KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 11.7.2023
COM(2023) 418 final
2023/0244(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na forum Porozumienia w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego i uchylająca decyzję (UE) 2019/858
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na Spotkaniach Stron Porozumienia w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego („SIOFA” lub „porozumienie”) w latach 2024–2028 w związku z przewidywanym przyjęciem środków ochrony i zarządzania.
2.Kontekst wniosku
2.1.Porozumienie w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego
Celem SIOFA jest zapewnienie – dzięki Spotkaniom Stron – długoterminowej ochrony zasobów rybnych na obszarze objętym porozumieniem oraz propagowanie zrównoważonego rozwoju rybołówstwa. Porozumienie weszło w życie w dniu 21 czerwca 2012 r.
UE jest stroną SIOFA i zatwierdziła porozumienie na podstawie decyzji Rady 2008/780/WE.
2.2.Spotkania Stron SIOFA
Spotkanie Stron SIOFA jest organem ustanowionym przez SIOFA, którego obowiązkiem jest zarządzanie zasobami rybnymi i ich ochrona w obszarze objętym porozumieniem. Organ ten przyjmuje środki ochrony i zarządzania, aby umożliwić optymalne wykorzystanie zasobów rybnych, które podlegają jego kompetencji.
Jako uczestnik Spotkania Stron UE jest uprawniona do udziału w podejmowaniu przez nie decyzji i głosowaniu w ich sprawie. Podczas Spotkania Stron decyzje podejmowane są w drodze konsensusu.
2.3.Decyzje przyjęte przez Spotkanie Stron SIOFA
Spotkanie Stron ma uprawnienia do przyjmowania środków ochrony i zarządzania w odniesieniu do zasobów rybołówstwa objętych jego kompetencją, a środki te są wiążące dla umawiających się stron.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 porozumienia SIOFA, w związku z art. 12 pkt 4 regulaminu wewnętrznego SIOFA, środki te wchodzą w życie 90 dni po dniu, w którym umawiające się strony zostały o nich powiadomione przez SIOFA.
3.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii
Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu UE na corocznych posiedzeniach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO), ustala się obecnie w dwóch etapach. Decyzja Rady określa wytyczne dotyczące stanowiska UE w perspektywie wieloletniej; podlega ono następnie dostosowaniu na potrzeby każdego corocznego posiedzenia w drodze dokumentów roboczych Komisji, zatwierdzanych przez Radę.
W przypadku SIOFA podejście to wdrożono decyzją Rady (UE) 2019/858 z dnia 14 maja 2019 r., która określa stanowisko UE na forum SIOFA na lata 2019–2023. Decyzja zawiera ogólne zasady, ale uwzględnia również w możliwie największym stopniu specyfikę SIOFA. Na wniosek państw członkowskich decyzja ustanawia dodatkowo standardową procedurę doprecyzowywania stanowiska UE z roku na rok.
W decyzji Rady (UE) 2019/858 uwzględniono zasady nowej wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) ustanowione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013, jak również cele określone w komunikacie Komisji w sprawie zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa. Stanowisko Unii dostosowano w niej ponadto do traktatu lizbońskiego.
W decyzji Rady (UE) 2019/858 przewidziano ocenę i, w stosownych przypadkach, przegląd stanowiska UE na forum SIOFA przed corocznym posiedzeniem w 2024 r. W związku z tym niniejszy wniosek określa stanowisko Unii na forum SIOFA na lata 2024–2028, zastępując tym samym decyzję Rady (UE) 2019/858.
Niniejszy wniosek uwzględnia, w odniesieniu do rybołówstwa, Europejski Zielony Ład, w szczególności strategię na rzecz bioróżnorodności, strategię w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i strategię „od pola do stołu”. Uwzględniono w nim również strategię w dziedzinie tworzyw sztucznych oraz plan działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń. Uwzględniono w nim też wspólny komunikat w sprawie międzynarodowego zarządzania oceanami.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje decyzje ustalające „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu UE w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „aktów mających skutki prawne” obejmuje akty mające skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego regulujących dany organ oraz instrumenty, które nie mają mocy wiążącej na mocy prawa międzynarodowego, ale „mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.
4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Spotkanie Stron SIOFA jest organem utworzonym na mocy porozumienia, a mianowicie Porozumienia w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego.
Akty, które Spotkanie Stron ma przyjąć, to akty mające skutki prawne. Akty te będą wiążące na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 8 SIOFA i mogą mieć decydujący wpływ na treść przepisów unijnych, w tym na:
·rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008 ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania;
·rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiające wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa; oraz
·rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2403 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie zrównoważonego zarządzania zewnętrznymi flotami rybackimi.
Planowane akty nie uzupełniają ani nie zmieniają ram instytucjonalnych SIOFA.
W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie należy zająć w imieniu UE. Jeżeli akt ten ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie charakter pomocniczy, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. tę podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do rybołówstwa. Podstawę prawną określającą zasady, które stanowisko to ma odzwierciedlać, stanowi rozporządzenie (UE) nr 1380/2013.
Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 43 ust. 2 TFUE. Decyzja ta zastąpi decyzję Rady (UE) 2019/858.
4.3.Podsumowanie
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 43 ust. 2 TFUE, w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
2023/0244 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na forum Porozumienia w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego i uchylająca decyzję (UE) 2019/858
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2 w związku z jego art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Decyzją Rady 2008/780/WE z dnia 29 września 2008 r. Unia zawarła Porozumienie w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego („SIOFA” lub „porozumienie”), w którym ustanowiono Spotkanie Stron SIOFA.
(2)Spotkanie Stron SIOFA jest organem odpowiedzialnym za zarządzanie zasobami rybnymi i ich ochronę na obszarze objętym porozumieniem. Takie środki staną się wiążące dla Unii.
(3)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 stanowi, że Unia ma zapewnić, by działalność w zakresie połowów i akwakultury była zrównoważona środowiskowo w perspektywie długoterminowej oraz zarządzana w sposób spójny z celami w zakresie osiągania korzyści ekonomicznych, społecznych i w dziedzinie zatrudnienia oraz przyczyniania się do dostępności dostaw żywności. Rozporządzenie stanowi również, że Unia ma stosować podejście ostrożnościowe do zarządzania rybołówstwem i dążyć do zapewnienia, by eksploatacja żywych zasobów morza umożliwiała odbudowę populacji poławianych gatunków i utrzymywanie ich powyżej poziomów pozwalających uzyskać maksymalny podtrzymywalny połów. Rozporządzenie stanowi także, że Unia ma stosować środki zarządzania i ochrony oparte na najlepszych dostępnych opiniach naukowych, wspierać rozwój doradztwa naukowego i wiedzy, stopniowo eliminować odrzuty, propagować metody połowów, które przyczyniają się do bardziej selektywnych połowów, oraz eliminować i ograniczać w miarę możliwości przypadkowe połowy, dążyć do prowadzenia połowów o niskim stopniu oddziaływania na ekosystem morski i zasoby rybne. Ponadto rozporządzenie (UE) nr 1380/2013 wyraźnie stanowi, że Unia ma kierować się tymi celami i zasadami w ramach zewnętrznych stosunków w zakresie rybołówstwa.
(4)Zgodnie ze strategią na rzecz bioróżnorodności, strategią w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i strategią „od pola do stołu” ochrona przyrody i odwrócenie degradacji ekosystemów są konieczne. Zagrożenia wynikające ze zmiany klimatu i utraty różnorodności biologicznej nie mogą zagrażać dostępności towarów i usług, które zdrowe ekosystemy morskie zapewniają rybakom, społecznościom nadbrzeżnym i całej ludzkości.
(5)Strategia w dziedzinie tworzyw sztucznych odnosi się do konkretnych środków służących ograniczeniu zanieczyszczenia mórz tworzywami sztucznymi, jak również gubienia lub porzucania narzędzi połowowych na morzu. Celem planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń jest ponadto ograniczenie o 50 % ilości odpadów z tworzyw sztucznych w morzu oraz o 30 % ilości mikrodrobin plastiku uwalnianych do środowiska.
(6)Zgodnie ze wspólnym komunikatem w sprawie międzynarodowego zarządzania oceanami ochrona mórz i oceanów oraz ochrona ich różnorodności biologicznej są kluczowymi priorytetami działań zewnętrznych UE. UE jest najważniejszym podmiotem w regionalnych organizacjach ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO) i organach ds. rybołówstwa na całym świecie. Na tych forach UE propaguje zrównoważony rozwój zasobów rybnych i przejrzysty proces decyzyjny oparty na rzetelnych opiniach naukowych, rozwija badania naukowe i zwiększa poziom przestrzegania przepisów.
(7)Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na posiedzeniach Komisji SIOFA, jest obecnie określone w decyzji Rady (UE) 2019/858. Należy uchylić tę decyzję i ustanowić nową decyzję na lata 2024–2028.
(8)Należy ustalić stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na Spotkaniach Stron SIOFA w latach 2024–2028, ponieważ środki ochrony i egzekwowania przyjęte przez coroczne spotkanie stron będą wiążące dla Unii i mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść prawa Unii, a mianowicie na rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008; rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009; i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2403.
(9)W związku ze zmianami zachodzącymi w zasobach rybnych w obszarze objętym SIOFA oraz związaną z tym koniecznością ustalenia stanowiska Unii, które uwzględni te zmiany, w tym nowe informacje naukowe i inne istotne informacje przedstawione przed Spotkaniami Stron SIOFA lub w ich trakcie, należy ustanowić procedury na potrzeby corocznego doprecyzowywania stanowiska Unii na lata 2024–2028. Stanowisko to powinno być zgodne z zasadą lojalnej współpracy między instytucjami Unii zapisaną w art. 13 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej.
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na Spotkaniach Stron Porozumienia w sprawie połowów na południowym obszarze Oceanu Indyjskiego (SIOFA), określono w załączniku I do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Coroczne doprecyzowanie stanowiska Unii, jakie należy zająć na Spotkaniach Stron SIOFA, odbywa się zgodnie z załącznikiem II.
Artykuł 3
Stanowisko Unii określone w załączniku I podlega ocenie i, w stosownych przypadkach, przeglądowi, których dokonuje Rada na wniosek Komisji, najpóźniej do dnia corocznego Spotkania Stron SIOFA w 2028 r.
Artykuł 4
Decyzja (UE) 2019/858 traci moc.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący