zamiast zwrotu kosztów odwołanej imprezy turystycznej, a prawa podróżnych w zakresie bonów były niejasne. Kilka państw członkowskich przyjęło nawet tymczasowe przepisy, które umożliwiały organizatorom wydawanie bonów bez zgody podróżnych lub zawieszały prawa do zwrotu kosztów przysługujące podróżnym na mocy dyrektywy w sprawie imprez turystycznych, co spowodowało wszczęcie przeciwko tym państwom postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W maju 2020 r. Komisja przyjęła zalecenie w sprawie dobrowolnych bonów wydanych w czasie pandemii 15 . Stopień wdrożenia tego zalecenia w państwach członkowskich był jednak zróżnicowany.

Drugi problem polega na tym, że wpłacane przez podróżnych zaliczki nie są wystarczająco chronione na wypadek niewypłacalności organizatora. Bony i prawo do zwrotu w przypadku odwołania imprezy turystycznej są w poszczególnych państwach członkowskich objęte różną ochroną na wypadek niewypłacalności 16 . Istnieją również znaczne różnice w krajowych systemach takiej ochrony 17 . W niektórych państwach członkowskich organizatorzy imprez turystycznych mają trudności z uzyskaniem ochrony na wypadek niewypłacalności, bądź też rozwiązania ubezpieczeniowe są bardzo kosztowne, zwłaszcza w czasie kryzysu 18 , 19 .

Trzeci problem dotyczy trudności we wdrażaniu dyrektywy w sprawie imprez turystycznych. Niektóre przepisy nie są wystarczająco jasne, zawierają luki lub są zbyt złożone, co powoduje zróżnicowanie praktycznego poziomu ochrony konsumentów i zakłócenie konkurencji. Jest tak na przykład w przypadku pojęcia „imprez turystycznych rezerwowanych online” 20 oraz przepisów dotyczących powiązanych usług turystycznych, objęcia bonów i roszczeń o zwrot kosztów ochroną na wypadek niewypłacalności oraz przepisów dotyczących odwołania imprezy w wyniku zaistnienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Co więcej, podróżnych często nie informuje się jasno o roli poszczególnych podmiotów (organizatorów, sprzedawców detalicznych i usługodawców), w tym w zakresie zwrotu kosztów. Ponadto standardowe formularze informacyjne są obecnie skomplikowane i mogłyby być bardziej przyjazne dla użytkownika.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

– poprawa ochrony zaliczek wpłacanych przez podróżnych oraz prawa do szybkiego zwrotu dokonanych płatności w przypadku odwołania podróży, w tym w czasach poważnego kryzysu, przy jednoczesnym zachowaniu płynności finansowej organizatorów imprez turystycznych (rozwiązanie problemu 1);

– wzmocnienie ochrony podróżnych przed niewypłacalnością organizatora, w tym w przypadku poważnego kryzysu, przy jednoczesnym zapewnieniu równych warunków działania na rynku wewnętrznym (rozwiązanie problemu 2);

– zwiększenie pewności prawa i wykonalności dyrektywy w sprawie imprez turystycznych dzięki doprecyzowaniu lub uproszczeniu tych jej przepisów, które można różnie interpretować lub których praktyczne stosowanie nastręcza trudności (rozwiązanie problemu 3). 

 konsultacje w sprawie wstępnej oceny skutków oraz 13-tygodniowe otwarte konsultacje publiczne, w ramach których zasięgnięto opinii wszystkich zainteresowanych stron 21 ;

 ukierunkowane konsultacje z różnymi zainteresowanymi stronami (organami publicznymi, organizacjami konsumenckimi, stowarzyszeniami przedsiębiorców), głównie w nawiązaniu do licznych spotkań i warsztatów;

 ukierunkowane internetowe warsztaty tematyczne, w tym spotkania grupy ekspertów zainteresowanych stron służące poprawie stosowania dyrektywy w sprawie imprez turystycznych 22 . Kwestionariusze i dokumenty konsultacyjne rozesłano z wyprzedzeniem, aby umożliwić stronom przygotowanie się do spotkań organizowanych przez Komisję;

internetowe warsztaty organizowane przez zewnętrznego konsultanta, aby w przekazać uczestnikom (przedsiębiorstwom, w tym przedsiębiorstwom z sektora podróży, stowarzyszeniom przedsiębiorców, organizacjom konsumenckim i Europejskim Centrom Konsumenckim) informacje o postępach prowadzonego badania i w interaktywny sposób uzyskać od nich informacje o najważniejszych wynikach;

 warsztaty organizowane przez zainteresowane strony (m.in. EGFATT, czyli Stowarzyszenie Europejskich Funduszy Gwarancyjnych dla Podróży i Turystyki, oraz ECTAA, czyli Europejskie Stowarzyszenie Biur Podróży i Organizatorów Turystyki), które umożliwiły zebranie od zainteresowanych stron informacji o zaliczkach oraz o ochronie na wypadek niewypłacalności w sektorze podróży;

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

Preferowany wariant ograniczy zatem kwotę przedpłaty do 25 % całkowitej ceny imprezy turystycznej i umożliwi organizatorom wymaganie uiszczenia pozostałych płatności na cztery tygodnie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. Organizatorzy mogliby jednak wymagać wyższej przedpłaty, jeżeli byłoby to uzasadnione koniecznością wypłacenia wyższych zaliczek usługodawcom lub pokrycia innych kosztów związanych konkretnie z organizacją i realizacją imprezy turystycznej, o ile pokrycie tych kosztów byłoby konieczne w chwili dokonywania rezerwacji 27 . Całkowite obciążenie przedsiębiorstw pozostałoby ograniczone i można by oczekiwać jedynie nieznacznego wzrostu cen dla podróżnych. 

Ponadto wariant ten wprowadziłby obowiązek zwrotu kosztów między przedsiębiorstwami w przypadku niewyświadczenia usługi. W takim przypadku organizator byłby uprawniony do otrzymania zwrotu płatności dokonanych na rzecz usługodawcy (usługodawców), np. linii lotniczych i hoteli, w terminie 7 dni od dnia odwołania lub niewykonania usługi. Umożliwiłoby to organizatorom dokonywanie zwrotów na rzecz podróżnych w 14-dniowym terminie określonym w dyrektywie, przy jednoczesnym zachowaniu płynności finansowej. W przypadku gdyby dostawca usług turystycznych odwołał usługę zawartą w imprezie turystycznej lub w inny sposób takiej usługi nie wyświadczył, ale umowa o udział w imprezie turystycznej nadal by obowiązywała, prawo do zwrotu kosztów w ciągu 7 dni powinno umożliwić organizatorom zapewnienie podróżnym rozwiązań zastępczych. Ponadto organizatorzy mogliby oferować podróżnym bony jako alternatywę dla zwrotu kosztów, pod warunkiem przestrzegania szczególnych gwarancji wprowadzonych w znacznej mierze zgodnie z zaleceniem Komisji z 2020 r.

Państwa członkowskie będą mogły ponadto stosować mechanizmy zapewniające podróżnym zgodny z prawem zwrot kosztów na przykład w sytuacji, gdy imprezę turystyczną odwołano z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności lub gdy organizator nie jest w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków w zakresie zwrotu kosztów. Państwa członkowskie, które wprowadzą lub utrzymają w mocy takie mechanizmy, będą zobowiązane poinformować o nich Komisję oraz centralne punkty kontaktowe pozostałych państw członkowskich. Mechanizmy te finansuje się zwykle wyłącznie z wkładów organizatorów. Państwa członkowskie mogą je współfinansować jedynie w wyjątkowych okolicznościach, a wprowadzenie tych mechanizmów pozostaje bez uszczerbku dla unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa. W perspektywie długoterminowej przepis ten będzie neutralny pod względem kosztów. Ogólnie rzecz biorąc, środki te poprawią ochronę konsumentów, a przedsiębiorstwa (organizatorzy imprez turystycznych i usługodawcy) poniosą bardzo ograniczone koszty.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

Ogólnie rzecz biorąc, proponowane we wniosku połączenie środków z zakresu polityki ma na celu osiągnięcie równowagi między prawami konsumentów a prawem do prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze imprez turystycznych.

4.WPŁYW NA BUDŻET

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

2023/0435 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów dyrektywy

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 34 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 35 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 36 zmodernizowano ramy prawne dotyczące imprez turystycznych, aby dostosować je do zmian na rynku i rozwoju technologii. W dyrektywie tej uwzględniono nowe sposoby rezerwacji usług turystycznych, m.in. połączenia usług turystycznych dostosowane do indywidualnych potrzeb klienta, nieuwzględnione w dyrektywie Rady 90/314/EWG 37 lub znajdujące się dotychczas w tzw. „szarej strefie prawnej”, oraz pod różnymi względami wzmocniono prawa podróżnych. Jednocześnie dyrektywa ta miała zapewnić uczciwszą konkurencję między różnymi rodzajami przedsiębiorstw turystycznych działających na rynku imprez turystycznych.

(2)Aby osiągnąć te cele, dyrektywą (UE) 2015/2302 rozszerzono definicję terminu „impreza turystyczna” w stosunku do definicji w dyrektywie 90/314/EWG. W dyrektywie (UE) 2015/2302 doprecyzowano także istniejące prawa podróżnych i wprowadzono nowe, takie jak prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej bez ponoszenia opłaty z tego tytułu, pod pewnymi warunkami, w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto w dyrektywie (UE) 2015/2302 wprowadzono nowe pojęcie „powiązanych usług turystycznych”, obejmujące rezerwacje dokonywane w jednym punkcie sprzedaży oraz rezerwacje, które przedsiębiorca „ułatwia w sposób ukierunkowany”, dokonywane w różnych punktach sprzedaży. Powiązane usługi turystyczne pod wieloma względami traktuje się jak samodzielne usługi, ale płatności otrzymywane przez przedsiębiorcę ułatwiającego świadczenie powiązanych usług turystycznych powinny być chronione przed niewypłacalnością takiego przedsiębiorcy. Dyrektywa (UE) 2015/2302 miała na celu zapewnienie przejrzystości dzięki zobowiązaniu przedsiębiorców do informowania podróżnych, na standardowych formularzach informacyjnych określonych w załącznikach I i II do tej dyrektywy, o charakterze oferowanej usługi podróżnej oraz o związanych z nią prawach.

(3)Chociaż ogólnie rzecz biorąc dyrektywa (UE) 2015/2302 spełniła swoje zadanie, to od czasu rozpoczęcia jej stosowania w dniu 1 lipca 2018 r. pojawiły się nowe wyzwania. Pandemia COVID-19 i związane z nią środki rządowe wywarły znaczący wpływ zarówno na branżę turystyczną, jak i na podróżnych, a także ujawniły pewne niedociągnięcia dominujących modeli biznesowych oraz potrzebę doprecyzowania przepisów szczegółowych dyrektywy.

(4)W związku z tym konieczne jest wyeliminowanie luk z obecnych przepisów oraz wyjaśnienie i uproszczenie niektórych pojęć i zasad, a tym samym zwiększenie skuteczności dyrektywy (UE) 2015/2302 z korzyścią dla podróżnych i przedsiębiorstw turystycznych, w tym wielu mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

(5)Chociaż definicję „imprezy turystycznej” uznaje się za skuteczną, należy doprecyzować i uprościć definicję powiązanych usług turystycznych oraz dotyczące ich zasady, a także wyraźniej rozgraniczyć powiązane usługi turystyczne od imprez turystycznych. Takie doprecyzowanie i uproszczenie definicji pojęć „impreza turystyczna” i „powiązane usługi turystyczne” powinno zwiększyć pewność prawa dla wszystkich stron, a jednocześnie poprawić skuteczność ochrony podróżnych i zapewnić przedsiębiorcom równe warunki działania. Należy także zmniejszyć liczbę formularzy informacyjnych, które przedsiębiorcy stosują, aby informować podróżnych o przysługujących im prawach.

(6)Należy utrzymać leżącą u podstaw definicji „imprezy turystycznej” zasadę istnienia bliskiego związku między różnymi usługami turystycznymi zarezerwowanymi na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji. W celu zapewnienia, aby definicje „imprezy turystycznej” i „powiązanych usług turystycznych” nie pokrywały się, oraz wyeliminowania trudności z rozróżnieniem między imprezami turystycznymi a powiązanymi usługami turystycznymi, zarezerwowane w jednym punkcie sprzedaży na tę samą podróż lub te same wakacje różne rodzaje usług turystycznych wybrane przed zawarciem przez podróżnego pierwszej umowy należy uznać za imprezę turystyczną tak samo, jak usługi turystyczne zarezerwowane w jednym punkcie sprzedaży w krótkim czasie. W obu tych przypadkach rezerwacje usług turystycznych są ze sobą ściśle powiązane. W związku z tym definicja „imprezy turystycznej” powinna obejmować obie te sytuacje, a z definicji powiązanych usług turystycznych należy wyłączyć rezerwacje dokonywane przy okazji jednej wizyty lub jednego kontaktu z punktem sprzedaży.

(7)W kontekście rezerwacji dokonywanych w krótkim czasie w jednym punkcie sprzedaży należy zmienić dość niejasne kryterium „jednej wizyty lub jednego kontaktu”. W związku z tym rezerwacje różnych rodzajów usług turystycznych na tę samą podróż lub te same wakacje należy zawsze uznawać za rezerwację imprezy turystycznej, o ile dokonano ich w ciągu trzech godzin. To samo powinno mieć zastosowanie w przypadku, gdy przed dokonaniem pierwszej rezerwacji przedsiębiorca proponuje podróżnemu, aby po jej dokonaniu zarezerwował on dodatkowe usługi na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, a kolejne rezerwacje mają miejsce w ciągu 24 godzin od zawarcia pierwszej umowy.

(8)Zawarta w art. 3 pkt 2 lit. b) ppkt (v) dyrektywy (UE) 2015/2302 definicja imprezy turystycznej powstałej w wyniku powiązanych procesów rezerwacji online, wymagająca, aby imię i nazwisko podróżnego, szczegóły płatności i adres poczty elektronicznej były przekazywane przez jednego przedsiębiorcę innemu przedsiębiorcy, okazała się zbyt wąska. W związku z tym za „imprezę turystyczną” należy uznać rezerwacje różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, jeżeli przedsiębiorca, z którym zawarta została pierwsza umowa, przekazuje przedsiębiorcy, z którym zawierana jest druga lub kolejna umowa, imię i nazwisko podróżnego, szczegóły płatności, adres poczty elektronicznej lub wszelkie inne dane osobowe podróżnego. Takie przekazanie danych osobowych wskazuje na istnienie ścisłego związku między tymi rezerwacjami/umowami, wobec czego kryterium 24 godzin dotyczące drugiej rezerwacji nie jest konieczne i należy z niego zrezygnować.

(9)Definicja „powiązanych usług turystycznych” powinna obejmować sytuacje, w których przedsiębiorca będący stroną pierwszej umowy i otrzymujący płatności od podróżnego lub w jego imieniu proponuje podróżnemu zarezerwowanie dodatkowych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji. W tym kontekście przedsiębiorca będący stroną pierwszej umowy powinien uzyskać ochronę na wypadek niewypłacalności. Ponadto – w celu zapewnienia, aby podróżni w pełni korzystali z przepisów dotyczących ochrony na wypadek niewypłacalności oraz aby przedsiębiorcy mieli świadomość, że podlegają takiemu obowiązkowi – właściwe jest sugerowanie podróżnym w formularzach informacyjnych dotyczących powiązanych usług turystycznych, aby zarejestrowali oni – np. w postaci zrzutów ekranu – propozycję otrzymaną od przedsiębiorcy oraz fakt dokonania dodatkowej rezerwacji oraz aby poinformowali oni przedsiębiorcę, z którym zawarli pierwszą umowę, że w ciągu 24 godzin od otrzymania jego propozycji zawarli umowę dotyczącą dodatkowego rodzaju usługi turystycznej na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji. Przedsiębiorcę należy zobowiązać do udostępnienia podróżnym sposobu rejestrowania tych informacji, takiego jak adres e-mail lub strona internetowa, oraz do każdorazowego potwierdzania ich otrzymania.

(10)W odniesieniu do imprez turystycznych, w ramach których przykładowo łączy się zakwaterowanie z innymi usługami turystycznymi, ale które nie obejmują przewozu pasażerów, ogólne kryterium „znacznej części” wartości połączenia, mające zastosowanie do usług turystycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. d), należy zastąpić bardziej szczegółowym kryterium „co najmniej 25 %”, aby zwiększyć pewność prawa.

(11)Jak zaobserwowano w szczególności podczas pandemii COVID-19, przeważająca praktyka biznesowa polegająca na pobieraniu zaliczek, brak przepisów dotyczących zwrotów na rzecz organizatora imprez turystycznych za usługi odwołane lub niewykonane przez usługodawców w przypadku transakcji między przedsiębiorstwami, brak przepisów dotyczących bonów, a także niepewność co do tego, czy roszczenia o zwrot i bony za odwołane imprezy turystyczne obejmuje ochrona na wypadek niewypłacalności, mogą utrudniać podróżnym dochodzenie zwrotów, w szczególności gdy nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności powodują odwołanie wielu imprez turystycznych i wpływają na wiele docelowych miejsc podróży. W związku z tym należy zapewnić, by skuteczna ochrona płatności dokonywanych przez podróżnych obowiązywała w każdej sytuacji, także kryzysowej. Ponadto należy zadbać o to, by krajowe systemy ochrony na wypadek niewypłacalności były odporne i zapewniały bardziej jednolitą ochronę.

(12)Z praktyką biznesową polegającą na pobieraniu zaliczek wiąże się pewne ryzyko, w szczególności w sytuacjach, w których organizatorzy są zobowiązani w krótkim czasie zwrócić podróżnym znaczne kwoty z tytułu odwołanych podróży. W związku z tym należy przewidzieć, że przedpłaty, tj. płatności, których podróżni zobowiązani są dokonać w chwili rezerwacji lub wkrótce po niej, nie powinny przekraczać 25 % całkowitej ceny imprezy turystycznej oraz że organizatorzy – lub w stosownych przypadkach sprzedawcy detaliczni – nie mogą wymagać zapłaty pozostałej kwoty wcześniej niż na 28 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. Organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny powinien mieć jednak możliwość wymagania wyższej przedpłaty, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji i właściwej realizacji imprezy turystycznej. Wysokość przedpłaty wymaganej przez organizatora mogą uzasadniać zaliczki na rzecz usługodawców, nawet jeżeli należą oni do tej samej grupy przedsiębiorstw co organizator, lub potrzeba pokrycia w momencie rezerwacji lub krótko po niej kosztów organizatora bezpośrednio związanych z organizacją i realizacją imprezy turystycznej. W stosownych przypadkach może to obejmować także prowizje dla sprzedawców detalicznych.

(13)    Nie powinno być konieczne obliczanie wartości przedpłaty osobno dla każdej imprezy turystycznej, gdyż wartość tę można ustalić dla grup imprez podobnych pod względem konieczności uiszczenia przedpłaty. Organizatorzy i, w stosownych przypadkach, sprzedawcy detaliczni powinni nadal być zobowiązani do informowania podróżnych przed zawarciem umowy o wysokości wymaganej przedpłaty.

(14)    Ponieważ nie można ograniczyć kwoty zaliczki w przypadku imprez turystycznych kupowanych jako pakiety prezentowe, o których mowa w art. 3 pkt 5 lit. b) ppkt (iv) dyrektywy (UE) 2015/2302, ani imprez turystycznych rezerwowanych na mniej niż 28 dni przed ich rozpoczęciem, ograniczenia płatności zaliczkowych wprowadzonego niniejszą dyrektywą nie powinno się stosować do tych dwóch rodzajów imprez.

(15)W przypadku odwołania lub niewykonania usługi turystycznej zawartej w imprezie turystycznej, na poczet której odpowiedniemu usługodawcy wypłacono zaliczkę, organizator powinien mieć prawo otrzymania od tego dostawcy zwrotu dokonanych na jego rzecz płatności w terminie 7 dni. To prawo do zwrotu powinno umożliwić organizatorom wywiązanie się z obowiązku zwrotu kosztów podróżnym w ciągu 14 dni, jeżeli doszło także do całkowitego rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej. Jeżeli jednak dostawca usług turystycznych odwołał usługę zawartą w imprezie turystycznej lub takiej usługi nie wyświadczył, ale umowa o udział w imprezie turystycznej nadal obowiązuje, prawo do zwrotu kosztów w ciągu 7 dni powinno umożliwić organizatorowi zorganizowanie rozwiązań zastępczych.

(16)W niektórych przypadkach dobrowolne bony dla podróżnych mogą stanowić użyteczną alternatywę dla zwrotu kosztów. Bony mogą zapewnić organizatorom większą elastyczność, zwłaszcza wówczas, gdy musieliby oni dokonać wielu zwrotów w krótkim czasie. Bony mogą również – pod warunkiem istnienia szczególnych gwarancji prawnych – być akceptowalnym rozwiązaniem dla tych podróżnych, którzy nie potrzebują natychmiastowego zwrotu. W związku z tym należy ustanowić jasne zasady dotyczące bonów, aby takie gwarancje zapewnić. Gwarancje te powinny obejmować przejrzyste informacje o dobrowolności i kluczowych cechach bonów, a także prawa podróżnych w odniesieniu do bonów, w tym fakt, że są one chronione na wypadek niewypłacalności organizatora, oraz prawo do automatycznego otrzymania zwrotu, jeżeli bon nie zostanie wykorzystany w okresie jego ważności. Aby zwiększyć atrakcyjność bonów organizatorzy mogą na przykład zwiększyć ich wartość w stosunku do kosztów, których zwrot przysługuje danemu podróżnemu. W takim przypadku zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności ogranicza się do kwoty płatności otrzymanych od tego podróżnego.

(17)Państwa członkowskie będą mogły stosować mechanizmy zapewniające podróżnym zgodny z prawem zwrot kosztów w sytuacji, gdy imprezę turystyczną odwołano z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności lub gdy organizator nie jest w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków w zakresie zwrotu kosztów. Aby zwiększyć przejrzystość, państwa członkowskie, które wprowadzą lub utrzymają w mocy takie mechanizmy, będą zobowiązane poinformować o nich Komisję oraz centralne punkty kontaktowe pozostałych państw członkowskich. Mechanizmy te finansuje się zwykle wyłącznie z wkładów organizatorów. Państwa członkowskie mogą je współfinansować jedynie w wyjątkowych okolicznościach, a wprowadzenie tych mechanizmów pozostaje bez uszczerbku dla unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.

(18)Wielość sytuacji, które mogłyby prowadzić do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej ze względu na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpływające na jej realizację, wymaga, aby każdorazowo przeprowadzano indywidualną ocenę, na przykład z uwagi na charakter i zakres tych okoliczności. Należy wyjaśnić, że rozwiązanie umowy jest możliwe wówczas, gdy istnieją podstawy by oczekiwać, że nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpłyną na jej wykonanie.

(19)Podczas pandemii COVID-19 różnie interpretowano prawo do rozwiązania umowy ze względu na „nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności” i nadawano różne znaczenie ostrzeżeniom dla podróżnych. Należy zatem sprecyzować, że urzędowe ostrzeżenia dla podróżnych wybierających się do określonego miejsca docelowego wydane przez organy państwa członkowskiego wyjazdu, państwa członkowskiego zamieszkania podróżnego lub państwa, w którym znajduje się miejsce docelowe, są ważnymi elementami, które należy uwzględnić podczas oceny zasadności rozwiązania umowy. Należy również wyjaśnić, że poważne ograniczenia obowiązujące w miejscu docelowym podróży lub mające zastosowanie po powrocie z podróży lub wakacji, takie jak wymogi dotyczące długoterminowej kwarantanny, również są istotnym elementem, który należy uwzględnić przy ocenie zasadności rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

(20)Należy ponadto wyjaśnić, że 14-dniowy termin na dokonanie zwrotu, który zaczyna biec w chwili rozwiązania umowy, stosuje się niezależnie od tego, czy podróżny wyraźnie zwraca się o zwrot kosztów.

(21)Aby zapewnić skuteczną i jednolitą ochronę podróżnych oraz równe warunki działania organizatorów należy zapewnić, aby ochrona na wypadek niewypłacalności organizatora obejmowała wszystkie płatności dokonywane przez podróżnych lub w ich imieniu zarówno wówczas, gdy imprezy turystycznej w części lub w całości nie zrealizowano z powodu niewypłacalności organizatora, jak i wówczas, gdy podróżny był uprawniony do otrzymania zwrotu kosztów lub otrzymał od organizatora bon jeszcze zanim organizator ten stał się niewypłacalny.

(22)Aby w każdej sytuacji zapewnić skuteczność ochrony podróżnych na wypadek niewypłacalności, należy wprowadzić wymóg, zgodnie z którym zabezpieczenie musi być wystarczające, aby zwrócić podróżnym poniesione koszty oraz pokryć koszty ich powrotu do kraju nawet, jeżeli organizator stanie się niewypłacalny w okresie, w którym posiada on najwyższe kwoty płatności. Należy wziąć pod uwagę wszelkie zwiększenia tych kwot wynikające ze wzrostu przewidywanej wielkości sprzedaży imprez turystycznych w danym okresie. Należy zwrócić uwagę na to, że państwa członkowskie powinny nadzorować ochronę organizatorów na wypadek niewypłacalności oraz monitorować rynek zapewniania takiej ochrony. W razie potrzeby państwa członkowskie powinny mieć możliwość wymagania drugiego poziomu ochrony, takiego jak fundusz rezerwowy. Może okazać się to istotne na przykład wówczas, gdy polisy ubezpieczeniowe nie zapewniają wymaganego poziomu ochrony. Takie fundusze rezerwowe powinny być finansowane wyłącznie z wkładów organizatorów. Należy wyraźnie wskazać, że państwa członkowskie mogą je współfinansować wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, oraz zaznaczyć, że przepisy te pozostają bez uszczerbku dla unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa w zakresie, w jakim wprowadzane środki stanowiłyby pomoc państwa.

(23)Należy doprecyzować termin na dokonanie zwrotu płatności w przypadku niewypłacalności organizatora i określić go jako trzy miesiące od przedłożenia przez podróżnego dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku. Należy również wprowadzić przepis, zgodnie z którym państwa członkowskie będą mogły wymagać, aby nie tylko organizatorzy, lecz także sprzedawcy detaliczni wykupili ochronę na wypadek niewypłacalności.

(24)Należy wyjaśnić, że centralne punkty kontaktowe są odpowiedzialne za wymianę informacji na temat ochrony na wypadek niewypłacalności i związanych z nią kwestii, w tym na temat wszelkich mechanizmów zapewniających terminowe dokonywanie zwrotów z tytułu rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej.

(25)Ważne jest, aby podróżni byli odpowiednio informowani o przysługujących im prawach, mogli zrozumieć udostępniane im informacje i w razie potrzeby mieli do nich dostęp. Należy zatem wprowadzić pewne zmiany do wymogów dotyczących informacji udzielanych przed zawarciem umowy, do treści umowy o udział w imprezie turystycznej oraz do standardowych formularzy informacyjnych określonych w załącznikach I i II do dyrektywy (UE) 2015/2302. Przykładowo w standardowych formularzach informacyjnych określonych w załączniku I należy wskazać przedsiębiorcę odpowiedzialnego za zwrot kosztów z tytułu odwołania imprezy turystycznej. Obok informacji o możliwości rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej za opłatą należy zamieścić informację o prawie do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej bez ponoszenia opłaty w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto organizatorzy powinni być zobowiązani dołączać do każdej umowy standardowy formularz informacyjny wraz z danymi kontaktowymi odpowiednich przedsiębiorców, tak aby po zawarciu umowy podróżni mieli do nich dostęp.

(26)Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2015/2302.

(27)Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie przyczynienie się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego w odniesieniu do imprez turystycznych i osiągnięcia wysokiego i jak najbardziej jednolitego poziomu ochrony konsumentów w tym sektorze, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(28)Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności przepisy niniejszej dyrektywy nie naruszają wolności prowadzenia działalności gospodarczej ustanowionej w art. 16 Karty, a jednocześnie zapewniają wysoki poziom ochrony konsumentów w Unii, zgodnie z art. 38 Karty.

(29)    Komisja powinna przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy w ciągu pięciu lat od jej wejścia w życie. Chociaż dokładnie przeanalizowano już wpływ niniejszej dyrektywy na przedsiębiorstwa turystyczne, w tym na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa będące organizatorami, w sprawozdaniu tym należy uwzględnić wpływ dyrektywy na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa będące organizatorami. W stosownych przypadkach do sprawozdania należy załączyć wnioski legislacyjne,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany w dyrektywie (UE) 2015/2302

W dyrektywie (UE) 2015/2302 wprowadza się następujące zmiany:

(1)art. 1 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 1

Przedmiot

Celem niniejszej dyrektywy jest przyczynienie się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego i osiągnięcia wysokiego i jak najbardziej jednolitego poziomu ochrony konsumentów poprzez zbliżenie niektórych aspektów przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do umów zawieranych pomiędzy podróżnymi a przedsiębiorcami dotyczących imprez turystycznych oraz powiązanych usług turystycznych, jak również niektórych aspektów umów zawieranych pomiędzy organizatorami imprez turystycznych a usługodawcami.”;

(2)art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Niniejszą dyrektywę stosuje się do imprez turystycznych oferowanych do sprzedaży lub sprzedawanych podróżnym przez przedsiębiorców oraz do powiązanych usług turystycznych, których zamawianie jest ułatwiane podróżnym przez przedsiębiorców.

Niniejszą dyrektywę stosuje się także do przysługującego organizatorom w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa do zwrotu kosztów od dostawców usług turystycznych w przypadku odwołania lub niewyświadczenia usługi stanowiącej część imprezy turystycznej.”;

(3)w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) »impreza turystyczna« oznacza połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych w rozumieniu pkt 1 na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, jeżeli:

(a)usługi te zostały połączone przez jednego przedsiębiorcę, w tym również na prośbę podróżnego lub zgodnie z jego wyborem, przed zawarciem jednej umowy na wszystkie usługi lub

(b)niezależnie od tego, czy zawarto odrębne umowy z dostawcami poszczególnych usług turystycznych, usługi te:

(i) są nabywane w jednym punkcie sprzedaży i

– zostały wybrane zanim podróżny zgodził się dokonać zapłaty lub

– inne rodzaje usług turystycznych zarezerwowano w ciągu trzech godzin od chwili, w której podróżny zgodził się dokonać zapłaty za pierwszą usługę turystyczną, lub

– inne rodzaje usług turystycznych zarezerwowano w ciągu 24 godzin od chwili, w której podróżny zgodził się dokonać zapłaty za pierwszą usługę turystyczną, jeżeli przedsiębiorca zaproponował podróżnemu zarezerwowanie jednego lub kilku dodatkowych rodzajów usług turystycznych jeszcze zanim podróżny zgodził się dokonać zapłaty za pierwszą usługę turystyczną lub

(ii) są oferowane lub sprzedawane po cenie obejmującej wszystkie usługi lub po cenie całkowitej, niezależnie od ewentualnego oddzielnego fakturowania, lub

(iii) są reklamowane lub sprzedawane przy użyciu określenia „impreza turystyczna” lub podobnego określenia lub

(iv) są łączone po zawarciu umowy, na podstawie której przedsiębiorca uprawnia podróżnego do dokonania wyboru spośród różnych rodzajów usług turystycznych lub

(v) są nabywane od odrębnych przedsiębiorców za pośrednictwem powiązanych procesów rezerwacji online, podczas których imię i nazwisko podróżnego, szczegóły płatności, adres poczty elektronicznej lub inne dane osobowe podróżnego są przekazywane przez przedsiębiorcę, z którym zawarta została pierwsza umowa, innemu przedsiębiorcy lub innym przedsiębiorcom.

Połączenie usług turystycznych, w przypadku którego nie więcej niż jeden rodzaj usługi turystycznej, o której mowa w pkt 1 lit. a), b) lub c), zostaje połączony z jedną lub więcej usługami świadczonymi turystom, o których mowa w pkt 1 lit. d), nie jest imprezą turystyczną, jeżeli usługi, o których mowa w pkt 1 lit. d):

a) stanowią mniej niż 25 % wartości tego połączenia i nie są reklamowane jako istotny element tego połączenia ani nie stanowią istotnego elementu tego połączenia z innych względów lub

b) zostały wybrane i nabyte dopiero po rozpoczęciu realizacji usługi turystycznej, o której mowa w pkt 1 lit. a), b) lub c);”;

b)pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) »powiązane usługi turystyczne« oznaczają połączenie różnych rodzajów usług turystycznych nieobjęte definicją imprezy turystycznej zawartą w pkt 2, w przypadku gdy przedsiębiorca, który jest stroną umowy o świadczenie usługi turystycznej i otrzymuje płatności od podróżnego lub w jego imieniu, proponuje podróżnemu zarezerwowanie dodatkowego rodzaju usługi turystycznej u innego przedsiębiorcy na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, a umowę o świadczenie tej dodatkowej usługi turystycznej zawiera się najpóźniej 24 godziny po potwierdzeniu rezerwacji pierwszej usługi turystycznej;”;

(4)w art. 5 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d)    ustalenia dotyczące płatności, w tym wszelkie kwoty lub procentowa wartość ceny, które muszą być zapłacone jako zaliczka, oraz termin płatności pozostałej kwoty, zgodnie z art. 5a, lub gwarancje finansowe, które muszą zostać opłacone lub przedstawione przez podróżnego;”;

b)lit. g) otrzymuje brzmienie:

„informacja o tym, że podróżny może rozwiązać umowę w każdym momencie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej za stosowną i uzasadnioną opłatą za rozwiązanie lub – w stosownych przypadkach – informacja o standardowych opłatach za rozwiązanie pobieranych przez organizatora, zgodnie z art. 12 ust. 1, oraz informacja o tym, że podróżny może rozwiązać umowę o udział w imprezie turystycznej bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 12 ust. 2;”;

(5)dodaje się art. 5a w brzmieniu:

„Artykuł 5a

Płatności

Państwa członkowskie zapewniają, aby – z wyjątkiem imprez turystycznych zdefiniowanych w art. 3 pkt 2 lit. b) ppkt (iv) oraz imprez turystycznych zarezerwowanych mniej niż 28 dni przed ich rozpoczęciem – organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny nie wymagał przedpłaty przekraczającej 25 % całkowitej ceny imprezy turystycznej i nie wymagał uiszczenia pozostałej kwoty wcześniej niż 28 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. Organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny może wymagać wyższej przedpłaty, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji i realizacji imprezy turystycznej. Przedpłatę można przeznaczyć na pokrycie zaliczek na rzecz dostawców usług objętych imprezą turystyczną oraz kosztów poniesionych przez organizatora lub, w stosownych przypadkach, sprzedawcę detalicznego, w szczególności związanych z organizacją i realizacją imprezy turystycznej, o ile konieczne jest pokrycie tych kosztów w chwili dokonywania rezerwacji.”;

(6)w art. 7 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 2 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) informację o tym, że:

(i)zgodnie z art. 13 organizator jest odpowiedzialny za należyte wykonanie wszystkich usług turystycznych objętych umową oraz za wszelkie zwroty z tytułu rozwiązania lub zmiany umowy, a także, zgodnie z art. 16, zobowiązany do udzielenia pomocy, jeżeli podróżny znalazł się w trudnej sytuacji;

(ii)w stosownych przypadkach podróżny może również skontaktować się z organizatorem za pośrednictwem sprzedawcy detalicznego;”;

b)dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

„2a. Do umowy załącza się odpowiedni formularz informacyjny określony w załączniku I. Umowa zawiera wyraźne odniesienie do tego formularza informacyjnego.”;

(7)w art. 12 wprowadza się następujące zmiany:

(a)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Niezależnie od ust. 1 podróżny ma prawo do rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, w miejscu zamieszkania lub wyjazdu podróżnego, lub mających wpływ na podróż do miejsca docelowego, jeżeli takie okoliczności w znaczącym stopniu wpływają na realizację imprezy turystycznej. Podróżny może rozwiązać umowę, jeżeli istnieją podstawy, by oczekiwać, że nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności w znaczącym stopniu wpłyną na wykonanie umowy o udział w imprezie turystycznej. W przypadku rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej zgodnie z niniejszym ustępem podróżny jest uprawniony do pełnego zwrotu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, ale nie ma prawa do dodatkowej rekompensaty.”;

(b)dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

„3a. Ważnymi elementami, które należy uwzględnić podczas oceny zasadności rozwiązania umowy na podstawie ust. 2 i ust. 3 lit. b), są urzędowe ostrzeżenia dla podróżnych wybierających się do określonego miejsca docelowego, wydane przez organy państwa członkowskiego wyjazdu, państwa członkowskiego zamieszkania podróżnego lub państwa, w którym znajduje się miejsce docelowe, a także fakt, że podróżny podlegałby poważnym ograniczeniom w miejscu docelowym podróży lub wakacji lub – po powrocie z podróży lub wakacji – w państwie członkowskim zamieszkania lub wyjazdu.”;

(c)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Organizator dokonuje wszelkich zwrotów wymaganych na podstawie ust. 2 i 3 lub, w przypadku ust. 1, zwraca wszelkie płatności dokonane przez podróżnego lub w jego imieniu z tytułu danej imprezy turystycznej, pomniejszone o odpowiednią i uzasadnioną opłatę za rozwiązanie umowy. Organizator dokonuje takich zwrotów na rzecz podróżnego bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej, niezależnie od tego, czy podróżny wyraźnie zwraca się o zwrot kosztów.

Państwa członkowskie, które wprowadzają lub utrzymują w mocy mechanizmy mające na celu zapewnienie, aby zwrotów na rzecz podróżnego po rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej zgodnie z ust. 2 i 3 dokonywano w terminie określonym w akapicie pierwszym, informują o tych mechanizmach Komisję i centralne punkty kontaktowe pozostałych państw członkowskich, o których mowa w art. 18 ust. 2. Współfinansowanie takich mechanizmów przez państwa członkowskie jest możliwe jedynie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach i podlega zatwierdzeniu na podstawie unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.”;

(8)dodaje się art. 12a w brzmieniu:

„Artykuł 12a

Bony

1.    Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku rozwiązania umowy na podstawie art. 10, 11 lub 12 organizator mógł zaproponować podróżnemu, jako alternatywy dla zwrotu kosztów, bonu, który można wykorzystać do opłacenia przyszłej imprezy turystycznej.

2.    Zanim podróżny przyjmie bon, organizator jasno i wyraźnie informuje go na piśmie o:

a) tym, że podróżny ma prawo otrzymać zwrot kosztów w terminie 14 dni i nie jest zobowiązany do przyjęcia bonu,

b) okresie ważności bonu i prawach podróżnego w zakresie bonów, które to prawa określa niniejszy artykuł.

3.    Wartość oferowanego bonu odpowiada co najmniej kwocie zwrotu przysługującego podróżnemu. Organizator może zaoferować bon na wyższą kwotę.

4.    W okresie ważności bonu podróżny traci prawo do otrzymania zwrotu tylko wówczas, gdy w sposób wyraźny zaakceptuje na piśmie przyjęcie bonu jako alternatywy dla zwrotu. W każdej chwili przed wykorzystaniem lub wygaśnięciem bonu strony mogą uzgodnić dokonanie pełnego zwrotu.

5.    Okres ważności bonu wynosi maksymalnie 12 miesięcy od dnia, w którym podróżny przyjmuje bon zgodnie z ust. 4. Okres ten można jednorazowo przedłużyć o maksymalnie 12 miesięcy za wyraźną, pisemną zgodą obu stron.

7.    Jeżeli bon nie zostanie wykorzystany w okresie jego ważności, organizator zwraca określoną w nim kwotę tak szybko, jak to możliwe, a najpóźniej w ciągu 14 dni od upływu okresu ważności bonu, bez konieczności złożenia przez podróżnego uprzedniego wniosku.

8.    Bon można przenieść na innego podróżnego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

9.    Bony są objęte ochroną na wypadek niewypłacalności, którą organizator przewiduje zgodnie z art. 17, na kwotę płatności otrzymanych od podróżnego.”;

(9)art. 17 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 17

Skuteczność i zakres ochrony na wypadek niewypłacalności

1.Państwa członkowskie zapewniają, by organizatorzy prowadzący przedsiębiorstwo na ich terytorium posiadali zabezpieczenie na potrzeby zwrotu wszelkich wpłat dokonanych przez podróżnych lub w ich imieniu w wypadku niewypłacalności organizatora. Obejmuje to ochronę dokonanych wpłat w przypadku, gdy imprezy turystycznej w całości lub w części nie zrealizowano w wyniku niewypłacalności organizatora lub gdy podróżny był uprawniony do zwrotu kosztów lub otrzymał od organizatora bon zanim organizator ten stał się niewypłacalny. W przypadku bonów zabezpieczenie ogranicza się do kwoty płatności otrzymanych od podróżnego. Jeżeli umowa o udział w imprezie turystycznej obejmuje podróż powrotną, organizatorzy są zobowiązani posiadać również zabezpieczenie na potrzeby powrotu podróżnych do kraju. Można zaoferować kontynuację imprezy turystycznej.

Organizatorzy nieprowadzący przedsiębiorstwa w jednym z państw członkowskich, którzy sprzedają lub oferują do sprzedaży imprezy turystyczne w jednym z państw członkowskich lub którzy w jakikolwiek sposób kierują taką działalność do jednego z państw członkowskich, są zobowiązani do posiadania zabezpieczenia zgodnie z prawem tego państwa członkowskiego.

2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, musi być skuteczne i obejmować zasadnie przewidywalne koszty. Obejmuje ono kwoty wpłat dokonanych przez podróżnych lub w ich imieniu z tytułu imprez turystycznych, z uwzględnieniem długości okresu pomiędzy otrzymaniem wszelkich płatności a zakończeniem imprez turystycznych, jak również szacowanego kosztu powrotu do kraju w przypadku niewypłacalności organizatora. Zabezpieczenie jest wystarczające, aby niezależnie od sytuacji pokryć zwrot kosztów oraz, w stosownych przypadkach, koszty powrotu podróżnych do kraju, a także koszty bonów. Zabezpieczenie uwzględnia okresy, w których organizatorzy posiadają najwyższe kwoty płatności, oraz wszelkie zmiany w wielkości sprzedaży imprez turystycznych.

3. Aby zapewnić skuteczność ochrony na wypadek niewypłacalności, państwa członkowskie nadzorują rozwiązania służące ochronie na wypadek niewypłacalności wprowadzane przez organizatorów mających siedzibę na ich terytorium, monitorują rynek zapewniania ochrony na wypadek niewypłacalności oraz mogą, w razie potrzeby, wymagać drugiego poziomu ochrony. Współfinansowanie ze strony państw członkowskich jest możliwe jedynie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach i podlega zatwierdzeniu na podstawie unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.

4.Ochrona organizatora na wypadek niewypłacalności obejmuje podróżnych bez względu na ich miejsce zamieszkania, miejsce rozpoczęcia podróży lub miejsce sprzedaży imprezy turystycznej oraz bez względu na państwo członkowskie, w którym znajduje się podmiot zapewniający ochronę na wypadek niewypłacalności.

5.Jeżeli realizacja imprezy turystycznej jest zagrożona na skutek niewypłacalności organizatora, zabezpieczenie udostępnia się bezpłatnie, aby zapewnić powrót podróżnych do kraju lub – o ile będzie to konieczne – opłacić ich zakwaterowanie przed powrotem do kraju.

6.Zwrotu płatności zagrożonych niewypłacalnością organizatora dokonuje się bez zbędnej zwłoki na wniosek podróżnego i nie później niż w terminie trzech miesięcy od przedłożenia przez podróżnego dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia takiego wniosku.

7.Jeżeli znajduje to uzasadnienie w płatnościach otrzymywanych przez sprzedawców detalicznych, państwa członkowskie mogą wymagać od sprzedawców detalicznych, aby także oni wykupili ochronę na wypadek niewypłacalności, niezależnie od przepisu art. 13 ust. 1 akapit drugi.”;

(10)art. 18 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie wyznaczają centralne punkty kontaktowe ułatwiające współpracę administracyjną i sprawowanie nadzoru nad organizatorami, którzy prowadzą działalność w różnych państwach członkowskich, oraz wymianę informacji dotyczących ochrony na wypadek niewypłacalności oraz wszelkich mechanizmów wprowadzonych w celu zapewnienia skuteczności zwrotów z tytułu rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej. Państwa członkowskie przekazują dane kontaktowe tych punktów kontaktowych wszystkim pozostałym państwom członkowskim oraz Komisji.”;

(11)art. 19 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 19

Ochrona na wypadek niewypłacalności oraz wymogi informacyjne w przypadku powiązanych usług turystycznych

1. W odniesieniu do powiązanych usług turystycznych zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 państwa członkowskie zapewniają, by przedsiębiorcy, którzy proponują podróżnym zawarcie umowy na inny rodzaj usługi turystycznej, posiadali zabezpieczenie na potrzeby zwrotu wszystkich wpłat otrzymanych od podróżnych. Jeżeli tacy przedsiębiorcy są odpowiedzialni za podróż powrotną podróżnych, zabezpieczenie obejmuje również powrót podróżnych do kraju. Art. 17 ust. 1 akapit drugi, art. 17 ust. 2–6 oraz art. 18 stosuje się odpowiednio.

2. Przedsiębiorca proponujący podróżnemu zawarcie umowy dotyczącej innego rodzaju usługi turystycznej, również w przypadku gdy nie prowadzi on przedsiębiorstwa w państwie członkowskim, ale za pomocą dowolnych środków kieruje taką działalność do państwa członkowskiego, przekazuje podróżnemu odpowiedni standardowy formularz informacyjny określony w załączniku II, wypełniony stosownie do okoliczności. Formularz ten przedstawia się w jasny i widoczny sposób.

3. W przypadku gdy przedsiębiorca nie spełnia wymogów określonych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, do usług turystycznych objętych powiązanymi usługami turystycznymi zastosowanie mają prawa i obowiązki określone w art. 9 i 12 oraz w rozdziale IV.

4. W przypadku utworzenia powiązanej usługi turystycznej przedsiębiorca, który zawiera umowę dotyczącą innego rodzaju usługi turystycznej, informuje o tym fakcie przedsiębiorcę, który zaproponował podróżnemu zawarcie takiej umowy.”;

(12)art. 22 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 22

Prawo organizatora do dochodzenia roszczeń i zwrotu kosztów

1. W przypadkach gdy organizator lub, zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit drugi lub art. 20, sprzedawca detaliczny wypłaca rekompensatę, przyznaje obniżkę ceny lub spełnia inne obowiązki nałożone na niego na mocy niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie zapewniają, by organizator lub sprzedawca detaliczny miał prawo dochodzenia roszczeń od każdej osoby trzeciej, która przyczyniła się do zdarzenia, skutkującego odszkodowaniem, obniżką ceny lub innymi obowiązkami.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby usługodawca, który odwołał usługę stanowiącą część imprezy turystycznej lub nie wyświadczył tej usługi, zwrócił organizatorowi w terminie 7 dni wszelkie płatności otrzymane od niego z tytułu takiej usługi. Termin 7 dni rozpoczyna bieg następnego dnia po dniu odwołania usługi lub dniu, w którym usługa ta miała zostać wykonana, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza.”;

(13)załącznik I zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku I do niniejszej dyrektywy;

(14)załącznik II zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku II do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 2

Sprawozdania Komisji i przegląd

Najpóźniej [Pięć lat po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdanie z wykonania niniejszej dyrektywy. W sprawozdaniu tym uwzględniony zostanie również wpływ dyrektywy na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa będące organizatorami.

W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze.

Artykuł 3

Transpozycja

1.Do dnia [18 miesięcy od dnia wejścia dyrektywy w życie] państwa członkowskie przyjmują i publikują przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

Państwa członkowskie stosują te przepisy od dnia [6 miesięcy po upływie terminu transpozycji].

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 4

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 5

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)     https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Tourism_industries_-_economic_analysis

(2)    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniająca rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG (Dz.U. L 326 z 11.12.2015, s. 1). Wszelkie odniesienia do konkretnych przepisów dyrektywy dotyczą dyrektywy z 2015 r.

(3)    Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek (Dz.U. L 158 z 23.6.1990, s. 59).

(4)    Zalecenie Komisji (UE) 2020/648 z dnia 13 maja 2020 r. w sprawie bonów oferowanych pasażerom i podróżnym jako alternatywa dla zwrotu pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne i usługi transportowe w kontekście pandemii COVID-19 (Dz.U. L 151 z 14.5.2020, s. 10).

(5)    Sprawozdanie ze stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, COM/2021/90 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=COM%3A2021%3A90%3AFIN .

(6)    Sprawozdanie specjalne 15/2021 pt. „Prawa pasażerów lotniczych w czasie pandemii COVID-19 – pomimo wysiłków podejmowanych przez Komisję nie zapewniono ochrony najważniejszych praw”, https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR21_15/SR_passenger-rights_covid_pl.pdf .

(7)     https://commission.europa.eu/law/law-making-process/evaluating-and-improving-existing-laws/refit-making-eu-law-simpler-less-costly-and-future-proof/fit-future-platform-f4f/adopted-opinions_pl#adoptedopinions2022

(8)    COM/2020/696 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:52020DC0696 .

(9)     https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13290-Travel-better-protection-for-passengers-and-their-rights_pl  

(10)    https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13255-Revision-of-the-Air-Services-Regulation_pl

(11)    Zainteresowane strony często określają zaliczkę na poczet imprezy turystycznej wpłacaną przed rozpoczęciem podróży mianem „przedpłaty”. Przedpłata to płatność zaliczkowa uiszczana przez podróżnego w chwili dokonywania rezerwacji imprezy turystycznej lub krótko po jej dokonaniu.

(12)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=COM:2019:270:FIN

(13)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=COM:2021:90:FIN

(14)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:52020DC0696

(15)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX%3A32020H0648

(16)    Państwa członkowskie stosują obecnie różne praktyki. Sześć z państw członkowskich, które w procesie konsultacji odpowiedziały na pytania Komisji, obejmuje już bony lub roszczenia o zwrot kosztów pewnym stopniem ochrony na wypadek niewypłacalności, a sześć – nie.

(17)    Dyrektywa w sprawie imprez turystycznych celowo pozostawia państwom członkowskim szczegółowe opracowanie krajowych systemów ochrony na wypadek niewypłacalności, pod warunkiem że systemy te będą spełniały kryteria określone w art. 17 i motywach 39–40. Systemy ochrony na wypadek niewypłacalności mogą zatem opierać się na (publicznych lub prywatnych) funduszach, ubezpieczeniach lub gwarancjach bankowych, przez co są one różne w poszczególnych krajach UE.

(18)    Sprawozdanie ze spotkania centralnych punktów kontaktowych z 10 listopada 2022 r., https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/screen/meetings/consult?lang=pl&meetingId=45937&fromExpertGroups=true .

(19)    Ukierunkowane badanie właściwych organów krajowych (niewypłacalność): odpowiedzi na pytanie 6 wskazują na to, że wzrosły ceny rozwiązań opartych na ubezpieczeniach.

(20)    Pojęcie to zdefiniowano w art. 3 pkt 2 lit. b) ppkt (v) w następujący sposób: „połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub tych samych wakacji, jeżeli (...) [usługi te] są nabywane od odrębnych przedsiębiorców za pośrednictwem powiązanych procesów rezerwacji online, podczas których imię i nazwisko podróżnego, szczegóły płatności oraz adres poczty elektronicznej podróżnego są przekazywane przez przedsiębiorcę, z którym zawarta została pierwsza umowa, innemu przedsiębiorcy lub innym przedsiębiorcom, a umowa z tym innym przedsiębiorcą lub innymi przedsiębiorcami zostanie zawarta najpóźniej 24 godziny po potwierdzeniu rezerwacji pierwszej usługi turystycznej”.

(21)     https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13117-Package-travel-review-of-EU-rules_pl

(22)     https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/screen/expert-groups/consult?lang=pl&groupId=3617&fromMeetings=true&meetingId=45600

(23)     https://commission.europa.eu/law/law-making-process/evaluating-and-improving-existing-laws/refit-making-eu-law-simpler-less-costly-and-future-proof/fit-future-platform-f4f/adopted-opinions_pl#adoptedopinions2022

(24)    Badanie zostanie wkrótce opublikowane.

(25)    SWD(2023) 906, ocena skutków zostanie wkrótce opublikowana.

(26)    SEC(2023) 540, opinia zostanie wkrótce opublikowana.

(27)    Środek ten byłby spójny z praktyką stosowaną obecnie w Niemczech, gdzie zgodnie z krajowym orzecznictwem w sprawie nieuczciwych postanowień umownych przedpłaty w chwili rezerwacji ograniczono do 20 % całkowitej ceny, a pozostała kwota jest należna nie wcześniej niż 30 dni przed rozpoczęciem podróży. W drodze wyjątku od tej ogólnej zasady przedpłata może przekroczyć 20 %, jeżeli organizator należycie ją uzasadni wydatkami poniesionymi na chwilę zawarcia umowy.

(28)     https://consultations.caa.co.uk/corporate-communications/atol-reform-request-for-further-information/user_uploads/atol-reform-request-for-further-information--cap2496-.pdf

(29)    Odpowiedzi BEUC, VZV i DECO na pierwsze pytanie w ramach otwartych konsultacji publicznych.

(30)    Stanowisko BEUC, s. 11, https://www.beuc.eu/sites/default/files/publications/beuc-x-2021-115_package_travel_directive_beuc_s_views_on_how_to_regain_consumer_trust_in_the_tourism_sector.pdf .

(31)    Należy jednak zauważyć, że ze względu na wysoką elastyczność cenową usług turystycznych nie można całkowicie wykluczyć pewnego negatywnego wpływu na sprzedaż imprez turystycznych osobom podróżującym niskobudżetowo. Zob. również załącznik 8.

(32)    Rozporządzenie (UE) 2021/1119.

(33)    „Nie czyń poważnych szkód” oznacza niewspieranie ani nieprowadzenie działalności gospodarczej, która czyni poważne szkody dla któregokolwiek z celów środowiskowych, o ile mają one zastosowanie, w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852.

(34)    Dz.U. C z , s. .

(35)    Dz.U. C z , s. .

(36)    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniająca rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG (Dz.U. L 326 z 11.12.2015, s. 1).

(37)    Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek ( Dz.U. L 158 z 23.6.1990, s. 59 ).

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.11.2023

COM(2023) 905 final

ZAŁĄCZNIKI

do

wniosku w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady

zmieniającej dyrektywę (UE) 2015/2302 w celu zwiększenia skuteczności ochrony podróżnych oraz uproszczenia i doprecyzowania niektórych aspektów dyrektywy

{SEC(2023) 540 final} - {SWD(2023) 905 final} - {SWD(2023) 906 final} - {SWD(2023) 907 final} - {SWD(2023) 908 final}

ZAŁĄCZNIK I

Część A

Standardowy formularz informacyjny do umów o udział w imprezie turystycznej, jeżeli możliwe jest użycie hiperłącza

Po kliknięciu na hiperłącze podróżny otrzyma następujące informacje:

Najważniejsze prawa zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/2302

Informowanie

—    Przed zawarciem umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają wszystkie niezbędne informacje na temat tej imprezy turystycznej.

—    Informacje te obejmują kwestie całkowitej ceny oraz kwoty płatności należnej w chwili dokonywania rezerwacji. Co do zasady, nie można wymagać od podróżnych, aby w chwili dokonywania rezerwacji zapłacili więcej niż 25 % całkowitej ceny (w formie przedpłaty), a pozostałych płatności nie można wymagać wcześniej niż na 28 dni przed wyjazdem. Organizatorzy mogą jednak wymagać uiszczenia przedpłaty wyższej niż 25 %, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji i realizacji imprezy turystycznej.

—    Po zawarciu umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają umowę na trwałym nośniku (np. w formie papierowej lub e-mailem w formie elektronicznej).

Przedsiębiorca odpowiedzialny i punkty kontaktowe

—    Zawsze co najmniej jeden przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za należyte wykonanie wszystkich usług turystycznych w ramach imprezy turystycznej. Przedsiębiorca ten jest organizatorem imprezy turystycznej wskazanym w umowie oraz w ramce powyżej. Umowa musi zawierać dane kontaktowe organizatora.

—    Podróżni, którzy kupili imprezę turystyczną za pośrednictwem sprzedawcy detalicznego, mogą również zawsze kontaktować się z tym sprzedawcą detalicznym w razie problemów lub w celu przekazania wiadomości organizatorowi. Umowa zawiera również dane kontaktowe sprzedawcy detalicznego. W zależności od mającego zastosowanie prawa krajowego, odpowiedzialność za realizację imprezy turystycznej może spoczywać także na sprzedawcy detalicznym.

—    Podróżni otrzymają awaryjny numer telefonu lub dane punktu kontaktowego, które umożliwią im skontaktowanie się z organizatorem lub sprzedawcą detalicznym (biurem podróży) w trakcie podróży lub wakacji.

Przeniesienie umowy

—    Podróżni mogą przenieść imprezę turystyczną na inne osoby, z zastrzeżeniem ewentualnej opłaty. Podróżni muszą z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomić o tym fakcie organizatora lub, w stosownych przypadkach, sprzedawcę detalicznego.

Wzrost cen

—    Cenę imprezy turystycznej można podwyższyć najpóźniej na 20 dni przed jej rozpoczęciem i jedynie wtedy, gdy wzrosną określone koszty (na przykład koszty paliwa) i o ile taką możliwość wyraźnie przewidziano w umowie. Jeżeli wzrost ceny przekracza 8 % ceny imprezy turystycznej, podróżni mogą rozwiązać umowę i otrzymać zwrot pieniędzy. Jeżeli organizator zastrzega sobie w umowie prawo do podwyższenia ceny, podróżni mają prawo do jej obniżenia, jeżeli odnośne koszty się zmniejszą.

Rozwiązanie umowy przed rozpoczęciem imprezy turystycznej

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie i uzyskać pełen zwrot wszelkich dokonanych już wpłat, jeżeli którykolwiek z istotnych elementów imprezy turystycznej zmieni się w znaczący sposób lub jeżeli cena imprezy turystycznej wzrośnie o więcej niż 8 %.

—    Jeżeli przedsiębiorca odpowiedzialny za imprezę turystyczną odwoła ją przed jej rozpoczęciem, podróżni mają prawo do zwrotu wpłat oraz, w stosownych przypadkach, do rekompensaty.

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie, jeżeli nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpływają na daną podróż lub dane wakacje. Przykłady nadzwyczajnych okoliczności obejmują klęski żywiołowe, poważne problemy związane z bezpieczeństwem lub zagrożenia dla zdrowia publicznego, co do których można zasadnie oczekiwać, że wpłyną one na realizację imprezy turystycznej.

—    Ponadto w każdej chwili przed rozpoczęciem imprezy turystycznej podróżni mogą rozwiązać umowę, także z przyczyn osobistych, za odpowiednią i możliwą do uzasadnienia opłatą. Przed zawarciem umowy podróżnych należy poinformować o obowiązujących opłatach za rozwiązanie umowy; taka informacja powinna się również znaleźć w umowie.

Zwroty kosztów

—    Jeżeli organizator lub podróżny odwoła imprezę turystyczną, podróżny musi otrzymać zwrot dokonanych płatności w terminie 14 dni (w stosownych przypadkach z uwzględnieniem opłat za rozwiązanie umowy). Za zwrot kosztów odpowiada organizator imprezy turystycznej. Jeżeli w sprzedaż imprezy turystycznej był zaangażowany sprzedawca detaliczny, a obowiązujące prawo krajowe tego wymaga, odpowiedzialność za zwrot spoczywa także na tym sprzedawcy detalicznym.

—    Jeżeli organizator, zamiast zwrotu kosztów w terminie 14 dni, oferuje podróżnym bon, który można wykorzystać do opłacenia przyszłej podróży, podróżni otrzymają informacje o przysługujących im w odniesieniu do takiego bonu prawach i będą mogli zdecydować, czy chcą taki bon przyjąć.

Problemy podczas podróży lub wakacji

—    Organizator jest zobowiązany do rozwiązania problemów, które pojawią się podczas realizacji imprezy turystycznej. Podróżni muszą poinformować organizatora o napotkanych problemach.

—    Jeżeli istotnych elementów imprezy turystycznej nie można zrealizować zgodnie z ustaleniami, organizator musi zaoferować odpowiednie rozwiązania alternatywne bez dodatkowych kosztów. W przypadku gdy usługi nie są świadczone zgodnie z umową, co istotnie wpływa na realizację imprezy turystycznej, a organizator nie zdoła usunąć problemu, podróżni mogą rozwiązać umowę bez opłaty.

—    Podróżni są również uprawnieni do otrzymania obniżki ceny lub rekompensaty za szkodę w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usług turystycznych na warunkach określonych w dyrektywie (UE) 2015/2302.

—    Organizator musi udzielić pomocy podróżnemu, który znajduje się w trudnej sytuacji, na przykład w formie udzielenia informacji o świadczeniach zdrowotnych, władzach lokalnych i pomocy konsularnej oraz możliwości porozumiewania się na odległość.

Ochrona na wypadek niewypłacalności

—    W przypadku gdy organizator stanie się niewypłacalny, wpłaty podróżnych zostaną im zwrócone. W niektórych państwach członkowskich także płatności dokonywane na rzecz sprzedawców detalicznych objęte są ochroną na wypadek niewypłacalności. Jeżeli organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny stanie się niewypłacalny po rozpoczęciu imprezy turystycznej i jeżeli impreza turystyczna obejmuje podróż powrotną, zapewnia się powrót podróżnych do kraju. XY wykupił w YZ [podmiot zapewniający ochronę na wypadek niewypłacalności, np. fundusz gwarancyjny lub zakład ubezpieczeń] zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności. Podróżni mogą kontaktować się z tym podmiotem lub, w odpowiednich przypadkach, z właściwym organem (dane kontaktowe, w tym nazwa, adres geograficzny, adres poczty elektronicznej i numer telefonu), jeżeli z powodu niewypłacalności XY dojdzie do odmowy świadczenia usług.

Część B

Standardowy formularz informacyjny do umów o udział w imprezie turystycznej w przypadkach innych niż objęte częścią A

Najważniejsze prawa zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/2302

Informowanie

—    Przed zawarciem umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają wszystkie niezbędne informacje na temat tej imprezy turystycznej.

—    Informacje te obejmują kwestie całkowitej ceny oraz kwoty płatności należnej w chwili dokonywania rezerwacji. Co do zasady, nie można wymagać od podróżnych, aby w chwili dokonywania rezerwacji zapłacili więcej niż 25 % całkowitej ceny (w formie przedpłaty), a pozostałych płatności nie można wymagać wcześniej niż na 28 dni przed wyjazdem. Organizatorzy mogą jednak wymagać uiszczenia przedpłaty wyższej niż 25 %, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji i realizacji imprezy turystycznej.

—    Po zawarciu umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają umowę na trwałym nośniku (np. w formie papierowej lub e-mailem w formie elektronicznej).

Przedsiębiorca odpowiedzialny i punkty kontaktowe

—    Zawsze co najmniej jeden przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za należyte wykonanie wszystkich usług turystycznych objętych umową. Przedsiębiorca ten jest organizatorem imprezy turystycznej wskazanym w umowie oraz w ramce powyżej. Umowa musi zawierać dane kontaktowe organizatora.

 —    Podróżni, którzy kupili imprezę turystyczną za pośrednictwem sprzedawcy detalicznego, mogą również zawsze kontaktować się z tym sprzedawcą detalicznym w razie problemów lub w celu przekazania wiadomości organizatorowi. Umowa zawiera również dane kontaktowe sprzedawcy detalicznego. W zależności od mającego zastosowanie prawa krajowego, odpowiedzialność za realizację imprezy turystycznej może spoczywać także na sprzedawcy detalicznym.

—    Podróżni otrzymają awaryjny numer telefonu lub dane punktu kontaktowego, które umożliwią im skontaktowanie się z organizatorem lub sprzedawcą detalicznym (biurem podróży) w trakcie podróży lub wakacji.

Przeniesienie umowy

—    Podróżni mogą przenieść imprezę turystyczną na inne osoby, z zastrzeżeniem ewentualnej opłaty. Podróżni muszą z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomić o tym fakcie organizatora lub, w stosownych przypadkach, sprzedawcę detalicznego.

Wzrost cen

—    Cenę imprezy turystycznej można podwyższyć najpóźniej na 20 dni przed jej rozpoczęciem i jedynie wtedy, gdy wzrosną określone koszty (na przykład koszty paliwa) i o ile taką możliwość wyraźnie przewidziano w umowie. Jeżeli wzrost ceny przekracza 8 % ceny imprezy turystycznej, podróżni mogą rozwiązać umowę. Jeśli organizator zastrzega sobie prawo do podwyższenia ceny, podróżni mają prawo do obniżki ceny, jeżeli odnośne koszty się zmniejszą.

Rozwiązanie umowy przed rozpoczęciem imprezy turystycznej

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie i uzyskać pełen zwrot wszelkich dokonanych już wpłat, jeżeli którykolwiek z istotnych elementów imprezy turystycznej zmieni się w znaczący sposób lub jeżeli cena imprezy turystycznej wzrośnie o więcej niż 8 %.

—    Jeżeli przedsiębiorca odpowiedzialny za imprezę turystyczną odwoła ją przed jej rozpoczęciem, podróżni mają prawo do zwrotu wpłat oraz, w stosownych przypadkach, do rekompensaty.

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie, jeżeli nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności znacząco wpływają na daną podróż lub dane wakacje. Przykłady nadzwyczajnych okoliczności obejmują klęski żywiołowe, poważne problemy związane z bezpieczeństwem lub zagrożenia dla zdrowia publicznego, co do których można zasadnie oczekiwać, że wpłyną one na realizację imprezy turystycznej.

—    Ponadto w każdej chwili przed rozpoczęciem imprezy turystycznej podróżni mogą rozwiązać umowę, także z przyczyn osobistych, za odpowiednią i możliwą do uzasadnienia opłatą. Przed zawarciem umowy podróżnych należy poinformować o obowiązujących opłatach za rozwiązanie umowy; taka informacja powinna się również znaleźć w umowie.

Zwroty kosztów

—    Jeżeli organizator lub podróżny odwoła imprezę turystyczną, podróżny musi otrzymać zwrot dokonanych płatności w terminie 14 dni (w stosownych przypadkach z uwzględnieniem opłat za rozwiązanie umowy). Za zwrot kosztów odpowiada organizator imprezy turystycznej. Jeżeli w sprzedaż imprezy turystycznej był zaangażowany sprzedawca detaliczny, a obowiązujące prawo krajowe tego wymaga, odpowiedzialność za zwrot spoczywa także na tym sprzedawcy detalicznym.

—    Jeżeli organizator, zamiast zwrotu kosztów w terminie 14 dni, oferuje podróżnym bon, który można wykorzystać do opłacenia przyszłej podróży, podróżni otrzymają informacje o przysługujących im w odniesieniu do takiego bonu prawach i będą mogli zdecydować, czy chcą taki bon przyjąć.

Problemy podczas podróży lub wakacji

—    Organizator jest zobowiązany do rozwiązania problemów, które pojawią się podczas realizacji imprezy turystycznej. Podróżni muszą poinformować organizatora o napotkanych problemach.

—    Jeżeli istotnych elementów imprezy turystycznej nie można zrealizować zgodnie z ustaleniami, organizator musi zaoferować odpowiednie rozwiązania alternatywne bez dodatkowych kosztów. W przypadku gdy usługi nie są świadczone zgodnie z umową, co istotnie wpływa na realizację imprezy turystycznej, a organizator nie zdoła usunąć problemu, podróżni mogą rozwiązać umowę bez opłaty.

—    Podróżni są również uprawnieni do otrzymania obniżki ceny lub rekompensaty za szkodę w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usług turystycznych.

—    Organizator musi udzielić pomocy podróżnemu, który znajduje się w trudnej sytuacji, na przykład w formie udzielenia informacji o świadczeniach zdrowotnych, władzach lokalnych i pomocy konsularnej oraz możliwości porozumiewania się na odległość.

Ochrona na wypadek niewypłacalności

—    W przypadku gdy organizator stanie się niewypłacalny, wpłaty podróżnych zostaną im zwrócone. W niektórych państwach członkowskich także płatności dokonywane na rzecz sprzedawców detalicznych objęte są ochroną na wypadek niewypłacalności. Jeżeli organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny stanie się niewypłacalny po rozpoczęciu imprezy turystycznej i jeżeli impreza turystyczna obejmuje transport, zapewnia się powrót podróżnych do kraju. XY wykupił w YZ [podmiot zapewniający ochronę na wypadek niewypłacalności, np. fundusz gwarancyjny lub zakład ubezpieczeń] zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności. Podróżni mogą kontaktować się z tym podmiotem lub, w odpowiednich przypadkach, z właściwym organem (dane kontaktowe, w tym nazwa, adres geograficzny, adres poczty elektronicznej i numer telefonu), jeżeli z powodu niewypłacalności XY dojdzie do odmowy świadczenia usług.

[Strona internetowa, na której można znaleźć dyrektywę (UE) 2015/2302 przetransponowaną do prawa krajowego.]

Część C

Standardowy formularz informacyjny w przypadku, gdy organizator przekazuje dane innemu przedsiębiorcy zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. b) ppkt (v)

Po kliknięciu na hiperłącze podróżny otrzyma następujące informacje:

Najważniejsze prawa zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/2302

Informowanie

—    Przed zawarciem umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają wszystkie niezbędne informacje na temat tej imprezy turystycznej.

—    Informacje te obejmują kwestie całkowitej ceny oraz kwoty płatności należnej w chwili dokonywania rezerwacji. Co do zasady, nie można wymagać od podróżnych, aby w chwili dokonywania rezerwacji zapłacili więcej niż 25 % całkowitej ceny (w formie przedpłaty), a pozostałych płatności nie można wymagać wcześniej niż na 28 dni przed wyjazdem. Organizatorzy mogą jednak wymagać uiszczenia przedpłaty wyższej niż 25 %, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji i realizacji imprezy turystycznej.

—    Po zawarciu umowy o udział w imprezie turystycznej podróżni otrzymają umowę na trwałym nośniku (np. w formie papierowej lub e-mailem w formie elektronicznej).

Przedsiębiorca odpowiedzialny i punkty kontaktowe

—    Zawsze co najmniej jeden przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za należyte wykonanie wszystkich usług turystycznych w ramach imprezy turystycznej. Przedsiębiorca ten jest organizatorem imprezy turystycznej wskazanym w umowie oraz w ramce powyżej. Umowa musi zawierać dane kontaktowe organizatora.

—    Podróżni otrzymają awaryjny numer telefonu lub dane punktu kontaktowego, dzięki którym mogą skontaktować się z organizatorem lub biurem podróży.

Przeniesienie umowy

—    Podróżni mogą przenieść imprezę turystyczną na inne osoby, z zastrzeżeniem ewentualnej opłaty. Podróżni muszą z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomić o tym fakcie organizatora lub, w stosownych przypadkach, sprzedawcę detalicznego.

Wzrost cen

—    Cenę imprezy turystycznej można podwyższyć jedynie wtedy, gdy wzrosną określone koszty (na przykład koszty paliwa) i zostało to wyraźnie przewidziane w umowie; w żadnym przypadku podwyżka ceny nie może nastąpić później niż na 20 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. Jeżeli wzrost ceny przekracza 8 % ceny imprezy turystycznej, podróżni mogą rozwiązać umowę. Jeśli organizator zastrzega sobie prawo do podwyższenia ceny, podróżni mają prawo do obniżki ceny, jeżeli odnośne koszty się zmniejszą.

Rozwiązanie umowy przed rozpoczęciem imprezy turystycznej

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie i uzyskać pełen zwrot wszelkich dokonanych już wpłat, jeżeli którykolwiek z istotnych elementów imprezy turystycznej zmieni się w znaczący sposób lub jeżeli cena imprezy turystycznej wzrośnie o więcej niż 8 %.

—    Jeżeli przedsiębiorca odpowiedzialny za imprezę turystyczną odwoła ją przed jej rozpoczęciem, podróżni mają prawo do zwrotu wpłat oraz, w stosownych przypadkach, do rekompensaty.

—    Podróżni mogą rozwiązać umowę przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za rozwiązanie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności znacząco wpływających na daną podróż lub dane wakacje. Przykłady nadzwyczajnych okoliczności obejmują klęski żywiołowe, poważne problemy związane z bezpieczeństwem lub zagrożenia dla zdrowia publicznego, co do których można zasadnie oczekiwać, że wpłyną one na realizację imprezy turystycznej.

—    Ponadto w każdej chwili przed rozpoczęciem imprezy turystycznej podróżni mogą rozwiązać umowę, także z przyczyn osobistych, za odpowiednią i możliwą do uzasadnienia opłatą. Przed zawarciem umowy podróżnych należy poinformować o takich opłatach; taka informacja powinna się również znaleźć w umowie.

Zwroty kosztów

—    Jeżeli organizator lub podróżny odwoła imprezę turystyczną, podróżny musi otrzymać zwrot dokonanych płatności w terminie 14 dni (w stosownych przypadkach z uwzględnieniem opłat za rozwiązanie umowy). Za zwrot kosztów odpowiada organizator imprezy turystycznej. Jeżeli w sprzedaż imprezy turystycznej był zaangażowany sprzedawca detaliczny, a obowiązujące prawo krajowe tego wymaga, odpowiedzialność za zwrot spoczywa także na tym sprzedawcy detalicznym.

—    Jeżeli organizator, zamiast zwrotu kosztów w terminie 14 dni, oferuje podróżnym bon, który można wykorzystać do opłacenia przyszłej podróży, podróżni otrzymają informacje o przysługujących im w odniesieniu do takiego bonu prawach i będą mogli zdecydować, czy chcą taki bon przyjąć.

Problemy podczas podróży lub wakacji

—    Organizator jest zobowiązany do rozwiązania problemów, które pojawią się podczas realizacji imprezy turystycznej. Podróżni muszą poinformować organizatora o napotkanych problemach.

—    Jeżeli istotnych elementów imprezy turystycznej nie można zrealizować zgodnie z ustaleniami, organizator musi zaoferować odpowiednie rozwiązania alternatywne bez dodatkowych kosztów. W przypadku gdy usługi nie są świadczone zgodnie z umową, co istotnie wpływa na realizację imprezy turystycznej, a organizator nie zdoła usunąć problemu, podróżni mogą rozwiązać umowę bez opłaty.

—    Podróżni są również uprawnieni do otrzymania obniżki ceny lub rekompensaty za szkodę w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usług turystycznych na warunkach określonych w dyrektywie (UE) 2015/2302.

—    Organizator musi udzielić pomocy podróżnemu, który znajduje się w trudnej sytuacji, na przykład w formie udzielenia informacji o świadczeniach zdrowotnych, władzach lokalnych i pomocy konsularnej oraz możliwości porozumiewania się na odległość.

Ochrona na wypadek niewypłacalności

—    W przypadku gdy organizator stanie się niewypłacalny, wpłaty podróżnych zostaną im zwrócone. W niektórych państwach członkowskich także płatności dokonywane na rzecz sprzedawców detalicznych objęte są ochroną na wypadek niewypłacalności. Jeżeli organizator lub, w stosownych przypadkach, sprzedawca detaliczny stanie się niewypłacalny po rozpoczęciu imprezy turystycznej i jeżeli impreza turystyczna obejmuje transport, zapewnia się powrót podróżnych do kraju. XY wykupił w YZ [podmiot zapewniający ochronę na wypadek niewypłacalności, np. fundusz gwarancyjny lub zakład ubezpieczeń] zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności. Podróżni mogą kontaktować się z tym podmiotem lub, w odpowiednich przypadkach, z właściwym organem (dane kontaktowe, w tym nazwa, adres geograficzny, adres poczty elektronicznej i numer telefonu), jeżeli z powodu niewypłacalności XY dojdzie do odmowy świadczenia usług.

ZAŁĄCZNIK II

Część A

Standardowy formularz informacyjny w przypadku, gdy przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych w rozumieniu art. 3 pkt 5 jest przewoźnikiem odpowiedzialnym za podróż powrotną podróżnego

Po kliknięciu na hiperłącze podróżny otrzyma następujące informacje:

Część B

Standardowy formularz informacyjny w przypadku, gdy przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych w rozumieniu art. 3 pkt 5 jest przedsiębiorcą innym niż przewoźnik odpowiedzialny za podróż powrotną podróżnego

Po kliknięciu na hiperłącze podróżny otrzyma następujące informacje:

(1)    Państwa członkowskie wybierają opcję właściwą w świetle transpozycji dyrektywy.

(2)    Zob. przypis 1.

(3)    Państwa członkowskie wybierają opcję właściwą w świetle transpozycji dyrektywy.

(4)    Zob. przypis 1.