KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 26.6.2023

COM(2023) 373 final

2023/0216(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) (ST 11046/21 INIT; ST 11046/21 ADD 1) z dnia 8 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Irlandii

2023/0216 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) (ST 11046/21 INIT; ST 11046/21 ADD 1) z dnia 8 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Irlandii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 1 , w szczególności jego art. 20 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Po przedłożeniu przez Irlandię w dniu 28 maja 2021 r. krajowego planu odbudowy i zwiększania odporności („RRP”) Komisja przedstawiła Radzie wniosek dotyczący pozytywnej oceny tego planu. Rada zatwierdziła pozytywną ocenę w drodze decyzji wykonawczej Rady z dnia 8 września 2021 r. 2

(2)Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 maksymalny wkład finansowy z tytułu bezzwrotnego wsparcia finansowego dla każdego państwa członkowskiego należy zaktualizować do dnia 30 czerwca 2022 r. zgodnie z metodyką określoną w tym artykule. W dniu 30 czerwca 2022 r. Komisja przedstawiła wyniki tej aktualizacji Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

(3)22 maja 2023 r. Irlandia złożyła do Komisji uzasadniony wniosek o przedłożenie wniosku dotyczącego zmiany decyzji wykonawczej Rady zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241, w którym to wniosku uznano, że realizacja RRP częściowo nie jest już możliwa z uwagi na obiektywne okoliczności. Na tej podstawie Irlandia przedłożyła zmieniony RRP.

(4)Przedstawione przez Irlandię zmiany RRP dotyczą dwóch działań. Irlandia wyjaśniła, że realizacja tych dwóch działań nie jest już całkowicie możliwa we wskazanym terminie.

(5)Pierwsza zmiana dotyczy działania 1.1 „Zmniejszenie ryzyka systemu niskooprocentowanych pożyczek na modernizację budynków mieszkalnych” w ramach komponentu 1 „Osiąganie postępów w zielonej transformacji” w załączniku do decyzji wykonawczej Rady obejmującego system gwarancji pożyczek mający na celu zachęcanie do prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną. Irlandia wyjaśniła, że realizacja kamieni milowych 1 i 2 w ramach tego działania nie jest już możliwa w wyznaczonym terminie z uwagi na nieprzewidziane wyzwania związane z ich wdrożeniem. Nieprzewidziane wyzwania dotyczą zwiększonych wymogów technicznych w związku z realizacją działania, podkreślonych w trakcie procedury należytej staranności przeprowadzonej przez Europejski Bank Inwestycyjny, zgodnie z którymi to wymogami konieczne było zaangażowanie dodatkowego regwaranta, a mianowicie Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, jako uzupełnienie Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Nowej wymaganej struktury systemu gwarancji pożyczek nie można wprowadzić w pierwotnie zaplanowanym terminie. Na tej podstawie Irlandia zwróciła się o przedłużenie terminów na osiągnięcie wyżej wskazanych kamieni milowych z odpowiednio I kwartału 2022 r. i II kwartału 2022 r. na III kwartał 2023 r. w przypadku obu kamieni milowych; ze względu na wspomniane obiektywne okoliczności należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady.

(6)Druga zmiana dotyczy działania 3.8 „Zwiększenie podaży mieszkań socjalnych i mieszkań przystępnych cenowo” w ramach komponentu 3 „Odbudowa społeczna i gospodarcza oraz tworzenie miejsc pracy”, które obejmuje rozpoczęcie działalności Agencji ds. Zagospodarowania Terenu jako komercyjnej agencji państwowej oraz wejście w życie ustawy o przystępnych cenowo mieszkaniach. Działanie to wymaga, aby lokale mieszkalne były przekazywane w ramach programów wprowadzonych przez reformę. Irlandia wyjaśniła, że osiągnięcie wartości docelowych 102 i 103 w ramach tego działania nie jest już możliwe w wyznaczonym terminie ze względu na skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz utrzymującą się niepewność co do protokołu w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej. Okoliczności te spowodowały wzrost cen materiałów budowlanych, rosnące koszty energii oraz wyzwania związane z łańcuchami dostaw, które opóźniły wiele projektów, przy czym ważony koszt materiałów budowlanych wzrósł o 8,5 % w 2021 r. i 17,5 % w 2022 r. (w porównaniu ze średnim rocznym wzrostem wynoszącym 1,2 % w latach 2016–2020). Projekty były opóźnione, ponieważ wykonawcy nie byli w stanie przestrzegać ceny ustalonej w umowie, a liczba ofert w przetargach publicznych spadła ze względu na postrzegane ryzyko związane z przetargami oraz ogólne obawy dotyczące cen materiałów i energii w przyszłości. Na tej podstawie Irlandia zwróciła się o przedłużenie terminu na osiągnięcie wyżej wskazanych wartości docelowych z I kwartału 2022 r. na III kwartał 2023 r.; ze względu na wspomniane obiektywne okoliczności należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady.

(7)Trzecia zmiana dotyczy tego samego działania 3.8. Irlandia wyjaśniła, że osiągnięcie wartości docelowej 104 nie jest już możliwe w wyznaczonym terminie ze względu na określenie wyraźnie lepszego podejścia na etapie zaangażowania zainteresowanych stron przed uruchomieniem tego działania, w następstwie przedłożenia RRP. W pierwotnym RRP założono – przy braku wcześniejszych tego rodzaju programów wsparcia kapitałowego – że między trzema instytucjami finansowymi uczestniczącymi w programie istnieć będzie znaczna spójność (w odniesieniu do systemów informatycznych, procesów zatwierdzania, instrumentów prawnych itp.). Na etapie zaangażowania zainteresowanych stron stwierdzono jednak, że występują znaczne różnice w odniesieniu do systemów informatycznych leżących u podstaw działania, administracyjnych procedur zatwierdzania kredytów hipotecznych oraz instrumentów prawnych mających na celu uznanie części stanowiących udział w kapitale w odniesieniu do nowych mieszkań zakupionych w ramach tych programów. To podkreśliło potrzebę ustanowienia grupy roboczej, która ostatecznie umożliwiła harmonizację standardowych procedur i dokumentów dotyczących przeniesienia własności nieruchomości między instytucjami finansowymi uczestniczącymi w programie. Opracowanie i wdrożenie tej standaryzacji opóźniło uruchomienie programu, lecz przyniosło wyraźne korzyści: (i) zapewniło większą spójność i pewność dla wnioskodawców w ramach programu, (ii) stworzyło standardową procedurę przenoszenia własności, (iii) spowodowało obniżenie opłat prawnych dla nabywców nieruchomości mieszkalnych w ramach programu oraz (iv) zagwarantowało jednolite traktowanie udziału w kapitale oraz długu hipotecznego w ramach programu w przypadku szkód majątkowych, zwłoki w płatnościach oraz sprzedaży nieruchomości mieszkalnej. Na tej podstawie Irlandia zwróciła się o przedłużenie terminu na osiągnięcie wyżej wskazanej wartości docelowej z I kwartału 2022 r. na III kwartał 2023 r.; ze względu na powyższe obiektywne okoliczności należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady.

(8)Komisja uznaje, że powody przedstawione przez Irlandię uzasadniają zmiany na podstawie art. 21 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(9)Komisja jest zdania, że zmiany przedstawione przez Irlandię nie mają wpływu na pozytywną ocenę RRP określoną w decyzji wykonawczej Rady z dnia 8 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny RRP Irlandii w zakresie jego adekwatności, skuteczności, efektywności oraz spójności na podstawie kryteriów oceny określonych w art. 19 ust. 3 lit. a), b), c), d), e), f), g), h), i), j) i k).

(10)Po pozytywnej ocenie przez Komisję dotyczącej zmienionego RRP i stwierdzeniu, że plan ten spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, zgodnie z art. 20 ust. 2 i załącznikiem V do tego rozporządzenia, w niniejszej decyzji należy określić zmiany reform i projektów inwestycyjnych niezbędne do uwzględnienia zmienionego RRP.

(11)Szacunkowy łączny koszt zmienionego RRP wynosi 989 938 300 EUR. Ponieważ kwota szacunkowych łącznych kosztów zmienionego RRP jest wyższa od zaktualizowanego maksymalnego wkładu finansowego dostępnego dla Irlandii, wkład finansowy przydzielony na zmieniony RRP Irlandii powinien być równy łącznej kwocie zaktualizowanego maksymalnego wkładu finansowego dostępnego dla Irlandii.

(12)Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady 11046/21 z dnia 8 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Irlandii,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W decyzji wykonawczej (UE) 11046/21 z dnia 8 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Irlandii wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 1 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 1

Zatwierdzenie oceny RRP

Zatwierdza się ocenę zmienionego RRP Irlandii na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Reformy i projekty inwestycyjne w ramach RRP, ustalenia oraz harmonogram monitorowania i realizacji RRP, w tym odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe, odpowiednie wskaźniki dotyczące osiągnięcia planowanych kamieni milowych i wartości docelowych oraz ustalenia dotyczące sposobu zapewnienia Komisji pełnego dostępu do odpowiednich danych bazowych określono w załączniku do niniejszej decyzji.”;

2) art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„Unia udostępnia Irlandii wkład finansowy w formie bezzwrotnego wsparcia w wysokości 914 368 618 EUR 3 .Kwota 914 368 618 EUR jest dostępna do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych do dnia 31 grudnia 2022 r.”;

3) w załączniku wprowadza się następujące zmiany:

a) w sekcji 1: Reformy i inwestycje w ramach planu odbudowy i zwiększania odporności wprowadza się następujące zmiany:

(i) w pkt 1. Opis reform i inwestycji; A. komponent 1: Osiąganie postępów w zielonej transformacji; A.2. Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego wiersze 1 i 2 otrzymują brzmienie:

(ii) w pkt 1. Opis reform i inwestycji; C. Komponent 3: Odbudowa społeczna i gospodarcza oraz tworzenie miejsc pracy; C.1. Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego; Reforma: 3.8 Zwiększenie podaży mieszkań socjalnych i mieszkań przystępnych cenowo, pkt 4 otrzymuje brzmienie: „Reforma zostanie zakończona do dnia 30 września 2023 r.”;

(iii) w pkt 1. Opis reform i inwestycji; C. Komponent 3: Odbudowa społeczna i gospodarcza oraz tworzenie miejsc pracy; C.2. Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego, wiersze 102, 103 i 104 otrzymują brzmienie:

b) w sekcji 2: Wsparcie finansowe wprowadza się następujące zmiany:

(i) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.1. Pierwsza transza (wsparcie bezzwrotne), skreśla się wiersze 1, 102, 103, 104 i 2;

(ii) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.1. Pierwsza transza (wsparcie bezzwrotne), kwotę transzy „395 586 614 EUR” w ostatnim wierszu i kolumnie zastępuje się kwotą „323 803 933 EUR”;

(iii) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.2. Druga transza (wsparcie bezzwrotne), po wierszu 94 dodaje się wiersze w brzmieniu:

(iv) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.2. Druga transza (wsparcie bezzwrotne), kwotę transzy „197 793 307 EUR” w ostatnim wierszu i kolumnie zastępuje się kwotą „224 817 238 EUR”;

(v) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.3. Trzecia transza (wsparcie bezzwrotne), kwotę transzy „197 793 307 EUR” w ostatnim wierszu i kolumnie zastępuje się kwotą „182 873 724 EUR”;

(vi) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.4. Czwarta transza (wsparcie bezzwrotne), kwotę transzy „148 344 980 EUR” w ostatnim wierszu i kolumnie zastępuje się kwotą „137 155 293 EUR”;

(vii) w pkt 1. Wkład finansowy; 1.5. Piąta transza (wsparcie bezzwrotne), kwotę transzy „49 448 326 EUR” w ostatnim wierszu i kolumnie zastępuje się kwotą „45 718 429 EUR”.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(2)    ST 11046/21 INIT; ST 11046/21 ADD 1, jeszcze nieopublikowana.

(3)    Kwota ta odpowiada alokacji finansowej po odliczeniu proporcjonalnego udziału wydatków Irlandii określonych w art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241, obliczonej zgodnie z metodyką przyjętą w art. 11 tego rozporządzenia.