KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 14.6.2023
COM(2023) 327 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie wzmocnienia międzynarodowych łańcuchów dostaw minerałów krytycznych
UZASADNIENIE
1.KONTEKST ZALECENIA
1.1.Przyczyny i cele zalecenia
16 sierpnia 2022 r. Stany Zjednoczone Ameryki („USA”) przyjęły ustawę o obniżeniu inflacji („ustawa IRA”), zmieniającą sekcję 30D amerykańskiego kodeksu podatkowego (ulga „Clean Vehicle Credit”). Wprowadzono w ten sposób subsydia na zakup pojazdów z kwalifikującymi się akumulatorami lub ogniwami paliwowymi w formie ulgi podatkowej o wartości do 7 500 USD za pojazd.
Warunkiem przyznania pełnej kwoty subsydium jest wyposażenie pojazdu m.in. w akumulator zawierający co najmniej 40 % minerałów krytycznych (50 % od 2024 r., 60 % od 2025 r., 70 % od 2026 r., 80 % od 2027 r.), przy czym minerały te muszą być:
1)wydobywane i przetwarzane w USA lub w państwie, z którym USA mają obowiązującą umowę o wolnym handlu lub
2)poddane recyklingowi w Ameryce Północnej.
Ulga „Clean Vehicle Credit” prowadzi zatem w coraz większym stopniu do tego, że z łańcuchów dostaw USA wykluczane są pochodzące z UE minerały krytyczne i przetworzone surowce przeznaczone do akumulatorów samochodowych. Zupełnie inaczej jest w przypadku przywozu minerałów krytycznych i przetworzonych surowców od amerykańskich partnerów umów o wolnym handlu, takich jak Chile, Korea czy Japonia, z którymi USA zawarły 28 marca 2023 r. umowę w sprawie minerałów krytycznych. Ma to negatywny wpływ na możliwości eksportu z UE do USA.
W związku z tym 10 marca 2023 r. przewodnicząca Ursula von der Leyen i prezydent Joe Biden wydali wspólne oświadczenie, w którym wyrazili zamiar rozpoczęcia rokowań w sprawie ukierunkowanej umowy między UE a USA w sprawie minerałów krytycznych („CMA”) w celu zapewnienia, aby minerały wydobywane lub przetwarzane w UE mogły być wykorzystywane w pojazdach kwalifikujących się do ulgi „Clean Vehicle Credit”. USA wyjaśniły, że zawarcie CMA jest konieczne, aby przyznać UE równoważny status jak w przypadku amerykańskich partnerów umów o wolnym handlu do celów ulgi „Clean Vehicle Credit”.
W 2022 r. z UE do USA wywieziono odpowiednie minerały krytyczne o wartości 8,3 mld EUR, co stanowi 16,3 % łącznego wywozu tych towarów z UE.
Zawierając CMA, UE i USA – oprócz rozwiązania kwestii związanych z ustawą IRA– poczyniłyby również nowy krok na drodze do pogłębienia szerzej rozumianych stosunków gospodarczych i pomogłyby zbudować zrównoważone i odporne międzynarodowe łańcuchy dostaw w sektorach kluczowych dla osiągnięcia neutralności emisyjnej i zapewnienia bezpieczeństwa, w tym w sektorze lotnictwa, przestrzeni kosmicznej i obronności.
10 marca USA przekazały Komisji Europejskiej („Komisja”) propozycję CMA. 21 marca 2023 r. Komisja przekazała tę propozycję Radzie Unii Europejskiej („Rada”) i Parlamentowi Europejskiemu.
1.2.Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Rokowania i zawarcie CMA są spójne z ogólną polityką handlową UE, ponieważ przyczyniłyby się do zwiększenia wymiany handlowej i inwestycji między UE a USA oraz do zmniejszenia ryzyka nowych napięć handlowych między UE a USA. Ten dwojaki cel jest w pełni spójny z Traktatem o Unii Europejskiej (TUE), zgodnie z którym UE powinna zachęcać wszystkie kraje do integracji w ramach gospodarki światowej, między innymi drogą stopniowego znoszenia ograniczeń w handlu międzynarodowym. Jest to również zgodne z charakterem partnerstwa strategicznego UE-USA, co potwierdzono w ostatnim oświadczeniu po szczycie UE-USA z 15 czerwca 2021 r., oraz z pozytywnym programem gospodarczym Rady ds. Handlu i Technologii wyrażonym we wspólnych oświadczeniach z października 2021 r., maja 2022 r., grudnia 2022 r. i maja 2023 r.
1.3.Spójność z innymi politykami Unii
Zalecenie jest spójne z innymi politykami Unii.
We wniosku dotyczącym aktu o surowcach krytycznych z 16 marca 2023 r. Komisja proponuje zacieśnić współpracę z państwami trzecimi przez stymulowanie zrównoważonych inwestycji w łańcuchy wartości surowców krytycznych i inne elementy w łańcuchu wartości oraz przekształcanie możliwości gospodarczych w realia korzystne dla obu stron. Tworzenie partnerstw strategicznych w łańcuchach wartości surowców, np. przez CMA, jest ważnym narzędziem zacieśnienia takiej współpracy.
Niniejsze zalecenie jest spójne z proponowanym unijnym aktem w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, którego celem jest zwiększenie unijnej produkcji najważniejszych technologii neutralnych emisyjnie, aby zapewnić bezpieczne, zrównoważone i konkurencyjne łańcuchy dostaw czystej energii z myślą o realizacji ambicji UE w zakresie klimatu i energii.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
2.1.Podstawa prawna
Art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
2.2.Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zgodnie z art. 5 ust. 3 TUE zasada pomocniczości nie ma zastosowania do obszarów podlegających wyłącznej kompetencji UE. Prawdopodobną materialną podstawą prawną umowy, która będzie wynikiem rokowań, jest wspólna polityka handlowa wymieniona w art. 3 TFUE wśród dziedzin podlegających wyłącznej kompetencji Unii. Zgodnie z art. 207 TFUE polityka ta obejmuje rokowania w sprawie umów handlowych.
2.3.Proporcjonalność
Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności i konieczne w świetle naszego celu, jakim jest zapewnienie, aby pochodzące z UE minerały krytyczne i przetworzone surowce do akumulatorów pojazdów elektrycznych nie były dyskryminowane w ramach stosowania ulgi „Clean Vehicle Credit” dzięki temu, że zostaną one uznane za pochodzące z „państwa, z którym Stany Zjednoczone zawarły umowę o wolnym handlu”.
2.4.Wybór instrumentu
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
3.1.Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
3.2.Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy.
3.3.Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Przeprowadzono konsultacje z odpowiednimi zainteresowanymi stronami na temat ewentualnych korzyści z tego, że pochodzące z UE minerały krytyczne i przetworzone surowce będą uznawane za pochodzące z „państwa, z którym Stany Zjednoczone zawarły umowę o wolnym handlu” na potrzeby stosowania ulgi „Clean Vehicle Credit”. Zorganizowano szereg konsultacji w formie wysłuchań i spotkań w ramach dialogu ze społeczeństwem obywatelskim. Stanowi to uzupełnienie debat publicznych organizowanych przez Parlament Europejski oraz w państwach członkowskich UE.
3.4.Ocena skutków
Ze względu na polityczną konieczność szybkiego podjęcia działań w celu zmniejszenia lub uniknięcia napięć handlowych między UE a USA w związku z przyjęciem ustawy IRA oraz w celu zapewnienia uznania minerałów wydobywanych lub przetwarzanych w UE na potrzeby ulg podatkowych przyznawanych ekologicznym pojazdom na mocy ustawy IRA i jej środków wykonawczych, zrezygnowano z formalnego procesu oceny skutków.
3.5.Prawa podstawowe
Zalecenie jest spójne z Traktatami UE i z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
CMA nie będzie mieć wpływu na budżet Unii.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
5.1.Aspekty proceduralne
Komisja będzie negocjować w imieniu UE umowę, która ma zostać zawarta między UE a USA. Zgodnie z art. 218 ust. 4 TFUE proponuje się, aby Rada wyznaczyła Komitet ds. Polityki Handlowej jako komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.
Parlament Europejski będzie informowany na wszystkich etapach procedury zgodnie z art. 218 ust. 10 TFUE.
Komisja poda niniejsze zalecenie wraz z załącznikiem do wiadomości publicznej natychmiast po jego przyjęciu.
Komisja zaleca, aby wytyczne negocjacyjne zostały podane do wiadomości publicznej natychmiast po ich przyjęciu przez Radę.
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie wzmocnienia międzynarodowych łańcuchów dostaw minerałów krytycznych
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 218 ust. 3 i 4,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Komisję do rozpoczęcia, w imieniu Unii Europejskiej, rokowań ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie wzmocnienia międzynarodowych łańcuchów dostaw minerałów krytycznych.
Artykuł 2
Rokowania prowadzone są na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku.
Artykuł 3
Komisja prowadzi rokowania w konsultacji z [nazwa specjalnego komitetu do uzupełnienia przez Radę].
Artykuł 4
Niniejsza decyzja wraz z załącznikiem zostanie podana do wiadomości publicznej niezwłocznie po jej przyjęciu.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący