KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 27.4.2022
COM(2022) 655 final
2022/0131(COD)
Wniosek
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (wersja przekształcona)
{SEC(2022) 201 final} - {SWD(2022) 655 final} - {SWD(2022) 656 final}
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
1.1.Przyczyny i cele wniosku
Niniejszy wniosek ma na celu zmianę dyrektywy 2011/98/UE w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim („dyrektywa w sprawie jednego zezwolenia”). Wniosek jest częścią pakietu środków dotyczących umiejętności i talentów zaproponowanego w następstwie przyjętego 23 września 2020 r. komunikatu Komisji dotyczącego nowego paktu o migracji i azylu (zwanego dalej „paktem”), w którym podkreślono potrzebę zajęcia się głównymi niedociągnięciami unijnej polityki w zakresie legalnej migracji w dążeniu do ogólnego celu, jakim jest przyciągnięcie umiejętności i talentów, których Unia potrzebuje. Do środków tych należy przekształcenie dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia – jak określono w pakcie – w celu przemyślenia sposobów „uproszczenia i wyjaśnienia zakresu prawodawstwa”. Pakiet obejmuje również przekształcenie dyrektywy 2003/109/WE dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, a także powiązany komunikat opisujący nowe podejście do ambitnej i zrównoważonej polityki UE w zakresie legalnej migracji, przyciągania talentów do naszych gospodarek i tworzenia bezpiecznych kanałów docierania do Europy.
Przeważająca większość migrantów przybywa do Europy legalnymi kanałami. W 2019 r. państwa członkowskie UE wydały obywatelom państw trzecich ponad trzy miliony pierwszych dokumentów pobytowych, z czego ponad milion wydano do celów zatrudnienia.
W 2019 r. zgłoszono 2 984 261 decyzji w sprawie jednego zezwolenia, z czego 1 212 952 decyzji dotyczyło udzielenia zezwolenia po raz pierwszy. Pozostałe decyzje dotyczyły przedłużenia ważności lub zmiany zezwoleń. Z dostępnych danych statystycznych wynika, że spośród wszystkich zezwoleń udzielonych w 2019 r. 1 172 028 (39 %) wydano do celów działalności zarobkowej, 928 483 (31 %) – z powodów rodzinnych, 395 428 (13 %) do celów kształcenia i szkolenia, zaś 368 509 (12 %) – z innych powodów.
Głównymi celami dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia są: ustanowienie procedury jednego wniosku o połączone zezwolenie na pracę i pobyt oraz zagwarantowanie wspólnego zbioru praw dla uprawnionych obywateli państwa trzeciego na zasadzie równości z obywatelami państwa członkowskiego udzielającego jedno zezwolenie. Jak jednak unaoczniono już w ramach dokonanej w 2019 r.
oceny adekwatności przepisów dotyczących legalnej migracji
oraz w
sprawozdaniu z wdrożenia przepisów
, pewne nierozwiązane kwestie nadal utrudniają pełne osiągnięcie celów.
Celem przedstawianego wniosku jest usprawnienie procedury jednego wniosku i zwiększenie jej efektywności. Obecnie łączny czas trwania takich procedur zniechęca pracodawców do rekrutacji międzynarodowej. Należy się spodziewać, że skrócenie tego czasu pomoże zwiększyć atrakcyjność UE i zmniejszyć niedobory pracowników na unijnym rynku. We wniosku zawarto także nowe wymogi mające na celu wzmocnienie zabezpieczeń i zapewnienie równego traktowania obywateli państw trzecich w porównaniu z obywatelami UE, a także zwiększenie ich ochrony przed wyzyskiem w pracy. Ułatwi to kojarzenie ofert pracy z poszukującymi zatrudnienia i zmniejszy narażenie pracowników na wyzysk.
Przez 10 lat stosowania dyrektywy Komisja otrzymała szereg skarg dotyczących jej wdrożenia przez państwa członkowskie (zwłaszcza kwestii nieprzestrzegania prawnych terminów wydania jednego zezwolenia i kwestii związanych z zabezpieczeniem społecznym). W następstwie niektórych ze skarg wszczęto postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W wyniku oceny dyrektywy w ramach zatwierdzonej w 2019 r. oceny adekwatności przepisów dotyczących legalnej migracji (zwanej dalej „oceną adekwatności”) i przyjętego również w 2019 r. sprawozdania z wdrożenia przepisów wskazano na pewną liczbę luk w zakresie podmiotowym i przedmiotowym dyrektywy, niespójności i niedociągnięcia, jak również kwestie praktyczne wynikające ze stosowania dyrektywy przez państwa członkowskie. We wnioskach z oceny adekwatności zalecono w szczególności „rozważenie zaproponowania środków ustawodawczych w celu wyeliminowania stwierdzonych niespójności, luk i innych niedociągnięć z myślą o uproszczeniu, usprawnieniu, uzupełnieniu i ogólnej poprawie unijnych przepisów”.
W swojej rezolucji z 21 maja 2021 r. w sprawie nowych sposobów legalnej migracji zarobkowej Parlament Europejski z zadowoleniem przyjął planowany przez Komisję przegląd dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia, sugerując, że w celu objęcia szerszej kategorii pracowników należy rozszerzyć zakres stosowania dyrektywy.
1.2.Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest spójny z nowym paktem o migracji i azylu, przyjętym przez Komisję 23 września 2020 r., w którym podkreślono potrzebę zajęcia się głównymi niedociągnięciami unijnej polityki w zakresie legalnej migracji w dążeniu do ogólnego celu, jakim jest przyciągnięcie umiejętności i talentów, których Unia potrzebuje.
Wniosek uzupełnia inne instrumenty przyjęte w dziedzinie legalnej migracji, zwłaszcza dyrektywy regulujące statusy rezydenta: dyrektywę 2009/50/WE w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, dyrektywę 2003/109/WE dotyczącą rezydentów długoterminowych, dyrektywę (UE) 2016/801 dotyczącą studentów i naukowców, dyrektywę 2003/86/WE w sprawie łączenia rodzin (zwane dalej „dyrektywami w sprawie legalnej migracji) oraz dyrektywę 2011/95/UE w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej.
Wniosek jest zgodny z planem działania na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata 2021–2027, który zawiera wspólne ramy polityki mające pomóc państwom członkowskim w dalszym rozwijaniu i wzmacnianiu ich krajowych polityk integracji obywateli państw trzecich i osób ze środowisk migracyjnych, w tym rezydentów długoterminowych UE.
1.3.Spójność z innymi politykami Unii
Wniosek wspiera cele komunikatu Komisji z 27 maja 2020 r. pt. „Decydujący moment dla Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację”, w którym wskazano unijną ścieżkę odbudowy gospodarczej w kierunku ekologizacji, transformacji cyfrowej i większej odporności gospodarki i społeczeństwa. Głównym elementem tej strategii jest poprawa i dostosowanie umiejętności, wiedzy i kompetencji. Środki mające usprawnić procedurę jednego wniosku i wzmocnić prawa do równego traktowania należy rozpatrywać w tym szerszym kontekście.
Wniosek jest również zgodny z europejskim programem na rzecz umiejętności, w którym postulowano przyjęcie bardziej strategicznego podejścia do legalnej migracji, ukierunkowanego na skuteczniejsze pozyskiwanie i zatrzymywanie talentów. Wymaga to lepszego kojarzenia ofert pracy z poszukującymi zatrudnienia, jasnych procedur imigracyjnych i bardziej efektywnego uznawania kompetencji obywateli państw trzecich na unijnym rynku pracy.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
2.1.Podstawa prawna
Podstawą prawną wniosku jest art. 79 ust. 2 TFUE, w którym upoważniono Parlament Europejski i Radę do działania zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i przyjmowania środków dotyczących: a) warunków wjazdu i pobytu, jak również norm dotyczących procedur wydawania przez państwa członkowskie wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych; oraz b) określenia praw obywateli państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim, w tym warunków dotyczących swobody przemieszczania się i pobytu w innych państwach członkowskich.
2.2.Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zasada pomocniczości ma zastosowanie, ponieważ jest to obszar kompetencji dzielonej. Analizę zgodności z zasadą pomocniczości przeprowadzono w ramach oceny skutków pierwszego wniosku w sprawie jednego zezwolenia z 2007 r. (COM(2007) 638 final). Potrzeba wspólnych ram UE w zakresie legalnej migracji związana jest ze zniesieniem kontroli na granicach wewnętrznych UE i utworzeniem strefy Schengen.
Z oceny adekwatności wynika, że dyrektywy w sprawie legalnej migracji, w tym dyrektywa w sprawie jednego zezwolenia, wywołały szereg pozytywnych skutków, które nie zostałyby osiągnięte samodzielnie przez państwa członkowskie, takie jak: pewien stopień harmonizacji warunków, procedur i praw, co przyczyniło się do zapewnienia równych warunków działania w państwach członkowskich; uproszczenie procedur administracyjnych; zwiększenie pewności prawa i przewidywalności dla obywateli państw trzecich, pracodawców i administracji; poprawa uznawania praw obywateli państw trzecich (mianowicie prawa do bycia traktowanym na równi z obywatelami państwa członkowskiego w szeregu ważnych obszarów, takich jak warunki pracy, dostęp do kształcenia i szkolenia oraz świadczeń z zabezpieczenia społecznego, oraz praw proceduralnych); oraz poprawa mobilności wewnątrz UE.
Celem przekształcenia dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia jest dalsze uproszczenie procedury i wzmocnienie praw do równego traktowania oraz ochrony legalnie przebywających w UE pracowników z państw trzecich. Obywatele państw trzecich i ich potencjalni pracodawcy z całej UE skorzystają w szczególności z usprawnionych i skróconych procedur na szczeblu unijnym, a dzięki zwiększonym prawom zapewnione zostaną równe warunki działania dla pracowników z państw trzecich w różnych państwach przy zmniejszonym ryzyku dumpingu socjalnego. Różnice we wdrożeniu dyrektywy pokazały, że jeśli państwa członkowskie działają samodzielnie, istnieje ryzyko kontynuacji zróżnicowanego traktowania obywateli państw trzecich w poszczególnych państwach członkowskich i że różnic tych nie uda się ani zmniejszyć, ani wyjaśnić. Może to prowadzić do dalszego zakłócania konkurencji na jednolitym rynku między państwami członkowskimi, które przyznają więcej praw, niż inne, lub w których obowiązują mniej uciążliwe procedury udzielania omawianych zezwoleń.
2.3.Proporcjonalność
Zmiany w dyrektywie w sprawie jednego zezwolenia wprowadzane za pomocą niniejszego wniosku są ograniczone i ukierunkowane. Ich celem jest efektywne zajęcie się głównymi niedociągnięciami stwierdzonymi w wyniku wdrożenia i oceny dyrektywy. Proponowane zmiany ograniczają się do tych aspektów, których państwa członkowskie nie mogą osiągnąć samodzielnie w zadowalającym stopniu i w przypadku których obciążenie administracyjne dla zainteresowanych stron nie byłoby nieproporcjonalne do założonych celów, ponieważ środki jedyne zaktualizowałyby lub uzupełniły już istniejące procedury.
Obciążenie administracyjne nałożone na państwa członkowskie w związku ze zmianą przepisów byłoby umiarkowane, ponieważ dyrektywa w sprawie jednego zezwolenia już obowiązuje, zaś korzyści przeważyłyby nad obciążeniem.
W świetle powyższego wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów.
2.4.Wybór instrumentu
Celem niniejszego wniosku jest wprowadzenie ukierunkowanych zmian do dyrektywy z myślą o usunięciu pewnych stwierdzonych niedociągnięć. Ponieważ proponowany instrument ma przekształcić dyrektywę w sprawie jednego zezwolenia, najbardziej odpowiedni jest ten sam instrument prawny. Określa on wiążące minimalne normy, dając jednocześnie państwom członkowskim niezbędną elastyczność.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
3.1.Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
W trakcie zatwierdzonej 29 marca 2019 r. oceny adekwatności przepisów UE dotyczących legalnej migracji dokonano dogłębnej oceny tego, czy unijne ramy prawne w zakresie legalnej migracji są nadal adekwatne, czy występują w nich niespójności i luki, a także jakie są możliwości usprawnienia i uproszczenia obowiązujących przepisów. W wyniku oceny dyrektywy w ramach oceny adekwatności i złożonego również w 2019 r. sprawozdania z wdrożenia przepisów wskazano na pewną liczbę luk w zakresie podmiotowym i przedmiotowym dyrektywy, pewne niespójności i niedociągnięcia, jak również na kwestie praktyczne wynikające ze stosowania dyrektywy przez państwa członkowskie.
Jak stwierdzono powyżej, w wyniku oceny adekwatności zalecono w szczególności „rozważenie zaproponowania środków ustawodawczych w celu wyeliminowania stwierdzonych niespójności, luk i innych niedociągnięć z myślą o uproszczeniu, usprawnieniu, uzupełnieniu i ogólnej poprawie unijnych przepisów”.Główne problemy stwierdzono w trzech obszarach:
(1)złożona i nieefektywna procedura jednego wniosku i niejasne prawa w niektórych przypadkach wydłużają procedury i zmniejszają atrakcyjność UE dla obywateli państw trzecich;
(2)niektóre kategorie migrantów nie są objęte zakresem dyrektywy ani żadnych innych instrumentów prawnych UE;
(3)pracownicy nie są wystarczająco chronieni przed wykorzystywaniem.
4.KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI
W ramach oceny adekwatności przepisów dotyczących legalnej migracji przeprowadzono szeroko zakrojone konsultacje, w tym konsultacje publiczne. Od 23 września do 30 grudnia 2020 r. za pośrednictwem portalu internetowego Komisji „Wyraź swoją opinię” prowadzono także konsultacje publiczne online w sprawie przyszłości legalnej migracji.
W pierwszej połowie 2021 r. miały miejsce ukierunkowane konsultacje w sprawie przekształcenia dyrektywy, w trakcie których zadano pytania bardziej techniczne. Niektóre z tych konsultacji przeprowadziła sama Komisja, natomiast inne miały miejsce w kontekście badania zleconego wykonawcy zewnętrznemu. Wystosowano również zapytania ad hoc do członków Europejskiej Sieci Migracyjnej.
Odpowiedzi w ramach dwóch wyżej wymienionych rund konsultacji udzielili obywatele Unii, organizacje i obywatele państw trzecich (mieszkający w UE lub poza nią), stowarzyszenia i organizacje przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, instytucje akademickie/badawcze, związki zawodowe, ministerstwa i jednostki służby publicznej. W ukierunkowanych konsultacjach uczestniczyły właściwe organy w państwach członkowskich, stowarzyszenia i organizacje przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, środowisko akademickie, przedstawiciele zawodu prawniczego, ośrodki analityczne i jednostki służby publicznej.
We wniosku uwzględniono i rozpatrzono główne problemy stwierdzone w wyniku konsultacji.
4.1.Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Ocenę skutków przekształcenia dyrektywy wsparto badaniem przeprowadzonym przez wykonawcę zewnętrznego. Ponadto w sprawie przekształcenia dyrektywy skonsultowano się z szeregiem grup ekspertów: grupą ekspertów ds. poglądów migrantów w dziedzinie migracji, azylu i integracji – 2 marca 2021 r., europejską siecią publicznych służb zatrudnienia – 10 marca 2021 r., komisyjną nieformalną grupą ekspertów ds. migracji ekonomicznej – 14 kwietnia 2021 r. oraz z unijną siecią osób zawodowo związanych z kwestią legalnej migracji – 29 kwietnia 2021 r. Z Europejską Siecią Migracyjną skonsultowano się również przez zapytanie ad hoc.
4.2.Ocena skutków
Zgodnie ze swoją polityką na rzecz lepszego stanowienia prawa, przygotowując wniosek, Komisja przeprowadziła ocenę skutków. W jej ramach oceniono trzy warianty strategiczne, każdy o różnym stopniu interwencji UE:
wariant 1: działania na rzecz zwiększenia skuteczności dyrektywy. Ten wariant obejmowałby: nieustawodawcze działania służące poprawie wdrożenia dyrektywy, takie jak dokonywanie analiz porównawczych i prowadzenie ukierunkowanych badań dotyczących konkretnych aspektów wdrażania dyrektywy, a także opracowanie niewiążących wytycznych co do wykładni przepisów dyrektywy w postaci podręcznika dotyczącego dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia; zalecenia dotyczące aspektów obecnie uważanych za nieobjęte procedurą jednego zezwolenia oraz promowanie innowacyjnych podejść;
wariant 2: podstawowy legislacyjny przegląd dyrektywy. Celem tego wariantu byłoby uproszczenie procedury jednego wniosku i sprecyzowanie kategorii pracowników z państw trzecich, które są objęte dyrektywą, a także objęcie jej zakresem osób, które korzystają z ochrony na podstawie prawa krajowego. Wariant ten umożliwiłby również przyjęcie instrumentów niewiążących (np. zaleceń) w celu poprawy i harmonizacji wdrożenia praw do równego traktowania przewidzianych w dyrektywie w sprawie jednego zezwolenia;
wariant 3: legislacyjny przegląd dyrektywy jak w wariancie 2 oraz uregulowanie praw i ochrony. Wariant ten obejmowałby zmiany legislacyjne przewidziane w wariancie 2 oraz dodatkowo miałby na celu zwiększenie i sprecyzowanie praw do równego traktowania (dostęp do zasobów mieszkaniowych i świadczeń rodzinnych), sprawienie, że zezwolenie nie będzie związane z jednym tylko pracodawcą, aby uniknąć zbyt częstych zmian w dokumencie, oraz zwiększenie ochrony pracowników przed wyzyskiem dzięki działaniu ustawodawczemu.
Z oceny wpływu społeczno-ekonomicznego, efektywności i skuteczności wariantów strategicznych, a także ich wykonalności politycznej i akceptacji przez zainteresowane strony, wynika, że preferowanym wariantem jest wariant 3.
Obejmuje on obszerny zestaw środków z zakresu polityki, które mogłyby zaradzić istniejącym niedociągnięciom dyrektywy, dodatkowo uprościć i usprawnić procedurę jednego wniosku, wzmacniając prawa do równego traktowania, i dodatkowo zwiększyć spójność dyrektywy z ogólniejszym unijnym prawem w dziedzinie legalnej migracji dzięki sprecyzowaniu kategorii pracowników z państw trzecich nieobjętych dyrektywą. Ponadto zastosowanie wariantu 3 rozszerzyłoby zakres podmiotowy dyrektywy na osoby korzystające z ochrony na podstawie prawa krajowego, które nie są obecnie w pełni objęte przepisami o równym traktowaniu. Rozszerzyłoby ono również zakres przedmiotowy dyrektywy, włączając przepisy o inspekcji pracy, monitorowaniu i karach dla pracodawców w przypadku naruszenia krajowych przepisów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy.
Z oceny skutków wynika, że wariant 3 mógłby bardzo skutecznie przyczynić się do osiągnięcia zakładanych celów i pogodzić dużą część opinii wyrażonych w trakcie konsultacji z zainteresowanymi stronami. Ponadto wariant 3 może przynieść korzyści społeczne, gdyż objęcie zakresem dyrektywy osób korzystających z ochrony na podstawie przepisów krajowych rozszerzyłoby zbiór praw tych obywateli państw trzecich, niekorzystających obecnie z prawa do równego traktowania lub korzystających z niego jedynie w pewnym zakresie. Wariant ten przyczyniłby się do zwiększenia ochrony przed wyzyskiem wszystkich objętych dyrektywą pracowników z państw trzecich. Wariant 3 stanowi zatem dobry kompromis między rozszerzeniem zakresu podmiotowego i przedmiotowego dyrektywy a dalszym uproszczeniem.
Co więcej, preferowany wariant strategiczny byłby najlepszą odpowiedzią na zalecenia oceny adekwatności i cele komisyjnego paktu o migracji i azylu. Zapewniłby też spójność z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Choć w pakcie zapowiedziano, że przegląd dyrektywy będzie służył określeniu sposobów uproszczenia i sprecyzowania zakresu stosowania przepisów, w tym warunków przyjmowania i pobytu pracowników o niskich i średnich umiejętnościach, możliwość zawarcia takich warunków w przepisach została odrzucona na wczesnym etapie procesu oceny skutków.
Ponadto w odniesieniu do procedury jednego zezwolenia i powiązanych praw zakresem dyrektywy objęci są już wszyscy obywatele państwa trzeciego niezależne od poziomu swoich umiejętności. Większość uczestniczących w konsultacjach zainteresowanych stron sceptycznie odniosła się do potrzeby uregulowania warunków przyjmowania pracowników o niskich i średnich umiejętnościach, ponieważ zdaniem tych stron pracownicy ci są już w wystarczającym stopniu objęci przepisami krajowymi i procedurą jednego zezwolenia. Ponadto zdaniem ekspertów, ponieważ dyrektywa jest horyzontalną dyrektywą „proceduralną”, nie jest ona instrumentem prawnym odpowiednim do wprowadzenia warunków przyjmowania wyłącznie w odniesieniu do określonych kategorii pracowników.
Opinia Rady ds. Kontroli Regulacyjnej
Ocenę skutków przekazano Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej 22 września 2021 r. Posiedzenie Rady odbyło się 20 października 2021 r. Rada wydała pozytywną opinię z zastrzeżeniami 25 października 2021 r. Wskazano w niej szereg aspektów oceny skutków, na które należy zwrócić uwagę. Rada zwróciła się w szczególności o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie wąskiego zakresu inicjatywy, z powodu którego oczekiwania co do możliwego wpływu proponowanych środków mogłyby być nieuzasadnione. Ponadto Rada poprosiła o bardziej szczegółowe informacje na temat głównych różnic w zakresie polityki między poszczególnymi wariantami oraz o dokładniejszą analizę możliwości przyjęcia podejść alternatywnych wobec proponowanych środków. Rada zwróciła się także o wyjaśnienia dotyczące wpływu proponowanych środków na krajowe rynki pracy i systemy administracji państw członkowskich.
Na te i inne szczegółowe uwagi przedstawione przez Radę odpowiedziano w ostatecznej wersji oceny skutków. Zawiera ona na przykład poprawiony opis potencjalnego wpływu proponowanych ukierunkowanych środków na atrakcyjność unijnego rynku pracy jako całości, a także na krajowe rynki pracy i system administracji państw członkowskich. Warianty strategiczne zostały przeredagowane, aby odzwierciedlać obszary tematyczne wskazane w definicji problemu. Uwagi Rady ds. Kontroli Regulacyjnej uwzględniono również w proponowanej poniżej dyrektywie.
4.3.Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Celem wniosku jest uproszczenie procedury jednego wniosku przez umożliwienie składania wniosków zarówno w docelowym państwie członkowskim, jak i w państwie trzecim, a także stwierdzenie, że określony w dyrektywie termin czterech miesięcy obejmuje wydanie wymaganej wizy, o którym mowa w art. 4 ust. 3, oraz czas potrzebny właściwym organom na sprawdzenie sytuacji na rynku pracy. Na podstawie zaproponowanych zmian jedno zezwolenie dałoby również obywatelowi państwa trzeciego prawo do zmiany pracodawcy w okresie ważności zezwolenia, co powinno również przyczynić się do zmniejszenia obciążenia administracyjnego przez ograniczenie potrzeby ponownego składania wniosku w przypadku zmiany zatrudnienia. Ponadto celem wniosku jest wzmocnienie niektórych praw do równego traktowania i sprecyzowanie, które kategorie pracowników z państw trzecich są objęte dyrektywą. Wniosek rozszerza też zakres dyrektywy na osoby, które korzystają z ochrony na podstawie prawa krajowego, a także zwiększa ochronę pracowników z państw trzecich przez wprowadzenie przepisów dotyczących ułatwienia wnoszenia skarg, monitorowania i kar. Wniosek wprowadza nowe przepisy w celu zwiększenia ochrony pracowników z państw trzecich, którzy mogą zrezygnować z wniesienia skargi przeciwko swoim pracodawcom z obawy przed utratą zezwolenia na pobyt, przez zagwarantowanie, że obywatel państwa trzeciego będzie mógł legalnie przebywać w państwie członkowskim przez okres co najmniej trzech miesięcy od przejścia na bezrobocie.
Niniejszy wniosek zapowiedziano w załączniku II do programu prac Komisji na 2021 r., jest on zatem częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT). Platforma ds. dostosowania się do wymogów przyszłości również wydała opinię na temat sposobu uproszczenia i zmniejszenia zbędnych obciążeń, m.in. przez modernizację istniejących przepisów unijnych w drodze cyfryzacji, co odzwierciedlono we wniosku. Opinię tę przyjęto 10 grudnia 2021 r. Platforma wydała dwa zalecenia:
zalecenie 1: usprawnienie i cyfryzacja procedury wniosku o jedno zezwolenie i wniosku wizowego w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego i kosztów dla wnioskodawców i organów;
zalecenie 2: uproszczenie procedur dotyczących zmiany pracodawcy i zwiększenie odpowiedzialności pracowników, co przyniesie konkretne korzyści administracjom krajowym i wnioskodawcom.
Zalecenia te uwzględniono w:
art. 4, który stanowi, że państwa członkowskie powinny zezwolić na składanie wniosku o jedno zezwolenie zarówno w docelowym państwie członkowskim, jak i w państwie trzecim, oraz zobowiązuje państwa członkowskie do wydania wymaganej wizy, jeśli spełnione zostały przepisy unijne lub krajowe;
art. 5, którym stanowi, że określony w dyrektywie termin 4 miesięcy obejmuje wydanie wymaganej wizy, o którym mowa w art. 4 ust. 3. Termin ten musi też obejmować czas potrzebny właściwym organom na sprawdzenie sytuacji na rynku pracy przed wydaniem decyzji w sprawie jednego zezwolenia;
art. 11, który stanowi, że jedno zezwolenie nie zostanie cofnięte w przypadku bezrobocia jego posiadacza. Państwa członkowskie zezwolą obywatelowi państwa trzeciego na pozostanie na ich terytorium przez co najmniej 3 miesiące w trakcie okresu ważności zezwolenia.
Pierwsze zalecenie platformy dotyczy również cyfryzacji składania wniosków o zezwolenia na pobyt i pracę. W aktualnym wniosku nie uwzględniono tego złożonego aspektu; zamiast tego skupia się on na usprawnieniu i uproszczeniu procedur. Cyfryzacja może jednak przyczynić się do przyspieszenia rozpatrywania wniosków, a zatem do zmniejszenia kosztów dla wnioskodawców i pracodawców. Umożliwiłaby również kojarzenie ofert pracy z poszukującymi zatrudnienia i zmniejszyłaby ryzyko pracy nierejestrowanej. Komisja wykorzysta zatem w tym kontekście doświadczenia z cyfryzacji wiz Schengen i przeprowadzi prace techniczne w ramach swoich odpowiednich sieci, aby omówić możliwości, które mogłaby dać cyfryzacja, oraz dokładniej zbadać korzyści z cyfryzacji i jej skutki.
|
Oszczędności kosztów dzięki REFIT – wariant preferowany
|
|
Opis
|
Kwota
|
Uwagi
|
|
Oszczędności kosztów dzięki niższym kosztom wniosków
|
Do 11,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
|
Do 3,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Pracodawcy
|
|
Oszczędności kosztów dzięki skróceniu czasu potrzebnego na rozpatrywanie wniosków
|
89,0 mln EUR – 278,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
|
22,0 mln EUR – 70,0 mln EUR rocznie
|
Pracodawcy
|
|
|
200 000 EUR – 4,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Organy krajowe
|
|
Oszczędności kosztów dzięki niższym kosztom podróży
|
Do 137,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
Oszczędności kosztów (niższe koszty pośrednictwa)
|
Do 106,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
|
Do 25,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
Oszczędności kosztów (redukcja innych kosztów związanych z wnioskami, np. kosztów poświadczania, tłumaczenia dokumentów itp.)
|
Do 14,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
|
|
Do 4,0 mln EUR rocznie (rozłożone na okres 10 lat)
|
Obywatele państw trzecich
|
4.4.Prawa podstawowe
Przedmiotowa inicjatywa jest zgodna z Kartą praw podstawowych i wzmacnia niektóre prawa w niej zapisane. W szczególności przyczynia się do wzmocnienia konkretnych praw podstawowych, takich jak: zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej (art. 5); prawo własności (art. 17); równość (art. 20); należyte i sprawiedliwe warunki pracy (art. 31); życie rodzinne i zawodowe (art. 33) oraz zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna (art. 34).5.WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek nie ma wpływu na budżet Unii Europejskiej.
6.ELEMENTY FAKULTATYWNE
6.1.Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Komisja sprawdzi prawidłową i skuteczną transpozycję do prawa krajowego przez wszystkie uczestniczące państwa członkowskie. Przez cały okres wdrażania Komisja będzie organizować posiedzenia komitetów kontaktowych z udziałem wszystkich państw członkowskich w celu omówienia i wyjaśnienia kwestii, które mogą pojawić się na tym etapie. Komisja będzie okresowo składać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrożenia, funkcjonowania i wpływu dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia.
Stosowanie dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia będzie monitorowane pod kątem głównych celów polityki przy pomocy szeregu istotnych i wymiernych wskaźników na podstawie łatwo dostępnych, zaaprobowanych i wiarygodnych źródeł danych. W proponowanej przekształconej dyrektywie nakłada się obowiązek podawania większej liczby rodzajów informacji, tak by poprawić ich terminowe przekazywanie i wiarygodność. W celu monitorowania liczby wydanych zezwoleń w największym możliwym stopniu nadal będą wykorzystywane statystyki publiczne Eurostatu i państw członkowskich, natomiast w celu przeprowadzenia doraźnych badań dotyczących tematów związanych z jednym zezwoleniem będzie można odwoływać się do istniejących agencji i sieci UE, takich jak Agencja Praw Podstawowych i Europejska Sieć Migracyjna. Komisja będzie też nadal odwoływała się do istniejących grup ekspertów, które wniosły wkład w ocenę skutków.
6.2.Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Proponowana przekształcona dyrektywa ma szerszy zakres podmiotowy, jeśli chodzi o obywateli państw trzecich, którzy wchodzą w jej zakres. Wniosek zawiera także więcej zobowiązań prawnych w porównaniu z obecną dyrektywą 2011/98/UE. Ponadto wniosek zawiera przepisy nieobjęte jeszcze wiążąco obecnymi ramami prawnymi. Państwa członkowskie będą zatem musiały przedstawić dokumenty wyjaśniające, w tym tabelę korelacji między przepisami krajowymi a dyrektywą, towarzyszące powiadomieniu o krajowych środkach transpozycji, tak aby można było jednoznacznie zidentyfikować środki transpozycji dodane przez państwa członkowskie do istniejących przepisów.
6.3.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
ROZDZIAŁ I – PRZEPISY OGÓLNE
Art. 1–3
W rozdziale tym przedstawiono przedmiot, definicje i zakres wniosku. We wniosku wprowadzono definicję pracodawcy, która obejmuje zatrudnienie i agencje pracy tymczasowej w celu zwiększenia pewności prawa i ochrony pracowników z państw trzecich.
Celem szeregu zmian we wniosku dotyczącym przekształcenia jest sprecyzowanie zakresu dyrektywy 2011/98/UE, a w szczególności wyłączeń z zakresu dyrektywy przedstawionych wyczerpująco w art. 3 ust. 2. Jeśli chodzi o pracowników delegowanych, wprowadzono odniesienie do dyrektywy Rady 1996/71/WE. Pracownicy z państw trzecich delegowani z innego państwa członkowskiego są wyłączeni z zakresu dyrektywy, ponieważ nie uważa się ich za należących do rynku pracy państwa członkowskiego, do którego są delegowani. Ponadto wprowadzono odniesienia do dyrektyw, które przyjęto po wejściu w życie dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia, takich jak dyrektywa w sprawie pracowników przenoszonych wewnątrz przedsiębiorstwa i dyrektywa w sprawie pracowników sezonowych. Z zakresu dyrektywy 2011/98/UE wyłączeni są jedynie pracownicy z państw trzecich objęci tym dwiema dyrektywami. W obecnym art. 3 ust. 2 lit. h) z zakresu dyrektywy wyłącza się pracowników z państw trzecich, którzy korzystają z ochrony na podstawie prawa krajowego, zobowiązań międzynarodowych lub praktyki danego państwa członkowskiego. Aktualnie nie jasne, czy w przypadku uzyskania zezwolenia na pracę przez tych obywateli państw trzecich będą oni objęci procedurą określoną w rozdziale II i przepisami o równym traktowaniu z rozdziału III. Proponuje się zatem włączyć tę kategorię obywateli państw trzecich do zakresu dyrektywy przez skreślenie art. 3 ust. 2 lit. h).
ROZDZIAŁ II – Procedura jednego wniosku i jedno zezwolenie
Art. 4 – Procedura jednego wniosku
W art. 4 dyrektywy uregulowano najważniejsze aspekty procedury jednego wniosku.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 wniosek o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub przedłużenie jego ważności powinien zostać złożony zgodnie z procedurą jednego wniosku. Obecnie, jeżeli wniosek ma zostać złożony przez obywatela państwa trzeciego, państwa członkowskie zezwalają na złożenie wniosku z państwa trzeciego lub, jeżeli jest to przewidziane w prawie krajowym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym obywatel ten legalnie przebywa. W celu uproszczenia procedury dla wnioskodawcy wniosek dotyczący przekształconej dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie powinny umożliwić składanie wniosku o jedno zezwolenie zarówno w docelowym państwie członkowskim, jak w państwie trzecim.
Zgodnie z aktualnym art. 4 ust. 3 procedura jednego wniosku pozostaje bez uszczerbku dla przebiegu procedur wizowych, które mogą obowiązywać w związku z pierwszym wjazdem. Aby dostosować wniosek dotyczący przekształcenia do innych dyrektyw w sprawie legalnej migracji, zobowiązuje się w nim państwa członkowskie do wydania wymaganej wizy w przypadku, gdy ustanowione prawem unijnym lub krajowym wymogi dotyczące wydawania jednego zezwolenia i wizy są spełnione. Celem tej zmiany jest uniknięcie sytuacji, w której odmawia się wydania wizy wjazdowej lub gdy jej wydanie jest opóźnione, jeśli wymogi wydania jednego zezwolenia są spełnione.
Art. 5 – Właściwy organ
Art. 5 stanowi o szeregu gwarancji proceduralnych w trakcie procedury wniosku i podejmowania decyzji w sprawie jednego zezwolenia. Zgodnie z obecnymi przepisami, w przypadku gdy wniosek o jedno zezwolenie można złożyć wyłącznie w docelowym państwie członkowskim, procedura mająca na celu uzyskanie wizy wjazdowej może znacznie wydłużyć czas trwania całej procedury. Wniosek dotyczący przekształconej dyrektywy stanowi, że określony w dyrektywie termin czterech miesięcy obejmuje wydanie wymaganej wizy, o którym mowa w art. 4 ust. 3. Termin ten musi też obejmować czas potrzebny właściwym organom na sprawdzenie sytuacji na rynku pracy przed wydaniem decyzji w sprawie jednego zezwolenia.
Art. 6 i 7 regulują wymogi dotyczące formatu jednego zezwolenia i dokumentów pobytowych wydanych do celów innych niż wykonywanie pracy. Nie wprowadzono żadnych zmian w stosunku do dyrektywy 2011/98/UE.
Art. 8 przewiduje pewne gwarancje proceduralne dla wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie, mianowicie obowiązek uzasadnienia na piśmie decyzji o odrzuceniu wniosku o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub o przedłużenie jego ważności, jak również gwarancję, że udzielone zostaną informacje na piśmie dotyczące organu, do którego wnioskodawca może złożyć odwołanie, oraz terminu takiego odwołania. Nie wprowadzono żadnych zmian w stosunku do dyrektywy 2011/98/UE.
Art. 9 – Dostęp do informacji
W art. 9 zobowiązano państwa członkowskie do udzielenia – na wniosek – obywatelowi państwa trzeciego i jego przyszłemu pracodawcy odpowiednich informacji o dokumentach wymaganych do złożenia wniosku. We wniosku dotyczącym przekształcenia wprowadzono przepis regulujący bardziej szczegółowo informacje, których musi udzielać właściwy organ, w tym informacje o prawach, obowiązkach i gwarancjach proceduralnych dotyczących obywateli państw trzecich.
Art. 10 – Opłaty
Zgodnie z art. 10 państwa członkowskie mogą w stosownych przypadkach wymagać od wnioskodawców opłat za rozpatrzenie wniosku. W przekształconej dyrektywie wymaga się ustanowienia opłat, które są proporcjonalne, a ich wysokość ustala się w oparciu o usługi świadczone w celu rozpatrzenia wniosków i wydania zezwolenia.
Art. 11 – Prawa wynikające z jednego zezwolenia
W art. 11 lit. a)–d) ustanowiono prawa wynikające z jednego zezwolenia, mianowicie prawo do: wjazdu i pobytu, swobodnego dostępu do całego terytorium, wykonywania określonej pracy, na którą wydano zezwolenie, oraz otrzymania informacji o prawach posiadacza zezwolenia.
W przekształconej dyrektywie proponuje się nowe przepisy (art. 11 ust. 2–4), których celem jest zwiększenie ochrony pracowników z państw trzecich. Na podstawie zaproponowanych zmian jedno zezwolenie dałoby obywatelowi państwa trzeciego prawo do zmiany pracodawcy w trakcie okresu ważności zezwolenia. Państwa członkowskie powinny móc wymagać powiadomienia o zmianie i sprawdzić sytuację na rynku pracy w przypadku zmiany pracodawcy. Dodano ust. 4, aby zagwarantować, że państwa członkowskie, które wycofują jedno zezwolenie po utracie zatrudnienia, zezwalają pracownikom z państw trzecich na pozostanie na terytorium państwa przez co najmniej trzy miesiące w trakcie okresu ważności zezwolenia, w przypadku gdy posiadacz jednego zezwolenia straci zatrudnienie.
Art. 12 – Równe traktowanie
Zgodnie z art. 12 dyrektywy 2011/98/UE posiadacze jednego zezwolenia są traktowani na równi z obywatelami danego państwa w wielu kwestiach, w tym w odniesieniu do warunków pracy, wolności zrzeszania się, świadczeń z zabezpieczenia społecznego, kształcenia i szkolenia, uznawania dyplomów i kwalifikacji zawodowych, ulg podatkowych, dostępu do towarów i usług oraz usług doradztwa w zakresie zatrudnienia. W tym samym artykule dopuszcza się jednak ograniczenia równego traktowania w niektórych dziedzinach.
W obecnym art. 12 odniesienie do równego traktowania w związku z „procedurami uzyskiwania praw do lokali mieszkalnych przewidzianymi w prawie krajowym, bez uszczerbku dla swobody zawierania umów” i jego związek z wyjątkiem przewidzianym w art. 12 ust. 2 lit. d) pkt (ii) (zezwalającym na ograniczenie dostępu do uzyskiwania praw do lokali mieszkalnych) są niejasne, zwłaszcza w kwestii objęcia tym wyjątkiem prywatnych zasobów mieszkaniowych. Proponowana zmiana precyzuje, że zasada równego traktowania ma zastosowanie do prywatnych zasobów mieszkaniowych i że możliwe ograniczenia wprowadzane przez państwa członkowskie mogą dotyczyć wyłącznie dostępu do mieszkalnictwa publicznego.
Ponadto art. 12 ust. 1 lit. e) stanowi o równym traktowaniu w zakresie objęcia zabezpieczeniem społecznym, zgodnie z jego definicją w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004, które obejmuje świadczenia rodzinne. W niedawnym wyroku odnoszącym się do prawodawstwa włoskiego Trybunał Sprawiedliwości uznał za niezgodny z prawem UE przepis prawa krajowego, który, do celów ustalenia praw do świadczenia z zabezpieczenia społecznego nie uwzględnia członków rodziny posiadacza jednego zezwolenia, którzy przebywają nie na terytorium tego państwa członkowskiego, lecz w państwie trzecim, mimo że uwzględnia się członków rodziny obywatela wspomnianego państwa członkowskiego, którzy przebywają w państwie trzecim. Wniosek dotyczący przekształcenia dostosowuje motyw 24 dyrektywy 2011/98/UE do brzmienia tego wyroku przez usunięcie dwóch ostatnich zdań motywu, zgodnie z którymi na mocy dyrektywy prawa przyznaje się wyłącznie członkom rodziny, którzy dołączyli do pracowników z państw trzecich przebywających w danym państwie członkowskim. Proponuje się usunąć odniesienie do obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, zawarte w art. 12 ust. 2 lit. b) akapit drugi dotyczącym ograniczenia dostępu do świadczeń rodzinnych. Oznaczałoby to, że obywatele państwa trzeciego, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, są uprawnieni do świadczeń rodzinnych, jeśli pracują w danym państwie członkowskim przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.
Art. 13–14 – Monitorowanie, ocena ryzyka, kontrole i kary oraz ułatwienie wnoszenia skarg
Wprowadza się nowe artykuły, aby wzmocnić przepisy o równym traktowaniu. Państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczne, proporcjonalne i zniechęcające kary dla pracodawców w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy, w szczególności w zakresie warunków pracy, wolności zrzeszania się i członkostwa oraz dostępu do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Środki takie powinny obejmować monitorowanie, ocenę ryzyka oraz, w stosownych przypadkach, kontrole.
W celu zwiększenia skuteczności egzekwowania prawa powinno się wprowadzić mechanizmy wnoszenia skarg. Powinny one być dostępne nie tylko dla posiadaczy jednego zezwolenia, ale również dla stron trzecich, które zgodnie z kryteriami określonymi w prawie krajowym, mają uzasadniony interes w zapewnianiu zgodności z niniejszą dyrektywą, a także dla właściwych organów państw członkowskich, o ile tak stanowi prawo krajowe. Wynika to z faktu, że, jak pokazują dostępne dane, obywatele państwa trzeciego często albo nie wiedzą o istnieniu takich mechanizmów, albo wahają się je użyć we własnym imieniu, ponieważ obawiają się ich skutków dla istniejących lub przyszłych możliwości zatrudnienia.
Art. 14 – Informowanie ogółu społeczeństwa
We wniosku dotyczącym przekształconej dyrektywy nakłada się bardziej szczegółowe obowiązki na państwa członkowskie w zakresie informowania ogółu społeczeństwa. Zmienione środki obejmują obowiązek udzielania informacji o dokumentach wymaganych do złożenia wniosku oraz o warunkach wjazdu i pobytu, w tym o prawach, obowiązkach i gwarancjach proceduralnych dotyczących obywateli państw trzecich.
Art. 15–18
W artykułach tych ustanowiono przepisy dotyczące sprawozdawczości, punktów kontaktowych, transpozycji do prawa krajowego, wejścia w życie i adresatów dyrektywy, jak już ustanowiono w dyrektywie 2011/98/UE.
Art. 19 stanowi, że wniosek formalnie uchyla istniejącą dyrektywę 2011/98/UE w sprawie jednego zezwolenia.
🡻 2011/98/UE
2022/0131 (COD)
Wniosek
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (wersja przekształcona)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 79 ust. 2 lit. a) i b),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
uwzględniając opinię Komitetu Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
⇩ nowy
(1)Do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE należy wprowadzić szereg zmian. W celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona.
🡻 2011/98/UE motyw 1 (dostosowany)
W celu stopniowego ustanawiania przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewidziano środki, które należy przyjąć w dziedzinach azylu, imigracji i ochrony praw obywateli państw trzecich.
🡻 2011/98/UE motyw 2 (dostosowany)
Rada Europejska na specjalnym szczycie w Tampere w dniach 15– 16 października 1999 r. uznała potrzebę zharmonizowania prawa krajowego dotyczącego warunków przyjmowania i pobytu obywateli państw trzecich. W tym kontekście Rada Europejska w szczególności stwierdziła, że Unia Europejska powinna zapewnić sprawiedliwe traktowanie obywateli państw trzecich przebywających legalnie na terytorium państw członkowskich oraz że bardziej zdecydowana polityka integracyjna powinna zmierzać do przyznania im praw i obowiązków porównywalnych z prawami i obowiązkami obywateli Unii. W związku z tym Rada Europejska zwróciła się do Rady o przyjęcie instrumentów prawnych na podstawie wniosków Komisji. Potrzebę osiągnięcia celów określonych w Tampere potwierdzono w programie sztokholmskim przyjętym przez Radę Europejską na posiedzeniu w dniach 10–11 grudnia 2009 r.
🡻 2011/98/UE motyw 3 (dostosowany)
(2)Przepisy dotyczące procedury jednego wniosku prowadzącej do uzyskania jednego dokumentu, który łączyłby w jednym akcie administracyjnym zezwolenie na pobyt i na pracę, przyczynią się do uproszczenia i zharmonizowania przepisów mających obecnie zastosowanie w państwach członkowskich. Takie uproszczenie proceduralne zostało już wprowadzone przez niektóre państwa członkowskie i usprawniło procedurę zarówno z punktu widzenia migrantów, jak i ich pracodawców, a także ułatwiło kontrolę legalności pobytu i zatrudniania migrantów.
🡻 2011/98/UE motyw 4
(3)Aby zezwolić na pierwszy wjazd na swoje terytorium, państwa członkowskie powinny być w stanie wydać jedno zezwolenie lub – jeżeli dane państwo członkowskie wydaje takie zezwolenia dopiero po wjeździe – wizę. Państwa członkowskie powinny wydawać takie zezwolenia lub wizy w odpowiednim czasie.
🡻 2011/98/UE motyw 5
(4)Należy ustanowić zbiór zasad regulujących procedurę rozpatrywania wniosku o jedno zezwolenie. Procedura taka powinna charakteryzować się skutecznością i funkcjonalnością, powinna uwzględniać zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich oraz powinna być przejrzysta i sprawiedliwa, po to by oferować zainteresowanym odpowiednią pewność prawa.
🡻 2011/98/UE motyw 6
(5)Przepisy niniejszej dyrektywy nie powinny naruszać kompetencji państw członkowskich do regulowania przyjmowania obywateli państw trzecich w celu wykonywania pracy, w tym limitów przyjmowania.
⇩ nowy
(6)Niniejsza dyrektywa powinna objąć swoim zakresem stosunki pracy między pracownikami z państw trzecich a pracodawcami. Jeżeli prawo krajowe państwa członkowskiego umożliwia przyjmowanie obywateli państw trzecich poprzez agencje pracy tymczasowej mające siedzibę na jego terytorium i związane stosunkiem pracy z pracownikiem, takie agencje nie powinny być wyłączone z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.
🡻 2011/98/UE motyw 7 (dostosowany)
(7)Zakres stosowania niniejszej dyrektywy nie powinien obejmować oddelegowanych obywateli państw trzecich ⌦ objętych dyrektywą 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ⌫. Nie powinno to uniemożliwiać obywatelom państw trzecich, którzy przebywają zgodnie z prawem i legalnie pracują w jednym państwie członkowskim, a zostali oddelegowani do innego państwa członkowskiego, dalszego korzystania z prawa do traktowania na równi z obywatelami tego pierwszego państwa członkowskiego w okresie oddelegowania, w zakresie tych warunków zatrudnienia, na które nie wpływa stosowanie dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług
.
⇩ nowy
(8)Obywatele państwa trzeciego, którzy korzystają z ochrony zgodnie z prawem krajowym, zobowiązaniami międzynarodowymi lub praktykami państwa członkowskiego, powinni zostać objęci zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, aby otrzymać rozszerzony zbiór praw.
🡻 2011/98/UE motyw 8 (dostosowany)
(9)Zakres stosowania niniejszej dyrektywy nie powinien obejmować obywateli państw trzecich, którzy uzyskali status rezydentów długoterminowych zgodnie z dyrektywą Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącą statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi – z uwagi na ich ⌦ ogólnie ⌫ korzystniejszy status i na szczególny charakter ich zezwolenia ⌦ dokumentu ⌫ pobytowego, którym jest zezwolenie na pobyt „rezydenta długoterminowego UE”.
🡻 2011/98/UE motyw 9
⇨ nowy
(10)Zakres stosowania niniejszej dyrektywy nie powinien obejmować obywateli państw trzecich, których przyjęto na terytorium państwa członkowskiego do pracy sezonowej ⇨ i którzy ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci na terytorium państwa członkowskiego zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE, ⇦ ⇨ ponieważ są oni objęci zakresem stosowania dyrektywy 2014/36/UE, w której ustanowiono szczegółowe uregulowania ⇦ – ze względu na ich tymczasowy status.
🡻 2011/98/UE motyw 10 (dostosowany)
⇨ nowy
(11)Obowiązek określenia przez państwa członkowskie, czy wniosek ma być składany przez obywatela państwa trzeciego czy przez jego pracodawcę, nie powinien powodować uszczerbku dla jakichkolwiek ustaleń wymagających od obydwojga uczestnictwa w procedurze. Państwa członkowskie powinny zdecydować, czy wniosek ⇨ umożliwić składanie wniosku ⇦ o jedno zezwolenie ma zostać złożony ⇨ zarówno ⇦ w docelowym państwie członkowskim czy też z państwa trzeciego ⇨, jak i w państwie trzecim ⇦. W przypadku gdy obywatelowi państwa trzeciego nie wolno złożyć wniosku z państwa trzeciego, państwa członkowskie powinny zapewnić, by wniosek mógł zostać złożony przez pracodawcę w docelowym państwie członkowskim.
🡻 2011/98/UE motyw 11
⇨ nowy
(12)Przepisy niniejszej dyrektywy w sprawie procedury jednego wniosku i w sprawie jednego zezwolenia nie powinny dotyczyć wiz jednolitych ani długoterminowych ⇨, z wyjątkiem nałożonego na państwa członkowskie obowiązku wydania wymaganej wizy w terminie czterech miesięcy ustalonym na wydanie decyzji w sprawie jednego zezwolenia ⇦.
🡻 2011/98/UE motyw 13
⇨ nowy
(13)Termin na wydanie decyzji w sprawie wniosku nie powinien obejmować czasu potrzebnego na uznanie kwalifikacji zawodowych ani czasu potrzebnego na wydanie wizy ⇨ powinien obejmować zarówno czas potrzebny w stosownych przypadkach na wydanie wizy, jak i czas potrzebny na spełnienie wymogu sprawdzenia sytuacji na rynku pracy ⇦. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać krajowych procedur uznawania dyplomów.
⇩ nowy
(14)W tym celu, aby uniknąć powielania działań i przedłużania procedur, państwa członkowskie powinny przeprowadzać tylko jedną dokładną kontrolę dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę do celów wydania zarówno jednego zezwolenia, jak i wymaganej wizy. Ponadto państwa członkowskie powinny wymagać od wnioskodawców przedkładania odpowiednich dokumentów wyłącznie jednorazowo.
🡻 2011/98/UE motyw 12
(15)Wyznaczenie właściwego organu na podstawie niniejszej dyrektywy nie powinno naruszać roli i obowiązków, jakie w zakresie rozpatrywania wniosku i podejmowania decyzji w jego sprawie mają inne organy i, w odpowiednich przypadkach, partnerzy społeczni.
🡻 2011/98/UE motyw 13 (dostosowany)
(16)Termin na wydanie decyzji w sprawie wniosku nie powinien ⌦ jednak ⌫ obejmować czasu potrzebnego na uznanie kwalifikacji zawodowych ani czasu potrzebnego na wydanie wizy. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać krajowych procedur uznawania dyplomów.
🡻 2011/98/UE motyw 14 (dostosowany)
(17)Jedno zezwolenie powinno być sporządzane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającym jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich i powinno pozwalać państwom członkowskim na zamieszczanie dalszych informacji, w szczególności o tym, czy danej osobie zezwala się na wykonywanie pracy. Nie tylko w jednym zezwoleniu, ale również we wszystkich wydanych przez siebie dokumentach pobytowych państwo członkowskie powinno zamieszczać – między innymi z myślą o lepszej kontroli migracji – informacje dotyczące zezwolenia na pracę, niezależnie od rodzaju zezwolenia lub ⌦ dokumentu ⌫ tytułu pobytowego, na podstawie których danego obywatela państwa trzeciego przyjęto na terytorium tego państwa członkowskiego i przyznano mu dostęp do rynku pracy tego państwa członkowskiego.
🡻 2011/98/UE motyw 15
(18)Przepisy niniejszej dyrektywy, które odnoszą się do dokumentów pobytowych wydawanych do celów innych niż wykonywanie pracy, powinny mieć zastosowanie jedynie do wzoru takich dokumentów i nie powinny naruszać unijnych ani krajowych przepisów o procedurach przyjmowania obywateli państw trzecich i o procedurach wydawania takich dokumentów.
🡻 2011/98/UE motyw 16
(19)Przepisy niniejszej dyrektywy, które odnoszą się do jednego zezwolenia oraz do dokumentu pobytowego wydanego do celów innych niż wykonywanie pracy, nie powinny uniemożliwiać państwom członkowskim wydawania dodatkowych dokumentów papierowych z precyzyjniejszymi informacjami na temat stosunku pracy, na które we wzorze dokumentu pobytowego nie przewidziano wystarczającego miejsca. Takie dokumenty mogą służyć zapobieganiu wyzyskowi obywateli państw trzecich oraz zwalczaniu nielegalnego zatrudnienia, powinny być jednak stosowane przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolności i nie powinny zastępować zezwolenia na pracę, gdyż to podważałoby sens koncepcji jednego zezwolenia. Do przechowywania takich informacji w formacie elektronicznym można także korzystać z możliwości technicznych przewidzianych w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1030/2002 i w lit. a) pkt 20 16 załącznika do tego rozporządzenia.
🡻 2011/98/UE motyw 17
(20)Warunki i kryteria, na podstawie których wniosek o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub przedłużenie jego ważności może zostać odrzucony, lub na podstawie których jedno zezwolenie może zostać cofnięte, powinny być obiektywne i należy je określić w prawie krajowym, uwzględniając także obowiązek przestrzegania zasady preferencji unijnej wyrażonej w szczególności w odpowiednich postanowieniach aktów przystąpienia z 2003 r. i 2005 r. Decyzje o odrzuceniu wniosku i o cofnięciu jednego zezwolenia powinny zostać należycie uzasadnione.
🡻 2011/98/UE motyw 18
(21)Obywatelom państw trzecich będącym w posiadaniu ważnego dokumentu podróży i jednego zezwolenia wydanego przez państwo członkowskie stosujące w pełni dorobek Schengen należy zezwolić na wjazd na terytorium państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen i na swobodne przemieszczanie się po ich terytorium przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy w ciągu każdego sześciomiesięcznego okresu zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399
rozporządzeniem (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)
oraz zgodnie z art. 21 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (konwencja Schengen).
🡻 2011/98/UE motyw 19
(22)Ze względu na brak horyzontalnych przepisów Unii obywatelom państw trzecich przysługują różne prawa w zależności od tego, w jakim państwie członkowskim pracują i jakie mają obywatelstwo. Aby kontynuować rozwój spójnej polityki imigracyjnej i zmniejszyć różnice w zakresie praw przysługujących obywatelom Unii i obywatelom państw trzecich pracującym legalnie w państwie członkowskim oraz aby uzupełnić istniejący dorobek prawny w dziedzinie imigracji, należy ustanowić zbiór praw, w szczególności w celu wskazania obszarów, w których zapewnia się równe traktowanie własnych obywateli państwa członkowskiego i obywateli państw trzecich niebędących jeszcze rezydentami długoterminowymi. Celem takich przepisów jest ustanowienie minimum równych zasad w całej Unii, uznanie faktu, że obywatele państw trzecich wnoszą wkład w gospodarkę unijną w formie wykonywanej pracy i płaconych podatków, a także stworzenie zabezpieczenia służącego ograniczeniu nieuczciwej konkurencji pomiędzy obywatelami państwa członkowskiego a obywatelami państw trzecich wynikającej z ewentualnego wyzysku tych ostatnich. W niniejszej dyrektywie powinno zdefiniować się termin „pracownik z państwa trzeciego” – bez uszczerbku dla interpretacji pojęcia stosunku pracy w innych przepisach prawa Unii – jako oznaczający obywatela państwa trzeciego, który został przyjęty na terytorium państwa członkowskiego, legalnie przebywa na tym terytorium i ma prawo do wykonywania pracy w ramach płatnego zatrudnienia zgodnie z prawem krajowym lub krajową praktyką.
🡻 2011/98/UE motyw 20 (dostosowany)
(23)Wszystkim obywatelom państw trzecich legalnie przebywającym i pracującym w państwach członkowskich powinien przysługiwać przynajmniej wspólny zbiór praw oparty na traktowaniu na równi z obywatelami odnośnego przyjmującego państwa członkowskiego, niezależnie od pierwotnego celu czy podstawy przyjęcia ich na terytorium tego państwa. Prawo do równego traktowania w obszarach ⌦ objętych ⌫ określonych w niniejszej dyrektywie ⌦ niniejszą dyrektywą ⌫ należy przyznać nie tylko tym obywatelom państw trzecich, których przyjęto w państwie członkowskim w celu zatrudnienia, ale również tym, których przyjęto w innych celach i którym przyznano dostęp do rynku pracy tego państwa członkowskiego zgodnie z innymi przepisami unijnymi lub krajowymi, w tym członkom rodziny pracownika z państwa trzeciego, których przyjęto na terytorium danego państwa członkowskiego zgodnie z dyrektywą Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin; obywatelom państw trzecich przyjętym na terytorium państwa członkowskiego zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801
dyrektywą Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie warunków przyjmowania obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie
;oraz naukowcom przyjętym zgodnie z dyrektywą Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. w sprawie szczególnej procedury przyjmowania obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych
.
🡻 2011/98/UE motyw 21
(24)Prawo obywatela państwa trzeciego do równego traktowania w określonych obszarach powinno być ściśle powiązane z jego legalnym pobytem i przyznanym mu dostępem do rynku pracy w danym państwie członkowskim, które wynikają z jednego zezwolenia obejmującego zezwolenie na pobyt i na pracę oraz z dokumentów pobytowych wydanych w innych celach i zawierających informacje dotyczące zezwolenia na pracę.
🡻 2011/98/UE motyw 22
(25)Warunki pracy, o których mowa w niniejszej dyrektywie, powinny obejmować co najmniej warunki płacy i zwolnienia oraz bezpieczeństwo i higienę pracy, czas pracy oraz urlop, z uwzględnieniem obowiązujących układów zbiorowych pracy.
🡻 2011/98/UE motyw 23
(26)Państwo członkowskie powinno uznawać kwalifikacje zawodowe uzyskane przez obywatela państwa trzeciego w innym państwie członkowskim tak samo jak w przypadku kwalifikacji zawodowych obywateli Unii i powinno uwzględniać kwalifikacje uzyskane w państwie trzecim zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Przyznane pracownikom z państw trzecich prawo do równego traktowania w zakresie uznawania dyplomów, świadectw i innych kwalifikacji zawodowych zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi nie powinno naruszać kompetencji państw członkowskich w zakresie dopuszczania takich pracowników z państw trzecich do swoich rynków pracy.
🡻 2011/98/UE motyw 24
(27)Pracownicy z państw trzecich powinni korzystać z równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego. Działy zabezpieczenia społecznego określono w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy niniejszej dyrektywy przewidujące równe traktowanie w zakresie zabezpieczenia społecznego powinny mieć zastosowanie także do pracowników przyjętych w państwie członkowskim bezpośrednio z państwa trzeciego. Niemniej jednak niniejsza dyrektywa nie powinna przyznawać pracownikom z państw trzecich szerszych praw w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, niż czyni to obowiązujące prawo Unii względem obywateli państw trzecich, których sytuacja ma charakter transgraniczny. Ponadto niniejsza dyrektywa nie powinna przyznawać praw w przypadkach, które wykraczają poza zakres prawa Unii, na przykład w odniesieniu do członków rodziny przebywających w państwie trzecim. Niniejsza dyrektywa powinna przyznawać prawa jedynie tym członkom rodziny, którzy dołączają do pracownika z państwa trzeciego w państwie członkowskim w ramach łączenia rodziny, lub tym członkom rodziny, którzy już przebywają legalnie w tym państwie członkowskim.
🡻 2011/98/UE motyw 25 (dostosowany)
(28)Państwa członkowskie powinny zapewnić równe traktowanie co najmniej tym obywatelom państw trzecich, którzy są zatrudnieni lub którzy po przepracowaniu minimalnego okresu zostali zarejestrowani jako bezrobotni. Jakiekolwiek ograniczenia równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego na mocy niniejszej dyrektywy nie powinny naruszać praw przyznanych na mocy ⌦ na podstawie ⌫ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo.
🡻 2011/98/UE motyw 26
(29)Prawo Unii nie ogranicza kompetencji państw członkowskich w zakresie organizowania ich systemów zabezpieczenia społecznego. Przy braku harmonizacji na szczeblu Unii, Kkażde państwo członkowskie określa, na jakich warunkach, w jakiej wysokości i na jaki okres przyznaje się świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego. Korzystając z tych kompetencji, państwa członkowskie powinny jednak przestrzegać prawa Unii.
🡻 2011/98/UE motyw 27
(30)Wymóg równego traktowania pracowników z państw trzecich nie powinien mieć zastosowania do działań w zakresie szkolenia zawodowego, które są finansowane w ramach systemów pomocy społecznej.
⇩ nowy
(31)Aby umocnić równe traktowanie pracowników z państw trzecich, państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla pracodawców, którzy naruszają przepisy krajowe przyjęte na podstawie niniejszej dyrektywy, w szczególności w odniesieniu do warunków pracy, wolności zrzeszania się i członkostwa oraz dostępu do świadczeń z zabezpieczenia społecznego.
(32)W celu zagwarantowania właściwego egzekwowania przepisów niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie odpowiednich mechanizmów monitorowania pracodawców oraz – w stosownych przypadkach – przeprowadzanie na ich terytoriach skutecznych i odpowiednich kontroli. Wyboru pracodawców poddawanych kontroli powinno się dokonywać przede wszystkim w oparciu o ocenę ryzyka przeprowadzaną przez właściwe organy w państwach członkowskich, przy uwzględnieniu takich czynników, jak sektor działalności danego przedsiębiorstwa oraz ewentualne uprzednie naruszenia.
(33)Państwa członkowskie powinny również wprowadzić skuteczne mechanizmy, za pomocą których pracownicy z państw trzecich będą mogli korzystać ze środków prawnych i wnosić skargi bezpośrednio lub za pośrednictwem stron trzecich, takich jak związki zawodowe i inne stowarzyszenia lub właściwe organy, mających zgodnie z kryteriami ustanowionymi w prawie krajowym uzasadniony interes w zapewnianiu zgodności z niniejszą dyrektywą. Jest to uznawane za konieczne po to, by uwzględnić sytuację, gdy pracownicy z państw trzecich nie wiedzą o istnieniu mechanizmów egzekwowania przepisów lub niechętnie z nich korzystają w swoim własnym imieniu np. z obawy przed możliwymi konsekwencjami.
(34)W ramach jednego zezwolenia powinno się umożliwić pracownikowi z państwa trzeciego zmianę pracodawcy w trakcie okresu ważności zezwolenia. Państwa członkowskie powinny móc wymagać powiadomienia o zmianie i powinny móc sprawdzić sytuację na rynku pracy w przypadku zmiany pracodawcy. W przypadku bezrobocia posiadacza jednego zezwolenia zezwolenia tego nie powinno się cofać przez okres co najmniej trzech miesięcy.
🡻 2011/98/UE motyw 28
(35)Niniejszą dyrektywę należy stosować bez uszczerbku dla korzystniejszych przepisów zawartych w prawie Unii i w mających zastosowanie instrumentach międzynarodowych.
🡻 2011/98/UE motyw 29
(36)Państwa członkowskie powinny wykonywać przepisy niniejszej dyrektywy bez dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub inne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, w szczególności zgodnie z dyrektywą Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne oraz dyrektywą Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.
🡻 2011/98/UE motyw 30
(37)Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie ustanowienie procedury jednego wniosku służącej wydawaniu obywatelom państw trzecich jednego zezwolenia w celu wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego oraz ustanowienie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie i ponieważ ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest lepsze osiągnięcie tych celów na poziomie unijnym, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
🡻 2011/98/UE motyw 31
(38)Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych oraz jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej zgodnie z art. 6 ust. 1 TUE.
🡻 2011/98/UE motyw 32 (dostosowany)
Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji dotyczącą dokumentów wyjaśniających z dnia 28 września 2011 r. państwa członkowskie zobowiązały się do dołączania, w uzasadnionych przypadkach, do powiadomienia o środkach transpozycji jednego lub więcej dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów służących transpozycji. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy prawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.
🡻 2011/98/UE motyw 33 (dostosowany)
⇨ nowy
(39)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii ⌦ w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości ⌫, załączonego do ⌦ Traktatu o Unii Europejskiej ⌫ (TUE) i do ⌦ Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ⌫ (TFUE), oraz bez uszczerbku dla art. ⇨ 3 i ⇦ 4 tego protokołu ⇨ Irlandia ⇦ te dwa państwa członkowskie nie uczestniczą ⇨ nie uczestniczy ⇦ w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie są nią związane jest nią związana ani jej nie stosują stosuje .
[LUB]
[Zgodnie z art.. ⇨ 4a ⇦ 1 i 2 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii ⌦ w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości ⌫, załączonego do ⌦ Traktatu o Unii Europejskiej ⌫ (TUE) i do ⌦ Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ⌫ (TFUE), oraz bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, te dwa państwa członkowskie nie uczestniczą w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie są nią związane ani jej nie stosują ⇨ Irlandia powiadomiła [, pismem z dnia [...] r.,] o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej decyzji. . ⇦ ]
🡻 2011/98/UE motyw 34
(40)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie jest nią związana ani jej nie stosuje,.
⇩ nowy
(41)Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszą dyrektywą. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszej dyrektywy.
(42)Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich odnoszących się do terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w załączniku I część B,
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
1.Niniejsza dyrektywa ustanawia:
(a)procedurę jednego wniosku służącą wydawaniu obywatelom państw trzecich jednego zezwolenia na pobyt w celu wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego, w celu uproszczenia procedur przyjmowania tych obywateli i ułatwienia kontroli ich statusu; oraz
(b)wspólny zbiór praw pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim – niezależnie od celu ich pierwotnego przyjęcia na terytorium tego państwa członkowskiego – oparty na zasadach traktowania na równi z obywatelami tego państwa członkowskiego.
2.Niniejsza dyrektywa ⌦ nie wpływa na kompetencje ⌫ nie narusza kompetencji państw członkowskich w zakresie ⌦ wielkości napływu ⌫dopuszczania obywateli państw trzecich ⌦ przybywających z państw trzecich w poszukiwaniu pracy ⌫ do swoich rynków pracy.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
(a)„obywatel państwa trzeciego” oznacza osobę niebędącą obywatelem Unii w rozumieniu art. 20 ust. 1 TFUE;
(b)„pracownik z państwa trzeciego” oznacza obywatela państwa trzeciego, który został przyjęty na terytorium państwa członkowskiego, legalnie przebywa na tym terytorium i ma prawo do wykonywania pracy w tym państwie członkowskim w ramach płatnego zatrudnienia ⇨ stosunku pracy ⇦ zgodnie z prawem krajowym lub krajową praktyką;
⇩ nowy
(c)„pracodawca” oznacza każdą osobę fizyczną lub każdy podmiot prawny, w tym agencję pracy tymczasowej, na rzecz których lub pod kierownictwem lub nadzorem których podejmowane jest zatrudnienie;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
dc)„jedno zezwolenie” oznacza zezwolenie pobytowe ⌦ dokument pobytowy ⌫ wydaney przez organy państwa członkowskiego, zezwalającey obywatelowi państwa trzeciego na legalny pobyt na terytorium tego państwa w celu wykonywania pracy;
ed)„procedura jednego wniosku” oznacza procedurę umożliwiającą – na podstawie jednego wniosku, złożonego przez obywatela państwa trzeciego lub jego pracodawcę, o zezwolenie na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego – podjęcie decyzji w sprawie tego wniosku o jedno zezwolenie.
Artykuł 3
Zakres stosowania
1.Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do:
(a)obywateli państw trzecich, którzy ubiegają się o prawo do pobytu w państwie członkowskim w celu wykonywania pracy;
(b)obywateli państw trzecich, którzy zostali przyjęci w państwie członkowskim w celach innych niż wykonywanie pracy zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym, mają prawo do wykonywania pracy oraz posiadają dokument pobytowy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1030/2002; oraz
(c)obywateli państw trzecich, którzy zostali przyjęci w państwie członkowskim w celu wykonywania pracy zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
2.Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich:
a)którzy są członkami rodzin obywateli Unii i skorzystali lub korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się osób w Unii zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich;
b)którzy – podobnie jak członkowie ich rodziny i bez względu na obywatelstwo – na mocy umów między Unią a jej państwami członkowskimi albo między Unią a państwami trzecimi mają prawo do swobodnego przemieszczania się na równi z obywatelami Unii;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
c)którzy są oddelegowani – ⌦ objęci dyrektywą 96/71/WE ⌫ w okresie oddelegowania ⌦ na terytorium danego państwa członkowskiego ⌫;
d)którzy ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci na terytorium państwa członkowskiego jako pracownicy przeniesieni w ramach ⌦ wewnątrz ⌫ danego przedsiębiorstwa ⌦ zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/66/UE ⌫ w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa
;
e)którzy ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci na terytorium państwa członkowskiego jako pracownicy sezonowi lub pracownicy au pair ⌦ zgodnie z dyrektywą 2014/36/UE lub pracownicy au pair zgodnie z dyrektywą (UE) 2016/801 ⌫ ;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
f)którzy są uprawnieni do pobytu w państwie członkowskim w ramach ochrony czasowej ⌦ tymczasowej ochrony ⌫ lub wystąpili o zezwolenie na pobyt w nim w ramach ochrony czasowej ⌦ tymczasowej ochrony ⌫ i oczekują na decyzję w sprawie swojego statusu;
g)którzy objęci są ochroną międzynarodową na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE
dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony
lub którzy wystąpili o ochronę międzynarodową na podstawie wspomnianej dyrektywy i których wniosek nie został jeszcze ostatecznie rozpatrzony;
h)którzy korzystają z ochrony na podstawie prawa krajowego, zobowiązań międzynarodowych lub praktyki państwa członkowskiego lub którzy wystąpili o ochronę na podstawie prawa krajowego, zobowiązań międzynarodowych lub praktyki państwa członkowskiego i których wniosek nie został jeszcze ostatecznie rozpatrzony;
hi)którzy są rezydentami długoterminowymi zgodnie z dyrektywą 2003/109/WE;
ij)których wydalenie zawieszono z przyczyn faktycznych lub prawnych;
jk)którzy ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci na terytorium państwa członkowskiego jako osoby pracujące na własny rachunek;
kl)którzy ubiegają się o przyjęcie lub zostali przyjęci jako marynarze w celu zatrudnienia lub pracy w jakimkolwiek charakterze na pokładzie statku zarejestrowanego w państwie członkowskim lub pływającego pod banderą państwa członkowskiego.
3.Państwa członkowskie mogą postanowić, że rozdział II nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którym przyznano prawo do pracy na terytorium państwa członkowskiego przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy lub których przyjęto w państwie członkowskim w celu podjęcia studiów.
4.Rozdział II nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
ROZDZIAŁ II
PROCEDURA JEDNEGO WNIOSKU I JEDNO ZEZWOLENIE
Artykuł 4
Procedura jednego wniosku
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
1.
Wniosek o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub przedłużenie jego ważności składany jest zgodnie z procedurą jednego wniosku. Państwa członkowskie ustalają, czy wnioski o jedno zezwolenie mają składać obywatele państw trzecich czy ich pracodawcy. Państwa członkowskie mogą również zezwolić na składanie wniosku przez dowolną z tych stron. Jeżeli wniosek ma zostać złożony przez obywatela państwa trzeciego, państwa członkowskie zezwalają na złożenie wniosku ⇨ zarówno ⇦ z państwa trzeciego⇨, jak i ⇦ lub, jeżeli jest to przewidziane w prawie krajowym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym obywatel ten legalnie się znajduje.
2.
Państwa członkowskie rozpatrują wniosek złożony na podstawie ust. 1 i podejmują decyzję o wydaniu jednego zezwolenia, o jego zmianie lub o przedłużeniu jego ważności, jeżeli wnioskodawca spełnia wymogi określone ⌦ ustanowione ⌫ w prawie Unii lub w prawie krajowym. Decyzja o wydaniu jednego zezwolenia, o jego zmianie lub o przedłużeniu jego ważności jest jednym aktem administracyjnym łączącym w sobie zezwolenie na pobyt i pracę.
3.
Procedura jednego wniosku pozostaje bez uszczerbku dla przebiegu procedury uzyskania wizy, która może być wymagana w związku z pierwszym wjazdem.
⇩ nowy
3.
O ile spełniono wymogi ustanowione w prawie Unii lub prawie krajowym i w przypadku gdy dane państwo członkowskie wydaje zezwolenia wyłącznie na swoim terytorium, dane państwo członkowskie wydaje zainteresowanemu obywatelowi państwa trzeciego wymaganą wizę.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
4.
Gdy spełnione są odnośne warunki, państwo członkowskie wydaje jedno zezwolenie obywatelom państw trzecich, którzy ubiegają się o przyjęcie, i przyjętym już obywatelom państw trzecich, którzy wystąpili o przedłużenie ważności lub zmianę zezwolenia ⌦ dokumentu ⌫ pobytowego, po wejściu w życie krajowych przepisów wykonawczych.
Artykuł 5
Właściwy organ
1.Państwa członkowskie wyznaczają organ właściwy do przyjmowania wniosków i wydawania jednego zezwolenia.
2.Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
Termin, o którym mowa w akapicie pierwszym, ⇨ obejmuje sprawdzenie sytuacji na rynku pracy i wydanie wymaganej wizy, o którym mowa w art. 4 ust. 3 .⇦ ⌦ Termin ten ⌫ można przedłużyć w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli rozpatrywanie danego wniosku jest skomplikowane.
🡻 2011/98/UE
Wszelkie skutki niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w niniejszym ustępie określa się w prawie krajowym.
3.Właściwy organ powiadamia wnioskodawcę o swojej decyzji na piśmie zgodnie z procedurami powiadamiania ustanowionymi w odnośnym prawie krajowym.
4.Jeżeli informacje lub dokumenty załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach, wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 2, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji. Jeżeli dodatkowe informacje lub dokumenty nie zostaną dostarczone w wyznaczonym terminie, właściwy organ może odrzucić wniosek.
Artykuł 6
Jedno zezwolenie
1.Państwa członkowskie wydają jedno zezwolenie według jednolitego wzoru określonego w rozporządzeniu (WE) nr 1030/2002 i zamieszczają w nim informacje o zezwoleniu na pracę zgodnie z lit. a) pkt 12 i 167.5–9 załącznika do tego rozporządzenia.
Państwa członkowskie mogą podać dodatkowe informacje dotyczące stosunku pracy obywatela państwa trzeciego (takie jak nazwa i adres pracodawcy, miejsce pracy, rodzaj pracy, czas pracy, wynagrodzenie) w formacie papierowym lub mogą zamieścić takie dane w formacie elektronicznym, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1030/2002 i w lit. a) pkt 2016 załącznika do tego rozporządzenia.
2.Gdy państwo członkowskie wydaje jedno zezwolenie, nie wydaje ono dodatkowych zezwoleń potwierdzających pozwolenie na dostęp do rynku pracy.
Artykuł 7
Dokumenty pobytowe wydane do celów innych niż wykonywanie pracy
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
1.Gdy państwa członkowskie wydają dokumenty pobytowe ⌦ do celów innych niż wykonywanie pracy ⌫ zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1030/2002, zamieszczają w nich informacje dotyczące zezwolenia na pracę, niezależnie od rodzaju dokumentu pobytowego.
🡻 2011/98/UE
Państwa członkowskie mogą podać dodatkowe informacje dotyczące stosunku pracy obywatela państwa trzeciego (takie jak nazwa i adres pracodawcy, miejsce pracy, rodzaj pracy, czas pracy, wynagrodzenie) w formacie papierowym lub mogą zamieścić takie dane w formacie elektronicznym, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1030/2002 i w lit. a) pkt 20 16 załącznika do tego rozporządzenia.
2.Gdy państwa członkowskie wydają dokumenty pobytowe zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1030/2002, nie wydają one dodatkowych zezwoleń potwierdzających pozwolenie na dostęp do rynku pracy.
Artykuł 8
Gwarancje proceduralne
1.
Powody decyzji o odrzuceniu wniosku o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub o przedłużenie jego ważności, lub decyzji o cofnięciu jednego zezwolenia na podstawie kryteriów przewidzianych w prawie Unii lub w prawie krajowym podaje się w pisemnym powiadomieniu.
2.
Decyzja o odrzuceniu wniosku o wydanie jednego zezwolenia, o jego zmianę lub o przedłużenie jego ważności lub o cofnięciu jednego zezwolenia może zostać zaskarżona w danym państwie członkowskim zgodnie z prawem krajowym. W pisemnym powiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, informuje się o sądzie lub organie administracyjnym, do którego dana osoba może złożyć odwołanie, oraz o terminie takiego odwołania.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
3.
Wniosek można uznać za niedopuszczalny z uwagi na limit przyjmowanych obywateli państw trzecich, którzy przybywają do pracy ⌦ z państw trzecich ⌫, i na tej podstawie wniosku takiego nie trzeba rozpatrywać.
Artykuł 9
Dostęp do informacji
Państwa członkowskie ⇨ udostępniają bez przeszkód oraz ⇦ dostarczają – na wniosek:–
a)obywatelowi państwa trzeciego i jego przyszłemu pracodawcy odpowiednie informacje o ⌦ wszystkich ⌫ dokumentach wymaganych do złożenia wniosku;
⇩ nowy
b)
informacje o warunkach wjazdu i pobytu, w tym o prawach, obowiązkach i gwarancjach proceduralnych dotyczących obywateli państw trzecich i członków ich rodzin.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
Artykuł 10
Opłaty
Państwa członkowskie mogą wymagać od wnioskodawców opłat, w stosownych przypadkach, za rozpatrzenie wniosku zgodnie z niniejszą dyrektywą. Wysokość takich opłat jest ustalana w sposób proporcjonalny i może opierać ⌦ opiera ⌫ się na koszcie usług faktycznie wyświadczonych w celu rozpatrzenia wniosku i wydania zezwolenia.
Artykuł 11
Prawa wynikające z jednego zezwolenia
1.
Jeżeli jedno zezwolenie zostało wydane zgodnie z prawem krajowym, to w okresie swojej ważności uprawnia ono posiadacza przynajmniej do:
a)wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego, które wydało jedno zezwolenie, o ile jego posiadacz spełnia wszystkie wymogi warunkujące przyjęcie, które wynikają z prawa krajowego;
b)swobodnego dostępu do całego terytorium państwa członkowskiego, które wydało jedno zezwolenie, w granicach przewidzianych w prawie krajowym;
c)wykonywania określonej pracy, na którą wydano jedno zezwolenie zgodnie z prawem krajowym;
d)otrzymania informacji o prawach posiadacza związanych z zezwoleniem, wynikających z niniejszej dyrektywy lub prawa krajowego.
⇩ nowy
2.
W okresie ważności, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie, zezwalają na zatrudnienie posiadacza jednego zezwolenia przez pracodawcę innego niż pierwszy pracodawca, z którym posiadacz zezwolenia zawarł umowę o pracę.
3.
W okresie ważności, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie mogą:
(a)wymagać powiadomienia właściwych organów w państwach członkowskich o zmianie pracodawcy, zgodnie z procedurami ustanowionymi w prawie krajowym;
(b)wymagać sprawdzenia sytuacji na rynku pracy jako warunku zmiany pracodawcy.
Prawo posiadacza jednego zezwolenia do takiej zmiany pracodawcy może zostać zawieszone przez maksymalny okres 30 dni, w trakcie którego dane państwo członkowskie sprawdza sytuację na rynku pracy i weryfikuje spełnienie wymogów ustanowionych w prawie Unii lub prawie krajowym. Dane państwo członkowskie może sprzeciwić się zmianie zatrudnienia w tym 30-dniowym terminie.
4.
W przypadku bezrobocia posiadacza jednego zezwolenia, w trakcie okresu ważności, o którym mowa w ust. 1, zezwolenie nie zostaje cofnięte przez okres co najmniej trzech miesięcy. Państwa członkowskie zezwalają obywatelowi państwa trzeciego na pobyt na ich terytorium do czasu podjęcia przez właściwe organy decyzji zgodnie z ust. 3 lit. b) – w stosownych przypadkach – nawet jeśli upłynął wspomniany okres co najmniej trzech miesięcy.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
ROZDZIAŁ III
PRAWO DO RÓWNEGO TRAKTOWANIA
Artykuł 12
Prawo do równego traktowania
1.
Pracownicy z państwa trzeciego, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. b) i c), są traktowani na równi z obywatelami państwa członkowskiego, na którego terytorium przebywają, w zakresie:
a)warunków pracy, w tym warunków płacy i zwolnienia oraz bezpieczeństwa i higieny pracy;
b)wolności stowarzyszeń i zrzeszania się oraz członkostwa w organizacjach reprezentujących pracowników lub pracodawców lub w jakiejkolwiek organizacji, której członkowie wykonują określony zawód, w tym w zakresie świadczeń przyznawanych przez takie organizacje, bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego;
c)edukacji ⌦ kształcenia ⌫ i szkolenia zawodowego;
d)uznawania dyplomów, świadectw i innych kwalifikacji zawodowych zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi;
e)działów zabezpieczenia społecznego określonych w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004;
f)ulg podatkowych, pod warunkiem że pracownik jest uznany w danym państwie członkowskim za rezydenta do celów podatkowych;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
g)dostępu do towarów i usług oraz korzystania z towarów i usług dostępnych ogółowi społeczeństwa, w tym jeżeli chodzi o procedury uzyskiwania praw ⇨ dostępu do publicznych i prywatnych ⇦ lokali mieszkalnych ⌦ zasobów mieszkaniowych ⌫ przewidziane w prawie krajowym, bez uszczerbku dla swobody zawierania umów zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym;
🡻 2011/98/UE
h)usług doradztwa oferowanych przez biura zatrudnienia.
2.
Państwa członkowskie mogą ograniczyć zasadę równego traktowania:
a)w odniesieniu do ust. 1 lit. c) przez:
(i)ograniczenie zastosowania tej zasady do tych pracowników z państw trzecich, którzy są zatrudnieni albo którzy byli zatrudnieni i są teraz zarejestrowani jako bezrobotni;
(ii)wykluczenie tych pracowników z państw trzecich, którzy zostali przyjęci na ich terytorium zgodnie z dyrektywą 2016/801/UE2004/114/WE;
(iii)wykluczenie stypendiów i pożyczek na naukę i utrzymanie lub innych stypendiów i pożyczek;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
(iv)wprowadzenie szczegółowych wymogów, w tym wymogu wystarczającej znajomości języka i wniesienia czesnego, zgodnie z prawem krajowym, w odniesieniu do dostępu do kształcenia na wyższych uczelniach i ⇨kształcenia i szkolenia zawodowego⇦ na poziomie powyżej średniego ⌦ pomaturalnym ⌫ oraz do ⇨ kształcenia i⇦ szkoleń zawodowych ⌦ szkolenia zawodowego ⌫ niezwiązanychniezwiązanego bezpośrednio z określonychm zatrudnieniem;
🡻 2011/98/UE
b)przez ograniczenie praw przyznanych pracownikom z państw trzecich na mocy ust. 1 lit. e), jednak bez ograniczania tych praw w stosunku do pracowników z państw trzecich, którzy są zatrudnieni albo którzy byli zatrudnieni przynajmniej przez okres sześciu miesięcy i są teraz zarejestrowani jako bezrobotni.
Ponadto państwa członkowskie mogą postanowić, że w odniesieniu do świadczeń rodzinnych ust. 1 lit. e) nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, do obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz do obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy;
c)w odniesieniu do ust. 1 lit. f), jeśli chodzi o ulgi podatkowe – przez ograniczenie stosowania tej zasady do przypadków, gdy zarejestrowane lub zwyczajowe miejsce pobytu członków rodziny pracownika z państwa trzeciego, dla których występuje on o te ulgi, znajduje się na terytorium danego państwa członkowskiego;
d)w odniesieniu do ust. 1 lit. g) przez:
(i)ograniczenie stosowania tej zasady do tych pracowników z państw trzecich, którzy są zatrudnieni;
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
(ii)ograniczenie dostępu do uzyskiwania praw do ⇨ publicznych ⇦ lokali mieszkalnych ⌦ zasobów mieszkaniowych ⌫.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
3.
Prawo do równego traktowania określone w ust. 1 pozostaje bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do cofnięcia zezwolenia ⌦ dokumentu ⌫ pobytowego lub odmowy przedłużenia ważności zezwolenia ⌦ dokumentu ⌫ pobytowego wydanego na podstawie niniejszej dyrektywy, zezwolenia ⌦ dokumentu ⌫ pobytowego wydanego do celów innych niż wykonywanie pracy lub jakiegokolwiek innego zezwolenia na pracę w państwie członkowskim.
4.
Pracownicy z państw trzecich, którzy przenoszą się do państwa trzeciego, lub osoby pozostające przy życiu po śmierci takich pracowników, które przebywają w państwie trzecim i których prawa wynikają z praw takich pracowników, otrzymują z tytułu starości, inwalidztwa lub śmierci ustawowe świadczenia, które wynikają z poprzedniego zatrudnienia takich pracowników i do których osoby te nabyły prawa zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, na tych samych warunkach i w tej samej wysokości co obywatele danego państwa członkowskiego, którzy przenoszą się do państwa trzeciego.
⇩ nowy
Artykuł 13
Monitorowanie, ocena ryzyka, kontrole i kary
1.
Państwa członkowskie zapewniają środki zapobiegające ewentualnym naruszeniom przez pracodawców przepisów krajowych przyjętych zgodnie z art. 12. Środki zapobiegawcze obejmują monitorowanie, ocenę i, w stosownych przypadkach, kontrole zgodnie z prawem krajowym lub krajową praktyką administracyjną.
2.
Państwa członkowskie określają zasady dotyczące kar za naruszenie przez pracodawców krajowych przepisów przyjętych zgodnie z art. 12. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają niezwłocznie Komisję o tych przepisach i środkach, a także powiadamiają ją niezwłocznie o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.
3.
Państwa członkowskie zapewniają służbom odpowiadającym za inspekcję pracy lub innym właściwym organom oraz, w przypadkach przewidzianych w prawie krajowym w odniesieniu do pracowników krajowych, organizacjom reprezentującym interesy pracowników uzyskanie dostępu do miejsca pracy.
Artykuł 14
Ułatwienie wnoszenia skarg i dostęp do wymiaru sprawiedliwości
1.
Państwa członkowskie zapewniają istnienie skutecznych mechanizmów pozwalających pracownikom z państw trzecich na wnoszenie skarg przeciwko pracodawcom:
a)bezpośrednio lub
b)za pośrednictwem stron trzecich, które zgodnie z kryteriami określonymi w prawie krajowym, mają uzasadniony interes w zapewnianiu zgodności z niniejszą dyrektywą; lub
c)za pośrednictwem właściwego organu państwa członkowskiego, o ile został ustanowiony w prawie krajowym.
2.
Państwa członkowskie zapewniają stronom trzecim, o których mowa w ust. 1 lit. b), możliwość zaangażowania się w imieniu pracownika z państwa trzeciego albo w celu zapewnienia mu wsparcia, za jego zgodą, w dowolne procedury sądowe lub administracyjne służące zwiększeniu zgodnością z dyrektywą.
3.
Państwa członkowskie zapewniają pracownikom z państw trzecich taki sam dostęp, jak dostęp obywateli państwa członkowskiego, w którym pracownicy ci przebywają, w odniesieniu do:
a)środków służących ochronie przed zwolnieniem lub innymi formami niekorzystnego traktowania przez pracodawcę, będącymi reakcją na skargę wniesioną w przedsiębiorstwie; lub do
b)dowolnych procedur sądowych lub administracyjnych służących zwiększeniu zgodności z niniejszą dyrektywą.
🡻 2011/98/UE
ROZDZIAŁ IV
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 1513
Korzystniejsze przepisy
1.
Niniejszą dyrektywę stosuje się bez uszczerbku dla korzystniejszych przepisów:
a)prawa Unii, w tym umów dwu- i wielostronnych między Unią lub Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a jednym lub większą liczbą państw trzecich, z drugiej strony; oraz
b)dwu- lub wielostronnych umów między co najmniej jednym państwem członkowskim a co najmniej jednym państwem trzecim.
2. Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do przyjęcia lub utrzymania przepisów korzystniejszych dla osób, do których ma ona zastosowanie.
🡻 2011/98/UE
⇨ nowy
Artykuł 1614
Informowanie ogółu odbiorców
Każde państwo członkowskie zapewnia powszechny ⇨ i łatwy ⇦ dostęp do systematycznie aktualizowanych informacji:
a)o warunkach przyjmowania i pobytu obywateli państw trzecich na jego terytorium w celu wykonywania pracy;
⇩ nowy
b)o wszystkich dokumentach wymaganych do złożenia wniosku;
c)o warunkach wjazdu i pobytu, w tym o prawach, obowiązkach i gwarancjach proceduralnych dotyczących obywateli państw trzecich objętych zakresem stosowania niniejszej dyrektywy.
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
⇨ nowy
Artykuł 1715
Sprawozdania
1.
Okresowo, a po raz pierwszy ⌦ nie później niż dnia [...] r. ⌫ do dnia 25 grudnia 2016 r., Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszej dyrektywy w państwach członkowskich oraz przedstawia propozycje zmian, które uzna za niezbędne.
2.
Co roku, a po raz pierwszy do dnia 25 grudnia 2014 r. ⌦ nie później niż dnia [...] r. ⌫, państwa członkowskie przekazują Komisji ⌦ (Eurostatowi) ⌫– zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 862/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie statystyk Wspólnoty z zakresu migracji i ochrony międzynarodowej – dane statystyczne o liczbie obywateli państw trzecich, którym w poprzednim roku kalendarzowym wydano jedno zezwolenie. ⇨ Te dane statystyczne obejmują okresy odnoszące się do jednego roku kalendarzowego, są zdezagregowane według rodzaju decyzji, powodu jej wydania, okresu ważności i obywatelstwa oraz przekazywane w ciągu sześciu miesięcy od końca danego okresu odniesienia. ⇦
🡻 2011/98/UE (dostosowany)
Artykuł 1816
Transpozycja
1.
Najpóźniej w terminie do dnia 25 grudnia 2013 r.⌦ Do dnia [dwa lata po wejściu w życie] r. ⌫ państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania ⌦ art. 2 lit. c), art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 2 akapit drugi, art. 7 ust. 1, art. 9, art. 11 ust. 2–4, art. 12 ust. 1 lit. g), art. 12 ust. 2 lit. b) akapit drugi, art. 12 lit. d) pkt (ii), art. 13, art. 14 i 16 ⌫ niniejszej dyrektywy. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie. ⌦ Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odniesienia do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako odniesienia do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez państwa członkowskie. ⌫
2.
Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
⌦ Artykuł 19 ⌫
⌦ Uchylenie ⌫
⌦ Dyrektywa 2011/98/UE wymieniona w załączniku I część A traci moc ze skutkiem od dnia [dzień po dacie określonej w art. 18 ust. 1 akapit pierwszy niniejszej dyrektywy], bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji do prawa krajowego dyrektywy określonego w załączniku I część B. ⌫
⌦ Odesłania do uchylonej dyrektywy odczytuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy, zgodnie z tabelą korelacji znajdującą się w załączniku II. ⌫
Artykuł 2017
Wejście w życie ⌦ i rozpoczęcie stosowania ⌫
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie następnego ⌦ dwudziestego ⌫dnia po ⌦ jej ⌫ opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
⌦ Art. 1, art. 2 lit. a) i b), art. 2 lit. d) i e), art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 lit. a), b), f) i lit. h)–k), art. 3 ust. 3 i 4, art. 4 ust. 2 i 4, art. 5 ust.1, 3 i 4, art. 6, art. 7 ust. 2, art. 8, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. a)–f) i lit. h), art. 12 ust. 2 lit. a), c) i d) pkt (i), art. 12 ust. 3 i 4 oraz art. 15, stosuje się od [dzień następujący po dniu określonym w art. 18 ust. 1 akapit pierwszy] r. ⌫
🡻 2011/98/UE
Artykuł 2118
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego
W imieniu Rady
Przewodnicząca
Przewodniczący